1934.01.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 92η

ΤΡΙΤΗΣ 16 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1934

Προεδρία ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΥ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινοῖ πρὸς τὴν Βουλήν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀναπήρων πολέμου φυματικῶν ἐκπροθέσμων, ζητούντων τὴν χορήγησιν συντάξεως συμφώνως τῷ νόμῳ 3122. — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Στρατονίκης Χαλκιδικῆς, διὰ τὴν μετάθεσιν τμήματος χωροφυλακῆς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ καταθέτει ψήφισμα τῆς Ἑνώσεως κατωτέρων ἀποστράτων ἀξιωματικῶν ξηρᾶς Μακεδονίας, Θράκης, ζητούντων τὴν παρὰ τοῦ Κράτους ἀπόδοσιν τῶν πραγματικῶν συντάξεων, τὴν ἔκπτωσιν τῶν ναύλων τῶν σιδηροδρόμων, τὴν ἐφαρμογήν τῆς αὐξήσεως τῶν συντάξεων ἀπὸ 1ης Δεκεμβρίου π. ἔ. κλπ. — Οἱ βουλευταί κ. κ. Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ καὶ Α. ΝΤΑΛΙ-ΠΗΣ καταθέτουσιν αἴτησιν τῶν ἀναπήρων ὑπαξιωματικῶν Ι. Σαμαροπούλου καὶ Ι. Σακελλαρίου κατοίκων Θ)νίκης, παθόντων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐν πολέμῳ καὶ ἐν τῇ ζώνῃ τῶν πρόσω ὑπηρεσίας των, αἰτούντων ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τάς διατάξεις τῶν νόμων 2588 καὶ 5160. — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Συνεταιρισμοῦ λαχανοπαραγωγῶν Θεσσαλονίκης, ζητούντων ὅπως τούς παραχωρηθῇ ἀνάλογος ποσότης σίτου πρὸς διατροφήν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Θρησκευτικῆς Κοινότητος Μακεδονίας, Θράκης, διαμαρτυρομένης κατὰ τοῦ Μητροπολίτου Βερροίας διὰ τὸν διωγμὸν τοῦ ἱερέως αὐτῆς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Συνδέσμου τῶν γεωργικῶν ὑπαλλήλων Λαρίσης, ζητούντων τὴν καθιέρωσιν διὰ τὴν Λάρισαν ἐπιδόματος πόλεως 10%. —Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα ἐπιτροπῆς παραγωγῶν Τσαριτσάνης, παρακαλούντων, ὅπως μὴ χορηγηθῇ ἄδεια εἰσαγωγῆς κουκουλίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Τζίκου Τάτση, κατοίκου Πρεβέζης, ζητοῦντος τὴν ψήφισιν νομοσχεδίου ἀσφαλίσεως ἀτμοπλοϊκῶν ὑπαλλήλων. —Ἡ Ἕνωσις ἐργατῶν φορτοεκφορτωτῶν λιμένος καὶ προλιμένος Πειραιῶς ζητεῖ τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου τοῦ ἀφορῶντος τὴν λόγῳ γάμου εἰσφορὰν τῶν μονίμων ἐργατῶν τοῦ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς. —Ὁ Σύλλογος Μακεδονομάχων «Ἐθνικὴ Ὀργάνωσις Π. Μελᾶς» Κιλκίς, ζητεῖ τὴν σύνταξιν νέων πινάκων Μακεδονομάχων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΤΣΙΡΙΓΩΤΗΣ καταθέτει τηλ) μα κατοίκων Γυθείου, ζητούντων τὴν παράτασιν δι’ ἓν ἔτος τῆς ἐξαγωγῆς σάκκων. —Οἱ κληροῦχοι τοῦ ἀγροκτήματος Βαθὺ Αὐλίδος διαμαρτύρονται κατὰ τῆς Ἑταιρείας Τσιμέντων Χαλκίδος, ζητούσης τὴν ἀπαλλοτρίωσιν γηπέδου ὑπὲρ αὐτῆς εἰς θέσιν Στενὸ καὶ ἀνήκοντος εἰς τούς συνεταίρους τοῦ ἄνω ἀγροκτήματος. —Ὁ βουλευτὴς κ. ΤΣΙΡΙΓΩΤΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν βιβλιοπωλῶν Σπάρτης, παρακαλούντων ὅπως ὁρισθῇ ἡ κατὰ νόμον δεκαπενθήμερος προθεσμία διὰ τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ τὴν ἔκδοσιν νέων βιβλίων κλπ. —Ἡ Πανελλαδικὴ Ὁμοσπονδία Προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ. ζητεῖ τὴν ἀπάλειψιν τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ νομοσχεδίου περὶ φυματικῶν ὑπαλλήλων Τ.Τ.Τ. περὶ καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ Διευθυντοῦ. — Ὁ βουλευτὴς Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Πυργὶ Ἀγρινίου περὶ δωρεᾶς ἐκχερσώσεως λόγῳ ἀπορίας. —Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Καλαμῶν ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ πτωχευτικοῦ νόμου πρὸς ἐπίτευξιν ὁμαλῆς ἀποκαταστάσεως τῶν πτωχευσάντων ἐμπόρων. —Οἱ βιβλιοπῶλαι Θεσσαλονίκης ἀπέστειλαν τὸ κάτωθι τηλεγράφημα πρὸς τὴν Βουλήν. «Εὑρισκόμεθα εἰς ἀπόγνωσιν ἐκ τῆς κατ’ ἔτος καταργήσεως διδακτικῶν βιβλίων ὑπὸ πρόσχημα ὅτι ταῦτα εἶναι ἀκατάλληλα καὶ ἐγκρίσεως νέων, δῆθεν καλυτέρων. Διαμαρτυρόμεθα δι’ ἐλάττωσιν ποσοστοῦ μας εἰς δέκα τοῖς ἑκατὸν, τὰ ὁποῖα δέον νὰ ὁρισθοῦν, ὅπως εἰς ὅλον τὸν κόσμον εἰς 30%. Παρακαλοῦμεν καταργηθῇ βιβλιόσημον βιβλίων δημοτικοῦ, προγράμματα βιβλίων νὰ γίνωνται Ἰούνιον, νὰ πληρώσῃ τὸ Κράτος τὰ εἰς χεῖρας ἀπώλητα βιβλία ἢ νὰ ὁρισθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Παιδείας ἡ νόμιμος δεκαπενθήμερος προθεσμία συγγραφῆς, κρίσεως, ἐκδόσεως νέων βιβλίων. Βιβλιοπῶλαι Θεσσαλονίκης Ἀλεξίου καὶ Πικόπουλος, Παν. Εὐστρατιάδης. Ἀθ. Βασιλικοῦ, Καστρινάκης, Γεωργαντᾶς Λ. Καράσο Ρασὲλ Σισμῆ, Η. Βαγουρδῆς. Α. Ταλαντινός, Ε. Χριστόπουλος, Π. Παυλίδης, Λ. Βουλώνης, Π. Τσονίδης, Β. Πασχάλης Τριανταφύλλου Ρηγόπουλος Δαβὶδ Ι. Πίνδο». Ἡ ἐπὶ τῶν ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον 4927 τοῦ 1931 «περὶ διατάξεών τινων τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου Στρατοῦ». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. ΨΑΡΡΑΣ, ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ, ΑΔ.

ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, ΑΝΤ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, Π. ΣΤΑΜΟΥ-

ΛΗΣ, ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ κ.λ.π. καταθέτουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ εἰδικῆς διευκολύνσεως πρὸς ἀποκατάστασιν, ἐμπόρων βιομηχανίας καὶ ἐπαγγελματιῶν πτωχευσάντων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1923 ἕως 1932 συμπεριλαμβανομένου». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. ΚΟΡΟΖΟΣ, ΠΕΠΠΑΣ καὶ Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ὀργανώσεως Σώματος Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». Ὁ κ. Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5502 περὶ ἀναδιοργανώσεως τοῦ Ταμείου Ἐφέδρων Πολεμιστῶν». Ὁ αὐτὸς Ὑπουργὸς καταθέτει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἀρτοποιΐας νόμων». Ἐπίσης ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ Ταμείου ἐκτελέσεως Κοινωφελῶν ἔργων ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἀποκορώνου τοῦ Νομοῦ Χανίων». Ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς καταθέτει σχέδιον νόμου: «Περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ περὶ διαφημίσεων διατάξεων τοῦ κώδικος περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων». Ὁ αὐτὸς Ὑπουργὸς καταθέτει σχέδιον νόμου: «Περὶ προσθήκης διατάξεών τινων εἰς τὴν νομοθεσίαν περὶ Δήμων καί Κοινοτήτων». Οἱ κ. κ. Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καὶ Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ καθορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ καί διαρρυθμίσεως τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων Ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς». Ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ 2885 νόμου». Ὁ αὐτὸς κ. Ὑφυπουργὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἐδαφίου 1 τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ νόμου 4108 καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου τούτου». Ὁ ἴδιος κ. Ὑφυπουργὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ νόμου 4953». Ὁ κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5903 περὶ συστάσεως Εἰδικῶν Ταμείων κατασκευῆς ἁμαξητῶν ὁδῶν». Ὁ κ. ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) καὶ ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτουν σχέδιον νόμου: «Περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν κ. Ἐλμίναν χήραν ὑποναυάρχου κ. Νικολάου Βότση». Ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ συνταξίμου ὑπηρεσίας τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Προεδρικοῦ Μεγάρου καὶ τῶν πρώην ἀνακτορικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΠΑΧΝΟΣ, Π. ΡΟΖΑΚΗΣ, ΖΟΥ-ΒΑΣ, ΚΩΝΣΤΑΣ κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως 4653 καὶ 5341 καὶ τοῦ νόμου 4043 εἰς τὸ ἄρθρον 14». Ὁ κ. Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ αὐξήσεως τῆς ὑπὲρ τῶν Στρατιωτικῶν Λεσχῶν μηνιαίας συνδρομῆς τῶν ἀξιωματικῶν κλπ.». Ὁ κ. Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καὶ ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ ἀπονομῆς ἀνωτέρου βαθμοῦ εἰς ἀξιωματικοὺς ἀποστρατευθέντας λόγῳ ὁρίου ἡλικίας καὶ ὧν ἡ ἡλικία διωρθώθη δι’ ἀμετακλήτου ἀποφάσεως τῶν Δικαστηρίων». Ἡ ἐπὶ τῆς ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως παραγρ. Θʹ καὶ Ιʹ τοῦ ἄρθρ. 3 τοῦ νόμου 4448 καὶ 4685 περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν». 2) «Περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως διατάξεων». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 459». 4) «Περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 4432 περὶ Αὐτον. Ὀργαν. Σεισμοπαθῶν Κορίνθου». Ἡ ἐπὶ τῶν ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1933 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, περὶ παραδόσεως ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος 50.000 ὁμολογιῶν κλπ.». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5170 περὶ ἀποζημιώσεως Ἑλλήνων μὴ ἀνταλλαξίμων κατοίκων Κωνσταντινουπόλεως». 3) «Περὶ χορηγήσεως πιστώσεως 11.029.460 δραχμῶν διὰ τακτοποίησιν ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων Δημοσίου κλπ.». 4) «Περὶ τῆς ὀφειλομένης ἀμοιβῆς εἰς τοὺς καταδότας κεκρυμμένων χρημάτων». 5) «Περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Ἀνθυπασπιστοῦ τῆς Χωροφυλακῆς Α. Βούζα». 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Φεβρουαρίου 1929 Ν. Δ. περὶ διαγωνισμοῦ κατωτέρων οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐπαρχιακῶν κλάδων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ Δ. ΛΟΝΤΟΣ, Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Σ. ΜΑΝΩΛΑΤΟΣ κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν περὶ ἀπονομῆς τοῦ βαθμοῦ Τμηματάρχου βʹ τάξεως εἰς γραμματεῖς αʹ τάξεως κατέχοντας εἰδικὰς θέσεις εἰς Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Θ. ΠΡΟΚΟ-ΠΙΔΗΣ καὶ Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἀποκαταστάσεως ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς ἐν τῇ σειρᾷ ἀρχαιότητός των». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4819 περὶ ὀργανώσεως σώματος ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§2Α. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ριζιώτη.

§4Α. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Καὶ κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, κ. Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀλλὰ δὲν μοῦ ἐδόθη, διὰ νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Κυβερνήσεως ὅτι βαρύτατος ἐνέσκηψε χειμὼν εἰς τὰς βορείους ἐπαρχίας τῆς Χώρας, καὶ ἐξαιρετικῶς εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ὅπου ἄφθονος ἔπεσε χιών, καὶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς θεομηνίας αὐτῆς. Εἶναι ἡ δευτέρα φορά, κ. Πρόεδρε, ὅπου εἰς τὴν Θεσσαλίαν ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν ἡ δριμεῖα αὐτὴ μεταβολὴ τοῦ καιροῦ ἐνσκήπτει εἰς τὴν Θεσσαλίαν, καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, τῆς ὁποίας οἱ πληθυσμοὶ κτηνοτροφικοὶ καὶ γεωργικοὶ αἰσθάνονται βαρυτέρας τὰς συνεπείας τοῦ χειμῶνος. Θὰ παρακαλέσω συνεπῶς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐξαιρετικῶς δημιουργηθεισῶν ἀναγκῶν ἐκ τοῦ χειμῶνος τούτου, ἂν μή τι ἄλλο, τοὐλάχιστον συστήσῃ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ διατάξῃ τὰς κατὰ τόπους ἀντιπροσωπείας αὐτῆς νὰ ἐνισχύσουν οἰκονομικῶς τοὺς χειμαζομένους πληθυσμούς. Δὲν γνωρίζω, κ. Πρόεδρε, ποῖαι ἦσαν αἱ ἐπιχορηγήσεις τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φαρσάλων παρ’ ὅλον ὅτι ἡ Τράπεζα κατὰ 90%....

§5Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπερβάλλετε. Μόνον 60%...

§6Α. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Οἱ μὴ δυνηθέντες, καλῇ τῇ πίστει, νὰ ἐξοφλήσουν τὰ πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν χρέη των, δὲν ἔλαβον διόλου δάνεια καὶ ἠναγκάσθησαν νὰ δίδωσι τὰς διὰ τὴν διατροφὴν γαίας των, καὶ σήμερον λόγῳ τοῦ χειμῶνος, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι ἐξήντλησαν τὸ ἀπόθεμά των, στεροῦνται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Ἐπὶ πλέον δὲ καὶ οἱ κτηνοτροφικοὶ πληθυσμοὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν ἀναγκάζονται νὰ διατρέφωσι τὰ κτήνη των διὰ ξηρᾶς τροφῆς. Διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἐφόσον τὸ ἐνδιαφέρον σας εἶναι γνωστὸν διὰ τὴν Γεωργίαν, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως συστήσητε εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ πάντοτε τὴν κοινωνικήν της ἀποστολήν, νὰ ἔλθῃ ἀρωγός καὶ νὰ προστατεύσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς οἱ ὁποῖοι διέρχονται κρισίμους περιστάσεις.

§7Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου, καὶ ἐπειδὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φαρσάλων παραχειμάζουν πολλοὶ κτηνοτρόφοι ἐξ Εὐρυτανίας, θὰ σᾶς παρακαλέσω, πάρα πολύ, νὰ συστήσητε εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ὅπως τοὺς ἐνισχύσῃ κατά τι, δεδομένου ὅτι μετὰ ἕνα μῆνα θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς δώσῃ.

§8Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τοὺς ἀξιοτίμους κ. Συναδέλφους, ὅτι τοῦτο ἐγένετο ἤδη πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία καὶ μᾶς διεβεβαίωσεν ὅτι θέλει ἐνισχύσει καὶ τοὺς κτηνοτρόφους καὶ τοὺς παραγωγούς.

§9Α. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Χθὲς ποὺ ἀνεχώρουν ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου, μὲ συνήντησαν ἄπειροι πληθυσμοί. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐπειδὴ βραδύτατα κινεῖται ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, νὰ ἐπαναλάβητε τὴν σύστασίν σας.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας ὑπογραφείσης τῇ 3 Ἰουλίου 1933 Συμφωνίας συμπληρωματικῆς τῆς ἀπὸ 11 Μαρτίου 1929 Ἑλληνογαλλικῆς συμβάσεως ἐμπορίου, ναυτιλίας καὶ ἐγκαταστάσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τῆς Αὐστρίας ἐπελθούσης συμφωνίας «περὶ παραιτήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ ἐπὶ τῶν εἰς Αὐστρίαν εἰσαγομένων οἴνων σταθεροποιημένου δασμοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ εἰσφορῶν τινων ὑπὲρ τῆς Ἀγροφυλακῆς τῶν νήσων Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης καὶ ἐλαττώσεως τῶν ποινῶν καὶ ποινικῶν ἐξόδων καί τελῶν ἐπὶ ἀγροτικῶν ἀδικημάτων τοῦ νόμου 4491». (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀποκαταστάσεως Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς ἐν τῇ σειρᾷ ἀρχαιότητός των».

§13Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἔχει ὑπαχθῆ εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἑπομένως, παρακαλῶ νὰ ἀποσυρθῇ ἀπὸ τὸ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Εἶναι πολὺ ὀρθόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ προστασίας φυματικῶν ὑπαλλήλων Τ.Τ.Τ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Ν. Δ. τῆς 18ης Σεπτεμβρίου 1926 «περὶ ἐπιταγῶν» κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ νόμου 3500». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ κάτωθι προτάσεις νόμων: 1) «Περὶ ὑδρεύσεως διὰ δεξαμενῶν ἀσκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων τοῦ δάσους Μάγινας». 2) «Περὶ ὑδρεύσεως τοῦ δάσους τοῦ ὄρους Πεταλᾶ (Στάμου τοῦ Ἀγροικᾶ) δι’ ἀσκεπῶν καὶ κεκαλυμένων δεξαμενῶν». 3) «Περὶ συστάσεως συνδέσμου Κοινοτήτων Ἀμφιλοχίας, Στάνου καὶ Σπάρτου τῆς Ἐπαρχίας Βάλτου καὶ Κατούνης τῆς Ἐπαρχίας Ξηρομέρου πρὸς ὕδρευσιν τοῦ ὄρους Πλατοῦ δι’ ἀσκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων δεξαμενῶν». 4) «Περὶ ἐκτελέσεως ἔργων ὑδρεύσεως ἀγροτικῶν περιφερειῶν διὰ δεξαμενῶν ἀσκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων τῶν κοινοτήτων Ἀκαρνανίας». 5) «Περὶ ὑδρεύσεως τῶν Κοινοτήτων Ἀκαρνανίας». Ψηφισθεῖσαι ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἀπερρίφθησαν ὑπὸ τῆς Γερουσίας.

§18Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αἱ προτάσεις ἀπερρίφθησαν ὑπὸ τῆς Γερουσίας καὶ ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ, ὅτι δέχεται τὴν ἀπόρριψιν τῆς Γερουσίας, ἀλλὰ συγχρόνως ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ, ὅτι θὰ λάβωμεν τὰ μέτρα μας πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ἀναγκῶν ὑδρεύσεως τῶν περιφερειῶν Ἀκαρνανίας καὶ Ξηρομέρου.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 9 ἐδαφ. 4 τοῦ νόμου 5783 περὶ διαθέσεως τῶν ἀποστραγγιζομένων γαιῶν καὶ προσθήκης διατάξεών τινων εἰς τοῦτον». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ Γενικῆς Διευθύνσεως Ὑπουργείου Ἀεροπορίας καὶ δικαιωμάτων Ἐπιτελάρχου Ἀεροπορίας». Ὁ κ. Ζάννας.

§21ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐφόσον ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ἐπερώτησις, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἐπεκταθῶ γενικώτερον ἐπὶ τοῦ ἀεροπορικοῦ ζητήματος. Θὰ ἤθελον μόνον νὰ προβῶ εἰς μίαν σύστασιν. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον ὑπ’ ὄψει, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἀποσύρετε, διότι δύνασθε νὰ ἐφαρμόσητε τούς κειμένους νόμους. Ὑπάρχει εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας διάταξις ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει νὰ ἀποσπάσητε ἀξιωματικοὺς ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας ὑπάρχει ἄλλη διάταξις ἡ ὁποία σᾶς ἐπιτρέπει διάφορα τμήματα, καὶ διαφόρους διευθύνσεις τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας, νὰ τὰς ὑπαγάγητε εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῆς Ἀεροπορίας. Ἡ μόνη διαφορὰ εἶναι, ὅτι τίθεται ἡ λέξις «Γενικὸς Διευθυντής»: ἀλλὰ ὑπῆρχε προηγουμένως Διευθυντὶς Πολεμικῆς Ἀεροπορίας. Φαντάζομαι δὲ ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ γίνεται εἷς ἔλεγχος, μία ἐποπτεία συστηματική, ἐπὶ τῶν ζητημάτων τῆς πολεμικῆς ἀεροπορίας, καθόσον δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν, ἡ μετεωρολογικὴ ὑπηρεσία καὶ ἡ πολιτικὴ ἀεροπορία νὰ ὑπάγωνται ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν στρατιωτικοῦ. Εἶναι πράγματα τελείως ἄσχετα, ὁ δὲ φόρτος τῆς ἐργασίας τοῦ Διευθυντοῦ θὰ εἶναι τόσον πολὺ μεγάλος, ἐὰν ἀναλάβῃ τὴν πολιτικὴν ἀεροπορίαν καὶ τὴν μετεωρολογικὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐπήρκει, ὅσον καλοὶ καὶ ἂν εἶνε οἱ ἀξιωματικοὶ τούς ὁποίους θὰ ἀποσπάσητε ἤ τοὺς ὁποίους ἔχετε ἀποσπάσει ἀπὸ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ. Αὐτὰ ἄλλωστε εἶναι τὰ ἴδια πράγματα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀνασυστήσητε τὴν Διεύθυνσιν αὐτήν, καθόσον καὶ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας καὶ ὁ νόμος 5121, ἄρθρ. 3, σᾶς ἐπιτρέπει νὰ διορίσητε ἀξιωματικοὺς προερχομένους ἐκ τοῦ στρατοῦ ἤ τοῦ ναυτικοῦ εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, καὶ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας σᾶς ἐπιτρέπει ἐπίσης νὰ συμπτύξητε ὑπηρεσίας καὶ νὰ τὰς ὑπαγάγητε ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Διευθυντοῦ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι πλεονασμὸς μόνον χάριν τῆς λέξεως «Γενικὸς Διευθυντής»....

§22ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑπάρχει μία διαφορά. Εἰς τὸ νομοσχέδιον, πρόκειται περὶ δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἦσαν πολὺ περιωρισμένα. Τὰ δικαιώματα εἶναι τὰ ἴδια δικαιώματα τοῦ Ἐπιτελάρχου τῆς Ἀεροπορίας. Τὸ νομοσχέδιον ἑπομένως εἶνε ἀπαραίτητον νὰ ψηφισθῇ. Πάντως ἡ ἀπόσπασις μόνον διὰ τὸ προσωπικὸν ἰσχύει, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀεροπορίαν λέγει, ὅτι μόνον ὁ Ἐπιτελάρχης πρέπει.....

§23ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δέν ὑπάρχει....

§24ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι ρητὴ διάταξις τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Ἀεροπορίας.

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν, σᾶς λέγω ὅτι κατὰ τοὺς ὑπάρχοντας νόμους... (δὲν ἠκούσθη) εἴτε τοῦ Ναυτικοῦ, εἴτε τοῦ Στρατοῦ, καθόσον, ἐὰν θέσωμεν Ἐπιτελάρχην ἐκ τῶν δύο ἄλλων Σωμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιτρέπει ἡ ὑφισταμένη νομοθεσία. Ὁ σκοπός τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι νὰ ἐπιφέρωμεν μίαν ὀργάνωσιν, τοὐλάχιστον εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, καλυτέραν.

§26ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς γενικῆς ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας.....

§27Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς λέγω ὅτι, ἐάν ἔχητε διάθεσιν, νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν, διότι καὶ ἐγὼ δὲν ἔχω ἀπόψε τὸν καιρὸν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας, νὰ ἀναβάλωμεν. Ἐάν ὅμως αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ νομοσχέδιον σᾶς ἀρέσει, ἀφήσατε νὰ ψηφισθῇ.

§28ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐκάμνομεν προηγουμένως, αὐτὰ τὰ ἐπαναφέρετε τώρα. Τὸ μόνον πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ εἴπω, εἶναι ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, ὅτι ὑπάγονται, πλὴν τῆς Διευθύνσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας καὶ τῆς Μετεωρολογικῆς ὑπηρεσίας.

§29Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Βουλευτά, ἀφήσατε ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, διότι αὐτὸ δύναται νὰ γίνῃ καὶ δι’ ἐσωτερικοῦ Κανονισμοῦ.

§30ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δέν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δι’ ἐσωτερικοῦ Κανονισμοῦ.

§31Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ Γενικὸς Διευθυντής θὰ ἔχῃ ὅπως εἰς πάντα τὰ Ὑπουργεῖα τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν.

§32ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Εἶναι διάφορος ἡ κατάστασις τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας ἀπὸ τὴν τῶν ἄλλων Ὑπουργείων. Εἰς τὸν Διευθυντὴν αὐτόν, τὸν ἄριστον αὐτὸν ἀξιωματικόν, θὰ ἀναθέσητε τὴν ἐποπτείαν τῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας. Δὲν δύναται νὰ ἔχῃ οὗτος καμμίαν γνῶσιν καὶ τῆς μετεωρολογίας καὶ τῶν πραγμάτων τῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας.

§33Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ γνωρίζουν οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν ἐκεῖ.

§34ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ναί, ἀλλὰ θὰ συμβῇ καὶ τὸ ἑξῆς πρᾶγμα. Ἔχετε εἰς τὴν μετεωρολογικὴν ὑπηρεσίαν ἕνα ἄριστον ἀξιωματικόν, ἀρχαιότερον τοῦ Γενικοῦ σας Διευθυντοῦ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετήσῃ ὁ πλοίαρχος Ρουσσέν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὴν μετεωρολογικὴν ὑπηρεσίαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς νεωτέρου συνταγματάρχου;

§35Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἔγινε Ναύαρχος.

§36ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Βουλευτά, ὁ κ. Ρουσσέν, ἐφόσον δὲν πραγματοποιηθῇ ἡ προαγωγή του, θὰ ὑπηρετῇ ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἀρχαιοτέρου.

§37ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Πῶς θὰ ὑπηρετήσῃ ὑπὸ τὰς διαταγάς του;

§38ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὁ ἀρχαιότερος συνταγματάρχης δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀνώτερος τοῦ στρατηγοῦ. Ἐὰν λοιπὸν εἶναι στρατηγὸς ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς καὶ ὁ κ. Ρουσσὲν εἶναι πλοίαρχος, ὁ εἷς θὰ εἶναι ἀρχαιότερος τοῦ ἄλλου.

§39ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Σήμερον.

§40ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μὰ περὶ τοῦ σήμερον σᾶς εἶπον.

§41ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§42Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ἐπειδὴ ἐγὼ δὲν ἔχω εἰδικότητα διὰ τὰ ζητήματα τῆς ἀεροπορίας, ἀφήσατε νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε...

§43ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος, διότι ἔχω κάμει ἐπερώτησιν...

§44Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχω ἀνάγκην νὰ τακτοποιήσω τὰ τῆς ὑπηρεσίας.

§45ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἔχω ἐπερώτησιν τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω νὰ συζητήσωμεν τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§46Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ πρὶν ἢ τακτοποιηθῶσι τὰ ζητήματα τῆς Ἀεροπορίας.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούμπουλης ἔχει τὸν λόγον.

§48Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω πολὺ τὴν Βουλήν, κ. Συνάδελφοι, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατόν, ἄν καὶ πυρέσσων, νὰ μὴ προσέλθω, ἵνα ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας διὰ τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον, τόσῳ μᾶλλον, καθόσον ἀνήκω εἰς τὴν πτέρυγα τῆς ὁποίας ὁ Ἀρχηγὸς ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ὑποβάλλει τοιοῦτον νομοσχέδιον. Καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, κ. Συνάδελφοι, παρόμοια σφάλματα ἔγιναν ἀφορμὴ ἵνα διαταραχθῇ ἡ γαλήνη τοῦ Ἀεροπορικοῦ Σώματος, ἔγιναν ἀφορμὴ εἰς τὸ νὰ χαρακτηρισθῇ τὸ Ἀεροπορικὸν Σῶμα ὡς ἀπειθάρχητον καὶ ἀνεκπαίδευτον ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιτελικῆς. Ἐάν, λοιπόν, ὡς ὀρθότατα εἶπεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. Συνάδελφος, ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἡ πρᾶξις αὐτὴ καὶ χαίρει, εἶπεν ἰδιαιτέρως, διότι ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου ἔρχεται νὰ ἐγκρίνῃ τὴν πολιτικὴν τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας κ. Ζάννα, ὅστις ἐπίσης τῆς αὐτῆς φύσεως νομοσχέδιον εἰσήγαγεν, ἐάν, λέγω, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. Συνάδελφος εἶπεν, ὅτι χαίρει ἰδιαιτέρως διότι ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται νὰ ἐπιβραβεύσῃ τὸ ἔργον του, ἐγὼ λυποῦμαι, διότι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ διαφωνήσω εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρὸς τὴν κυβερνητικὴν ἐνέργειαν καὶ νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν ἐπιβράβευσιν τοῦ ἔργου τοῦ κ. Ζάννα. Κύριοι Συνάδελφοι, ἡ Ἀεροπορία ὅπλον τὸ ὁποῖον, ἰδίως μεταπολεμικῶς, ἢ μᾶλλον κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, ἐσταδιοδρόμησε καὶ ἐπαρουσίασε τὴν πρόοδον αὐτήν, ἦτο φυσικόν, κατὰ τὰς στιγμὰς τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως, προχειρολογικῶς καὶ ἐκ συμπτωμάτων νὰ καθορίσῃ τοὺς διαφόρους τρόπους διοικήσεως καὶ τὰς διαφόρους ἀντιλήψεις ἐκπαιδεύσεως τῶν ἀεροπόρων. Ἡ Ἑλλάς, ἔχουσα τὴν τιμὴν νὰ εἶναι τὸ πρῶτον Κράτος, ὅπερ ἐχρησιμοποίησε κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου τὰ ἀεροπλάνα, ἡ Ἑλλὰς ἐδημιούργησε μίαν ἀεροπορικὴν ἱστορίαν, ἐδημιούργησεν ἕν ἀεροπορικὸν ἐπιτελεῖον, ἐδημιούργησε θύματα ἀεροπλοΐας, καὶ ἔγραψε μὲ αἷμα, μὲ αἷμα πολύ, τὴν ἀεροπορικὴν ἱστορίαν της. Ἐὰν ἀνατρέξωμεν, Κύριοι Συνάδελφοι, εἰς τοὺς νεκροὺς τῆς ἑλληνικῆς ἀεροπορίας, θὰ ἴδωμεν ὅτι τὰ θύματα τῆς ἑλληνικῆς ἀεροπορίας ὑπερβαίνουν τὰ διακόσια. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀλίγον τὸ αἷμα τῶν διακοσίων εὐγενῶν θυμάτων διὰ νὰ παραγνωρίζηται τὸ ἔργον της, καὶ νὰ ἔρχεται σήμερον τὸ ἐπίσημον Κράτος νὰ λέγῃ ὅτι ἡ ἀεροπλοΐα εἶναι ἐπιτελικῶς ἀμόρφωτος, εἶναι στρατιωτικῶς ἀναδιοργάνωτος καὶ δι’ αὐτὸ ἀναγκάζομαι νὰ μετακαλέσω ἀπὸ ἄλλα Ὑπουργεῖα ἄλλους ἀξιωματικούς, διὰ νὰ ἐμπνεύσω τὴν ἀντίληψιν τῆς πειθαρχίας καὶ νὰ δώσω τὴν ἐπιτελικὴν μόρφωσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία διὰ τὴν σταδιοδρομίαν τοῦ Σώματος. Ἄλλοτε, ἄν δὲν ἀπατῶμαι, κατὰ τὸ 1925, ὑπουργοῦντος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν τοῦ ἰδίου σήμερον ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἐγένετο τὸ πρῶτον ἀεροπορικὸν σφάλμα, σφάλμα βασικόν, πρᾶγμα ὅπερ ἐστοίχισε τὴν ἡσυχίαν τοῦ Ἀεροπορικοῦ Σώματος. Ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, δι’ ἑνὸς Δ)τος, κατήργησε καὶ ἀπεστράτευσεν ὅλους τοὺς ἕλληνας ἀεροπόρους τοῦ Ναυτικοῦ, ἀνθρώπους, οἵτινες προσέφεραν καὶ προσφέρουν ἀκόμη μεγάλας ὑπηρεσίας. Τοὺς ἀπεστράτευσε δὲ μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἦταν μορφωμένοι ἐπιτελικῶς, καὶ ἐπέτρεψε τὴν κατάταξιν εἰς τὴν ἀεροπλοΐαν ἀξιωματικῶν, προερχομένων ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Δοκίμων, ὡς περισσότερον ἐπιτελικῶς μορφωμένων. Μετ’ ὀλίγον αἱ ἀνάγκαι ἐξηνάγκασαν τὸ Κράτος νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὰς τάξεις των τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, τοὺς ὁποίους τότε προχειρολογικῶς καὶ ἐπάνω εἰς τὸ γόνατο, ὅπως λέγομεν, ἀπέταξε καὶ τότε ἤρχισαν ἀμέσως δημιουργούμεναι αἱ προστριβαὶ ἐν τῇ Ἀεροπλοΐᾳ, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι τότε ἦσαν σημαιοφόροι, ὅτε ἦσαν δόκιμοι οἱ συνάδελφοί των ἐν τῇ ἀεροπλοΐᾳ, αὐτοὶ δὲν εἶχον εἰσέλθῃ κἄν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Δοκίμων. Εὑρέθησαν οὕτω ἀνώτεροι κατὰ βαθμὸν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἦσαν ταγματάρχαι, ὅτε οἱ ἄλλοι δὲν εἶχον, ἐπαναλαμβάνω, εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Δοκίμων. Εὑρέθησαν οὕτω κατώτεροι κατὰ βαθμὸν τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν. Ὅτε δὲ πλέον ἐγένετο τὸ Ὑπουργεῖον, ἐδημιουργήθη ὁ κυκεὼν αὐτὸς τῶν ἀνωμαλιῶν καὶ τῶν ἀδικημάτων, κυκεὼν δημιουργηθεὶς δι’ ἑνὸς προχειρολογικοῦ νόμου, ὅπως εἶπα, νόμου, τὸν ὁποῖον ἐξηναγκάσθη αὐτὸ τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ ἀνασκευάσῃ, καὶ νὰ ἀνακαλέσῃ εἰς τὰς τάξεις των τοὺς ἀπομακρυνθέντας.

§49ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ἡ ἐνέργεια τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἦτο ἀπολύτως ἀρίστη καὶ ἐπιβεβλημένη. Ἡ μετέπειτα ἐνέργεια, δυστυχῶς, ἡ τῆς ἐπαναφορᾶς δηλαδή, ἦτο κακή, καὶ ἐπέφερεν αὐτὴν τὴν ἀνομοιογένειαν τῶν στελεχῶν. Σεῖς, ὁ ὁποῖος ἀσχολεῖσθε περὶ τὰ ἀεροπλοϊκά, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἐν Ἀγγλίᾳ, ὅτε ἵδρυσαν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, προέβησαν εἰς κἄτι τι ριζικώτερον. Ἐπὶ τεσσαράκοντα ὀκτὼ ὥρας Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας δὲν ὑπῆρχε, καὶ ἀπὸ τὰς πολλὰς χιλιάδας πιλότων καὶ ἀεροπόρων, τοὺς ὁποίους εἶχον κατὰ τὸν πόλεμον, ἐκράτησαν μόνον ἐλαχίστους, ὅλους τοὺς προερχομένους ἀπὸ Σχολὰς ἢ τοὺς δεδοκιμασμένους καλυτέρους, τοὺς δυναμένους νὰ σταδιοδρομήσουν μὲ τὰς νέας ἀεροπορικὰς ἀντιλήψεις.

§50Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπερίμενα νὰ μοῦ εἴπητε τὸ δεύτερον.

§51ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Ἀεροπορικὸν Σῶμα μὲ τὰς πεπαλαιωμένας ἀντιλήψεις τοῦ μεγάλου πολέμου. Αὐτὰ μόνον ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω. Κατόπιν θὰ ὁμιλήσω καὶ θὰ τὰ ἐξηγήσω ὅλα.

§52Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἐξήγησιν, ἀλλὰ εἶναι ἀκριβές, ὅτι, θελήσαντες νὰ ὁμιλήσητε περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας τῆς Ἀγγλίας, ἀνωμολογήσατε ὅτι τὸ Ἀγγλικὸν Ὑπουργεῖον ἐκράτησεν εἰς τὰ στελέχη του τοὺς ἱκανοὺς τῆς ἀεροπορίας. Καὶ ὄχι μόνον ἐκράτησε, θέλω νὰ προσθέσω εἰς τὸν κ. Ζάνναν, τοὺς ἱκανοὺς του ἀεροπόρους, ἀλλὰ καὶ ὁ πρῶτος Ἐπιτελάρχης του ὑπῆρξε παλαιὸς ἀεροπόρος τοῦ πολέμου. Ὅτε λοιπὸν ἐγένετο τὸ σφάλμα αὐτὸ καὶ ἐδημιουργήθη ἡ ἀναρχία, ἦλθε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ὀρθώτατα πράττον νὰ σκεφθῇ ὅτι θὰ ἔπρεπε πλέον καὶ αὐτὸ νὰ δημιουργήσῃ, ἢ μᾶλλον νὰ καταβάλῃ μίαν προσπάθειαν ἐντατικὴν εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς ἀεροπορικῆς συνειδήσεως ἐν τῷ Κράτει, καὶ νὰ θεωρήσῃ τὸ ὅπλον αὐτὸ ὡς τὸ τρίτον μάχιμον ὅπλον τῆς Χώρας, τὸ ὁποῖον, ἴσως μίαν ἡμέραν, καταστῇ καὶ τὸ πρωτεῦον. Καὶ ἐδημιουργήθη τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας. Δὲν θὰ εἰσέλθω, κ. Συνάδελφοι, εἰς τὴν ἀνάλυσιν τοῦ τρόπου τῆς λειτουργίας τοῦ Ὑπουργείου, οὔτε εἰς τὸ νὰ ἐκθέσω τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐνδεικνύονται νὰ ληφθῶσι διὰ τὴν καλὴν αὐτοῦ σταδιοδρομίαν. Ἐδήλωσα ὅτι εἶμαι ἀσθενὴς καὶ θὰ περιορισθῶ εἰς ἐλαχίστας φράσεις. Ὅτε λοιπὸν ἐδημιουργήθη τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, εὑρέθη τοῦτο ἐνώπιον τριῶν καταστάσεων ἀεροπόρων, τῶν παλαιῶν ἀεροπόρων, τῶν ἀεροπόρων τῶν νέων, τῶν προερχομένων ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, τοὺς ὁποίους ἐξεπαίδευσαν εἰς διαφόρους Σχολὰς καὶ ὄχι εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν Σχολήν, καὶ τῶν ἀεροπόρων τῶν προερχομένων ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξεπαιδεύθησαν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Σχολὴν τοῦ Σέδες, τινές δ’ ἐξ αὐτῶν καὶ εἰς Γαλλικὰς Σχολάς. Ἑπομένως ἦσαν οἱ μόνοι ἀεροπόροι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὁπωσδήποτε ἑνιαίαν καὶ μοναδικὴν ἐκπαίδευσιν, καὶ τρόπον ἐκπαιδεύσεως, ἐνῶ οἱ ναυτικοὶ ἀεροπόροι εἶχον πολλαπλὰ συστήματα ἐκπαιδεύσεως καὶ πολλαπλοῦς τρόπους εἰσόδου εἰς τὸ Ἀεροπορικὸν Σῶμα. Ἡ τότε Κυβέρνησις ἢ μᾶλλον ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐδημιούργησε τὸ ἴδιον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ καὶ σήμερον ἡ Κυβέρνησις. Ἐσκέφθη ὅτι ἔπρεπε νὰ προσλάβῃ ἀπὸ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα ἀξιωματικούς, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ρυθμίσῃ τὴν ἐπιτελικὴν διεύθυνσιν καὶ τὴν ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν τῶν ἀεροπόρων. Θὰ ἔπρεπε.....

§53ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§54Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι, κ. Συνάδελφε. Σᾶς εἶπα ὅτι εἶμαι ἄρρωστος. Ἐάν θέλετε νὰ συζητήσωμεν τὰ ἀεροπορικὰ ζητήματα, ἂς ὁρίσῃ ἡ Κυβέρνησις μίαν ἡμέραν, νὰ τὰ συζητήσωμεν. Τώρα σᾶς παρακαλῶ μὴ μὲ διακόπτετε.

§55ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Πολὺ καλά, κ. Συνάδελφε.

§56Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ἔπρεπε, λέγω, ἡ κατευθυντήριος σκέψις νὰ εἶνε τοῦτο, ὄχι τὶ ὑπάρχει, ἀλλὰ τὶ θὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ μέλλον, καὶ τότε μόνον θὰ δυνηθῶμεν ἀπὸ ἑνιαίας ἐκπαιδεύσεις καὶ ἀπὸ ἑνιαίας Σχολὰς νὰ δημιουργήσωμεν Ἀεροπορικὸν Σῶμα. Αὐτὰ δυστυχῶς δὲν τὰ ἐπράξατε. Καὶ ὄχι μόνον δὲν τὰ ἐπράξατε, ἀλλὰ μετεκαλέσατε ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἕνα ἱκανώτατον καὶ ἐντιμότατον πλοίαρχον, τὸν κ. Βούλγαρην, μὲ τὸν ὁποῖον ὅμως μετά τινα χρόνον διεφωνήσατε σεῖς ὁ ἴδιος. Μετεκαλέσατε ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἄλλους ἀξιωματικούς, ὅπως τὸν κ. Κασιμάτην, τὸν κ. Παπανικολάου, τοὺς ὁποίους ὅμως, μετ’ ὀλίγον καιρὸν ἡ Κυβέρνησις ἀπέταξε, καὶ ἐδημιουργήθησαν οὕτω αἱ ἀνωμαλίαι εἰς τὴν ἀεροπορικὴν ὑπηρεσίαν. Εἶπον ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας. Εἶναι ἀρκετὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον, ἐρχόμενος ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ κρούσω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου καὶ νὰ εἴπω πρὸς τὸν ἀξιότιμον Κύριον Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος: Προσέξατε, κ. Πρόεδρε, προσέξατε, διότι διὰ τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον δημιουργοῦμεν, δὲν κάμνομεν ἄλλο τι, παρὰ νὰ ἑτοιμάζωμεν νέας ἀνωμαλίας εἰς τὸ Ἀεροπορικὸν Σῶμα. Ἐπὶ πλέον ὅμως θὰ ἤθελα νὰ ἔχω καὶ μίαν πληροφορίαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας καὶ σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τῇ παραγράφῳ 2 τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου γίνεται λόγος περὶ ἐκτελέσεως ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας. Δηλαδή, ἐκτὸς τοῦ Ἐπιτελάρχου, ἔχετε σκοπὸν νὰ φέρετε καὶ ἄλλους ἀξιωματικοὺς εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον;

§57Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν ἀναγκῶν τὰς ὁποίας θὰ συναντήσω κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ὑπάρχῃ ἡ διάταξις αὐτή.

§58Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐκτὸς τοῦ Ἐπιτελάρχου πρόκειται νὰ φέρητε καὶ ἄλλους ἀξιωματικούς;

§59Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τοῦ παρόντος προβλέπει αὐτό. Τὸ νομοσχέδιον δὲν σκοπεῖ ἄλλο, παρὰ νὰ βοηθηθῇ καὶ ἐκ τῶν δύο Σωμάτων, τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀφοῦ διορισθῇ ὁ Γενικὸς Διευθυντής, ὁ ὁποῖος προβλέπεται, καὶ ὁ Ἐπιτελάρχης, τότε πλέον ἡ ὑπηρεσία θὰ ἐξετάσῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ Ὑπουργείου.

§60Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν λοιπὸν νομίσητε ὅτι θὰ χρειασθοῦν καὶ ἄλλοι, θὰ φέρετε καὶ ἄλλους;

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐξετάσω τὰς ἀνάγκας μετὰ τῶν δύο προσώπων, τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψει νὰ ἐγκαταστήσω διὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου, καὶ τότε θὰ σᾶς εἴπω ποῖαι ἀνάγκαι ὑπάρχουν καὶ πῶς θὰ ἱκανοποιηθοῦν. Δὲν ἔρχομαι σήμερον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἓν σχέδιον ἀναδιοργανώσεως ἢ διοργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας, ἀλλ’ ἔρχομαι μόνον νὰ ζητήσω δύο πρόσωπα, ἕνα Γενικὸν Διευθυντὴν καὶ ἕνα Ἐπιτελάρχην, τοὺς ὁποίους νὰ δύναμαι νὰ προσλάβω ἀπὸ οἱονδήποτε Σῶμα νομίσω ἀναγκαῖον. Τί μετὰ τοῦτο θὰ γίνῃ, αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὔτε ἀπεφασίσαμεν, οὔτε ἔχω σκέψεις, ἵνα ἐκθέσω ταύτας εἰς τὴν Βουλήν. Περιορίζομαι εἰς τοῦτο καὶ μόνον, τὸ ὁποῖον ζητῶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§62Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν θὰ προσθέσω ἄλλα, κ. Συνάδελφοι. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ κανεὶς ἀπομονώσει ἑαυτὸν εἰς μίαν κτῆσιν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ζήσει τὴν ζωὴν τῶν ἀεροδρομίων, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχει αἰσθανθῆ τὴν ἀγωνίαν διὰ τὴν μὴ ἔγκαιρον ἐπάνοδον ἐν τῷ ἀεροδρομίῳ ἀπογειωθέντος συναδέλφου του, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ψυχοσύνθεσιν τοῦ Ἀεροπορικοῦ Σώματος. Δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν ἄνθρωπος μὴ ζήσαντες εἰς τὸ Ἀεροπορικὸν Σῶμα, νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν ψυχοσύνθεσιν τοῦ ἀεροπόρου. Καὶ ἑπομένως, δι’ ἐμέ, ὅπως καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἀπεδείχθη, οὕτω καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, δυστυχῶς, θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὁσονδήποτε ἱκανοί, ὁσονδήποτε καλοί, ὁσονδήποτε ἐπιστήμονες καὶ ἄν εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους θὰ μετακαλέσητε, μοιραίως νὰ δημιουργηθῶσι ζητήματα ἐν τῷ μέλλοντι. Εἶμαι δὲ ἠναγκασμένος, καὶ δι’ αὐτὸ προσῆλθον εἰς τὴν συνεδρίασιν ταύτην, νὰ δηλώσω ὅτι, παρὰ τὸ ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν πτέρυγα τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ παρὰ τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον τρέφω εἰς τὸν εἰσηγητὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ δηλώσω ὅτι εἶμαι ἐναντίον τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§64Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, καίτοι δὲν εἶμαι ἀεροπόρος, ἐπὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ἀεροπορικοῦ Σώματος, ἐντελῶς ἀντικειμενικῶς, μὴ θέλων διὰ τούτων νὰ ἀποδώσω ἀποτυχίαν εἰς οὐδένα τέως Ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας. Κύριοι Βουλευταί, τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας στερεῖται νοῦ. Δὲν ἔχει νοῦν. Δὲν ἔχει κεφαλὴν καὶ δὲν θὰ γίνῃ ποτὲ ἀεροπορία, ἐὰν δὲν ἀποκτήσῃ τοῦτο κεφαλήν. Εἶναι εὐτύχημα ὅτι ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι μόνον εἷς Ὑπουργός, ἔχων τὸ κῦρος τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησιν εἰς ἓν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον, λόγῳ τῶν μεγάλων κινδύνων τοὺς ὁποίους διατρέχει ἑκάστοτε, εἶναι ἀτίθασσον καὶ ζωηρόν. Ὅτε ἐν Γαλλίᾳ ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, ἄν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ μακαρίτης Πενλεβέ, εὗρε παρομοίαν κατάστασιν, ὡς τὴν ἰδικήν μας. Οἱ ἀεροπόροι ἦσαν ἀτίθασσοι καὶ δὲν ἐδέχοντο κανένα ἐπὶ κεφαλῆς, ὅτε δὲ ὁ Πενλεβὲ ἀνεκοίνωσεν αὐτοῖς ὅτι θὰ μετατάξῃ ἀξιωματικοὺς τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, ἐξηγέρθησαν ὅλοι οἱ ἀεροπόροι καὶ ἠπείλησαν ὅτι θὰ παραιτηθῶσι. «Νὰ παραιτηθῆτε, τοὺς εἶπεν, ὅλοι. Ἢ θὰ κάμω ἀεροπορίαν, ἢ θὰ τὴν διαλύσω». Καὶ πράγματι μετεκάλεσεν ἀξιωματικοὺς ἐκ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ σᾶς καταστήσω γνωστόν, ὅτι ἐν Γαλλίᾳ ἡ Ἀεροπορία δὲν εἶναι ἑνιαία, ὡς ἦτο κατ’ ἀρχήν. Σήμερον, διὰ νόμου ψηφισθέντος πρὸ ὀλίγου καιροῦ, εἶναι κεχωρισμένη. Ὑπάρχει μικρὰ ἀεροπλοΐα ναυτικοῦ διὰ τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα μόνον τὸν στόλον καὶ τὸ Ἀεροπορικὸν Σῶμα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἀεροπλοΐα εἶνε βοηθητικὸν ὄργανον τοῦ στρατοῦ. Εἶνε ὄργανον τοῦ Ἀρχιστρατήγου καὶ δὲν εἶνε δυνατόν, παρὰ νὰ ἐκτελῇ τὰς διαταγὰς τοῦ Ἀρχιστρατήγου καὶ τὰ σχέδια τοῦ Ἀρχιστρατήγου. Δὲν εἶναι δὲ τόσον πολὺ εὔκολον εἰς ἀνθρώπους μόνον καὶ μόνον, διότι διακινδυνεύουν τὴν ζωήν των καθ’ ἑκάστην, νὰ ἔχουν τὴν ἐπιτελικὴν μόρφωσιν τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ ὁ νεώτερος πόλεμος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σπετσῶν Συνάδελφος, παλαιὸς καὶ ἱκανώτατος ἀξιωματικὸς τῆς Ἀεροπορίας, νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον ἀξιωματικοὶ ἐξερχόμενοι ἐκ τῶν Ἀεροπορικῶν Σχολῶν, θὰ ἀπαιτήσῃ διάστημα εἴκοσιν ἐτῶν. Ὁ Πενλεβὲ λοιπὸν μετέφερεν ἐκ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς μέγαν ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν καὶ κατήρτισε τὰ Ἐπιτελεῖα καὶ τὴν Διοίκησιν. Κατ’ ἀρχάς, καθὼς εἶπον, ἤρχισαν οἱ ἀεροπόροι νὰ ἀπειλοῦν ὅτι θὰ παραιτηθῶσι. Κατόπιν ἐμεμψιμοίρουν, μετὰ παρέλευσιν ὅμως ὀλίγου χρόνου, ηὐγνωμόνον τὸν Πενλεβέ, διότι μετέταξεν ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, ἥτις τότε μόνον ἐγένετο τέλειον πραγματικὸν πολεμικὸν Σῶμα. Διὰ τοῦτο, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θέλετε ἡ διάβασίς σας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας νὰ σημάνῃ σταθμὸν ἐν τῷ Σώματι τούτῳ, νὰ προβῆτε ἀμέσως εἰς μετάταξιν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, ἀποφοίτων τοῦ σχολείου πολέμου, ὅταν δὲ ἀπέλθητε ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας, θὰ ἔχητε δικαίωμα νὰ εἴπητε ὅτι ἐκάματε Ἀεροπορίαν. Σᾶς βεβαιῶ δὲ ὅτι θὰ δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι ἐκάματε Ἀεροπορίαν, μόνον καὶ μόνον, διότι ἐδώκατε εἰς αὐτὴν τὴν κεφαλήν, τὸν νοῦν, τόν ἐργαζόμενον καὶ σκεπτόμενον. Κύριοι Βουλευταί, πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι, ἐὰν δὲν γίνῃ αὐτό, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Ἀεροπορία. Καὶ ἐὰν ἔλαβον τὸν λόγον, τὸν ἔλαβον, διότι, ἐνῶ βλέπω εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰσῆλθεν εἰς τὴν πραγματικὴν ὁδὸν τῆς ὀργανώσεως τῆς Ἀεροπορίας, θέλει νὰ βαδίσῃ σιγά, σιγά καὶ δειλά. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατε νὰ ἔχω μίαν γνώμην. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι θὰ ἀφήσητε σταθμὸν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, ἐὰν κάμητε αὐτό. Τίποτε ἄλλο νὰ μὴ κάμητε. Ἐὰν κάμητε αὐτό, θὰ ὑπάρχουν τότε ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι, λόγῳ ἱκανότητος καὶ μὲ σοβαρὰν σκέψιν, λόγῳ καὶ τῆς ἡλικίας των, καὶ τῆς πείρας των, θὰ ἐκδώσουν διαταγὰς μὲ ἐντελῶς ἀντικειμενικὸν σκοπὸν καὶ θὰ ἐπιβλέψουν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν, ἐνῶ ἄλλως δὲν θὰ κάμητε ποτὲ ἀεροπορίαν. Ἐπαναλαμβάνω δέ, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ πρέπει νὰ εἶναι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, διότι μόνον αὐτοὶ ἔχουν τὴν ἀναγκαίαν ἐπιτελικὴν μόρφωσιν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται ἐν πολέμῳ. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ δὲν ἔχουν τὴν ἀπαιτουμένην ἐπιτελικὴν μόρφωσιν διὰ πόλεμον ξηρᾶς. Καὶ αὐτό, κ. Πρόεδρε, πρέπει νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον.

§65ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ὁμιλεῖτε περὶ ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ εἰσέλθουν ἀπὸ ἄλλα Σώματα εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Σᾶς πληροφορῶ τὸ ἑξῆς γεγονός, ὅτι ἐπὶ τῆς ὑπουργείας μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας ὑπῆρχον τριάκοντα τέσσαρες ἀξιωματικοί, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ εἴκοσι τέσσαρες προήρχοντο ἐκ τῶν Σχολῶν Δοκίμων καὶ Εὐελπίδων....

§66Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰπέτε μου ἕνα ἐκ τῆς ξηρᾶς.

§67ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ὑπῆρχον ἑπτὰ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὴν Ἀεροπορίαν.

§68Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ποῖοι τῆς ξηρᾶς, διότι πιθανὸν νὰ μὴ τοὺς ἠξεύρω.

§69ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ὑπῆρχον τριάκοντα τέσσαρες ἀξιωματικοί, ἐκ τῶν ὁποίων σᾶς λέγω, ὅτι εἴκοσι τέσσαρες προήρχοντο ἀπὸ τὰς Σχολὰς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῶν Δοκίμων. Σήμερον ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας τριάκοντα δύο ἀξιωματικοί, ἐκ τῶν ὁποίων τρεῖς μόνον προέρχονται ἀπὸ τὰς Σχολάς. Ἐκεῖ εἶναι τὸ σημεῖον τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τῆς τότε καταστάσεως καὶ τῆς σημερινῆς. Θὰ μοῦ εἴπητε, τί συμβαίνει τώρα; Ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὰς Σχολάς...

§70Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετετάχθησαν εἰς τὸ Ἀεροπορικὸν Σῶμα;

§71ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Μετετάχθησαν ἀπὸ τὸ Ναυτικόν.

§72Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι ἔχετε μίαν διαφορὰν μὲ τὸν ἀξιότιμον βουλευτήν, ὅτι ὁμιλεῖ περὶ ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουσιν ὑπηρεσίαν ἐπί τινα χρόνον εἰς τὴν Ἀεροπορίαν.

§73Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁμιλῶ περὶ μετατάξεως ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν προέλευσιν τῶν ἀεροπόρων, καὶ τὸ ζήτημα τῆς ὀργανώσεως τῆς Ἀεροπορίας, θὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν γνώμην μας. Πιθανὸν νὰ μὴ εἶναι ὀρθή, ἀλλ’ εἰς τὰ τῆς ὀργανώσεως, νομίζομεν ὅτι δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς κάποιον δικαίωμα, νὰ ἔχωμεν μίαν γνώμην. Διὰ τοῦτο, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, ἐὰν μεταθέσητε ἀπὸ τὸν στρατὸν ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀκαδημίας Πολέμου, δεκαπέντε ἢ εἴκοσι, δὲν γνωρίζω πόσους, εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐν γένει τῆς Ἀεροπορίας, νὰ γνωρίζητε ὅτι θὰ κάμητε τοιοῦτον ἔργον, ὥστε νὰ δύνασθε νὰ ὑπερηφανεύησθε, ὅτι ἐκάματε Ἀεροπορίαν, ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ Ἀεροπορία.

§74ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἀναγκάζομαι καὶ πάλιν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς κ. Συναδέλφους μὲ ὀλίγας λέξεις. Πρῶτον, δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σπετσῶν Συνάδελφος, τὸ ὅτι ἔχομεν προσωπικὸν κατάλληλον εἰς τὴν ναυτικὴν ἀεροπορίαν. Ἀκριβῶς, ἡ ναυτικὴ ἀεροπορία εἶχεν ἄλλοτε τὰ ἀνώτερα στελέχη τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, ὅλοι δὲ οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν τότε, προήρχοντο ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ ναυτικοῦ. Εἶχον ἀποσταλῆ κατὰ τὸ 1918 εἰς μίαν Ἀεροπορικὴν Σχολὴν τῆς Αἰγύπτου καὶ ἦλθον ἐδῶ καὶ ἔλαβον τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ καὶ κατόπιν τοῦ σημαιοφόρου. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, πιθανώτατα κατὰ τὸν πόλεμον νὰ ἦσαν ἄριστοι, ἀλλ’ ἡ κατάστασις ἐκείνη μεταπολεμικῶς οὐσιωδῶς μετεβλήθη. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀναπτύξω διὰ μακρῶν, διότι ἀπαιτεῖται πολὺς καιρός, τό τί ἐζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς ἀεροπόρους κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ μεγάλου πολέμου καὶ τὸ τί ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς ἀεροπόρους τῆς σήμερον. Ἀλλὰ πάντως ἡ ἐνέργεια, ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὸ ἔτος 1925, τῆς διαλύσεως τῆς ναυτικῆς ἀεροπορίας, ἦτο ἀπολύτως ὀρθὴ καὶ ἀπολύτως δεδικαιολογημένη. Ἐλάχιστοι μόνον ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων ἦσαν ἱκανοὶ νὰ σταδιοδρομήσουν εἰς τὸ νέον ὅπλον μὲ τὰς νέας ἀπαιτήσεις τῆς Ἀεροπορίας. Ἀντιθέτως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ὑπάρχει οὐδὲ ἡ στοιχειώδης ὀργάνωσις. Τὸ πλεῖστον τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας προήρχετο ἀπὸ τὴν τάξιν τοῦ στρατιώτου. Οὐδεμία μόρφωσις πραγματικῶς σωστή, ἐπιστημονική, ἐγένετο. Ἐξηκολούθησαν ὅλοι νὰ μένουν μὲ τὰ διδάγματα τοῦ Μεγάλου Πολέμου, διότι τότε ἀπῃτεῖτο ἀπὸ τὸν ἀεροπόρον νὰ εἶναι μόνον χειριστής, νὰ εἶναι μόνον σωφέρ. Μετὰ τὸν πόλεμον ὅμως, ἡ κατάστασις οὐσιωδῶς μετεβλήθη. Ἡ ἀεροπορία κατέστη ὅπλον ἀπολύτως ἐπιστημονικόν, καὶ ἔχει ἀνάγκην ἀξιωματικῶν μεμορφωμένων. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ὁμιλῶ πρὸς ἀεροπόρους, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς δώσω ἓν μικρὸν παράδειγμα, ἵνα ἀντιληφθῆτε ὅτι δὲν εἶνε πλέον ὁ παρατηρητής, ὁ κύριος τοῦ ἀεροπλάνου, ὁ διευθύνων τὸ ἀεροπλάνον. Σήμερον εἶναι ὁ πιλότος, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ συνδυάζῃ ἐνταυτῷ καὶ τὴν μόρφωσιν τοῦ παρατηρητοῦ. Τὸ σύστημα αὐτὸ ἐφηρμόσθη ἤδη εἰς ὅλα τὰ Κράτη. Μόνον ἡ Ἑλλὰς καθυστέρησεν. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν πολλὰς ὑπηρεσίας κατὰ τὸν πόλεμον, δὲν ἤθελον νὰ δεχθοῦν εἰς τοὺς κόλπους τῆς ἀεροπορίας συναδέλφους προερχομένους ἐκ τῶν ἄλλων ὅπλων. Ὅταν ἐζητοῦντο ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, προερχόμενοι ἐκ Σχολῶν, ἢ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, προερχόμενοι ἐκ Σχολῶν, νὰ μεταταγῶσιν εἰς τὴν ἀεροπορίαν, εὑρίσκοντο πολλὰ ἐμπόδια. Μόλις καὶ μετὰ βίας ἐγένοντο δεκτοὶ κατώτεροί τινες. Οὕτω ἀνεπτύχθησαν παραλλήλως εἰς τὴν Ἑλλάδα δύο κλάδοι ἀεροπορίας, ἀφ’ ἑνὸς ναυτικὴ ἀεροπορία, καὶ ἀφ’ ἑτέρου στρατιωτικὴ ἀεροπορία. Σύστημα εἰς τὴν ναυτικὴν ἀεροπορίαν ὁπωσδήποτε ὑπῆρχε. Σύστημα ὅμως κατευθύνσεως εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀεροπορίαν κανέν. Αἱ δύο δὲ αὐταὶ Διευθύνσεις οὐδέποτε ἦτο δυνατὸν νὰ συνεργασθοῦν. Κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς Μικρασιατικῆς ἐκστρατείας, ἐπὶ Κυβερνήσεως Γούναρη, ἐπανειλημμένως ἐγένοντο προσπάθειαι πρὸς ἕνωσιν τῶν δύο ἀεροποριῶν. Ἐστάθη τοῦτο ἀδύνατον. Οἱ στρατιωτικοὶ ἤθελον τὴν ἀεροπορίαν των, οἱ ναυτικοὶ ἤθελον τὴν ἰδικήν των. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλ’ ἤθελον νὰ τὴν ὀργανώσουν σύμφωνα μὲ τὰς ἀντιλήψεις των, σύμφωνα μὲ τὰς κατευθύνσεις τὰς ὁποίας ἔδιδον αἱ ἀποστολαί των, ἡ ἡ Γαλλικὴ καὶ ἡ Ἀγγλική, αἱ εὑρισκόμεναι εἰς τὰ δύο Ὑπουργεῖα. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ εὕρωμεν δύο κράτη ἀεροπορικά, τό ναυτικὸν καὶ τὸ στρατιωτικόν. Συνεργασία καμμία ἀπολύτως. Ἔξοδα διπλᾶ. Ὄρχος ἀεροπορίας εἰς τὴν Θεσσαλονίκην διὰ τὴν στρατιωτικὴν ἀεροπορίαν, ἐργοστάσια πρώτης τάξεως, μὲ ἐργαλεῖα καὶ μὲ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἔχουν ἄλλα γειτονικὰ Κράτη, εἰς τὸ Φάληρον. Ἀεροδρόμιον εἰς τὸ Τατόϊ διὰ τὴν στρατιωτικὴν ἀεροπορίαν, παραπλεύρως ἀεροδρόμιον διὰ τὴν ναυτικήν ἀεροπορίαν. Αὐτὴ ἡ κατάστασις, Κύριοι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἐγένετο ἡ ἵδρυσις τοῦ Ὑπουργείου. Οἱ στρατιωτικοὶ καὶ οἱ ναυτικοὶ ἀεροπόροι συνεχωνεύθησαν κατόπιν μακρᾶς καὶ ἐπισταμένης μελέτης. Καὶ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σπετσῶν Συνάδελφος, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ φέρωμεν ἀξιωματικοὺς ἀπὸ τὰ ἄλλα ὅπλα. Ἀντιθέτως ὁ Κύριος Συνάδελφος ἐκ Πρεβέζης εἶπεν, ὅτι ἐκάμαμε πολὺ ἄσχημα ποὺ δὲν ἐφέραμεν ἀξιωματικοὺς ἀπὸ τὰ ἄλλα ὅπλα. Καὶ ἀπαντῶ. Ἡ πρόθεσίς μας ἦτο νὰ ἐνισχύσωμεν τὰ ἀνώτερα στελέχη τῆς Ἀεροπορίας. Καὶ τὸ ἐπράξαμεν. Ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸ Ναυτικὸν ἑπτὰ ἀρίστους ἀξιωματικοὺς καὶ τούς μετετάξαμεν εἰς τὸ ὅπλον τῆς Ἀεροπορίας...

§75Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τούς ἐκάμετε ἀεροπόρους;

§76ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Μάλιστα.

§77Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄλλο τὸ «μετατάσσω» καὶ ἄλλο τὸ «μεταθέτω».

§78ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Τούς μετετάξαμεν καὶ ἦτο ἐπάναγκες νὰ κάμωμεν τοῦτο, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ἡ ἀεροπορία δι’ ἀξιωματικῶν ἀποσπωμένων ἀπὸ τὰ ἄλλα ὅπλα καθόσον οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος σᾶς εἶναι τελείως ἄχρηστοι. Εἶναι ὑποχρεωμένοι ἐπὶ ἑξάμηνον, ἐπὶ ἔτος, ἴσως καὶ περισσότερον, νὰ μελετήσουν τὴν κατάστασιν τῆς ἀεροπορίας, διὰ νὰ καταστοῦν χρήσιμοι. Σήμερον οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄριστοι καθ’ ὅλα, τούς ὁποίους θὰ μετακαλέσητε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἢ τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι ἀδύνατον νὰ σᾶς βοηθήσουν. Θὰ εἶναι ὄργανα τῶν συνεργατῶν των. Καὶ ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξητε ἐπὶ τοῦ παρόντος, εἶναι πῶς νὰ τοὺς δώσητε καλούς, πρώτης τάξεως συνεργάτας. Εἶναι καὶ ἕν ἄλλο πρᾶγμα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅπερ δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ὅταν ἀποσπᾶτε ἕνα ἀξιωματικὸν ἀπὸ ἕν ἄλλο ὅπλον, δὲν ἔχει κανὲν ἐνδιαφέρον ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος διὰ τὸ ὅπλον εἰς τὸ ὁποῖον ἀποσπᾶται.

§79Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ εἶπα, κ. Συνάδελφε, περὶ μετατάξεως.

§80ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δὲν ἔχει κανὲν ἐνδιαφέρον.

§81Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχει ἐνδιαφέρον διὰ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελέσῃ.

§82ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δὲν ἔχει ἐνδιαφέρον διὰ νὰ ἐνδιατρίψῃ σοβαρῶς εἰς τὸ νέον ὅπλον. Καὶ συμβαίνει τοῦτο, διότι ἔχει ἐγκαταλείψῃ τὸ ὅπλον του καὶ ὅταν ἐπανέλθῃ εἰς τὸ ὅπλον του, μετὰ μίαν διετίαν θὰ εὕρῃ τοὺς συναδέλφους του καὶ θὰ τοῦ εἴπουν: —Ποῦ εὑρίσκεσο τόσον καιρό; Εἰς τὴν ἀεροπορίαν; Δι’ αὐτό, καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, δὲν ἠθέλησαν νὰ ὀργανώσουν τὴν ἀεροπορίαν δι’ ἀξιωματικῶν τούς ὁποίους ἀποσποῦν ἀπὸ ἄλλα ὅπλα, ἐνῶ διὰ τῆς μετατάξεως, αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, εἶναι σωστόν. Εἰς τὴν Γαλλικὴν ἀεροπορίαν μετετάχθησαν τεσσαράκοντα τέσσαρες ἀξιωματικοὶ τοῦ Ἐπιτελείου, Τὸ ἴδιον ἀκριβῶς πρᾶγμα ἐζητήσαμεν καὶ ἡμεῖς νὰ κάμωμεν ὅτε ἱδρύθη τὸ Ὑπουργεῖον. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ναυτικόν, τὸ πρᾶγμα ἦτο εὔκολον. Ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὸν στρατόν, τό πρᾶγμα ἦτο δυσχερέστατον, διότι εἴχομεν ἀνώτερα στελέχη εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Ἀεροπορίαν, μή προερχόμενα ἐκ Σχολῶν. Ἀντιθέτως οἱ ναυτικοὶ ἀεροπόροι δὲν εἶχον ἀνώτερα στελέχη. Δι’ αὐτὸ λοιπόν, ἡ μετάταξις ἀξιωματικῶν ἐκ τοῦ Ναυτικοῦ ἦτο εὐκολωτέρα. Πολὺ δυσκολωτέρα ἦτο ἡ μετάταξις ἀξιωματικῶν ἐκ τοῦ Στρατοῦ. Ἐάν ἠθέλομεν νὰ μετατάξωμεν ἀξιωματικοὺς ἐκ τοῦ στρατοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς δώσωμεν καὶ δύο βαθμούς. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐκάμαμεν τότε μόνον μετάταξιν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ δὲν ἐκάμαμεν μετάταξιν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ. Ἀλλὰ σήμερον, παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας σας, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἀεροπορίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμητε τίποτε, ἐὰν δὲν ἐπαναφέρητε τὸ ταχύτερον τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς προερχομένους ἐκ Σχολῶν καὶ τοὺς εὑρισκομένους ἔξω τῆς ἀεροπορίας. Ὁ μόνος τρόπος διὰ νὰ προοδεύσῃ ἡ ἀεροπορία μας, εἶναι νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸ Σῶμα οἱ ἀδίκως ἀποταχθέντες ἀξιωματικοί. Ἔχετε σήμερον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας τριάκοντα δύο ἀξιωματικούς, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ εἴκοσιν ὀκτὼ δὲν προέρχονται ἀπὸ Σχολάς. Τρεῖς μόνον προέρχονται ἀπὸ Σχολάς. Ἀντιθέτως ἡ πλειονότης τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐργαζομένων εἰς ἐπιτελικὰς ἐργασίας προέρχονται ἐκ Σχολῶν. Δὲν ἔχετε κανένα Διοικητὴν εἰς τὰς μονάδας προερχόμενον ἀπὸ Σχολήν. Καὶ ἂν συνέβησαν, αὐτὰ ποὺ συνέβησαν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας καὶ διὰ τὰ ὁποῖα διὰ μακρῶν θὰ συζητήσωμεν ὅταν ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἐκκρεμεῖ, τότε θὰ σᾶς ἐξηγήσω τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων ἔλαβον χώραν τὰ δυσάρεστα αὐτὰ γεγονότα. Συνέβη προχθὲς τὸ ἀτύχημα ἑνὸς μαθητοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Ἠξεύρετε διατί συνέβη; Ἐπὶ τῆς ὑπουργείας μου ἡ Σχολὴ Ἀεροπορίας ἦτο τελείως ἀνεξάρτητος καὶ ἦσαν τοποθετημένοι εἰς αὐτὴν οἱ καλύτεροι ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀεροπορίας. Μάλιστα οἱ καλύτεροι ἐκπαιδευταί. Δυνατὸν ἦτο νὰ συμβοῦν ἀτυχήματα, ἀλλὰ πάντως εἶχον ληφθῆ ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἀποφυγὴν τούτων.

§83Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶσθε βέβαιος ὅτι ἐφηρμόζετο ὁ Κανονισμὸς τῆς Σχολῆς;

§84ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἀπολύτως.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ Κανονισμὸς τῆς Σχολῆς εἶναι τέλειος, ἀλλ’ εἰς τὴν πρᾶξιν δὲν ἐλαμβάνοντο τὰ κατάλληλα μέτρα.

§86ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐλαμβάνοντο τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ ἐτιμωροῦντο οἱ ἀξιωματικοὶ μὲ σκληρότητα. Ἀλλὰ διατὶ συνέβη τὸ ἀτύχημα; Διότι ὁ μαθητής, ὁ ὁποῖος ἐξετέλει τὴν παρατήρησιν, ἦτο ἴσως καλύτερος ἀπὸ τὸν πιλότον, ὁ ὁποῖος ἔκαμνε τὴν πτῆσιν, ἐνῶ τώρα, διὰ τῆς νέας ὀργανώσεως, ἡ Σχολὴ πλέον δὲν διαθέτει τοὺς ἐκπαιδευτάς της, ἀλλ’ ὑπάρχει τὸ σύνολον τοῦ Τατοΐου, τὸ ὁποῖον διατάσσει, ὅτι ὁ τάδε πιλότος θὰ πετάξῃ μὲ τὸν τάδε μαθητήν.

§87ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑπάρχουν καὶ ἐκπαιδευταί, ἀλλ’ ἐτέθησαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Τατοΐου.

§88ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἐκπαιδευταί. Ἐξετάσατε καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ὁ Διοικητὴς τῆς Ἀεροπορίας, ὁ ὁποῖος σήμερον ὀνομάζεται Διευθυντής.....

§89Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ ἐκπαιδευταὶ τῆς Σχολῆς μας αὐτῆς, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε, εἶναι ἄριστοι ἐκπαιδευταὶ καὶ ἄριστοι ἀξιωματικοί, εἶναι δὲ ὅλοι ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Δοκίμων.

§90ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐγὼ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ἁπλούστατα, ὅταν ὁ Διευθυντὴς τῆς Σχολῆς θέλῃ νὰ κάμῃ πτήσεις διὰ τοὺς μαθητάς του, στέλλει σημείωμα εἰς τὸν Στρατοπεδάρχην καὶ τοῦ λέγει: θέλω, ἔχω ἀνάγκην ἀπὸ τόσα ἀεροπλάνα. Ὁ Στρατοπεδάρχης ἐκλέγει τοὺς πιλότους ποὺ θὰ στείλῃ. Ἑπομένως, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ εὐθύνην ὁ Διευθυντὴς τῆς Σχολῆς διὰ τὰ ἀτυχήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ συμβοῦν εἰς τὴν Σχολήν. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν Στρατοπεδάρχην τί πιλότους καὶ τί ἀεροπλάνα θὰ στείλῃ.

§91Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τότε δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποδίδητε τὴν εὐθύνην διὰ τὰ ἀτυχήματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἐάν θέλετε καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης νὰ κρίνωμεν τὸ ζήτημα, ἐγὼ θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν μίαν στατιστικὴν καὶ νὰ ἴδωμεν πόσα ἀτυχήματα συνέβησαν τώρα καὶ πόσα ἄλλοτε.

§92ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Τὸ δέχομαι εὐχαρίστως. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§93Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ αὐτό, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν.

§94ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ στατιστικὴ αὐτή.

§95Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ τὸ λέγω αὐτό, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ βάσις μιᾶς τοιαύτης στατιστικῆς, διότι τὰ ἀτυχήματα δὲν ὀφείλονται ποτὲ εἰς εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ μόνον εἰς περιπτώσεις ἀμελείας καὶ ἀπροσεξίας τῶν ἱπταμένων. Τὸ ἀτύχημα, τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε ἐν προκειμένῳ, ἰδοὺ πῶς συνέβη. Ὁδηγὸς ἦτο εἷς ἄριστος ἐκπαιδευτὴς καὶ πολὺ πεπειραμένος. Καὶ ὅμως τὸ ἀτύχημα συνέβη. Τί θέλετε λοιπόν; Νὰ φορτώσωμεν τὴν εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν;

§96ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ὁ ἐκπαιδευτὴς αὐτὸς πότε ἐξῆλθε πιλότος;

§97Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πρὸ δύο ἤ τριῶν ἐτῶν. Πρὸ τριῶν μᾶλλον, ἀλλ’ εἶναι τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων.

§98ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε πόσας ὥρας πτήσεως ἔχει; Δὲν τὸ γνωρίζετε; Λυποῦμαι, ἀλλὰ βλέπετε ὅτι δὲν τὰ γνωρίζετε τὰ πράγματα, καὶ εἶμαι πάλιν ὑποχρεωμένος νὰ τὰς ἀπαντήσω ἐγὼ καὶ εἰς αὐτό.

§99Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πόσοι ἀξιωματικοὶ ἀπετάχθησαν;

§100ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Νὰ σᾶς δώσω τὸν κατάλογον. Τὸν ἔχω ἐδῶ. Ἰδού. Ἀπετάχθησαν δέκα ἀξιωματικοί, ὅλοι ἀνεξαιρέτως προερχόμενοι ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Δοκίμων καὶ τῶν Εὐελπίδων. Ἐτιμωρήσατε σεῖς ἐν τῷ μεταξὺ δι’ ἀργίας ἤ δι’ ἀπολύσεως ἄλλους ἑπτὰ ἀξιωματικούς, γίνονται δηλαδὴ ἐν ὅλῳ δέκα ἑπτά.

§101Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι. Δὲν εἶναι ἀκριβεῖς οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀκριβὲς σημείωμα.

§102ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ἐπερώτησις τώρα διὰ τὸ ὅλον ζήτημα.

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ θὰ συζητηθοῦν κατὰ τὴν ἐπερώτησιν.

§104Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω καὶ τὸν ἀγορεύοντα καὶ τοὺς διακόπτοντας βουλευτάς, νὰ φροντίζουν νὰ μὴ παρεκτρέπηται ἡ συζήτησις εἰς γενικὰς γραμμὰς ἔξω τοῦ νομοσχεδίου.

§105ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δὲν εἶχον καμμίαν πρόθεσιν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν. Μόνον δύο λέξεις ἤθελον νὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσω ἀναπάντητα ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τῶν κ. Συναδέλφων. Ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ράλλην, ὅτι τὸ ἀτύχημα ἦτο σφάλμα ὀργανώσεως, διότι ἡ Σχολὴ δὲν εἶχε τοὺς ἰδικούς της πιλότους ἐκπαιδευτὰς καὶ ἐζήτει πιλότους ἀπὸ τὸν Στρατοπεδάρχην.

§106Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐκταθῆτε. Αἱ κρίσεις τῆς ὑπηρεσίας εἶναι τελείως διάφοροι. Ὅταν τὸ θέμα τοῦτο καταστῇ ἀντικείμενον συζητήσεως, θὰ ἔχω αὐτὰς τὰς κρίσεις ὑπ’ ὄψει μου, θὰ σᾶς τὰς ἀναφέρω καὶ θὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῶν.

§107ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Θέλω ὅμως νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς ἕν ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ράλλης. Εἶπεν ὁ κ. Ράλλης, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἔχουν ἀρκετὰς ὥρας πτήσεως. Τὸν πληροφορῶ ὅτι οἱ ἀεροπόροι μας μέχρι τοῦ 1930 εἶχον κατὰ μέσον ὅρον ἐτησίως τριάκοντα ὥρας πτήσεως. Ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας, τὸ πρῶτον ἔτος, εἶχον κατὰ μέσον ὅρον ἑξήκοντα ὥρας, καὶ τὸ δεύτερον ἔτος, κατὰ μέσον ὅρον, ἑβδομήκοντα ὥρας. Ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε πόσας ὥρας πτήσεως, κατὰ μέσον ὅρον, ἔχουν ἐφέτος; Σᾶς λέγω ἐγώ, οὔτε δώδεκα ὥρας.

§108Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Βουλευτά, ἐκφεύγετε τοῦ θέματος καὶ ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τὴν ὁποίαν ἄλλην ἡμέραν σκέπτεσθε νὰ ἀναπτύξητε.

§109ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἀπαντῶ ἁπλῶς, κατόπιν προκλήσεως τοῦ κ. Ράλλη.

§110Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τούτοις σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντικείμενον συζητήσεως, δὲν ὑπάρχει θέμα πρὸς συζήτησιν, ἀναφερόμενον εἰς ὅσα λέγετε, καὶ θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θεωρήσῃ ὅτι μονολογεῖτε...

§111ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν μονολογῶ καθόλου. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ κ. Συνάδελφος ἔθιξεν ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς ἰδικῆς μου ὑπουργείας, δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ μὴ ἀπαντήσω. Ἄλλωστε εἶχον τὸ δικαίωμα κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἀπόψε, νὰ φέρω ὁλόκληρον τὸ ζήτημα τῆς Ἀεροπορίας. Ἐὰν δὲν τὸ ἔκαμα, δὲν τὸ ἔκαμα πρὸς χάριν σας.

§112Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Βουλευτά, δὲν ἐζήτησα τίποτε πρὸς χάριν μου. Ἐζήτησα μόνον νὰ περιορισθῆτε εἰς τὸ θέμα τῆς συζητήσεως, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν.

§113ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν φρονῶ, ὅτι ἠδυνάμην νὰ φέρω τὸ ζήτημα τῆς Ἀεροπορίας ὁλόκληρον. Ἀλλ’ ἐφόσον ἐκκρεμεῖ ἡ ἐπερώτησίς μου, δὲν ἠθέλησα νὰ τὸ κάμω. Πάντως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ εἴπω καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφον ἐκ Πρεβέζης, εἶναι ὅτι δὲν ἔλειψεν ἡ διάθεσις τῆς μετατάξεως ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Ναυτικοῦ. Ἀπεναντίας μετετάχθησαν τότε ἑπτὰ ἄριστοι ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, δὲν ἦτο ὅμως δυνατὸν νὰ μεταπαχθοῦν ἐκ τοῦ Στρατοῦ, λόγῳ τῆς πληθώρας ἀνωτάτων στελεχῶν. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἀπόσπασις ἀξιωματικῶν δὲν θεραπεύει οὐσιωδῶς τὸ ζήτημα, διότι αὐτοὶ δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βοηθήσουν εἰς τὸ ἔργον σας, ἐφόσον δὲν θὰ ἔχουν συνεργάτας δυναμένους νὰ ἐπιλύσουν τὰ διάφορα ζητήματα τῆς Ἀεροπορίας. Καὶ αὐτοὶ δέ, μόνον μετὰ πάροδον ἕξ μηνῶν, ἵνα μὴ εἴπω μετὰ πάροδον ὁλοκλήρου ἔτους, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν λεπτομερῶς τὰ ἀεροπορικὰ ζητήματα. Πάντως εἶνε μία προσπάθεια πρὸς καλλιτέρευσιν τῆς σημερινῆς καταστάσεως, καὶ ἕνεκα τούτου, συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. (χειροκροτήματα).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§115Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ συζήτησις, κ. Βουλευταί, ἐπεξετάθη ἔξω τῶν ὁρίων τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, κατ’ ἐμέ, συνέστη πολὺ προώρως. Ὅτε συνιστᾶτο τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ τῆς Ἀεροπορίας, θὰ ἐνθυμοῦνται ἴσως ὅσοι ἦσαν ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι ἀντετάχθην εἰς τὴν σύστασιν ταύτην. Ἀντετάχθην τότε, κυρίως ἀποβλέπων εἰς λόγους οἰκονομικούς. Ἀλλὰ καὶ τότε, καὶ κατόπιν εἶχον ὑπ’ ὄψει καὶ ἄλλους λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας δὲν ἔπρεπε νὰ ἱδρυθῇ. Εἶναι, ὡς γνωρίζουν οἱ περὶ τὰ ζητήματα ταῦτα ἀσχολούμενοι, τὸ τέταρτον Ὑπουργεῖον ἐν τῷ κόσμῳ, ὅπερ ὑφίσταται διὰ τὴν ἀεροπορίαν. Ποῖος ὁ λόγος πρὸς τοῦτο; Τὶ ὑλικὸν ἔμψυχον καὶ ἄψυχον ἔχει ἡ Ἑλλάς, διὰ νὰ συστήσῃ Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας; Καὶ τὸ ἔμψυχον ὑλικὸν τῆς λείπει, ὡς ἀνεγνώρισαν ὅλοι οἱ ὁμιλήσαντες, καὶ ἄψυχον ὑλικὸν δὲν εἶχεν αὕτη ἐπαρκές. Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας αὐτοτελὲς δύναται νὰ ὑφίσταται, ὅταν δύνανται νὰ ὑπάρχουν καὶ ὅλα τὰ μέσα πρὸς τοῦτο. Τὸ Ὑπουργεῖον μας τῆς Ἀεροπορίας προωρίζετο κυρίως ὡς Σῶμα βοηθητικὸν εἴτε τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, εἴτε τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἀπέκτησεν ἀκόμη καὶ μέχρι σήμερον τὸ πνεῦμα ἑνὸς ἑνιαίου Σώματος. Ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερον, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. πρώην Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας νὰ εἶναι ἀεροπορία τῆς ξηρᾶς καὶ ἀεροπορία τοῦ ναυτικοῦ. Καὶ ἐφόσον ἀκόμη δὲν ἀπεκτήθη ἓν κοινὸν πνεῦμα ἀεροπορικόν, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον θὰ χωλαίνῃ, καὶ ἡ ὑπηρεσία θὰ χωλαίνῃ, καὶ θὰ ἔχωμεν μίαν διάκρισιν μεταξὺ τῶν ἀεροπόρων τῶν προερχομένων ἐκ τῆς ξηρᾶς καὶ τῶν ἀεροπόρων τῶν προερχομένων ἐκ τοῦ ναυτικοῦ. Ἴδιον Σῶμα, τὸ ὁποῖον νὰ προῆλθεν ἐξ εἰδικῶν Σχολῶν τοῦ ναυτικοῦ δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχουν μερικοὶ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ Σῶμα ὁλόκληρον δὲν ὑπάρχει, καὶ διὰ τοῦτο θὰ συναντῶνται πάντοτε δυσχέρειαι κατὰ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας. Δὲν νομίζω ἐν τούτοις, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι τὰ Σώματα αὐτά, τὸ τῆς ξηρᾶς καὶ τὸ τῆς θαλάσσης, εἶναι τόσον κεχωρισμένα ἀπ’ ἀλλήλων, ὥστε οὐδεμία μεταξύ των νὰ ὑφίσταται συνάφεια. Ἀπόρροια δὲ τῆς ἀντιλήψεως αὐτῆς τὴν ὁποίαν ἔχω, εἶναι τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον, καὶ διὰ τοῦτο προχωρῶ καὶ περαιτέρω καὶ λέγω, ὅτι καὶ ὁ στρατὸς τῆς Ἀεροπορίας, καὶ ὁ στρατὸς τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, ἔχοντες νὰ ἐπιτελέσουν ἕνα κοινὸν σκοπόν, πρέπει νὰ ἔχωσιν ἐπαρκῆ ἐπικοινωνίαν, ἐπαρκῆ συνάφειαν μεταξύ των. Θὰ ἐθεώρουν δὲ ἀκόμη ἀναγκαῖον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ μία ἄλλη ἄποψις. Οἱ ἀξιωματικοί, παραμένοντες ὡς ἀξιωματικοὶ τῶν Σωμάτων εἰς ἃ ἀνήκουν, δέον νὰ ἐπιτελέσωσιν ὡρισμένην σταδιοδρομίαν καὶ εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, ἵνα οὕτω καὶ ἐκ τοῦ σύνεγγυς γνωρισθῶσι καὶ συνδεθῶσι. Καὶ θὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο, ὅταν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας προσλαμβάνωνται καὶ ἐκ τῶν δύο Σωμάτων ἀξιωματικοί καὶ ἐπιτελοῦν ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα τὴν σταδιοδρομίαν των καὶ εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν ἀποβλέπει βεβαίως γενικῶς εἰς τοῦτο. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἔχει ἕνα μόνον σκοπόν, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς καὶ εἰς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν, καὶ εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον νὰ προσλαμβάνῃ τὰ ἀναγκαῖα πρόσωπα, ὅπου ἤθελεν εὕρει τὰ μᾶλλον κατάλληλα καὶ ἐκ τῶν δύο Σωμάτων. Νὰ δύναμαι τοὐτέστι νὰ προσλάβω, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν ἐκ τοῦ ἑνὸς Σώματος, καὶ τὸν Ἐπιτελάρχην ἐκ τοῦ ἄλλου. Ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι προσλαμβανόμενοι οὕτως οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι θὰ συντελέσωσι, λόγῳ τῆς κοινῆς συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Σώματός του ἕκαστος, ὥστε τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας νὰ καταρτισθῇ καλύτερον καὶ νὰ ἴδωμεν εὐτυχέστερα ἀποτελέσματα. (χειροκροτήματα).

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§117ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι Βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθεσεν ἐκτάκτως καλὰ τὸ ζήτημα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀεροπορίαν. Ἔλαβον ὅμως τὸν λόγον, διότι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐλέχθη, ὅτι ὅτε ἤμην Ὑπουργὸς κατὰ τὸ 1925, διέλυσα τὴν ἀεροπορίαν, καὶ τὴν διέλυσα κατὰ τρόπον ἐπιπόλαιον, εἰς τὸ γόνατον. Τί ἀλήθεια εἶναι, ὅτι σύμφωνα μὲ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Ἄγγλου Ναυάρχου Οὐέλς, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἔλθη ἐπὶ Κυβερνήσεως Μιχαλακοπούλου διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰ ζητήματα τὰ στρατιωτικά, τὰ ναυτικά καὶ τῆς ἀεροπορίας, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην σύμφωνα, λέγω, μὲ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Ναυάρχου ἐκείνου, ἡ ὁποία λέγει, ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ἀεροπορικὸν Σῶμα, ὅτι οἱ ἀεροπόροι μεταπολεμικῶς πρέπει νὰ προέρχωνται ἐκ Σχολῶν, πρέπει νὰ εἶναι ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι νὰ ἀντιλαμβάνωνται ἀπὸ τὸ ἀεροπλάνον τὸ τὶ βλέπουν καὶ τὸ πῶς ἐνεργοῦν, προέβην εἰς τὴν διάλυσιν τοῦ Σώματος τῆς Ἀεροπορίας. Καὶ τὸ διέλυσα, διότι οἱ ἀεροπόροι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι καλῶς ἐπολέμησαν καὶ καλῶς ὑπηρέτησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ πολέμου, δὲν εἶχον τὰ προσόντα τὰ μεταπολεμικά, καὶ τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ἡ ἔκθεσις τοῦ Ναυάρχου Οὐέλς. Ἐξετέλεσαν καλὰς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ἦτο καιρὸς νὰ ἀπομακρυνθοῦν τοῦ Σώματος, διὰ νὰ δώσουν εὐκαιρίαν εἰς ἀξιωματικοὺς νέους, προερχομένους ἐκ τῶν Σχολῶν, νὰ συμμετάσχουν τῆς Ἀεροπορίας, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ διαπλάσσωμεν μίαν Ἀεροπορίαν μὲ τὰς σημερινὰς μεταπολεμικὰς ἀνάγκας. Ἔστειλα δὲ τότε, ἀφοῦ διέλυσα τὴν ἀεροπορίαν— ἐκράτησα 3–4 ὅπως χρησιμοποιηθῶσιν ὡς ἐκπαιδευταί— νεωτάτους ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ ἐκ τῆς Σχολῆς νὰ σπουδάσουν καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν εἰς δύο διαφόρους Σχολάς, οἱ ὁποῖοι ὅταν ἐπανῆλθον καὶ εἰργάσθησαν ἐνταῦθα ἀπέδωκαν πράγματι καλὰ ἀποτελέσματα. Ἀτυχῶς, μετὰ τὴν ἀποχώρησίν μου ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, ἄλλαι σκέψεις ὤθησαν τὸν διάδοχόν μου νὰ ἐπαναφέρῃ ὅλους τοὺς ἀεροπόρους τοὺς ὁποίους ἐγὼ εἶχον ἀπομακρύνει τῆς ἀεροπορίας, συμφωνήσας μὲ τὴν γνώμην τοῦ προλαλήσαντος κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πρεβέζης, ὅτι σήμερον, ὡς ἔχουν τὰ ἀεροπορικὰ ζητήματα τῆς Χώρας μας, μόνον ἀξιωματικοὶ ἀνώτατοι καὶ μεγάλου διοικητικοῦ κύρους δύνανται νὰ ἐπιβάλουν μίαν τάξιν εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο καὶ μίαν διοίκησιν τοιαύτην, ὥστε τὸ Σῶμα τοῦτο νὰ ὠφεληθῇ καὶ νὰ ἀποδώσῃ. Πρέπει, κ. Βουλευταί, νὰ γνωρίζητε, ὅτι σήμερον ἄμυνα τῆς Χώρας σημαίνει ἀεροπορία, καὶ ἡ ἀεροπορία προήχθη εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε σχεδὸν ἐντὸς βραχυτάτου χρόνου νὰ λάβῃ τὰ πρωτεῖα τῶν πολεμικῶν ὅπλων. Τούτου δεδομένου, πᾶσα δαπάνη, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία ὅτι θὰ δαπανηθῇ καλῶς. Θὰ δοθῇ εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀνταξίως θὰ ἠμπορέσουν νὰ προσφέρουν μελλοντικῶς τὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας. Συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι βιαστικὰ ἔγινε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας. Δὲν ὑπῆρχεν ἀκόμη ἀνάγκη νὰ σπεύσωμεν τόσον πολύ, ἐφόσον μόνον τέσσαρα Κράτη τῆς Εὐρώπης ἐψήφισαν τὸν θεσμὸν αὐτόν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐγένετο, πρέπει νὰ συντελέσωμεν ὅλοι ὅπως γίνῃ ἀντάξιον τῆς ἀποστολῆς του. Ἡ Ἀεροπορία, ὡς ἔχει σήμερον, σύγκειται ἐκ δύο ἀεροποριῶν, τῆς τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς τοῦ ναυτικοῦ. Δηλ. καὶ προτοῦ χωρισθῇ ἦτο ἡ αὐτὴ κατάστασις, καὶ μετὰ τὴν σύμπτυξιν εἰς Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας, ἐξακολουθεῖ νὰ διατελῇ ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας. Αἱ δύο αὐταὶ ἀεροπορίαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμονοήσουν καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ μία κατάστασις ἀνώμαλος, ἡ ὁποία εἶναι εἰς βάρος τοῦ Σώματος τούτου. Ἡ Κυβέρνησις σήμερον, μὲ Ὑπουργὸν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καλῶς θέτει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης Βουλευτὴς εἶπε, καὶ ἐγὼ ἐγκρίνω πληρέστατα τὰς γνώμας του, μόνον διὰ τοῦ τρόπου ὅν ὑπέδειξα δύναται νὰ ἐπιβληθῇ μία τάξις καὶ μία διοίκησις εἰς τὸ Σῶμα αὐτὸ μέχρις οὗ ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ τὶ ὁριστικώτερον θὰ πράξῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀεροπορίας. (χειροκροτήματα).

§118ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων οὐδέποτε ἐξήτασε κομματικῶς τὸ ζήτημα τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης τῆς Χώρας, καὶ ἰδιαιτέρως τὸ ζήτημα συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας. Ἄν ἐνθυμῆται καλῶς ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ὑπουργείου, κατ’ ἐντολὴν τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐπεσκέφθην ὅλους τοὺς Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐξέθεσα διὰ μακρῶν τὸ πρόγραμμα τὸ ἀεροπορικόν, τὸ ὁποῖον ἐσκεπτόμεθα τότε νὰ ἐφαρμόσωμεν. Ἔμειναν καθ’ ὅλα σύμφωνοι εἰς τὸ πρόγραμμα ἐκεῖνο, τὴν μόνην δὲ παρατήρησιν τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμε τότε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο, ὅτι ἐθεώρει τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ὑπουργείου πρόωρον.

§119Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶχον πλέον τίποτε νὰ σᾶς εἴπω, ἀφοῦ τὸ Ὑπουργεῖον εἶχεν ἱδρυθῆ.

§120ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Σᾶς ἐξήγησα τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον εἴχομεν καταρτίσει καὶ ἐμείνατε σύμφωνος εἰς αὐτό, εἴπετε δὲ μόνον ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι ὀλίγον τι πρόωρον.

§121Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατ’ ἀρχὴν ὡμίλησα καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὄχι ἰδιαιτέρως.

§122ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Πράγματι, ἐδῶ ἡ ἵδρυσις τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας εἰς ἐντελῶς ἀνεξάρτητον ὀργανισμόν, δὲν ἐπεζητήθη, ὅπως ἐν Γαλλίᾳ ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης, οὔτε ὅπως καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ ὑπὸ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Ὀφείλεται εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος διεῖδε τὴν μεγάλην σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει διὰ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν τῆς Χώρας ἡ ἀεροπορία, ὅπως ἐτόνισε προηγουμένως καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι δὲν ἤθελε τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ὑπουργείου, ἕνεκα λόγων οἰκονομικῶν. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας δὲν ἔφερεν αὔξησιν δαπανῶν, κατέχω δὲ ἐπίσημον σημείωμα τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει).

§123ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νομίζω ὅτι δὲν συζητοῦμεν ἤδη περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§124Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς. Ἐγώ, ὄχι μόνον τότε ἐθεώρησα ὅτι ἦτο πρόωρος ἡ ἵδρυσις τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ γνωρίζετε ὅτι εἰς τὸ πρόγραμμά μου, κατὰ τὰς προηγουμένας ἐκλογάς, εἶχον ὑπ’ ὄψει τὴν συγχώνευσιν τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας μὲ τὰ δύο ἄλλα Ὑπουργεῖα. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀναφέρεται εἰς τὴν ἱστορίαν. Εἶχον καὶ τότε τὸ ἴδιον ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἀντέταξα καὶ πρὸ τετραετίας.

§125ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς. Ὅτι κατὰ τὰς δύο πρώτας χρήσεις τῆς ὑπουργείας μου, ἐξωδεύθησαν εἰς τὸν τακτικὸν Προϋπολογισμὸν 256 ἑκατομμύρια, ἐνῷ εἰς τὰ δύο προηγούμενα ἔτη τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν καὶ Στρατιωτικῶν εἶχον ἐξοδευθῆ 298 ἑκατομμύρια.

§126Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἔλθωμεν εἰς τὰς δαπάνας, πρέπει νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ τότε θὰ σᾶς εἴπω ἐὰν ἦσαν πολλαὶ αἱ γενόμεναι δαπάναι ἤ ὄχι.

§127ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Διὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας ἐγένοντο ἀκριβῶς οἰκονομίαι. Κατὰ τὴν χρῆσιν 1930 –31 καὶ 1931–32 ἐξωδεύθησαν 256 ἑκατομμύρια ἔναντι τῶν 298 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἐξωδεύθησαν κατὰ τὰ δύο προηγούμενα ἔτη. Καὶ κατὰ τὸν ἔκτακτον Προϋπολογισμὸν τῶν δύο ἐτῶν ἐξωδεύθησαν μόνον 114 ἑκατομμύρια. Ἀποδεικνύεται λοιπὸν διὰ τοῦ τρόπου τούτου, ὅτι ἡ ἵδρυσις τοῦ Ὑπουργείου ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως δὲν ἔβλαψε. Τοὐναντίον μάλιστα ἦτο ὠφελιμωτάτη διὰ τὸν τόπον, διότι ἐλέχθη καὶ εἰς τὴν Γερουσίαν, καὶ λέγεται καὶ διὰ τοῦ τύπου, ὅτι ἐξωδεύθησαν τὴν διετίαν αὐτὴν 656 ἑκατομμύρια. Δηλῶ δὲ ὅτι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι σωστοὶ καὶ βασίζομαι ἐπὶ τοῦ σημειώματος τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας.

§128Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ δύνασθε νὰ βεβαιώσητε ὅτι ἐξωδεύθησαν ὀλιγώτερα, πρέπει νὰ περιμένητε νὰ ἔλθῃ ἡ σχετικὴ συζήτησις.

§129ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅτι μεταπολεμικῶς πρέπει ἡ Ἀεροπορία νὰ ἀπαρτίζηται ἀπὸ ἀνθρώπους προερχομένους, κατὰ τὸ πλεῖστον ἐκ Σχολῶν καὶ μόνον ἐκ Σχολῶν. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν ἀντίληψίν σας.

§130ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἴχετε τὴν καλλωσύνην νὰ ἐπαινέσητε τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβον....

§131ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Καὶ λέγω, ὅτι θὰ εἶχον νὰ προσθέσω καὶ τὰ ἑξῆς. Ὅτι, ἐὰν τὸ μέτρον αὐτὸ ἐλάμβανεν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, εὐθὺς μετὰ τὸ πέρας τοῦ μεγάλου πολέμου, βεβαίως ἡ κατάστασις τῆς ἀεροπορίας σήμερον θὰ ἦτο ἄλλη. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ πῶς ἠμπόρεσε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν αὐτὴν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας; Διὰ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ συστήματος τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἔστειλα πρῶτον ἀξιωματικοὺς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ ἐκπαιδευθοῦν, ἵνα τοὺς χρησιμοποιήσωμεν ἔπειτα ὡς ἐκπαιδευτάς. Τὶ ἔκαμα δεύτερον; Ἐσταμάτησα τὴν εἴσοδον ἀξιωματικῶν εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, μὴ προερχομένων ἀπὸ Σχολάς. Τρίτον, ἵδρυσα Σχολὴν Ἰκάρων, Σχολὴν Ἀνωτάτης Ἀεροπορικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἡ ὁποία περιποιεῖ τιμήν εἰς τὸν τόπον. Ἐπὶ πλέον, διὰ νὰ κανονίσω τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχουν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ μὴ προερχόμενοι ἐκ Σχολῶν, κατήρτισα εἰδικὸν νόμον, ἀλλ’ ὁ νόμος ἐκεῖνος τελικῶς κατεστρατηγήθη, διότι ἐπροβιβάσθησαν ἀθρόως πολλοὶ ὑπ)κοί, χωρὶς νὰ ἔχουν τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἐκείνου προβλεπόμενα προσόντα. Ὁ νόμος ὁρίζει ὅτι ἀπὸ τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὴν ἀεροπορίαν ὑπαξιωματικούς, δύνανται νὰ προαχθῶσι καὶ νὰ καταλάβωσι τὰς κενὰς θέσεις μόνον οἱ προερχόμενοι ἐκ Σχολῶν, καὶ τοῦτο κατόπιν ἐξετάσεων. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου δὲν ἦτο δυνατόν, οἱ μὴ ἔχοντες προσόντα, νὰ φθάσωσι παρὰ μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑπολοχαγοῦ. Ὅλα τὰ μέτρα ταῦτα περὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ προσωπικοῦ εἶχον ληφθῆ καὶ ἐφηρμόσθησαν μετὰ πάσης θρησκευτικῆς εὐλαβείας ἐπὶ τῆς ὑπουργείας μου. Σήμερον ὅμως, βλέπετε ὅτι οἱ ἀεροπόροι ὑπαξιωματικοὶ προήχθησαν, παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Ὥστε δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν ἐλήφθησαν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἀεροπορίας. Ἐπαναλαμβάνω, ἔχει δίκαιον ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητῇ ἀπόσπασιν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀεροπορίαν, διότι, ὡς γνωστόν, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους θὰ εἴπωμεν εἰς τὴν σχετικὴν ἐπερώτησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ κατάστασις νὰ θεραπευθῇ ἄλλως, ἐφόσον δὲν χρησιοποιήσομεν τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ἀεροπορίας, οἵτινες εὑρίσκονται ἐκτὸς τοῦ Σώματος, ἐκδιωχθέντες κακῶς ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§133Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὀλίγας λέξεις, κ. Βουλευταί, ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον θὰ εἴπω, ἐπιφυλασσόμενος ν’ ἀπαντήσω, εἰς ὅσα ὁ ἄρτι κατελθὼν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, βουλευτὴς Θεσσαλονίκης, εἶπε πρὸς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἣν εἶχεν οὗτος καταθέσει. Εἶμαι εὐτυχής, διότι διὰ τῆς καθιερώσεως νέας τακτικῆς ὑπὸ τοῦ προαγορεύσαντος, τὴν ὁποίαν τακτικὴν δὲν γνωρίζει ὁ Κανονισμός, τῆς προεπερωτήσεως, δηλαδή, μὲ κατετόπισεν ἐπὶ τῶν ἀνακριβειῶν τὰς ὁποίας θὰ εἴπῃ κατὰ τὴν ἐπερώτησιν, οὕτως ὥστε νὰ ἔχω ἑτοίμους τὰς ἀπαντήσεις καὶ τὰς διαψεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται. Ἀρκοῦμαι ἤδη νὰ εἴπω, Κύριοι, ὅτι τὸ λεχθὲν ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ προήχθησαν ἐκ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ ἀθρόως καὶ παρὰ τὸν νόμον, ἀποτελεῖ μέγαν ἀνακρίβειαν, τὴν ὁποίαν ἀπορῶ πῶς ἐξεστόμισεν ὁ κ. Βουλευτής.

§134ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἠξεύρετε πῶς τοὺς ἐπροβιβάσατε; Ἐζητήσατε μίαν γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ σας Συμβούλου, ὁ ὁποῖος σᾶς εἶπεν ὅτι, ἐπειδὴ κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν, λόγῳ τῆς ἱδρύσεως τῆς Σχολῆς Ἀεροπορίας, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ βγάλῃ ἀκόμη μαθητάς, δὲν ἔλαβεν ἡ ἡ ἀεροπορία μαθητὰς προερχομένους ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων ἢ τῶν Δοκίμων, τόν ἀριθμὸν αὐτὸν τῶν μαθητῶν ἠμποροῦν νὰ τὸν καταλάβουν οἱ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Ὑπαξιωματικῶν προερχόμενοι. Διατὶ τὸ ζήτημα ὅμως δὲν τὸ ἐστείλατε εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον; Ἐστηρίχθητε εἰς γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ σας Συμβούλου, τραβηγμένην ἀπὸ τὰ μαλλιά, ἡ ὁποία σᾶς ἔδωκε τὴν ἄδειαν νὰ προβιβάσητε ἀθρόως τοὺς ὑπαξιωματικούς, ἐνῶ ἀκριβῶς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου ἦτο νὰ κλείσωμεν αὐτὴν τὴν πόρταν τῶν ἀγραμμάτων ἀξιωματικῶν. Καὶ εἴπομεν. Δὲν θὰ προβιβάζωνται παρὰ μόνον τὸ ἕν τέταρτον τῶν στελεχῶν. Δὲν ἠδυνάμεθα βέβαια αὐτοὺς μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπῆρχον καὶ ἄριστοι, νὰ τοὺς διώξωμεν. Ἦτο φυσικόν νά τούς δώσωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ προαχθοῦν, ἀλλὰ κατόπιν μελέτης, κατόπιν ἐξετάσεως, ἐνῶ σεῖς ἐπωφελήθητε ἀκριβῶς τῆς ἱδρύσεως τῆς Σχολῆς Ἀεροπορίας, διότι ἐν τῷ μεταξὺ δὲν ἐπήραμεν ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Δοκίμων ἢ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων ἀεροπόρους, καὶ ἐπροβιβάσατε ὅλους τοὺς ὑπαξιωματικούς. Δὲν νομίζω λοιπόν, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπα, ἦτο ἀνακριβές.

§135Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής ἐκ Θεσσαλονίκης προέβη εἰς ἔκθεσιν πραγμάτων, ἡ ὁποία....δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὰ πράγματα.

§136ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Κατά τὴν ἀντίληψίν σας;

§137Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ἡ ὁποία θὰ εἶναι γενικὴ ἀντίληψις, ὅταν θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις καὶ θὰ σᾶς φέρω τὰ στοιχεῖα τῆς διαψεύσεως. Ὁ κ. Βουλευτής Θεσσαλονίκης θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω ὅτι, ὡς ἀναγνωρίζω τὴν εἰδικὴν αὐτοῦ ἁρμοδιότητα ἐπὶ τῶν ζητημάτων τῶν ἀεροβατικῶν, θὰ ἔδει νὰ μοῦ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἔχω κάποιαν ἁρμαδιότητα ἐπὶ τῶν νομικῶν ζητημάτων πάντως περισσοτέραν αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος, δὲν γνωρίζω νὰ ἠσχολήθη μὲ τὴν νομικὴν ἐπιστήμην. Καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν εἶχον καμμίαν ἀνάγκην νὰ καταφύγω εἰς τὸν Νομικόν μου Σύμβουλον. Εἶχον τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου, ὅτε ἤμην Ὑπουργός, ἡ ὁποία συνέπιπτε καὶ μέ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, καὶ ἡ ὁποία ἦτο ἀπολύτως σύμφωνος πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου.

§138ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Αὐτὸ τὸ ἐζήτησαν οἱ ἀξιωματικοὶ διότι ἔπρεπεν ἐκεῖ νὰ προσφύγουν.

§139Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ λεχθὲν ὅτι αὐτοὶ προήχθησαν ἐπὶ βλάβῃ τοῦ Σώματος τῶν ἀεροπόρων, παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτήν Θεσσαλονίκης, ὅτι ἀντιθέτως πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἴσχυε κατὰ τὴν ὑπουργείαν του καὶ κατὰ τὴν ὑπουργείαν τοῦ ἑτέρου Ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας τῆς Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων, ἀντιθέτως πρὸς αὐτὰ, ἐγὼ παρεσκεύασα νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπεχρέουν τούς ὑπαξιωματικούς, προαγομένους εἰς ἀξιωματικούς, νὰ φοιτῶσιν ἐπὶ μίαν τριετίαν εἰς τὴν Σχολὴν Ἀεροπορίας.

§140ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δὲν τὸ εἴδομεν.

§141Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πότε ἠθέλετε νὰ τὸ ἴδητε. Ὑποθέτω, ὅτι ἐννοεῖτε, ὅτι θὰ τὸ ἐβλέπετε, ἐὰν θὰ ἤμην ἀκόμη Ὑπουργὸς. Ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, θὰ ὑποβάλῃ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοσχέδιόν μου, διὰ τοῦ ὁποίου ὁρίζεται ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἥν δὲν ἤθελον ἐπιτύχει εἰς τὰς ἐξετάσεις αὐτάς, περὶ ὧν ὡμίλησα, αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, φοιτῶντες ἐν τῇ Σχολῇ, θὰ ὑποχρεοῦνται νὰ ἀπέλθωσιν ἐκ τοῦ Σώματος.

§142ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἀφοῦ τοὺς ἐπροβιβάσατε.

§143Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως. Καὶ ἐθεώρουν ὅτι θὰ ἔκαμνον πρᾶξιν παράνομον, ἐφόσον ὑπῆρχε νόμος, ὁ ὁποῖος τούς ἔδιδε τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς, νὰ μὴ τοὺς προαγάγω.

§144ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δι’ αὐτὸ ἔγινεν ἡ Ἀεροπορικὴ Σχολή, διότι ἀκριβῶς ἔπρεπε νὰ κλείσωμεν τὴν πόρταν εἰς τούς ἀγραμμάτους ἀξιωματικούς.

§145Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος. Ἀλλ’ εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ συμμορφωθῶ καὶ πρὸς τὰς δύο ἀνάγκας, καὶ πρὸς τὴν ὑπακοὴν δηλαδὴ τοῦ νόμου, καὶ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ Σώματος, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ μὴ ὄντες ἐπιστημονικῶς κατηρτισμένοι. Κατήρτισα ὅθεν, ὡς σᾶς εἶπον, νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ὁρίζω, ὅτι θὰ φοιτῶσιν αὐτοί, οἱ οὕτω προαχθέντες, ὑποχρεωτικῶς ἐπὶ μίαν τριετίαν εἰς τὴν Σχολὴν Ἰκάρων, καὶ ὅτι, ἄν δὲν ἤθελον εὐδοκιμήσει, θὰ ἀπεμακρύνοντο τοῦ Σώματος.

§146ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Σεῖς ὁμιλεῖτε ἐπὶ νομοσχεδίου ἀνυπάρκτου.

§147Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Βουλευτὰ Θεσσαλονίκης, δὲν συνειθίζω νὰ ὁμιλῶ περὶ ἀνυπάρκτων πραγμάτων. Τὸ νομοσχέδιον τὸ κατήρτισα, ἀλλὰ δὲν ἐπρόφθασα νὰ τὸ ὑποβάλω. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀεροπορίας ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κατηρτίσθη. Τὶ θέλετε νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι λέγω παραμύθια; Ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ πιστεύσητε αὐτὰ ποῦ σᾶς λέγω.

§148ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐν τῷ μεταξύ, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ λόγος, ἐπροβιβάσατε τοὺς ἀξιωματικούς....

§149Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς εἶπα ὅτι ὑπῆρχε νόμος ἰδικός σας, ὁ ὁποῖος τοὺς ἔδιδε τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς.

§150Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μας, ὅτι ὁ νόμος δὲν ἔδιδε τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς.

§151Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πολὺ καλά. Εἶνε νομικὴ ἡ διαφορὰ μας. Σᾶς λέγω δὲ ὅτι καὶ δίκαιον ἐὰν εἴχετε ἀκόμη, πάλιν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι, κατόπιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ οὗ ὡμίλησα, γίνεται κακόν τι εἰς τὴν ἀεροπορίαν καὶ τοῦτο διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέπτυξα προηγουμένως. Ὁ κ. Ζάννας εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι θὰ μείνουν μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ σμηναγοῦ. Ἐγὼ ὥριζον ὅτι οὔτε τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποσμηναγοῦ θὰ λάβουν. Καὶ ὀρθοτέρα καὶ δικαιοτέρα πρᾶξις ἀπ’ αὐτὴν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ. Ὅταν δὲ μοῦ ἐπαρουσιάσθησαν καὶ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ συζητήσουν μαζί μου — διότι ἐδεχόμην αὐτὰς τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφεώρων εἰς βελτίωσιν τοῦ Σώματος—λέγοντες ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ προαχθοῦν ὑπαξιωματικοί, οἵτινες δὲν εἶναι ἐπιστημονικῶς μεμορφωμένοι, καὶ τούς εἶπον, ὅτι πρόκειται νὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἔμειναν σύμφωνοι μαζί μου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ λεχθέντα περὶ ἀποταχθέντων ὑπ’ ἐμοῦ, αὐτὰ ἀτυχῶς ἀποτελοῦν τὴν ἐπῳδὸν ὄχι μόνον πάσης ἀγορεύσεως καὶ παντὸς ἐπιχειρήματος τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν γένει τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων: ὅτι δηλ. δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σωθῇ ἡ Ἑλλάς, ἐὰν δὲν ἐπανέλθουν εἰς τούς κόλπους τῆς Πολιτείας, εἰς τοὺς κόλπους τοῦ στρατοῦ, εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ἀεροπορίας ὅλοι οἱ κινηματίαι τῆς 6ης Μαρτίου. Καὶ ἐγὼ ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Θεσσαλονίκης ὅτι ὅσον ἐπιστημονικῶς μεμορφωμένοι καὶ ἂν εἶνε οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, ὅσον καὶ ἂν ἔχουν ἐπιτελικὴν μόρφωσιν, εἶνε ἀξιωματικοὶ ἀνάξιοι νὰ εἶναι μέλη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἐφόσον ἀνεμίχθησαν τόσον ἐνεργῶς εἰς τὸ κίνημα τῆς 6ης Μαρτίου. (χειροκροτήματα). Ἐάν θεωρῇ ὁ κ. Βουλευτής Θεσσαλονίκης ὅτι ἡ ἐνέργεια εἰς τὴν ὁποίαν προέβησαν τὰ Ἀνακριτικὰ Συμβούλια εἰς τὰ ὁποῖα παρέπεμψα, συμφώνως πρὸς τοὺς κειμένους νόμους, τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, ὅτι δηλ. ἡ πρᾶξις αὐτὴ εἶναι πρᾶξις ἄδικος, ὅτι εἶναι πρᾶξις διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀπευθύνῃ μομφὴν εἰς ἐμέ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἧς μετεῖχον, ἐγώ, ἀντιθέτως, φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτὴν δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ τὰς ἐπιδοκιμασίας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι προσεπάθησε διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν νὰ προστατεύσῃ τὰς ἐλευθερίας του. (χειροκροτήματα).

§152ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀπήντησα, ὅτε ἐγένετο ἡ σχετικὴ συζήτησις τοῦ νόμου περὶ αὐτεπαγγέλτου ἀποστρατείας.

§153Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀρκοῦμαι ἤδη μόνον εἰς αὐτά. Θὰ ἀπαντήσω, ἐπιφυλασσόμενος. Θὰ ἀπαντήσω κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως εἰς τὰ ἄλλα. Ἀπήντησα δὲ εἰς αὐτὰ σήμερον, διότι ἐκάματε μίαν προεπερώτησιν.

§154ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν ἀπεστρατεύθησαν, ἢ μᾶλλον δὲν ἀπετάχθησαν, διότι εἶχον λάβει μέρος εἰς τὸ κίνημα, ἀλλὰ διότι εἶχον προγραφῆ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους των.

§155Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν εἶνε δυνατόν, νὰ μοῦ δώσῃ μίαν πληροφορίαν, διότι ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Συμφωνῶ δὲ ἀπολύτως ἐπὶ τῆς βάσεως τὴν ὁποίαν ἔθηκεν.

§156ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Σεῖς μὲ κατηγορήσατε διὰ τὴν μετάταξιν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας.

§157Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μή σπεύδετε. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ κατανοηθῇ βαθύτατα ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ἀεροπορίας, ὅτι δὲν ἀποτελοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν ἄλλων ὅπλων ἀξιωματικοὺς ἐχθρικοῦ στρατεύματος, ἀλλ’ ἀξιωματικοὺς μετὰ τῶν ὁποίων θὰ συμπράξουν, ἐάν ποτε συμβῇ νὰ ζητήσῃ ἡ Πατρὶς τὰς ὑπηρεσίας αὐτῶν διὰ τὴν ἄμυνάν της. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ κατανοήσουν βαθύτατα. Πρέπει νὰ παύσουν αἱ ἀντιθέσεις καὶ αἱ ἀντιζηλίαι, ἄλλως πρέπει νὰ εἴπωμεν τὴν πικρὰν ἀλήθειαν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας νὰ καταργηθῇ. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἤδη φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν νὰ καταργηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ διατηρηθῇ μόνον ὑπὸ τὸν ὅρον τὸν ὁποῖον ἔθηκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγώ. Δηλαδή, ὅτι δέον νὰ κατανοηθῇ ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικούς ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ διχόνοια εἰς τὴν ἀεροπορίαν, ἄλλως εἶναι καλύτερον νὰ καταργηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον παρ’ ὅλας τὰς ζημίας τὰς ὁποίας εἶνε δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ ἡ κατάργησις αὐτή. Ὁ κ. Βουλευτής Θεσσαλονίκης ἔλεγε πρὸ ὀλίγου, διακόπτων με, ὅτι βλέπετε, μὲ κατηγορήσατε ὅτι ἔφερα ἄλλους ἀξιωματικοὺς ἐξ ἄλλων Σωμάτων. Τὸν κατηγορῶ ὅτι, ὅτε μετεκάλεσεν ἀξιωματικοὺς ἐξ ἄλλων Σωμάτων, καὶ τοὺς κατέταξεν εἰς τὴν ἀεροπορίαν, διότι διὰ τῆς πράξεως αὐτῆς δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ δημιουργηθῇ μία ἐξέγερσις ἐν τῷ Σώματι, καὶ ἐκ τῆς ἐξεγέρσεως νὰ δημιουργηθοῦν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ σήμερον ἀκόμη, ἀποτελέσματα τῆς πράξεώς του ἐκείνης...

§158ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Μὴ τὸ λέγετε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§159Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ τὸ εἴπωμεν, ὅταν συζητήσωμεν τὴν ἐπερώτησιν. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν βάσιν. Δὲν ἀφορᾷ τὴν μετάταξιν ἀξιωματικῶν ἐκ τῶν ἄλλων Σωμάτων εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Δίδει μόνον τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας νὰ ἀναθέσῃ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου εἰς ἀξιωματικὸν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ἢ τῆς θαλάσσης καὶ τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Ἐπιτελείου ἐπίσης. Ἀλλ’ ἤθελον νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ πρώτου ἄρθρου ἀναγράφεται, ὅτι εἰς τὴν Γεν. Διεύθυνσιν ὑπάγεται καὶ τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Ὑπουργείου. Ὡς γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ Ἐπιτελεῖον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εἶναι τελείως ἀνεξάρτητον ἐκ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως. Θὰ εἶναι δὲ καὶ συμφωνότερον, νομίζω, πρὸς τὰ κρατοῦντα εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα, ἀλλὰ καὶ συμφωνότερον πρὸς τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸν πλήρη συμβιβασμὸν μεταξὺ τῶν διαφόρων ἀξιωματικῶν. Θὰ εἶναι συμφερώτερον πρὸς αὐτὰ νὰ τηρηθῇ καὶ ἐνταῦθα ἡ κρατοῦσα τάξις εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα, καὶ τὸ Ἐπιτελεῖον νὰ μείνῃ ἀνεξάρτητον τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, ἐπιφυλασσόμενος, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς κατηγορίας τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος, ὅταν θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις. Τὸν παρακαλῶ ὅμως νὰ μελετήσῃ τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως τοῦ στρατηγοῦ κ. Παναγιωτοπούλου, τὸ ὁποῖον πιστεύω ὅτι δι’ ἐμὲ ἀποτελεῖ ἀναγραφήν, διότι μὲ τὸ εὐεργέτημα ταύτης τῆς ἀπογραφῆς ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον.

§160ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κύριον τέως Ὑπουργόν, ἀλλὰ τοῦ συνιστῶ νὰ ἀνοίξῃ τὰ μάτια του, διὰ νὰ ἴδῃ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἀφῆκε τὴν Ἀεροπορίαν.

§161Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης ὁμιλεῖ περὶ τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἀφῆκα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας. Τὴν κατάστατιν τὴν ὁποίαν ἀφῆκεν αὐτὸς καὶ αἱ ἰδικαί του ἀτασθαλίαι, ἔπρεπεν αὐτὸς νὰ ἀνοίξῃ τὰ μάτια του καὶ νὰ ἴδῃ!

§162ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἄλλην δικαιολογίαν δὲν ἔχετε νὰ εἴπητε;

§163Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης ἠθέλησεν, ὅτε κατηρχόμην τοῦ βήματος, νὰ μοῦ ἐπιρρίψῃ τὴν μομφήν, ὅτι ἔπταισα ἐγώ. Καὶ ἐγὼ λοιπὸν λέγω, ὅτι τὸ κατάντημα εἰς τὸ ὁποῖον ἔφερε τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ πληρώνουν οἱ διάδοχοί του!

§164ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Φαντάζεσθε ὅτι εἶνε δυνατὸν νὰ συγκαλύψητε αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐκάμετε;

§165Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ τὰ ἀποκαλύψωμεν ὅλα κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, ὅσα διεπράξατε.

§166ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Δὲν θὰ τολμήσητε νὰ κάμητε τὴν ἐπερώτησιν!

§167Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ὅσα ἐλέχθησαν χθὲς εἰς τὴν ἐπερώτησιν, ἀπεδείχθησαν κωμικὰ εἰς τὸ τέλος καὶ ἀκόμη τολμᾶτε νὰ ὁμιλῆτε!

§168ΑΛ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἄς ἀπαντήσῃ ὁ τέως ἐπὶ τῆς Ἀεροπορία Ὑπουργός. Ἐκεῖνος εἶναι ὑπεύθυνος νὰ ἀπαντήσῃ.

§169Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Καθήσατε κάτω. (Θόρυβος).

§170Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ Ἐπιτελεῖον ὑπάγεται ὑπὸ τὸν Γενικὸν Διευθυντήν;

§171Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρόκειται περὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ρυθμίζονται καλύτερον ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, παρὰ ὅταν ἀπασχολοῦν τὴν Βουλήν.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: δέχεται τὸ νομοσχέδιον;

§173ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου Στρατοῦ». Ὁ κ. Χαβίνης.

§176Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο παρατηρήσεις, ἤ μᾶλλον δύο συστάσεις, ἔχω νὰ κάμω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν. Τὸ ὑποβληθὲν σχέδιον νόμου βεβαίως θὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν Προεδρικοῦ Διατάγματος, δὲν ἐπέρχεται ὅμως μείωσις τῶν δαπανῶν τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου. Τουναντίον ἐπέρχεται αὔξησις, διότι ἀντὶ ἑκατὸν θέσεων, δημιουργοῦνται ἑκατὸν τριάκοντα μία θέσεις. Φρονῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὀργανωθῇ τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον κατὰ τρόπον, ὥστε καὶ τὰ κονδύλια τῶν Τμημάτων νὰ εἶναι ὀλιγώτερα καὶ τὰ γενικὰ ἔξοδα τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου νὰ εἶναι ὀλιγώτερα. Ἐπίσης κ. Πρόεδρε, μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω. Τὰ δάνεια παρέχονται πρὸς τούς ἀξιωματικοὺς μὲ τόκον 13%. Ὁ τόκος αὐτὸς εἶναι μέγας, εἶναι τοκογλυφικός!

§177Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ αὐτὸ τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτόν. (Ψηφίζεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ 3552 νόμου».

§180Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρόκειται περὶ δύο ἀτόμων.

§181Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅπως ἠξεύρετε, ἀξιωματικοί, ἀθωούμενοι ἀπὸ Στρατοδικεῖα, παραπέμπονται ἐν τούτοις διοικητικῶς εἰς Συμβούλια καὶ τιμωροῦνται. Καθ’ ἡμέραν γίνονται τοιαῦτα συμβούλια. Τώρα λέγετε ὅτι ἡ ἀργία δι’ ἀπολύσεως δὲν θὰ ἰσχύσῃ. Δὲν θὰ ὑποστῶσι τὴν ζημίαν αὐτήν οἱ ἀξιωματικοί;

§182Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρόκειται περὶ συντάξεων.

§183Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι πολλοὶ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοί;

§184Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι δύο ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν ἐπὶ Παγκάλου.

§185Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι ζήτημα ἀρχῆς νὰ μὴ ἀρχίσωμεν νὰ ἀνατρέπωμεν τὰς ἀποφάσεις τῶν Ἀνακριτικῶν Συμβουλίων διὰ νόμου.

§186Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν δέχομαι καμμίαν πρότασιν ἄν δὲν σταλῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ διευκρινισθῇ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ προσηρτημένη ἔκθεσις τοῦ κ. Μαντζαβίνου.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 602 περὶ συνεταιρισμῶν καὶ τῶν τροποποιησάντων αὐτὸν μεταγενεστέρων νόμων». Ὁ κ. Καγιᾶς.

§189Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 1ον ὁρίζεται, ὅτι καταρτίζεται μία ἐπιτροπὴ ἐλέγχου, μέλος δὲ αὐτῆς θὰ εἶναι ὁ Ἐπιθεωρητὴς τῶν Συνεταιρισμῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ δημιουργῶμεν ἀφορμὴν ταξιδείων ἀναψυχῆς εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ ὁρισθῇ διὰ μὲν τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἀθηνῶν, μέλος ὁ Ἐπιθεωρητὴς τῶν Συνεταιρισμῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ δὲ τὰς ἄλλας ἐπιτροπὰς τῶν περιφερειῶν τῶν ἐπαρχιῶν, νὰ συμμετέχῃ ὁ κατὰ τόπους Ἐπιθεωρητὴς τῶν Συνεταιρισμῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§190Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Κύριε Συνάδελφε πρόκειται περὶ ἀστικῶν Συνεταιρισμῶν καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ ἁρμόδιος.

§191Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Ἀστικοὶ Συνεταιρισμοὶ ὑπάρχουν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§192Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργός τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐλάχιστοι συνεταιρισμοὶ ὑπάρχουν, πρόκειται δὲ περὶ εἰδικότητος.

§193Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν τότε.

§194Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργός τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Προτιμότερον νὰ δεχθῶμεν τὸν Ἐπιθεωρητὴν Ἐργασίας. Πρόκειται περὶ ἀστικῶν συνεταιρισμῶν δὲν ὑπάρχουν δὲ ἀστικοὶ συνεταιρισμοὶ εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι γνωστὸν ποῦ ὑπάρχουν ἀστικοὶ συνεταιρισμοί. Ὑπάρχουν εἰς τὴν Λαμίαν καὶ τὴν Θεσ)νίκην, καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον.

§195Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Νὰ μεταβαίνῃ ὁ κατὰ τόπους Ἐπιθεωρητὴς τῆς Ἐργασίας.

§196Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σήμερον ὁ ἔλεγχος δὲν γίνεται ὅπως πρέπει, καὶ θὰ ἐπέλθουν βλάβαι. Γνωρίζετε ὅτι ἡ ἐπέμβασις τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τοῦ ἡμετέρου Ὑπουργείου εἶνε ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔσωσεν ἄλλοτε τὸν ὀργανισμὸν τῆς «Σπὲς».

§197Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι.

§198Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐλάχιστοι εἶναι οἱ ἀστικοὶ συνεταιρισμοὶ ποῦ ὑπάρχουν σήμερον, καὶ κακῶς, κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν, διάταξις ἀφορῶσα τοὺς ἀστικοὺς συνεταιρισμοὺς ἐτέθη εἰς τὸν νόμον 602 περὶ Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν. Τὸ ἄτοπον αὐτό, ὅπως ὀρθῶς παρετηρήθη, ἀπὸ τὸν συνεταιρισμόν, πρέπει νὰ διορθωθῇ, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ φέρω εἰδικὸν νομοσχέδιον. Σήμερον ὅμως, προκειμένου νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ὡρισμένον ζήτημα δημιουργίας θέσεως εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν ἀστικῶν συν) σμῶν, παρέστη ἀνάγκη νὰ δημιουργήσωμεν αὐτὸν τὸν ἐπόπτην. Ἄλλωστε, βλέπετε ὅτι τὰ ἔξοδα τῶν ἐπιθεωρήσεων αὐτῶν καταβάλλονται ἀπὸ τοὺς ἰδίους συνεταιρισμούς.

§199Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Τὸ εἶδον αὐτό, ἀλλὰ διατὶ νὰ ζημιώνωνται οἱ Συνεταιρισμοί;

§200Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅταν δέχονται οἱ ἴδιοι οἱ Συνεταιρισμοὶ ὅτι μεγαλυτέρα ἐγγύησις παρέχεται, δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον νὰ ἐπιμένετε σεῖς, Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Συναδέλφου τὴν δέχομαι. Ἀντὶ «Τραπέζης Ἐθνικῆς», νὰ τεθῇ «Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος».

§201Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Σᾶς ὑπενθυμίζω κ. Ὑπουργὲ μίαν τροπολογίαν ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτὴ ἀπὸ ἀμφοτέρους τοὺς Ὑπουργούς.....

§202Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐγένετο δεκτή.

§203Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Περὶ τῶν Συνεταιρισμῶν συγκεντρώσεως καπνοῦ. Ἐζήτησα τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν κατέθεσα εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ὑπογραφήν σας, καὶ δὲν τὴν ἀνεῦρον.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἐγένετο δεκτή. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4819 περὶ ὀργανώσεως σώματος ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ ἱδρύσεως Ταμείου ἀσφαλίσεως ἐργατῶν Τύπου Ἀθηνῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τῶν δαπανῶν τῶν ὑδραυλικῶν συνεργείων Ὑπουργείου Γεωργίας».

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§209Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καθορίζεται ὅτι ἡ ἀποζημίωσις τῶν Συνεργείων τῶν ὑδραυλικῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ εἰδικὸν ταμεῖον ἐποικισμοῦ. Τοῦτο εἶνε ἀνεφάρμοστον, διότι τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐποικισμοῦ δὲν ἔχει οὔτε πεντάρα.

§210Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὁ προϋπολογισμὸς δὲν βαρύνεται...

§211Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Γ. Λογιστηρίου.

§212Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὑπάρχει.

§213Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅτι θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον. Τὸ ὁμολογεῖτε σεῖς ὁ ἴδιος!

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Γ. Λογιστηρίου.

§215Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅτι θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον Ἐποικισμοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει πεντάρα καὶ ὀφείλει καὶ 81 ἑκατομμύρια εἰς τὸ Κράτος. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ κάμω μερικὰς παρατηρήσεις. Πρὸ καιροῦ ἐψηφίσθη νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου, ἀντὶ στρεμματικῆς ἀποζημιώσεως, δίδεται μηνιαία ἀποζημίωσις εἰς τὰ συνεργεῖα ὑδραυλικῶν ἔργων μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ὑπερβοῦν τὰ ὀκτὼ συνεργεῖα. Αὐτό, κ. Ὑπουργέ, δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ὁσάκις αὐτὰ τὰ συνεργεῖα δὲν ἐργάζονται δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ λαμβάνωσιν ἀποζημίωσιν. Ἡ τοπογραφικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας θέλει δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου νὰ δικαιολογῇ ὅλας τὰς ἀτασθαλίας, τὰς ὁποίας εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ γνωρίζητε. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν κατὰ στρέμμα ἀποζημίωσιν τῶν συνεργείων τῶν ἐξερχομένων εἰς τὴν ὕπαιθρον διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς καταμετρήσεως, αὕτη κατὰ τοὺς κειμένους νόμους εἶναι ὑπερβολική. Καίτοι δὲ ὁ ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐπολέμησε μέχρι κωλυσιεργίας τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὸ 1930, διὰ τοῦ ὁποίου χορηγοῦνται αἱ μεγάλαι αὐταὶ ἀποζημιώσεις, ἐν τούτοις οἱ ὑπάλληλοι τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν ἔλαβον ἀποζημιώσεις τὰς ὁποίας δὲν ἐδικαιοῦντο. Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Κατὰ τὸν νόμον ἐκεῖνον, ἡ στρεμματικὴ ἀποζημίωσις εἶναι μεγαλυτέρα, προκειμένου περὶ καταμετρήσεως μικροϊδιοκτησιῶν. Τὰ συνεργεῖα, ἐξερχόμενα πρὸς ἀρχικὴν καταμέτρησιν ἑνὸς κτήματος, ὑπολογίζουν τοὺς κλήρους τῶν κληρούχων ὡς ἰδιοκτησίαν ἰδιαιτέραν, ὡς μικροϊδιοκτησίαν, καὶ λαμβάνουν κακῶς μεγαλυτέραν ἀποζημίωσιν. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ ζητηθῇ ὑπὸ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς νὰ ἐπιστρέψωσι τὰς κακῶς ληφθείσας ἀποζημιώσεις, καὶ νὰ ληφθῶσι μέτρα νὰ μὴ συμβῇ εἰς τὸ μέλλον τὸ ἴδιον, τοὐναντίον, διὰ τοῦ νομοσχεδίου, θεσπίζομεν ὅτι, ἀντὶ στρεμματικῆς ἀποζημιώσεως, θὰ λαμβάνουν μηνιαίαν ἀποζημίωσιν, δηλαδὴ καὶ ὅταν δὲν ἐργάζονται.

§216Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Μόνον ὅταν ἐξέρχωνται.

§217Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ὅταν ἐξέρχονται καὶ δὲν ἐργάζονται; Ὅταν βρέχῃ π.χ.; Ἐγώ, ὅτε ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κατέδειξα ὅτι τὰ συνεργεῖα αὐτὰ ἐργάζονται πολὺ βραδύτερον τῶν στρατιωτικῶν συνεργείων, τὰ ὁποῖα ἔχουν νὰ κάμνουν καὶ τὴν ὀρειογραφίαν τοῦ ἐδάφους, ἡ ὁποία εἶναι σπουδαιοτάτη, καὶ ἀπαιτεῖ μεγάλην πεῖραν. Λαμβάνουν δὲ τὰ στρατιωτικὰ συνεργεῖα τὸ ἓν πέμπτον ἴσως τῆς ἀποζημιώσεως τῶν συνεργείων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ παράγουν ἔργον μεγαλύτερον. Τότε ὡμίλησα διὰ μακρῶν. Ὅταν λοιπὸν δὲν ἐργάζονται τὰ συνεργεῖα αὐτά, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ πληρώνωνται. Σᾶς παρακαλῶ λοιπόν, νὰ ἀναβάλητε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ νὰ κάμητε τὸν ἔλεγχον δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἀποζημιώσεις, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ καταργήσητε τὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου παρέχεται μηνιαία ἀποζημίωσις. Πιστεύω ὅτι θὰ εἶσθε σύμφωνος, κ. Ὑπουργέ, εἰς αὐτό, καὶ δὲν θὰ πρέπῃ νὰ ἐπιμείνητε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε εἶναι καὶ ἀνεφάρμοστον, διότι, ὅπως ὡμολογήσατε, τό Ταμεῖον δὲν ἔχει οὔτε μίαν πεντάραν, καὶ πρόκειται ἑπομένως νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Προϋπολογισμός. Ἐφόσον λοιπὸν πρόκειται περὶ καθαρᾶς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ψηφισθῇ.

§218Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται. Ὅτε ἐγένετο ἡ συγχώνευσις τῶν δύο ὑπηρεσιῶν, δηλαδὴ τῆς Τεχνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Τοπογραφικῆς, ἡ ὁποία ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, κατὰ τὸ 1930, τότε ὑπήγαγον ὅλα τὰ συνεργεῖα τὰ τοπογραφικὰ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν τεχνικὴν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, δυνάμει τοῦ νόμου 4556. Εἰς τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου ἐκείνου περιελήφθη ὅτι ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας θὰ διέθετεν ὀκτὼ συνεργεῖα τὰ ὁποῖα θὰ ἐπληρώνοντο ἀπὸ τὸν Ἐποικισμόν. Ὅτε κατόπιν, κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἐξεδώκαμεν τὸ Διάταγμα τῆς συμπτύξεως ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἀφῃρέσαμεν τὰ ὀκτὼ συνεργεῖα ἀπὸ τὴν Διεύθυνσιν τῶν Τεχνικῶν Ἔργων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, καὶ εἴδομεν κατὰ τὴν ἐφαρμογήν τοῦ νόμου ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου μέχρι σήμερον, ὅτι μέ τὰ πέντε ἑκατομμύρια δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνταπεξέλθωσι τὰ ὀκτὼ συνεργεῖα. Διὰ τοῦτο δίδομεν σήμερον τὸ δικαίωμα νὰ δοθοῦν τρία συνεργεῖα ἀπὸ τὰ συνεργεῖα τῆς τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας. Τὸ Ταμεῖον Ἐποικισμοῦ ἔχει χρήματα.

§219Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἔχει χρήματα.

§220Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἔχει χρήματα. Δὲν πρόκειται τὰ συνεργεῖα τὰ ὁποῖα διαθέτομεν νὰ τὰ αὐξήσωμεν.

§221Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ δαπάνη θὰ ἐπιπέσῃ εἰς τὸν δημόσιον Προϋπολογισμόν.

§222Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν πρόκειται νὰ προσθέσωμεν τρία νέα συνεργεῖα. Τὰ ἴδια συνεργεῖα θὰ ὑπάρχουν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητῶ, διότι ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἀνταπεξέλθῃ, εἶνε αὐτὰ τὰ πέντε ἑκατομμύρια.

§223Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι δύο ζητήματα. Πρῶτον, τὸ ζήτημα τῆς ἐπιβαλλομένης δαπάνης εἰς τὸν δημόσιον Προϋπολογισμόν, διότι δὲν ἔχει χρήματα τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον, καὶ δεύτερον ὅτι ἐψηφίσθη νόμος. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἐψηφίσθη κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἤ ὄχι, ἀντὶ στρεμματικῆς ἀποζημιώσεως νὰ λαμβάνωσι μηνιαίαν ἀποζημίωσιν τὰ συνεργεῖα.

§224Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν εἶναι ψηφισθεὶς νόμος. Ἐδῶ εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν λαμβάνει διὰ τὴν διαβάθμισιν τῶν ὑπαλληλικῶν μισθῶν. Ἐκεῖ καταργοῦνται αἱ στρεμματικαὶ ἀποζημιώσεις.

§225Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου σας, τὸ λέγει καθαρά. «Τὸ προσωπικὸν τῆς τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας Ὑπουργείου Γεωργίας κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ἄρα, διὰ νόμου ἐγένετο νὰ λαμβάνουν ἀποζημιώσεις, ἀντὶ στρεμματικῆς ἀποζημιώσεως, ἐπαναλαμβάνω δέ, ὅτι δὲν εἶνε ὀρθόν.

§226Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Αὐτὸς εἶναι νόμος τοῦ 1932.

§227Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Σᾶς λέγω ὅτι ἐγένετο διὰ νόμου αὐτὸ τὸ ἄτοπον, νὰ πληρώνωνται μηνιαίως, ἀντὶ νὰ λαμβάνουν ἀποζημίωσιν κατὰ στρέμμα, καὶ ὅταν δὲν ἐργάζονται. Νομίζω, ὅτι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ σᾶς δίδεται ἀφορμὴ νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα καὶ διὰ τὸ παρελθὸν καὶ νὰ ἐνεργήσητε καλύτερον καὶ διὰ τὸ μέλλον, ὥστε νὰ μὴ λαμβάνουν ἀποζημίωσιν, παρὰ μόνον ὁσάκις ἐργάζονται ἐπὶ πλέον δὲ νὰ φαίνεται καθαρά, ὅτι διὰ τοῦ σημερινοῦ νομοσχεδίου θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ δημόσιος Προϋπολογισμὸς καὶ ὄχι τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει πεντάραν.

§228Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως, ὅτι αἱ στρεμματικαὶ ἀποζημιώσεις πρέπει νὰ καταβάλλωνται, διαφωνῶ δέ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ μὲ τὸν κ. Χαβίνην, διότι νομίζω ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ προσφέρουν τεραστίαν ὑπηρεσίαν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν, οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἐν τῷ μέσῳ τοῦ καύσωνος νὰ μὴ παίρνουν μίαν στρεμματικὴν ἀποζημίωσιν. Συνεπῶς ἡ στρεμματικὴ ἀποζημίωσις πρέπει νὰ καταβάλλεται, διότι εἶνε δικαιοτάτη, διότι ἄνευ αὐτῆς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ καταμέτρησις καὶ διανομὴ γαιῶν ἀνερχομένων εἰς δεκαπέντε ἑκατομμύρια στρεμμάτων.

§229Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ εἶπον νὰ πληρώνωνται αἱ στρεμματικαί, ἐφόσον ἐργάζονται.

§230Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώνωνται ἐὰν καὶ ἐφόσον ὑπάρχει μία συντετελεσμένη ἐργασία. Διαφωνῶ λοιπόν, καὶ λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ αἰσθανώμεθα δυσφορίαν διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν τόσον μεγάλην ὑπηρεσίαν, διότι ἄνευ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ ἀπολύτως καὶ καθολοκληρίαν ὁ ἐποικισμὸς τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἕτερον σημεῖον, τό ὁποῖον ἤθελον νὰ θίξω, εἶναι, νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν προέτεινεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή.

§231Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὸν μὲ τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 10.15′ μ. μ.)