1933.12.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 75η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ 8 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία Αʹ Ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗ

(Ὥρα 6 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα.

§2ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τίνος θέματος;

§4ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς ὥρας τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως. Δὲν εἶναι δυνατόν, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ὁρίζωμεν ὥραν συνεδριάσεως εἰς τὰς 5 καὶ νὰ καταντᾷ νὰ ἀρχίζῃ ἡ συνεδρίασις μετὰ μίαν ἢ καὶ περισσότερον ὥραν. Ἀντιλαμβάνεσθε πόσην δυσκολίαν φέρει τοῦτο εἰς τοὺς βουλευτὰς καὶ τοὺς δημοσιογράφους. Θὰ παρακαλέσω νὰ καθορισθῇ ἀκριβὴς ὥρα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ διατάξω τὴν βιαίαν προσαγωγήν.

§6ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Νὰ συνεδριάζῃ ἡ Βουλὴ μὲ ὅσους ἔρχονται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄς ἀποφασίσῃ κἄτι ὡρισμένον ἡ Βουλὴ καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκτελέσω τὴν ἀπόφασίν της. Θέλετε εἰς τὰς πέντε; Εἰς τὰς ἕξ;

§8Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἔχει ὁρισθῆ ἡ ὥρα 5½ μ.μ. καὶ συνιστῶ εἰς τοὺς κ. Βουλευτὰς ὅπως ἔρχονται κατὰ τὴν ὥραν αὐτήν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίζεται ἡ ὥρα 5½ μ.μ. ὡς ὥρα ἐνάρξεως συνεδριάσεως καὶ ἐὰν οἱ βουλευταὶ δὲν εἶναι παρόντες, θὰ διαλύω τὴν συνεδρίασιν.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ποιοῦνται τὴν σύστασιν ὅπως ἀποφασισθῇ καὶ ἀνατεθῇ εἰς τὸν κ. Δ. Πετρακάκον, παλαιὸν πολιτευτήν, ἡ ἔκδοσις τῆς σχετικῆς αὐτοῦ μελέτης περὶ τῆς ἱστορίας τῆς γενέσεως, ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν καταβληθέντων ἀγώνων πρὸς ἀπόκτησιν τῆς πολιτικῆς ἐλευθερίας καὶ ἀναγεννήσεως. (Ἡ σύστασις ἀναγινώσκεται καὶ ἀποφασίζεται νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν σχετικὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν). —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Μαραθιᾶς Εὐρυτανίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐνοικίασιν τῶν λειβαδίων Βοϊλάδος Παρκίου, ζητούντων τὴν παραχώρησιν τούτων εἰς τοὺς ἀκτήμονας κατοίκους. —Ὁ βουλευτὴς Κ. ΨΑΡΡΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν ἐμποροεπαγγελματιῶν Κρεσταίνων καὶ περιφερείας, ζητούντων τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ Ταμείου Συντάξεως Ἐμποροεπαγγελματιῶν. —Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ καταθέτει αἴτησιν τοῦ Ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου Σμύρνης καὶ τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὁμηρείου Παρθεναγωγείου Σμύρνης, δι’ ἧς παρακαλοῦσι τοὺς Ὑπουργοὺς Προνοίας, Παιδείας καὶ Γεωργίας, ὅπως ἀσκοῦντες τὴν νόμιμον ἁρμοδιότητα αὐτῶν ἀναλάβωσι παρὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν τὸ παρ’ αὐτῇ κατατεθειμένον ποσὸν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Ὁμηρείου καὶ δι’ αὐτοῦ ἀνεγείρωσι Σχολὴν ἐν Νέᾳ Σμύρνῃ. —Οἱ κολλῆγοι τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων Χρωμίου Γρεβενῶν ζητοῦν τὴν παραχώρησιν εἰς τούτους μέρους ἐκ τῶν ἐκποιουμένων κατὰ τὴν 17ην τρέχοντος τοιούτων ἀγρῶν, καὶ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐκποιήσεως. —Ὁ Σύνδεσμος ἐργατῶν αὐτοκινήτων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ζητεῖ τὴν καθιέρωσιν μισθολογίου εἰς τὰ λεωφορεῖα, τὴν ἐφαρμογὴν ἐννεαώρου ἐργασίας, τὴν αὔξησιν τῶν ποσοστῶν ταξὶ ἀπὸ εἴκοσιν εἰς εἰκοσιπέντε τοῖς ἑκατὸν καὶ παροχὴν συσσιτίου εἰς τοὺς ἀνέργους. —Οἱ ὑπάλληλοι κουρείων Λαμίας ζητοῦν τὴν ἀνάκλησιν τοῦ ἀπὸ 5 Μαΐου 1933 Διατάγματος περὶ καθορισμοῦ ἐργασίμων ἡμερῶν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. ΑΒΡΑΑΜ καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Παλ. Κοκκινιᾶς, ζητούντων τὴν ἐκτέλεσιν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων, τὴν ἀποζημίωσιν τῶν πλημμυροπαθῶν, τὴν ὕδρευσιν καὶ τὸν φωτισμὸν τοῦ συνοικισμοῦ των. —Ἡ ἀπεργιακὴ ἐπιτροπὴ φοιτητῶν Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένη διὰ τὴν μὴ ἐπίλυσιν τῶν δικαίων αἰτημάτων της, ζητεῖ τὴν ἄμεσον καὶ ὁλοκληρωτικὴν αὐτῶν ἐπίλυσιν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων τῶν κοινοτήτων Γεδρολίμνης, Καλαβρούζης, Δικόρφου καὶ Βασιλικῆς, παρακαλούντων ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ καλλιέργεια τοῦ καπνοῦ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος εἰς τὴν περιφέρειάν των. —Οἱ ἀπολυθέντες δημοτικοὶ ὑπάλληλοι τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 5292 καὶ τὴν ἐπαναφοράν των εἰς τὰς θέσεις των. —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ καὶ ΑΛ. ΛΟΥ-ΛΗΣ καταθέτουν αἴτησιν τῶν ἀκτημόνων κατοίκων τῆς Κοινότητος Φιλιατῶν Ἠπείρου περὶ ἀνεγέρσεως τοῦ συνοικισμοῦ των. — Ὁ βουλευτὴς κ. ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Ἑνώσεως Τροχιοδρομικῶν Φυματικῶν Ἀθηνῶν —Πειραιῶς περὶ ἀποστολῆς των εἰς σανατόρια πρὸς θεραπείαν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου ἀποστράτων ὑπαξιωματικῶν ξηρᾶς Θεσσαλονίκης «ὁ Ἅγ. Γεώργιος», περὶ ἐπαναφορᾶς των εἰς τὸν Στρατόν. — Οἱ Σ. Ἀδαράκης, Θ. Δημητρακόπουλος, Χρῆστος Σπηλιόπουλος, Α. Χαλκιόπουλος κάτοικοι Ἀθηνῶν ὑποβάλλουσιν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 10813 ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, ἐξ ἧς ἐμφαίνεται ἡ ἀρχαιότης των καὶ ζητοῦν τὴν λῆψιν μέτρων ἐναντίον τοῦ Διευθυντοῦ τῆς «Σωτηρίας» Ἰωάν. Παπαδημητρίου. — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ καταθέτει αἴτησιν τῆς Ἑνώσεως Βιοτεχνικῶν καὶ Ἐπαγγελματικῶν Σωματείων Μαγνησίας περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων ἐκπροσωπήσεως τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς κατατάξεως φορολογίας ἐπιτηδεύματος ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν Συνεταιρισμῶν Μεσσήνης, καὶ τῆς Κτηματικῆς Ἑνώσεως τοῦ Δήμου Θουρίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐξαίρεσιν τῶν περιφερειῶν Καλαμῶν, καὶ Μεσσήνης τῆς ἀποζημιώσεως τῶν περονοσποροπλήκτων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ καταθέτει ὑπόμνημα ἐμπόρων ἐξαγωγέων φρούτων, αἰτούντων τὴν ἐλάττωσιν τῶν ναύλων τῶν ὀπωρῶν. — Οἱ γηγενεῖς κάτοικοι Κουφοβούνου, Ἀσβεστάδων, διαμαρτύρονται διὰ τὴν παραχώρησιν τῶν ἐκχερσωθέντων παρ’ αὐτῶν πρὸ διετίας ἀγρῶν εἰς τοὺς πρόσφυγας Κυανῆς. — Οἱ ἐν ἀποστρατείᾳ ἀξιωματικοὶ καὶ αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τῆς περιφερείας Σπάρτης, ζητοῦν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεων, τὴν συσχέτισιν τῶν συντάξεων μὲ τὰς ἑκάστοτε ἀποδοχὰς τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν, τὴν ἔκπτωσιν τῶν εἰσιτηρίων τῶν σιδηροδρομικῶν, ἀτμοπλοίων κλπ. — Οἱ ἐν Ἀθήναις, Πειραιεῖ καὶ Προαστείοις Ἀγχιαλῖται ζητοῦν τὴν ἐπίλυσιν τῶν ἐκρεμῶν ζητημάτων των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ καταθέτει τηλεγραφήματα 1) Ἑνώσεως λειτουργῶν Μ. Ἐκπαιδεύσεως Μεσσηνίας 2) Ἑνώσεως Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Κρεσταίνων, 3) Ἑνώσεως Κυπαρισσίας καὶ 4) Ἐπιτροπῆς Φυματικῶν ἀναπήρων ἐκπροθέσμων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν Συνοικισμῶν Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἐξαγορᾶς τῶν καπνῶν καὶ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς προνομιακῆς πωλήσεως σιγαρέττων καὶ παρακαλούντων τὴν ἔναρξιν τῆς ἐξαγορᾶς τῶν καπνῶν παλαιῶν ἐσοδειῶν. — Τὰ μέλη τοῦ Συλλόγου Ὑπαλλήλων Ἐλευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρονται ἐναντίον τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, διὰ τὰ πιεστικὰ μέτρα καὶ ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἀδίκως καὶ παρανόμως ἐπιβληθεισῶν ποινῶν. — Τὸ Σωματεῖον ἀνέργων σιγαροποιῶν καπνεργατῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ Ναυπλίου, ζητεῖ τὴν ἵδρυσιν Ταμείου Συντάξεως. — Οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως Σωχοῦ, διαμαρτύρονται διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ταμείου τῆς πόλεώς των καὶ ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τῆς διαταγῆς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου «περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως» 4653 καὶ τοῦ νόμου 4043». —Ὁ αὐτὸς βουλευτὴς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ συντάξεων». —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ, Α. ΡΑΛΛΙΔΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ καταστατικοῦ χάρτου αὐτῶν». —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. ΗΣΑΪΑΣ, Μ. ΣΒΩΛΟΠΟΥΛΟΣ καὶ Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5892 περὶ ἀνανεώσεως τῶν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων ταυτότητος». —Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ καταστατικοῦ χάρτου αὐτῶν». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. ΜΙΧΑΗΛ, Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ καὶ Κ. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων». —Ἡ ἐπὶ τῶν ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙ-ΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν Ὑπουργείων Ἀεροπορίας καὶ Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως 1933–34. —Ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ παρατάσεως προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 4403 τοῦ ἔτους 1929». —Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς Δημοσίων Ὑπαλλήλων».

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καί ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Κούνδουρος.

§14Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μία ἀναφορά, ὑποβληθεῖσα πρὸ τριημέρου, δὲν ἦλθεν ἀκόμη εἰς τὴν ἐπιφάνειαν, δὲν ἀνεγνώσθη ἀπὸ τὴν Γραμματείαν. Πρόκειται διὰ τὴν ἀναφορὰν τοῦ γεωπόνου Ἐλευθεροπούλου, ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν ἐφεύρεσιν σοβαρωτάτην.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεκοινώθη.

§16Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν εἶνε δυνατόν, νὰ ἐγγραφῶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀναφοράν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρδάρας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Καλλιόπης χήρας Μπουρδάρα, διαμαρτυρομένης κατὰ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τῆς χωροφυλακῆς Τρέκλα.

§18Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸ βῆμα μὲ ἔφερεν ἡ ἀνάπτυξις ἀναφορᾶς τῆς μητρός μου, στρεφομένη ἐναντίον ἑνὸς ἀνθυπασπιστοῦ τῆς χωρ)κῆς, διοικητοῦ τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ τοῦ χωριοῦ μου. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προσωπικοῦ μου ζητήματος, νὰ ἀναπτύξω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ ἐπέμβασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔφερε τὰ ὑπεσχημένα ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς του ἀποτελέσματα. Κατὰ τὸ 1920, κ. Βουλευταί, ὁ μεγαλείτερος ἀδελφός μου, ὑπηρετῶν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ὡς ἔφεδρος, ἐφονεύθη ἐξ αὐτοκινητιστικοῦ δυστυχήματος ἐν Ἀθήναις. Ἡ ἀπώλεια διὰ τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἦτο τοιαύτη, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναπληρωθῇ δι’ οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως, εἴτε παρὰ τοῦ δράστου τοῦ ἀτυχήματος, εἴτε διὰ συντάξεως, παρεχομένης ὑπὸ τοῦ Κράτους εἰς τὴν μητέρα τοῦ φονευθέντος, διότι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτιμηθῇ ἡ ζημία αὐτὴ εἰς τριακοσίας δραχ. τὸν μῆνα. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ὑπεβλήθη οὔτε κὰν αἴτησις συντάξεως. Κατὰ τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον, ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, ἐνεργοῦσα τὰς ἐκλογάς, ἐτοποθέτησεν εἰς τὸ τμῆμα Φουρνᾶ τὸν ἀνθυπασπιστὴν τῆς χωροφυλακῆς Τρέκλαν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν κομματικῶν συμφερόντων. Συνεκρούσθην μετ’ αὐτοῦ κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν, διότι τότε ἤμην ὑποψήφιος τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος, ἀποτελοῦντος τὴν τρίτην κατάστασιν. Μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, κ. Μεταξᾶς, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνέφερα τὸ γεγονός, διέταξε τὴν μετάθεσιν αὐτοῦ, ἥτις καὶ ἐγένετο. Τὴν 7ην Μαρτίου, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τῇ ἀπαιτήσει τῶν φίλων τῆς λαϊκῶν πολιτευτῶν τῆς Εὐρυτανίας, τὸν ἐτοποθέτησε καὶ πάλιν εἰς τὸ χωρίον μου...

§19Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν 7ην Μαρτίου λέγετε, ἀλλὰ τότε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα δὲν ἦτο εἰς τὴν ἀρχήν.

§20Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ἠμπορεῖ νὰ κάμνω λάθος, κ. Πρόεδρε. Ὁ ἀνθυπασπιστὴς αὐτός, κ. κ. Βουλευταί, μὴ δυνάμενος κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ μὲ δυσφημήσῃ, ὡς πολιτευόμενον τῆς ἐπαρχίας Εὐρυτανίας, ἐν γνώσει τελῶν ὅτι ἡ μάνα μου δὲν παίρνει σύνταξιν — ἢ μᾶλλον δὲν ὑπέβαλεν αἴτησιν κἄν συντάξεως — ἀλλά, καὶ ἂν ἀμφέβαλε καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον, ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος, ὁ ὁποῖος ἔχει παραπλεύρως τὸ γραφεῖόν του, ἢ ἀπὸ τὸν ἐπαρχιακὸν ταμίαν ἢ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας — ὑπέβαλε μίαν ἀναφορὰν εἰς τὸν Νομάρχην Αἰτωλοακαρνανίας, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτει νὰ ἐνεργηθοῦν ἀνακρίσεις καὶ νὰ ἀνακληθῇ ἡ ἀδικαιολογήτως διδομένη σύνταξις. Διὰ νὰ χαρακτηρίσητε τὸν ἄνθρωπον, τὴν μόρφωσίν του καὶ τὴν διανοητικήν του κατάστασιν, δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὡρισμένας περικοπὰς τῆς ἀναφορᾶς του. (ἀναγινώσκει). «Σύνταξις θύματος πολέμου κλπ.». Ὅλη ἡ ἀναφορὰ ἔχει τοιούτους σολοικισμοὺς καὶ βαρβαρισμούς. Δὲν σᾶς τὴν διαβάζω, διότι καὶ σεῖς θὰ ἀηδιάσητε. Ἔκαμε τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, κ. κ. Βουλευταί, καὶ ὁ κ. Νομάρχης, ἐπιπολαίως φερόμενος, χωρὶς κὰν νὰ ἐξετάσῃ τὰς συνταξιοδοτικὰς καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς κάθε Νομαρχίαν, διέταξε τὸν Εἰρηνοδίκην νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις ἐναντίον τῆς μητρός μου. Βεβαίως, αἱ ἀνακρίσεις αὐταὶ ἀπεκάλυψαν τὴν πραγματικότητα, διότι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἐπιστοποίησεν ὅτι οὔτε κὰν ὑπεβλήθη αἴτησις συντάξεως, καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος καὶ ἅπασαι αἱ ἀρχαὶ καὶ ὁ κόσμος καὶ ἡ κοινωνία, διότι δὲν ἦτο δυντὸν, κ. κ. Βουλευταί, οὔτε ἐγὼ ἀξιωματικὸς ὤν, οὔτε ὁ ἄλλος ἀδελφός μου, ἀξιωματικὸς ὤν, οὔτε ὁ ἕτερος ἀδελφός μου ἰατρός, νὰ ἐπιτρέψωμεν ὑποβολὴν αἰτήσεως συντάξεως· οὔτε ἡ μάνα μου ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ νὰ λάβῃ σύνταξιν, ἥτις ἀνὰ πᾶν τρίμηνον θὰ τῆς ὑπενθύμιζε τὸ θλιβερὸν γεγονός. Ὁ κ. Διοικητὴς τοῦ Ἀστυνομικοῦ Τμήματος Φουρνᾶς ἔπραξε ταῦτα ἐν γνώσει καὶ ἐκ προθέσεως, διὰ νὰ μὲ δυσφημήσῃ ὡς πολιτευόμενον εἰς τὴν περιφέρειαν Εὐρυτανίας. Ἤσκησα ποινικὴν ἀγωγὴν καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη θὰ τοῦ ἐπιβάλλῃ τὴν προσήκουσαν ποινήν.

§21Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρὰ τίνος ὑπεβλήθη ἡ ἀναφορά;

§22Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Παρὰ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ διοικητοῦ τμήματος Φουρνᾶ. Ἠσκήθη ποινικὴ ἀγωγὴ καὶ ἐκ μέρους τῆς μητρός μου καὶ ἐμοῦ, ὡς πολιτευομένου, διότι κατ’ ἐμοῦ κυρίως ἐστρέφετο ἡ ἐνέργεια τοῦ κ. Ἀνθυπασπιστοῦ. Ἐνόμισα ὅμως, κ. Βουλευταί, ὅτι ἐρχόμενος εἰς Ἀθήνας, ἔδει νὰ μεταβῶ καὶ μετέβην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀνέφερα λεπτομερῶς τὰ γεγονότα, παρόντων καὶ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κανελλοπούλου καὶ Μπούμπουλη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μὲ ἐβεβαίωσεν ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς του, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραμένῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Εὐρυτανίας ὁ ἀνθυπασπιστὴς αὐτός. Τοῦ εἶπα: «κ. Ὑπουργέ, δὲν πρόκειται κὰν περὶ πολιτικοῦ ζητήματος. Γνωρίζω ὅτι εἶμαι ἀντιπολιτευόμενος βουλευτής, ἀνήκων εἰς τὴν πτέρυγα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν σᾶς ζητῶ ὡς βουλευτής, ἀλλ’ ὡς ἄνθρωπος ἀδικηθεὶς ἀπὸ ἕν ἀνάγωγον ὄργανον τῆς Χωροφυλακῆς» μίαν ἱκανοποίησιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοῦ ἔδωκε τὸν λόγον τῆς τιμῆς του, κ. Βουλευταί, ἀλλ’ ἐπὶ δεκαπέντε ἡμέρας δὲν τὸν μετεκίνησε, διότι ὁ Διευθυντὴς τῆς Χωροφυλακῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀντέδρα εἰς τὴν διαταγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἠναγκάσθην νὰ μεταβῶ μετὰ δεκαπέντε ἡμέρας καὶ πάλιν, νὰ καθήσω εἰς τὸ γραφεῖόν του, νὰ διατάξῃ νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Διευθυντὴς καὶ νὰ ὑπογράψῃ διαταγὴν μετακινήσεως τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἰς Δομοκόν. Τοῦ εἶπα νὰ τὸν ὑπάγῃ ὅπου θέλει, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀντικρύσω τὸν δυσφημιστήν μου αὐτόν. Τοῦ ὡμίλησα ἁπλᾶ, τοῦ εἶπα. «Εἶσθε καὶ σεῖς, κ. Ὑπουργέ, θῦμα πολέμου καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεχθῆτε ποτέ εἷς ἀξιωματικὸς τῆς Χωροφυλακῆς νὰ θίξῃ τὴν μάνα σας». Μοῦ ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι θὰ τὸν μετέθετε. Μετὰ ἑπτὰ ἡμέρας ὅμως, ἀφ’ ἧς ἐξεδόθη ἡ διαταγὴ τῆς μεταθέσεώς του εἰς Δομοκόν, ἀνεκλήθη αὕτη καὶ διετάχθη ἡ μετάβασίς του εἰς Καρπενήσιον. Ὁ κ. Διευθυντὴς τῆς Χωροφυλακῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν μάλιστα ἀπέστειλε προσωπικὸν τηλεγράφημα πρὸς τὸν κ. Ἀνθυπασπιστήν, διὰ τοῦ ὁποίου τοῦ ἔλεγε: «Παραμείνατε εἰς Φουρνᾶ μέχρις ὅτου λάβετε νέαν διαταγήν». Ἐπῆγα καὶ πάλιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ εἶπα: «Κύριε Ὑπουργέ, νὰ μὲ ἀκούσητε, ὄχι ὡς Ὑπουργὸς βουλευτήν, ἀλλ’ ὁ Συνταγματάρχης Μουντζουρίδης τὸν Συνταγματάρχην Μπουρδάραν. Πῶς λέγεται εἰς τὴν στρατιωτικὴν γλῶσσαν, ὅταν δώσῃ τις τὸν λόγον τῆς τιμῆς του καὶ δὲν τὸν τηρήσῃ;». Πραγματικῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξοργισθεὶς ἐκάλεσε τὴν ὑπηρεσίαν, ὑπέγραψε καὶ ἐκοινοποίησεν ἑτέραν διαταγὴν μετακινήσεως τοῦ Ἀνθυπασπιστοῦ ἐκ Φουρνᾶ. Μετὰ μίαν ἑβδομάδα, κ. Βουλευταί, ἀνεκλήθη καὶ πάλιν ἡ διαταγὴ αὐτὴ καὶ διετάχθη ἡ παραμονὴ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας μου. Ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν χθές...

§23Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ πόσον χρόνον ἦτο ὁ ἀνθυπασπιστὴς αὐτὸς εἰς τὸ Φουρνᾶ.

§24Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἐστάλη πέρυσι τὸν Αὔγουστον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων, καὶ εἰδικῶς ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν κ. Τσιριμῶκον. Μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου περὶ μετακινήσεως τῶν ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς, μετεκινήθη ἀπὸ τὸν κ. Μεταξᾶν, παρακληθέντα ὑπ’ ἐμοῦ, τὸν Ἰανουάριον.

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐστάλη πότε;

§26Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Τὸν Αὔγουστον τοῦ 1932 πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἐπειδὴ δὲ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν παρεξετράπη πρὸς ἐμὲ τὸν ἴδιον προσωπικῶς, παρεκάλεσα τὸν κ. Μεταξᾶν, Ὑπουργὸν τότε τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ διατάξῃ τὴν μετακίνησίν του. Ἐξετελέσθη ἡ μετακίνησις. Μετὰ τὰς ἐκλογάς ἐτοποθετήθη καὶ πάλιν ἐκεῖ. Πρόκειται δὲ περὶ ἀνθυπασπιστοῦ, κατὰ τοῦ ὁποίου ἐνεργεῖται καὶ ἑτέρα ποινικὴ δίωξις ἐπὶ νοσφίσει χρημάτων Δημοσίου, διότι ὑπάρχει πόρισμα, τὸ ὁποῖον ἀποφαίνεται ὅτι «Διὰ ταῦτα κλπ» (ἀναγινώσκει). Πρόκειται δηλ. περὶ τοιούτου ὑποκειμένου. Χθὲς βράδυ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ κ. Βουλευταί, διαμαρτυρήθην καὶ πάλιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἐνόμισα ὅτι δὲν θὰ μοὶ ἐπετρέπετο πλέον νὰ μεταβῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ τὸν ἐνοχλήσω, καὶ μοῦ εἶπε: «Τί θέλετε νὰ γίνῃ». Οἱ λαϊκοὶ πολιτευταὶ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας μοῦ ἔγραψαν ἐπιστολὴν καὶ μοῦ εἶπον, ἐφόσον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἀποτελεῖ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας, δὲν δύναται νὰ κυβερνᾷ ὁ Μπουρδάρας εἰς τὴν Εὐρυτανίαν.

§27Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀσφαλέστατα.

§28Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἐγὼ δὲν παρέλειψα τίποτε. Θέτω αὐτὰ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.....

§29Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Συνάδελφε, Ἐγὼ δὲν εἶπα τοιοῦτόν τι.

§30Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν ὠνόμασα κανένα ἐγώ. Δὲν τὸ λέγω διὰ σᾶς.

§31Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Εἴπετε «Βουλευταί».

§32Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Εἶπα «λαϊκοὶ πολιτευταί».

§33Γ. ΤΣΟΝΤΟΣ ΒΑΡΔΑΣ. Σεῖς, κ. Μπουρδάρα, θέλετε νὰ ἐξοντωθῇ ὁ πτωχὸς αὐτὸς ἀνθυπασπιστής; Τὸν μετέθεσαν ἀπὸ τὸ Φουρνᾶ εἰς τὸ Καρπενῆσι. Ἔφυγε δηλ. ἀπὸ τὴν περιφέρειάν σας. Τώρα θέλετε νὰ τὸν στείλετε εἰς τὴν Κόνιτσαν καὶ δὲν ἠξεύρω ποῦ;

§34Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ὅστις ὁμιλήσει ὑπὲρ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ αὐτοῦ, ἀσφαλῶς στερεῖται μητρὸς καὶ θυμάτων πολέμου. Εἰς τὴν ἀναφοράν, κ. Βουλευταί, ἔδωκα αἴτησιν ἐπερωτήσεως καὶ ἐπικαλοῦμαι, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὴν προσωπικήν σας ἐπέμβασιν, νὰ διατάξητε τὴν μετακίνησιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικοῦ, διότι δὲν δύναται νὰ θιγῇ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἀπὸ ἕνα ἀνθυπασπιστήν, ἀλλ’ οὔτε καὶ νὰ ὑποστηριχθῇ. Διότι τοιαῦτα ὄργανα δὲν παρέχουν ὑποστήριξιν εἰς ἕν κόμμα. Τοὐναντίον, τὸ μειώνουν καὶ τὸ καταρρίπτουν εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν καὶ τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀπρέπεια τῶν ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς νὰ μὴ καταρρίπτῃ τὸ γόητρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσωπικήν σας ἐπέμβασιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Φέρετε τὸν ἀνθυπασπιστὴν αὐτὸν εἰς τὰς Ἀθήνας, κάμετέ τον ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν Εὐρυτανίαν πάρετέ τον, διότι δὲν νομίζω, ὅτι καὶ εἰς σᾶς θὰ εἶναι ἀρεστὸν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§35Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶμαι ὑποχρεωμένος τὴν ἐρώτησιν νὰ τὴν ἀντικρύσω ὡς ἐπερώτησιν, διότι μοῦ εἶναι ἀπορίας ἄξιον πῶς, ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος, εἶχε τόσον θάρρος, ὥστε ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ ἀναπτύξῃ ἓν ὁλόκληρον κατηγορητήριον ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τὴν ἰδικήν του προσωπικήν ὑπόθεσιν καὶ νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν, ἀναφέρων γεγονότα, ἴσως ἀναληθῆ, τὰ ὁποῖα δὲν παρηκολούθησα ἐξ ἀρχῆς, ἀπουσιάζων τῆς αἰθούσης ταύτης. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον. Δὲν ἐζήτησε τίποτε ὁ κ. Συνάδελφος, ἀλλὰ διὰ καθαρῶς προσωπικήν του ὑπόθεσιν ἐξεμάνη ἐναντίον πτωχοῦ ἀξιωματικοῦ, τὸν ὁποῖον ἐπροστάτευε μέχρι τινός, διότι αὐτὸς τὸν ἐτοποθέτησεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν του.

§36Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ποῖος τὸν ἐτοποθέτησε, κ. Ὑπουργέ, εἴπετε:

§37Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Καφαντάρης κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοῦ Σεπτεμβρίου.

§38Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Ὑπουργέ, νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς. Εἴπετε ὅτι ἔλεγον ἀναληθῆ πράγματα. Ἀλλ’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε σεῖς εἶναι ἀκριβῶς ἀναληθῆ, διότι τὸν Σεπτέμβριον καὶ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1932 ὁ κ. Καφαντάρης ἦτο ἀντιπολιτευόμενος τῆς Κυβερνήσεως.

§39Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ ἀνθυπασπιστὴς, τὸν ὁποῖον ἐγὼ δὲν γνωρίζω καθόλου, εἶχε τὴν τόλμην νὰ ἀπευθύνῃ μίαν ἀναφορὰν στρεφομένην ἐναντίον τῆς οἰκογενείας τοῦ κ. Μπουρδάρα καὶ τοῦτο ἀπετέλεσε στοιχεῖον, ὥστε ὁ ἀνθυπασπιστὴς αὐτὸς νὰ τεθῇ ἀδίκως ἐν διωγμῷ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία οὐδεμίαν ἀφορμὴν ἄλλην εἶχεν ἐναντίον αὐτοῦ. Τοὐναντίον, ἡ ὑπηρεσία καὶ πολλοὶ βουλευταὶ ἐπληροφόρησαν καὶ ἐμέ, ὡς Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνθυπασπιστοῦ τιμίου καὶ εὐσυνειδήτου.

§40Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἐφόσον ἔχει πόρισμα περὶ νοσφίσεως δημοσίων χρημάτων, ἀσφαλῶς εἶναι τίμιος!

§41Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Συνάδελφε, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταγγείλητε μὲ ἔγγραφα τῶν ὁποίων τὴν γνησιότητα δὲν γνωρίζομεν ἡμεῖς, καὶ νὰ κατηγορῆτε ἐδῶ, ἀπὸ τοῦ ἀνευθύνου τούτου βήματος, ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι....

§42Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ὑπευθύνως κατηγορῶ.

§43Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει παρακαλῶ νὰ ἐγγράψητε ἐπερώτησιν, νὰ προειδοποιήσητε καὶ ἐμέ, διὰ νὰ φέρω καὶ ἐγὼ τὰ ὅπλα μου, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι μόνον τὸ προσωπικόν μῖσος σᾶς ὑπαγορεύει τὴν ἐπίθεσιν αὐτὴν καὶ ὅτι ἀμφιβάλλετε διὰ τὴν τιμὴν τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτε σᾶς ἔδωκε τὸν λόγον τῆς τιμῆς του, τὸν ἐτήρησεν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν...

§44Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν ἀναφορὰν νὰ τὴν μεταβάλητε εἰς ἐπερώτησιν.

§45Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ διὰ πρώτην φορὰν ἦλθεν εἷς Συνάδελφός μου, μὲ τὸν ὁποῖον ἔχω καὶ ἄλλην συναδελφότητα, λόγῳ τοῦ τίτλου τοῦ ἀξιωματικοῦ, καὶ ὑπεσχέθην νὰ μετακινήσω τὸν ἐν λόγῳ ἀξιωματικόν, λόγῳ προσωπικοῦ ἐπεισοδίου μετὰ τῆς οἰκογενείας τοῦ κ. Μπουρδάρα, τὸν μετέθεσα. Ἀλλ’ ὁ κ. Μπουρδάρας εἶχε τὴν ἀξίωσιν νὰ τὸν στείλω, δὲν ἠξεύρω ποῦ. Ἤθελε δηλαδὴ μὲ ἄλλους λόγους, νὰ μεταβάλῃ τὸν ἑαυτόν του εἰς Κυβέρνησιν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νὰ διευθύνῃ τὴν κατάστασιν, καὶ τοῦτο τὸν ἔφερε μέχρι τοῦ πείσματος νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τόσην ὥραν.

§46Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Μετὰ τὴν αἴτησιν, ὅπως μετατραπῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς ἐπερώτησιν, βεβαίως θὰ ἀναπτύξω ταῦτα κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ ἀναγράψητε ὡς πρώτην. Ἐγὼ ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα ἀπὸ τοῦ βήματος, εἶναι ἀληθῆ, τὰ ἄλλα δὲ τὰ ὁποῖα ἐξετέθησαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικότητα.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Καλαβρούζης, παραπονουμένων κατὰ τῆς Διοικήσεως Δημ. Κτημάτων.

§48Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Καλαβρούζης Ναυπακτίας, διὰ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς ἀποτροπὴν μιᾶς παρανόμου ἐνεργείας τῆς Διοικήσεως Δημ. Κτημάτων. Διὰ τοῦ ἄρθρου 56 τοῦ νόμου 4108...

§49Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως τὰς ἡμέρας, καθ’ ἃς πρέπει νὰ συζητηθῶσιν ἐπερωτήσεις, μὴ γίνωνται ἐρωτήσεις καὶ ἀναφοραί, διότι ἐξαντλοῦμεν πολλὴν ὥραν μὲ τὰς ἀναφορὰς καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τὰς ἐπερωτήσεις, ἔχομεν δὲ ἀνάγκην ἐξ ἄλλου νὰ κάμωμεν καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ δὲν προλαμβάνομεν. Ἂς ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή, σήμερον, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς Δευτέρας νὰ τηρηθῇ αὐστηρῶς ὁ Κανονισμός.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, γίνονται ἐρωτήσεις ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν μόνον. Μετὰ τὴν ἡμίσειαν ὥραν θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰς Ἐπερωτήσεις.

§51Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔχῃ μεταβληθῇ ὁ Κανονισμός, ἀλλ’ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ συζητήσωμεν καὶ τὰς ἐπερωτήσεις.

§52Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ νόμου 4108 παρεχωρήθησαν εἰς τὰς Κοινότητας τὰ λειβάδια τῶν διαλελυμένων Μονῶν, τῶν εὑρισκομένων εἰς τὰς περιφερείας τῶν Κοινοτήτων. Ἐξεδόθη τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ παρεδόθησαν τὰ λειβάδια αὐτά. Παραδόξως ὅμως ἡ Διοίκησις τῶν Δημοσίων Κτημάτων, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 19 ἐ. ἔ. ἐγκυκλίου αὐτῆς διατάσσει τοὺς Ἐφόρους νὰ συντάξουν πρωτόκολλα δι’ ὧν νὰ καταλογίσωσιν εἰς τὰς Κοινότητας ὅλα τὰ εἰσπραχθέντα μέχρι σήμερον εἰσοδήματα ἐκ τῆς μισθώσεως ἢ ἐκ τῆς νομῆς τῶν λειβαδίων αὐτῶν, καὶ συγχρόνως νὰ ἐκθέσωσιν εἰς δημοπρασίαν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου τὰ λειβάδια αὐτά, διότι, κατὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῆς Διοικήσεως τῶν Δημοσίων Κτημάτων, κακῶς παρεχώρησαν τὰ λειβάδια αὐτὰ διὰ τοῦ νόμου 4108 εἰς τὰς Κοινότητας. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ εἶνε ἐντελῶς παράνομος, διότι ὁ νόμος ρητῶς ἐν ἄρθρῳ 51 ὁρίζει ὅτι παραχωροῦνται κλπ. (ἀναγινώσκει). Ποιεῖται δὲ παραδόξως ἡ Διοίκησις Δημοσίων Κτημάτων τὴν ἑξῆς διάκρισιν. Λέγει, ὅτι, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, παρεχωρήθησαν μόνον αἱ πεδιναὶ βοσκαὶ καὶ ὄχι αἱ ὀρειναί, ἐνῶ τὸ ἄρθρον 51 τοῦ νόμου οὐδεμίαν διάκρισιν τοιαύτην ποιεῖται. Εὐθὺς μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ νόμου 4108 αἱ Κοινότητες, αἱ πλεῖσται σχεδόν, κατέλαβον τὰ λειβάδια τὰ παραχωρηθέντα εἰς αὐτάς. Ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα τότε, ἡ ὁποία σήμερον ὀνομάζεται Διοίκησις Δημοσίων Κτημάτων, ἠθέλησε καὶ τότε νὰ καταλάβῃ τὰ λειβάδια αὐτά, ἰσχυριζομένη, ὅτι ὁ νόμος εἶναι ἀντισυνταγματικός. Ἐξεδόθησαν ἐπανειλημμέναι ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας τέσσαρες ἢ πέντε, δι’ ὧν ἀπεφάνθη τοῦτο, ὅτι ὁ νόμος εἶναι συνταγματικὸς καὶ ὀρθῶς παρεδόθησαν τὰ λειβάδια ταῦτα εἰς τὰς Κοινότητας. Ἐπηκολούθησεν ἡ ἔκδοσις τοῦ ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὸ Βʹ Τμῆμα τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ὅπερ, ὡς δείκνυται ἐκ τῶν πρακτικῶν τοῦ Συμβουλίου, ἐνέκρινε τὸ Διάταγμα τοῦτο ὡς νόμιμον καὶ σύμφωνον πρὸς τὸ Σύνταγμα. Παρὰ ταῦτα, ἔρχεται ἤδη ἡ Διοίκησις Δημοσίων Κτημάτων καὶ ἰσχυρίζεται καὶ πάλιν, ὅτι παρανόμως καὶ παρὰ τὸ Σύνταγμα ἐδόθησαν τὰ κτήματα ταῦτα εἰς τὰς Κοινότητας. Νομίζω, κ. Ὑφυπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ στάσις αὕτη τῆς Διοικ. Δημ. Κτημάτων εἶναι ἐντελῶς ἀκατανόητος. Ἔχομεν ἐπανειλημμένας ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐπὶ τῆς συνταγματικότητος τοῦ νόμου, συνετάχθησαν σχετικὰ πρωτόκολλα, βάσει τῶν ὁποίων παρεδόθησαν τὰ λειβάδια ταῦτα, καί....

§53Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῦ ἐστηρίχθη ἡ Διοίκ. τῶν Δημοσίων Κτημάτων;

§54Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐστηρίχθη ἐπὶ μιᾶς γνωματεύσεως τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον παραδόξως ποιεῖται διάκρισιν, ἥν σᾶς ἀνέφερα, ὅτι δηλ. παραχωροῦνται διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ μόνον αἱ πεδιναὶ βοσκαὶ καὶ ὄχι αἱ ὀρειναί, διάκρισιν τὴν ὁποίαν δὲν κάμνει τὸ ἄρθρον 51 τοῦ νόμου 4108. Ἄλλωστε, ὡς σᾶς εἶπα, ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἐλύθη δι’ ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ὅτε κατέφυγον αἱ Κοινότητες εἰς αὐτό, καὶ ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα τότε δὲν ἰσχυρίσθη αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται τώρα, ὅτι παρεχωρήθησαν μόνον αἱ πεδιναὶ καὶ ὄχι αἱ ὀρειναὶ βοσκαί, ἀλλ’ ἰσχυρίσθη ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματικὸς ὁ νόμος.

§55Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῦ ἐστηρίχθη ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα ἢ ἡ Διοίκησις τῶν Δημοσίων Κτημάτων, διὰ νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματικὸς ὁ νόμος;

§56Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς μίαν γνωμάτευσιν, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ὅπερ ἔλεγε τότε, ὅτι, κατὰ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Συντάγματος, ἔπρεπε νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν τὰ λειβάδια αὐτά, μόνον κατόπιν ἀποζημιώσεως.

§57Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῦ ἀνῆκον;

§58Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ Δημόσιον. Ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα ὅμως ἰσχυρίζετο τότε κακῶς ὅτι αἱ βοσκαὶ ἀνῆκον εἰς ἴδιον νομικὸν πρόσωπον, ἤτοι εἰς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν παρὰ μόνον, κατόπιν ἀποζημιώσεως. Ἀλλὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διὰ σειρᾶς ἀποφάσεών του, ἔλυσε τὸ ζήτημα ὑπὲρ τῶν Κοινοτήτων ἀποφανθὲν ὅτι ἀβασίμως ἰσχυρίζεται ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα ὅτι αἱ βοσκαὶ ἀνήκουσιν εἰς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον καὶ ὅτι, παρὰ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Συντάγματος, παρεδόθησαν, ἐνῶ κατὰ τὸ ἄρθρον 119 τοῦ Συντάγματος, δύναται διὰ νόμου καὶ κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 19 νὰ ἀπαλλοτριωθῶσι τὰ Μοναστηριακὰ λειβάδια. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχομεν τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ὅπερ ἀποφαίνεται ὅτι νομίμως καὶ συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα παρεχωρήθησαν τὰ λειβάδια αὐτὰ εἰς τὰς Κοινότητας.

§59Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἴσως ἡ Διοίκησις Δημοσίων Κτημάτων νὰ ἐννοῇ ὅτι πρόκειται περὶ δασώδους ἐκτάσεως καὶ οὐχὶ περὶ λειβαδίων.

§60Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κακῶς, διότι ἐν πάσῃ περιπτώσει κατὰ τὸ ἄρθρον 12 τοῦ Κώδικος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων διὰ τοῦ ὁποίου παρεχωρήθησαν εἰς τὰς Κοινότητας οἱ ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς περιφερείας των ἐθνικοὶ βοσκότοποι τὸ Κράτος διετήρησε ρητῶς τὸ δικαίωμα κυριότητος καὶ νομῆς ἐπὶ τῶν ἐντὸς τῶν παραχωρουμένων βοσκοτόπων εὑρισκομένων δασῶν. Τὸ ἴδιον δὲ συμβαίνει καὶ ἐν προκειμένῳ.

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κάμνει τὴν ἑξῆς διάκρισιν, ὅτι αἱ πεδιναὶ ἐκτάσεις εἶναι λειβάδια, αἱ δὲ ὀρειναὶ δάση.

§62Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ Κοινότητες δὲν ἰσχυρίζονται ὅτι παρεχωρήθησαν εἰς αὐτὰς τὰ δάση, ἀλλὰ μόνον τὸ δικαίωμα τῆς βοσκῆς.

§63Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἴπετε ὅτι ἡ διάκρισις στηρίζεται εἰς γνωμάτευσιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Πῶς δικαιολογεῖται ἡ γνωμάτευσις αὐτή;

§64Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου ἡ γνώμη εἶναι ἐσφαλμένη, διότι λέγει, ὅτι μόνον τὰ λειβάδια παραχωροῦνται, ὄχι καὶ δασώδεις ἐκτάσεις. Ἀλλὰ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, καθὼς εἶπα, παρέσυρε καὶ εἰς ἄλλην γκάφαν τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν. Τὴν παρέσυρεν εἰς τὸ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὁ νόμος εἶναι ἀντισυνταγματικός, ἀλλὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δι’ ἐπανειλημμένων ἀποφάσεών του, ἀνέτρεψε τὴν γνώμην αὐτήν. Ἄλλωστε τοιαύτη διάκρισις τῶν λειβαδίων εἰς ὀρεινὰ καὶ πεδινὰ ἢ δασώδη καὶ μὴ δασώδη δὲν ὑφίσταται ἐν τῷ νόμῳ, ὅστις ἐν ἄρθρῳ 51 ὁμιλεῖ ἁπλῶς περὶ παραχωρήσεως «βοσκησίμων τόπων». Δὲν ἠθέλησε δὲ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς βοσκῆς εἶνε ἐντελῶς ἀνεξάρτητον τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν καὶ ὅτι ἐνῶ ἡ κυριότης καὶ νομὴ τῶν δασῶν εἰς ὅλας τὰς κοινοτικὰς περιφερείας ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον, τὸ δικαίωμα τῆς βοσκῆς τῶν αὐτῶν δασικῶν ἐκτάσεων ἀνήκει εἰς τὰς Κοινότητας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν στηρίζεται εἰς τὸν νόμον ἡ γνωμάτευσις αὐτὴ καὶ ἡ βάσει ταύτης ἐνέργεια τῆς Διοικ. Δημ. Κτημάτων. Ἐπειδὴ δὲ ὁ Ἔφορος Ναυπακτίας —ποὺ μὲ ἐνδιαφέρει κυρίως —προέβη εἰς προκήρυξιν δημοπρασίας, διὰ τὴν ἐκμίσθωσιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου τῶν λειβαδίων αὐτῶν ὡς λειβαδίων καὶ ὄχι ὡς δασῶν, παρακαλῶ πολύ, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶνε ἐπεῖγον, νὰ διατάξητε νὰ ἀνασταλῇ πᾶσα ἐνέργεια ἕως ὅτου λυθῇ τὸ ζήτημα.

§65Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶχε καὶ πρό τινος ἀποτελέσει ἀντικείμενον συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέλαβε τὴν ἐπίλυσίν του.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος.

§67ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῆς ἀποδόσεως τῶν βοσκησίμων τόπων τῶν διαλελυμένων Μονῶν εἰς τὰς Κοινότητας ἔλαβε τελευταίως πάλιν μίαν περίεργον τροπήν, τὴν ὁποίαν καὶ ὑμεῖς γνωρίζετε. Οἱ τόποι αὐτοὶ εἶχον δοθῆ εἰς τὰς διαφόρους Κοινότητας διὰ νὰ χρησιμεύσουν ὡς βοσκαί διὰ τοὺς κτηνοτρόφους τῶν Κοινοτήτων. Πλειστάκις ἠμφεσβητήθη ἡ συνταγματικότης τῆς τοιαύτης παραχωρήσεως, ἀλλ’ ὑπάρχουν ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, αἱ ὁποῖαι ρητῶς λύουν τὸ ζήτημα τοῦτο. Νῦν ἐπανέρχεται πάλιν ἡ Διοίκ. τῶν Δημοσίων Κτημάτων, ὡς διάδοχος τῆς Διευθύνσεως τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, καὶ ζητεῖ νὰ ἀφαιρέσῃ τοὺς βοσκησίμους τούτους τόπους, ἀπὸ τὴν νομὴν τῶν διαφόρων Κοινοτήτων. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν θὰ ἀπησχόλη ἴσως ἡμᾶς, ἐὰν κατὰ περίεργον σύμπτωσιν, ἐνῷ τὰ δημόσια κτήματα, διατείνονται ὅτι τὰ κτήματα αὐτὰ εἶνε δασώδεις ἐκτάσεις— ἄρα δὲν παρεχωρήθησαν εἰς τὰς Κοινότητας— ἐκθέτουν ὅμως ταῦτα εἰς δημοπρασίας ἀκριβῶς διὰ βοσκήν. Ὁπότε ἐρωτᾶται: εἶναι δασώδη; Ἐὰν εἶναι δασώδη, τότε διατὶ ἐκτίθενται πάλιν εἰς δημοπρασίαν ὡς βοσκήσιμοι γαῖαι;

§68Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἐκάλεσαν τοὺς ἐνοικιαστὰς οἱ Ἔφοροι νὰ καταβάλουν τὰ μισθώματα τῶν ἐτῶν κατὰ τὰ ὁποῖα ἦσαν παραχωρημένα εἰς τὰς Κοινότητας.

§69ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Γνωστόν. Παρακαλῶ πολὺ καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως δώσουν μίαν λύσιν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ὑπάρχει κίνδυνος ἐξεγέρσεως τῶν κατοίκων, διότι ἄνευ αὐτῶν τῶν βοσκῶν εἶναι ἀδύνατον αἱ Κοινότητες νὰ ζήσουν.

§70Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ὑπὸ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ἀναπτυχθὲν ζήτημα μοῦ εἶναι γνωστὸν καὶ θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀσχοληθῇ καὶ αὐτὸς καὶ ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ διευθύνοντος τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Δημοσίων Κτημάτων δώσῃ μίαν λύσιν, διότι, πράγματι, γίνεται κάποια σύγχυσις. Ἐὰν οἱ τόποι αὐτοὶ παρεχωρήθησαν ὡς λειβάδια, βεβαίως ἀνήκουν εἰς τὰς Κοινότητας, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀφήσωμεν τὰς Κοινότητας νὰ στεροῦνται ἐκτάσεων, αἵτινες εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖαι διὰ τὰς ἀνάγκας των. Ἀφ’ ἑτέρου δὲ δὲν δυνάμεθα νὰ καταστρέψωμεν καὶ τὰς δασώδεις ἐκτάσεις. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, φαίνεται ὅτι γίνεται κάποια σύγχυσις, εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς πεδιάδος καὶ τοῦ ὀρεινοῦ μέρους. Ὅταν εἶνε ὀρεινὸν τὸ μέρος, ἐπειδὴ ἐκεῖ ὑπάρχουν περισσότερα δένδρα, χαρακτηρίζεται τοῦτο ὡς δασώδης ἔκτασις, ὅταν δὲ εἶναι πεδινόν, δὲν θεωρεῖται δασώδης ἔκτασις. Αὐτὴ ἡ σύγχυσις πρέπει νὰ διευκρινισθῇ καὶ νὰ καθορισθῇ δι’ ἰδιαιτέρας συνεννοήσεως τοῦ Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τῆς ὑπηρεσίας Δημοσίων Κτημάτων, ὥστε νὰ λείψουν τὰ δίκαια παράπονα τῶν Κοινοτήτων, διότι ἀληθῶς συμβαίνει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν εἷς ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν, ὅτι, ἐνῷ λέγουν ὅτι εἶναι δασώδεις ἐκτάσεις, τὰς ἐκθέτουν κατόπιν εἰς δημοπρασίαν καὶ τὰς μισθώνουν ὡς λειβάδια.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζίβας ἐπὶ ἀναφορᾶς Δημοδιδασκάλων συνταξιούχων περὶ διαβαθμίσεως κλπ.

§72Α. ΤΖΙΒΑΣ. Κύριοι Βουλευταί. Ὑπάρχει μία τάξις συνταξιούχων, ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁποίων δὲν ὑπερβαίνει τοὺς 100, οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ εἰργάσθησαν ἐπὶ τριάκοντα ἔτη διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν τέκνων τοῦ λαοῦ, ἤδη, ἐν ἐσχάτῃ ἡλικίᾳ, πένονται κυριολεκτικῶς. Ἡ τάξις αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις τῶν δημοδιδασκάλων, οἵτινες ἐξῆλθον τῆς ὑπηρεσίας πρὸ τῆς διαβαθμίσεως τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων καὶ ἠγνοήθησαν τελείως. Συμβαίνει δὲ τὸ ἑξῆς ἀδίκημα: Δημοδιδάσκαλοι ὑπηρετήσαντες εἰς πρωτοβάθμιον σχολεῖον ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐλάμβανον μισθὸν 180 μεταλλικῶν δραχμῶν μηνιαίως, ἐξελθόντες τῆς ὑπηρεσίας, λαμβάνουν σύνταξιν 900–1.000 δραχμῶν, ἐνῶ τοὐναντίον γραμματισταὶ μισθοδοτούμενοι τότε μὲ 65 μεταλλικὰς δρχ. ἐξερχόμενοι σήμερον τῆς ὑπηρεσίας, λαμβάνουν σύνταξιν 2.000 δραχμῶν. Τῷ 1932 συνῆλθεν ἐκ νέου ἡ ἐπιτροπὴ τῆς διαβαθμίσεως καὶ ἀνέγραφεν εἰς Μεταβατικὴν Διάταξιν νὰ ἀφομοιωθῶσιν οἱ συνταξιοῦχοι οὗτοι μὲ τοὺς Γραμματεῖς αʹ τάξεως, ἀλλ’ ἔκτοτε δὲν ἔγινε τίποτε. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τόσον τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅσον αἱ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσουν τὰ παράπονα τῶν συνταξιούχων αὐτῶν, καὶ ἐὰν τὰ εὕρωσι δίκαια, νὰ εἰσηγηθῶσι τὴν διαβάθμισιν καὶ τῶν γηραλέων τούτων διδασκάλων, ἄλλοτε πνευματικῶν πατέρων μας.

§73Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ συστήσω τὴν ἀναφορὰν τῆς συμπαθοῦς αὐτῆς τάξεως τῶν συνταξιούχων, ἡ ὁποία πάσχει πραγματικῶς καὶ ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ἡμισείας ὥρας, διακόπτεται ἡ συζήτησις τῶν ἀναφορῶν. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἐπερωτήσεων, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κύρκος.

§75ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ Ταμείου Νομικῶν», διότι εἰς τὰς 16 τοῦ μηνὸς λήγει ἡ συνταγματικὴ προθεσμία τοῦ τετραμήνου. Πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε.

§76ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ γίνουν ἐπερωτήσεις.

§77ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπιμένομεν νὰ γίνουν αἱ ἐπερωτήσεις, διότι ὁ ἔλεγχος γίνεται ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§78Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἠμπορεῖ νὰ γίνουν καὶ αἱ ἐπερωτήσεις. Ἐν ἀνάγκῃ ἂς ἔλθωμεν μετὰ τὸ φαγητὸν διὰ νὰ ψηφίσωμεν καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. Θὰ συζητήσωμεν ὅλας τὰς ἐπερωτήσεις.

§79Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Λυποῦμαι διότι θὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἔστω καὶ διὰ βραχυτάτων, μὲ ἕν ζήτημα τὸ ὁποῖον φέρω πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Πράττω τοῦτο, ὄχι διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐνδιαφέρει ἐμὲ προσωπικῶς, καὶ μαζὶ μὲ ἐμὲ καὶ ὁλόκληρον τὴν πτέρυγα τὴν κυβερνητικήν, ἀλλὰ διότι, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, πρόκειται περὶ ἠθικῆς κυρίως τάξεως. Συζητουμένου πρὸ δύο ἡμερῶν εἰς τὴν Γερουσίαν...

§80ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τώρα δὲν εἴμεθα οὔτε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, οὔτε τίποτε. Ἡμερησία Διάταξις εἶναι καὶ αἱ ἀναφοραί. Πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὰς ἀναφοράς, ἔπρεπε νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§81Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Συζητουμένου πρὸ δύο ἡμερῶν εἰς τὴν Γερουσίαν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μειώσεως τῶν προσφυγικῶν χρεῶν....

§82ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀντιταχθῶ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ὁ λόγος, ἀλλὰ τώρα εἰσήλθομεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀναβολή. Ἐδῶ εἶνε ἐγγεγραμμένοι βουλευταὶ διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφου, οἵτινες, ὡς εἶνε γνωστόν, προτιμοῦνται, διότι πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως. Ἔγινε συζήτησις νὰ ἀφήσωμεν τὰς ἐπερωτήσεις, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν τώρα νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις. Τοῦτο εἶνε ἀντικανονικόν. Εἶνε παρὰ τὸν Κανονισμόν.

§83Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἀγροτικοῦ καὶ Ἐργατικοῦ κόμματος μὴ κάμνητε μνείαν τοῦ Κανονισμοῦ. Θέλετε νὰ καταργήσωμεν αὐτὸ τὸ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως;

§84ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι, δὲν τὸ καταργοῦμεν, ἀλλ’ ἡ Ἡμερησία Διάταξις εἶναι καὶ αἱ ἀναφοραί καὶ αἱ ἐπερωτήσεις καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος δὲν ἔχετε δίκαιον. Λέγει πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἐπερωτήσεων.

§86ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως γενικῶς.

§87Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως γενικῶς, δηλ. καὶ πρὸ τῶν ἀναφορῶν καὶ πρὸ τῶν ἐπερωτήσεων.

§88Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ θέματα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἶναι τρία, ἀναφοραί, ἐπερωτήσεις καὶ νομοθετικὴ ἐργασία. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων, ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει νὰ εἴπῃ κἄτι, εἶπε δὲ ὁ κ. Κύρκος εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὅτι θέλει νὰ εἴπῃ κἄτι ἐπὶ ἐντελῶς προσωπικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον τὸν θίγει, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τοῦ ἐπέτρεψε νὰ εἴπῃ δύο λέξεις. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ἐὰν δὲν ἐκάμνετε αὐτὴν τὴν διακοπὴν, ἀσφαλῶς θὰ εἴχομεν τελειώσει.

§89ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ ἐξαιρετικοῦ γεγονότος, ὅπως εἶναι ὁ κατακλυσμὸς τοῦ Πειραιῶς, οἱ σεισμοὶ τῆς Χαλκιδικῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι γενικοῦ ἐνδιαφέροντος.

§90Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλέγξατε δι’ αὐτὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§91ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἐλέγχω κανένα, διότι ἐπὶ τέλους ἠμπορεῖ νὰ ἔγινε παραδρομή. Λέγω ὅτι δὲν εἶνε σωστὸν νὰ δεχώμεθα νὰ γίνωνται παρεκβάσεις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰσήλθομεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν νὰ γίνῃ συζήτησις.

§92Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἴπομεν ὅτι τὸ ζήτημα ἔρχεται πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§93ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰσήλθομεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Δὲν ἠμπορεῖ εἷς βουλευτὴς νὰ διακόψῃ τὴν συζήτησιν.

§94Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν διέκοψα καμίαν συζήτησιν.

§95ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι δύναται νὰ ὁμιλήσῃ τις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἡ σημερινὴ δὲ Ἡμερησία Διάταξις ἀρχίζει ἀπὸ τὰς ἀναφορὰς καὶ τελειώνει εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Κατὰ συνέπειαν, ἔχομεν πλέον εἰσέλθη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§96Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὅταν λέγωμεν, ἐννοοῦμεν ἢ πρὸ τῶν Ἐπερωτήσεων ἢ πρὸ τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§97ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τώρα εἰσάγετε νέαν ἀρχὴν, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ μετανοήσητε. Ἔχετε τὴν πλειονοψηφίαν. Κάμετε ὅ,τι θέλετε. Θὰ μετανοήσητε ὅμως, ἐπαναλαμβάνω.

§98Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν κάμνομεν τίποτε καταχρώμενοι τῆς πλειονοψηφίας.

§99Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἔλεγα, λοιπόν, ὅτι, συζητουμένου προχθὲς εἰς τὴν Γερουσίαν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μειώσεως τῶν προσφυγικῶν χρεῶν» οἱ ὁμιλήσαντες φιλελεύθεροι Γερουσιασταὶ ἐξεφράσθησαν εἰς ἀνοικείους ἐναντίον μου καὶ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Ἀθηνογένη ἐκφράσεις καὶ ἰσχυρίσθησαν ὅτι, ὁμιλήσαντες εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ νομοσχεδίου τῶν προσφυγικῶν χρεῶν, καθυβρίσαμεν κατὰ τρόπον χυδαῖον καὶ καπηλικὸν τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος, ὁλοκλήρου, ὄχι μόνον ἐπινευούσης εἰς τὰς ὕβρεις αὐτάς, ἀλλὰ καὶ ἀσμένως καὶ χαιρεκάκως παρακολουθούσης.

§100Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ (Πρόεδρος Βουλῆς). Λέγει χαιρεκάκως;

§101Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Μάλιστα. Ὄχι μόνον τοῦτο πραττούσης τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος, ἀλλ’ ἀκόμη σπευσάσης νὰ ἀποδεχθῇ πρότασιν περὶ ἐκτυπώσεως τῶν ἀγορεύσεων αὐτῶν, ἵνα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κατὰ χιλιάδας διανεμηθοῦν εἰς τὸν ἑλληνικὸν λαὸν αἱ χυδαῖαι ὕβρεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἐξετοξεύσαμεν ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ καὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἐάν, Κύριοι Συνάδελφοι, ἐπρόκειτο περὶ μεμονωμένου τινὸς Γερουσιαστοῦ, τὸ πρᾶγμα ἴσως δὲν θὰ ἦτο ἄξιον γενικωτέρας προσοχῆς, ἀλλ’ ἐδῶ πρόκειται περὶ τριῶν Γερουσιαστῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶνε πρωτόβγαλτοι. Εἶνε παλαιοὶ σχετικῶς πολιτευόμενοι, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον καὶ μέχρι τοῦ ὑπουργικοῦ ἀξιώματος. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχοληθῶ μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον, οὐδὲ πρόκειται νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτούς, διότι ἐννοῶ νὰ σεβασθῶ καὶ τὸν Κανονισμόν, καὶ τὴν καθεστηκυῖαν τάξιν. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι οὔτε ἀπὸ χαρακτῆρος, οὔτε ἐξ ἀνατροφῆς, ἐσυνείθισα νὰ ὑβρίζω καὶ νὰ μεταχειρίζωμαι λέξεις καὶ φράσεις ἀνοικείους. Δὲν θὰ εἶχον ἄλλωστε οὐδένα λόγον νὰ πράξω τοῦτο, διότι εἶναι τόσον ἀνεξάντλητος ἡ πηγή, τὴν ὁποίαν ἔχει κανεὶς διὰ νὰ ἐλέγξῃ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων, ὥστε καὶ ἐὰν ἄλλος τις συνέβαινε νὰ εἶναι, δὲν θὰ κατέφευγεν εἰς τὸ ἐπιχείρημα τῶν ὕβρεων. Ἐπιθυμῶ μόνον νὰ προσθέσω τοῦτο, νὰ διαπιστώσω ἐνώπιον ὑμῶν τὸ γεγονός, ὅτι τρεῖς παλαιοὶ φιλελεύθεροι Γερουσιασταί, καταλαβόντες καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ, δὲν ἐδίστασαν, διὰ νὰ θίξουν ἕνα συνάδελφόν των, νὰ μεταχειρισθοῦν ἐν γνώσει ἐπιχειρήματα ἀναληθῆ. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἀγόρευσίν μου, καὶ ἡ ὁποία ἐξίσου μετ’ ἐμοῦ θίγεται ἐκ τῶν κατηγοριῶν, αἵτινες ἐξετοξεύθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Γερουσίας, νὰ βεβαιώσῃ ἂν ὄντως εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου ἐκείνην ὑπάρχει καὶ μία ἔστω λέξις δυναμένη νὰ θίξῃ ἕνα ἐκ τῶν πολιτευομένων τῆς ἀντιθέτου πρὸς ἡμᾶς πολιτικῆς παρατάξεως. Τελευτῶν κάμνω τὴν σύστασιν πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους Συναδέλφους, τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, κάμνω, λέγω, τὴν σύστασιν τὴν ἑξῆς. Ἂν θέλουν νὰ ἀποσείσουν τὰς εὐθύνας, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἀπέδωκα εἰς αὐτοὺς διὰ τὰ ζητήματα τὰ προσφυγικά...

§102ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (ἐν ὀργῇ). Ἂν εἶχεν εὐθύνην τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἔπρεπε νὰ τολμήσητε νὰ ἐκτεθῆτε μὲ τὴν φωτογραφίαν τοῦ κ. Βενιζέλου. Αὐτὴ ἡ πρᾶξίς σας εἶναι ἀπρεπής.

§103Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὑπῆρξεν ἀπρεπὴς ἡ ἰδική σας συμπεριφορά. Ἐγὼ δὲν ἐξετέθην μὲ τὴν φωτογραφίαν τοῦ κ. Βενιζέλου.

§104ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἐντροπὴ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐκάμετε.

§105Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν ἐξετέθην μὲ τὴν εἰκόνα τοῦ κ. Βενιζέλου. Σεῖς, κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Ἀγροτικοῦ καὶ Ἐργατικοῦ κόμματος, ἐξετέθητε ἐπανειλημμένως...

§106ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἀπρεπὴς ἡ συμπεριφορά σας. (Δημιουργεῖται θόρυβος ἐκ τῶν φωνῶν τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων)

§107Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Σεῖς δὲν ἐφάνητε ἀξιοπρεπὴς κατὰ τὸ 1928. Ἐγὼ δὲν ἐξετέθην μὲ τὴν εἰκόνα τοῦ κ. Βενιζέλου, ἀλλὰ σεῖς.

§108Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Διὰ νὰ εἶσαι ἐν τάξει πρέπει νὰ παραιτηθῇς.

§109Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὀφείλω νὰ ἀκούω τὴν φωνὴν τῆς συνειδήσεώς μου καὶ νὰ κάμνω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμα.

§110Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ὡς ἄτομον καὶ ὄχι κατόπιν τῆς ἐκλογῆς σας ὡς Βενιζελικοῦ.

§111Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεὶς εἶνε εἰς θέσιν νὰ ἐλέγξῃ τὸν κ. Βουλευτὴν διὰ τὴν πρᾶξίν του. (Ὁ θόρυβος ἐξακολουθεῖ)

§112ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχετε λάθος, Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§113Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχετε, ἐπαναλαμβάνω, τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξητε διὰ τὴν πολιτικήν του τὸν κ. Βουλευτήν.

§114Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ ἐγώ, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἔχετε λάθος.

§115Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸν ἔλεγχον τὸν ἐνασκεῖ μόνον ὁ λαός.

§116ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κοινοβουλευτισμὸς δὲν δύναται νὰ ἐξυψωθῇ, ὅταν δὲν τηροῦνται ἀνώτεραι ἠθικαὶ ἀρχαὶ εἰς τὴν δρᾶσιν τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§117Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἵνα μὴ εἰσέλθω εἰς τὰ γενόμενα τελευταίως εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ τὸν κοινοβουλευτισμόν, διότι εἶνε γνωστὸν ποῖοι μετέβαλον τὰς ἀρχάς των...

§118ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ εἰσέλθητε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δὲν εἶνε ὀρθὸν νὰ ἀνέχησθε αὐτὴν τὴν κατάστασιν. (Ὁ θόρυβος συνεχίζεται ἐπιτεινόμενος)

§119Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Παπαναστασίου, νὰ ἡσυχάσητε σᾶς παρακαλῶ, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς ἔκαμε μίαν πρᾶξιν ἀνωτέρας ἠθικῆς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος). Διότι τί κάμνει τώρα ὁ κ. Βουλευτής; Ἦλθε νὰ εἴπῃ ὅτι κατὰ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ κατὰ τοῦ κόμματος αὐτοῦ δὲν ἐξεφράσθη ὑβριστικῶς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἦλθε νὰ ἀποσείσῃ τὴν κατ’ αὐτοῦ ἀποδοθεῖσαν μομφήν. Καὶ δύναμαι νὰ πιστοποιήσω ὅτι ὄντως ὁ κ. Βουλευτὴς Δράμας ὡμίλησε περὶ τῆς πολιτικῆς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων μετὰ δριμύτητος, ἀλλά.....

§120ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πάλιν ἀντικανονικῶς. Καὶ τότε ἀντικανονικῶς.

§121Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός).... ἀλλά, χωρὶς νὰ ἐκφέρῃ ὕβριν, οὐδὲ νὰ κάμῃ ἐπίθεσιν...

§122Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Μᾶς ἀπεκάλεσεν ἀεριτζῆδες καί... καί.....

§123Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὡμίλησε μετὰ πάσης εὐλαβείας.

§124Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἦτο παροῦσα καὶ ὤφειλε νὰ ἀποκρούσῃ τὴν ἐπίθεσιν.

§125Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὠφείλετε, ἀντὶ νὰ δημιουργῆτε θόρυβον, νὰ εἶσθε ἱκανοποιημένοι, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς Δράμας ἠθέλησε νὰ ἀμυνθῇ μετὰ πάσης εὐλαβείας κατὰ πάσης ὕβρεως, ἡ ὁποία κατεβλήθη προσπάθεια νὰ ἀποδοθῇ εἰς αὐτόν.

§126Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Θὰ ἔλεγα λοιπὸν τὸ ἑξῆς, ὅτι, ἐὰν ἠθέλετε νὰ ἀκούσητε τὰς εὐθύνας, τὰς ὁποίας ἐγὼ σᾶς κατελόγισα διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσετε κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν, σᾶς κατελόγισα δὲ τὰς εὐθύνας αὐτὰς δι’ ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα προσεκόμισα ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, δὲν εἴχετε παρὰ νὰ φέρητε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα τὸ συζητήσωμεν ἐν πλάτει. Ἄλλο τι δὲν δικαιοῦσθε νὰ κάμητε. Δὲν δικαιοῦσθε ἓν μὲν τῇ Βουλῇ νὰ ἀποφεύγητε τὴν συζήτησιν, ἐκτὸς δὲ τῆς Βουλῆς νὰ ἐπιρρίπτητε εἰς ἡμᾶς πράγματα, τὰ ὁποῖα οὔτε εἴπομεν, οὔτε ἐπράξαμεν.

§127ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ δευτέραν φορὰν ὁ κ. Βουλευτὴς Δράμας ἔλαβε τὸν λόγον, διὰ νὰ προκαλέσῃ ἕνα ἐρεθισμὸν εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ὁ κ. Βουλευτής, ὁ ὁποῖος ἐξελέγη ὑπὸ τὸ ἔμβλημα τοῦ Ἐθνικοῦ Συνασπισμοῦ καὶ ἐγκατέλιπε τὸ Προοδευτικὸν κόμμα, χωρὶς κανένα λόγον διὰ νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, προκαλεῖ τὸν ἐρεθισμὸν αὐτόν, λέγων ὅτι ἀποφεύγει τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ν’ ἀπαντήσῃ. Πάλιν ἀντικανονικῶς ἔλαβε τὸν λόγον, καὶ ἀφοῦ ἐτερμάτισε τὴν ἀγόρευσίν του, ἀπηγορεύθη εἰς τοὺς φίλους τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἡ ἄμυνα. Βλέπετε πόσον μεροληπτικῶς ἐφαρμόζεται ὁ Κανονισμὸς καὶ πῶς ἐννοεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς Δράμας, παρὰ τὴν συμπεριφοράν του, ἡ ὁποία, κατ’ ἐμέ, ἀντίκειται πρὸς τὴν πολιτικὴν ἠθικήν, νὰ δημιουργῇ θόρυβον ἐντὸς τῆς Βουλῆς...

§128Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ;

§129Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ (Ἀπὸ τῆς θέσεώς του). Ὅτε ἐγένετο ἡ συζήτησις περὶ τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν, εἶχον ἀγορεύσει καὶ ὑποστηρίξει τὴν πολιτικὴν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀντικρούων τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Κύρκου.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§131Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος.

§132Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀποτελεῖ συνήθη δυστυχῶς τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐναντίον τῆς ὁποίας διαμαρτυρόμεθα, νὰ καθιερώνηται ἡ ἀρχή, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἐπίθεσις καὶ ἀπαγορεύεται ἡ ἄμυνα. Διαμαρτυρόμεθα καὶ ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ὑπομνήσῃ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ ἀπάντησις ἀποτελεῖ δικαίωμα, ὅταν ἐπιτρέπεται ἡ ἐπίθεσις (Χειροκροτήματα).

§133Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ ἀκούσω πάντα, ὅστις θέλει νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς Δράμας διεμαρτυρήθη διὰ τὰ λεχθέντα ἐν τῇ Γερουσίᾳ, ὅτι οὗτος ἐξύβρισε τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Τὰ ὅσα μάλιστα εἶπεν, ἀποτελοῦν καὶ μίαν ἱκανοποίησιν διὰ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, διότι εἶπεν ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα φέρεται εἰπών, δὲν εἶναι ἀκριβῆ.

§134Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐδήλωσε ρητῶς ὅτι, ἐλέγχων καὶ προκαλῶν εἰς τὴν Βουλήν, εἶδε τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νὰ ἀποφεύγῃ τὴν συζήτησιν. Εἶπε τοῦτο σαφῶς. Δὲν ἀποτελεῖ λοιπὸν πρόκλησιν; Καὶ δὲν θίγει τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν μάλιστα συμβαίνει νὰ μὴ εἶναι κὰν ἀκριβής; Διότι, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτε ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτής, ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ χωρισμοῦ τῶν συνοικισμῶν καὶ παρεμπιπτόντως ἔθιξε τὸ θέμα τῆς προσφυγικῆς πολιτικῆς, τῆς τετραετίας, ἔκτοτε δὲ δὲν ἦλθε τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν. Δηλοῦμεν σήμερον μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, ὅτι εἴμεθα πρόθυμοι εἰς πᾶσαν συζήτησιν. Φέρετε εἰς τὴν Βουλὴν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον θέλετε εἰς ὡρισμένην ἡμέραν τὸ θέμα, καὶ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συζητήσωμεν. Καὶ εἴμεθα ἐπίσης βέβαιοι ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ ἀποδείξωμεν ὅτι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔκαμεν ὁλόκληρον τὸ καθῆκόν του (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§135Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν θὰ περιμένετε βεβαίως νὰ σᾶς δώσουν ἄλλην ἀπάντησιν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔδωκε προχθὲς ὁ λαός. (Χειροκροτήματα).

§136Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σοφίσματα φυγομαχίας!!

§137ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ἐν ὀργῇ). Ποῖος λαός, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως; Κατωρθώσατε νὰ πάρετε χιλίας ψήφους παραπάνω καὶ ἐγάλασεν ὁ κόσμος;

§138ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁ λαός, Ὁ λαός.

§139Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Μήπως ὁ λαὸς εἶπεν εἰς τὸν κ. Κύρκον, ὅτε τὸν ἐξελέξεν ὡς βενιζελικόν, νὰ ὑβρίζῃ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων; Αὐτὴν τὴν ἐντολὴν τοῦ ἔδωκεν;

§140Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὅτε ἐξελέγητε τῷ 1928 μὲ τὴν εἰκόνα τῶν Φιλελευθέρων, αὐτὸ δὲν τὸ ἐνθυμεῖσθε;

§141ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ ἐξελέγην εἰς τὴν Μαντινείαν, παλαίων ἐναντίον τῶν ὑποψηφίων τῶν Φιλελευθέρων. (Θόρυβος, φωναὶ καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§142Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ κ. Κύρκος, ἀπέδωκεν εἰς ἡμᾶς τὴν μομφὴν ὅτι δὲν ἠθελήσαμεν δῆθεν νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὰς αἰτιάσεις, τὰς ὁποίας τόσον ἀποτόμως, τόσον αἰφνιδίως εἶχεν ἀποτείνει ἐναντίον τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος τῶν προσφυγικῶν χρεῶν παρενέβαλε τὴν πολιτικὴν τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος καὶ ὡς ἐκ τούτου ἠναγκάσθην νὰ ἀπαντήσω τότε. Ὁ κ. Κύρκος, λαβών, ἀφορμήν, ἀνταπήντησεν, ἀλλὰ δὲν ἐπετράπη εἰς ἐμέ νὰ ἀπαντήσω ἐκ νέου. Ὅτε συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τῶν προσφυγικῶν χρεῶν, τὸ κόμμα δυστυχῶς ἀπεῖχε καὶ δὲν εὑρέθημεν ἐδῶ διὰ νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς ὅλας ἐκείνας τὰς κατηγορίας, τὰς ὁποίας τόσον ψευδῶς καὶ τόσον ἀσυστόλως εἶχεν ἐκστομίσει ἐναντίον τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ νὰ ἀποδείξωμεν ὅτι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν καυχᾶται ὅτι ἐμείωσε ταῦτα ἀπὸ ἕνδεκα δισεκατομ. εἰς.... (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι)

§143Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπαναφέρητε τὴν συζήτησιν ἐκ νέου.

§144Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω, διότι ἡ κατηγορία, ἡ διατυπωθεῖσα ἀπὸ τόσων μηνῶν ἐναντίον τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐκκρεμεῖ, καὶ δὲν μᾶς δίδεται εὐκαιρία νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὰ πράγματα.

§145Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Βουλευτὴς εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος. Παρακαλῶ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός.

§146Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἐπανήλθομεν εἰς τὴν Βουλὴν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἀποσείσωμεν τὰς κατηγορίας, τὰς ὁποίας, ἐρήμην ἡμῶν, διετύπωσαν ὡρισμένοι βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν μὲ τὸ σῆμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἔχουν μεγαλειτέραν σεμνότητα ὅταν ἀνέρχωνται εἰς τὸ βῆμα.

§147ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω, κ. Συνάδελφοι, ὅτι ἀπόψε δὲν χρειάζεται ἄλλη ἀπάντησις εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ. Σᾶς παρακαλῶ, ἐξ ὀνόματος καὶ τῶν ἄλλων μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ σταματήσητε τὴν συζήτησιν διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Θὰ ἔλθῃ δὲ ἡ στιγμὴ ποὺ θὰ συζητήσωμεν ὅλα αὐτά.

§148Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου διατυποῦται ἡ κατηγορία ἐναντίον τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν....

§149Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐξακολουθήσητε, κ. Βουλευτά.

§150Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐπιτραπῇ νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα τῶν χρεῶν τῶν προσφυγικῶν εἰς μίαν ὡρισμένην ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θ’ ἀποδείξωμεν διὰ τρανῶν καὶ δι’ ἀναμφισβητήτων ἐπιχειρημάτων, ὅτι ἐπετελέσαμεν ἀπολύτως τὸ καθῆκόν μας ἀπέναντι ὁλοκλήρου τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου καὶ δι’ αὐτὸ ἔχομεν τὴν ἀγάπην καὶ τὴν ἀφοσίωσιν αὐτοῦ.

§151ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Νομίζω ὅτι ἔχομεν ἔλθη εἰς κάποιαν συμφωνίαν μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅπως προηγηθῇ ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ ζητήματος.

§152Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Χθὲς ὁ κ. Μπότσαρης εἶχε ζητήσει νὰ ὁμιλήσῃ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Τὸν παρεκάλεσα νὰ ἀναβάλῃ τὴν ὁμιλίαν του διὰ σήμερον. Ἑπομένως πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μπότσαρης.

§153ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Εἴχομεν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ζητήσει τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος, ζητήματος σοβαροῦ καὶ ἐπείγοντος, διότι τείνει νὰ παρέλθῃ ἡ ἐποχὴ τῆς σπορᾶς τῶν πρωΐμων, ἐπίκειται δὲ καὶ ἡ ἐποχὴ τῆς καλλιεργείας τῶν ὀψίμων καρπῶν. Ἡ ἐκκρεμότης αὕτη τοῦ ἐν λόγῳ ζητήματος εἶναι δυστυχῶς εἰς βάρος ἀπολύτως καὶ τῆς παραγωγῆς καὶ τῶν ἀγροτῶν· ἑπομένως εἶνε ἐξαιρετικῶς ἐπεῖγον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν εἶναι παρών. Παρακαλῶ νὰ κληθῇ νὰ ἔλθῃ.

§154Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὴ καταναλίσκετε τὸν χρόνον, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀπουσιάζει ἐξ Ἀθηνῶν.

§155ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Αὐτὸ μοῦ προξενεῖ κατάπληξιν. Εἴχομεν συνεννοηθῆ νὰ εἶναι ἐδῶ, καὶ ἀπουσιάζει;

§156Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ σᾶς προξενεῖ καμμίαν κατάπληξιν, διότι εἶναι γνωστὸν πόσον τακτικὸς εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἰς τὰς συνεδριάσεις, καὶ πόσον σπανίως ἀπουσιάζει. Λόγῳ τυχαίου ἐντελῶς περιστατικοῦ ἠναγκάσθη νὰ ἀπουσιάσῃ.

§157Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Αἱ ἐφημερίδες γράφουν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐξέδραμεν εἰς τὴν Θεσσαλίαν διὰ κυνήγιον. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἀσέβειαν πρὸς τὴν Βουλήν.

§158Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἠναγκάσθη νὰ ἀπουσιάσῃ ἕνεκα σοβαρῶν λόγων.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Μελᾶς ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὸ Βορειοηπειρωτικὸν ζήτημα.

§160ΑΛ. ΜΕΛΑΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, παρεκάλεσα τοὺς ἀξιοτίμους κ. Προέδρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐπιτρέψουν καὶ προηγηθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου ἐπὶ τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ ζητήματος, διότι τὸ θέμα τοῦτο δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν Ἤπειρον ἀλλ’ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ ὁλόκληρον τὸ Σῶμα. Θὰ σᾶς ἐκθέσω τὰ γεγονότα ὡς ταῦτα ἔχουσιν, ἄνευ οὐδενὸς σχολίου, διὰ νὰ κρίνητε σεῖς ἐπ’ αὐτοῦ καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως ὁλόκληρον τὸ Σῶμα θὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν ἀξιότιμον Κυβέρνησιν τῆς Χώρας νὰ τὴν ἐνισχύσῃ εἰς τὰ ἀναγκαιοῦντα διαβήματα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀναγκασθῇ νὰ προβῇ, ὅπως παύσῃ ὁ ἀπηνὴς διωγμὸς ὅλων ἐκείνων τῶν ὑποδούλων ἀδελφῶν ἡμῶν, τῶν βιούντων εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον. Τῷ 1926 ἐνώπιον τῆς Κ.Τ.Ε. ὑπεγράφη δήλωσις, καθ’ ἣν παρίστατο μόνη ἡ Ἑλλάς, παρ’ ὅλον ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Κ.Τ.Ε. Φύσσερ ἰσχυρίζετο ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι μειονότητες ἐν Ἀλβανίᾳ αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε ν’ ἀντιπροσωπεύωνται, καὶ ὅμως μόνη ἡ Ἑλλὰς ἐπετράπη νὰ ἀντιπροσωπευθῇ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πιστοποιεῖ πόσον μεγάλη καὶ πραγματικῶς ἀξία λόγου εἶναι ἡ μειονότης μας ἐν Ἀλβανίᾳ. Ἡ δήλωσις αὕτη τῆς 2ας Ὀκτωβρίου 1926 λέγει ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ταῦτα ὑπεγράφησαν ἐν Γενεύῃ ὑπὸ τῆς Ἀλβανικῆς ἀντιπροσωπείας, ὑποσχεθείσης τῆς Ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως ὅτι θὰ τηρήσῃ ταῦτα ἀπαρεγκλίτως. Τώρα, ἂς ἴδωμεν ποία ἦτο ἡ τακτικὴ τῆς Ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν ἀδελφῶν μας τῆς Βορ. Ἠπείρου. Κατὰ τὸ 1926, ὡς γνωρίζετε, κ. Συνάδελφοι, ἀνῆλθεν εἰς τὸν θρόνον ὁ Ἀχμὲτ Ζώγου, τῇ βοηθείᾳ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Σερβίας, ὑπὸ τὴν ρητὴν ὑπόσχεσιν ὅτι, ὄχι μόνον θὰ τηρηθοῦν ὅσα ἐν τῇ ἀναφερθείσῃ δηλώσει ἀνεγράφοντο, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῆς ἑλληνικῆς μειονότητος ἐν Ἀλβανίᾳ. Τὸ αὐτὸ ἔτος τοῦ 1926, ἡ Ἀλβανικὴ Κυβέρνησις, ἐπιδιώκουσα τὴν ἐκκλησιαστικὴν αὑτῆς χειραφέτησιν καὶ ἀντιλαμβανομένη ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ τὴν ἀποκτήσῃ μόνη της, ἄνευ συγκαταθέσεως τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου προσεκάλεσε τὴν ἀποστολὴν ἀντιπροσώπου τοῦ Πατριάρχου, τοῦ Σεβασμιωτάτου Τραπεζοῦντος Χρυσάνθου, ὅστις ὑπέγραψε πρωτόκολλον μετὰ τῆς Ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως, ἀναγνωρίζων ἅπαντα τὰ αἰτήματα τῆς Ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως περὶ διορισμοῦ Μητροπολιτῶν, μὴ ἀνεπιθυμήτων εἰς τὴν Κυβέρνησίν της. Ἀλλά, τῷ 1929, κηρύσσεται ἡ Ἑλληνικὴ Ἐκκλησία ἐν διωγμῷ καὶ ἱδρύεται ὑπὸ τοῦ Ἀλβανικοῦ Κράτους τὸ περίφημον ἐκεῖνο ἐξάμβλωμα, τὸ ὁποῖον ἐπωνομάσθη Αὐτοκέφαλος Ἀλβανικὴ Ἐκκλησία. Καὶ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, Κύριοι Συνάδελφοι, ὁποίαν ἀξίαν ἔχει τὸ δημιουργηθὲν αὐτὸ αὐτοκέφαλον καθεστὼς τῆς Ἀλβανίας, δὲν ἔχω εἰμὴ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ θρησκευτικοῦ αὐτοῦ συγκροτήματος ἐτέθη κάποιος Βησαρίων Τζουμάνης, ὅστις, ἀφοῦ ὑπηρέτησεν εἴς τι προάστειον τῶν Ἀθηνῶν ὡς ἱερεύς, ἐξεδιώχθη ἐκ τοῦ προαστείου αὐτοῦ, λόγῳ τοῦ ἀνηθίκου του χαρακτῆρος, ἀνηθικότητος μὴ συμβιβαζομένης μὲ τὴν ἠθικὴν τοῦ κλήρου. Καὶ ἀφοῦ ἔφυγε νύκτωρ ἀπὸ τὸ προάστειον τῶν Ἀθηνῶν, μεταβὰς εἰς Ἀλβανίαν ἔσχε πλείστας ἄλλας τοιαύτης φύσεως ὑποθέσεις νὰ ξεδιαλύνει μὲ τὰς ἐκεῖ ἀρχάς. Αὐτὸς εἶνε ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐτέθη ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ἀλβανικῆς Ἐκκλησίας. Ταὐτοχρόνως, ὁ Μητροπολίτης Κορυτσᾶς, Ἀλβανὸς ὑπήκοος, ἀπηλάθη βιαίως ἐκ τῆς Ἀλβανίας, διότι ἐτόλμησε νὰ διαμαρτυρηθῇ διὰ τὸ θρησκευτικὸν αὐτὸ πραξικόπημα. Εἰς τὸ χωρίον Δενδρινόν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐψάλλετο ὁ ἐπιτάφιος θρῆνος, εἰσῆλθεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ὁ ἐκεῖ ὀθωμανὸς δημοδιδάσκαλος, ἀκολουθούμενος καὶ ἀπὸ τοὺς ὀθωμανοὺς μαθητάς του, καὶ ἠξίωσεν ἀπὸ τὸν ἱερέα Παπανικόλα, ὁ ὁποῖος ἐλειτούργει κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, νὰ ψάλῃ τὸν ἐπιτάφιον ἀλβανιστί. Ὁ Παπανικόλας, ἐπιχειρήσας νὰ φέρῃ ποιάν τινα τάξιν καὶ βλέπων ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ εἰσακουσθῇ, διέταξε τοὺς ἐκκλησιαζομένους νὰ ἐξέλθουν τοῦ ναοῦ. Καὶ ἀντὶ νὰ τιμωρηθῇ ὁ ἱερόσυλος αὐτὸς ὀθωμανὸς δημοδιδάσκαλος, ὄχι μόνον ἀφέθη ἐλεύθερος, ἀλλὰ συνελήφθη ὁ Παπανικόλας, ἐρρίφθη εἰς τὰς φυλακάς, ἐδάρη καὶ ἐδέησε, τῇ ἐπεμβάσει τοῦ τότε Πρεσβευτοῦ τῆς Ἑλλάδος ἐν Ἀλβανίᾳ, βοηθουμένου καὶ ὑπὸ τοῦ Πρεσβευτοῦ τῆς Ἀγγλίας, νὰ σωθῇ ὁ δυστυχὴς ἀπὸ ἕνα βέβαιον θάνατον. Τὴν 28ην Μαΐου 1931, ἐδολοφονήθη εἰς τὸ Ὄχοβον ὁ πρωθιερεὺς Ἐλευθερίου ὑπὸ τριῶν ἀγνώστων Ὀθωμανῶν, διότι ἠρνεῖτο νὰ λειτουργήσῃ ἀλβανιστί. Συνελήφθη εἷς τῶν πρωτεργατῶν τῆς δολοφονίας, ὀνόματι Γιάγο, ὀθωμανὸς καὶ αὐτός, ὅστις, ἀφοῦ ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ πλείστων ὅσων μαρτύρων καὶ ἀπὸ αὐτὴν ἀκόμη ταύτην τὴν σύζυγον τοῦ δολοφονηθέντος ἱερέως, ἠθωώθη ἐν τέλει πανηγυρικῶς ἀπὸ τὸ δικαστήριον εἰς τὸ ὁποῖον εἶχε παραπεμφθῆ. Πρὸ διετίας, εἰς τὸ Ἀργυρόκαστρον, ἐσταμάτησαν μία κηδείαν καὶ δὲν ἐπέτρεψαν τὴν ταφήν, ἐπειδὴ τὸ φέρετρον ἔφερεν ἑλληνικὴν ἐπιγραφήν. Τελευταίως ἐστάλη ἐξ Ἀθηνῶν εἷς μαρμάρινος σταυρὸς διὰ νὰ στηθῇ εἰς τὸ χωρίον Δρόβικα, φυσικὰ ἐπὶ ἑλληνικοῦ τάφου, καὶ ἐπειδὴ ὁ σταυρὸς αὐτὸς ἔφερεν ἑλληνικὴν ἐπιγραφήν, αἱ ἀρχαὶ τῶν Ἁγίων Σαράντα ἠμπόδισαν τὴν εἴσοδον τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ καὶ ἐπέτρεψαν ταύτην μόνον ἀφοῦ διεγράφησαν αἱ ἑλληνικαὶ λέξεις καὶ ἀντεκατεστάθησαν δι’ ἀλβανικῶν τοιούτων. Ταῦτα, Κύριοι Συνάδελφοι, εἶναι τὰ ὅσα εἶχον νὰ σᾶς εἴπω ἐπὶ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ζητήματος. Ἂς ἔλθωμεν ἤδη εἰς τὸ σχολικὸν τοιοῦτον. Ἀπὸ τοῦ 1925 ἕως τοῦ 1929 ἐλειτούργουν ἐν Ἀλβανίᾳ (ἀναγινώσκει). Τῷ 33–34 οὐδεμία σχολὴ ἑλλην. λειτουργεῖ ἐν Β. Ἠπείρ. Ἀπηγορεύθη ἀπολύτως, κ. Ὑπουργέ, ἡ λειτουργία των. Αἱ ἑλληνικαὶ κοινότητες διεμαρτυρήθησαν πρὸς τὰς ἀνωτέρας αὐτῶν ἀρχάς, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, πρὸς τὸν Βασιλέα, διὰ τὸ κλείσιμον αὐτῶν τῶν σχολῶν. Καὶ ἡ ἀπάντησις τῶν ἀρχῶν ποία ἦτο; Νὰ συλληφθοῦν οἱ διαμαρτυρόμενοι, νὰ ριφθοῦν εἰς τὰς φυλακάς, νὰ τιμωρηθοῦν, νὰ δαροῦν καὶ νὰ τοὺς ἀπαγορευθῇ ρητῶς εἰς τὸ μέλλον νὰ ἐκφράσουν οἱονδήποτε παράπονον πρὸς τὰς ἀλβανικὰς ἀρχάς. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν ἐλευθέραν μας Ἤπειρον λειτουργοῦν ὡρισμένα οἰκοτροφεῖα, τὰ ὁποῖα προορίζονται διὰ τὴν στέγασιν καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν μαθητῶν τῆς Βορείου Ἠπείρου. Αὐτοὶ οἱ μαθηταί, ὁσάκις εὑρίσκοντο πρὸ ἑορτῶν, μακρῶν ἡμερῶν, ὡς εἶναι τὸ Ἅγιον Πάσχα, ἐζήτουν ἄδειαν καὶ μετέβαινον εἰς τὰς ἑστίας των, αἵτινες ἀπέχουν ὀλίγας τινας ὥρας τῶν συνόρων. Πέρυσι τὸ Πάσχα, οἱ μαθηταί, οἱ Βορειοηπειρῶται, ἀφοῦ μετέβησαν εἰς τὰς ἑστίας των, ἐπιχειρήσαντες νὰ ἐπανέλθουν μετὰ τὰς ἑορτάς, ἠμποδίσθησαν ἀπὸ τὰς Ἀλβανικὰς Ἀρχάς. Καὶ κατήντησε, τὰ εὐγενικὰ αὐτὰ παιδιά, ἕρποντα ἐπὶ τρεῖς ὁλοκλήρους νύκτας, νὰ διέλθουν διὰ μέσου ἀδιαβάτων ἐδαφῶν καὶ νὰ φθάσουν ἐν ἐλεεινῇ καταστάσει εἰς τὰ οἰκοτροφεῖα. Πλεῖστοι ἐκ τῶν ἐνταῦθα ἐγκατεστημένων Βορειοηπειρωτῶν, κατὰ τὸ θέρος ἀποστέλλουσι τὰς οἰκογενείας των εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον διὰ νὰ παραθερίσουν καὶ ἔκπληκτοι πληροφοροῦνται ἅμα τῷ πέρατι τοῦ παραθερισμοῦ των, ὅτι αἱ Ἀλβανικαὶ Ἀρχαὶ παρεμποδίζουν τὴν ἐπάνοδόν των καὶ καταντοῦν μὲ μύρια ὅσα μέσα, καταβάλλοντες ἄφθονον χρῆμα καὶ ὑποβαλλόμενοι εἰς μεγίστους κινδύνους, νὰ κατορθώσουν λάθρα νὰ ἐπαναφέρουν τὰς οἰκογενείας των ἐνταῦθα. Ἡ ἀξιότιμος Κυβέρνησις, κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις της, εἶπε μεταξὺ ἄλλων: «Ἡ Κυβέρνησις θὰ παράσχῃ κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ἡ ἀπάντησις πρὸς τὴν εὐγενῆ αὐτὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ μέρους τῆς Ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως, σᾶς ἐδόθη ἐμπράκτως πρὸ ὀλίγου καιροῦ. Ἡ ἀπάντησις ὑπῆρξε τὸ κλείσιμον τῶν ἐκκλησιῶν, ἡ ἀπάντησις ὑπῆρξεν ὁ ἀπηνὴς διωγμὸς ἐναντίον παντὸς τοῦ ἑλληνικοῦ ἐν Βορείῳ Ἠπείρῳ. Ἴσως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ, ὅτι δὲν δύναται πλέον ἡ Ἑλλὰς ν’ ἀσχολῆτε μὲ ζητήματα τῆς ἑλλην. μειονότητος τῆς Ἀλβανίας, ἐφόσον ὑπάρχει τὸ σύμφωνον, ἡ δήλωσις, ἡ ὁποία ὑπεγράφη τῷ 1921 ἐν Γενεύῃ. Ἀλλὰ θὰ τοῦ ὑπενθυμίσω ὅτι, ὅτε ἀπέβη νικηφόρος ὁ ἀγὼν τῆς αὐτονόμου Ἠπείρου τῷ 1914, τότε τὸ Ἀλβανικὸν Κράτος ἤθελεν ὁπωσδήποτε νὰ παύσῃ ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις μεταξὺ αὐτονόμου Ἠπείρου καὶ Ἀλβανίας καὶ ἀπέστειλεν ἀπεσταλμένους εἰς Κέρκυραν διὰ νὰ ὑπογράψουν τὸ πρωτόκολλον ἐκεῖνο. Ἠρνεῖτο τότε ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις τῆς αὐτονόμου Ἠπείρου τὴν ὑπογραφήν, ἠρνοῦντο οἱ Βορειοηπειρῶται, διότι ἤθελον, ἄνευ οὐδενὸς δισταγμοῦ, τὴν ἕνωσίν των μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἡ τότε Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, δι’ ἄλλους μεγαλειτέρους ἴσως λόγους, ἔστειλε καὶ παρεκάλεσε καὶ ἐπίεσε τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν, νὰ ὑπογράψῃ τὸ πρωτόκολλον ἐκεῖνο, καὶ ἀνέλαβεν ἔναντι τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ στοιχείου κολοσσιαίαν ἠθικὴν εὐθύνην διὰ τὴν ὁμαλὴν αὐτοῦ διαβίωσιν. Ἄν λοιπόν, δὲν δύναται ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐπεμβῇ ἐπισήμως, ἔχει ὅμως ἀνειλημμένην ὑποχρέωσιν ὁπωσδήποτε νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν βιωτικῶν συνθηκῶν τῶν ἀδελφῶν μας. Δὲν ζητοῦμεν βεβαίως νὰ ἔλθῃ ἡ Ἑλλὰς νὰ κηρύξῃ τὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς Ἀλβανίας. Εἶναι γνωσταὶ αἱ φιλειρηνικαὶ τάσεις τῆς Ἑλλάδος, τὰς ὁποίας ἐπέδειξεν ἀπὸ μακρῶν ἤδη ἐτῶν. Ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν ἀξιότιμον Κυβέρνησιν, ὅπως παραλλήλως μὲ τὰς ἐνεργείας εἰς ἃς θὰ προβῇ ἀπευθείας μετὰ τῆς Ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως, προκαλέσῃ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κ.Τ.Ε., διότι, καθ’ ἣν στιγμήν, Κύριοι Συνάδελφοι, ἀπὸ πολλῶν δεκαετηρίδων ἤδη ἔχει καταργηθῆ ὄχι μόνον εἰς τὰ πεπολιτισμένα Κράτη, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἡμιπολιτισμένα τοιαῦτα, ὁ θεσμὸς τῆς δουλείας, ὡς ἀντιβαίνων πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου, ἐφ’ ἧς βασίζεται ὁ πολιτισμός μας, καὶ πρὸς τὸν αἰῶνα τὸν ὁποῖον ζῶμεν, εἰς τὸ κέντρον τῆς Εὐρώπης ἀπὸ ἓν κρατίδιον ἐπιχειρεῖται ἡ πλέον ταπεινὴ ἢ πλέον βάναυσος ὑποδούλωσις τῶν ἀδελφῶν μας Βορειοηπειρωτῶν. Καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ὄντες πλέον ἕρμαια τῆς τύχης των, μὴ δυνάμενοι νὰ ἀποταθοῦν πρὸς τὴν Κυβέρνησίν των, διότι ὑπάρχει ὁ κίνδυνος, ὄχι μόνον νὰ δαροῦν καὶ νὰ φυλακισθοῦν, ἀλλὰ καὶ νὰ φονευθοῦν, μὴ δυνάμενοι νὰ ἀπευθυνθοῦν πρὸς τὴν Κ.Τ.Ε., διότι ἡ φωνή των θὰ πνιγῇ εὐθὺς ὡς ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ στόματός των, ἀποτείνονται σήμερον πρὸς τὴν ἐλευθέραν μητέρα Ἑλλάδα, πρὸς σᾶς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, πρὸς σᾶς τὴν ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἱκετεύουν ὅπως ἐνδιαφερθῆτε διὰ τὴν τύχην των, ἐνδιαφερθῆτε διὰ τὴν κατάστασίν των, εἰς τὴν ὁποίαν τοὺς ἔρριψαν αἱ Ἀλβανικαὶ Ἀρχαί. Δὲν θέλω, ἀξιότιμοι Κύριοι Συνάδελφοι, νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον, ἔχω ὅμως ἐντολήν, νὰ σᾶς κάμω μίαν δήλωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἂς μὴ λησμονῶμεν, ὄχι μόνον ἡμεῖς, ἀλλ’ ἂς μὴ λησμονοῦν καὶ οἱ ἐν Ἀλβανίᾳ οἰκοῦντες, ὅτι ἄνθρωποι εἴμεθα ὅλοι ὡς καὶ οἱ Βορειοηπειρῶται, ὅτι ἡ ὑπομονὴ ἔχει καὶ αὐτὴ τὰ ἀνθρώπινα ὅρια, ὅτι, ἂν ἐξακολουθοῦν νὰ ἐφαρμόζωνται ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ὅλοι οἱ διωγμοί, ὅλα αὐτὰ τὰ πιεστικὰ μέτρα, ἴσως, ἐφαρμόζοντες τὸ λαϊκὸν ρητόν, τὸ ὁποῖον λέγει· «ἐμπρὸς κρημνὸς καὶ ὀπίσω ρεῦμα», βλέποντες ὁπωσδήποτε ὅτι πρόκειται νὰ καταστραφοῦν, θὰ ἐξεγερθοῦν ὡς εἷς ἄνθρωπος, ὁπότε δὲν γνωρίζω ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἁγνῆς αὐτῆς ἐξεγέρσεώς των. Καὶ διὰ νὰ συμπληρώσω τὴν δήλωσίν μου, κ. Συνάδελφοι, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω ἀκόμη τοῦτο. Εἶμαι ἐξουσιοδοτημένος ἀπὸ μέρους ὁλοκλήρου τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ κόσμου νὰ εἴπω πρὸς σᾶς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, πρὸς σᾶς τὴν ἐπίσημον Κυβέρνησιν, ἵνα ἀκουσθῇ ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος μέχρι τῶν περάτων τῆς ἐπικρατείας, ὅτι οἱ Βορειοηπειρῶται ἐγεννήθησαν ἕλληνες, ὁ παλμὸς ὁ ἑλληνικὸς καὶ εὐγενὴς τῆς Ἑλλάδος μας τοὺς ἐμεγάλωσε καὶ τοὺς ἔζησε καὶ ὁσαδήποτε πιεστικὰ μέτρα καὶ ἂν ληφθοῦν ἐναντίον των, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἐπιχειρηθῇ ἡ ὑποδούλωσίς των, ἐκεῖνοι σᾶς δηλοῦν, ὅτι ἕλληνες ἔζησαν καὶ ἕλληνες θὰ ἀποθάνουν. (Χειροκροτήματα).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπότσαρης.

§162Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἡ σπουδαιότης τοῦ ζητήματος, κ. Βουλευταί, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀπασχολήσω τὴν ὑμετέραν προσοχήν, ἐπιβάλλει, ὅσον εἶναι δυνατόν, τὴν ψύχραιμον αὐτοῦ ἀνάπτυξιν πρὸς ἐξεύρεσιν τῶν λελογισμένων ἐκείνων μέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι δυνατὸν ἐγκαίρως λαμβανόμενα νὰ ἄρουν ἀπὸ τὸ μέσον θλιβερὰς προστριβάς, διαρκῶς ἐπεκτεινομένας καὶ δηλητηριαζούσας ἀνεπανόρθωτως ἐὰν ἐπιταθοῦν τὴν δυνατότητα τῆς ὑπάρξεως φιλικῶν σχέσεων τῶν δύο ὁμόρων Κρατῶν. Ἠκούσατε, κ. Βουλευταί, παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος τὴν λεπτομερῆ ἀνάπτυξιν τῶν πιέσεων καὶ τῶν κακώσεων καὶ τῶν ἀναχρονιστικῶν μέτρων, τῶν λαμβανομένων κατὰ τῶν Βορειοηπειρωτῶν, τὰ ὁποῖα οὐδεμία δικαιολογία καθιστᾷ ἐπιτρεπτά. Γνωρίζετε ὅλοι ποίας ἀλλεπαλλήλους παλινδρομιὰς ὑπέστη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, κατὰ τὴν τελευταίαν τριακονταετίαν τὸ ὅλον Βορειοηπειρωτικὸν ζήτημα. Προέλασις τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ τῷ 1913, μέχρι τῶν ὁρίων ἐκείνων τῶν γνωστῶν. Κατόπιν, ὑπὸ τὴν πίεσιν ὑπερτάτων εὐρωπαϊκῶν διπλωματικῶν ἐπεμβάσεων, ἀπόσυρσις τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ἀνάληψις εὐθὺς ἀμέσως ἑνὸς ἱεροῦ ἀγῶνος, ἡρωϊκῶς ἐλθόντος εἰς πέρας τῇ συνδρομῇ τῶν Βορειοηπειρωτῶν καὶ χιλιάδων ἑλλήνων ἐθελοντῶν. Λένκος κατόπιν παλινδρομία, ἡ ὁποία ἔδωκεν εἰς τοὺς ἰσχυροὺς τῆς γῆς τὸ δικαίωμα, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐλευθερίας νὰ κατακυρώσωσιν τὴν Βόρειον Ἤπειρον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶτα πίεσις πρὸς τὴν Ἑλλάδα νὰ παραιτηθῇ τῆς ἐνόπλου προελάσεως, κατόπιν ἄλλη ἐντολὴ νὰ ἀποσυρθῇ καὶ ἐν τέλει προσκύρωσις εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀφοῦ δ’ ἐπὶ στιγμὴν εἰς τὰ 1920 ἐπιστεύθη ὁριστικῶς ὅτι ἡ Β. Ἤπειρος θὰ ἀπετέλει ἀχώριστον τμῆμα τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος, ἐν τέλει ὑπεχρεώθη ὁριστικῶς ἡ Ἑλλὰς ὅπως ἀναγνωρίσῃ τὴν προσκύρωσιν τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς εἰς τὴν Νότιον Ἀλβανίαν. Ἠκούσατε, ὅτι ἐν τέλει τοῦ 1921, ἀκριβῶς ὡς εἷς θρίαμβος τῆς τότε ἀκμαζούσης Κ.Τ.Ε., ἡ Ἀλβανία ὑπεχρεώθη νὰ ἀναγνωρίσῃ διὰ τοῦ πρωτοκόλλου ἐκείνου ἀπροκάλυπτα καὶ ἠγγυημένα ὑπὸ τῆς Κ.Τ.Ε. τὰ μειονοτικὰ δικαιώματα τῶν Ἑλλήνων Βορειοηπειρωτῶν. Καὶ σήμερον, ὁπότε φερόμεθα πρὸς τὴν ἐλπίδα Βαλκαν. Συμφώνου, ὁπότε πρωτοπόρος τῶν εἰρηνιστικῶν αὐτῶν ἰδεωδῶν παρίσταται τιμητικῶς δι’ αὐτὴν ἡ Πατρίς μας, σήμερον ἰδοὺ μία ἄκανθα, ἡ ὁποία παρεμβάλλει προσκόμματα εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἱερᾶς ἰδέας. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ βεβαίως τὴν συγγένειαν τῶν δύο λαῶν, οὐδεὶς βεβαίως ἀμφισβητεῖ, τοὐλάχιστον ἐντεῦθεν, ὅτι θὰ ἦτο εὐκταία ἡ ἐπίτευξις μιᾶς παγίας φιλίας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐννοηθῇ καλῶς, ὅτι τοὺς καλοὺς φίλους τόσον εἰς τὰ ἄτομα, ὅσον καὶ εἰς τὰ ἔθνη, κάμνουσι πάντοτε οἱ καλοὶ λογαριασμοί. Καὶ εἶναι βεβαίως κἄτι τὸ ἀποκαρδιωτικόν, ὅταν βλέπωμεν ὅτι ἐκεῖθεν τῶν Ἀκροκεραυνίων ὑπολαμβάνεται ὅτι φιλία μετὰ τῆς Ἑλλάδος σημαίνει ἀνεξάντλητος παραχώρησις ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀνοικτίρμων ἐκμετάλλευσις τῶν διαλλακτικῶν αὐτῆς διαθέσεων ἐκ μέρους τῆς ἄλλης ὁμόρου ἐπικρατείας. Ἡμεῖς καλῶς γνωρίζομεν, ὅτι εἰς τοὺς τεσσαράκοντα αἰῶνας τῆς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας, ἀνέκαθεν οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς ἐκείνης, οἱ Βορειοηπειρῶται καὶ ἐγεννήθησαν, καὶ ὑπῆρξαν, καὶ παρέμειναν καὶ ζοῦν ὡς Ἕλληνες. Ἡ θυσία τῆς Ἑλλάδος, ἀκριβῶς, διὰ τὸν τερματισμὸν τῶν συνοριακῶν διαφορῶν καὶ τὴν ἐκ παραλλήλου μὲ τὰ ἄλλα Βαλκανικὰ Κράτη καὶ ἑπομένως καὶ μὲ τὴν Ἀλβανίαν διαδρομὴν εἰς ἕνα εὐγενῆ συναγωνισμόν, εἰς τὸν στίβον τῶν εἰρηνικῶν ἀγώνων, αἱ θυσίαι τῆς Ἑλλάδος ἔφερον, ὥστε οἱ Βορειοηπειρῶται νὰ εὑρεθοῦν, τῆς Ἑλλάδος ἀναγνωριζούσης τοῦτο, νὰ εὑρεθοῦν πολῖται Ἀλβανοί. Ἀλλ’ ἐὰν παρέμειναν οἱ Ἕλληνες Βορειοηπειρῶται, πολῖται Ἀλβανοί, τοῦτο δι’ ἡμᾶς εἶχε μόνον μίαν ἔννοιαν σοφὴ καὶ ἀκατάβλητον, ὅτι παρέμειναν ὡς ἀρραβὼν φιλίας μεταξὺ τῶν δύο λαῶν, ὡς ἱερὰ πρεσβεία, τῆς ὁποίας ὅλαι αἱ ἐλευθερίαι αἱ θρησκευτικαὶ καὶ ἐκπαιδευτικαὶ ὤφειλον νὰ τύχουν ἀπροσβλήτου προασπίσεως. Οὐδείς ποτε θὰ παρεδέχετο ὅτι Ἕλληνες οὗτοι, ἐρρίφθησαν ὡς βορά, ὡς ἕν ὑλικὸν τὸ ὁποῖον ἁπλῶς θὰ ἐπλήρου μίαν διπλωματικὴν ἀξίωσιν. Τὸν τίμιον αὐτὸν ἀρραβῶνα οἱ Ἕλληνες ἔστερξαν νὰ παραχωρήσουν, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι θὰ ἔπρεπε καὶ ἐκ τῆς ἄλλης πλευρᾶς νὰ παρακολουθηθῇ ὁ συναγωνισμὸς εἰς τὴν εὐγενῆ αὐτὴν χειρονομίαν. Ἠκούσατε ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος Συναδέλφου, τὴν τύχην τῆς ἑλληνικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐκεῖ. Ἡ θλιβερὰ κατιοῦσα κλῖμαξ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν τὰ ἑλληνικὰ σχολεῖα, ἴσως δὲν ἐξετέθη ὁλόκληρος. Μέχρι τοῦ 1921 ὑπὲρ τριακόσια Ἑλληνικὰ Σχολεῖα εὑρίσκοντο εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον. Τὸ θέμα τοῦτο ἄλλοτε, ὡς διευθύνων τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τοῦ Στρατοῦ, ἐδέησε νὰ τὸ μελετήσω ἐπὶ τοῦ χάρτου, διὰ νὰ καταδειχθῇ δὲ ἀκριβῶς ποία ἦτο ἡ ἐκπαιδευτικὴ ἀκμὴ τῶν ἑλλήνων Βορειοηπειρωτῶν τότε, δύναμαι σήμερον ὁπότε παρῆλθον αἱ εὐτυχεῖς ἐκεῖναι ἡμέραι, νὰ πληροφορήσω τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, ὅτι εἰς ἐκπαίδευσιν Κοινοτικήν, δηλαδὴ εἰς δημοτικὰ σχολεῖα, οὐδεμία ἐπαρχία τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος ἠδύνατο, οὐδὲ κατὰ προσέγγισιν, νὰ πλησιάσῃ τὴν ἐκπαιδευτικὴν ἀκμὴν τῶν Βορειοηπειρωτῶν. Ἀλλ’ ἡ διένεξις, ἡ παρεξήγησις, ἡ στενοκέφαλος ἀντίληψις, ἔφεραν, ὥστε τὰ σχολεῖα ταῦτα, τεθέντα ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν ἀρχῶν, νὰ καταλήξουν σήμερον εἰς τὸν πλήρη ἐκμηδενισμόν. Διὰ τὴν θρησκείαν, ἠκούσατε ἐπίσης ὁποῖον κακὸν τερατούργημα ἐξεμαιεύθη, ὁποία προσβολὴ κατὰ τῆς πρεσβυτέρας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ὁποία ἀπεμπόλησις τῶν στοιχειωδῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων ἐγένετο, ὥστε οἱ Ἕλληνες τὴν γλῶσσαν νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ πηγαίνουν καὶ νὰ ἐκκλησιάζωνται εἰς γλῶσσαν δι’ αὐτοὺς ἀκατάληπτον. Καὶ ἠκούσατε ἐπίσης ὁποίας διαλλακτικὰς δηλώσεις, ἐμπνευσμένας ἀπὸ ἀληθινοῦ πολιτισμοῦ, εἰς τὰ σημεῖα περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, ἐξέφερεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις κατὰ τὸν παρελθόντα Μάρτιον. Ἠθέλησε νὰ τείνῃ διαλλακτικὴν χεῖρα, νὰ δώσῃ εὐμενῆ τροπήν, εἰς τὰς μεταξὺ τῶν δύο λαῶν οἰκονομικὰς σχέσεις. Ἀποτέλεσμα τούτου ἦτο ὅτι, ὀλίγον βραδύτερον ὑπεγράφη ἡ μέχρι τοῦ Δ)βρίου ἰσχύουσα ἐμπορικὴ συμφωνία μεταξὺ τῶν δύο ἐπικρατειῶν. Τὰ ἄλλα ζητήματα, κτηματικαὶ καὶ ἄλλοι διαφοραί, ὁλοκληρωτικῶς ἐρυθμίσθησαν, ἤ τινα τούτων εὑρίσκονται εἰς τὸ στάδιον τῆς λύσεως. Ἀλλ’ ἠκούσατε ὅτι, ἐνῶ ἡ Ἑλλὰς ἀφῆκε τὸ ἐκκλησιαστικὸν καὶ τὸ ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα εἰς τὴν ἀπόλυτον πρωτοβουλίαν τῆς Ἀλβανίας, ὡς θέμα ἀφορῶν βεβαίως τὴν κυριαρχίαν αὐτὴν ἐν τῷ οἴκῳ της, ὅπως ἐπίσης καὶ πᾶν ἄλλο θέμα, τοῦ ὁποίου τὴν κυριαρχίαν δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξωθήσῃ πέρα τῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα παρεδέχθη τῷ 1921, καὶ δὴ ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, ἐνῶ, λέγω, τοιαύτην ἠθικὴν στάσιν ἐτήρησεν ἡ Ἑλλάς, ἡ Ἀλβανία, ὅλως ἐναντίον καὶ ἀκατάληπτον εἰς ποίαν ὑπείκουσα πολιτικὴν σκέψιν, συνέτριψε καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν ἐκκλησιαστικὴν ἐλευθερίαν τῆς ἑλληνικῆς μειονότητος. Ἄς ἐξηγηθῶμεν λοιπὸν σαφῶς. Ὅσον καὶ ἂν δὲν εἴμεθα ἡμεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅσον καὶ ἂν βουλευτὴς δικαιοῦται νὰ ἀφήσῃ τὴν φωνὴν τοῦ πόνου τοῦ λαοῦ, φρονοῦμεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρορᾶται ὅτι τὰ ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος λεγόμενα ἐξακοντίζουν ὄχι τὴν φωνὴν τῆς καρδίας, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ τὴν ἐπιταγὴν τοῦ νοῦ. Ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν, κλυδωνισθεῖσα, δυστυχῶς, ὁσάκις εἶχε νὰ ἀποταθῇ πρὸς μεγάλους καὶ ἰσχυρούς, συνθηκολογήσασα οὐχὶ βεβαίως δι’ αὑτὴν πλήρως καὶ ἀξιοπρεπῶς εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἐπεισοδίου τῆς Κερκύρας, παθοῦσα καὶ ἀπεμπολοῦσα τὰ δικαιώματά της εἰς τὸ ζήτημα τῆς Μαντζουρίας, ἡ Κ.Τ.Ε., λέγω, ἔχει τὴν εὐχέρειαν, καὶ βεβαίως θὰ ἔχῃ καὶ τὴν ἔφεσιν, ἵνα ἀνακτήσῃ ὅσον μέρος εἶνε δυνατὸν ἐκ τοῦ φθειρομένου της γοήτρου, νὰ ἐπαναφέρῃ, ὡς ἁρμοδία, τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς ἄλλην περίπτωσιν, καὶ δὴ ἑλληνικήν, ἡ Ἑλλὰς, ἐνῶ ἠδύνατο προσβληθεῖσα νὰ ζητήσῃ μόνη της ἱκανοποίησιν ἀπὸ τὴν βορειοανατολικήν μας γείτονα, ὅμως δὲν τὸ ἔπραξεν, ὅπως μὴ θίξῃ τὸ γόητρον τῆς Κ.Τ.Ε. Τοῦτο δὲ τόσῳ μᾶλλον, καθόσον ἡ περίπτωσις ἡ σημερινή, εἶναι εὔθετος, ὄχι μόνον διὰ τοὺς Βορειοηπειρώτας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Κ.Τ.Ε. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἄνευ φόβου καὶ ἄνευ πάθους ἐξηγούμεθα, θὰ ἔπρεπε διὰ νὰ κατέχωμεν τὴν δευτέραν πλευρὰν τοῦ προβλήματος νὰ ἴδωμεν τί, ἀνεπισήμως τοὐλάχιστον, λέγεται ἐκ τῆς πέραν τῶν Ἀκροκεραυνίων Χώρας. Οὐδεὶς βεβαίως ἐκεῖθεν νομίζει ὅτι εὑρίσκει ἐπιχειρήματα διὰ νὰ ἀρνηθῇ τὰ ἀτοπήματα καὶ τὰς πιέσεις ὅσας ὑφίστανται βίᾳ οἱ Βορειοηπειρῶται. Δίδουν ὅμως μίαν παρερμηνείαν. Λέγουν, τὸ Κράτος τὸ Ἀλβανικόν, τὸ νεαρόν, δὲν ἠδύνατο, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅπως ἄλλωστε ἡ Ἑλλὰς πρὸ αἰώνων, νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν τέκνων του πλήρη. Ἡ γλῶσσα ἡ ἀλβανική, εὑρίσκεται εἰς τὰ σπάργανα, ἡ γραπτὴ ἀλβανικὴ γλῶσσα λαμβάνει μόλις τώρα τοὺς πρώτους της στερεοὺς τύπους. Ἦτο λοιπὸν ὑπὸ τὴν πλευρὰν αὐτὴν νοητὸν ὅτι θὰ ἦσαν ἀνεκταὶ καὶ αἱ Σχολαὶ αἱ Ἑλληνόγλωσσοι, αἱ ξενόγλωσσοι καὶ τὰ σχολεῖα τὰ κοινοτικὰ καὶ τὰ σχολεῖα τὰ ἰδιωτικά. Ἀλλά, βεβαίως, τὸ Κράτος τὸ Ἀλβανικὸν λέγουν, προϊόντος τοῦ χρόνου, ρυθμίζει τὰ τῆς ἐκπαιδεύσεώς του καὶ συμπληρώνει τὰ κενὰ καὶ ἔχει ἤδη τὴν ἀξίωσιν νὰ εἶναι ἡ δημοτική του ἐκπαίδευσις καθαρῶς ἐθνική. Καὶ φέρουν ὡς παράδειγμα τὸ λογικὸν καὶ σθεναρὸν μέτρον τῆς Ἑλλάδος, τὸ πρὸ τριῶν ἐτῶν ληφθέν, τὸ ὁποῖον ἀπεστέρησε τοὺς ἑλληνόπαιδας τῆς ματαιότητος τοῦ νὰ δέχωνται τὰ πρῶτα γράμματα, τὴν δημοτικήν των ἐκπαίδευσιν, εἰς ξένα ἀλλόγλωσσα σχολεῖα. Ἀξ. κ. Βουλευταί, πρόκειται περὶ μιᾶς χονδροειδοῦς παρερμηνείας. Οὐδὲν τὸ κοινὸν μεταξὺ τῶν δύο περιπτώσεων ὑπάρχει. Ἡ Ἑλλὰς ἐν τῷ ἰδίῳ της οἴκῳ καὶ ἀπευθυνομένη πρὸς τὰς ψυχὰς ἑλλήνων μαθητῶν, ἔλαβε διάφορα μέτρα προστατευτικὰ τοῦ νεαροῦ των χαρακτῆρος. Ἡ Ἀλβανία ὅμως παρεβίασε τὰς συνθήκας, διότι δὲν ἐθέσπισε τὴν ἐθνικὴν κρατικὴν ἐκπαίδευσιν εἰς ἀλβανόπαιδας ἀλβανικῆς γλώσσης, ἀλλ’ ὑπερτέρησε κάθε ὑπέρβασιν καὶ παρεβίασε καταφώρως ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις, τόσον ἔναντι τοῦ κανονισμοῦ τῆς Κ.Τ.Ε., τῆς ὁποίας εἶναι μέλος, ὅσον καὶ ἔναντι τοῦ ἰδιαιτέρου πρωτοκόλλου, τὸ ὁποῖον τῆς ἐπεβλήθη, ἵνα συγκρατήσῃ εἰς ὁδὸν τῆς συνέσεως τὰ πρῶτα της νεαρὰ βήματα. Παρεβίασεν ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῆς, αἱ ὁποῖαι κατοχυροῦν τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν ἑλληνογλώσσων — δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ αἰσθήματος, διότι τοῦτο εἶναι πλέον ἢ ἑλληνικόν — τῶν ἑλληνογλώσσων μαθητῶν καὶ ὑπεχρέωσε τοὺς Βορειοηπειρώτας νὰ κλείσουν τὰ σχολεῖα των τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ τιμίου των χρήματος καὶ κόπου σκληροῦ καὶ νὰ δεχθοῦν ὑποχρεωτικὴν ἐκπαίδευσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεξελέγκτως ἡ ἱστορία θὰ γράφεται κατὰ τρόπον σωβινιστικόν, ἱκανὸν νὰ κλονίσῃ πᾶσαν μέχρι τοῦδε ἱστορικὴν συνείδησιν καὶ γνῶσιν. Ἐξηνάγκασεν οὕτω τοὺς ἕλληνας μαθητὰς νὰ φοιτῶσιν εἰς σχολεῖα εἰς τὰ ὁποῖα διδάσκεται ἡ ἀλβανικὴ καὶ μόνον γλῶσσα ὑπὸ διδασκάλους διοριζομένους ἀπὸ τὸ Ἀλβανικὸν Κράτος. Καὶ λέγουν οἱ ἐν Ἀλβανίᾳ. Ἐὰν ἀπελύσαμεν ἐπ’ ἐσχάτων ἀθρόως διδασκάλους, τοῦτο συνέβη, διότι αὐτοὶ ἐγνώριζον μόνον τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν καὶ ὄχι τὴν ἀλβανικήν. Καὶ ἀπαντῶμεν εἰς αὐτό. Τὰ ἑλληνικὰ σχολεῖα ἐκλείσθησαν, ὡς προείπομεν, κατὰ παράβασιν τῶν θεσπισμένων. Ἐδικαιοῦτο ἡ Ἀλβανία, τὰ ἀπὸ αἰώνων ἱδρυμένα σχολεῖα νὰ διατηρήσῃ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους, ἵνα μὴ ἐνδεχομένως ὑπάρχῃ ὑπόνοια, ὅτι οἱ ἕλληνες δὲν θὰ ἐτήρουν τὰ ὑπὸ τοῦ Κράτους θέσμια. Ἀλλὰ πλὴν τῆς παρακολουθήσεως ταύτης, οὐδεμία ἀπολύτως ἐπέμβασις ἦτο νοητή, πολλῷ μᾶλλον, οὐδεμία κατάργησις, ἡ ὁποία δυστυχῶς ὁλοκληρωτικῶς παρετηρήθη. Καὶ μᾶς λέγουν. Ἔχετε σεῖς παράπονον, ὅταν εἰς τὸ Ἀλβανικὸν Κράτος οἱ πλεῖστοι τῶν Στρατιωτικῶν, τῶν Διοικητικῶν, γενικῶς τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων εἶναι ἑλληνόγλωσσοι; Καὶ ἀπαντῶμεν εἰς αὐτό. Δὲν διετυπώσαμεν παράπονον, ἀλλ’ ἑρμηνεύομεν τὴν πραγματικότητα καὶ εἴμεθα ὑπερήφανοι ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμός, ἐλλείψει τοπικῶν ἄλλων ὑπαλλήλων, ἐλλείψει μεμορφωμένων Ἀλβανῶν, ἐδάνεισε προθύμως καὶ πάλιν, ἐν μέσῳ εἰκοστῷ αἰῶνι, δίδων ἄλλο ἓν παράδειγμα τοῦ ἐκπολιτιστικοῦ ἔργου τῆς ἑλληνικῆς παιδείας. Ἐδάνεισεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους, ἄνευ τῶν ὁποίων ἡ Ἀλβανία δὲν θὰ ἠδύνατο οὐδὲ ἐπὶ μίαν ἡμέραν νὰ συντηρηθῇ ὡς Κράτος. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ παρακολουθήσωμεν ὅτι εὐθὺς ὡς καταρτίζεται ἕν Ἀλβανικόν, προϊόντος τοῦ χρόνου, Ἐπιτελεῖον, ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον καταλαμβάνει τὰς κενὰς θέσεις ταύτας, καὶ ἐκτοπίζονται, βεβαίως, οἱ ἑλληνόγλωσσοι ὑπάλληλοι. Ἐάν ἡμεῖς εἰς τὰ ἑλληνικὰ Σχολεῖα ἐν Ἠπείρῳ, ἐὰν εἰς τὸ ἑλληνικὸν Πανεπιστήμιον ἐν Ἀθήναις, ἐμορφώσαμεν τὴν ἡγέτιδα τῆς Ἀλβανίας πνευματικὴν τάξιν, οὐδεὶς φθόνος. Ἄλλο τὸ ζήτημα, ἐὰν πολλοὶ τούτων, ἀφοῦ ἐποτίσθησαν τὰ νάματα τῆς ἑλληνικῆς σοφίας, ἐπότισαν ἀντὶ τοῦ μάνα χολὴν ἀκολούθως τοὺς διδασκάλους, οἱ ὁποῖοι τοὺς εὐηργέτησαν. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ συσχέτισις τῶν δύο περιπτώσεων. Ἀλλ’ εἶναι διαφανὲς τὸ πολιτικοδιπλωματικὸν παιχνίδι, τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς παίζεται ἐν Ἀλβανίᾳ. Ζητοῦν συσχέτισιν τῶν δύο ζητημάτων, τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Τζαμουργιᾶς, ἐνῶ οὐδεὶς παραλληλισμὸς ὑπάρχει, ὡς εἶναι εὐνόητον τοῦτο διὰ πάντα ἄνθρωπον καλῆς πίστεως. Οἱ Βορειοηπειρῶται ἔχουν τὰ Σχολεῖα των, ἔχουν τὰς Ἐκκλησίας των, ἔχουν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ κοινωνικοῦ των πολιτισμοῦ ἀπὸ αἰώνων, μόνοι, πρωτοπόροι εἰς τὸ ἔργον τοῦ πολιτισμοῦ ἐν τῇ Βαλκανικῇ. Οἱ συμπολῖται των, καὶ ἰδιαίτατα οἱ ἐκλογεῖς τοῦ ὁμιλοῦντος τὴν στιγμὴν ταύτην, Μουσουλμάνοι τῆς Ἠπείρου, δὲν ηὐτύχησαν νὰ ἔχουν ἕως τώρα προηγμένα τὰ στοιχεῖα ταῦτα. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ηὐτύχησαν νὰ τὰ ἔχουν, ἀλλ’ οὐδ’ ἐπεδίωξαν νὰ τὰ ἐπιτύχουν.

§163ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαῖον.

§164Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Καὶ διότι ἦσαν βέβαιοι, ὅτι τῆς ἐκπαιδεύσεως τὰ νάματα θὰ ἐλάμβανον ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος καὶ εἶναι εὐτυχεῖς, διότι ἡ Ἑλλὰς ἱδρύει εἰς τὴν Ἤπειρον τὴν Μουσουλμανόφωνον, μολονότι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει καμμία ζώνη σαφής, ἱδρύει σχολεῖα καὶ εἰς τὰ σχολεῖα αὐτὰ ἐκπαιδεύονται ἄνευ σωβινισμοῦ ἑλληνικοῦ, ἄνευ διαστροφῆς τῆς Ἱστορίας, μὲ πλήρη ἐλευθερίαν τῆς μειονοτικῆς των συνειδήσεως. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλ’ ἀντὶ διωγμῶν, τοὺς ὁποίους ὑφίστανται οἱ Βορειοηπειρῶται, οἱ Τσάμηδες Μουσουλμάνοι τῆς Ἠπείρου, βλέπουν εὐεργετικὴν τὴν χεῖρα τοῦ Κράτους ὑπὲρ αὐτῶν, τὴν βλέπουν πλέον ἢ εὐεργετικήν, ἐνίοτε μεροληπτικήν. Κρατοῦν εἰς χεῖράς των ἑκάστοτε τὸ πολιτικὸν πρόβλημα τῆς Ἠπείρου, μὴ ριπτόμενοι πρὸς τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην πλευράν. Θὰ εἶναι ἐνδεχομένως εἰς θέσιν νὰ φέρωσι τὸν πολιτικὸν ζυγόν, νὰ τὸν κλίνωσι πρὸς τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην πλευράν. Οὐδεὶς οὐδέποτε τοὺς ἀπεστέρησε τοῦ δικαιώματος αὐτῶν. Ἔτι πλέον τούτου, νόμος καθαρῶς εὐνοϊκὸς ὑπὲρ αὐτῶν ἐψηφίσθη. Πέντε ὁλόκληρα ἑκατομμύρια δραχμῶν διανέμονται τὰς ἡμέρας ταύτας ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ παλαιοῦ νόμου, ψηφισθέντος, μετὰ περιπετείας, πρὸ τριῶν ἐτῶν. Τοῦ μέτρου τούτου, ἀφορῶντος ἀτυχήσαντας ἰδιοκτήτας Μουσουλμάνους 16 χωρίων εἰς τὴν Τσαμουριάν, τοῦ μέτρου τούτου ληφθέντος κατ’ ἔγκρισιν τοῦ τότε Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς παραδοχὴν εἰσηγήσεως τοῦ σήμερον ὁμιλοῦντος, ὅστις ἀπετέλει τότε μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ νόμος σχετικὸς πρὸς μίαν περιοχὴν λεγομένην Σανέτανα ἔχει ψηφισθῆ, ὁ ὁποῖος κατὰ μοναδικὴν ἐξαίρεσιν πρὸς τὸ ἄλλο πάγιον σύστημα τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, ἐπιτρέπει εὐνοϊκὴν ἐπανεκδίκασιν ἐν περιπτώσει διαφωνίας μεταξὺ ἰδιοκτητῶν καὶ ἀγοραστῶν, εὐνοϊκὴν ἐπανεξέτασιν τῆς περιπτώσεως ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων ἀνηκόντων εἰς Μουσουλμάνους συμπολίτας ἡμῶν. Καὶ ἐπὶ τέλους ἂς μὴ λησμονῶμεν ὅτι οἱ συμπολῖται μας οὗτοι Μουσουλμάνοι, ἐπὶ δικτατορίας, πρὸ ὀκτὼ ἐτῶν, οἰκείᾳ βουλήσει δὲν ἀπεδέξαντο τὴν ἐθνικότητα τὴν ἰδικήν των, ἡ ὁποία θὰ τοὺς παρεῖχον τὰ μειονεκτικὰ ἀνταλλάγματα. Γνωρίζουν καλῶς οἱ συνάδελφοι καὶ μάλιστα οἱ Συνάδελφοι οἱ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι τὴν τελευταίαν στιγμήν, ἀπὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον δὲν ἐπήγασεν ἐξ ἐνδομύχου πόθου τῶν συμπολιτῶν μας Μουσουλμάνων, τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἀνέστειλαν οἱ πλεῖστοι τούτων τὴν εἰς Τουρκίαν μετάβασιν, διότι εἶχον ἀναγνωρίσει ἑαυτοὺς ὡς Τούρκους τότε καὶ οὐχὶ ὡς Ἀλβανούς. Ἀλλὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐπὶ διδακτορίας καὶ διὰ λόγους διαφεύγοντας τὴν σημερινὴν συζήτησιν, παρέμειναν ἐν Ἠπείρῳ. Ἡμεῖς καὶ τοὺς παρεδέχθημεν καὶ τοὺς ἠγαπήσαμεν καὶ τοὺς προστατεύσαμεν. Ἀντὶ τούτου, ἴδετε ὁποίου μεταχειρισμοῦ ἔτυχον ἐν Ἀλβανίᾳ οἱ Βορειοηπειρῶται ἑλληνόφωνοι. Ζητοῦν λοιπὸν σαφῶς ἐν Ἀλβανίᾳ τὴν ἐκμηδένισιν τῶν δικαίων τῶν Βορειοηπειρωτῶν διὰ νὰ εἴπουν κατόπιν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅ,τι ἔγινεν, ἔγινε. Ἂς ἀφήσωμεν τὰ περασμένα. Ἐλᾶτε τώρα νὰ κάμωμεν μίαν συναλλαγήν. Δώσατε νὰ σᾶς δώσωμεν. Ἀλλά, Κύριοι Βουλευταί, τὰ θέσμια τῶν Βορειοηπειρωτῶν εἶνε διεθνῶς κατωχυρωμένα. Τῆς μικρᾶς Μουσουλμανικῆς Ἀλβανικῆς μειονότητος ἐν Ἠπείρῳ ἡ θέσις εἶναι κατὰ πάντα ἐπίζηλος. Οὐδεὶς, ἐφόσον γνωρίζω τὸ βασικὸν ζητοῦν, καὶ ἐν τούτοις κατ’ ἐπανάληψιν κατέφυγον παραπονούμενοι εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν καὶ ἡ Ἑλλάς, ἂν καὶ τὰ παράπονα αὐτῶν ἐπανειλημμένως ἀπερρίφθησαν, οὐδόλως ἐκράτησε χολὴν διὰ τὴν πρὸς τὴν διεύθυνσιν αὐτὴν προσφυγήν των. Οἱ δὲ Βορειοηπειρῶται μέχρι τῆς στιγμῆς, μαστιζόμενοι δι’ ὅλων τῶν προαναφερθέντων κακῶν, κρατοῦν εἰς τὴν ψυχήν των τὸν πόνον, διότι δυστυχῶς τῆς Ἀλβανίας ἡ ἐπωφθαλμίασις ἐδαφῶν τὰ ὁποῖα πρὸς ἀνατολάς, πρὸς βορειοανατολὰς καὶ πρὸς νότον ἐκτείνονται πραγματικῶς εἰς τὰς μᾶλλον ἀπιθάνους τῶν ἐκτάσεων. Ἡ διαλλακτικότης ἀφ’ ἑνὸς τῆς Ἑλλάδος ἐδημιούργησε τὴν σημερινὴν παρεξήγησιν, ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν νὰ δίδωμεν, ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν νὰ λαμβάνουν καὶ νὰ ζητοῦν. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους δὲν λέγω κὰν ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἔπρεπε σήμερον νὰ σκεφθῇ τὴν ὑλικὴν βίαν. Ἀπεναντίας πρέπει διὰ τοῦ ταχυτέρου καὶ εἰρηνικωτέρου τρόπου νὰ λήξουν τὰ τόσον οἰκτρὰ αὐτὰ προβλήματα. Δὲν λέγω κἂν νὰ ἐπικαλεσθῇ τὸ ἄρθρ. 11 τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Κ.Τ.Ε., διότι βεβαίως αἱ προστριβαὶ ἐντὸς τῆς Ἀλβανίας, ὁ ἐρεθισμὸς τῶν ἐνταῦθα Βορειοηπειρωτῶν προσφύγων, θὰ ἠδύναντο συνδυαζόμενα μὲ τὸν πραγματικὸν ἐρεθισμόν, τὸν ὁποῖον αὐτομάτως δοκιμάζει ἡ κοινὴ γνώμη, νὰ φέρουν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν σκέψιν νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Καταστατικοῦ τῆς Κ.Τ.Ε. Δὲν προωθῶ τὴν σκέψιν μου λοιπὸν πρὸς τὰ ἐκεῖ. Δὲν προωθῶ τὴν σκέψιν μου κὰν πρὸς καμμίαν βίαν ὑλικήν. Ἐπιθυμῶ ἔτι πλέον τούτου, νὰ παρέλθωμεν ἀσκανδάλιστοι ἀπὸ τῶν ἄλλων ἐκείνων εἰρηνικῶν καὶ ἐκπολιτιστικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἄφθονα εἰς τὰς χεῖράς μας, ἀφθονώτατα, ἵνα εἰς τοὺς πέρα τῶν Ἀκροκεραυνίων ὑπενθυμίσωμεν τὴν λογικήν, καὶ ἐννοῶ τὴν ἄρσιν τῶν εὐκολιῶν διαμονῆς, τὴν ὁποίαν ἐδώκαμεν εἰς τοὺς ἀποδεξαμένους τὴν ὑπηκοότητα, καὶ ἐννοῶ τὴν διακοπὴν ἐνδεχομένως τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων, καὶ ἐννοῶ τὴν μὴ ἀνανέωσιν τῆς συναφθείσης ἐμπορικῆς συμφωνίας. Ἰδοὺ αὐτὰ καὶ ἄλλα ἄφθονα μέτρα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει λόγος ἐντεῦθεν νὰ ἐκτίθενται, θὰ ἠδύναντο νὰ ἐπαναφέρουν εἰς τὴν ψύχραιμον ἔρευναν τοῦ προβλήματος τοὺς Βορειοηπειρωτικούς μας γείτονας. Ἀλλά, σᾶς λέγω, κ. Βουλευταί, ὅτι ἀπομακρύνω ἀπὸ ἐμὲ τὰς σκέψεις αὐτάς, καὶ λέγω, ποῦ ἆράγε στηρίζεται ἡ Ἀλβανία προβαίνουσα εἰς τὰς ὑπερβασίας αὐτάς; Ἴσως εἰς τὴν συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψε τῷ 1926 καὶ ἡ ὁποία ἐπηκολουθήθη διὰ μιᾶς συμμαχίας πρὸς τὴν μεγάλην Δυτικήν μας Μεσογειακὴν γείτονα, τὴν πέρα τοῦ Ἀδριατικοῦ Δύναμιν. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ἀληθῶς ἀποτέλεσμα φρούδων ἐλπίδων, ἄν ἐνόμιζε κανείς, ὅτι ὁ μέγας ἀνήρ, ὁ ὁποῖος ἡγεῖται τοῦ μεγάλου ἐκείνου Κράτους, θὰ ἐλησμόνει καὶ πρὸς στιγμὴν ὅτι σχέσεις πραγματικῶν συμφερόντων, κατοχυρωθεῖσαι συγχρόνως καὶ δι’ ὑπογραφῆς συμφώνου, συνδέουν τὸ μεγάλο ἐκεῖνο Κράτος πρὸς τὴν ἰδικήν μας πατρίδα, καὶ ὅτι ὁ πραγματιστὴς ἐκεῖνος πολιτικὸς καὶ διπλωμάτης, δὲν θὰ παρεσύρετο βεβαίως ποτέ εἰς μίαν ὁδὸν ἀκανθώδη ὁδὸν εἰς τὴν ὁποίαν γνωρίζει κανεὶς πότε εἰσέρχεται, ἀλλὰ μόνον ὁ Θεὸς γνωρίζει τὸ πόθεν καὶ πότε ἐξέρχεται. Ἀλλ’ εἰς τὸ Ἀλβανικὸν Βασίλειον αἱ κυβερνητικαὶ καὶ αἱ κοινοβουλευτικαὶ ἐλευθερίαι εἶναι λίαν πεπερασμέναι. Ἡ δύναμις ὅλη εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ Βασιλέως, Βασιλέως, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἄνοδόν του εἰς τὸν θρόνον δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ λησμονήσῃ ὅτι πρώτη ἡ Ἑλλὰς ἐξ ὅλων τῶν Κρατῶν τὸν ἀνεγνώρισε, καθ’ ἥν ἐποχὴν καὶ αἱ μικραὶ καὶ αἱ μεγάλαι Δυνάμεις, ἡ Τουρκία, ἡ Ἀγγλία, ὅλαι, ἠρνοῦντο νὰ χαρακτηρίσωσιν ἄλλως τὴν ἀνάβασίν του εἰς τὸν θρόνον, ἢ ὡς ἓν ἀνατρεπτικόν, παροδικὸν πραξικόπημα. Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λησμονηθῇ ὅτι ὁ εὐφυὴς καὶ νεαρὸς αὐτὸς καὶ τολμηρὸς μονάρχης, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονηθῇ ὅτι πραγματικῶς ἔδωκε τὰς ἀρίστας τῶν ἐνθαρύνσεων διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν δικαίων πραγματικῶς πόθων καὶ δικαιωμάτων τῶν Βορειοηπειρωτῶν. Ἰδοὺ διατί, ὅτε εἰς τὰς ἀκοάς μου, ἀνεπισήμως καὶ ἐξωδίκως ἤρχετο, θὰ ἐπεθύμουν νὰ τὸ ἀκούσω σαφέστερον τονιζόμενον ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργόν. Ἠκούσαμεν ὅτι ἡ φωνὴ τῶν πραγμάτων ἐβόησε τὴν ἀλήθειαν εἰς τὰ Τύραννα καὶ ὅτι ὁ εὐφυὴς αὐτὸς Βασιλεύς, ἀντιλαμβανόμενος τὸ ἐπιβλαβὲς καὶ ἀδιέξοδον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ τὸν ὡδήγουν τὰ ὑπὸ κακῶν συμβούλων ὑποβληθέντα εἰς αὐτὸν ἔκνομα μέτρα, καὶ ἠκούσαμεν ἐπιπροσθέτως ὅτι ὑπὸ εὐνοϊκοὺς ὅρους ἀνελήφθη ἐν προκειμένῳ ἡ ἐπαφὴ καὶ συζήτησις μετὰ τοῦ ἁρμοδίου ἕλληνος ἀντιπροσώπου. Θὰ εἶναι τοῦτο ἓν πρῶτον βῆμα, τὸ ὁποῖον, ὑπὸ τὴν ἄγρυπνον παρακολούθησιν τῆς Ἑλλάδος, ἐνδεχομένως ὑπὸ τὴν προσφυγὴν τῶν Βορειοηπειρωτῶν εἰς τὴν Κ. Τ. Ε., ἐν περιπτώσει παρόδου μακροῦ χρόνου ἀπράκτου ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν καὶ ἐπιτήρησιν τοῦ ἔχοντος ἀνάγκην ἀναπτερώσεως τοῦ ἠθικοῦ του θεσμοῦ τῆς Κ.Τ.Ε., θὰ ἦτο εὐχάριστον ἂν ὑπὸ τὴν ἠθροισμένην ἄλλως ἐπίδρασιν, ἀλληλεπίδρασιν τῶν τριῶν τούτων συμφώνων, κατὰ τρόπον πεπολιτισμένον καὶ εἰρηνικὸν, ἐπιτυχῶς ἀπεδίδετο τὸ δίκαιον εἰς τοὺς χειμαζομένους ἑλληνοφώνους πληθυσμούς. Κύριοι Βουλευταί, κατατείνω τὸν λόγον μου. Εἰς τὸ τέλος ἐθεσπίσθησαν ἀψυχολογήτως ἄλλοτε, κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν συνθηκῶν μετὰ τὸν μέγαν πόλεμον, ἐθεσπίσθησαν ὡς δηλωτικὸν τοῦ χαρακτηρισμοῦ ποῦ ἀνῆκεν ἕκαστος ἄνθρωπος, τρία στοιχεῖα, ἡ φυλή, ἡ θρησκεία καὶ ἡ γλῶσσα. Ἄστοχος καὶ ἐμπειρικὸς χαρακτηρισμός. Ἄν ἡ γλῶσσα ἀπετέλει τεκμήριον ἀκαταμάχητον, δὲν θὰ ὑπῆρχον οἱ ἡμίσεις τῶν Βέλγων, οἱ γαλλόφωνοι, ὡς ἰδία φυλή. Δὲν θὰ ὑπῆρχε τὸ ⅓ τῶν Ἑλβετῶν, τὸ καὶ μᾶλλον προηγμένον, τῆς Δυτικῆς Ἑλβετίας, ὡς δικαιούμενον νὰ ἀξιοῖ τὴν ἑλβετικὴν συνείδησιν, ἵνα μὴ φέρω πολλὰ παραδείγματα. Καὶ δικαιοῦνται νὰ χαρακτηρίζουν οἱ γείτονες ἡμῶν Τοῦρκοι, φερ’ εἰπεῖν, ὡς Τούρκους τοὺς τουρκοφώνους ἐκείνους πληθυσμοὺς τῶν βαθυτάτων ἐγκάτων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας; Θὰ ἐδικαιοῦντο οἱ Ἕλληνες νὰ ἀξιοῦν ὅτι οἱ Τουρκοκρῆτες καὶ οἱ Κρῆτες τῶν Ἰωαννίνων, οἱ ἀγνοοῦντες καὶ μίαν λέξιν τουρκικήν, ὅτι, δῆθεν, ἦσαν Ἕλληνες; Ἀλλ’ ἐὰν ἡ γλῶσσα, ἐὰν ἡ θρησκεία δὲν ἀπετέλουν ἀμάχητον τεκμήριον, μήπως ἡ φυλὴ ἀποτελεῖ τοιοῦτον; Ἄ!, Κύριοι Βουλευταί, τὸ τοσάκις λεγόμενον εἰς τὴν Ἀλβανίαν, ὅτι μέγα μέρος τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας, ἡ ὁποία ἔλαβε μέρος ἰδιαιτέρως εἰς τοὺς ἀγῶνας πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς φυλῆς ἡμῶν, ἓν μέγα μέρος τούτου εἶχε πάλαι ποτὲ Ἀλβανικὴν τὴν προέλευσιν, ἐὰν προσάγηται τοῦτο ὡς ἓν δεῖγμα πιστώσεως πρὸς τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ παρουσιάσωμεν, ἀλλοίμονον, πόσον μεγαλείτερον εἶνε τὸ ποσοστὸν τῶν Ἀλβανῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπολέσαντες τὴν Χριστιανικήν των Θρησκείαν, εἰς τὸν 15ον, 16ον, εἰς τὸν 17ον καὶ εἰς τὸν 18ον ἀκόμη καὶ ἀρχὰς τοῦ 19ου αἰῶνος, οἱ ὁποῖοι ἀπολέσαντες τὴν Χριστιανικήν των Θρησκείαν, ὑπῆρξαν τὰ μᾶλλον σκληρὰ καὶ φανατικὰ ὄργανα τῆς ἐπιβολῆς τῆς σουλτανικῆς δουλώσεως ἐπὶ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Σήμερον αὐγάζει ἓν σύνολον μᾶλλον συγχρονισμένον ἰδανικῶν, οὔτε τὰ ξηρὰ αὐτὰ ἐμβλήματα ἀρκοῦν, οὔτε, βεβαίως, αἱ ἀναμνήσεις, αἱ ἀναχρονιστικαί, αἱ ἀφορῶσαι τὴν ἐπιτυχῶς καὶ εὐτυχῶς συντριβεῖσαν Ὀθωμανικὴν Αὐτοκρατορίαν, ἐπὶ τῶν λειψάνων τῆς ὁποίας, ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν ἄλλου μεγάλου ταγοῦ, τοῦ Προέδρου τῆς Ἀνατολικῆς μας γείτονος Δημοκρατίας, ἀναπηδᾷ μία νεαρά, συγχρόνως καὶ ἐμποτισμένη μὲ συγχρονιστικὰ ἰδανικά, Ἐπικράτεια. Ἐὰν τὰ ξηρὰ αὐτὰ στοιχεῖα, Κύριοι, σήμερον ἔχουν καταργηθῆ, ἀνθεῖ διὰ μέσου τῶν αἰώνων ἀκατάλυτον τεκμήριον ἴσον πρὸς τὸν θρησκευτικὸν ζῆλον τῶν μαρτύρων, τῶν μεγάλων πιστῶν, ἴσον πρὸς τὸν φανατισμὸν τῶν πρώτων χριστιανῶν ἢ ἀκολούθων ἄλλης τινος θρησκείας, καὶ τὸ τεκμήριον αὐτὸ τὸ ἀμάχητον, εἶναι ἡ ἐθνικὴ συνείδησις. Ἐὰν ἡ θρησκεία ἀπετέλει τεκμήριον τόσον ἰσχυρόν, ἀλλοίμονον, ποῖος κυκεὼν θὰ ἐγίνετο εἰς τὴν Γερμανίαν, ὅπου τὰ 2) 3 ἀνήκουν εἰς τὸ ἕν χριστιανικὸν δόγμα καὶ τὸ 1) 3 εἰς τὰ ἄλλα. Ποῖος κυκεὼν εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα θεσπίζουν σήμερον τὴν ἀνεξιθρησκείαν καὶ ποία χασμωδία, ἐὰν ἤθελε κανείς, ὅπως ἐπὶ Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, νὰ θεσπίσῃ ὅτι ἅπαντες οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Ρωμαϊκὴν Ἐκκλησίαν, εἶναι Ρωμαῖοι, εἶναι Ἕλληνες. Ὅλα αὐτὰ εὐτυχῶς ἀποτελοῦν πλάνας τοῦ παρελθόντος. Εἰς τὸν 20ον αἰῶνα οἱ λαοὶ ἔχουν μορφώσει τὴν ἐθνικήν των συνείδησιν. Δὲν λέγομεν πρὸς ψόγον τῶν Ἀλβανῶν, ὅτι τελευταῖοι ὅλων ἐμόρφωσαν τὴν ἐθνικήν των συνείδησιν. Δὲν ὑπενθυμίζομεν τοῦτο, κἂν μὲ ἐχθρότητα ὅτι, ὅτε οἱ λαοὶ τῆς Βαλκανικῆς Χερσοννήσου ἔλαβον ἀνὰ χεῖρας τὰ ὅπλα, διὰ νὰ συντρίψουν τὴν Ὀθωμανικὴν Αὐτοκρατορίαν, πρὸ εἴκοσιν ἐτῶν, μόνον οἱ Ἀλβανοὶ δὲν ἔλαβον τὰ ὅπλα ἀνὰ χεῖρας. Δὲν ἠσθάνθησαν τὰ ζώπυρα τοῦ ἐθνισμοῦ νὰ πάλλουν εἰς τὰς καρδίας των καὶ ἐχρησίμευσαν δι’ ὑστάτην φορὰν ὡς προμαχὼν τῆς συνεχίσεως τῆς δουλείας τῶν χριστιανῶν, ἢ ἄλλων λαῶν, ὑπὸ τὸ πέλμα τῆς συντριβείσης ἀναχρονιστικῆς αὐτοκρατορίας τῶν Ὀσμανιδῶν. Καὶ πληρώνομεν μὲ ὅλην τὴν πρέπουσαν εἰς τοὺς Ἕλληνας μεγαλοψυχίαν. Καὶ ἐνθυμούμεθα ὅτι, πρὸ πέντε, πρὸ τεσσάρων, πρὸ ὀλιγωτέρων ἀκόμη αἰώνων, οὐδεὶς διέκρινε τὸν Ἀλβανὸν ἀπὸ τὸν Ἕλληνα. Ὑπῆρχε μία φυλετικὴ ἀληθῶς συγγένεια τόσον ἰσχυρά, ὥστε οἱ Αὐτοκράτορες τοῦ Βυζαντίου, τὴν ἰδιαιτέραν ἔτι φρουράν των ἐξέλεγον ἐκ τῶν Ἀλβανῶν, τῶν Ἰλλιριῶν, τῶν κατοίκων τῆς Δυτικῆς Παρορίας, τῶν κατοίκων τῆς Δυτικῆς Ἀλβανίας. Ἐθεωρήσαμεν ὅτι ἐμαχόμεθα ὑπὲρ τῶν αὐτῶν ἰδανικῶν, τὰ ὁποῖα τότε συνεπτύσσοντο εἰς τὸ δίπτυχον: Θρησκεία, Πατρίς. Ἐὰν ὀλιγώτερον ὠχυρωμένοι, λόγῳ τῆς ἐλλείψεως μορφώσεως, τῶν ἄλλων ἑλλήνων, τῶν ἄλλων, ἐὰν θέλετε συγγενῶν πρὸς αὐτοὺς φυλῶν, ἐὰν ἐκάμφθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ἐπὶ τόσους αἰῶνας ἄκαμπτοι, ἡμεῖς, καὶ ἰδιαιτέρως ἡμεῖς, ὅσοι, ὅσον τοὐλάχιστον αἱ γενεαί, μαχόμεναι βῆμα πρὸς βῆμα, οὐδέποτε ἔκαμψαν τὸ γόνυ πρὸ τῆς τυραννίας τῶν Ὀσμανιδῶν, διεφύλαξον τὴν κιβωτόν τῶν ἀνθρωπιστικῶν ἰδανικῶν των, ἀλώβητον. Ἐὰν σήμερον αὐτοὶ ὅλοι μεθ’ ὅλων τῶν Ἑλλήνων, μεθ’ ὅλων τῶν ἄλλων Βαλκανικῶν λαῶν, βλέπουν εἰς τοὺς Ἀλβανοὺς ἀναζωπυρούμενον τὸ ἐθνικὸν αἴσθημα, χαίρουν δι’ αὐτό, ἀλλὰ τὴν χαράν των ἐλαττώνει μόνον ἡ σκέψις ὅτι τὸ αἴσθημα τοῦτο μεταστρέφεται ἀδικαιολογήτως καὶ ἐπιβλαβῶς εἰς ἄκρατον ἐθνικισμόν. Κύριοι Βουλευταί, εἰς χεῖρας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, εἷς ἐπιδέξιος χειρισμὸς τοῦ ζητήματος τούτου, δὲν θὰ προσπορίσῃ μόνον τὴν ἐπιτυχίαν μιᾶς κυβερνητικῆς προσπαθείας, τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς οἱ ἀνέκαθεν ὀρθοδόξως ἀντιπολιτευθέντες αὐτήν, θὰ ἐπικροτήσωμεν ἐκ βαθέων, δέν θὰ δώσῃ μόνον μίαν νίκην πολιτισμοῦ, δὲν λέγω τῆς Ἑλλάδος, λέγω τοῦ πολιτισμοῦ, ἀλλὰ θὰ λυτρώσῃ καὶ τὴν ἀλβανικὴν ψυχὴν ἀπό τινας κηλῖδας ἀμαθείας, αἱ ὁποῖαι εἰς ὡρισμένους βεβαίως εἰσηγητὰς κακῶν μέτρων παραμένουν ὡς κακὴ κληρονομία κακοῦ, ἀλλὰ λησμονητέου παρελθόντος. Οἱ Βορειοηπειρῶται, ἕλληνες ἐπὶ τεσσαράκοντα, ὡς σᾶς εἶπα, αἰῶνας, ἔχοντες ἀσύγκριτον τὴν πίστιν των ἐπὶ τὴν ζωτικότητά των, παρουσιάζονται ἐντὸς τῆς Ἀλβανίας, ὡς νομοταγεῖς πολῖται, διδάσκαλοι τῆς νεαρᾶς ἐπικρατείας εἰς τὰ ἔργα τῆς προόδου. Ἀλλὰ εἶναι πάντοτε οἱ αὐτοὶ ἀκατάλυτοι καὶ αἰώνιοι ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι θὰ αἰσθανθοῦν περισσότερον ὅλων ἡμῶν τὴν χαράν, ἐὰν ἡ θλῖψις των δι’ ἐγκαίρου ἐπεμβάσεως δὲν καταλήξῃ εἰς ἀπόγνωσιν, ἀπόγνωσιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ βεβαίως κακὸν σύμβουλον. Αἱ ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἴσως θὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μᾶς δώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῆς σημερινῆς θέσεως τοῦ ὑπ’ ὄψει ζητήματος, θὰ δώσῃ καὶ εἰς ἡμᾶς, κ. Βουλευταί, τὴν εὐκαιρίαν νὰ κατατοπισθῶμεν, ἀλλὰ θὰ δώσῃ συγχρόνως καὶ τὴν ἀφετηρίαν, εἶμαι βέβαιος, μιᾶς συντόνου πάντοτε λύσεως τοῦ ὑπ’ ὄψιν ἐπωδύνου ζητήματος. Καὶ ὅταν ταῦτα κανονισθῶσι καλῶς καὶ συρθῇ ἡ αὐλαία ἐπὶ τῶν παθημάτων τοῦ προσφάτου παρελθόντος, τότε θὰ εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ χειροκροτήσωμεν καὶ πάλιν τὴν Ἑλληνοαλβανικὴν φιλίαν, ἀλλὰ φιλίαν μὲ δικαιώματα ἀμφοτέρωθεν, μὲ ὑποχρεώσεις συμπληρούσας ἀλλήλας καὶ ἐκ τῶν δύο πλευρῶν, καὶ τότε, εἰς μίαν τοιαύτην νίκην τοῦ πολιτισμοῦ, τοῦ ὁποίου λαμπαδηφόρος ὑπῆρξεν ἡ Ἑλλὰς καθ’ ὅλην τὴν ἐξέλιξίν του εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μεσόγειον, καὶ τότε εἴμεθα βέβαιοι ὅτι εἰς τὴν Ἤπειρον, τὴν αἰωνίαν αὐτὴν πηγὴν τῆς ἑλληνικῆς φυλῆς καὶ ἑλληνικῆς ψυχῆς, θὰ ὑπάρχῃ ἡ γαλήνη, ὅτε ἀδιατάρακτος δύναται ὁ ἑλληνισμὸς καὶ εἰς τὸ ἔδαφος ὅπου εὑρίσκεται καὶ ἐντὸς τῶν συνόρων τῆς Ἀλβανίας, χειροκρατούμενος μὲ τὰς ἄλλας φυλάς, νὰ δημιουργήσῃ εἰς τὴν Βαλκανικὴν τὸν δρόμον μιᾶς καλλιτέρας αὔριον. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ κέντρου καὶ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης.

§166Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Φρονῶ ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσουν πάντες οἱ βουλευταί, διότι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἰδιαιτέρως μόνον ἐνδιαφέρον τοὺς ἐξ Ἰωαννίνων κ. Βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι εἰσήγαγον τὴν ἐπερώτησιν, ἀλλὰ ἐνδιαφέρει ὅλην τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ ἤδη νομίζω ὅτι ἀρκετὰ ἐλέχθησαν ὑπὸ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνέπτυξαν τὸ ζήτημα ἐν ὅλῃ αὐτοῦ τῇ ἐκτάσει καὶ δὲν φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις, ἐκτὸς ἐὰν πρέπει, ὡς εἶπε καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγροτικοῦ καὶ Ἐργατικοῦ κόμματος, νὰ γενικευθῇ αὕτη, ἵνα εἴμεθα ἐν τάξει. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ περαιτέρω ἔργον μας. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οἱ κ.κ. Βουλευταὶ δὲν θὰ ἔχουν τι νέον νὰ προσθέσωσι καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, διότι ἄλλως θὰ καθήσωμεν ἐδῶ ἕως τὸ πρωΐ.

§167ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅταν ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐπερώτησιν, θὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς δύο λέξεις.

§168ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Θὰ εἶμαι συντομώτατος.

§169Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐφόσον ὁ κ. Λούλης θὰ εἶναι ἐντελῶς σύντομος, ἂς ὁμιλήσῃ.

§170Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατε νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀναχωρήσῃ, διότι δυστυχῶς ἔχει νὰ ἐκτελέσῃ καὶ ἄλλο καθῆκον συνδεόμενον μὲ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν.

§171ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, κ. Πρόεδρε, διότι, παρ’ ὅλον ὅτι εἶναι ἐθνικὸν τὸ ζήτημα καὶ ἐνδιαφέρεται ὁλόκληρος ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ὁ Ἠπειρώτης τὸ αἰσθάνεται κατά τι περισσότερον, ὡς εὑρισκόμενος....

§172Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶσθε ἁπλῶς περισσότερον ἐνήμερος. Ἐνδιαφέρεσθε ἐξίσου πρὸς ὅλους.

§173ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. ... περισσότερον ἐγγὺς πρὸς τὰ πράγματα.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§175ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Διαμαρτύρομαι, κ. Πρόεδρε. Δὲν εἶμαι ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι ἀπασχολοῦν τὸ βῆμα ἐπὶ μακρόν. Πάντοτε εἶμαι πολὺ σύντομος. Τώρα μοῦ λέγετε ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει ἐπείγουσαν ἐργασίαν. Σεβόμενος τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, κατέρχομαι τοῦ βήματος, ἀλλὰ διαμαρτύρομαι καὶ ἐπιφυλάσσομαι ὅπως ἄλλοτε ὁλόκληρον τὴν συνεδρίασιν ἐξαντλήσω μὲ τὸ ζήτημα αὐτό.

§176Δ. ΜΑΞΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). (Ἀναγινώσκει). Προκειμένου περὶ τῆς Ἀλβανίας, ὑπάρχει ρητὴ μειονοτικὴ ὑποχρέωσις, ἀπορρέουσα ἐκ τῆς ἐνώπιον τῆς Κ. Τ.Ε. δηλώσεως αὐτῆς τοῦ 1921. Παρὰ τὴν δήλωσιν ταύτην, ἀτυχῶς, ἡ κατάστασις ἐν ταῖς περιφερείαις Ἀργυροκάστρου, καὶ Ἁγίων Σαράντα δὲν εἶναι ἱκανοποιητική. Αἱ ἐνέργειαι τῶν αὐτόθι Ἀλβανικῶν Ἀρχῶν κατὰ τῶν ἐκεῖ ἑλληνικῶν σχολείων περιῆλθον ἐγκαίρως εἰς γνῶσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡ Ἀλβανικὴ Κυβέρνησις, παρὰ τὴν ἀνωτέρω διεθνῆ ὑποχρέωσιν, κατήργησε τὸν θεσμὸν τῶν κοινοτικῶν διδασκάλων, τουτέστι τῶν διδασκάλων, οὓς προσελάμβανον καὶ ἐμισθοδότουν αἱ ἑλληνικαὶ κοινότητες τῶν ἐπαρχιῶν Ἀργυροκάστρου καὶ Ἁγ. Σαράντα διὰ τὴν διδασκαλίαν τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης. Αἱ κοινοτικαὶ ἀρχαὶ τῶν ἑλληνικῶν χωρίων, οἱ προύχοντες καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι διδάσκαλοι, ἔσπευσαν νὰ διαμαρτυρηθοῦν τηλεγραφικῶς πρὸς τὸν Βασιλέα Ζώγου, ζητοῦντες τὴν προσωπικὴν αὐτοῦ ἐπέμβασιν. Ἡ διαμαρτυρία αὕτη ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὰς ἐπιτοπίους Ἀλβανικὰς Ἀρχάς, ἰδίᾳ δὲ εἰς τὰς τοῦ Ἀργυροκάστρου, νὰ προβοῦν εἰς διάφορα πιεστικὰ μέτρα κατὰ τῆς ἑλληνικῆς μειονότητος. Ἡ Ἑλλην. Κυβέρνησις προέβη εἰς τὰ ἐνδεικνυόμενα φιλικὰ διαβήματα, ζητήσασα τὴν ἄμεσον ἀποκατάστασιν τῶν σχολικῶν ἐλευθεριῶν τῆς ἑλληνικῆς μειονότητος. Εὑρισκόμεθα ἀκόμη ἐν ἀναμονῇ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν διαβημάτων τούτων, καὶ θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι ἐν τέλει θὰ ἐκτιμηθῇ ἡ ὑπὸ τῆς Ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως ἀνάγκη τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἱκανοποιητικῆς διαβιώσεως τῆς ἐν Ἀλβανίᾳ μειονότητος, καὶ εἰδικώτερον, τῆς ἐμπεδώσεως μιᾶς ἀνεκτῆς καταστάσεως διὰ τὰ μειονοτικὰ σχολεῖα. Πρὸ ὀλίγου ἔλαβον τηλεγράφημα τοῦ ἐν Τυράννοις Πρεσβευτοῦ μας, δι’ οὗ οὗτος μὲ πληροφορεῖ ὅτι ἐγένετο δεκτὸς εἰς ἀκρόασιν παρὰ τῷ Βασιλεῖ, ὅστις τὸν διεβεβαίωσεν ὅτι θὰ ἐπιληφθῇ ὁ ἴδιος προσωπικῶς τοῦ ζητήματος καὶ ὅτι θὰ δώσῃ εἰς αὐτὸ προσεχῶς ἱκανοποιητικὴν λύσιν. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξακολουθήσῃ παρακολουθοῦσα ἐπισταμένως τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ζητήματος τούτου, ὅπερ, ὡς εἰκός, ἐνδιαφέρει τὰ μέγιστα τὴν ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην. (Χειροκροτήματα).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§178ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡμεῖς μὲ λύπην καὶ ἔκπληξιν ἐλάβομεν γνῶσιν ἀπόψε τῶν συμβάντων εἰς τὴν Ἀλβανίαν ἐναντίον τῆς ἑλληνικῆς μειονότητος, τόσον περισσότερον, ὅσον ὁλόκληρον τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος θεωρεῖ τὸ ἀλβανικὸν ἔθνος ὡς ἕν ἔθνος ἀδελφόν, μὲ τὸ ὁποῖον ἄρρηκτοι τὸ συνδέουν δεσμοί. Ὡς ἐκ τούτου, οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἀνέμενε νὰ ὑποστῇ ὅσα ὑπέστη ἡ ἑλληνικὴ μειονότης ἐν Ἀλβανίᾳ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον πάντοτε τὸ ἑλληνικὸν Κράτος ἔπραξεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ ὑπὲρ τῆς εὐημερίας καὶ ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἀλβανίας. Ἐγκρίνομεν τὰ γενόμενα διαβήματα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐλπίζομεν, σύμφωνα μὲ τὴν διαβεβαίωσιν, ἡ ὁποία ἐδόθη ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἀλβανικοῦ Κράτους, ὅτι τὰ διαβήματα αὐτὰ θὰ ἔχουν εὐνοϊκὰ ἀποτελέσματα, διότι αἱ προστριβαὶ καὶ ἡ δημιουργία διαφορῶν καὶ ἀντιθέσεων μεταξὺ τῶν δύο ἐθνῶν, τὰ ὁποῖα, ἐπαναλαμβάνω, ἔχουν κοινὴν ἱστορίαν καὶ μὲ τόσους κοινοὺς ἀγῶνας συνδέονται, θὰ ἦσαν ἀντίθετα πρὸς τὸ ζωτικώτερα συμφέροντα καὶ τοῦ Ἀλβανικοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§179ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε....

§180Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις, κ. Μυλωνᾶ.

§181ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Εἶμαι ἐγγεγραμμένος ἐπερωτῶν, κ. Πρόεδρε. Παρελήφθη κατὰ λάθος τυπογραφικὸν τὸ ὄνομά μου. Ἤθελα καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τοῦ χειρισμοῦ τὸν ὁποῖον ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι λυπηρὸν ὅτι παρεμβάλλονται προσκόμματα εἰς μίαν φιλίαν, ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν εἶναι ἐνδεδειγμένη μεταξὺ τῶν δύο ὁμόρων Ἐπικρατειῶν. Ἐὰν μὲ τὴν Τουρκίαν κατωρθώθη νὰ θεμελιωθῇ μία τόσον ἐγκάρδιος φιλία, εἶναι, πράγματι, ἀπορίας ἄξιον πῶς, — ὄχι ἐξ ὑπαιτιότητος βεβαίως τῆς Ἑλλάδος, — δὲν κατωρθώθη τὸ αὐτὸ καὶ μὲ τὴν Ἀλβανίαν. Εὐχόμεθα ὅτι τοῦτο θὰ κατορθωθῇ καὶ μετ’ εὐχαριστήσεως ἠκούσαμεν ὅτι ἐλπίδες γεννῶνται, κατόπιν τῆς μεσολαβήσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς ἀπαντήσεως τῆς ὁμόρου ἐπικρατείας, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ παρεξήγησις θὰ ἐκλίπῃ καὶ αἱ καταπιέσεις θὰ παύσουν ἐπ’ ἀγαθῷ τῶν σχέσεων τῶν δύο Χωρῶν.

§182ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Ἐκφράζω τὴν διαμαρτυρίαν μου διότι μὲ τὴν παρέμβασίν του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἠμπόδισεν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐκφράσω τὸν πόνον μου διὰ τὰ δεινοπαθήματα τῶν Βορειοηπειρωτῶν καὶ νὰ ὑποδείξω τὸν τρόπον καθ’ ὅν, κατὰ τὴν γνώμην μου, θὰ ἠδύναντο πάντα ταῦτα νὰ ἐκλείψουν. Διαμαρτύρομαι δι’ αὐτὸ ἐντονώτατα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζομεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 19 τῆς ὁποίας ἐζητήθη ἡ πρόταξις, ἀναβάλλεται, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§184Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν 19ην;

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήθη ἡ πρόταξίς της ὑπὸ δεκαπέντε βουλευτῶν.

§186Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀπεφάσισεν ἐπὶ τούτου ἡ Βουλή, διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει, διότι πρὸ ὀλίγου κατηγορήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἀπουσίασε κατὰ τὴν συζήτησιν μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἐνῶ ἐγνώριζεν ὅτι θὰ συνεζητεῖτο αὕτη σήμερον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρόταξις τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλιγκάτσης (ἀναγινώσκει). Ἐπερωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τίνα λόγον δὲν κατέθηκεν εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς τὰ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 69) 457 ἀπὸ 30–8–33 ζητηθέντα στοιχεῖα, ἤτοι πίνακα τῶν μετακινηθέντων ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, ὡς καὶ ἔκθεσιν τῶν γενομένων δαπανῶν διὰ τὰς μετακινήσεις ταύτας, καίτοι ἔκτοτε παρῆλθε τρίμηνον χρονικὸν διάστημα, παρεμβάλλονται δ’ οὕτω ἐμπόδια εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ἡμῶν ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ ἐλέγχου τῶν κυβερνητικῶν πράξεων.

§189Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει. Ὡς φαίνεται ἐκ τῆς διατυπώσεως τῆς ἐπερωτήσεως, ἔχω ζητήσει διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς, τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ μέχρι σήμερον οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔλαβον.

§190Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ ἔγγραφα εἶναι αὐτά;

§191Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ἐζήτησα πίνακα τῶν γενομένων μεταθέσεων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς Ἀρχῆς ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου διὰ τὰς γενομένας δαπάνας τῶν μετακινήσεων αὐτῶν, ὅπως κατορθώσωμεν νὰ ἀσκήσωμεν τὸν ἔλεγχον τῶν κυβερνητικῶν πράξεων ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Δυστυχῶς ὅμως, οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τριμήνου ἔλαβον. Νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἀσέβειαν πρὸς τὴν Βουλήν.

§192Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ μὴ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων ὀφείλεται ἴσως εἰς τὴν ἐπελθοῦσαν ἀνωμαλίαν ἐκ τῆς ἀπουσίας σας ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§193Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἐμὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ εἰς ἔγγραφον τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς.

§194Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπῆρξε τότε μία ἀμέλεια πρὸς τὸ αἴτημα τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἡ ὁποία μοῦ εἶναι λυπηρά, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἀνωμαλία καὶ ἡ ἀμέλεια αὕτη προέκυψεν ἐκ τοῦ ὅτι σεῖς ἀπουσιάζατε ἐπὶ τρίμηνον τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ διὰ τοῦτο τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἀποστείλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νέον ἔγγραφον, ἵνα τοῦτο καταθέσῃ τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα.

§195Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς εὐχαριστοῦμεν διὰ τὴν ἐντολήν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅμως αὐτῇ, παρακαλῶ νὰ συστήσητε εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ ἐπιδεικνύουν περισσότερον σεβασμὸν πρὸς τοὺς βουλευτὰς τοὺς αἰτουμένους τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων. Ἀσφαλῶς δὲν εἶναι εἰς γνῶσιν σας, ὅτι ἀπὸ ἑπταμήνου ἐζητήθησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας τρεῖς φάκελλοι καὶ οὐδεὶς τούτων κατετέθη, παρὰ τὰς γενομένας τρεῖς ὑπομνήσεις.

§196Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ἐὰν δὲν κατετέθη αἰτηθὲν ἔγγραφον, δύναται νὰ ἐγγραφῇ ἐπερώτησις, διότι ἡ παράλειψις αὕτη ἐνέχει καὶ τὴν ἔννοιαν ποιᾶς τινος ἀτάκτου συμπεριφορᾶς μὴ ἐπιτρεπομένης πρὸς τοὺς κ. Βουλευτάς. Ἐν τῇ παρούσῃ ὅμως περιπτώσει δὲν συνέβη τοιοῦτό τι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε ὑπ’ ὄψει του τὴν ἀπουσίαν σας ἐκ τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀπέστειλε τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα.

§197Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς ἀνέφερα ἄλλην περίπτωσιν ἀκάλυπτον.

§198Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἀπευθυνθῇ νέον ἔγγραφον.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, θὰ ἀποσταλῇ νέον ἔγγραφον. Ὁ κ. Μπουρδάρας ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του...

§200Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησις, διότι ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, καὶ ὄχι τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἀναφέρεται ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§202Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἄν δὲν ἔχει ἀντίρρησιν ἡ Βουλή, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δύο ἐντελῶς τυπικῶν νομοσχεδίων, ἀφορώντων διόρθωσιν ἡμαρτημένων καὶ τὰ ὁποῖα ἐπανῆλθον ἐκ τῆς Γερουσίας, παρακαλῶ νὰ ψηφισθοῦν. Εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11 καὶ 12 νομοσχέδια τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ διακανονισμοῦ τοῦ ἐπιτοκίου τῶν ἐπὶ ἐνεχύρῳ παλαιῶν καπνῶν δανείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Ἰουλίου 1932 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ διακανονισμοῦ ἐκκαθαρίσεως τῶν ἀναστειλασῶν τὰς πληρωμὰς αὐτῶν Τραπεζῶν 1) Τραπέζης Κοσμαδοπούλου κλπ.

§205Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Παρακαλοῦμεν νὰ ἀναβληθῇ, διότι ἡ Γερουσία ἐπέφερεν ἐπ’ αὐτοῦ μίαν τροπολογίαν, ἥτις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ προαγωγῆς ὑποστρατήγων καταλαμβανομένων ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιστρατήγου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§207ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων κλπ.», παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ τὴν Τρίτην.

§208Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Καλλίτερα τὴν Δευτέραν.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10 μ.μ.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.35′ μ.μ.)

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7 τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν «περὶ προστασίας τῆς ἐπιβατηγοῦ ναυτιλίας».

§211ΠΕΡ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπ’ αὐτοῦ.

§212ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἄν πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσῃ συζήτησις διὰ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7, παρακαλῶ νὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ καὶ νὰ συζητήσωμεν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 «περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν», πρῶτον.

§213ΠΕΡ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7 κατ’ ἀρχήν, καθ’ ὅ ἔχω δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ.

§214ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἀδύνατον αὐτό. Πρέπει νὰ προηγηθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3.

§215Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁπωσδήποτε ἐγὼ ἐννοῶ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7.

§216ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄς ψηφισθῇ καὶ ἄς ἐπακολουθήσῃ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3.

§217ΠΕΡ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Οὐδαμοῦ τοῦ Κανονισμοῦ ἀναφέρεται ὅτι δύναται τὸ Προεδρεῖον νὰ ἔρχηται εἰς συμβιβασμοὺς πρὸς τὴν αἴθουσαν.

§218ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐξακολουθήσητε. Θὰ πάρωμεν μὲ τὴν σειρὰν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§219Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε, κ. Ὑπουργέ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μὲ προστατεύσητε.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ ἀναβληθῇ τὸ 7ον.

§221ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νὰ ἀναβληθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ ἀφοῦ τελειώσει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3.

§222ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Βεβαίως νὰ ἀναβληθῇ καὶ νὰ προηγηθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1933 Ν. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων 4448 καὶ 4685 περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν». Ὁ κ. Τσουκαλᾶς.

§224Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Συνάδελφοι, καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ἐξαντλήσωμεν ὁλόκληρον τὴν ὑπομονήν μας καὶ νὰ δώσωμεν ὅλην τὴν δυνατὴν προσοχήν, ἐν ἀνάγκῃ καταναλίσκοντες ὁλόκληρον τὴν συνεδρίασιν, καὶ ἂν παραστῇ ἀνάγκη καὶ ἄλλην συνεδρίασιν διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Εἶναι ἀκόμη ἔναυλοι εἰς τὰ ὦτά μου ἀπὸ χθὲς οἱ λόγοι τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος — λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι παρών — ὅτε εἰσηγεῖτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας παρεμφερὲς νομοσχέδιον «περὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων», εἶπε τοὺς ἀξιοσημειώτους λόγους ὅτι, προκειμένου περὶ τοιούτων νομοθετημάτων, ἐκ τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ καὶ ἡ ὕπαρξις δεκάδων χιλιάδων οἰκογενειῶν, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη μετὰ πάσης προσοχῆς τὰ Νομοθετικὰ Σώματα νὰ ἐπεξεργάζωνται τὰ σχετικὰ νομοσχέδια, ἵνα δυνηθῶσι ταῦτα νὰ ἀποφέρουν τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Καὶ ἤδη πρόκειται περὶ νομοσχεδίου κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως μιᾶς τόσον εἰς ἡμᾶς συμπαθοῦς τάξεως, τῆς τάξεως τῶν νομικῶν. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἕτερος λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἐπέστη ἡ στιγμὴ διὰ νὰ καταβάλωμεν ὅλην μας τὴν προσοχὴν, τὴν ἐπιμέλειαν καὶ τὴν ὑπομονὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν σπουδαία καὶ σοβαρὰ γίνεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, περὶ τοῦ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν. Καὶ διὰ νὰ εἶμαι ἀντιληπτός, ὀφείλω νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἱστορίαν, μὲ ὀλίγας λέξεις, τοῦ θεσμοθετήματος, ἱστορίαν, ἥτις, πιθανῶς, εἶναι ἄγνωστος καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐνῶ ἀντιστρόφως εἶνε τελείως γνωστὴ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πυλίας Συνάδελφον, καὶ εἰς ἐμέ, ὡς μέλος τοῦ τότε Συμβουλίου τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν. Κατὰ τὸ ἔτος 1929, ὁ πράγματι ἀείμνηστος Κ. Βλάχος, Διευθυντὴς τοῦ Δικαστικοῦ Τμήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὡς ἐκ τῆς θέσεώς του ταύτης οὐδεμίαν ἔχων ἐνεργὸν ἀνάμιξιν εἰς τὰ τῆς δικηγορίας, ἄνθρωπος μὲ πολλὴν πράγματι ἰδεολογίαν, ἄνθρωπος μὲ πολλὴν ψυχὴν καὶ μὲ πολλὴν ἐπιμέλειαν, ἀλλ’ ὡς ἀμέσως θὰ ἀποδείξω, καὶ πλήρως ἀγνοῶν τὸ θέμα, θέμα τὸ ὁποῖον ἀνήκει κυρίως ὄχι εἰς τὴν νομικὴν ἐπιστήμην, ἀλλὰ τὴν ἀσφαλιστικὴν καὶ τὴν τραπεζικήν, κατήρτισε τὸ νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου ζητεῖται σήμερον ἡ τροποποίησις, περὶ συντάξεως νομικῶν, ὀνειροπολήσας ὅτι θὰ ἔλθῃ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἰσρεύσῃ πακτωλὸς χρυσοῦ εἰς τὰ θυλάκια τῶν διαφόρων ἐκ τοῦ Ταμείου τούτου εὐεργετουμένων. Ἐπηκολούθησεν ἔξαλλος ὁ ἐνθουσιασμὸς ὁλοκλήρου τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου, καὶ ἰδιαίτατα τῶν προσώπων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶχον πάντα λόγον νὰ μὴ παραμείνουν εἰς τὴν ἐνεργὸν δικηγορίαν ἢ τὰ οὐδέποτε δικηγορήσαντα, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ υἱοθετηθῇ πρὸ παντὸς παρὰ τοῦ Διοικ. Συμβουλίου τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ ὑποτιμήσω τὴν σημερινὴν σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου τούτου, διότι, ὄντως, τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν ἀποτελεῖται πάντοτε ἀπὸ ἐκλεκτοὺς συναδέλφους, κατὰ σύμπτωσιν ὅμως τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπετελεῖτο ἀπὸ τοὺς ἀριστεῖς ὄντως τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος καὶ Πρόεδρος αὐτοῦ ἦτο ὁ κ. Παπαφράγκος, νῦν Ἀντιπρόεδρος τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου ἐκείνου προσήχθη τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ προσήχθη ὑπὸ τοῦ μακαρίτου Βλάχου, χωρὶς νὰ τεθῇ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον, τὴν ἔρευναν καὶ τὴν κρίσιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἐκράτει τοῦτο ὑπὸ μάλης ὁ Βλάχος καὶ μᾶς ἐδήλου ὅτι αὐτὸ εἶνε μία πολυετὴς ἐργασία του καὶ ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὅπως ἔχει. Ἡμεῖς φυσικὰ τῷ ἀντετάξαμεν, ὅτι πρέπει νὰ ἴδωμεν τὸ νομοσχέδιον, νὰ τὸ θέσωμεν ὑπὸ κάποιον ἔλεγχον, νὰ ἴδωμεν ἐὰν συνετάχθη μὲ τοὺς ἐπιστημονικοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι ἀπαραιτήτως δέον νὰ διέπουν τοιαῦτα νομοθετήματα, νὰ ἐξετάσωμεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξετάζονται εἰς τὰς ἀσφαλίσεις, τοὐτέστι πόσοι εἶναι οἱ ἀσφαλιζόμενοι, πόσοι θὰ εἶναι οἱ πόροι, ποία θὰ εἶναι ἡ ἐξέλιξις εἰς ἀριθμοὺς καὶ εἰς ποσά, ποῖα τὰ στατιστικὰ δεδομένα καὶ γενικῶς ὅλα τὰ στοιχεῖα, ὅσα ἡ ἐπιστήμη τῶν ἀσφαλίσεων χρησιμοποιεῖ διὰ νὰ ἔχῃ δεδομένα ἠγγυημένα καὶ ἀσφαλῆ. Ἀλλ’ ὁ κ. Βλάχος ἠρνεῖτο πᾶσαν συζήτησιν. «Μὲ τὰς συζητήσεις—ἔλεγε— καὶ τὰς διχογνωμίας, θὰ περάσῃ καιρὸς καὶ δὲν θὰ γίνῃ τίποτε. Ἢ θὰ τὸ υἱοθετήσητε, ὅπως ἔχει, ἀνεξετάστως, ἢ τὸ ἀποσύρω». Ἐννοεῖται ὅτι τὸ Συμβούλιον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ τοιαύτην στάσιν. Ἠρνήθη νὰ υἱοθετήσῃ τυφλοῖς ὄμμασι τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐγένετο προσφυγὴ πρὸς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος. Ἡ συνεδρίασις, λαβοῦσα χώραν εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Πρωτοδικείου, ὑπῆρξε θυελλώδης καὶ θορυβωδεστάτη, ὡς εἰκὸς δὲ κατίσχυσαν οἱ θορυβοποιοί, ἔφθασε τὸ πρᾶγμα μέχρι παρεξηγήσεως, ὅτι, τοὐτέστιν, ἀντέδρα (!) τὸ Συμβούλιον τοῦ Συλλόγου εἰς τὴν σύστασιν τοῦ Ταμείου καὶ ἠναγκάσθη σύσωμον τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του, ἵνα μὴ ἄκον συνεργήσῃ εἰς τὴν σύστασιν Ταμείου ἄνευ ἐρεύνης καὶ ἄνευ βάσεων ἐγγυωμένων τὸ βιώσιμον αὐτοῦ. Μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἐγένοντο νέαι ἐκλογαί. Τὸ νέον Συμβούλιον, ἐκλεγὲν ὑπὸ τὴν σημαίαν «Ταμεῖον Νομικῶν» ἦτο ἕν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ὀνομασθῇ Βλαχικὸν Συμβούλιον, καὶ ὡς εἰκὸς υἱοθέτησε τὸ νομοσχέδιον ὡς εἶχε, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξετάσεως καὶ τὸ παρέδωκε πρὸς ἐπιψήφισιν εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἠγέρθησαν τινὲς ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ σημείων τινῶν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ καὶ οὗτος εἰς τὸ τέλος θὰ ἐσκέφθη ὅτι, ἐφόσον πρόκειται περὶ νομοσχεδίου υἱοθετημένου ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν δικηγορικὸν κόσμον καὶ ἐφόσον δὲν προστίθενται νέαι φορολογίαι ἐπὶ τοῦ κοινοῦ, ἐφ’ ὧν θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἀντιρρήσεις ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λεπτολογήσῃ καὶ αὐτὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή. Καὶ οὕτω τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη ἀσυζητητεί. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἐψηφίσθησαν κατόπιν καὶ ἄλλαι τινὲς τροπολογίαι ἐν καιρῷ θέρους, καὶ ἄνευ συζητήσεώς τινος καὶ τοῦτο διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους, καὶ οὕτω ἐφθάσαμεν εἰς τὸ Νομοθ. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου νῦν Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὸν Ἰούλιον τοῦ τρέχοντος ἔτους, αὐτὸ τοὐτέστι τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται σήμερον νὰ ἐπικυρωθῇ. Ἦτο Ἰούνιος, ἦτο ἡμέρα καύσωνος καὶ εἶχεν ἔλθει ἡ 1.30′ τῆς μεσημβρίας, μετὰ μίαν συζήτησιν ὀξεῖαν ἐπὶ ἄλλου νομοσχεδίου, καὶ ὅταν, τότε, ἐζητήσαμεν πλεῖστοι ὅσοι ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐξουσιοδοτήσεως νὰ λάβωμεν τὸν λόγον καὶ ἐπὶ τοῦ Νομοθετικοῦ ἐκείνου Διατάγματος περὶ Ταμείου Νομικῶν καὶ ὑποβάλωμεν τὰς παρατηρήσεις μας, ἤρχισαν αἱ ἀντιρρήσεις καὶ διαμαρτυρίαι, ὅτι τὸ νομοθέτημα χρειάζεται μακρὰν συζήτησιν, ὅτι ἡ ὥρα παρῆλθεν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς θὰ δεχθῇ πᾶσαν σχετικὴν τροπολογίαν, κατὰ τὴν ἐπικύρωσιν ὑπὸ τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, καὶ καθεξῆς. Ἦτο ἡ ὥρα 1.50′, ἐπαναλαμβάνω, ὡς μόνος δὲ ἀντιδρῶν παρέμενον ἐγὼ. Μὲ παρεκάλεσαν ὅλοι νὰ μὴ ἐπιμείνω εἰς συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, μοῦ εἶπον ὅτι θὰ γίνω αἴτιος τῆς ματαιώσεως, καὶ ἐν τέλει ὑπεχώρησα καὶ ἐγώ. Καὶ δι’ αὐτὸ χθὲς βράδυ, ὅτε ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς Πυλίας, ἐκνευρισμένος καὶ αὐτὸς ἀπὸ τὴν μακρὰν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος, εἶπεν «ἂς ψηφίσωμεν καὶ πάλιν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει», κατεξανέστην καὶ εἶπα, ὅτι αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνηται ἐπ’ ἄπειρον, ὅτι πρέπει νὰ ἔλθῃ ἐπὶ τέλους μία στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐξετάσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ συζητήσωμεν. Καὶ διὰ τοῦτο, κ. Συνάδελφοι, ἐλπίζω νὰ συνομολογῆτε τὴν ὀρθότητα τοῦ προλόγου τῆς ἀγορεύσεώς μου, ὅτι, ἐπὶ τέλους, ἐπέστη ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἂν καὶ εἶναι ἀργά ἂν καὶ εἶναι ἐπείγοντα καὶ ἄλλα νομοσχέδια, ἂν καὶ ἡ συζήτησις καὶ ἡ κατανόησις τῶν ἐπιμάχων σημείων εἶναι ἐργώδης καὶ ἐπίμοχθος, ἐν τούτοις ἐπιβάλλεται μὲ προσοχὴν, μὲ ἐπιμέλειαν καὶ μὲ ὑπομονήν νὰ ἐπισκοπήσωμεν τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, διατάξεις, Κύριοι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν πολλὰ τὰ ἀσθενῆ σημεῖα, διότι θὰ τονίσω ἐκ δευτέρου ὅτι ὁ μακαρίτης Βλάχος, καίτοι ἐνεπνέετο ἀπὸ τὰς ἀγαθωτέρας ὑπὲρ τοῦ Ταμείου διαθέσεις, ἦτο ξένος πάσης εἰδικότητος ἐν τῇ συντάξει τοιούτου νομοσχεδίου. Καὶ ἡ πρώτη μου παρατήρησις ταὐτίζεται ἀπολύτως πρὸς τὰς ὀρθὰς ἀντιρρήσεις, αἵτινες διετυπώθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Τριχωνίας, ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας οὗτος ὑπέβαλε δι’ ἐκθέσεώς του εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλ’ αἵτινες, ἀτυχῶς, δὲν συνεζητήθησαν, διότι ὁ κ. Συνάδελφος ἀπουσίασεν ἀπὸ τὴν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀποκλεισθείς, ὡς εἶπεν, ἐκ τῆς κακοκαιρίας καὶ μὴ δυνηθεὶς νὰ προσέλθῃ κατὰ τὴν ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ συζήτησιν. Ἡ πρώτη μου — λέγω — παρατήρησις ἀφορᾷ τὰ τοῦ τρόπου τῆς συνθέσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ταμείου Νομικῶν. Καὶ ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς Τριχωνίας περὶ τῆς ἀρετῆς τῶν μελῶν αὐτοῦ. Εἰς τὴν ἄποψιν ταύτην ἐγὼ ὑπερθεματίζω, διότι καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου εἶναι κατὰ πάντα ἀξιότιμος νομομαθής, μὲ παρελθὸν λευκόν, πρώην Ἀρεοπαγίτης καὶ οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἔχει ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ ἴδῃ εὐημεροῦν τὸ Ταμεῖον. Ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ μέλη, ἀρκοῦμαι νὰ μνημονεύσω ὅτι εἶναι δύο διακεκριμένοι δικηγόροι, οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου κ. κ. Μπαλῆς καὶ Τριανταφυλλόπουλος, ὁ διακεκριμένος Ἀρεοπαγίτης κ. Γονατᾶς καὶ καθεξῆς. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς νομικῆς ἀρτιότητος τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ταμείου. Ἀκριβῶς δὲ διότι πρόκειται μόνον περὶ ἀρίστων νομικῶν, νομίζω κακὴν τὴν συγκρότησιν τούτου. Οἱ νομομαθεῖς δὲν εἶναι τὰ κατάλληλα πρόσωπα διὰ νὰ κυβερνήσουν ἕν Ταμεῖον, ἕνα κολοσσιαῖον ὀργανισμὸν μὲ περιουσίαν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, μὲ ὀγκώδεις συναλλαγὰς δανείων ἐπὶ ἐνεχύρῳ καὶ ὑποθήκῃ, καὶ μὲ τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς ἐπενδύσεως τοιούτων κεφαλαίων, καὶ τὸ σπουδαιότερον, μὲ ἀναγκαιότητα εἰδικῶν ἀσφαλιστικῶν καὶ τραπεζικῶν γνώσεων καὶ πείρας. Διότι κατ’ ἀλήθειαν πρόκειται περὶ ὀργανισμοῦ καθαρῶς ἀσφαλιστικοῦ καὶ τραπεζικοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον τὴν πρώτην καὶ τελευταίαν λέξιν ὤφειλον νὰ ἔχουν εἰδικοὶ ἀσφαλισταί, ἤτοι γνῶσται τῶν δεδομένων τῆς ἀσφαλιστικῆς ἐπιστήμης καὶ τραπεζιτικοὶ πεπειραμένοι. Ἂν ἡ σύνθεσις τοῦ Διοικ. Συμβουλίου ἦτο ἀλλοία, τότε, ἐπὶ παραδείγματι, δὲν θὰ συνέβαινε τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Λαρίσης, κ. Νικολαΐδου, τοὐτέστι νὰ εὑρίσκωνται μερικὰ ἑκατομμύρια τοκισμένα πρὸς 3%, καθ’ ἣν στιγμὴν ζητεῖται ἀπὸ τοὺς μετόχους διὰ τὰς καθυστερουμένας δόσεις τόκος 12%....

§225ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἀκριβές.

§226Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀλλ’ εἶνε ἐπίσης ἀληθὲς καὶ βάσιμον τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τριχωνίας, κ. Παπαθανάση, ὅτι ἡ διοίκησις καὶ ἡ διεύθυνσις τοῦ Ταμείου δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι ὑπόθεσις πάρεργος. Καὶ ἀτυχῶς εἶναι πάρεργος, διότι καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τὰ λοιπὰ αὐτοῦ μέλη, εἶναι ἐπὶ τοσοῦτον ἀπῃσχολημένα, ὡς πᾶς τις ἐννοεῖ, προκειμένων δικηγόρων, καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου κλπ., ὥστε νὰ ἀσχολῶνται εἰς τὰ τῆς Διοικήσεως τοῦ Ταμείου, μὲ ὅλην των τὴν καλὴν θέλησιν, ὡς περὶ δευτερεύουσαν ἐργασίαν. Ἀλλ’ ἡ Διοίκησις τοῦ Ταμείου, καὶ τοιούτου μάλιστα Ταμείου, ἀξιοῖ σιδηρᾶν ἐργασίαν, ἀπασχόλησιν διηνεκῆ καὶ παρακολούθησιν ἐνδελεχῆ τῶν ἐργασιῶν αὐτοῦ. Συνεπῶς τούτοις θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ σημερινὴ σύνθεσις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ταμείου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταπεξέλθῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τοιούτου κολοσσιαίου οἰκονομικοῦ ὀργανισμοῦ. Τὸ Ταμεῖον πρέπει νὰ διοικηθῇ συστηματικῶς καὶ νὰ συμμετέχουν εἰς τὴν διοίκησιν αὐτοῦ τραπεζῖται καὶ ἀσφαλισταὶ καὶ — ἐπιβοηθητικῶς — νομικοί.

§227Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν κάμνει μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ Ταμείου νὰ εἶναι καὶ εἷς ἀσφαλιστής; Ἡμεῖς θέλομεν νὰ εἶναι ὑπάλληλοι δικηγόροι καὶ τέκνα νομικῶν εἰς τὸ Ταμεῖον.

§228Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῆς διοικήσεως τοῦ Ταμείου, δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτοῦ.

§229ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πῶς θέλετε νὰ ἀποτελεσθῇ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον;

§230Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Πρῶτον νὰ μὴ εἶναι τόσον πολυμελὲς καὶ νὰ συγκροτῆται τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἀπὸ τρία μόνον μέλη.

§231ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τρεῖς δὲν ἠμποροῦν νὰ συζητοῦν.

§232Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὰ πολυμελῆ συμβούλια εἶναι δυσκίνητα καὶ καταναλίσκονται μοιραίως εἰς ἀτέρμονας συζητήσεις, πρὸς δὲ καταμερίζεται πάρα πολὺ ἡ εὐθύνη. Ἄν τὸν ἀριθμὸν τῶν τριῶν τὸν εὑρίσκετε ἀνεπαρκῆ, αὐξήσατέ τον εἰς πέντε, ἀλλ’ ἑπταμελῆ καὶ ἐννεαμελῆ συμβούλια ἀποτυγχάνουν τοῦ σκοποῦ των. Προσέτι θέσατε εἰς τὰ συμβούλια αὐτὰ ἀνθρώπους πεπειραμένους περὶ τὰς τραπεζικὰς καὶ ἀσφαλιστικὰς ἐργασίας. Ἄν συμφωνῆτε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τότε δυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν καὶ συζητήσωμεν ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν. Περὶ ἑνὸς θέλω νὰ πεισθῆτε ὅτι προκειμένου περὶ ὀργανισμοῦ τραπεζικοῦ καὶ ἀσφαλιστικοῦ, μὲ διαχείρισιν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, συμβούλιον μὲ δικηγόρους καὶ καθηγητὰς Πανεπιστημίου, εἶναι προωρισμένον νὰ μὴ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν προορισμόν του καὶ τὰς ἀνάγκας του. Ἡ δευτέρα παρατήρησίς μου, Κύριοι Βουλευταί, ἀφορᾷ τὴν τρομερὰν ἀνισότητα, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὰς διαφόρους τάξεις τῶν μετόχων. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν ἀνισότητα αὐτήν, ἀρκεῖ νὰ λεχθῇ ὅτι μία τάξις μετόχων εἶναι ἡ τῶν δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι πληρώνουν 150 δρχ. μηνιαίως καὶ μόνον 150 δρχ. μηνιαίως. Οἱ δικηγόροι πληρώνουν τὰς αὐτὰς 150 δρχ. κατὰ μῆνα, ἀλλὰ καταβάλλουν καὶ τὰ ἀναρίθμητα ταλληράκια. Τὰ ταλληράκια αὐτά, Κύριοι, διὰ κάθε δικηγόρον, δικηγοροῦντα πραγματικὰ καὶ ὄχι ἐρασιτέχνην δικηγόρον, δὲν εἶναι συνήθως κάτω τῶν πέντε τὴν ἡμέραν. Διότι πᾶσα αἴτησις, πᾶσα παράστασις ἐνώπιον οἱασδήποτε δικαστικῆς ἀρχῆς, ἐνώπιον ἀνακριτοῦ πταισματοδίκου, εἰρηνοδίκου καὶ φορολογικοῦ δικαστηρίου, παντοῦ, παντοῦ χρειάζεται αὐτὸ τὸ ταλληράκι ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Νομικῶν.

§233ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κάθε ὑπόθεσις ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου θέλει 70 δρχ. διὰ τὸ Ταμεῖον Νομικῶν.

§234Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγὼ ὑπολογίζω διὰ κάθε δικηγόρον πέντε μόνον ταλληράκια τὴν ἡμέραν.

§235Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐὰν θελήσητε νὰ καλέσητε δέκα μάρτυρας ὑπερασπίσεως, θὰ πληρώσητε δέκα τάλληρα.

§236ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι.

§237Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐφόσον τὰς κλήσεις τὰς ὑπογράφει ὁ δικηγόρος, χρειάζεται νὰ θέσητε τὸ τάλληρον.

§238Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι, κ. Παπαθανάση.

§239Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, δὲν θέλω νὰ δεχθῶ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Παπαθανάση, ἀλλ’ ὑπολογίζω, ὅπως εἶπα, πέντε μόνον τάλληρα, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ὅτι πληρώνουν οἱ περισσότεροι δικηγόροι καθ’ ἑκάστην. Αὐτὰ φθάνουν μαθηματικῶς εἰς τὰς 750 δρχ. μηνιαίως καὶ ἐπίσης μαθηματικῶς εἰς τὰς 9.000 δρχ. κατ’ ἔτος. Καταβάλλομεν λοιπὸν ἡμεῖς οἱ δικηγόροι τὰς 9.000 δρχ. προσέτι καὶ τὰς 150 τὸν μῆνα καὶ οἱ δικασταὶ καταβάλλουν μόνον τὰς 150 δρχ. τὸν μῆνα. Σύνταξιν ὅμως θὰ λάβωμεν τὴν αὐτὴν καὶ μὲ μίαν κολοσσιαίαν διαφοράν, ὅτι αὐτοὶ θὰ λάβουν σύνταξιν δι’ οὓς λόγους θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως, ἐνῶ ἡμεῖς, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, δὲν θὰ τὴν λάβωμεν. Διότι οἱ δικηγόροι καὶ εἰς ἡλικίαν 90 ἐτῶν θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ δικαστήριον, διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ ζήσουν μὲ τὸ ποσὸν τῆς συντάξεως, ἐνῶ ὁ δικαστὴς θὰ ἔχῃ τὴν σύνταξίν του ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, τὴν σύνταξιν ἀπὸ τὸ Μετοχικὸν καὶ τὴν σύνταξιν ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Νομικῶν καὶ ὁ ὑπολογισμὸς οὗτος ἄγει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ὅτι αἱ συντάξεις του θὰ εἶναι περισσότεραι ἀπὸ τὸν μισθόν του καὶ δι’ αὐτὸ ἀνυπομονεῖ πότε θὰ συμπληρώσῃ τὸν συντάξιμον χρόνον, διὰ νὰ πάρῃ τὴν σύνταξίν του, καὶ τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην, διὰ νὰ διάγῃ ἐν ἠρεμίᾳ τὸν βίον του καὶ νὰ κάθηται εἰς τοῦ Ζαχαράτου συζητῶν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς καταστάσεως.

§240ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Ὁ ὑπολογισμός σας ἐπὶ τῶν ταλλήρων κατὰ προσέγγισιν εἶναι ἐσφαλμένος, διότι, ἐὰν ὑπολογίσωμεν, κατὰ μέσον ὅρον, ὅτι τὸ σύνολον τῶν δικηγόρων τῶν μετόχων τοῦ Ταμείου εἶναι 6.100, καὶ ὅτι τὸ σύνολον τοῦ πόρου εἰς τὴν ἀνωτέραν βαθμίδα ἔφθασε τὰ 6.100.000, ἔχομεν ἀναλογίαν, κατὰ μέσον ὅρον, εἰς κάθε δικηγόρον ἓν χιλιάρικον τὸν χρόνον.

§241Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐπειδὴ δὲ καταβάλλουν τὰ αὐτὰ ὁ δικηγόρος τῆς Εὐρυτανίας καὶ οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν, ὁ ὑπολογισμός μου, καθ’ ὃν καταβάλλομεν ἐδῶ περὶ τὰς 7.000–9.000 ἐτησίως ἐπὶ πλέον τῶν μηνιαίων καταβολῶν, εἶνε ἀκριβής. Ταῦτα, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι οἱ ἀριθμοί σας εἶναι ἀκριβεῖς.

§242Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι εἶναι ἄνισος ἡ εἰσφορὰ μεταξὺ δικαστῶν καὶ δικηγόρων, ἀλλὰ δὲν σᾶς φαίνεται ὅτι ἡ ἀνοχὴ αὐτὴ ἐκ μέρους τῶν δικηγόρων ἔχει τὴν ἔννοιαν μιᾶς ἐμμέσου ἐνισχύσεως τῶν δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς ταλαιπωροῦνται ἀπὸ μισθοδοσίαν ποὺ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται ἀνεκτή;

§243Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἄν τὸ Κράτος δὲν εἶνε εἰς θέσιν νὰ δώσῃ μεγαλειτέρους μισθοὺς καὶ εἰς τοὺς δικαστάς, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἀνακούφισις αὐτῶν ἀναλώμασι τῆς πενομένης τάξεως τῶν δικηγόρων. Ἐξ ἄλλου θὰ κατενόουν τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν δικαστῶν διὰ τὸ διάστημα καθ’ ὃ εὑρίσκονται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ οὐχὶ πρὸς ἐπαύξησιν τῆς ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου συντάξεώς των.

§244Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ ὑπολογισμὸς ἐκ μέρους τῶν δικαστικῶν, ὅτι ἔχουσι μὲν μίαν μισθοδοσίαν ἀνεπαρκῆ, ἀλλ’ ὅτι θὰ λάβουν μίαν ἱκανοποιητικὴν σύνταξιν, ἀποτελεῖ μίαν ἐνίσχυσιν ἀρκετὰ σοβαρὰν διὰ νὰ τοὺς κρατήσῃ εἰς τὴν θέσιν των.

§245Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ ἀντίθετον θὰ συμβῇ, Κύριοι Συνάδελφε. Ἅμα συμπληρώσῃ τὸν συντάξιμον χρόνον ὁ δικαστής, θὰ ἀπομακρυνθῇ τῆς ὑπηρεσίας καὶ οὕτω θὰ χάσωμεν καὶ τὰ καλὰ στελέχη τοῦ σώματος.

§246Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ διὰ τοὺς ἔχοντας συμπληρώσει τὴν ὑπηρεσίαν των, διὰ τὸ μέλλον ὅμως δὲν ἔχει καμμίαν ἐφαρμογὴν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε.

§247Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι μοῦ δίδετε ἕν πρόσθετον ἐπιχείρημα, διότι μόλις συμπληρώσῃ ὁ δικαστὴς τὸν χρόνον....

§248Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐξ ἄλλου ἐγὼ βλέπω τὴν ἑξῆς διαφοράν: ὁ μὲν δικαστὴς ἀσφαλῶς τὸ πληρώνει ὁ ἴδιος, ὁ δικηγόρος ὅμως φοβοῦμαι ὅτι μὲ τὸν νόμον τῆς ἐπιπτώσεως τὰ ρίπτει εἰς τὸν πελάτην του.

§249Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν φαντάζομαι ὅτι ἐγὼ καὶ σεῖς, κ. Κούνδουρε, ὅταν μᾶς δίδουν 500 ἢ 1.000 δραχμὰς διὰ μίαν ὑπόθεσιν, θὰ ζητήσωμεν καὶ τὸ τάλληρον.

§250ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅτι ὑπάρχει ἀνισότης μεταξὺ δικαστῶν καὶ δικηγόρων, εἶναι ἀναμφισβήτητον. Τὸ ζήτημα εἶναι τὶ προτείνετε;

§251Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ ἐπρότεινα ἢ νὰ ἐλαττωθοῦν αἱ εἰσφοραὶ τῶν δικηγόρων, καὶ δὴ αἱ μηνιαῖαι καταβολαὶ τῶν 150 δραχ., ἢ νὰ αὐξηθῇ ἡ εἰσφορὰ τῶν δικαστῶν, ἢ, ἀφοῦ τὸ Κράτος τοὺς ἀσφαλίζει διὰ τῆς ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου συντάξεως, νὰ χωρισθοῦν ἀπὸ τὸ Ταμεῖον μας καὶ νὰ ἀφήσουν τοὺς δικηγόρους μὲ τὰς ἰδικάς των εἰσφορὰς καὶ συντάξεις. Ὑπάρχουν δικασταί, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ πρῶτον ἔτος τῆς συνταξιοδοτήσεώς των, θὰ πάρουν ὅσα ἔδωκαν διὰ νὰ λάβουν τὴν σύνταξιν.

§252ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ δικηγόροι τί θὰ πάρουν;

§253Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἅμα κάμετε τὸν λογαριασμόν, θὰ τὸ εὕρητε. Τὸ σπουδαιότερον ὅμως εἶναι ὅτι ὁ πραγματικὸς δικηγόρος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φύγῃ, ἔστω καὶ γενόμενος 70–75 ἐτῶν, διὰ νὰ πάρῃ τὰς δύο χιλιάδας δρχ. Διότι ἄλλην σύνταξιν ὁ δικηγόρος δὲν ἔχει. Θὰ μείνῃ αἰωνίως μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς τοῦ βίου του δικηγόρος καὶ θὰ ἀποθάνῃ ἡμίπληκτος εἰς τὰ δικαστήρια.

§254Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶδον σήμερον δικηγόρον, ὁ ὁποῖος μοὶ ἐδήλωσε παρουσίᾳ καὶ τοῦ κ. Μπαμπάκου, ὅτι δικηγορεῖ 40 χρόνια καὶ ὅτι διὰ νὰ ἀναγνωρισθῇ ὁ γάμος του διὰ τὰ παιδιὰ του χρειάζεται 80.000 δραχ. καὶ ὅτι μήτε εἶχε, μήτε ἔχει ὁ ἄνθρωπος διὰ νὰ πληρώσῃ. Αὐτὰ εἶναι τὰ τραγικὰ σημεῖα.

§255Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ διὰ νὰ συμπληρώσω, κ. Βουλευταί, τὸ δεύτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ θέξω περὶ τῆς ἀνισότητος μεταξὺ τῶν εἰσφορῶν τῶν διαφόρων τάξεων τῶν μετόχων, ἀφοῦ ἐξέθεσα τὰ τῶν εἰσφορῶν μεταξὺ δικαστῶν καὶ δικηγόρων, θὰ κάμω μίαν παραβολὴν καὶ ἐν σχέσει μὲ τοὺς συμβολαιογράφους. Ἡ τάξις τῶν ἀτυχεστάτων αὐτῶν ἀνθρώπων διαμαρτύρεται ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς συστάσεως τοῦ Ταμείου διὰ τὴν ἀνισότητα τῶν εἰσφορῶν. Ἀποτελεῖται ἡ τάξις αὕτη ἀπὸ 800– 900, ἔναντι τῶν 7–8.000 ὅλων τῶν ἄλλων, ἤτοι δικηγόρων, δικαστῶν καὶ λοιπῶν. Ποία νομίζετε ὅτι εἶναι ἡ ἀναλογία μεταξὺ τῆς εἰσφορᾶς τῶν μὲν πρὸς τοὺς δέ; Ἐπὶ ἐσόδων Ταμείου εἴκοσιν ἐννέα ἑκατομμυρίων, νομίζω, τοῦ ἔτους 1931, τὰ δέκα ἑκατομμύρια δηλ. πέρα τοῦ τρίτου τῶν ἐσόδων τοῦ Ταμείου, εἶναι ἔσοδα ἐκ τῶν συμβολαιογράφων. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὸ ἔτος 1930. Τὰ ἔσοδα εἶναι περίπου τοιαῦτα ἑκατομμύρια καὶ αἱ ἐκ τῶν συμβολαιογράφων εἰσφοραὶ ὑπερβαίνουν τὰ δέκα ἑκατομμύρια.

§256Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 9½ ἑκατομμυρίων συμπεριλαμβάνονται ὄχι μόνον αἱ εἰσφοραὶ τῶν συμβολαιογράφων, ἀλλὰ καὶ τὰ τέλη;

§257Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἐδῶ τὰ καταβάλλουν οἱ πελάται.

§258Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὁ πελάτης θὰ καταβάλῃ, ἀλλὰ τὰ χρήματα εἶναι ἐξ ἐκείνων, ἅτινα εἶναι εἰς ὄφελος τῶν συμβολαιογράφων, διότι οἱ συμβολαιογράφοι δὲν εἶναι ἔμμισθοι ὑπάλληλοι, ἀλλ’ ἀποζοῦν ἀπὸ τὰ ποσοστὰ ἐκ τῶν τελῶν τῶν συμβολαίων.

§259Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς φαίνεται, ὅτι οἱ ὅροι τῆς συγκρίσεως εἶναι ἴδιοι;

§260Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω τὴν σκέψιν μου.....

§261Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μίαν διασάφησιν ἔχω νὰ ζητήσω, χωρὶς νὰ διαφωνῶ κατ’ ἀρχήν. Θὰ ἔπρεπε περαιτέρω νὰ ἀποδείξητε, ὅτι οἱ συμβολαιογράφοι, οἱ καταβάλλοντες τὸ ⅓ ἐκ τῶν ὅλων εἰσπράξεων, ἀποκερδαίνουν ὀλιγώτερα ἀπὸ ὅσα ἀποκερδαίνουν οἱ δικηγόροι. Ἔχω μίαν γνώμην ὅτι οἱ συμβολαιογράφοι καταβάλλουσι τὸ ⅓ τοῦ ὅλου, ἀλλὰ ἐκ τοῦ συνόλου τῶν εἰσπράξεων. Θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι ἀνωτέρα ἀπὸ ὅ,τι εἰσέπραξαν οἱ δικηγόροι.

§262Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Σεῖς τὸ λέγετε, κ. Κούνδουρε, ὁ ὁποῖος δικηγορεῖτε τόσον ἐντατικῶς καὶ γνωρίζετε ἀσφαλῶς εἰς ποίαν κρίσιν εὑρίσκονται οἱ συμβολαιογράφοι; Πεινοῦν, κ. Συνάδελφε, καὶ μᾶς ἐκλιπαροῦν νὰ κάμωμεν ἔστω καὶ ἓν πληρεξούσιον εἰς τὸ γραφεῖόν των.

§263Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφοῦ μοῦ ἐκάμετε τὴν χάριν νὰ δέχεσθε τὰς διακοπάς μου, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ ἐξηγηθῶ διὰ νὰ μὴ γεννῶνται παρεξηγήσεις. Συμβολαιογράφος δὲν ὑπάρχει κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ κερδίζῃ κάτω τῶν τριῶν χιλιάδων δρχ. τὸν μῆνα καὶ προκαλῶ οἱονδήποτε ν’ ἀποδείξῃ τὸ ἐναντίον. Ἐξ ἄλλου τὰ 80% τῶν δικηγόρων δὲν κερδίζουν οὔτε χιλίας δραχμὰς τὸν μῆνα καὶ δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἱκανοποιοῦνται οἱ συμβολαιογράφοι.

§264Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Οἱ συμβολαιογράφοι, καὶ δὴ τῶν χωρίων, κερδαίνουν 3.000 δρχ. μηνιαίως; Πλανᾶσθε, κ. Συνάδελφε.

§265Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὰς ἐπαρχίας, κ. Τσουκαλᾶ, οἱ δικηγόροι μὲ τὸν πληθωρισμόν, καταντᾷ νὰ μὴ εἰσπράττουν μήτε ἐπὶ πιστώσει. Κατήντησε νὰ μὴ εἰσπράττουν οὔτε τὰς 1.000 δραχμάς.

§266Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἔχω ἐντελῶς ἀντίθετον ἀντίληψιν. Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι, ἄν πένονται οἱ πλεῖστοι τῶν δικηγόρων, πένονται κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ οἱ συμβολαιογράφοι. Διότι καὶ ἐπὶ τῶν συμβολαιογράφων ἐξέσπασεν ἡ κρίσις, καὶ δὲν πρέπει νὰ λέγητε ὅτι ἀποκερδαίνουν ὅλοι 3.000 δρχ. τὸν μῆνα. Μερικοὶ συμβολαιογράφοι συντάσσουν 100 ἕως 200 συμβόλαια τὸν χρόνον καὶ αὐτὰ τὰ 200 συμβόλαια εἶναι μικραὶ ἀγοραπωλησίαι 1.000 δραχμῶν, ἢ πληρεξούσια, ἢ παρεμφερῆ μικροσυμβόλαια. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§267Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ μεγαλείτερον μέρος τῶν συμβολαιογράφων πένονται μέχρι τοῦ ψωμιοῦ.

§268Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Συνεχίζων, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰ καταβαλλόμενα ὑπὸ τῶν συμβολαιογράφων ἀποτελοῦν τὸ τρίτον καὶ κἄτι περισσότερον τοῦ συνόλου τῶν εἰσφορῶν τοῦ Ταμείου. Ἤτοι, ἐνῶ εἶναι 800 περίπου καὶ ἔναντι τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι εἶναι 7–8.000, ἔπρεπε νὰ πληρώνουν κατ’ ἀναλογίαν τὸ ⅒, πληρώνουν περισσότερον ἀπὸ τὸ ⅓.

§269Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἐπίσημος στατιστικὴ ἀναφέρει τοῦτο, ὅτι οἱ κ.κ. Συμβολαιογράφοι πληρώνουν ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν, τὰ δὲ ἄλλα εἶναι ὑπερβάλλοντα τέλη τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν καὶ εἰσπράττουν ἀμέσως, ἀπὸ τὸν πελάτην.

§270Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Οἱ συμβολαιογράφοι καταβάλλουν τὰς 150 δρχ. κατὰ μῆνα, τὰ ὁποίας πληρώνουν καὶ αὐτοὶ ὅπως καὶ οἱ δικηγόροι καὶ οἱ δικαστικοί, τὰ δὲ ὑπόλοιπα, ἅτινα ὅμως φθάνουν εἰς δέκα ἑκατομμύρια δραχμῶν, εἶναι ἐκ τῶν ὑπερβαλλόντων τελῶν, ἐκ τῶν εἰσπράξεων ἐξ ἀπογραφῶν, ἐκ τῶν πλειστηριασμῶν, ἐκ τῶν καταστατικῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν καὶ ἐκ τῶν δέκα χιλιάδων δραχμῶν, τὰς ὁποίας δίδει κάθε συμβολαιογράφος μόλις διορισθῇ τὸ πρῶτον. Διὰ νὰ πεισθῇ δὲ ὁ κ. Κούνδουρος ὅτι τὰ ὑπερβάλλοντα τέλη ἔπρεπε νὰ ἀνήκουν ὁλοκληρωτικῶς εἰς τοὺς συμβολαιογράφους, πρέπει νὰ ἱστορήσω τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ζητήματος. Εἰς τὰ 1928 καθώριζεν ὑπὲρ αὐτῶν ὁ νόμος 8% ἐκ τῶν ὑπερβαλλόντων τελῶν. Ἐπὶ ὑπουργείας τοῦ μακαρίτου Τσιτσεκλῆ, ἐζήτησαν οἱ συμβολαιογράφοι, λόγῳ τῆς αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου, νὰ αὐξηθοῦν τὰ ποσοστὰ ἀπὸ 8% εἰς 15% καὶ ὄντως ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις Μιχαλακοπούλου νὰ τοὺς δώσῃ τὴν αὔξησιν αὐτήν, ὁπότε μόνοι των προσεφέρθησαν νὰ ἀφήνουν τὰ 5% πρὸς σύστασιν ἰδικοῦ των Ταμείου, Ταμείου Συμβολαιογράφων, ὄχι τοῦ μεταγενεστέρως συσταθέντος Ταμείου Νομικῶν, εἰς ὃ ἄκοντες καὶ διαμαρτυρόμενοι συμπεριελήφθησαν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἔπεσε, χωρὶς νὰ ἐκπληρωθοῦν ταῦτα, καὶ ἡ διάδοχος Κυβέρνησις ηὔξησε μὲν τὰ ποσοστά, ἀλλ’ ὄχι εἰς 15%, ἀλλ’ εἰς 10%, συγχρόνως ὅμως διηγόρευσε τὴν διατήρησιν τῶν 5% ὑπὲρ τῆς συστάσεως ἰδικοῦ των Ταμείου. Ἀλλὰ βάσις τῆς ὑπὲρ τοῦ Ταμείου παρακρατήσεως τῶν 5%, ἦτο ὅτι θὰ ηὔξανε τὰ ποσοστὰ εἰς 15%, ὁπότε κατ’ οὐσίαν θὰ ηὔξανε τὰ ποσοστά των ἀπὸ 8% εἰς 10% καὶ θὰ ἐδίδοντο τὰ ὑπόλοιπα ὑπὲρ τοῦ Ταμείου των, ἐνῷ ἤδη συνέβη νὰ ἐλαττωθοῦν τὰ ποσοστά των εἰς 5%, ἀφοῦ ηὔξησαν μὲν εἰς 10, ἀλλὰ τὰ 5 θὰ ἐδίδοντο διὰ τὸ Ταμεῖον των. Καὶ οὕτω, ἐνῷ ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς ηὔξησε καὶ ἔπρεπε νὰ λάβουν περισσότερα ποσοστά, ἔλαβον ὀλιγώτερα μὲ μεταβολὴν τῶν συνθηκῶν τοῦ βίου ἐπὶ τὰ χείρονα, μὲ οὐσιώδη ἐλάττωσιν τῶν ἐργασιῶν των, μὲ δεινὸν τὸν ἀντίκτυπον τῆς γενικῆς κρίσεως. Διεμαρτυρήθησαν δικαίως οἱ ἄνθρωποι οὗτοι διὰ τὴν ἀδικίαν καὶ εἰς τὰς διαμαρτυρίας των εἶχον τὸ πρόσθετον παράπονον ὅτι δὲν συνεστήθη Ταμεῖον ἰδικόν των, εἰς τὸ ὁποῖον, ἐπὶ τέλους, πᾶσα εἰσφορά των, ἔστω καὶ δυσανάλογος, θὰ ἦτο εἰσφορὰ εὐπρόσδεκτος, διότι θὰ ἐγίνετο ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ἰδίων. Συνεστήθη Ταμεῖον γενικόν, εἰς τὸ ὁποῖον εἰσέφερον αὐτοὶ πολλαπλάσια τῶν ἄλλων καὶ χάριν τῶν ἄλλων, καὶ διὰ τοῦτο μυρίας κατέβαλον ἐνεργείας διὰ νὰ ἀποσχισθῶσι τοῦ Ταμείου αὐτοῦ. Τοῦτο δὲν ἔγινε καὶ διὰ τοῦτο ὀρθὸν εἶναι καὶ δίκαιον νὰ ρυθμισθῶσιν ἐπὶ τὸ δικαιότερον αἱ εἰσφοραί των, διὰ νὰ παύσῃ ἡ εὔλογος καὶ δεδικαιολογημένη ἐξέγερσις μιᾶς τάξεως ἀνθρώπων, εἰς οὓς οἱ νόμοι καὶ ἡ κοινωνία ἐνεπιστεύθησαν τιμαλφέστατα συμφέροντα. Συμφώνως πρὸς ταῦτα, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν, καθ’ ἥν ἡ παράγραφος θʹ τοῦ ἄρθρ. 3ου τοῦ νόμου 4448, ἡ καθορίζουσα ὅτι τὰ ὑπερβάλλοντα τέλη περιέρχονται εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν, «καταργεῖται». Βεβαίως, θὰ μοὶ ἀντιταχθῇ ὅτι ὡρισμένος πόρος τοῦ Ταμείου ἐκλείπει, ἀλλ’ ὅταν ὁ πόρος οὗτος εἶναι ἄδικος καὶ ἐπιβαρύνει ἀτόπως μίαν τάξιν ὁλόκληρον, δίκαιον εἶναι νὰ ἐκλίπῃ. Πολὺ μεγαλειτέρα εἶναι ἡ ζημία, τὴν ὅποιαν ὑφίσταται τὸ Ταμεῖον ἀπὸ τὴν προσθήκην τῶν ἀπειραρίθμων μετόχων, προσθήκην, ἡ ὁποία συντελεῖται διὰ τῶν ἀθρόων τροπολογιῶν, αἵτινες ὑπεβλήθησαν, καὶ τὰς ὁποίας ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§271Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οὐδεὶς θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν, ἄν θέλουν νὰ χωρίσουν τὸ Ταμεῖον των ἀπὸ τὸ ἰδικόν μας οἱ συμβολαιογράφοι. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπολογίσουν ἐπὶ τῶν ἰδίων δυνάμεων καὶ ἐπὶ τῶν ἰδίων εἰσφορῶν, ἀλλ’ ὄχι ἐπὶ τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία εἰσπράττεται δι’ ὁλόκληρον τὸ Ταμεῖον. Ἐὰν οἱ συμβολαιογράφοι θέλουν νὰ ἱδρύσουν ἰδιαίτερον Ταμεῖον, διὰ τῶν ἰδίων καταβολῶν, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ μὴ τὸ κάμουν, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι δὲν θὰ παρασύρουν καὶ τοὺς γενικωτέρους πόρους τοῦ Ταμείου.

§272Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τοῦτο ἐζήτησαν ἐπιμόνως καὶ ἐπανειλημμένως, ἀλλ’ ἡ ἀντίδρασις ὑπῆρξεν ἔμμονος, διὰ νὰ καρπῶνται αἱ ἄλλαι τάξεις τῶν μετόχων τὰς ἐκ τῶν συμβολαιογράφων μεγαλειτέρας εἰσπράξεις.

§273Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄν θέλουν νὰ φύγουν, ἂς φύγουν, ἀλλ’ ἄνευ τῶν γενικωτέρων πόρων ὑπὲρ τοῦ Ταμείου. Ἀλλ’ ἄν θέλουν νὰ φύγουν συμπαρασύροντες καὶ τοὺς φόρους καὶ νὰ μᾶς ἀφήσουν ἔπειτα μὲ τὰ ταλληράκια, ὅπως εἴπετε, διὰ νὰ συντηρήσωμεν τὸ Ταμεῖον, δὲν εἶναι δυνατόν. Ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους, ἄς φύγουν καὶ νὰ μὴ ἔχουν κανὲν παράπονον.

§274Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα κατὰ τρόπον, ὥστε τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν καταβάλει, νὰ περιορισθοῦν διὰ τὴν σύστασιν ἰδικοῦ των Ταμείου, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν οἱ συμβολαιογράφοι νὰ τροφοδοτοῦν τὰς δικηγορικὰς καὶ τὰς δικαστικὰς συντάξεις. Εἶναι πολὺ ἄδικον αὐτὸ καὶ ἀντίκειται εἰς πᾶσαν ἀντίληψιν ἀσφαλιστικοῦ δικαίου.

§275Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν τὰ ἔδιδον, καθ’ ὅν τρόπον οἱ δικηγόροι, δὲν θὰ ὑπῆρχε καμμία ἀντίρρησις. Οἱ πόροι ὅμως οἱ ἄλλοι, οἱ γενικώτεροι, νὰ ἀφεθοῦν ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Νομικῶν, διότι, ἐὰν τῶν ἄλλων θετικῶν φορολογιῶν, μὲ τὰς ὁποίας ἔχει προικισθῇ τὸ Ταμεῖον ἀποξενωθῇ, δὲν δύναται νὰ συντηρηθῇ μὲ τὰ ταλληράκια. Ὥστε θέλουν οἱ συμβολαιογράφοι νὰ κάμουν Ταμεῖον μὲ τὰς προσωπικὰς εἰσφοράς των, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῶν νομικῶν.

§276Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δηλαδὴ θέλετε τὰ πρόσθετα τέλη τῶν συμβολαιογράφων νὰ περιέρχωνται εἰς τὸ Ταμεῖον τῶν Δικηγόρων;

§277Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ τονίσω ὅτι....

§278Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, σᾶς παρακαλῶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσω τὴν ἀγόρευσίν μου....

§279Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ (Πρόεδρος). Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὀλίγοι δύνανται νὰ πραγματευθοῦν. Μεταξὺ τῶν ὀλίγων τούτων εἶσθε καὶ σεῖς καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς διακόπτουν, διότι θέλουν νὰ καταλάβουν.

§280Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὸ μὲ τιμᾷ ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ νομίζω ὅτι μὲ τὰς διαλογικὰς συζητήσεις πρὶν ἐξαντληθῇ τὸ θέμα, εἶναι ἀδύνατον νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλή. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὶ ἠθέλετε νὰ μὲ ἐρωτήσητε, κ. Μπακόπουλε;

§281Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ συμβολαιογράφοι εἶχον προβῆ εἰς προκαταρκτικὰς ἐργασίας διὰ τὴν ἵδρυσιν Ταμείου Συντάξεων ἰδικοῦ των, πρὶν γίνῃ τὸ Ταμεῖον Νομικῶν, καὶ εἶχον εἰσπράξει ἕν ποσὸν χρηματικόν;

§282Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μάλιστα.

§283Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ὁποῖα ὑπεχρεώθησαν νὰ καταθέσουν εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν. Μάλιστα τινὲς ἐξ αὐτῶν, διότι δὲν τὰ κατέθεσαν ἐγκαίρως, ἐδιώχθησαν καὶ ποινικῶς καὶ ἐσύρθησαν εἰς τὸν ἀνακριτήν. Θὰ ἤθελα λοιπὸν νὰ ἐρωτήσω τὸν ἐκ Λασιθίου ἀξιότιμον Συνάδελφον, ἐννοεῖ νὰ ἀφήσουν αὐτὰ τὰ χρήματα οἱ συμβολαιογράφοι, ὅταν ἀποσπασθοῦν, νὰ τὰ ἀφήσουν ὅλα;

§284ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ὑπόλοιπον....

§285Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι.

§286Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐὰν θέλει νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ πῶς ἔχει καὶ τὸ ζήτημα αὐτό, σᾶς παρέχω τὰς ἀκολούθους πληροφορίας. Τῷ 1925 ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ Ταμεῖον τῶν συμβολαιογράφων, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ περιέρχωνται τὰ 5) 10 τῶν ὑπερβαλλόντων τελῶν. Τὸ Ταμεῖον ὅμως δὲν εἶχεν ἔτι συσταθῆ καὶ συνέβη μάλιστα, ὅτε τινὲς τῶν συμβολαιογράφων μετέβησαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ νὰ καταθέσουν τὰ χρήματα, ἡ Τράπεζα νὰ ἀρνηθῇ νὰ δεχθῇ καταθέσεις ὑπὲρ ἀνυπάρκτου Ταμείου. Φυσικὸν ἦτο κατόπιν τούτου νὰ ἀναλώσουν τὰ χρήματα αὐτὰ οἱ συμβολαιογράφοι καὶ δὴ μὲ τὴν ἐπακολουθήσασαν κρίσιν, ὥστε, ὅτε τῷ 1929 ἔγινε τὸ Ταμεῖον Νομικῶν καὶ διὰ τοῦ σχετικοῦ νόμου ὑπεχρεώθησαν νὰ καταβάλωσιν εἰς αὐτὸ τὰ ἀπὸ πενταετίας εἰσπραχθέντα χρήματα, οἱ πλεῖστοι εὑρέθησαν εἰς πλήρη ἀδυναμίαν νὰ πράξωσι τοῦτο. Κατηγγέλθησαν διὰ τὴν πρᾶξιν. Ἐδόθη ὁ χαρακτηρισμὸς τῆς ὑπεξαιρέσεως, ἐνῶ εἶνε λίαν ἀμφίβολον ἄν πρόκειται περὶ ὑπεξαιρέσεως, καὶ ἐσύρθησαν εἰς τὴν ἀνάκρισιν καὶ τὰς φυλακὰς πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν. Τὸ θέμα εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸ συζητούμενον καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ἐκθέτω συντόμως καὶ μόνον ἐπειδὴ μοῦ ἐζητήθη ἡ πληροφορία ἀπὸ τὸν κ. Μπακόπουλον. Τὸ συμπέρασμα τώρα, ἀξιότιμοι Κύριοι Βουλευταί, εἶναι, ὅτι ἐκ τῆς παραβολῆς, μεταξὺ συμβολαιογράφων, δικηγόρων καὶ δικαστῶν, προκύπτει ὅτι ὁ ἀρχικὸς νόμος πάσχει βασικῶς καὶ ὅτι εἶναι ξένος πρὸς τὰ δεδομένα τῆς ἀσφαλιστικῆς ἐπιστήμης καὶ τὰ δεδομένα πάσης ἰδέας δικαίου. Ἐγένετο συμφυρμὸς δικηγόρων, δικαστῶν, συμβολαιογράφων, δικαστικῶν κλητήρων καὶ παντοίων ἄλλων κατωτέρων ὑπαλλήλων, φύρδην μίγδην ἐκανονίσθησαν εἰσφοραὶ δυσανάλογοι, ἄδικοι, ἀλλοῦ χαριστικαὶ καὶ ἀλλοῦ καταθλιπτικαὶ καὶ κατεδυναστεύθησαν τάξεις διὰ νὰ εὐνοηθοῦν ἄλλοι, ἀναλώμασιν ἐκείνων.

§287Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι ταμεῖον δικηγόρων, εἶναι ταμεῖον νομικῶν.

§288Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ. Ἔγινε ταμεῖον νομικῶν, διὰ νὰ περιληφθοῦν κλάδοι ἀνόμοιοι ἁπλῶς καὶ μόνον, διότι ἀσχολοῦνται περὶ τὰ δικαστήρια. Τὸ τρίτον σημεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι καὶ τελευταῖον, διὰ νὰ παύσω νὰ σᾶς ἐνοχλῶ διὰ τῆς ἀγορεύσεώς μου...

§289Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ μᾶς τέρπῃς δηλαδή.

§290Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εὐχαριστῶ...εἶναι τὸ θιγὲν ὡραιότατα καὶ λυρικώτατα ὑπὸ τὸν Συνάδελφον κ. Νικολαΐδην. Κύριοι, εἶναι πολὺ ἐπαγωγόν ὅταν λέγωμεν ὅτι, παρατείνοντες τὴν προθεσμίαν τῆς καταβολῆς τῶν δόσεων μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1934, ἐπιλύομεν τὸ πρόβλημα. Ἐπιτρέψατε νὰ φρονῶ ὅτι μὲ τὴν συνήθη ἐλαφρότητα, ἥτις χαρακτηρίζει τὸν ὀφειλέτην ἕλληνα, θὰ εἴπῃ οὗτος ὅτι μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1934 βλέπομεν. Κατὰ τοὺς πρώτους τρεῖς ἢ τέσσαρας μῆνας, ποὺ θὰ εἶναι εἰς τὴν ἀρχὴν ἀκόμη τοῦ παρατεινομένου χρόνου, θὰ εἴπῃ «ἔχουμε καιρό», καὶ χωρὶς νὰ τὸ ἐννοήσῃ, σιγά–σιγά, θὰ ἔλθῃ ὁ Δεκέμβριος τοῦ 1934 καὶ δὲν θὰ ἔχῃ καταβάλει οὐδὲ ὀβολόν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐλαφρότης, εἶναι καὶ ἡ ἀδυναμία. Ποῖοι εἶναι οἱ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ καταβάλουν τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Νικολαΐδης; Διότι πρόκειται περὶ καθυστερουμένων δόσεων τεσσάρων ἐτῶν καὶ διότι καθυστεροῦν οἱ περισσότεροι τῶν δικηγόρων. Θὰ εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ καταβάλουν αὐτὰ τὰ χρήματα καὶ νὰ καταβάλουν καὶ τόκον 12%; Δεδόσθω δέ, ὅτι τὰ ποσὰ αὐτὰ δὲν εἶνε ὅσα ὑπελόγισεν ὁ κ. Νικολαΐδης, ἀλλ’ ὅτι εἶνε μόνον 35.000, ἂς εἶναι 25.000 δρχ. Δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι μὲ αἷμα προσπαθοῦν νὰ φέρουν τὴν μίαν ἄκρην μὲ τὴν ἄλλην διὰ νὰ ζήσουν αὐτοὶ καὶ ἡ οἰκογένειά των, σοβαρῶς δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ἐντὸς ἑνὸς ἔτους θὰ κατορθώσουν νὰ ἔχουν περίσσευμα 25–30.000 δρχ. διὰ νὰ ὑπάρξουν συνεπεῖς εἰς τὰς ἔναντι τοῦ Ταμείου ὑποχρεώσεις των; Κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1934 συνεπῶς θὰ ἔχωμεν πάλιν τὰ ἴδια, θὰ ἀρχίσουν τὰς διαμαρτυρίας καὶ τὰς κραυγὰς καὶ ἡμεῖς, ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κωφεύσωμεν εἰς τὰς κραυγὰς τούτων. Καὶ οὕτω πάλιν θὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία. Πρέπει συνεπῶς νὰ ληφθοῦν ἄλλα μέτρα ριζικά, ὁριστικὰ καὶ τακτοποιοῦντα τελικῶς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ἐγὼ τάσσομαι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῶν 150 δρχ. κατὰ μῆνα καὶ ὅλων τῶν τόκων, τῶν βαρυτάτων τόκων, τοὺς ὁποίους ἔχει καθιερώσει τὸ Ταμεῖον καὶ τοὺς ὁποίους ἡ ἐπιείκεια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ κατεβίβασε μόνον κατὰ τὰ 2%. Πάντως, ἂν ἡ πρότασίς μου περὶ ὁλοκληρωτικῆς καταργήσεως τῶν δόσεων δὲν γίνῃ δεκτή, νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερωθοῦν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Νικολαΐδης, μακραὶ δόσεις διὰ νὰ δυνηθοῦν τέλος νὰ ἀνταπεξέλθουν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των οἱ καθυστεροῦντες.

§291ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ἐλαφρότης διὰ τὴν ὁποίαν ὡμιλήσατε, θὰ λείψῃ ὅταν θέσωμεν τὴν προθεσμίαν μέχρι τοῦ 1935; Τὰ ἴδια ποὺ θὰ συμβοῦν διὰ τὸ 1934, θὰ συμβοῦν καὶ ἂν παρατείνωμεν τὴν προθεσμίαν μέχρι τοῦ 1935.

§292Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι δέον νὰ καθιερώσωμεν μακροτέρας χρονικῆς διαρκείας δόσεις.

§293ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ βασικὸν ἐλάττωμα ὑφίσταται ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς εἰσπράξεως. Ἐὰν ἐγένετο ἀναγκαστικῶς ἡ εἴσπραξις ἀπὸ τοὺς ταμίας εἰς ἕκαστον τέλος ἑκάστου μηνός, ἐλάχιστοι θὰ ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ καθυστέρουν.

§294Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἔχετε ἄδικον εἰς αὐτό. Ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ εἰσπράκτωρ καὶ νὰ περιέρχηται ὁ εἰσπράκτωρ τὰ γραφεῖα καὶ τὰς οἰκίας τῶν μετόχων διὰ νὰ συλλέγῃ τὰ χρήματα. Εἴμεθα ἐντελῶς ἀσυνείθιστοι ἐν Ἑλλάδι εἰς τὸ νὰ μεταβαίνωμεν καὶ νὰ πληρώνωμεν τὰ ὀφειλόμενα, καὶ τοῦτο εἴτε ἐξ ἀμελείας, εἴτε ἐξ ὀκνηρίας, καὶ ἐπὶ τέλους, λόγῳ τῶν ἀπασχολήσεών μας. Οὕτω λησμονοῦμεν τὸν πρῶτον μῆνα καὶ προστίθεται ὁ δεύτερος. Ὅταν ἔλθῃ ὁ τρίτος, τὸ ποσὸν ἀρχίζει νὰ γίνηται σεβαστὸν καὶ ἀρχίζουν αἱ δυσκολίαι. Καὶ δημιουργεῖται ἡ γενικὴ καθυστέρησις, προστίθεται ὁ χονδροειδέστατος τόκος πρὸς 12% καὶ φθάνει τὸ ἀπροχώρητον. Ἰδοὺ καὶ μία ἔτι ἀπόδειξις ἐν τῷ μὴ διορισμῷ εἰσπρακτόρων περὶ τῆς ἀπειρίας τῶν διοικητῶν τοῦ Ταμείου εἰς τὰ τραπεζιτικά.

§295Δ. ΜΠΟΥΚΟΥΡΑΣ. Ἔχω εἴκοσιν ἑπτὰ ἔτη προϋπηρεσίας. Ἐπῆγα προχθὲς νὰ πληρώσω μέρος τῆς προϋπηρεσίας. Ἐπλήρωσα 2.025–5062. Πόσον τόκον ἐπλήρωσα; 664– 1.586 καὶ 1.186. Δηλαδή, διὰ ποσὸν 12.000 ἐπλήρωσα 3.500 τόκον!

§296Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς ὑμᾶς, ὁ ὁποῖος ἐθέσατε τὴν βάσιν τῆς ὑπάρξεως ἑνὸς ἀσφαλιστικοῦ καὶ τραπεζικοῦ πνεύματος, θὰ ἐδικαιούμην νὰ ἐκθέσω τὴν ἑξῆς σκέψιν. Δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ διευκολύνωμεν τοὺς μὴ δυναμένους νὰ πληρώσουν, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ πληρώσουν ἀσφαλῶς τῷ 1934 καὶ τῷ 1935, χωρὶς καὶ νὰ ἀπομακρυνώμεθα τοῦ τραπεζικοῦ καὶ ἀσφαλιστικοῦ πνεύματος, ἂν εἴπωμεν, ὅτι ὁ δικαιούμενος συντάξεως, ἀσχέτως πρὸς τὴν καθυστέρησίν του, παίρνει τὴν σύνταξιν, λογιζομένου τοῦ ἀπὸ τῆς καθυστερήσεώς του ἔτους, ὥστε νὰ θέσωμεν νόμον, ἀντὶ νὰ δανείζῃ τὸ Ταμεῖον εἰς ξένους, νὰ δανείζῃ τὸν ἰδιώτην δικαιοῦχον μὲ ἐνεχυρίασμα τὴν ἀξίωσίν του, τὴν σύνταξίν του, ὥστε ὁ τόκος ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὡς πρέπει, νὰ εἶνε ἀκριβῶς ὁ αὐτὸς πρὸς τὸν τόκον τὸν ὁποῖον εἰσπράττει τὸ Ταμεῖον, δανεῖζον τὰ χρήματά του εἰς διαφόρους ὑποθήκας; Ἄν λαμβάνῃ ἀπὸ ἐκείνους 10%, νὰ λαμβάνῃ καὶ ἀπὸ τοὺς καθυστεροῦντας 10%, ὅταν πρόκειται νὰ τοὺς δώσῃ τὴν σύνταξιν.

§297ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει μία πλάνη, τὴν ὁποίαν ἀπὸ χθὲς ἀκούω. Ὡμιλοῦμεν περὶ καθυστερήσεως τῶν μετόχων, ὁμιλοῦμεν περὶ καθυστερήσεως ὀφειλῆς γάμου. Σᾶς δηλῶ ὅτι εἶναι ἐλάχιστοι οἱ καθυστεροῦντες, διότι ἡ προθεσμία ἦτο ἀνατρεπτικὴ καὶ ἠναγκάσθησαν οἱ πλεῖστοι νὰ πληρώσουν. Ὑπάρχουν ἐπίσης καὶ καθυστερήσεις ἐξ ἀναγνωρίσεως προϋπηρεσίας...

§298Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Πολλαί.

§299ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Πολλαί. Αὐταὶ αἱ καθυστερήσεις εἶναι καθυστερήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀδύνατον νὰ τύχουν μιᾶς εὐμενείας, διότι αὐτὰ τὰ ποσὰ εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἰσάγονται εἰς τὸ Ταμεῖον καὶ ἀποτελοῦν ἀποθεματικὰ τοῦ Ταμείου, διανεμόμενα διὰ τὰς συντάξεις. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος ὅμως τῶν καθυστερουμένων ἐκ προϋπηρεσίας, ἐγὼ δύναμαι νὰ προβῶ καὶ περαιτέρω, δηλ. νὰ παραχωρήσωμεν καὶ ἀπὸ τὸ τέλος τοῦ ἔτους 1933 τὸ δικαίωμα τῆς πληρωμῆς εἰς 36 μηνιαίας δόσεις.

§300Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἄνευ τόκου.

§301ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τόκου, καὶ θὰ σᾶς ἀναπτύξω τὸ διατί μετ’ ὀλίγον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς καθυστερήσεις τῶν εἰσφορῶν, δηλ. τῶν 150 δρχ., δὲν εἶναι οὐδὲ σοβαρὸν νὰ ὑποστηρίζηται ὅτι δύναται νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία διὰ ποσὸν ἀνερχόμενον εἰς 24.000.000 δραχμῶν σήμερον. Ἀποτελεῖ τὰ ⅔ τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου θὰ δοθῇ ἡ σύνταξις. Ἑπομένως παροχὴ εὐκολίας οἱασδήποτε, ὅσον ἀφορᾷ τὰς καθυστερουμένας μηνιαίας δόσεις, ἀσφαλῶς σημαίνει φορολογικὰς εὐκολίας εἰς τοὺς καθυστεροῦντας, ἀδικοῦμεν δὲ τοὺς ἐγκαίρως καταβαλόντας καὶ ἀποστεροῦμεν αὐτοὺς τῆς συντάξεως καὶ μειοῦμεν τὴν σύνταξιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι πραγματική, ἀλλὰ καθορίζεται ἀναλόγως τῶν ὡρισμένων πόρων. Μεταξὺ τῶν πόρων τούτων εἶναι καὶ ἡ ἑνιαία εἰσφορά. Ἂν τυχὸν δὲν ἔγινα ἀντιληπτός, ὁμολογῶ ὅτι δὲν πταίω ἐγώ.

§302Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, προσεθέσατε καὶ τὸ ἑξῆς: Ὅτι, ἂν δοθῇ προθεσμία εἰς τοὺς καθυστεροῦντας, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τὸ διανεμητέον ποσόν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου γίνεται ὁ καθορισμὸς τῆς συντάξεως τῶν κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος ἐξερχομένων συνταξιούχων.

§303ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Σᾶς παρέσυρεν εἰς πλάνην ὁ κ. Συνάδελφος, καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω.

§304ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ἐν ὀργῇ). Εἶμαι εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, κ. Νικολαΐδη, καὶ εἶμαι εἰθισμένος καὶ ὡς δικηγόρος, καὶ ὡς βουλευτής, ὅταν βεβαιῶ τι, νὰ εἶναι σωστό. Βεβαιῶ λοιπὸν τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ποσόν, τὸ προερχόμενον ἐκ τῶν μηνιαίων εἰσφορῶν, ἀποτελεῖ ἕνα συντελεστὴν τοῦ ποσοῦ τῆς συντάξεως. Ἀντελήφθην ὅτι καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ὑπάρχει ἡ πλάνη ὅτι τὸ ποσὸν τῆς συντάξεως καθορίζεται παγίως. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Τὸ ποσὸν τῆς συντάξεως εἶναι ἀνάλογον πρὸς ὡρισμένους πόρους, τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς ἀναγνώσω, καὶ πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν συνταξιούχων.

§305Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ δώσετε ἕν χρονικὸν διάστημα νὰ καταβληθοῦν εἰς δόσεις τὰ καθυστερούμενα. Ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἀκόμη, τί τόκον θὰ ὑποχρεοῦται ὁ μέτοχος νὰ καταβάλλῃ διὰ τὰς καθυστερήσεις αὐτὰς τῆς προϋπηρεσίας;

§306ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἁρμόδιοι εἶναι ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἐγώ, ὡς εἰσηγητής, δὲν ἐκφράζω παρὰ μίαν γνώμην καὶ ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Τσουκαλᾶν καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχήν του ἀπὸ τῆς διακρίσεως αὐτῆς καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι, προσωπικῶς, ἐκφράζω τὴν γνώμην ὅτι διὰ τὴν καθυστέρησιν τῶν ὀφειλομένων ἐκ τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς προϋπηρεσίας, καλὸν καὶ δίκαιον εἶναι νὰ δοθῇ παράτασις, διότι ὑπῆρχον μεταξὺ τῶν δυστροπούντων καὶ πολλοὶ πενόμενοι. Ἤθελα νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Τσουκαλᾶν, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, ὡς ἔχει, νὰ γίνωνται σκέψεις περὶ παροχῆς διευκολύνσεων πολὺ μεγάλων εἰς τοὺς καθυστεροῦντας τὰς μηνιαίας εἰσφοράς, διότι τὰς συνεπείας τῶν τοιούτων ἐνεργειῶν θὰ πληρώσουν οἱ μέτοχοι οἱ ἐξερχόμενοι.

§307Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς μηνιαίας εἰσφοράς, εἶμαι σύμφωνος μαζί σας. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ δηλώσητε εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ποσοστὸν τοῦ τόκου τὸ ὁποῖον θὰ ὑποχρεωθῇ ἕκαστος μέτοχος νὰ πληρώσῃ διὰ τὴν καθυστέρησιν προϋπηρεσίας. Ἐγώ, ἐν τῷ ἐνδιαφέροντί μου ὑπὲρ τοῦ Ταμείου, σᾶς συνιστῶ νὰ μειώσητε τὸν τόκον εἰς τὸ ἐλάχιστον, διότι οὐδεὶς θὰ δυνηθῇ νὰ πληρώσῃ τὰ ὀφειλόμενα χρήματα ἀπὸ προϋπηρεσίαν 30 ἐτῶν μὲ τόκον 10%. Αὐτὸ εἶναι πρὸς ζημίαν τοῦ Ταμείου.

§308ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπλήρωσαν τόσοι, ὥστε σᾶς τονίζω ὅτι τὸ ἔσοδον τὸ πραγματοποιηθὲν ἐξ εἰσφορῶν καὶ τῶν λοιπῶν πόρων, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀνέρχεται εἰς διακόσια ἑκατομμύρια δραχμῶν.

§309Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν πάρετε τὸν σημερινὸν δικηγόρον, ὁ ὁποῖος παραπονεῖται καὶ λέγει, χρεωστῶ 40.000 δρχ., καὶ ἔχει 44 χρόνια ὑπηρεσίαν....

§310Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τοῦτο εἶναι, Κύριοι Συνάδελφοι, καὶ τὸ τρίτον σημεῖον, ἐφ’ οὗ ἐνόμισα ἀπαραίτητον νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Δὲν θὰ προχωρήσω περαιτέρω καὶ οὔτε θὰ εἰσέλθω κἂν εἰς τὸν ἔλεγχον ἄλλης τινος βάσεως, περὶ τῶν ὑπολογισμῶν, κατὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἔπρεπε νὰ δίδωνται αἱ συντάξεις καὶ περὶ τοῦ ἀτέρμονος ἀριθμοῦ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ λάβουν τὴν σύνταξιν αὐτήν, μὲ τοὺς προστεθέντας κλητῆρας, τηλεφωνητρίας, δικολάβους, χωροφύλακας, οἵτινες ἐπίσης εἰσεπήδησαν εἰς τὸ Ταμεῖον μὲ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἠκολουθήθη ν’ ἀνοίξῃ ἕνα πορτάκι, καὶ τὸ ὁποῖον πλέον κατέστη ἀδύνατον νὰ κλείσῃ. Ἐὰν εἰσηρχόμην εἰς τοὺς σχετικοὺς ὑπολογισμούς, φοβοῦμαι ὅτι ὁ πρῶτος τυχὸν ἐπιστήμων ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει γνώσεις καὶ ἐμπειρίαν περὶ τὰ τοιαῦτα πράγματα ἤθελε τὰ ἐλέγξει, θὰ κατέληγεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι εἶνε πολὺ ἀμφίβολος ἡ ἐπιτυχία τοῦ Ταμείου καὶ ὅτι μὲ τὰ διακόσια ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἔχει μέχρι τῆς στιγμῆς, ἢ μὲ τὰ τριακόσια ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ μετά τινὰ χρόνον, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν οὐδὲ πόρρωθεν τὸ Ταμεῖον νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς κολοσσιαίας ὑποχρεώσεις του ἐπὶ παροχῇ τῶν ὑπεσχημένων συντάξεων. Πολὺ φοβοῦμαι μήπως συμβῇ, ἐὰν δὲν ληφθοῦν τὰ μέτρα ἐπὶ τῶν ὁποίων προὐκάλεσα τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Βουλῆς, μήπως ἐπαληθεύσῃ ὁ ἐπίλογος μιᾶς ἐπιστημονικῆς μελέτης περὶ τοῦ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν τοῦ κ. Ἀθανασιάδου, μέλους τῆς Ἑλληνικῆς Ἀσφαλιστικῆς Ἑταιρείας καὶ τῆς Συντακτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ περιοδικοῦ «Ἀσφαλιστικὴ Ἐπιθεώρησις», ἔχοντος ὧδε (ἀναγινώσκει). «Ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τῶν ἄνω συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ταμείου Συντ. Νομικῶν, ὡς ἀποτελῶν περίεργον συνονθύλευμα ἐμπειρικῶν ἀσφαλιστικῶν διατάξεων, ἄνευ ὅμως οὐδενὸς ἐπιστημονικοῦ κριτηρίου, χρήζει ἄρδην ἀναθεωρήσεως, ἐπὶ σκοπῷ ὅπως καταστῇ βιώσιμος καὶ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν μεγάλην ὄντως κοινωνικὴν ἀποστολὴν αὑτοῦ. Ἄλλως, ἂν ἐξακολουθήσῃ τὸ ὑφιστάμενον καθεστώς, οἱ ὀλίγοι οἵτινες καταβάλλουσι τὰς μεγάλας εἰσφοράς, θὰ χρησιμεύσωσιν ἁπλῶς ὅπως εἰς βάρος των συνταξιοδοτοῦνται πολλοί, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐλπίδος ὅπως καὶ αὐτοὶ τύχωσι μιᾶς ἔστω ἰσοπόσου συντάξεως εὐγηρίας, διότι ἐν τῷ μεταξὺ, λόγῳ τῶν ἀλλεπαλλήλων καὶ ἀναποφεύκτως γενησομένων περικοπῶν τῶν συντάξεων, ἀντὶ τῶν ὑπεσχημένων πολλῶν χιλιοδράχμων, θὰ θεωρήσωσι τοὺς ἑαυτούς των εὐτυχεῖς ἂν τύχωσι, καὶ μιᾶς συντάξεως 3–4 ἑκατονταδράχμων τὸ πολύ». Δι’ αὐτὸ εἶπα, Κύριοι, ὅτι τὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα καταρτίζονται μὲ κανόνας μαθηματικοὺς τῆς ἀσφαλιστικῆς ἐπιστήμης καὶ πρέπει νὰ ληφθοῦν εἰδικὰ μέτρα, ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, διὰ νὰ περισωθῇ τὸ Ταμεῖον. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς θελήσῃ νὰ σταματήσῃ τοὐλάχιστον εἰς τὰ τρία σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐξήτασα, θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ πάντως, ὑπὸ τὴν ρητὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ κάμῃ μίαν δημοσίαν ἐπαγγελίαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὑπὸ τὴν ἰδιότητα αὐτοῦ ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι θὰ καταρτίσῃ τάχιστα μίαν ἐπιτροπήν, ὄχι ἀπὸ νομομαθεῖς, ἀλλ’ ἀπὸ ἄλλους εἰδικούς, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐξετάσωσι τὰ βάθρα τοῦ «περὶ Ταμείου Νομικῶν» νόμου καὶ ἀφοῦ διακριβώσουν ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι συντεταγμένον κατὰ τοὺς ὅρους καὶ τὰς ἐπιταγὰς τῆς οἰκονομικῆς καὶ ἀσφαλιστικῆς ἐπιστήμης, νὰ ὑποβάλουν τὰς ἐπιβαλλομένας τροποποιήσεις, οὕτως ὥστε μὲ τοὺς πόρους δι’ ὧν προικοδοτεῖται τὸ Ταμεῖον ἀφ’ ἑνός, καὶ μὲ τὰς συντάξεις, τὰς ὁποίας δύναται νὰ δώσῃ ἐξ ἑτέρου, νὰ καταστῇ ἐφικτὴ ἡ εὐόδωσις τοῦ κοινωνικοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον τὸ Ταμεῖον ἐπιδιώκει.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολαΐδης.

§312ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὁ κ. Ράλλης ἀνέφερε μερικὰ πράγματα καὶ ἡ Βουλὴ ἐνόμισεν ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον διετύπωσεν ὡς πρὸς τὸ δεύτερον σημεῖον εἶναι καὶ τὸ ἀληθές. Κύριοι Βουλευταί, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ὀφειλομένων ἐκ προϋπηρεσίας καὶ γάμου, δέχονται οἱ εἰσηγηταὶ τοῦ νομοσχεδίου νὰ πληρωθοῦν ταῦτα εἰς 36 μηνιαίας δόσεις. Ἐγὼ ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω ὅπως πληρωθοῦν εἰς (60) δόσεις μηνιαίας, διότι τὰ καθυστερούμενα ἀποτελοῦν μέγα ποσόν. Ἀλλ’ ὁ κ. Ράλλης, ὡς εἰσηγητὴς, καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ὡς Ὑπουργός, δὲν δέχονται ἵνα καὶ αἱ καθυστερούμεναι μηνιαῖαι δόσεις πληρωθοῦν καὶ αὐταὶ διὰ διευκολύνσεων καὶ λέγουν ὅτι, ἐὰν δὲν πληρωθοῦν αὐτά, τὸ Ταμεῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ.

§313Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐντελῶς πρόχειρος, ἀλλὰ μοῦ φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ διαστείλωμεν ἀπ’ ἀλλήλων τὰς τρεῖς περιπτώσεις. Πρέπει νὰ κάμωμεν τὴν ἑξῆς διάκρισιν. Πρῶτον εἰς νεκρὰν ἐποχήν. Τὰς δόσεις ποὺ ἔχομεν ὅτε δὲν ὑφίστατο Ταμεῖον. Δεύτερον αὐτάς, ποὺ ἔχομεν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ταμείου μέχρι σήμερον καὶ αὐτὰς τὰς τοῦ γάμου.

§314ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς συζητῶ. Ἔχομεν τρεῖς περιπτώσεις· μίαν περίπτωσιν μὲ τὰ ὀφειλόμενα ἐκ τοῦ γάμου, δευτέραν περίπτωσιν μὲ τὰ ὀφειλόμενα ἐξ ἀναγνωρίσεως προϋπηρεσίας, τὴν τρίτην περίπτωσιν τὰ ὀφειλόμενα ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ταμείου μέχρι σήμερον ἐκ μηνιαίων εἰσφορῶν. Καὶ διὰ μὲν τὴν δευτέραν ὁ κ. Ράλλης εἶπεν ὅτι δέχεται νὰ τὰς κάμωμεν 36 ἢ περισσοτέρας δόσεις, διὰ τὰς ἄλλας ὅμως δύο περιπτώσεις δὲν δέχεται τὰς τμηματικὰς δόσεις. Ἂς ἐξετάσωμεν τώρα εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον τοῦτο; Ἂν πάρωμεν ἕνα μέτοχον ὀφείλοντα εἰσφορὰς πέντε ἐτῶν, ἤτοι δρχ. 9.000, διὰ νὰ πληρωθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς 12 μῆνας, ἀναλογεῖ νὰ πληρώνῃ κατὰ μῆνα 750 δραχμάς. Δύναται λοιπὸν ὁ μέτοχος, ὁ πτωχὸς δικηγόρος, νὰ καταβάλλῃ 750 δρχ. τὸν μῆνα διὰ τὰ καθυστερούμενα εἰς ἓν ἔτος, χωριστὰ τὰς 150 δρχ. τὴν τρέχουσαν εἰσφοράν;

§315ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Δι’ εἰσφοράν;

§316ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Βέβαια.

§317ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Πόσα τὰ εὑρήκατε σεῖς;

§318ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐγὼ ὑπολογίζω πέντε ἐτῶν εἰσφορὰς εἰς ἐννέα χιλιάδας δρχ. καὶ συνεπῶς ἀναλογοῦν 750 δρχ. μηνιαίως.

§319ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἠξεύρετε ὅτι ἔχουν τὸ εὐεργέτημα νὰ καθυστερήσουν δώδεκα συνεχεῖς δόσεις;

§320ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πάντως ὀφειλέται τῶν δόσεων πέντε ἐτῶν ὑπάρχουν. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ὀφειλετῶν 1929 –33. Ἐδῶ πρόκειται νὰ κάμωμεν ἕνα λογαριασμόν. Δυνάμεθα νὰ τὰ καταβάλωμεν αὐτὰ ὅλα; Πιστεύετε σεῖς, κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ἀφήσατέ με, κ. Ὑπουργέ, νὰ σᾶς κάμω ἕνα λογαριασμόν. Ὁ κ. Ράλλης μᾶς λέγει τὰ ἑξῆς. Διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ γάμου νὰ πληρώσουν τὸ ποσὸν εἰς 36 δόσεις. Ἐπίσης θέλει τὰς εἰσφορὰς νὰ τὰς καταβάλῃ τις εἰς ἓν ἔτος τῶν πέντε ἐτῶν. Τὸ ὅλον εἶναι 9.000 δρχ. ποὺ ἀναλογεῖ κατὰ μῆνα 750 δρχ. Θὰ πρέπῃ δηλ. νὰ καταβάλουν οἱ μέτοχοι τῆς κατηγορίας αὐτῆς 150 δρχ. διὰ τὴν τρέχουσαν εἰσφορὰν καὶ 750 δραχμὰς διὰ τὰς παλαιὰς ὀφειλὰς κάθε μῆνα. Ἂς ἔλθωμεν τώρα νὰ συζητήσωμεν καὶ τὰς ὀφειλὰς τῶν 36 χιλ. δρχ., τὰς ὁποίας ὁ κ. Ράλλης λέγει ὅτι θὰ καταβάλλουν εἰς δόσεις.

§321ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἄν ὑπάρχῃ μέτοχος, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ταμείου νὰ μὴ ἔχει δώσει οὔτε μίαν δραχμήν, λόγῳ εἰσφορᾶς, οὔτε μίαν δραχμὴν λόγῳ προϋπηρεσίας, ἄν ὑπάρχῃ, λέγω, τοιοῦτος μέτοχος, τὶ νὰ τοῦ κάμωμεν ἡμεῖς; Νομίζετε, ὅτι πρόκειται περὶ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας, ἢ περὶ Ταμείου Συντάξεων;

§322ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Νὰ μὴ ὁμιλῆτε περὶ ταμείου ἀλληλοβοηθείας. Δὲν εἶπα τοιοῦτόν τι. Ἀλλὰ μὲ τὸν τόκον 12% καὶ μὲ τὸν ἀνατοκισμόν, θὰ φθάσῃ νὰ πληρώσουν οἱ μέτοχοι αὐτοὶ 50 χιλιάδας. Ἐπιβάλλεται τότε νὰ πληρώσῃ ὁ μέτοχος 1.750 δρχ. μηνιαίως. Ἐρωτῶ, ἐὰν ὑπάρχῃ βουλευτής, ὁ ὁποῖος φαντάζεται, ὅτι εἶναι δυνατὸν εἷς πτωχὸς δικηγόρος νὰ πληρώσῃ 1.750 δρχ. μηνιαίως, τότε ἐπιμείνατε εἰς τὰς προτάσεις σας. Ἐγὼ ὅμως βροντοφωνῶ μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῶν πνευμόνων μου, ὅτι δὲν ὑπάρχει δικηγόρος δυνάμενος νὰ πληρώνῃ 1.750 δρχ. μηνιαίως.

§323Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ συμβῇ ὅμως καὶ μὲ ἡμᾶς ὅ, τι συμβαίνει καὶ μὲ τοὺς ὀφειλέτας τοῦ Δημοσίου. Ὅσοι ἔσπευσαν καὶ ἐπλήρωσαν, καλῶς ἐπλήρωσαν. Ὅσοι δὲν ἐπλήρωσαν θὰ ἀπολαύσουν φορολογικῶν διευκολύνσεων. Καὶ εἶναι τοῦτο ἄδικον, διότι φοβοῦμαι ὅτι οἱ πληρώσαντες δὲν εἶναι ἐν πολλοῖς, οἱ πλουσιώτεροι, ἀλλ’ οἱ ἐπιμελέστεροι. Ἐφόσον ὑπάρχουν ὀφειλέται τακτοποιήσαντες τοὺς πρὸς τὸ Ταμεῖον λογαριασμούς των, τὸ Ταμεῖον δίδει τὴν εὐκολίαν καὶ ἐπιβάλλει τὴν πληρωμὴν ἑνὸς τόκου. Ὁ ἀνατοκισμὸς πρέπει νὰ λείψῃ.

§324ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Φαντάζεσθε ὅτι ἂν ἐπιμείνετε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει, καὶ μὲ τὰς τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν δεκταί, φαντάζεσθε, ὅτι θὰ εἶναι ὑπὲρ τοῦ Ταμείου; Δύναται κανεὶς νὰ φαντασθῇ ὅτι θὰ ἠμπορέσουν οἱ μέτοχοι νὰ πληρώσουν τόσο ποσὸν μηνιαίως;

§325Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ Ταμεῖον μέχρι σήμερον εἶχε μόνον ρόλον εἰσπράκτορος. Τώρα ἀρχίζει καὶ νὰ πληρώνῃ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ἀμέσως ἀπὸ τὸν ἕνα προορισμόν του εἰς τὸν ἄλλον. Ἔχομεν μέχρι τώρα ζωὴν δύο ἐτῶν εἰσπράξεων. Ὅταν ἀποκτήσῃ καὶ ζωὴν δύο ἐτῶν πληρωμῶν, τότε θὰ ἔχωμεν θετικώτερα δεδομένα, διὰ νὰ κρίνωμεν. Ὁμιλῶ κάπως γενικώτερον. Προχθές, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης, εἴπομεν καὶ ἄλλα γενικώτερα πράγματα.

§326Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ δαπάνη τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐδῶ ἔγκειται. Διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὁ κ. Ράλλης ἐπιμένουν ὅτι ζημιοῦται τὸ Ταμεῖον, ἂν δεχθοῦν τὰς ἀπόψεις μου. Τουναντίον, ἐγὼ φρονῶ ὅτι ἂν δὲν τὰς δεχθοῦν θὰ ζημιώσῃ τὸ Ταμεῖον, διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι οὐδεὶς τῶν δικηγόρων τῶν καθυστερούντων δόσεις παλαιάς, θὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του καὶ οὕτω οἱ μέτοχοι θὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ ἐλάχιστον καὶ τὸ Ταμεῖον θὰ καταργηθῇ τότε συνεπεία ἐξεγέρσεως τῶν περισσοτέρων. Ἀνεγράφει ὅτι τὰ ἐκ τοῦ γάμου καὶ τῆς προϋπηρεσίας εἶναι περίπου διακόσια ἑκατομμύρια. Ἐξ αὐτῶν εἰσεπράχθησαν μόνον τὰ ὀγδοήκοντα ἑκατομμύρια καὶ ὀφείλονται τὰ ὑπόλοιπα ἑκατὸν εἴκοσιν. Αὐτὰ τὰ ἑκατὸν εἴκοσιν ἑκατομμύρια, τότε μόνον θὰ καταβληθῶσιν, ἄν θὰ ὁρισθῇ νὰ καταβληθῶσιν εἰς δόσεις ἀτόκως. Ἀπὸ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, πᾶσα καθυστέρησις πρέπει νὰ εἶναι ἔντοκος.

§327Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Τὸ ἄριστον εἶναι πάντοτε ὁ ἐχθρὸς τοῦ καλοῦ.

§328ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πᾶσα καθυστέρησις ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς καθίσταται τοκοφόρος, ἂν δὲ εἶναι αἱ καθυστερήσεις 24 μηνιαῖαι δόσεις, τότε ἂς χάνουν τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεώς των καὶ νὰ ὑφίστανται τὰς συνεπείας τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου. Προσέξατε, Κύριοι, ἵνα μὴ ἐπιμένοντες εἰς τὰς ἀπόψεις σας, καταστρέψητε αὐτὸ τοῦτο τὸ Ταμεῖον τῶν Συντάξεων τῶν Νομικῶν. Δὲν ζητοῦμεν νὰ χαρίσητε τίποτε, παρὰ μόνον εὐκολίας πληρωμῆς νὰ παράσχητε εἰς τοὺς καθυστεροῦντας, δι’ οὓς λόγους καὶ χθὲς σᾶς ἀνέπτυξα.

§329Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Εἰς τὴν οἰκογενιακὴν ὑπόθεσιν τῶν κυρίων δικηγόρων καὶ δικαστικῶν δὲν θὰ ἀνεμιγνυόμην, λόγῳ ἀναρμοδιότητος. Ἐάν ἀναμιγνύομαι, πράττω τοῦτο διὰ νὰ ὑποστηρίξω αἰτήματά τινα, τὰ ὁποῖα μοὶ διαβιβάζονται ἀπὸ προχθές, νὰ ὑποστηρίξω παράπονα δικολάβων τῶν ὁποίων ἡ προγενεστέρα ὑπηρεσία δὲν ἀναγνωρίζεται...

§330ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διωρθώθη.

§331Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὅλοι ἐμπῆκαν, κ. Συνάδελφε. Καὶ χωροφύλακες ἀκόμη.

§332Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι Βόλου, παραπλανηθέντες, ὑπέβαλον μίαν ἀναφορὰν καὶ εἶπον ὅτι δὲν θέλουν νὰ εἶναι μέτοχοι. Μετ’ ὀλίγον ὑπέβαλλον μίαν ἄλλην ἀναφορὰν καὶ παρακαλοῦν...

§333ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔγινε δεκτόν, κ. Συνάδελφε.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ποντίκας.

§335Γ. ΠΟΝΤΙΚΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δικηγόρος μικρᾶς ἐπαρχίας, ἤθελον νὰ ἀκουσθῶ ἐπὶ μερικῶν ζητημάτων. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον φρονῶ ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἄδικον, ἄδικος δὲ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ νόμος, διότι, καίτοι κατ’ εὐφημισμὸν φέρει τὴν ἐπωνυμίαν «Ταμεῖον Συντάξεων Νομικῶν», ἐν τούτοις παρ’ ἐλπίδα παρεισέφρησαν πρόσωπα μηδεμίαν σχέσιν ἔχοντα μὲ τὴν νομικὴν, ὡς φερ’ εἰπεῖν, αἱ δακτυλογράφοι, κλητῆρες κλπ. Πλὴν δὲ τούτου, κ. Βουλευταί, γίνεται καὶ μία ἀδικία μεταξὺ τῶν δικηγόρων, τ.ἔ. ὁ δικηγόρος, ὁ δικηγορῶν παρ’ Εἰρηνοδικείῳ, καταθέτει διπλότυπον 5 δρχ., ὁ παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ καὶ Πλημμελειοδικείῳ 5 δρχ., ὁ παρὰ τῷ Ἐφετείῳ ἐπίσης 5 δρχ. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ μηνιαία εἰσφορὰ ἐκ δρχ. 150 καὶ νὰ αὐξηθοῦν κατ’ ἀναλογίαν τὰ σημερινὰ διπλότυπα αὐτὰ τῶν 5 δρχ. καὶ νὰ εἶναι πέντε δρχ. ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου, δέκα παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ ἢ Πλημμελειοδικείῳ, 15 ἢ 20 παρὰ τῷ Ἐφετείῳ. Βεβαίως, καταργουμένης τῆς μηνιαίας εἰσφορᾶς, θὰ ἀδικηθοῦν οἱ λαβόντες μέχρι σήμερον σύνταξιν καὶ οἱ καταβαλόντες τὰς εἰσφοράς. Φρονῶ ὅμως ὅτι δύναται νὰ ὁρίσῃ ἡ Βουλή, παραδεχομένη τοῦτο, ὅτι θὰ καταβάλουν ὅσοι ὀφείλουν μέχρι σήμερον τὴν ἐξ 150 δραχμῶν εἰσφορὰν καὶ ἀπὸ τῆς σήμερον νὰ ἀπαλλαγοῦν.

§336Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δικηγοροῦν τύποις;

§337Γ. ΠΟΝΤΙΚΑΣ. Δέον νὰ δικηγορῶσι κατ’ οὐσίαν.

§338Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Παρουσιάζονται μία φορὰ τὸν χρόνον εἰς τὸ δικαστήριον.

§339Γ. ΠΟΝΤΙΚΑΣ. Τότε, ἂς τεθῇ ὅριον παραστάσεων, ἵνα δικαιωθῶσι συντάξεως.

§340ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ νομοσχέδιον εἶναι σοβαρώτατον, ἀλλὰ καὶ πολύπλοκον. Ἔχει ἀνάγκην ἀμερίστου τῆς προσοχῆς μας. Θὰ παρακαλέσω διὰ νὰ συζητήσωμεν ὅπως πρέπει, νὰ γίνῃ ἡσυχία, διότι ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντιληφθῶμεν τὶ λέγει ὁ κ. Βουλευτής.

§341Γ. ΠΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ δικηγορῶν παρὰ τῷ Ἐφετείῳ, προϋποτίθεται ὅτι λαμβάνει ἀμοιβὴν 500 δρχ. Καὶ εἶναι δίκαιον, νόμιμον καὶ εὔλογον νὰ εἰσφέρῃ ἐκ τῆς ἀμοιβῆς ταύτης ἀνάλογον εἰσφορὰν ὑπὲρ τοῦ Ταμείου. Πῶς νὰ δικαιολογήσωμεν τὴν αὐτὴν εἰσφορὰν ποὺ καταβάλλουν ὁ δικηγόρος τοῦ Εἰρηνοδικείου μὲ τὸν δικηγόρον τοῦ Ἐφετείου καὶ λοιπῶν ἀνωτάτων δικαστηρίων;

§342ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ πρότασίς σας εἶναι λογικωτάτη, ὅτι πρέπει, χάριν τῆς ἰσότητος, ἡ καταβολὴ νὰ εἶναι ἀνάλογος τοῦ δικαστηρίου εἰς τὸ ὁποῖον γίνεται ἡ παράστασις. Συμφωνῶ ἀπολύτως. Δὲν ἠμπορῶ ὅμως νὰ σᾶς εἴπω καὶ ὅτι τὴν δέχομαι ἀπόψε καὶ θὰ τὴν θέσω εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἰσοφαρίσω τὴν ἀπώλειαν τῶν ἐσόδων ἐκ τῶν 150 δραχμῶν.

§343Γ. ΠΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ σᾶς φέρω συγκεκριμένα παραδείγματα. Παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ Γρεβενῶν εἶναι δεκατέσσαρες ἐν ὅλῳ δικηγόροι, ὧν αἱ εἰσφοραὶ ἀνέρχονται ἐν συνόλῳ εἰς 25.000 δραχμῶν ἐτησίως. Διὰ τοῦ διπλασιασμοῦ τῶν διπλοτύπων τῶν ἀνωτέρων δικηγόρων, θὰ εἰσπραχθῇ διπλάσιον ποσόν, δεδομένου ὅτι σήμερον εἰσπράττονται ἄνω τῶν 50.000 δραχμῶν.

§344Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι πολὺ λογικὴ ἡ πρότασίς σας καὶ ἐξυπηρετικὴ τῶν πόρων τοῦ Ταμείου, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ ἀπόψε νὰ γίνῃ δεκτή.

§345ΓΕΩΡ. ΠΟΝΤΙΚΑΣ. Μέχρι σήμερον νὰ ἰσχύσῃ ὡς ἔχει σήμερον ὁ νόμος. Ἀπὸ σήμερον νὰ καταργηθῇ ἡ εἰσφορὰ καὶ ἡ πληρωμή, τῶν μέχρι σήμερον ὀφειλομένων, νὰ γίνῃ, οὐχὶ μὲ ἀνατοκισμόν, ἀλλὰ μὲ ἕνα τόκον λογικόν. Μετέβην εἰς τὸ Ταμεῖον ἵνα μάθω τί ὀφείλω. Μοῦ ἐξεκαθάρισαν 36 χιλ. ἐν συνόλῳ. Πῶς θὰ πληρωθοῦν αἱ 36 χιλ. κ. Ὑπουργέ, ἐντὸς ἑνὸς ἔτους μὲ τὰ σημερινὰ περιοριστικὰ Διατάγματα ἀναστολῶν ἐκτελέσεων, δικαιοστασίου κλπ.; Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία (χειροκροτήματα).

§346Α. ΠΑΪΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω μίαν τροπολογίαν. Οἱ δικολάβοι ἀσκοῦσιν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον τοῦτο τὸ ἐπάγγελμα καὶ ἐν τούτοις δὲν μετέχουσιν εἰς τὸ ταμεῖον, διότι συνέπεσεν ὁ διορισμὸς αὐτῶν νὰ γίνῃ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον ὑπεβλήθη τὸν μῆνα Ἰανουάριον τοῦ 1929, ἕνεκα δὲ διαφόρων λόγων τότε ἤργησε πάρα πολὺ νὰ ψηφισθῇ καὶ νὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους. Ὑπάρχει, λοιπόν, μία κατηγορία δικολάβων, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν κατόπιν καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ δι’ αὐτούς.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§348Π. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἡ ὥρα εἶνε ἀκατάλληλος νὰ ὁμιλήσω, καὶ μάλιστα διὰ λόγον, ὁ ὁποῖος ὡς ἐκ τῆς ξηρότητος τοῦ θέματος, δὲν δύναται παρὰ νὰ εἶναι ἀνιαρός. Πρέπει οὐχ ἧττον νὰ πράξω τοῦτο, διότι ἐξετέθησαν μερικαὶ ἀντιλήψεις, αἱ ὁποῖαι θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ φρονῶ ἀδιστάκτως ὅτι δὲν ἦτο δυνατόν, ἄν λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψιν τὰ πρόσωπα τῶν ἀναπτυξάντων τὰς ἀπόψεις αὐτῶν, νὰ εἶναι προϊόν λεπτομεροῦς μελέτης τῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὴν λειτουργίαν τοῦ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν. Δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι νόμος τέλειος, καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ἄν θελήσῃ κανείς, ἰδίᾳ μετὰ τὴν κτηθεῖσαν πεῖραν ἐκ τῆς ἐπὶ τετραετίαν ἐφαρμογῆς του, νὰ τὸν θέσῃ ὑπὸ τὴν βάσανον τῆς λογικῆς, νὰ μὴ ἴδῃ ὅτι πλεῖσται ὅσαι διατάξεις τοῦ νόμου τούτου ἔχουσιν ἀνάγκην τροποποιήσεως καὶ εἰς πλεῖστα δὲ σημεῖα καὶ ριζικῆς τοιαύτης. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἐκτίθενται θεωρίαι, καὶ δὴ μετὰ δογματικότητος, ἡ παραδοχὴ τῶν ὁποίων θὰ ἀπετέλει συντριβὴν τοῦ Ταμείου, ἀσχέτως πρὸς τὸ ἐὰν ἡ ἀνάπτυξις τῶν θεωριῶν αὐτῶν γίνεται μετὰ προηγουμένην δήλωσιν τῶν ἀγορητῶν, ὅτι γίνονται ἐξ ἐνδιαφέροντος πρὸς τὸ Τ.Σ.Ν. ἡ ἀπόστασις εἶναι μεγάλη, καὶ αἰσθάνομαι ἐπιτακτικὴν τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀπαντήσω, τοῦτο δὲ διότι ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἀγωνισθῶ ἐκ τῶν πρώτων, ὄχι βέβαια ὑπὲρ τοῦ ἑαυτοῦ μου.

§349ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ὑπὲρ τοῦ ἑαυτοῦ σας.

§350ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι, ἐπαναλαμβάνω, ὑπὲρ τοῦ ἑαυτοῦ μου, ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν πασχόντων, νὰ ἀγωνισθῶ καὶ νὰ ἀποτελέσω καὶ μέλος τοῦ Συμβουλίου τοῦ Τ.Σ.Ν., διορισθεὶς ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, νὰ ὑπεραμυνθῶ τοῦ Συμβουλίου τούτου ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἔβαλον τινές ἐκ τῶν προαγορευσάντων. Δὲν θὰ θελήσω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τρόπου καθ’ ὃν τὸ Τ.Σ.Ν. συνέστη. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἱστορίαν, ἐξέθηκε δὲ ταύτην διὰ μακρῶν ὁ κ. Τσουκαλᾶς. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι ὁ νόμος «περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν» ὀφείλεται κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων. Τὴν ἀναγνώρισιν ταύτην, καὶ εἰς ἄλλην ἀγόρευσίν μου, ἀπούσης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐνόμισα ὑποχρέωσίν μου νὰ κάμω, προσθέτω δὲ ὅτι εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Βουλῆς ἐπιβολὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλ)ρων ὀφείλεται τὸ ὅτι ὁ νόμος οὗτος, ὁ 4448, ἀλλὰ καὶ ὁ τροποποιητικός του 1685, ἐγένετο ἄνευ συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ. Τὸ τοιοῦτον δὲν ἀπετέλεσε μειονέκτημα τοῦ νόμου, διότι καὶ σήμερον ποὺ πρόκειται ἁπλῶς νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ σχεδίου νόμου, κυρωτικοῦ ἑνὸς Διατάγματος, τοῦ ὁποίου ἀποκλειστικὸς σκοπὸς ἦτο νὰ παράσχῃ διευκολύνσεις, εὑρισκόμεθα πρὸ πλήθους τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι σᾶς βεβαιῶ καὶ εἰς ἐμὲ ἀκόμη, γνώστην τοῦ νόμου, ὡς ἐκ τῆς μακρᾶς του ἐφαρμογῆς, ἐδημιούργησαν μικράν τινα σύγχυσιν. Ἀντιλαμβάνεσθε τὶ θὰ ὑφίστατο ὁ νόμος αὐτός, ἂν παρεδίδετο ἀνελέγκτως εἰς τὰς ἀντιλήψεις διακοσίων πεντήκοντα ἀξιοτίμων κ. κ. Βουλευτῶν. Συνεπῶς, διαφωνῶ εἰς τὸ ὅτι ἔσφαλεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, ἀξιώσασα τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, ὡς εἶχεν οὗτος διατυπωθῆ ὑπὸ τοῦ συντάκτου του. Ὁ νόμος ἐψηφίσθη καλῶς, κ. Βουλευταί, καὶ ὁ νόμος καλλίτερον ἐφηρμόσθη. Ἂν τυχὸν ὑποτεθῇ ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀγόμενοι ἐκ πνεύματος προστασίας τῶν μετόχων, εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἀνάγκης νὰ παράσχωμεν διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν διευκολύνσεις εἰς ἐκείνους ἐκ τῶν μετόχων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδυνήθησαν, λόγῳ καὶ τῆς γενικωτέρας κρίσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀτομικῆς των οἰκονομικῆς καταστάσεως, νὰ ἀνταπεξέλθουν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Ταμείου, αὐτὸ δὲν δημιουργεῖ τὸ δικαίωμα νὰ ἐρχώμεθα σήμερον καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι ὁ νόμος, ὁ ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, εἶναι ἐλαττωματικός. Ὁ νόμος αὐτὸς ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα μακρᾶς μελέτης, ἡ ὁποία, ὄχι μόνον ἐδημιούργησε, δύναταί τις εἰπεῖν, τίτλους εἰς αἰωνίαν εὐγνωμοσύνην πρὸς τὸν συντάκτην τοῦ νόμου, ἀείμνηστον Κωνσταντῖνον Βλάχον, ὁ ὁποῖος μετ’ ἀλτρουϊσμοῦ ἀσυνήθους διὰ τὴν σημερινὴν ἐποχήν, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸν νῦν Πρόεδρον τοῦ Συμβουλίου, ἀδελφόν του, συνέταξε καὶ ἐφήρμοσε τὸν νόμον αὐτόν, ἀλλ’ εἶναι νόμος, ὁ ὁποῖος πρὸ τῆς συντάξεώς του, ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν γνώσεις ἀσφαλιστικὰς ἢ τραπεζικάς, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ψήφισίν του ἐγένετο ἀνικείμενον κριτικῆς ἐκ μέρους τῶν δυναμένων ἐγκύρως νὰ ἔχωσιν ἐπὶ τοιούτων θεσμῶν γνώμην. Καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ἂν τυχὸν δὲν ὑποστῇ τραύματα ἐκ μέρους τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας ὁ νόμος διὰ τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀλλοιώσουν τὰς βάσεις ἐκείνας ἐπὶ τῶν ὁποίων κατὰ τὴν σύνταξίν του ἐστηρίχθη, ὅτι ἀσφαλῶς εἰς τὸ διηνεκὲς θὰ δυνηθῇ νὰ ἀπονείμῃ συντάξεις ἱκανοποιητικάς, ὡς ὁ συντάκτης του ὑπεσχέθη, χωρίς, ἀκριβῶς διότι ὁ νόμος ὑπῆρξε καλός, νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία ἀπολύτως περίπτωσις πτώσεως τοῦ Ταμείου. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον, οὔτε παγίας συντάξεις ἀπονέμει, οὔτε καὶ τὸ ἀποθεματικὸν τοῦ Ταμείου προορίζεται διὰ διανομήν. Αἱ συντάξεις παρέχονται διὰ τῆς διανομῆς ὡρισμένων πόρων, ἀναγραφομένων ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ ὁποῖοι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει δύνανται νὰ ἀποδώσουν εἰς τὸ μέλλον ὀλιγώτερο τῶν ὅσα μέχρι τοῦδε ἀπέδωκαν. Τοῦτο δὲ διότι τὸ Ταμεῖον ἐλειτούργησεν ἐν ἀρχῇ εἰς ἔτη οἰκονομικῆς δυσπραγίας, ὑπάρχει δὲ κάθε λόγος νὰ ἀναμένῃ τις εἰς τὸ μέλλον βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν. Προσθέτως διὰ τὴν σύνταξιν διανέμεται καὶ τὸ ἐκ τῆς διαθέσεως τοῦ ἀποθεματικοῦ ἔσοδον, πλὴν τοῦ 1) 10, τὸ δὲ ἀποθεματικὸν τοῦτο βασίμως ἀναμένεται μετὰ τὴν πάροδον ὀκταετίας ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου, ἤτοι μέχρι τοῦ 1937, νὰ ἀνέλθῃ εἰς ποσὸν πλέον τῶν διακοσίων πεντήκοντα ἑκατομμυρίων. Τονίζω δὲ καὶ πάλιν, ὅτι τὸ ἀποθεματικὸν τοῦτο δὲν δύναται νὰ διατίθηται διὰ τὴν ἀπονομὴν συντάξεων, ἀλλὰ μόνον τὰ ἐκ τούτου ἔσοδα καὶ οὐχὶ ὅλα....

§351Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἄν μοῦ ἔλεγε κανένας νόμος πόσα θὰ παίρνῃ ὁ συνταξιοῦχος, ἔχει καλῶς. Ἀλλ’ αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοὺς πόρους. Καὶ λέγει ὁ νόμος ὅτι μέχρι 4.500 θὰ δύναται νὰ φθάνῃ ἡ σύνταξις. Αὐτὸ εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὰ διδάγματα τῆς ἀσφαλιστικῆς ἐπιστήμης, κατὰ τὰ ὁποῖα ὁ ἀσφαλιζόμενος πρέπει νὰ ἠξεύρῃ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀσφαλίσεώς του πόσα θὰ παίρνῃ. Δὲν δύνασθε νὰ τοῦ εἴπητε θὰ παίρνῃς 4 ἢ 4.500 δρχ., ἀλλὰ ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ 1.000 δρχ.

§352Π. ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ διδάγματα τῆς ἀσφαλιστικῆς ἐπιστήμης, τὰ ὁποῖα ὀρθῶς ἐπεκαλέσθητε, εἶχον ἀξίαν τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ἐψηφίζετο, καὶ τότε συνεζητήθησαν καὶ ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει. Τότε θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναπτυχθοῦν, διὰ νὰ ἐπιδράσουν, ὥστε νὰ ψηφισθῇ οὗτος κατὰ διάφορον τρόπον ἀπὸ τὴν πρώην Κυβέρνησιν. Ἐγὼ ἐδήλωσα ἤδη, μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συνταξιούχων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ αὐξηθοῦν περισσότερον, ἄν, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ἡ Βουλὴ δὲν θελήσῃ νὰ ἀνοίξῃ τὰς πύλας τοῦ Ταμείου καὶ εἰς μὴ νομικούς, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μετόχων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κανόνων τῆς ἀσφαλιστικῆς ἐπιστήμης, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πιθανοτήτων θανάτου, οἱ ὁποῖοι, προκειμένου περὶ συνταξιούχων, εἶναι κατὰ τί περισσότεροι ἀπὸ τὴν συνήθη θνησιμότητα, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐλαχίστου τῶν πόρων τοὺς ὁποίους ἐπραγματοποιήσαμεν εἰς τὴν παρελθοῦσαν τετραετίαν, τὸ Ταμεῖον δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος νὰ μὴ δυνηθῇ νὰ ἀπονείμῃ τὰς συντάξεις, ἐντὸς τῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα καθορίζει ὁ νόμος. Δὲν εἶπα ὅτι ἡ σύνταξις δύναται νὰ μειωθῇ εἰς χιλίας δρχ. Ὑπεστήριξα ὅτι ἡ σύνταξις θὰ ὁρισθῇ κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1934 εἰς τὸ ποσὸν εἰς τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ὁρίζει, μεταξὺ τοῦ κατωτάτου καὶ τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου. Καὶ εἰς κύρωσιν τῆς ἀντιλήψεως αὐτῆς εἶπα, ὅτι ἔχομεν καὶ ἕν ἀποθεματικὸν μὴ διατιθέμενον. Ὄχι μὴ διατιθέμενον, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν συντάξεων, ἀλλὰ ἀποθεματικόν, τὸ ὁποῖον ἐπαυξάνει διὰ τῆς κατακρατήσεως καθ’ ἕκαστον ἔτος τοῦ 1) 10 τῶν πόρων πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἀποθεματικοῦ, τοῦ ὁποίου ἀποθεματικοῦ εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἥν εἰς ὡρισμένον χρόνον θὰ γίνῃ μία ἀθρόα ἔξοδος συνταξιούχων καὶ οἱ πόροι οἱ διατιθέμενοι ἐκ τοῦ νόμου δὲν θά ἐπαρκοῦν, θὰ δύναται τότε, διὰ μιᾶς μερίμνης νομοθετικῆς, νὰ ἀφαιρεθῇ ἕν τμῆμα, διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰς συντάξεις τῶν μετόχων, ἄν ὑπάρχῃ κίνδυνος νὰ πέσουν αὐταὶ κάτω τοῦ κατωτέρου ὁρίου. Τὸ συμπέρασμα ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ...

§353Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐκάμετε τὸν λογαριασμόν, κ. Ράλλη, πόσα λεπτὰ χρειάζονται ἅμα γίνουν δύο χιλιάδες συνταξιοῦχοι;

§354ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν θέλω νὰ κουράζω τὴν Βουλήν. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως μαθηματικῶς. Τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῶν πόρων τῆς τελευταίας τριετίας, τῶν διατιθεμένων διὰ τὴν σύνταξιν, κατὰ τὸν νόμον, εἶναι περὶ τὰ 31–32 ἑκατομμύρια, ὅτε τὰ ἔσοδα τοῦ ἀποθεματικοῦ, ὑπολογιζομένου πρὸς καθαρὸν τόκον 6%, φθάνουν εἰς ἕν ποσὸν δέκα ἑκατομμυρίων, ἔχομεν ἓν συνόλῳ ποσὸν τεσσαράκοντα ἑκατομμυρίων δραχμῶν διατιθέμενον διὰ τὰς συντάξεις τῶν μετόχων.

§355Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ ἀποθεματικὸν αὐτὸ ποῦ τὸ διεθέσατε;

§356ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ ἀποθεματικόν, δὲν διατίθεται διὰ συντάξεις. Διατίθενται τὰ εἰσοδήματα τοῦ ἀποθεματικοῦ, καὶ μάλιστα μετὰ παρακράτησιν τοῦ 1) 10 χρησιμεύοντος πρὸς ἐπαύξησιν τοῦ ἀποθεματικοῦ. Καὶ ἐπειδὴ τὸ ἀποθεματικόν, ἀποτελούμενον τὴν στιγμὴν ταύτην ἐκ ποσοῦ ἑξήκοντα ἑκατομμυρίων, ἐπενδεδυμένου εἰς χρεόγραφα, κατὰ τὸ πλεῖστον μετοχὰς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ 114 ἑκατομμυρίων περίπου ἐνυποθήκων δανείων μὲ τόκον 10%, ἤτοι ἐν συνόλῳ 175 ἑκατομμυρίων, ὑπολογιζομένου ἐπ’ αὐτῶν τόκου καθαροῦ πρὸς 6%, ἔχομεν τώρα καὶ ἄλλα δέκα ἑκατομμύρια ἔσοδα ἐκ τοῦ μέχρι σήμερον σχηματισθέντος ἀποθεματικοῦ, ἅτινα προστιθέμενα εἰς τὰ 30 ἑκατομμύρια τῶν λοιπῶν πόρων, μᾶς δίδουν ποσὸν 40 ἑκατομμυρίων διανεμητέον διὰ τὰς συντάξεις. Κατὰ τὰ μέχρι σήμερον δεδομένα, τὸ σύνολον τῶν μέχρι τέλους τοῦ 1933 συνταξιούχων, δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τοὺς 700 μετόχους.

§357ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐκκαθαρίσθη ὅμως ὁ πίναξ αὐτός;

§358ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν σᾶς λέγω ὅτι ἔχομεν 700 συνταξιούχους, ἐννοῶ ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ λάβουν σύνταξιν’ ταύτην τὴν στιγμὴν εἶναι 700. Ὑπολογίζω διὰ τὸ 1933 καὶ τὸ 1934 ἀνὰ 200. Αὐτοὶ δὲν εἶναι ὑπολογισμοὶ αὐθαίρετοι, τοὺς ὁποίους κάμνω ἐγώ, εἶνε ὑπολογισμοί, οἱ ὁποῖοι στηρίζονται ἐπὶ δεδομένων τοῦ Ταμείου. Ἔχω λοιπὸν ἕν σύνολον ἀριθμοῦ μετόχων εἰς τὸ τέλος τοῦ 1935, 700 καὶ 400, ἤτοι 1.100. Προσθέτω ἄλλους 100, 1.200. Ἂς κάμῃ τὸν ὑπολογισμὸν ὁ κ. Τσουκαλᾶς καὶ θὰ ἴδῃ.

§359Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγὼ ἔκαμα τὸν ὑπολογισμὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ εὗρον ὅτι εἶναι πέντε ἑκατομμύρια τὸν μῆνα, δηλ. 60 ἑκατομμύρια τὸν χρόνον.

§360ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς τονίζω ὅτι μόνον....

§361ΣΠ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Οἱ καθυστεροῦντες τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ θὰ τὰ πληρώσουν.

§362Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀναθέσατε τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, διότι αὐτὰ ποὺ εἴπετε δὲν εἶναι ἀκριβῆ.

§363ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Παπαθανάσην. Ἂν τυχὸν ὑπάρχῃ κίνδυνος διὰ τὸ Ταμεῖον, σᾶς τὸ λέγω καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι δὲν ἔχω καμμίαν διάθεσιν νὰ σᾶς θίξω, εἶναι ἀπὸ τοὺς ἐναγκαλισμοὺς τῆς ἀγάπης ποὺ ἐξεδηλώθησαν σήμερον. Μόνον ψυχολογικοὶ λόγοι δύνανται νὰ κλονίσουν τὸ Ταμεῖον, τοῦ ὁποίου τὸ Διοικ. Συμβούλιον τὸ ὁποῖον διοικεῖ νῦν, δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν νὰ παράσχῃ τὴν εὐχέρειαν τῆς διαδοχῆς του, ἀσχέτως πρὸς πᾶσαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ κριθῇ καὶ παρ’ ἄλλων ὅτι οἱ ἀριθμοὶ ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους εἰς ἐπισήμους ἰσολογισμοὺς ἐδημοσίευσε κατὰ τὸ 1931, διότι δι’ οὕς λόγους ἄλλοτε εἶπα, τοῦ 1932 δὲν ἐδημοσιεύθη ἔτι ἰσολογισμός, καὶ οἵτινες ἐκυκλοφόρησαν ἀνὰ σύμπαντα τὸν δικηγορικὸν κόσμον, ἀπέδειξαν τὴν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν τοῦ Ταμείου.

§364Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἀπέδειξαν.

§365ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀγνοεῖτε τὰ πράγματα. Εἰς τὸ 1931 ἐδημοσιεύσαμεν καὶ διενείμαμεν ἰσολογισμόν, ὅν ἔχει ὑπ’ ὄψει του καὶ ὁ κ. Ὑπουργός. Τοῦ 1932 ὁ ἰσολογισμὸς δὲν συνετάχθη διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθηκα ἄλλοτε καὶ θὰ ἐκθέσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅταν ἀνεπτύχθη ἡ εἰδικὴ ἐπερώτησις τοῦ κ. Χατζηγιάννη, διότι δὲν θέλω ἀπὸ τοῦδε νὰ ἀντικρούσω τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Χατζηγιάννη. Γεγονός, ἐπαναλαμβάνω, ἀναμφισβήτητον εἶναι ὅτι τὸ Ταμεῖον αὐτὴν τὴν στιγμήν, κατ’ ἐμὲ καὶ τοὺς γνωρίζοντας τὰ πράγματα, εὐσταθεῖ. Ἀλλ’ ἀλλοίμονον, Κύριοι, ἂν τὸ Ταμεῖον δὲν ἔχει τὴν οἰκονομ. ἀντοχήν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ διαδηλῶ καὶ εὑρίσκεται πρὸ τροπολογιῶν ὁμοίων πρὸς ἐκείνας, τὰς ὁποίας σεῖς ὑποβάλλετε, αἵτινες αὐταὶ καὶ μόναι εἶνε ἱκαναὶ νὰ καταρρίψουν τὸ Ταμεῖον, καὶ ἂν ἀκόμη εὑρίσκεται εἰς ἥν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν ἐγὼ μὲν ὑποστηρίζω, σεῖς δὲ ἀμφισβητεῖτε. Καὶ ὅταν ὁμιλῶ περὶ τροπολογιῶν, ἐννοῶ τὰς ὑποβληθείσας ὑπὸ τοῦ κ. Τσουκαλᾶ, διότι ὁ κ. Παπαθανάσης τὴν τροπολογίαν τὴν ὑπέβαλε μέν, ἀλλ’ ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως προκύπτει σαφῶς, ὅτι τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν ὑποδεικνύει πρὸς μελέτην. Δὲν τὴν υἱοθετεῖ ἀπολύτως. Δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψει του πίνακας συγκριτικούς. Ὑποδεικνύει μίαν σκέψιν ὀρθήν, ἡ ὁποία βέβαια δὲν δύναται νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον συζητήσεως καὶ λύσεως ταύτην τὴν στιγμήν. Ὑπεστηρίξατε, κ. Τσουκαλᾶ, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ 150δραχμον τῶν δικηγόρων. Αὐτὸς ὁ πόρος, ὁ καὶ διανεμόμενος πρὸς σύνταξιν, ἀνέρχεται κατὰ τὸν μέσον ὅρον τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν εἰς 6.300.000 ἐτησίως. Ὑπεστηρίξατε ὅτι πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὸν πόρον τῶν συμβολαιογράφων, τὸν πόρον δηλ. ὄχι ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ πραγματικῶς καταβολὴν τῶν συμβολαιογράφων, τὸν πόρον τῶν ὑπερβαλλόντων τελῶν καὶ ἄνευ ἀντισταθμίσεώς τινος ἐξ αὐξήσεως ἄλλων πόρων ὡς καὶ οἱ ἴδιοι ἐδέχθησαν. Ὁ πόρος αὐτὸς τοῦ ὁποίου ζητῆτε τὴν κατάργησιν, ἀνέρχεται περίπου εἰς τρία ἑκατομμύρια....

§366Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὅλα μαζί.

§367ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸν ὑπερβάλλοντα θέλετε; Εἶναι τρία. Ἄν, χωρὶς νὰ ὑποδεικνύητε νέους πόρους ἀμέσως, ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὸ Ταμεῖον, τὸ ὁποῖον σεῖς οἱ ἴδιοι ἰσχυρίζεσθε ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἐμέ, ὅτι...

§368Γ. ΠΟΝΤΙΚΑΣ. Νὰ αὐξηθῇ ἡ εἰσφορὰ τῶν παρ’ ἐφέταις δικηγόρων.

§369ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὴ ἡ ἄποψις σᾶς εἶπα ὅτι εἶναι δικαία.

§370Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Νὰ φύγουν οἱ δικασταί, οἱ κλητῆρες, καὶ τηλεφωνήτριαι.

§371ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅσον ἀφορᾶ τὴν αὔξησιν τοῦ πενταδράχμου, ἐγένετο δεκτή. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως διὰ τὰς ἐκ μέρους ἐνίων τῶν ἀγορητῶν δυσμενεῖς ἐκδηλώσεις ἐναντίον τοῦ Δικαστικοῦ σώματος. Τὸ δικαστικὸν σῶμα, ἐὰν δὲν συνεισφέρῃ τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνεισφέρουν οἱ δικηγόροι, σᾶς τονίζω ὅτι δὲν τὸ πράττει, διότι δὲν δύναται. Ἡ δὲ βάσις ἐφ’ ἧς ἐστηρίχθη ὁ νόμος ἦτο ὄχι νὰ γίνῃ νομοσχέδιον συντάξεως μόνον δικηγόρων, ἀλλὰ νὰ γίνῃ νομοσχέδιον συντάξεως νομικῶν, περιλαμβάνον ὁλόκληρον τὴν νομικὴν οἰκογένειαν. Δὲν γνωρίζω δὲ ἐὰν τυχὸν εἰσήγετο ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως νομοσχέδιον προβλέπον μόνον διὰ τὴν σύνταξιν τῶν δικηγόρων, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη θὰ τὸ υἱοθέτει καθ’ ὅν τρόπον ἔπραξεν.

§372ΚΩΝ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔκαμε τὴν παρατήρησιν, ὅτι εἶναι πολὺ ἄνισος ἡ εἰσφορὰ μεταξὺ δικαστῶν καὶ δικηγόρων.

§373ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἰς ἕν σημεῖον διεφώνησε, καὶ αὐτὸ τὸ σημεῖον ἀπετέλεσε σήμερον ἀντικείμενον συζητήσεως, ἦτο ὅτι συνηγορεῖ ἀπολύτως ὑπέρ τῆς δημιουργίας τῶν τοιούτων Ταμείων. Περαιτέρω δ’ ἐξέφρασε καὶ τὴν εὐχήν, ὅπως καὶ ἕτεραι τάξεις, στηριζόμεναι ἐπὶ τῶν ἰδίων εἰσφορῶν, δημιουργήσουν ἴδια Ταμεῖα, ἀλλ’ εἶχε τὴν ἀντίρρησιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταλήξῃ ἡ ἵδρυσίς των εἰς βάρος τοῦ λαοῦ καὶ εἰς τοῦτο περιωρίζετο ἡ διαφωνία του. Τοῦτο δέ, διότι ἡ ἀρχικὴ διατύπωσις τοῦ νόμου ἦτο ὅτι τὸ πεντάδραχμον, τὸ δεκάδραχμον κλπ. καταβάλλονται ὑπὸ τοῦ ἐντολέως. Ἐτέθη τότε, κατόπιν τῆς ἀντιρρήσεώς του, ἡ τροπολογία ὅτι ταῦτα καταβάλλονται ὑπὸ τοῦ δικηγόρου. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τονίζω, εἶναι τοῦτο. Ἡ σκέψις ἡ ὁποία ἐπρυτάνευε εἰς τὸν εἰσαγαγόντα τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἦτο ὅτι πρέπει, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τῶν τροπολογιῶν αἱ ὁποῖαι εἰσήχθησαν προχείρως, — διότι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ριζικῆς μεταβολῆς τοῦ νόμου 4448 — νὰ μὴ κλονισθῇ τὸ Ταμεῖον, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ παρασχεθοῦν ὡρισμέναι διευκολύνσεις εἰς ὅσους ἐκ τῶν μετόχων ἀδυνατοῦν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των. Καὶ αἱ μὲν τροπολογίαι τοῦ κ. Σκανδαλάκη εἶχον γίνει δεκταί...

§374Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ. Ὄχι. Μοῦ ἐπιτρέπετε; Μόνον διὰ τοὺς δικολάβους.

§375ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν ἀφορῶσαν τοὺς δικαστικούς, δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ, διότι ἡ ἀνισότης αὕτη εἶναι ἐπιβεβλημένη ἐκ τῶν πραγμάτων, καθόσον ἡ οἰκονομικὴ θέσις τῶν δικαστῶν δὲν ἐπιτρέπει μεγαλειτέραν εἰσφοράν, λόγῳ τῆς γλισχρότητος τῶν μισθῶν των. Ἀλλὰ νὰ μὴ λησμονῆτε, Κύριοι, ὅτι οἱ δικασταί, χάριν τοῦ συνόλου, παίζουν καὶ τὸν ρόλον τοῦ ἀμίσθου εἰσπράκτορος τοῦ Ταμείου.

§376Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀναξιοπρεπέστατον.

§377ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκ μέρους τίνος ἀναξιοπρεπές; Εἶνε πρᾶξις ἀξιοπρεπεστάτη ἐκ μέρους τῶν δικαστῶν, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἠναγκασμένου νὰ προβῇ εἰς τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν, μὴ ἀναξιοπρεπὴς δὲ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀναγκάζουν εἰς τοιαύτας ὑποδείξεις. Διότι μὴ λησμονεῖτε, καὶ δὲν πρέπει νὰ κρυπτώμεθα, ὅτι διαφεύγει εἷς τεράστιος πόρος ἐκ τοῦ πενταδράχμου, ὁ ὁποῖος δὲν καταβάλλεται, ἐὰν δὲν ζητεῖται μετὰ προκλητικότητος. Ὑπάρχουν πλεῖσται ἀναφοραὶ καὶ ὁ κ. Παπαθανάσης ἀνέφερε καὶ πάντες οἱ Ὑπουργοὶ ἠσχολήθησαν περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ Ταμεῖον νὰ μὴ ὑποστῇ τὴν ζημίαν, ἣν ὑφίσταται ἐκ τῆς διαφυγῆς τοῦ πόρου τούτου.

§378ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δέν εἶναι σφάλμα τῶν δικηγόρων. Εἶναι σφάλμα τῆς διοικήσεως τοῦ Ταμείου, τὸ ὁποῖον δὲν κατώρθωσε νὰ τυπώσῃ τὰ ἔνσημα καὶ ἔχομεν τὰ φυλλαράκια καὶ περισσότερες φορὲς οἱ ὑπάλληλοι τὰ ἀφαιροῦν.

§379ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχετε μίαν ἐξαιρετικὴν εὐφυΐαν τῆς ὁποίας ἐγὼ στεροῦμαι. Ἐγὼ ἀποτελῶ μέλος τοῦ Συμβουλίου ἐπὶ ὁλόκληρον τετραετίαν καὶ κατ’ ἐπανάληψιν ἐμελετήσαμεν τὸ ζήτημα τῶν ἐνσήμων, καὶ ἐν τούτοις διστάζομεν νὰ προσχωρήσωμεν εἰς τὴν γνώμην τῆς ἐκδόσεως ἐνσήμου, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης ἀπέκρουσε, σεῖς δὲ μετὰ προχειρότητος τὸ υἱοθετεῖτε καὶ ἐλέγχετε. Τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ὅτι εἶναι τοῦ παρόντος νὰ θέσωμεν βάσεις νέας διαρρυθμίσεως τοῦ Ταμείου. Βεβαίως, ὅλαι αἱ σκέψεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι προεβλήθησαν, εἶναι σκέψεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ γίνουν ἀντικείμενον σοβαρᾶς μελέτης, διότι, ὡς πολλάκις ἐδήλωσα, ἐὰν εὑρεθῇ τρόπος καλλιτέρας ἐξυπηρετήσεως τῶν μετόχων καὶ καλλιτέρας προικοδοτήσεως τοῦ Ταμείου διὰ νέων πόρων, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὸν δεχθῶμεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη, νὰ παράσχῃ διευκολύνσεις, τὸ ἐπραγματοποίησε, χορηγήσας εὐκολίας μεγαλειτέρας ἀπὸ ὅσας ἐζήτει διὰ τῶν τροπολογιῶν του ὁ κ. Παπαθανάσης. Ἐνῶ π.χ. διὰ τῶν τροπολογιῶν ἐζητεῖτο παράτασις μέχρι Ἰουνίου 1934, παρεσχέθη τοιαύτη μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου 1934, διότι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐξ ὑπερβαλλούσης ἴσως ἐπιεικείας, ἡ ὁποία, ἀτυχῶς, ἐπικρατεῖ καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ Προέδρου τοῦ Ταμείου....

§380Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὰ λεπτὰ τους καὶ τὸν τόκον θὰ πάρουν.

§381ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρέσχε μεγάλας προθεσμίας, διότι ἐγὼ εἶχον τὴν γνώμην ὅτι ὁ νόμος ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ μετ’ αὐστηρότητος, ὅτε θὰ εἴχομεν καλλίτερα ἀποτελέσματα.

§382ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐὰν νομίζετε ὅτι εἶνε εὔκολον πολὺ νὰ μοῦ πάρετε τὸ δίπλωμα, πολὺ ἀπατᾶσθε.

§383ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν δὲ εἴχομεν ἐφαρμόσει τὸν νόμον, καθ’ ὃν χρόνον ἀνάλογον διάταξιν ἐφηρμόσατε σεῖς, κ. Τσουκαλᾶ, καὶ ὁ κ. Μπαμπᾶκος, ὡς μέλη τοῦ Συμβουλίου τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου ἐναντίον τῶν καθυστερούντων ἁπλῶς τὴν ἐτησίαν των εἰσφοράν, τὰ ἀποτελέσματα, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἦσαν καλλίτερα. Αἱ παρατηρήσεις μου αὑταὶ ἀφοροῦν τὴν σκληρότητα τοῦ νόμου, ὅστις ἐν τούτοις ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου δὲν ἐφηρμόσθη. Ἀποτέλεσμα ὅμως αὐτῆς τῆς ἴσως ὑπερβαλλούσης ἐπιεικείας τοῦ Συμβουλίου, εἶναι ὅτι παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον μιᾶς συστηματικῆς καὶ συνεχοῦς καθυστερήσεως, ὀφειλομένης εἰς ἀδικαιολόγητον ἀμέλειαν ἐνίων μετόχων. Ὑπάρχουν μέτοχοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνεφανίσθησαν κἄν εἰς τὸ Ταμεῖον καὶ ἀγνοοῦν ποῦ τοῦτο κεῖται. Δὲν ἔχουν πληρώσει οὔτε μίαν δραχμήν καὶ ἔρχονται μετὰ μίαν πενταετίαν διὰ νὰ ὑποστηρίξουν, ὅτι δὲν πρέπει ὁ νόμος νὰ ἐφαρμοσθῇ χάριν αὐτῶν. Κύριοι, ἐτόνισα, διακόπτων τὸν κ. Τσουκαλᾶν, ὅτι δὲν πρόκειται κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον ἐκ μέρους τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ ἐπιδείξω σκληρότητα ἐναντίον τῶν μετόχων τούτων. Δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ ἀξιώσω ὑπὲρ ἐμοῦ τὴν ὕπαρξιν τόσων τοὐλάχιστον ἐπιεικῶν συναισθημάτων, ὅσην καὶ πάντες οἱ ἀγορεύσαντες ὑπὲρ τῶν πτωχῶν δικηγόρων, ἀλλὰ τονίζω τοῦτο, ὅτι ἐξ ὀφειλῶν ἀναγνωρίσεως τῆς προϋπηρεσίας ὀφείλονται μεγάλα ποσά. Διὰ τὰ ποσὰ ταῦτα, δύναται κάλλιστα νὰ παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια νὰ πληρωθοῦν εἰς δόσεις. Ἐγὼ προτείνω 36 δόσεις, δηλαδὴ μίαν τριετίαν.

§384Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ (Πρόεδρος). Ἀτόκως.

§385ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι ἀτόκως, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, διότι μὲ ὅλον τὸν ὀφειλόμενον σεβασμόν, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι σεῖς, οἵτινες θὰ ἀπολαύσητε ὅλα τὰ ἀγαθὰ τῆς συντάξεως, δὲν πρέπει νὰ ἀδιαφορῆτε διὰ τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας θὰ ὑποστοῦν οἱ νεώτεροι ἐξ ὑπερβολικῶν πρὸς τοὺς παλαιοτέρους διευκολύνσεων. Ἐντόκως λοιπὸν μὲ μίαν μείωσιν τοῦ τόκου. Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι παροχὴ εὐκολίας διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ὀφειλομένων ἐκ προϋπηρεσίας, ἐφόσον τὰ ποσὰ αὐτὰ κεφαλαιοποιούμενα κατὰ τὸ τέλος τοῦ τρέχοντος ἔτους 1933 θὰ πληρωθῶσιν ἐντόκως ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, δὲν δύνανται νὰ ἐπιφέρουν βλάβην εἰς τὸ Ταμεῖον.

§386Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ποῖον τόκον προτείνετε;

§387Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ προτείνω 9%. Τοῦτο δέ, διότι πάντες οἱ ἄλλοι ἐπλήρωσαν μὲ 12% καὶ δὲν εὑρίσκω οὔτε ἔντιμον, οὔτε ἠθικόν, οἱ μὲν ἐκπληρώσαντες τὰς ὑποχρεώσεις των ἐγκαίρως νὰ πληρώνουν τόκον 12%, ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξεπλήρωσαν οὐδόλως, νὰ τυγχάνουν τοῦ εὐεργετήματος τῆς πληρωμῆς μὲ τόκον μικρότερον.

§388ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τί προθεσμίαν δίδετε;

§389ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τὰ καθυστερούμενα ἐξ ἀναγνωρίσεως προϋπηρεσίας, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνέρχονται εἰς τοὺς μεγάλους ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἐδῶ ἠκούσατε καὶ ὁ μέσος ὅρος τῶν ὁποίων, κατ’ ἐμέ, δοθέντος ὅτι ἡ προϋπηρεσία ἀνέρχεται τὸ πολὺ εἰς 27 ἔτη, εἶναι 14 ἔτη, ἅτινα πολλαπλασιαζόμενα ἐπὶ 1.800 δραχμάς, δίδουν ποσὸν 26.000 περίπου. Ταύτας μετὰ τῶν τόκων καθυστερήσεως δύνανται νομίζω νὰ τὰς πληρώσουν κατὰ παράτασιν τῆς προθεσμίας εἰς δόσεις 600 δραχμῶν.

§390Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κατάτμησις τῶν ὀφειλομένων δόσεων, ὥστε ἐκεῖνοι ποὺ ὀφείλουν πέντε ἐτῶν καθυστερουμένας δόσεις, νὰ τὰς καταβάλουν ἐντὸς δώδεκα μηνῶν, ἐκεῖνοι ποὺ ὀφείλουν δέκα ἐτῶν νὰ τὰς καταβάλουν εἰς εἴκοσι τέσαρας δόσεις κ.ο.κ.

§391ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Λογικωτάτη ἡ παρατήρησίς σας. Διὰ τὴν 150δραχμον εἰσφοράν, νομίζω ὅτι ἡ προθεσμία τῆς πληρωμῆς, ἡ διδομένη διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τοῦ 1934, εἶναι ἀρκετὰ μεγάλη. Δι’ αὐτάς, δοθέντος ὅτι τὸ ἀνώτατον ὅριον τῶν καθυστερήσεων καὶ διὰ τὸν δυστροπώτερον τῶν μετόχων, δὲν ὑπερβαίνει τὰς 7–8.000 δραχμῶν, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρασχεθῇ μεγαλειτέρα προθεσμία πέρα τοῦ 1934. Τὸ ποσὸν τῶν μηνιαίων εἰσφορῶν, τῶν ὁποίων ἡ καθυστέρησις ἐν τῷ συνόλῳ μέχρι τοῦ τέλους 1933 ὑπερβαίνει τὰ 24 ἑκατομμύρια —καὶ δυστυχῶς εἶναι δικηγόροι ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι καθυστεροῦν —νομίζω ὅτι ἡ παρεχομένη προθεσμία μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1934 εἶναι ἀρκετή. Ἐὰν δὲ ἐδόθη καὶ ἡ προθεσμία αὕτη, κακῶς ἐδόθη, διότι ὅλον τὸ ποσὸν αὐτὸ ἔπρεπε νὰ εἶναι τώρα εἰς χεῖρας τοῦ Ταμείου διὰ νὰ διανεμηθῇ εἰς συντάξεις: Διότι αὐτὸ τὸ δεύτερον κονδύλιον εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διατίθεται δι’ ἀπονομὴν συντάξεως. Καὶ ἂν κατέστη δυνατὸν καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ τὸ Ταμεῖον νὰ ἀποδεχθῇ τὴν παράτασιν μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1934, συνέβη τοῦτο, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐξελθόντων μέχρι τοῦ τέλους τοῦ 1933 ἦτο μικρός, ὥστε νὰ ὑπάρχουν χρήματα ἐκ τῶν διατιθεμένων πρὸς πληρωμὴν τῶν συντάξεων. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ ἦτο ὑποχρεωμένον τὸ Ταμεῖον, ἐὰν ἡ ἔξοδος ἦτο μεγαλειτέρα, μὲ καθυστέρησιν 25 ἑκατομμυρίων, νὰ ἔλθῃ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἀποθεματικῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι τοποθετημένα εἰς μακροπρόθεσμα δάνεια. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, λέγω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ἐγὼ τουλάχιστον — ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ἁρμόδιοι τελικῶς νὰ ἀποφασίσουν— νὰ εἰσηγηθῶ τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας πέρα τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1934.

§392ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πῶς θὰ τὰ εἰσπράξητε;

§393ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν τῶν ποσῶν, ἐν τῷ νόμῳ 4448 ὑπάρχει ὡρισμένη διάταξις σαφής, διότι ὁ προκάτοχος εἶχε θέσει σοφὴν καὶ σκόπιμον διάταξιν, ὅτι τὰ ἔσοδα αὐτὰ εἰσπράττονται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ὑπῆρχεν ἡ διάταξις αὕτη εἰς τὸν νόμον 4448 καὶ κατηργήθη. Δυνάμεθα νὰ τὴν ἐπαναφέρωμεν ἀμέσως τώρα διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν εἴσπραξιν. Δὲν νομίζω ὅτι δύνανται νὰ ἰσχυρίζωνται, ὅτι ἡ μὴ καταβολὴ ὀφείλεται μόνον εἰς ἀδυναμίαν. Ὀφείλεται καὶ εἰς ἀμέλειαν καὶ δυστροπίαν.

§394ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Βεβαίως ἐξ ἀδυναμίας. Σεῖς δὲν ὑπολογίζετε τὸν τόκον.

§395ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τόκον, οὐδεμίαν θὰ εἶχον προσωπικῶς ἀντίρρησιν διὰ τοὺς καθυστεροῦντας καὶ διὰ τὸ ἐφεξῆς, νὰ μειωθῇ. Ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ μειωθῇ παγίως ὁ τόκος καθυστερήσεως, δέον ἡ μείωσις νὰ μὴ εἶναι μεγάλη, διότι εἶναι τὸ μόνον ὅπερ κινεῖ τοὺς μετόχους εἰς ἐμπρόθεσμον καταβολήν. Ὁ τόκος δέον νὰ ὁρισθῇ εἰς 9%. Ἑπομένως συνοψίζων λέγω τοῦτο, ἐπὶ τῆς τροπολογίας τῶν κ.κ. Νικολαΐδη καὶ Τσουκαλᾶ, ὅτι, ὡς εἰσηγητής, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶ τὴν μείωσιν τοῦ τόκου εἰς ὃ ποσὸν ἤθελε καθορίσει ἡ Βουλή, διὰ τὰ μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1933 καθυστερούμενα, ἀπὸ τοῦδε ὅμως καὶ ἐφεξῆς κεφαλαιοποιούμενα, ὅσα ὀφείλονται μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1933. Διότι δὲν θὰ ἦτο νοητόν, τονίζω δὲ οὔτε καὶ νομοθετικῶς ἠθικόν, νὰ πληρώσουν τόκον μεγαλείτερον οἱ καταβαλόντες, ὀλιγώτερον δὲ οἱ μὴ καταβαλόντες. Ἀλλ’ ἀπὸ σήμερον καὶ ἐφεξῆς ὁ τόκος τῶν καθυστερουμένων ποσῶν νὰ μειωθῇ εἰς ὃ ποσὸν ἤθελεν ἀποδεχθῆ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργός. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς μέχρι τοῦδε καθυστερουμένας εἰσφοράς, μειουμένου ἐπίσης τοῦ τόκου, κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος 1934 νὰ πληρωθοῦν καὶ αὗται ἕως τέλος τοῦ 1934, διότι δὲν γνωρίζω, σεῖς εἶσθε κ. Ὑπουργὲ ὑπεύθυνος, ἐνδέχεται ἂν συμβῇ ἀπρόοπτόν τι καὶ τὸ Ταμεῖον νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ τέλος τοῦ 1934 νὰ ἔχῃ ρευστὸν χρῆμα διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς συντάξεις τὰς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ. Δὲν εἰσηγοῦμαι τὴν μείωσιν τοῦ τόκου πέρα τῆς μειώσεως τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον πραγματοποιεῖ, διότι ὁ παλαιὸς τόκος ἦτο 12% τώρα δὲ διὰ τοῦ νομοσχεδίου μειοῦται εἰς 10%, ἔστω καὶ εἰς 9%.

§396Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τερατῶδες τὸ 12%. Ποῖος τὸ ἔκαμε δὲν γνωρίζω. Σᾶς τὸ εἶπα καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§397ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὸ τερατῶδες τοῦτο συνεπράξατε καὶ σεῖς, ἐκλεγέντες Σύμβουλος, καὶ σεῖς ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ νόμου τοῦ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν, τὸν ὁποῖον τὴν στιγμὴν ταύτην τὸν ἀποκηρύσσετε ὡς κακῶς ἔχοντα.

§398Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Τὸ τί ἀποκηρύσσω ἤ δὲν ἀποκηρύσσω, ἐγὼ εἶμαι ἁρμόδιος νὰ τὸ γνωρίζω. Τὸν τόκον τὸν χαρακτηρίζω τερατώδη καὶ τὴν μείωσιν εἰς 10% τὴν θεωρῶ ἀνεπαρκῆ, σᾶς τὸ εἶπα καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§399ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν διεφωνήσατε. Εἶμαι δὲ ὑποχρεωμένος τώρα, χάριν τῆς μνήμης τοῦ συντάκτου τοῦ νόμου ἐκείνου, νὰ δικαιολογήσω τὸν νόμον. Ὁ τόκος τῆς ὑπερημερίας κατὰ τὸ 1929 ὡρίζετο εἰς 12%, ὡρίσθη δὲ τὸ ποσὸν τοῦ τόκου εἰς τὸ ποσὸν αὐτό, διότι τόσος ἦτο δι’ ὅλους. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐν τῇ μειώσει τῇ μελλοντικῇ, τοῦ τόκου πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι διὰ τῆς τοιαύτης μειώσεως ἐπέρχεται ἀντίστοιχος μείωσις τῶν πόρων τοῦ Ταμείου, ἡ ὁποία, δι’ ἐμέ, δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω ποίαν ἐπίδρασιν δύναται νὰ ἔχῃ μελλοντικῶς ἐπὶ τῆς τύχης τῶν συντάξεων, διότι, ὡς ἐν ἀρχῇ σᾶς εἶπα, ὅτι ἡ εἰσήγησις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐστηρίχθησαν εἰς τὰς δύο αὐτὰς βάσεις, νὰ μὴ κλονισθῇ ἡ οἰκονομικὴ βάσις τοῦ Ταμείου, νὰ παρασχεθοῦν δὲ πλείονες εὐκολίαι εἰς τοὺς μετόχους, ἀλλὰ μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου τοῦ μὴ κλονίζοντος τὰς οἰκονομικὰς βάσεις αὐτοῦ. Περαιτέρω δὲ νὰ ἀφεθῇ ἕν στάδιον ἐρεύνης μελλοντικῆς, διὰ νὰ κριθῇ κάπως ψυχραιμότερον καὶ μακρὰν παντὸς ἐλαττηρίου ἄλλου, τὸ ὁποῖον ἀνεπιγνώστως νὰ μᾶς ὠθῇ εἰς τὴν ἔκφρασιν α ἢ β γνώμης. Ποῖαι εἶναι αἱ βάσεις ἐκεῖναι ἐπὶ τῶν ὁποίων δύναται νὰ στηριχθῇ μία δικαιοτέρα κατανομὴ τῶν πόρων; Τὸ Ταμεῖον ἀπέδειξε μέχρι τῆς στιγμῆς τί δύναται νὰ ἀποδώσῃ. Ἠλέγχθη ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὸν καιρὸν νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν διοίκησίν του. Μὲ ἐλύπησεν εἰδικώτερον ἡ τελευταία ἐπικίνδυνος τροπολογία τοῦ κ. Τσουκαλᾶ, διότι δὲν ἔχει τὸ Ταμεῖον ἄδικον. Ἀλλοίμονον εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεων Νομικῶν, ἐὰν εἰσαχθοῦν οἱ εἰδικοί, τραπεζιτικοί κλπ. Ἀλλοίμονον ἂν εἰς τὸ Ταμεῖον αὐτὸ ἐπιτρέψῃ ὁ νομοθέτης νὰ ἐκτραπῇ εἰς χρηματιστηριακὰς ἢ ἄλλας κερδοσκοπικὰς ἐπιχειρήσεις. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Παπαθανάση, τῆς παρεισαγωγῆς δηλ. ἑνὸς ἀνωτάτου διευθυντοῦ τῆς Ἐκδοτικῆς ἢ τῆς Ἐθνικῆς εἰς τὸ Συμβούλιον, εἶναι λογική, διότι θὰ χρησιμεύσῃ ἴσως εἰς ὡρισμένας στιγμὰς ὡς οἰκονομικὸς σύμβουλος τοῦ Ταμείου, ἀλλὰ πέρα τούτου, ἀλλοίμονον, εἰς τὸ Ταμεῖον. Διότι τὸ Ταμεῖον, ἄν κατώρθωσεν ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ νῦν συμβουλίου — ἐναντίον τοῦ ὁποίου τόσοι ἔβαλον, καὶ βεβαίως δὲν εἶμαι διατεθειμένος οὐδ’ εἰς ἁπλῆν ἀπολογίαν νὰ προβῶ, ἐφόσον μετέχω καὶ ἐγὼ τούτου —νὰ φθάσῃ εἰς τὴν σημερινήν του οἰκονομικὴν περιωπὴν τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἐφήρμοσε μίαν νοικοκυρευμένην οἰκονομικὴν πολιτικὴν καὶ ἅπαν τὸ ἀποθεματικὸν αὐτοῦ τὸ ἐτοποθέτησεν εἰς ἀσφαλῆ ἐνυπόθηκα δάνεια μὲ τόκον ἐκτάκτως ἱκανοποιητικόν. Ἕτερον μέρος τοῦ ἀποθεματικοῦ διετέθη εἰς ἀγορὰν χρεογράφων, ἀξίας περίπου 60 ἑκατομμυρίων, ἐκ τῶν ὁποίων 550 περίπου εἶναι μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τῶν ὁποίων χρεογράφων ἡ σημερινὴ τιμὴ εἶναι κατὰ ἕν ἑκατομμύριον μεγαλειτέρα τῆς τιμῆς τῆς κτήσεως...

§400Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὄχι, κ. Ράλλη. Εἰς τὰ 73 ἠγοράσθησαν. Ἦλθε στιγμὴ ποὺ ἔχανε τὸ Ταμεῖον εἴκοσιν ἑκατομμύρια.

§401ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαιῶ ὑπευθύνως τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ σημερινὴ ἀξία τῶν χρεογράφων ἅτινα ἔχει τὸ Ταμεῖον εἶναι κατὰ ἕν περίπου ἑκατομμύριον μεγαλειτέρα τῆς τιμῆς εἰς ἥν τὰ χρεόγραφα ταῦτα ἐκτήθησαν.

§402Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἠμποροῦσε καὶ νὰ χάσῃ.

§403ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι τὸ Ταμεῖον δὲν ἔχασε. Εἶναι πλάνη νὰ ὑποστηρίζητε ὅτι ἔχασεν. Ὅταν ἰσχυρίζονται ὅτι ἔχασε τὸ Ταμεῖον, λέγουν ὅτι εἰς ὡρισμένην στιγμὴν τοῦ ἔτους ἡ διαφορὰ τῶν τιμῶν κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην ἦτο δεκαπέντε ἑκατομμύρια ἐπὶ ἔλαττον. Ἀλλὰ λησμονοῦν ὅτι εἰς τὸ Ταμεῖον ὑπῆρχεν ὑποχρέωσις τοποθετήσεως τῶν χρημάτων εἰς ἀσφαλῆ χρεόγραφα, ὄχι ἐπὶ σκοπῷ κερδοσκοπίας, ὥστε νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ ἄν τὰ χρεόγραφα ἀνέβηκαν ἤ κατέβηκαν, ἀλλ’ ὅτι ἡ τοποθέτησις τῶν χρημάτων εἰς χρεόγραφα, ἐγένετο, τοῦ Ταμείου ἀποβλέποντος εἰς τὰ ἔσοδα τὰ ὁποῖα θὰ εἶχεν ἐκ τῆς τοιαύτης τοποθετήσεως, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε ἐμειώθησαν. Ὥστε καὶ ταύτην τὴν στιγμήν, ὅπου ἐγὼ λέγω ὅτι τὸ Ταμεῖον δὲν ἔχασε, λέγω ὅτι ἄν δι’ οἱονδήποτε λόγον ἤθελεν ἐκποιήσῃ ὅλα τὰ χρεόγραφα, θὰ ἔπαιρνε τὰ λεπτά του, χωρὶς κἄν νὰ ὑπάρχῃ σκέψις πρὸς ἐκποίησιν τῶν χρεογράφων αὐτοῦ.

§404Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εὐτύχημα μὲν εἶναι ὅτι δὲν ἔχασεν, ἀλλὰ καὶ ἄν ἔχανε δὲν ἀποτελεῖ λόγον ἐπικρίσεως, διότι ὅλα ἔχασαν.

§405Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Καὶ συνάλλαγμα ἄν ἔπαιρνε, μὲ τὴν πτῶσιν τοῦ συναλλάγματος θὰ ἔχανε.

§406ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Περαίνων τὸν λόγον μου λέγω τοῦτο. Τὸ Ταμεῖον κατώρθωσε νὰ φθάσῃ εἰς ὅ σημεῖον εὑρίσκεται σήμερον, καταβληθεισῶν ὑπερανθρώπων προσπαθειῶν, καὶ ὑπῆρξαν στιγμαὶ κατὰ τὰς ὁποίας ὁ νόμος εἶχε καταλάβει τοὺς πάντας ἐν τῷ Συμβουλίῳ, διότι, χωρὶς νὰ ἀπολογοῦμαι ὑπὲρ τούτου, ὁ κόπος ἦτο ὄντως ὑπερβολικός αἱ δὲ εὐθῦναι τεράστιαι. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἦτο ὑποχρεωμένον τὸ Συμβούλιον αὐτοπροσώπως νὰ ἐξελέγχῃ 12.000 φακέλλους, ἀντιλαμβάνεσθε δὲ τὸ μέγεθος τῆς εὐθύνης, εὐθύνης ἐξικνουμένης μέχρις ἐλαφροτάτης ἀμελείας. Τὰς γνώμας μου, Κύριοι Βουλευταί, τὰς εἰσηγήθην εἰς τὴν Κοινοβουλ. Ἐπιτροπήν, ἀλλ’ ἀνῆλθον τὸ βῆμα διότι ἐνόμιζον ὅτι, καθ’ ἥν στιγμήν, καθὼς ἐγὼ τουλάχιστον ἀντιλαμβάνομαι τὰ πράγματα καὶ καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ὁλόκληρος ὁ πενόμενος δικηγορικὸς κόσμος πράγματι ἀπέβλεψε καὶ ἀποβλέπει εἰς τὸ Ταμεῖον ὡς εἰς ἕνα προστάτην διὰ τὰς στιγμὰς τῆς ἀτυχίας, θὰ ἐνόμιζον, κ. Βουλευταί, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ παρασυρθῇ εἰς τὴν παραδοχὴν τροπολογιῶν τῶν ὁποίων ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι ἡ μείωσις τῶν πόρων τοῦ Ταμείου, ἐπὶ ζημίᾳ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις των, ἀλλὰ καὶ ἀναμένουν νὰ εἰσπράττουν καθημερινῶς τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὸ ζῆν. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἐγὼ περιορίζομαι νὰ ἀποδεχθῶ ὅσας τροπολογίας ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπεδέχθη, εἰς τὸν κύριον δὲ Ὑπουργὸν ἐναπόκειται τελικῶς ἡ ἀποδοχὴ καὶ ἑτέρων τροπολογιῶν.

§407Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ εἴχομεν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν τεθέντων θεμάτων, διότι ἀναλόγως τῆς ἀπαντήσεως θὰ σκεφθῶμεν ἂν θὰ λάβωμεν τὸν λόγον.

§408Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μολονότι ἤμην ἐγγεγραμμένος νὰ λάβω τὸν λόγον πρῶτος, παρῃτήθην, κατόπιν τῆς γενομένης διαλογικῆς συζητήσεως. Ἤθελα ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὲ παρακολουθήσῃ εἰς τὸ ἑξῆς ζήτημα. Εἶναι δικαίωμα τοῦ Ταμείου νὰ δέχηται ἢ νὰ μὴ δέχηται ὡς μετόχους τοὺς δικηγόρους καὶ ἑπομένως νὰ τοὺς ἀφήσῃ νὰ γίνουν ἢ νὰ μὴ γίνουν συνταξιοῦχοι. Ὑπάρχουν δικηγόροι οἱ ὁποῖοι, λαβόντες τὸ πτυχίον τοῦ Πανεπιστημίου, μετέβησαν καὶ διωρίσθησαν δικηγόροι ἐπαρχιακῶν δικαστηρίων. Μετά τινα χρόνον, ἐπανελθόντες εἰς Ἀθήνας, δὲν ἔχουν καμμίαν πελατείαν. Ἔχουν ἴσως διοικητικήν τινα ἢ φορολογικὴν ὑπόθεσιν, ἀλλὰ πάντως οὐδὲν ἄλλο ἀσκοῦν ἐπάγγελμα. Αὐτοὺς τοὺς δικηγόρους δὲν τοὺς ἐγγράφει τὸ Ταμεῖον. Νὰ γίνῃ παρακαλῶ μία σύστασις. Ὑπάρχει περίπτωσις δικηγόρου, ὁ ὁποῖος δικηγορεῖ ἐπὶ τρία ἔτη καὶ δὲν ἔχει κανένα πελάτην.

§409ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἀποκλείεται νὰ ἐγγραφῇ.

§410Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι δυνητικὴ ἡ περίπτωσις. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου περίπτωσιν τοιαύτην, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Συμβούλιον ἀπέρριψε τοιαύτην αἴτησιν. Θὰ παρακαλέσω νὰ δοθῇ σχετικὴ σύστασις.

§411Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνήκομεν καὶ ἡμεῖς εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι περιβάλλουν τὸ Ταμεῖον τῶν Νομικῶν μὲ πλήρη ἐμπιστοσύνην καὶ θεωροῦν αὐτὸ ὡς πλήρως εὐδοκιμῆσαν. Συμμεριζόμεθα ἀπολύτως τὰς γνώμας τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ στέρξῃ εἰς τροπολογίας, αἵτινες θὰ ἐσάλευον τὰ οἰκονομικὰ θεμέλια. Ἑπομένως εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ παρουσιάζοντο τοιαῦται τροπολογίαι, δὲν θὰ τὰς ἀποδεχθῶμεν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω εἶναι τοῦτο: Διατὶ ὁ τόκος τοῦ 12%, καθόσον ἀφορᾷ τὰ καθυστερούμενα; Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μειωθῇ ὁ τόκος θὰ ἐσαλεύοντο τὰ θεμέλια τοῦ Ταμείου; Κατὰ τὴν προσωπικήν μου γνώμην, ὁ τόκος εἶναι κερδοσκοπικὸς 12%. Ἐπιβαρύνει ὑπερμέτρως τὰ πτωχὰ μέλη τοῦ Ταμείου, καὶ ὅσον εἴμεθα πρόθυμοι νὰ προστατεύσωμεν τὸ Ταμεῖον ἐναντίον τῶν κινδύνων, ἄλλο τόσο εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ προστατεύσωμεν τοὺς μετόχους κατὰ τῶν ὑπερμέτρων ἀξιώσεων τοῦ Ταμείου. Ταῦτα ὡς πρὸς τὸν τόκον. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν σύνθεσιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἐκ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐξ ἄλλων Ταμείων, ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι πρῶτον δὲν πρέπει νὰ εἶναι ὑπερμέτρως πολυμελές. Δεύτερον κατὰ μεγάλην πλειονοψηφίαν πρέπει νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους, δηλ. τοὺς νομικούς. Ἐν τέλει ὅμως, ὀρθὸν εἶναι νὰ ὑπάρχουν καὶ ἐκπρόσωποι εἰδικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσωσι τὰ εἰδικὰ πρόσωπα ἐπὶ ζητημάτων ὅσον ἀφορᾷ τὴν πορείαν τοῦ Ταμείου.

§412ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§413ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν θὰ μακρηγορήσω, Κύριοι Βουλευταί, διότι κατὰ τὰς γιγνομέναι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου διακοπάς, ἐξέθηκα τὰς γνώμας μου. Μὲ τὸ νὰ εἶναι τις ἐκτὸς ὑπευθύνου θέσεως, εἶναι δυνατὸν νὰ διατυπώνῃ καὶ γνώμας ὁπωσδήποτε ἐλευθέρας καὶ τὰς πλέον τολμηράς. Ἀλλ’ ὅταν εἶναι ὑπεύθυνος διὰ νὰ προστατεύσῃ ἕνα ὀργανισμὸν μεγάλον, ὅπως τὸ Ταμεῖον τῶν Νομικῶν, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβαίνῃ μετὰ θάρρους καὶ πρέπει κάθε ἀπόφασίς του νὰ εἶναι λογικὴ καὶ νὰ περιστρέφηται εἰς τὸν ἄξονα τῆς διατηρήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου. Διὰ τοῦτο ἐγὼ τὸν Ἰούνιον, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, — ὅσοι εἶνε παρόντες θὰ ἐνθυμοῦνται—δὲν ἐδέχθην οὐδεμίαν τροπολογίαν. Πρὸς Θεοῦ εἶπα, ἀφήσατε τὸ Ταμεῖον. Νὰ ψηφίσωμεν τὸ ἴδιον μὲ τὰς μικρὰς τροπολογίας, ὡς τὰς εἶχον εἰσηγηθῆ, καὶ ὑπεσχέθην ὅτι θὰ εἰσηγηθῶ τὸ Νομ. Διάταγμα πρὸς κύρωσιν κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας τοῦ 1933 εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα ἐν τῷ μεταξὺ παρακολουθήσωμεν τὰς εἰσπράξεις τοῦ Ταμείου καὶ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασίν του, καὶ τότε θὰ ἴδωμεν ἐὰν τὸ Ταμεῖον δύναται νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὴν εἴσοδον περισσοτέρων μελῶν, καὶ τότε εἶπα, ὅτι θὰ ἀνοίξωμεν τὰς θύρας καὶ θὰ ἴδωμεν εἰς ποῖον πλάτος θὰ τὰς ἀνοίξωμεν καὶ πόσοι θὰ εἰσέλθουν. Μέχρι τοῦ Ἰουνίου αἱ εἰσπράξεις τοῦ Ταμείου ἦσαν πολλαί. Ὅτε εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον τῷ 1933, παρετηρήθη τὸ φαινόμενον ποὺ παρατηρεῖται εἰς τοὺς Ἕλληνας, καὶ ἰδίᾳ εἰς τοὺς νομικούς, καὶ ἤρχισαν αἱ εἰσπράξεις νὰ ἐλαττοῦνται. Ἐὰν δὲν εἰσηγούμην τώρα τὸ νομοσχέδιον, θὰ εἴχομεν καὶ ἄλλας εἰσπράξεις ἀπὸ τὸ Ταμεῖον, ἀλλὰ ἡ διάδοσις ὅτι θὰ δοθῶσι πλέον εὐκολίαι, ἤρκεσε διὰ νὰ σταματήσῃ τὰς εἰσπράξεις τοῦ Ταμείου. Ὡς ἀπέδειξα προχείρως, ἐκ τοῦ 58% τῶν δικηγόρων, ποὺ εἶναι ἡ ἀναλογία τῶν καθυστερούντων τὰς ὀφειλάς των, ἀνεκάλυψα, μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τὸ καλοκαῖρι, ὅτι οἱ καθυστεροῦντες ἐξ αὐτῶν 25% ἦσαν ἀμελεῖς δικηγόροι, ἦσαν εὔποροι, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπλήρωνον μὲ τὴν ἁπλῆν δικαιολογίαν ὅτι δὲν εὑρίσκουν καιρὸν νὰ ὑπάγουν εἰς τὸ Ταμεῖον. Εἶναι ἡ δικαιολογία ποὺ ἔχουν πρόχειρον, ἀλλὰ τὴν ἐφαρμόζομεν εἰς πᾶσαν σχεδὸν ἔκφανσιν τοῦ βίου μας, ἰδίως ἡμεῖς οἱ δικηγόροι. Τὸ βασικὸν λοιπὸν σφάλμα ἦτο τὸ ἑξῆς· ὅτι κατηργήσαμεν τὴν διάταξιν ἐκείνην, διὰ τῆς ὁποίας αἱ εἰσπράξεις γίνονται διὰ τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ὑπάρχει κἄτι τὸ προσβλητικὸν διὰ τοὺς δικηγόρους, ἐφόσον τὸ Ταμεῖον ἔλαβε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ ἐντάλματα. Ἐὰν ἐξ ἀρχῆς ἐθεσπίζετο ὅτι εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς θὰ ἤρχετο εἷς εἰς τὴν οἰκίαν μας καὶ ἐζήτει τὰ ὀφειλόμενα, θὰ τοῦ ἐδίδομεν ἄλλοτε 100 δραχμάς, ἄλλοτε 150 καὶ θὰ εἴχομεν ἐξοφλήσει τὰς ὀφειλάς μας. Ἀλλ’ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν μεγάλην καθυστέρησιν, διότι τὸ Ταμεῖον δὲν ὤχλει εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς τοὺς ὀφειλέτας του. Ἐμένομεν μὲ τρεῖς δόσεις ἢ πέντε δόσεις καθυστερουμένας καὶ τώρα ἐφθάσαμεν εἰς τὸ κακὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἐφθάσαμεν.

§414ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τὸ μέλλον, θὰ γίνωνται αἱ εἰσπράξεις διὰ τῶν εἰσπρακτόρων;

§415ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ τὸ μέλλον θὰ ἔλεγα νὰ γίνωνται αἱ εἰσπράξεις ἀπὸ τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους. Οἱ Σύλλογοι νὰ λαμβάνουν ἕν ποσοστὸν διὰ τὴν εἴσπραξιν. (Ὁ αὐτὸς βουλευτής). Ὅπως γίνεται εἰς τὰς Ἐκκλησίας.

§416ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα. Δυστυχῶς δὲν εἴμεθα Ἄγγλοι. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ Ἕλλην νὰ πληρώσῃ μόνος του. Εἶναι ἀνάγκη, Κύριοι, διὰ τὸ καλὸν τῶν μετόχων, νὰ θέσωμεν διάταξιν εἰς τὸν νόμον περὶ εἰσπράξεων. Ἐγὼ προτείνω τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους νὰ εἰσπράττουν αὐτοὶ δι’ ἑνὸς μέλους τῆς ἐμπιστοσύνης των καὶ νὰ λαμβάνουν ἕν ὡρισμένον ποσοστόν. Τὸ σύστημα τῶν βιβλιαρίων διὰ τὰ πεντάδραχμα, νομίζω ὅτι εἶναι τὸ καλλίτερον σύστημα διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Διότι ἡ εἴσπραξις διὰ τοῦ βιβλιαρίου βεβαιοῦται διὰ τῆς ἀποκοπῆς τοῦ τετραγώνου, ἐνῷ μὲ τὸ φορόσημον εἶναι γνωστόν ὅτι ἔχομεν καταχρήσεις εἰς αὐτό. Μὴ ὁμιλεῖτε ἐναντίον συστήματος τὸ ὁποῖον ἀπεδείχθη θαυμάσιον. Ἡ ἀποκοπὴ τοῦ τριγωνιδίου εἶναι ἀρκετὴ ἀσφάλεια. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ κατάχρησις, ἐφόσον ἀναγράφεται καὶ τὸ ὄνομα τοῦ διαδίκου.

§417ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σπανίως κατατίθεται παρὰ τοῦ δικηγόρου τὸ διπλότυπον.

§418ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρὸ ἡμερῶν ἐτιμώρησα πειθαρχικῶς γραφεῖς τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, οἵτινες εἰσέπραξαν ἀπὸ τοὺς δικηγόρους χρήματα καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ διπλότυπα τοῦ Ταμείου Νομικῶν. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον δὲν δύναταί τις εἰμὴ νὰ τὸ συγχαρῇ καὶ νὰ τὸ θαυμάσῃ διὰ τὴν πεῖραν καὶ τὴν σοφήν διοίκησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε μέχρι τοῦδε, διοίκησιν ἣν διακρίνει μία σώφρων πολιτική, διακρίνει καὶ μία συντηρητικότης, ἡ ὁποία συντηρητικότης ἔπρεπε νὰ διέπῃ τὰς ἐργασίας τοῦ Συμβουλίου καὶ τὰς σκέψεις του, ἐφόσον πρόκειται περὶ ὀργανισμοῦ, τραπεζικῆς καὶ οἰκονομικῆς φύσεως ὅπως θὰ ἐξελιχθῇ ὁ ὀργανισμὸς αὐτός, ἀπὸ τὰ πρῶτα βήματά του. Διότι τὰ τολμήματα καὶ τὰ ἅλματα δὲν ἐπιτρέπονται εἰς τοιούτους ὀργανισμούς. Οὐχ’ ἧττον πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι τὸ νομικὸν πνεῦμα, μὲ τὴν συνεχῆ ἐξέλιξιν τῆς νομικῆς ἐπιστήμης, δὲν εἶναι καὶ τὸ μόνον καὶ τελείως κατάλληλον διὰ τὰς περαιτέρω ἐργασίας τοιούτων ἱδρυμάτων. Τὸ Ἵδρυμα τοῦτο εἶνε καθαρῶς νομικὸν καὶ πρέπει νὰ διοικῆται ἀπὸ τοὺς νομικούς. Ἀλλ’ ἄν εἰς τὸ ἵδρυμα τοῦτο, ἄν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦτο ἐγχύσω καὶ νέον αἷμα, ἐγχύσω καὶ αἷμα εἰδικόν, ὅπως εἶπεν ὀρθῶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν, ἄν τεθῇ καὶ εἷς ἀσφαλιστὴς εἰς τὸ Συμβούλιον, ἄν τεθῇ εἷς Διευθυντὴς Τραπέζης, τὰ φῶτα τὰ ὁποῖα θὰ ἔδιδον οὗτοι δὲν θὰ ἦσαν ἀνάξια λόγου, ἐφόσον θὰ ἦσαν φῶτα γνώσεων τὰς ὁποίας θὰ ἔδιδον ὡς ἀπόρροιαν τῆς εἰδικῆς των πείρας. Διότι ὡς ὀργανισμὸς αὐτός, εἶνε εἷς ὀργανισμὸς τραπεζικῆς φύσεως. Ἐκτελεῖ δάνεια, ἐκτελεῖ τοποθετήσεις χρημάτων, δέχεται χρήματα, δίδει τόκον καὶ λαμβάνει τόκον. Διὰ τοῦτο θὰ ἐπρότεινα τὸ Συμβούλιον νὰ γίνῃ ἑπταμελὲς ἀπαρτιζόμενον ἐκ νομικῶν, ὅπως εἶναι καὶ τὸ ἰδικόν μου σχέδιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἑπταμελὲς συμβούλιον νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσθέσῃ καὶ ἕν πρόσωπον ἀσφαλιστοῦ ἢ ἕν πρόσωπον ἀνωτέρου τραπεζιτικοῦ ὑπαλλήλου. Νὰ δύναται ὁ Ὑπουργός....

§419Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Διατὶ νὰ δύναται καὶ νὰ μὴ τὸ κάμνῃ τὸ Συμβούλιον τοῦ Ταμείου. Διότι ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς θὰ ἀλλάσσῃ τὸ πρόσωπον αὐτό.

§420ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ εἶναι λεπτομέρεια. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπα εἶναι ὅτι κρίνω σκόπιμον νὰ ἐγχύσω καὶ νέον αἷμα, εἰδικόν, εἰς τὸ Συμβούλιον. Τὸ Συμβούλιον τὸ διορίζει ὁ Ὑπουργός.

§421Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Καὶ τὸ Συμβούλιον νὰ πάρῃ τοὺς τεχνικούς του συμβούλους.

§422ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἔχει σημασίαν. Ὁ Ὑπουργὸς δὲν πρόκειται νὰ διορίσῃ κανένα κομματάρχην του.

§423Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἔχετε εἰς τὸ ἑπταμελὲς Συμβούλιον καὶ δύο καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου. Τὶ τοὺς θέλετε;

§424ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δεδομένου ὅτι ἡ ὑπηρεσία των εἶναι ἄμισθος, γίνεται καὶ καταμερισμὸς τῆς ἐργασίας ὅταν ὑπάρχουν περισσότερα πρόσωπα. Ἐγώ, μάλιστα, ἐπρότεινα εἰς τὸ Συμβούλιον εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτε μὲ ἐπεσκέφθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τὰς ἑξῆς σκέψεις μου. Ὅτι ὁ ὀργανισμὸς θὰ ἐξελιχθῇ εἰς ἕνα τραπεζικὸν ὀργανισμὸν καὶ συνέστησα εἰς τὸ Συμβούλιον νὰ ἐγκαθιδρύσῃ Ταμιευτήρια καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Διὰ τῶν Ταμιευτηρίων θὰ ἠδυνάμεθα ὅλοι οἱ μέτοχοι τοῦ Ταμείου, οἱ δικηγόροι καὶ οἱ δικασταί, καθὼς καὶ οἱ πελάται μας, νὰ καταθέτωμεν τὰ χρήματά μας εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν.

§425Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὸ θὰ ἔκαμνεν ἓν τραπεζικὸν πνεῦμα.

§426ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ θὰ ἠδυνάμεθα κατόπιν αὐτὰ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ συνελέγοντο διὰ τῶν Ταμιευτηρίων, νὰ τὰ ἐκχύνωμεν ἐκ νέου εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰς Ἀθήνας εἰς ἁπλᾶ δάνεια εἰς τοὺς μετόχους καὶ εἰς ἐνυπόθηκα, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ αὐξήσωμεν σημαντικῶς καὶ κατὰ τοῦτο τὰ ἔσοδα τοῦ Ταμείου. Καὶ τὰς ἀπόψεις μου ταύτας τὸ Συμβούλιον τὰς εὗρε καὶ τότε ὀρθάς, ἀλλὰ δὲν ἐξετελέσθησαν, διότι προσέκοπτον εἰς τὸν ὀργανισμόν, κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐγίνοντο.

§427Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Μέσῳ τῶν Τραπεζῶν.

§428ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἠδύναντο οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι νὰ ἔλθουν καὶ νὰ καταθέσουν τὰ χρήματά των εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν.

§429Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸ Ταμεῖον καὶ αἱ καταθέσεις τῶν ἀπολυομένων ἐπὶ ἐγγυήσει.

§430ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι καὶ ἄλλαι. Εἶναι καὶ αἱ δικαστικαὶ ἐν γένει παρακαταθῆκαι, καὶ τὰς δικαστικὰς παρακαταθήκας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν ἐν προηγουμένῳ νόμῳ, πρέπει καὶ αὐτὰς νὰ τὰς ἀναλάβῃ τὸ Ταμεῖον, ἐκ τῶν ὁποίων παρακαταθηκῶν, ὡς γνωστόν, ἕν ποσοστὸν παραμένει ὡς ἀζήτητον. Ἀλλὰ διὰ ζητήματα οἰκονομικῆς φύσεως, δὲν δύναμαι νὰ προσθέσω τίποτε, κατὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἂν δὲν εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§431Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὅπως ἡ προσωπικὴ κράτησις τοῦ ἐνοικιοστασίου.

§432ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ τὴν ἐφαρμόζω τὴν κράτησιν διὰ τοῦ Ταμείου Ἐνοικιοστασίου. Ἐπίσης, ὡς σᾶς εἶπα καὶ πρίν, εὗρον λογικὴν καὶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Γρεβενῶν. Εἶναι ἐντελῶς ἄδικον καὶ ἄνισον νὰ πληρώνωμεν τὸ αὐτὸ ποσὸν διὰ τὰς παραστάσεις εἰς τὸν Πταισματοδίκην καὶ τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ νὰ πληρώνωμεν καὶ τὸ αὐτὸ ποσὸν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον. Εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ ἀναλογικότης. Δυνάμεθα τὴν παράστασιν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον νὰ τὴν κάμωμεν δύο δραχμάς, εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον πέντε δραχμὰς καὶ ἕξ δραχμὰς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ ἀναλόγως νὰ αὐξήσωμεν τὰ ποσὰ εἰς τὰ Ἐφετεῖα κατόπιν Ἄρειον Πάγον κλπ. Ἀλλ’ ἀπαιτεῖται νὰ γίνῃ μία προεργασία λογιστικῆς φύσεως.

§433ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ καταργηθοῦν αἱ δόσεις.

§434ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἂν πρόκειται νὰ αὐξήσουν τὰ ἔσοδα τοῦ Ταμείου, νὰ μειώσω τότε καὶ τὸ ἑκατοπεντηκοντάδραχμον.

§435Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Νὰ τὸ ἀντικαταστήσωμεν.

§436ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρέπει νὰ τὸ ἀντικαταστήσωμεν δι’ ἑτέρου εἰσοδήματος. Δὲν δυνάμεθα εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε νὰ λαμβάνωμεν ἀποφάσεις ἐπὶ τοιαύτης φύσεως ζητημάτων.

§437ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐφόσον εἶναι τοῦ Πρωτοδικείου πέντε χιλιάδες διπλότυπα, πέντε ἐπὶ δέκα, εἶναι πεντήκοντα.

§438ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρόκειται νὰ κάμωμεν πράξεις, ἀπὸ τὰς ὁποίας νὰ μὴ κλονίσωμεν καὶ τὸ Ταμεῖον, διότι εἶναι τὸ τελευταῖον καταφύγιον τοῦ κόσμου αὐτοῦ, καὶ ἀπὸ αὐτὸ ἀναμένουσι τὰ παιδιά μας καὶ ἀπὸ αὐτὸ εἰς τὰ γηρατεῖα μας θὰ λάβωμεν κάποιαν ἐνίσχυσιν. Καὶ ἔρχεται τὸ ζήτημα, τὸ τρυφερόν. Τὶ θὰ γίνουν αἱ καθυστερήσεις; Βεβαίως, οἱ δικαστικοὶ δὲν εἰσφέρουν ἐν ἀναλογίᾳ μὲ τοὺς δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι εἰσφέρουν τὰ διπλάσια καὶ τριπλάσια.

§439ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ δικηγόροι εἶναι 6.088. Οἱ συμβολαιογράφοι 907. Οἱ δικολάβοι 224 καὶ οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες 1.794.

§440ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δικηγόροι μέτοχοι εἶναι οἱ ἑξῆς· 6.088, δικολάβοι 224, δικ. κλητῆρες 1.794, Ὑπάλληλοι Δικαστικοὶ 2.480. Ὀφείλουν τὰ ἑξῆς ποσὰ:

Εἶναι δηλ. 11.500 μέτοχοι. Αὐτὴ εἶναι ἡ στατιστική, τὴν ὁποίαν ἔχω. Λοιπὸν ἕξ ἑκατομμύρια δρχ. δι’ ἕξ χιλιάδας δικηγόρων, δίδει 1.000 δρχ. τὸν χρόνον. Κατὰ μέσον ὅρον εἷς ἕκαστος δικηγόρος, δίδει διὰ τοῦ Ταμείου του ἀνὰ χιλίας δραχμάς, τὰς ὁποίας κερδίζει ὁ δικαστικός. Τώρα ἡ ἀμοιβὴ τοῦ δικαστικοῦ διὰ τὴν εἴσπραξιν καὶ τὴν ἐπιμονὴν τῆς εἰσπράξεως, τὴν ὁποίαν κάμνουν, — διότι αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐκτελοῦντες τὰ τῆς εἰσπράξεως τοῦ ἐσόδου τούτου,— δὲν δύναται νὰ ἰσοφαρισθῇ μὲ τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ δικαστικοὶ καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ σκέψις νὰ αὐξηθῇ εἰ δυνατὸν τὸ 150δραχμον τῶν δικαστικῶν καὶ ἐκ τοῦ ἐσόδου τούτου νὰ μειωθῇ ἀντιστοίχως τὸ ἑκατονπεντηκοντάδραχμον τῶν δικηγόρων.

§441ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ μειωθῇ τὸ ἑκατονπεντηκοντάδραχμον τῶν δικηγόρων καὶ νὰ αὐξηθῇ τό....

§442ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς λέγει καὶ ὁ κ. Ὑπουργός.

§443ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λέγω νὰ μειωθῇ τὸ ἑκατονπεντηκοντάδραχμον τῶν δικηγόρων καὶ νὰ αὐξηθῇ τῶν δικαστικῶν.

§444ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα. Καὶ ἀντιθέτως καὶ μεταξὺ τῶν δικηγόρων πρέπει νὰ πρυτανεύσῃ ἡ σκέψις, ὅτι οἱ ἐπιτυγχάνοντες καὶ ἀσκοῦντες τὸ ἐπάγγελμά των ἐπιτυχῶς, δηλ. κερδοφόρως, καὶ συμπληρώσαντες δεκαπενταετίαν ἢ εἰκοσαετίαν, δύνανται νὰ καταβάλλουν ὡς μηνιαίαν εἰσφορὰν κάτι παραπάνω ἀπὸ τοὺς συμπληρώσαντας ὀλιγώτερον χρονικὸν διάστημα, ἤ τοὺς ἐξερχομένους καὶ εὑρισκομένους πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ καταβάλλουν ὀλιγώτερα.

§445ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅπως π.χ.ἀνωτέρω εἶπα τὸ ἑξῆς: ὅτι δὲν εἶνε δικαία ἡ εἰσφορὰ τοῦ πενταδράχμου δι’ ἑκάστην παράστασιν εἰς ὅλας τὰς κλίμακας τῶν δικαστηρίων, οὕτω πως δὲν εἶναι δικαία καὶ ἡ μηνιαία εἰσφορὰ ὅλου τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου ἐξ 150 δραχμῶν, δηλ. τοῦ δικηγορίσκου, ὁ ὁποῖος ἀρτίως ἐξέρχεται τῶν ἑδωλίων τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ τοῦ δικηγόρου, ὅστις δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὸν βίον του, καὶ τοῦ δικηγόρου, ὅστις εἰσκομίζει ἀρκετά, διότι ἐπέτυχε. Δύναται νὰ γίνῃ μία ἀνακατάταξις εἰς τρεῖς κλίμακας, ἀνακατάταξις ἡ ὁποία θὰ γίνῃ κατὰ τρόπον τὸν ὁποῖον θὰ εὕρωμεν διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς ἐκ δικηγόρων καὶ δικαστικῶν, ἀναλόγως τῶν ὑποθέσεων ἑκάστου δικηγόρου, ἀναλόγως τῶν παραστάσεων τὰς ὁποίας ἐνεργεῖ. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ κατατάξῃ τοὺς δικηγόρους εἰς τὰς τρεῖς κλίμακας καὶ θὰ λέγῃ, ὁ δικηγόρος τῆς Αʹ κλίμακος, θὰ δίδῃ 50 δρχ. π.χ., ὁ δικηγόρος τῆς Βʹ κλίμακος 100 καὶ ὁ δικηγόρος τῆς Γʹ κλίμακος 150. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ στηρίζηται ἡ εἰσφορὰ ἑκάστου εἰς τὸ Ταμεῖον, καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ εἴμεθα σύμφωνοι εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Τῶν δικαστῶν, ἀφ’ ἑτέρου, σᾶς εἶπα, ὅτι εἶμαι σύμφωνος νὰ αὐξηθῇ ἡ εἰσφορὰ καὶ διότι θὰ αὐξηθῇ καὶ ὁ μισθός των, καὶ διότι εἰς τοὺς δικαστικοὺς ἡ σύνταξις αὕτη ἀποτελεῖ τὸ τρίτον πλέον ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον λαμβάνουν, διότι τὸ πρῶτον εἶναι ἡ σύνταξις τοῦ Κράτους, τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τῶν Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων τὸ δεύτερον, καὶ τὸ τρίτον εἶναι τοῦ Ταμείου Νομικῶν, ἐνῷ, ἡμῶν, τῶν ἄλλων αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον καὶ τὸ τελευταῖον. Τὸ ἀποτέλεσμα τῶν κόπων μας τῶν ἐξαντλητικῶν, εἶναι ὅτι θὰ πάρωμε 2.750 δραχμάς, ὅταν θὰ γίνωμεν ραμολιμέντα διὰ τὸ καφενεῖον.

§446Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀναπτύσσετε, πότε θὰ ἐφαρμοσθῇ; Διότι νομίζω ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπετε ἀπηχεῖ τὴν γνώμην τῆς ὁλότητος τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου, δηλ. ἡ μείωσις τῆς δικηγορικῆς εἰσφορᾶς διὰ τῆς ἀντιστοίχου αὐξήσεως τῆς δικαστικῆς. Διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τούτου θὰ ἠμπορούσατε νὰ συγκροτήσητε μίαν ἐπιτροπήν.

§447ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν θὰ παραλείψω τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, διότι θὰ μεταβῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν διὰ νὰ ἴδω τὶ γίνεται ἐκεῖ μέσα.

§448Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Νὰ γίνῃ αὐτὸ ἀπόψε.

§449ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Τώρα νὰ γίνῃ, εἶναι ἀδύνατον.

§450ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ νὰ γίνουν αὐτά, χρειάζεται κάποια ἐργασία.

§451Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μὰ τόσας καὶ τόσας τροπολογίας τὰς ὁποίας ἐζήτησα ἔγιναν δεκταί. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ; Ἐγὼ μάλιστα ὡμίλησα ἐπ’ αὐτοῦ γενικώτερον καὶ εἶπα νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς σημεῖον, ὥστε, ἐξεταζομένου τοῦ συνόλου τῶν πόρων καὶ τῶν μελῶν τοῦ Ταμείου, νὰ πρέπῃ νὰ γίνῃ ἀνακάθαρσις γενικὴ τῶν βάσεων τοῦ Ταμείου.

§452ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων δεδομένων εἶναι εὐκολώτατον.

§453Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ τώρα σᾶς εἶναι δύσκολον νὰ κάμητε μίαν διάταξιν καὶ νὰ εἴπητε ὅτι: τῶν δικηγόρων ἐλαττοῦται ἡ εἰσφορὰ καὶ διαιροῦνται εἰς τρεῖς κλάσεις καὶ ἀναλόγως τῶν ἐργασιῶν των καὶ τῆς δράσεώς των νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσόν.

§454ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τόσον προχείρως.

§455Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι δύσκολον, διότι δὲν θέλετε νὰ τὸ κάμητε.

§456ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν λέγετε «δὲν θέλετε», σᾶς λέγω ὅτι ἐμελέτησα τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαθανάση καὶ εἶδον ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ θὰ ἐπιφέρῃ μείωσιν δύο ἑκατομμυρίων, διότι δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν στατιστικὴν πόσαι παραστάσεις ὑπάρχουν παρ’ Ἐφέταις, πόσαι παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ κλπ., διὰ νὰ ἴδωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ πρώτου ἐσόδου, ἢ ἂν εἶνε ἀντίστοιχος μὲ τὰ ἄλλα. Ἐγὼ λοιπὸν νομίζω ὅτι θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι κατὰ βάσιν εἴμεθα σύμφωνοι διὰ τὴν εὐεργετικὴν αὐτὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ μελετηθῇ.

§457Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἰς τοὺς δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι θὰ διαιρεθοῦν εἰς τρεῖς κλάσεις, ὅπως ὀρθώτατα εἴπετε, θὰ γίνῃ εἰς μέσος ὅρος 100 δρχ., δηλ. θὰ ἐλαττωθῇ τῶν δικηγόρων ἡ εἰσφορὰ κατὰ 50 δρχ. Ἂν αὐξηθῇ τῶν δικαστῶν εἰς τὸ διπλάσιον, θὰ γίνῃ ἰσοφάρισις.

§458ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν εἶπεν ἀπόψε δὲ πρώτην φορὰν ἐγένετο συζήτησις ἐν πλάτει διὰ τὸ Τ.Ν., διότι ἡ ἀρχικὴ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο ἐπιτροχάδην, ὡς καὶ ἐκείνη τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, ἐπίσης. Καὶ ἀπόψε ἡ πολιτικὴ τοῦ Ταμείου Νομικῶν, ποὺ ἦλθεν ἐπὶ τάπητος κρίνεται καὶ ἐπικρίνεται. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη τοῦ ὑπευθύνου διὰ τὴν διαχείρισιν τούτου, καὶ βεβαίως ἐπ’ αὐτοῦ θὰ βαδίσωμεν λίαν προσεχῶς διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς, δὲν ἀποκλείεται δὲ τότε δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον θὰ περιορισθῇ ἀποκλειστικῶς μόνον εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα, νὰ θέσωμεν βάσεις ὡρισμένας, ὥστε νὰ ἐπικρατήσῃ δικαιοσύνη εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν διευκολύνσεων. Ἡ γνώμη, ἡ ὁποία ἐξηνέχθη ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ μηνιαία εἰσφορὰ τῶν 150 δραχμῶν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτή, διότι ἀφαιροῦμεν οὕτω ἕν σοβαρὸν ἔσοδον. Ἔρχεται τὸ ζήτημα τῆς καθυστερήσεως τῶν δόσεων. Ὡς σᾶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, αἱ μηνιαῖαι εἰσφοραὶ τῶν 150 δραχμῶν εἶναι αἱ δόσεις διὰ τῶν ὁποίων τὸ Ταμεῖον ἐξειλίχθη καὶ διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν προικοδοτεῖ τοὺς συνταξιούχους. Ἐὰν τὸν πόρον αὐτὸν δὲν δυνηθῇ νὰ τὸν εἰσπράξῃ τὸ Ταμεῖον, τότε ἐπιπίπτει τὸ κακὸν ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν συνταξιούχων. Εἶναι εἷς πόρος ἀπαραίτητος διὰ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ καὶ δὲν δύναται νὰ δοθῇ ἄλλη παράτασις πέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἐδώκαμεν διὰ τῆς τροποποιήσεως, τὴν ὁποίαν εἰσηγάγομεν, δηλ. πέρα τοῦ τέλους τοῦ 1934. Ἐγὼ μάλιστα εἰς τὴν σύσκεψιν τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν μετὰ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ταμείου καὶ τοῦ κ. Ράλλη ἐπέμεινα ὅπως ἡ παράτασις μὴ ὑπερβαίνῃ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1934.

§459Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν καταβολὰς τῶν τελευταίων πέντε ἐτῶν, θὰ εἶναι ἐλάχιστοι. Ἔχουν τυπικῶς ἐγγραφῆ καὶ ἔπαυσαν νὰ πληρώνουν. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν ἑνὸς ἢ δύο ἐτῶν, αὐτοὶ εἶναι οἱ περισσότεροι. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐνδείκνυται δι’ αὐτοὺς νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς διαβάθμισις. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν πέντε ἐτῶν εἰσφορὰς μηνιαίας, νὰ τὰς καταβάλουν ἐντὸς 2 ἐτῶν, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν τριῶν καὶ τεσσάρων ἐτῶν, νὰ τὰς καταβάλουν ἐντὸς ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν ὀλιγώτερα, νὰ τὰ καταβάλωσι μέχρι τέλους τοῦ 1934. Δὲν ὑπάρχει καμμία μείωσις τῶν ἐσόδων, κ. Ὑπουργέ.

§460ΣΠ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν ἄλλην παράτασιν, διότι θὰ κλείσῃ τὸ Ταμεῖον, διότι θέλω νὰ προστατεύσω καὶ τοὺς ἀτυχεῖς δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀργήσουν νὰ λάβουν τὴν σύνταξίν των. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐκάμαμεν ἀποτελεῖ ἤδη ἕν ἅλμα.

§461ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας καὶ τὴν ἀδυναμίαν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται.

§462ΣΠ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν ἔχω φιλανθρωπικὸν κατάστημα διὰ νὰ δώσω συσσίτιον. Ἔχω ἕν Ταμεῖον Συντάξεων καὶ ἀλληλοβοηθείας, τὸ ὁποῖον θὰ πάρῃ ὀλίγα χρήματα, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ τὰ δώσουν καὶ θὰ ἐπιστρέψῃ πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε. Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ κάμω μίαν ὑποχώρησιν εἶναι τὸ ἑξῆς. Διὰ τὰς ὀφειλὰς τῶν μετόχων ἐξ ἀναγνωρίσεως προϋπηρεσιῶν, αἵτινες εἶναι καὶ αἱ σοβαρώτεραι καὶ ἐπειδὴ αἱ ὀφειλαὶ αὐταὶ θὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ ἀποθεματικὸν τοῦ Ταμείου, δυνάμεθα εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ δώσωμεν εὐκολίας, διότι σᾶς εἶπα, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τοῦ καθημερινοῦ ἄρτου τῶν συντάξεων. Οἱ καθυστεροῦντες μέχρι δέκα ἐτῶν καὶ οἱ καθυστεροῦντες ἄνω τῶν εἴκοσιν ἐτῶν, θὰ πληρώσουν μέχρι τέλους τοῦ 1934. Οἱ καθυστεροῦντες μέχρις εἴκοσιν ἐτῶν προϋπηρεσίαν, θὰ πληρώσουν εἰς τὸ τέλος τοῦ 1935, καὶ οἱ καθυστεροῦντες ἄνω τῶν εἴκοσιν ἐτῶν, θὰ πληρώσουν εἰς τρία ἔτη. Εἶναι καὶ τοῦτο ἡ τελευταία ὑποχώρησις, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ἀρκετὰς ἐπιφυλάξεις, διότι ἐὰν γνωρίζομεν ἐφέτος τὰ μέλη τὰ εἰσελθόντα εἰς τὸ Ταμεῖον, ὡς συνταξιοῦχοι, δὲν γνωρίζομεν τί τέξεται τὸ 1934 καὶ τί τέξεται τὸ 1935, δεδομένου μάλιστα ὅτι ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν λίαν προσεχῶς θὰ ἔλθῃ ὁ νόμος περὶ δικηγόρων, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐξέρχωνται ὑποχρεωτικῶς τῆς δικηγορίας οἱ ἄγοντες τὸ 65ον τῆς ἡλικίας των. Τότε βεβαίως, θὰ ἔχωμεν καὶ εἰσροὴν μεγαλυτέραν συνταξιούχων εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν. Ἄς βαδίσωμεν λελογισμένως. Πρόκειται περὶ ὀργανισμοῦ οἰκονομικῆς φύσεως. Ἐὰν τὰ ἔσοδα τοῦ Ταμείου εἶναι ἀρκετά, τί θὰ τὰ κάμῃ; Θὰ τὰ ἔχῃ διὰ τὰ γεράματά των, ἢ θὰ τά πάρῃ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον; Οἱ μέτοχοι θὰ τὰ πάρουν. Ἐὰν ὁ ἰσολογισμὸς τοῦ 1934 εἶναι καλός καὶ ἀποδείξῃ ὅτι τὸ Ταμεῖον ἀντέχει, θὰ δώσωμεν ἀκόμη εὐκολίας, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦδε, ἐφόσον εὑρισκόμεθα εἰς τὰ πρῶτα βήματα τοῦ Ταμείου δὲν ἐπιτρέπεται κατ’ οὐδεμίαν λογικὴν νὰ θεσπίσωμεν διατάξεις αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ φέρουν τὸ Ταμεῖον εἰς μίαν δυσχερῆ θέσιν, καὶ μία δυσχερὴς θέσις ἑνὸς ὀργανισμοῦ οἰκονομικῆς φύσεως, γνωρίζετε ὅτι προσεγγίζει τὰ ὅρια τοῦ ὀλέθρου. Ἤδη ἔρχεται τὸ ζήτημα τοῦ τόκου.

§463Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐὰν σᾶς εἶναι εὔκολον, νὰ μᾶς εἴπητε, πόσον θὰ πληρώσῃ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὀφείλει πέντε ἐτῶν μηνιαίας καταβολάς, ὀφείλει δὲ καὶ δέκα ἐτῶν δι’ ἀναγνώρισιν προϋπηρεσίας.

§464ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ σᾶς εἴπω. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ δημιουργήσω σεισάχθειαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, μὴ λησμονεῖτε δὲ ὅτι κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἡ προθεσμία ἡ τελευταία τῆς καταβολῆς ἦτο μέχρι τοῦ Μαρτίου τοῦ 1933, ἀφοῦ εἶχε λήξει τῷ 1930 καὶ εἶχε παραταθῆ μέχρι τοῦ 1931.

§465Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε εἰς τὴν Βουλήν, διατὶ τὸ Ταμεῖον Συντάξ. Νομικῶν, εἰς ἐκείνους τῶν μετόχων, οἱ ὁποῖοι κατέβαλον ἐμπροθέσμως καὶ ἐξεπλήρωσαν ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις των, ἠρνήθη νὰ ἐκτελέσῃ τὴν στοιχειώδη ὑποχρέωσιν τήν ὁποίαν εἶχε, δηλ. νὰ χορηγήσῃ τὴν σύνταξιν ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1932 ἀλλ’ ἐχορήγησεν αὐτὴν μετὰ ἓν ἔτος — καὶ μάλιστα μειωμένην — σήμερον δὲ ἐρχόμεθα νὰ δώσωμεν σύνταξιν εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ τὴν λάβουν, χωρὶς νὰ καταβάλουν οὔτε ὀβολόν;

§466ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπλήρωσαν τὸ ἕν τρίτον.

§467Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίζῃ ὅτι ἀσφαλιστικῶς ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πολλῶν ἐτῶν προϋπηρεσίαν, ἀποτελοῦν παθητικὸν τοῦ Ταμείου, εἰς βάρος τῶν νέων δικηγόρων καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν σύνταξιν μετὰ δεκαπέντε ἔτη.

§468ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡμεῖς θὰ σχηματίσωμεν τὸ ἀποθεματικὸν τοῦ Ταμείου, ἀλλὰ θὰ τὸ σχηματίσωμεν μὲ πᾶσαν δυνατὴν εὐκολίαν.

§469ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σύνταξιν, ὡς γνωρίζετε, λαμβάνουν οἱ συμπληρώσαντες τριακονταετῆ ὑπηρεσίαν καὶ καταβαλόντες ἢ τὸ ὅλον τῶν δόσεων, ἢ τὸ ⅓ τοὐλάχιστον, ὁπότε λαμβάνουν σύνταξιν μειωμένην. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ καὶ ἐγώ, κύριε ἐκ Πρεβέζης Βουλευτά, νὰ μοῦ εἴπητε ποῖος πταίει, διότι δὲν ἐπῆραν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ἐκπληρώσαντες τὰς ὑποχρεώσεις των, εἴτε εἰς ἀκέραιον, εἴτε κατὰ τὸ ⅓ ἀκεραίαν, σύνταξιν;

§470Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Νὰ ἐρωτήσητε τοὺς κυρίους αὐτούς.

§471ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις των εἰς τὸ Ταμεῖον καὶ δὲν ζητοῦν σήμερον, παρὰ σεισάχθειαν, ὅταν ζητοῦν νὰ μὴ πληρώσουν καὶ τόκον.

§472ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ λέγητε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ζητοῦν σεισάχθειαν. Τοιοῦτόν τι δὲν ἐζητήθη.

§473ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅταν ἰσχυρίζεσθε ὅτι πρέπει τὴν ὀφειλήν σας, τῆς ὁποίας ἡ λῆξις εἶχεν ἀρχίσει τῷ 1931, τῷ 1932, ἐδώκαμεν παράτασιν τῷ 1933, δίδομεν εἰς τὸ 1934, ὅτι πρέπει αὐτὴν νὰ τὴν ἐξοφλήσητε εἰς δεκαπέντε ἔτη καὶ τὸ Ταμεῖον κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο νὰ μένῃ ἐκκρεμὲς καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ δώσῃ σύνταξιν εἰς τοὺς δικαιουμένους, τί ἄλλο εἶναι παρὰ σεισάχθεια;

§474ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κατέβαλον 30.000 δραχμὰς καὶ πλέον.

§475Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὁ κ. Ράλλης εἶπε τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐντὸς μιᾶς ὀκταετίας τὰ ἔσοδα τῆς προαναγνωρίσεως θὰ ἀνέλθουν εἰς τριακόσια ἑκατομμύρια. Κατὰ τὶ θὰ ζημιωθῇ τὸ Ταμεῖον....

§476ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ Ταμεῖον, κ. Βουλευτά, θέλει τὰ λεπτά του νὰ τὰ ἔχῃ εἰς τὰ κιβώτιά του καὶ ὄχι εἰς τὰ θυλάκια τὰ ἰδικά μας. Πέραν τῶν ὑποχωρήσεων αὐτῶν δὲν δυνάμεθα νὰ παραχορήσωμεν ἄλλας. Δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ καμμίαν ἀπολύτως ἐπιείκειαν διὰ τὸ παρελθόν. Ὅπως ὅλοι μας ἐπληρώσαμεν τόκον 12%, οὕτω θὰ πληρώσουν καὶ οἱ ἄλλοι, διότι ὁ τόκος αὐτὸς εἶναι νόμιμος. Τὸν καθώριζε τότε ὁ νόμος. Δὲν εἶναι τοκογλυφικός.

§477Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπὴν καὶ μίαν ἐρώτησιν ταὐτοχρόνως; Διατὶ δὲν δέχεσθε μείωσιν τοῦ τόκου, ἐφόσον σήμερον....

§478ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν μὲ ἀφήνετε γὰ προχωρήσω. Ἔχετε ὀλίγην ὑπομονήν. Σᾶς εἶπα ὅτι δὲν δέχομαι καμμίαν μείωσιν τοῦ τόκου διὰ τὸ παρελθόν, διότι δὲν δύναμαι νὰ δημιουργήσω τὴν ἀνισότητα, νὰ διακρίνω τοὺς μετόχους εἰς κουτοὺς καὶ εἰς ἐξύπνους, εἰς τακτικοὺς = κουτοὺς, καὶ εἰς ἀτάκτους = ἐξύπνους. Εἶμαι κατὰ τῶν διαφόρων διευκολύνσεων. Καὶ τὸ Κράτος κακῶς ἔκαμε παρασχὸν κατὰ καιροὺς φορολογικὰς διευκολύνσεις, διότι οὕτως ὑποθάλπει αὐτὸ τὸ ἴδιον τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεων τῶν πολιτῶν του. Πρέπει νὰ μάθωμεν ὅλοι νὰ ἐκπληρώνωμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας. Δὲν δύναμαι νὰ δώσω μείωσιν τοῦ τόκου εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠγάπησαν τὸ Ταμεῖον καὶ δὲν ἐφάνησαν συνεπεῖς πρὸς αὐτό. Διὰ τὸ μέλλον, ἐφόσον εἶνε γενικῶς γνωστὸν ὅτι ὁ τόκος ὑποβιβάζεται, θὰ δεχθῶ ὅπως ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1934 ὁ τόκος ὅλων τῶν ὀφειλῶν περιορισθῇ εἰς 8%. Νομίζω ὅτι εἰς αὐτὸ πρέπει ὅλοι νὰ συμφωνήσωμεν, ὅτι τόκος 8% εἶναι εἷς τόκος καλός, ὥστε καὶ τὸ Ταμεῖον νὰ στέκηται καὶ ἡμεῖς νὰ μὴ πληρώνωμεν πολὺν τόκον. Ἕξ ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ἔχει τὸ Δημόσιον εἰς τὰ δάνεια ποὺ κάμνει.

§479Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐφόσον ἠνοίχθη ἡ θύρα τοῦ νόμου δι’ ὅλους, διατὶ νὰ μὴ ἐπεκταθῇ καὶ δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους τῶν φυλακῶν οἱ ὁποῖοι κέκτηνται πτυχίον δικηγόρου;

§480ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἅμα ἔχουν πτυχίον δικηγόρου, δύνανται νὰ μετάσχουν τοῦ Ταμείου.

§481Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Σεῖς μοῦ ἐλέγετε ἄλλοτε, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῶν φυλακῶν, τὸ ἔχον πτυχίον δικηγόρου, θὰ γίνεται μέτοχον. Νὰ εἴπωμεν ὅτι γίνονται μέτοχοι οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς ὠργανωμένας φυλακὰς καὶ ἔχοντες δίπλωμα νομικῆς.

§482ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἅμα ἔχουν δίπλωμα, δύνανται νὰ εἶναι μέτοχοι. Ἐδέχθην ἐπίσης τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας δὲν παύονται οἱ δικηγόροι, οἵτινες ἐκλέγονται δήμαρχοι καὶ πάρεδροι. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ κυριώτερος λόγος τῆς ἀποτυχίας τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν ἐν Ἑλλάδι εἶναι ὅτι, κατὰ τὰ 9) 10, οἱ δήμαρχοι ἦσαν ἰατροί. Ὅπου ἐξελέγοντο δημοτικοὶ ἄρχοντες δικηγόροι ἢ κτηματίαι, τὰ δημοτικὰ πράγματα ἐπήγαιναν καλά. Ὑποθέτω ὅτι τὴν τροπολογίαν αὐτὴν θὰ τὴν εὕρητε ὀρθήν, ὅπως οἱ δήμαρχοι καὶ πάρεδροι καὶ οἱ τοῦ 1929, ὅπως εἶναι καὶ ὁ κ. Τσόχας, μὴ παύωνται ἀπὸ τὸ δικηγορικὸν ἀξίωμα. Ἐπίσης, ἔκαμα δεκτὴν τὴν τροπολογίαν τὴν ἀφορῶσαν τοὺς δικολάβους. Διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου οἱ δικολάβοι δύνανται νὰ ἀναγνωρίσουν τὴν ὑπηρεσίαν των ἀπὸ τοῦ 1922, ἐφόσον πάντοτε κατὰ κύριον ἐπάγγελμα ἤσκουν τὴν δικολαβίαν.

§483Γ. ΠΟΝΤΙΚΑΣ. Τότε, κ., Ὑπουργέ, δὲν θὰ μείνῃ Ρωμηὸς ποὺ νὰ μὴ γίνῃ δικολάβος.

§484ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ δικολάβος ἤσκει κατὰ κύριον ἐπάγγελμα τὴν δικολαβίαν;

§485ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως, ἐκδιδομένης κατὰ τὴν ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίαν τοῦ Πρωτοδικείου τοῦ τόπου.

§486Ο ΑΥΤΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ καλῆται καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου;

§487ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πολὺ λογικόν.

§488ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ διάταξις αὕτη ἀφορᾷ τοὺς δικολάβους τοὺς διωρισμένους μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου. Ἑπομένως, τὸ γεγονὸς ὅτι εἶναι δικολάβοι τὸ ἔχομεν δεδομένον διὰ τοῦ διορισμοῦ. Τὸ γεγονός, ὅτι προγενεστέρως ἤσκουν ὡς κύριον ἐπάγγελμα τὴν δικολαβίαν, θὰ τὸ ἔχομεν βεβαιωμένον δι’ ἀποφάσεως.

§489Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Καὶ διὰ τοὺς συμβολαιογράφους, τί γίνεται, κ. Ὑπουργέ;

§490ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ τοὺς συμβολαιογράφους ἐγένετο μία ἐπιτροπὴ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἀπὸ δικηγόρους, συμβολαιογράφους καὶ ἀπὸ ἀντιπροσώπους τοῦ Ταμείου Νομικῶν, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐδέχθησαν οἱ συμβολαιογράφοι.

§491Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐννοῶ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι εἶχον προϋπηρεσίαν δικολάβου.

§492ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἀρχίζομεν τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1ον. Δεκτόν. Ἄρθρον 2ον. Δεκτόν. Ἄρθρον 3ον. Δεκτόν. Ἄρθρον 4ον.

§493ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχει τροπολογία.

§494ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε μένει διὰ βραδύτερον.

§495Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ὡς εἶναι διατυπωμένη ἐν σχέσει μὲ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν τὴν πραγματικὴν κατὰ τὰς ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ ἐντεῦθεν χρονικὰς περιόδους τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως τῆς Χώρας, δημιουργεῖται μία ἀδικία, διότι, ἐνῷ ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ ἐντεῦθεν ἔχομεν τέσσαρας ἐπιστρατεύσεις, διὰ τῆς διατυπώσεως ταύτης, ἐξαιρεῖται ἡ ἐπιστράτευσις τοῦ 1915 κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ δικηγόροι οἱ στρατευθέντες κατὰ τὴν περίοδον ταύτην, ἐγκατέλιπον τὰς ἐργασίας των. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ ἡ διάκρισις αὐτὴ μεταξὺ τῶν ἐπιστρατεύσεων. Ὥστε ἡ ἐπιστράτευσις τοῦ ἔτους 1915 νὰ μὴ θεωρῆται ἐπιστράτευσις. Νὰ θέσωμεν ἀπὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ 1912 καὶ ἐφεξῆς. Νὰ λείψῃ τὸ «ἐν πολέμῳ».

§496ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι αὐταὶ θὰ ἀνέλθουν εἰς δέκα χιλιάδας.

§497ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§498ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν ἄρθρον πρὸς ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον. Τώρα δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν δευτέραν ψηφοφορίαν. Βλέπω ὅτι σεῖς τώρα κάθεσθε καὶ συναρμολογεῖτε τὰς τροπολογίας.

§499ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3ου κ. Πρόεδρε. Μὲ τοὺς συμβολαιογράφους ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν διὰ νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημά των, ἤλθομεν εἰς κάποιαν συμφωνίαν, ἥν ἐγὼ ἀποδέχομαι καὶ προτείνω νὰ γίνῃ δεκτή. Ἡ συμφωνία εἶναι ἡ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει).

§500Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἔχω νὰ ὑποβάλλω πρότασιν ἐπ’ αὐτοῦ, περὶ τῆς μειώσεως τῶν τελῶν τῶν εἰσπραττομένων παρὰ τῶν συμβολαιογράφων.

§501ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία.

§502Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἀναμένετε τὴν τελευταίαν στιγμήν, διὰ νὰ ὑποβάλλητε τοιαύτας τροπολογίας.

§503Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἡ τροπολογία ἔγινε κατόπιν.

§504ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, διὰ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. (Ὁ Πρόεδρος ἐκφωνεῖ τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν βουλευτῶν, τινὲς τῶν ὁποίων ἀπουσιάζουν).

§505ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἀπορρίπτεται, διότι δὲν εἶνε ὑπογεγραμμένη ὑπὸ παρόντων βουλευτῶν.

§506Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἡ συζήτησις πρέπει νὰ διεξάγηται εὐρύτερον, διότι τὸ συζητούμενον θέμα δὲν ἀποτελεῖ οἰκογενειακὴν ὑπόθεσιν τῶν δικηγόρων.

§507Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι συνεδρίασις αὐτὴ ποὺ γίνεται. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα ἐπιστημονικῶς καὶ νὰ δώσωμεν μορφὴν ἀρτίαν καὶ σύμφωνον μὲ τὸ δίκαιον.

§508Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Πάντως, ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη, θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν τὴν μείωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ Ταμείου.

§509ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ἔσοδον τὸ ὁποῖον θὰ χάσῃ τὸ Ταμεῖον, ἄν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή, θὰ ἔχῃ ἄλλο ἀντιστάθμισμα. Ἐπὶ πλέον ἐγένετο δεκτὸν νὰ πληρώσουν καὶ αὐτοὶ περισσότερον καὶ συγκεκριμένως νὰ διπλασιάσουν τὸ πεντάδραχμον, μολονότι ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, Ἀρείου Πάγου καὶ τοῦ Ἐφετείου, πρὸ τοῦ Εἰσαγγελέως, ἄλλως ἐτέθη τὸ ζήτημα. Τὸ ἔσοδον αὐτὸ θὰ εἶναι 100 χιλ. δρχ. περίπου. Πρόκειται συνεπῶς περὶ μιᾶς μικρᾶς ζημίας τοῦ Ταμείου. Κατόπιν οἱ συμβολαιογράφοι, ἀφοῦ ὑπεχώρησαν καὶ ἐδέχθησαν καὶ τὸ 2%, τώρα μεταβάλλουν ἀπόψεις καὶ ζητοῦν τὴν ὁλοσχερῆ κατάργησιν τῆς εἰσφορᾶς 10%. Ἐζήτησαν καὶ αὐτὸ ἀκόμη νὰ τὸ καταργήσωμεν. Ἡ ἐξ αὐτοῦ μείωσις τῶν ἐσόδων τοῦ Ταμείου θὰ εἶναι πλέον τῶν δύο ἑκατομμυρίων, ποσὸν σημαντικὸν δηλαδή. Τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας.

§510Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἐξ ἐκείνων ἅτινα ὑπεχρεώθησαν νὰ καταβάλουν εἰς τὸ Ταμεῖον τὰ ¾ ἐχαρίσθησαν.

§511ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοῦ κάμνει κατάπληξιν καὶ θὰ ἀνομολογήσητε ὅτι ἡ κατάπληξίς μου εἶναι δεδικαιολογημένη, εἶνε ἡ ἀξίωσις τῶν συμβολαιογράφων ἡ σημερινή, νὰ τοὺς χαρισθῇ καὶ τὸ ἀπομένον πλέον ὑπόλοιπον συνεισφορᾶς. Διότι, ὡς γνωρίζετε, ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἐχαρίσθησαν τὰ ¾ καὶ ἀπέμεινε τὸ ¼. Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὄχι διότι συνῃσθάνθην ὅτι οἱ συμβολαιογράφοι ἔχουν δίκαιον εἰς τὰς ἀντιλήψεις των, ἀλλὰ διότι ὑπάρχει ἡ οἰκονομικὴ κρίσις, ὅτι ἐδέχθην τοῦτο, παρακλήσει δὲ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἔλαβον μέρος καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν γενομένην, μετὰ τὴν πρώτην ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, εἰς ἣν ἐπιτροπὴν μετέσχεν ὁ Πρόεδρος τῶν συμβολαιογράφων κ. Καρκούλιας, ἕτερος συμβολαιογράφος ἐκ Πειραιῶς, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κ. Παπαδόπουλος, ὁ Πρόεδρος τῶν δικαστικῶν συλλόγων κ. Λαμαῖος, ὁ δικηγόρος κ. Σωτηρόπουλος, ὁ κ. Τριαντάκης καὶ ἐγὼ, ὅστις ὑπέβαλον ὡρισμένας ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς τοιαύτης τροπολογίας τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ. Τελικῶς ἐγένετο δεκτὴ ἐν μέρει ἡ ἀξίωσις τῶν συμβολαιογράφων νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία ἐκείνη, τὴν ὁποίαν εἰσηγήθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§512Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Τὴν ἐθεωρήσατε δικαίαν καὶ ὑμεῖς.

§513ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν ἐδέχθην μὲ τὸ ἀντάλλαγμα ὅτι, πρὸς μείωσιν τῆς ζημίας ἡ ὁποία θὰ γίνῃ εἰς τὸ Ταμεῖον ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῶν πόρων αὐτῶν, νὰ γίνουν συγχρόνως καὶ αἱ αὐξήσεις τῶν ἄλλων πόρων. Κατόπιν τῆς γενομένης δηλώσεως ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῶν Συμβολαιογράφων, ὅτι διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλε, θὰ ἐπέλθῃ τέλος πάντων ἡ ἀγάπη καὶ ἡ σύμπνοια μεταξὺ ὁλοκλήρου τοῦ νομικοῦ κόσμου, νομίζω, κ. κ. Βουλευταί, ὅτι θὰ ὁμολογήσητε, ὅτι, κατόπιν τῆς τοιαύτης ἐκ μέρους τῶν συμβολαιογράφων γενομένης ἀποδοχῆς τῆς συμφωνίας, ἡ ὁποία ἐπῆλθε μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐμοῦ ὡς πρὸς τὴν τοιαύτην τροπολογίαν, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἐκφράσω τὴν ἔκπληξίν μου, διότι σήμερον ἐν μέρους τῶν συμβολαιογράφων προβάλλονται....

§514Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τίνων συμβολαιογράφων;

§515ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. ... διότι σήμερον ἐν τῇ Βουλῇ ὑπὲρ τῶν συμβολαιογράφων ζητεῖται νὰ παρασχεθῇ τι περισσότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον οἱ ἴδιοι ἀπεδέχθησαν καὶ ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους καὶ προϋποθέσεις αὐξήσεως τῶν πόρων τοῦ Ταμείου. Διότι τὸ αἰτούμενον σήμερον διὰ τῆς τροπολογίας, εἶναι νὰ χαρισθῇ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν εἰς τοὺς συμβολαιογράφους, χωρὶς διὰ τῆς τροπολογίας νὰ λαμβάνηται πρόνοια περὶ καλύψεως, ἔστω μέρους τῆς ἀπωλείας τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ τὸ Ταμεῖον. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περιέχει μόνον τὴν ἀπαλλαγήν των ἀπὸ μέρους καὶ ὄχι ἀπὸ τοῦ ὅλου, εἰς ἀντάλλαγμα δὲ δημιουργεῖ αὐξήσεις ὡρισμένων πόρων. Ἂν νομίζει ἡ Βουλὴ ὅτι δύναται νὰ προβῇ περαιτέρω καὶ νὰ παράσχῃ εἰς τοὺς συμβολαιογράφους διευκολύνσεις μεγαλειτέρας ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν προχθές, εἶναι ἐλευθέρα νὰ τὸ πράξῃ. Ἐγὼ ἁπλῶς περατῶν τὸν λόγον μου, τονίζω, ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ ψηφιζομένη θὰ ἐπιφέρῃ μεγάλας ζημίας εἰς τὸ Ταμεῖον καὶ ἐλάττωσιν πόρων δύο τοὐλάχιστον ἑκατομμυρίων δραχμῶν.

§516Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἡ κατάπληξις τοῦ κ. Συναδέλφου, εἶναι πολὺ περίεργος. Ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι οἱ συμβολαιογράφοι, συνελθόντες εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ βλέποντες ὅτι χάνουν τὸ ὅλον ζήτημα, ἐδέχθησαν μίαν μείωσιν καὶ διότι μεταγενεστέρως εὑρέθη καὶ μία ἄλλη ἀντίληψις καὶ ἄλλων βουλευτῶν ἐν τῇ Βουλῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἀδικία εἰς τοὺς συμβολαιογράφους, διότι εἶναι ὀλίγοι καὶ πρέπει νὰ ἀπαλλαγοῦν τοῦ ὑπολοίπου, ἐκ τῶν γεγονότων τούτων, λέγω, προεκλήθη κατάπληξις τοῦ κ. Συναδέλφου. Ἡ ἀντίληψις δὲ αὐτὴ ἐξεφράσθη ἀπὸ ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἐξέθηκα εἰς τὴν προηγουμένην ἀγόρευσίν μου τὰ πράγματα. Εἶπα, ἀντιπαραβάλλων τὰ μεταξὺ τῶν δικαστῶν καὶ δικηγόρων καταβαλλόμενα, ὅτι οἱ δικασταὶ πληρώνουν ὀλίγα ἀντιπαραβαλλόμενοι μὲ τοὺς δικηγόρους. Ἀλλὰ καὶ οἱ συμβολαιογράφοι, ἀντιπαραβαλλόμενοι μὲ τοὺς δικηγόρους, πληρώνουν πολλά, διότι πληρώνουν τὰς 150 δρχ. τῶν δικαστῶν καὶ πληρώνουν καὶ τρεῖς δραχμὰς διὰ κάθε συμβόλαιον, τὸ ½ τῶν ὑπερβαλλόντων τελῶν, τὰ ½ τῶν ἐκθέσεων ἀπογραφῆς, τὰ ½ τῶν καταστατικῶν τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ τοῦτο εἶνε ἄδικον καὶ τὸ ἄδικον αὐτὸ καταλήγει εἰς τὸ ὅτι οἱ συμβολαιογράφοι, ὄντες ὀκτακόσιοι ἔναντι 7–8 χιλ. δικηγόρων καὶ δικαστῶν, πληρώνουν τὸ ⅕. Καὶ ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄδικον καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀποσείσῃ τὸ ἄδικον αὐτό, δὲν γεννᾶται ζήτημα. Πῶς θὰ τὸ ἀποσείσωμεν; Νὰ κόψωμεν τὰς τρεῖς δρχ. ἀπὸ τὰ συμβόλαια, τὰς 150 δραχμάς, τὰ ½ τῶν ἐκθέσεων ἀπογραφῆς; Ὄχι. Ἕν ἐκ τῶν ἐσόδων, τὰ ὑπερβάλλοντα τέλη, νὰ τὸ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοὺς συμβολαιογράφους διὰ νὰ ἐπέλθῃ διάκρισις μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν ὑπολοίπων μετόχων τῶν δικαστῶν, διὰ τοὺς ὁποίους εἴπομεν ὅτι ἠμπεροῦμεν νὰ αὐξήσωμεν τὰς 150 δρχ. εἰς 300. Αὐτὸ ὁ κ. Συνάδελφος οὔτε τὸ συνεζήτησε κἄν, ὅταν δὲ ἐφθάσαμεν εἰς τοὺς συμβολαιογράφους, ἠκούσθησαν αἱ ὑστερικαὶ κραυγαὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§517ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Πρῶτον εἰς ὑστερισμούς, τὸ γνωρίζετε δὲ σεῖς πολὺ καλά, ἐγὼ δὲν εἶμαι συνειθισμένος ἀπὸ χαρακτῆρος. Ἑπομένως αἱ ὑστερικαὶ κραυγαὶ δυνατὸν νὰ ἀφοροῦν οἱονδήποτε ἄλλον πλὴν ἐμοῦ. Ἐγὼ ἐτόνισα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία σας, τῆς ὁποίας τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι νὰ ζημιωθῇ τὸ Ταμεῖον δύο ἑκατομμύρια ἐκ πόρων, προερχομένων ἐκ μέρους τῶν συμβολαιογράφων, χωρὶς εἰς ἀντάλλαγμα νὰ εἰσάγωνται νέοι πόροι.

§518Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Νὰ κάμωμεν νέους πόρους, αὐξάνοντες τῶν δικαστῶν.....

§519ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς κύρωσιν αὐτοῦ καὶ διὰ νὰ καταδείξω ὅτι τὸ αἰτούμενον ἴσως ἐκ πλάνης, δὲν δύναται νὰ ἀπηχῇ τὰς γνώμας τῶν συμβολαιογράφων καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ὑπερακοντίζωμεν τὰς ἐπιθυμίας αὐτῶν, ἐτόνισα ὅτι κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, οἱ ἴδιοι συνωμολόγησαν, ὅτι ἡ ἀξίωσίς των ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ ὅλου εἶναι ὑπερβολικὴ καὶ διὰ τοῦτο περιωρίσθη, εἰς τὴν ἀπαλλαγήν των ἀπὸ μέρους, προβλεφθείσης συγχρόνως καὶ τῆς ἀναπληρώσεως τοῦ διαφεύγοντος πόρου. Τὸ ἐπαναλαμβάνω αὐτό, διότι ὡμιλήσατε περὶ ὑστερικῶν κραυγῶν. Ἐγὼ ἐκφράζω τὴν γνώμην μου, ὅπως καὶ σεῖς, καὶ τονίζω εἰς τὴν Βουλὴν τοῦτο, ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη ὑποστηριζομένη, θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν μείωσιν τῶν πόρων τοῦ Ταμείου. Ἐπειδὴ ἐγὼ ἔκαμα μίαν προσωπικὴν συμφωνίαν μὲ τοὺς συμβολαιογράφους, ὡς ἄτομον, καὶ θὰ ἐδεχόμην τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν οἱ συμβολαιογράφοι ἀπεδέχθησαν, ἡ ὁποία εἶναι τέλος πάντων ἡ σχετικῶς πλέον ἀνώδυνος διὰ τὸ Ταμεῖον...

§520Κ. ΚΟΡΟΖΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶπεν ὅτι θὰ τὴν ὑπογράψῃ;

§521ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν μετ’ ἐμοῦ συμφωνίαν ἡ ὑποβαλλομένη τροπολογία τὴν ἀθετεῖ. Εἰς τὴν Βουλὴν ἐναπόκειται νὰ κρίνῃ τελικῶς.

§522Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποθέτω ὅτι ἡ στοργή, τὴν ὁποίαν ὅλοι διεδηλώσαμεν ὑπὲρ τοῦ Ταμείου, πρέπει νὰ εἶναι πραγματικὴ καὶ ὄχι εἰκονική. Διότι καταλήγει νὰ εἶναι εἰκονική, ἐὰν αὐξάνουν διαρκῶς αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Ταμείου καὶ ἐλαττοῦνται οἱ πόροι αὐτοῦ, διότι μὲ τοιαύτας ἐκδηλώσεις στοργῆς, ὁ ὄλεθρος εἶναι βέβαιος. Διὰ τοῦτο ἡμεῖς, ἐμπνεόμενοι ἀπὸ πραγματικὴν στοργὴν πρὸς τὸ Ταμεῖον, μόνον τότε θὰ στέρξωμεν ἐλάττωσιν πόρων, διαγραφὴν πόρων, ἐὰν ἐμφανισθοῦν ἄλλοι πόροι ταὐτοχρόνως, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναπληρώσουν τοὺς διαγραφομένους. Ἐφόσον διὰ τῆς τροπολογίας καταργοῦνται πόροι, χωρὶς νὰ ἀντικαθίστανται, θεωροῦμεν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ὡς ἐλαθεράν καὶ τὴν ἀποκρούομεν.

§523Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης;

§524Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτήν, ναί, διότι ὁ κ. Ράλλης ἐβεβαίωσεν ὅτι ἐλήφθη πρόνοια ἰσοφαρίσεως τῶν πόρων....

§525Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§526ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει κανεὶς τὸν λόγον, διότι τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη. Νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ δώσω ἐξηγήσεις.

§527ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§528ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη, κατόπιν ἐρωτήσεως τῆς Βουλῆς, καὶ ἤμην ἕτοιμος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν, ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἠθέλησε νὰ ἐκφωνήσῃ τὴν τροπολογίαν.

§529ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διότι τὴν ἠγνόει ἡ Βουλή.

§530Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς παρατύπως καὶ παρὰ τὸν Κανονισμόν, ἔκαμεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν, διότι ὅτε ἠρωτήθη ἐὰν ἔχῃ τροπολογίας, ἀπήντησε, μὲ τὰς τροπολογίας, ποὺ θὰ δώσω μονογεγραμμένας.

§531ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἄλλην μίαν φοράν.

§532Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἀναγνώσατε τὴν τροπολογίαν.

§533Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας.

§534ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§535Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ καὶ Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἔκφρασις χαριστικὴ πρᾶξις, εἶναι μία ἔκφρασις ἄκοσμος καὶ μία ἔκφρασις, ἡ ὁποία δὲν ἔχει τὴν θέσιν της εἰς καμμίαν νομοθετικὴν συζήτησιν καὶ κατὰ μείζονα λόγον ἐν προκειμένῳ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅπως ἀνεπτύχθη καὶ ὅπως τοὐλάχιστον πιθανολογεῖται, πρόκειται περὶ ἀποκαταστάσεως δικαιοσύνης. Διὰ λόγους ἐντυπωσιακοὺς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δικαιοσύνης, τὴν ὠνόμασαν χαριστικὴν πρᾶξιν. Τοῦτο λέγω, εἶναι τὸ ὀλιγώτερον ἄκοσμον. Ποῖον εἶναι τὸ θέμα; Πρέπει νὰ ἀποκαταστήσωμεν ἐν τούτῳ δικαιοσύνην ἢ κατὰ τὸ δόγμα ὅτι ὅλαι αἱ ὁδοὶ ἄγουν εἰς Ρώμην, πρέπει νὰ πλουτίσωμεν τὸ Ταμεῖον ὁπωσδήποτε; Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν δι’ ἀκαταβλήτων ἐπιχειρημάτων, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔκαμε μίαν σύσκεψιν τῶν εἰδικῶν διὰ τὴν ἐλάφρυνσιν τῶν βαρῶν τῶν συμβολαιογράφων πρὸς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν καὶ τὸ συμπέρασμα τῆς συσκέψεως, τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πυλίας, ὁ λαβὼν μέρος εἰς τὴν σύσκεψιν, ὡς μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ταμείου Νομικῶν, ἦτο ὅτι ἀπεφασίσθη ἡ ἐλάφρυνσις τῶν βαρῶν τῶν συμβολαιογράφων. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸν κ. Βουλευτὴν Πυλίας: εἶναι χαριστικὴ πρᾶξις ἡ τροπολογία μας ἢ εὐρεῖα ἐφαρμογὴ τοῦ συμπεράσματος τῆς συσκέψεως; Τοῦτο εἶναι τὸ θέμα καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μοὶ ἐδίδετο εὐθεῖα ἀπάντησις. Καὶ ἐὰν τοῦτο ἔχωμεν, δηλ. τὴν ἐπιβάρυνσιν τὴν μεγαλυτέραν τῶν συμβολαιογράφων, τί τὸ ἄηθες ἐὰν ὑπεβλήθη πρότασις ὑπερασπίσεως τοῦ δικαίου τῶν συμβολαιογράφων παρὰ συναδέλφων, μεταξὺ τῶν ὁποίων συγκαταλέγομαι καὶ ἐγώ; Ἐὰν τὸ συμπέρασμα τῆς συσκέψεως ἦτο ἡ ἐλάφρυνσις τῶν βαρῶν τῶν συμβολαιογράφων πρὸς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν, νομίζω ὅτι ἔργον στοιχειώδους δικαιοσύνης θὰ ἦτο νὰ συμμορφωθῶμεν πρὸς τὴν γενομένην συμφωνίαν μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τῶν συμβολαιογράφων καὶ τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Ταμείου Νομικῶν.

§536Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον συμβαίνει αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ Βουλὴ νὰ εὑρίσκηται ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται εἰς τὸ νομοσχέδιον, εἶναι διότι δὲν ὑπεβλήθησαν ἐγκαίρως, ὡς ὤφειλε, κατὰ τὸν Κανονισμόν, διὰ νὰ τυπωθοῦν καὶ νὰ διανεμηθοῦν διὰ νὰ λάβῃ τούτων γνῶσιν ἡ Βουλὴ καὶ εὐσυνειδήτως δώσῃ τὴν ψῆφόν της. Ἐπὶ δύο συνεδριάσεις ἀπησχολήθη ἡ Βουλὴ καὶ ἀρκετοὶ Συνάδελφοι ἠγωνίσθησαν ὅπως ἐλαφρύνουν τὴν θέσιν τῶν δικηγόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν αἱ ὁποῖαι μαστίζουν τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, δὲν κατώρθωσαν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς πρὸς τὸ Ταμεῖον ὑποχρεώσεις των, καὶ νὰ ἐξεύρουν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ καταβολὴ τῶν ὑποχρεώσεων τούτων πρὸς τὸ Ταμεῖον, οὕτως ὥστε ὁ ὀργανισμὸς νὰ μὴ παύσῃ νὰ ἔχῃ τὴν δυναμικότητα, ὅπως ἐκπληρώσῃ τὰς πρὸς τοὺς συνταξιούχους μετόχους ὑποχρεώσεις του. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν δύο συνεδριάσεων, καθ’ ἃς συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀντετάχθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς ὑποχωρήσεις εἰς βάρος τοῦ Ταμείου. Τὸ ἴδιον εἶπε καὶ ὁ κ. Εἰσηγητής, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ ἐκλονίζετο τὸ Ταμεῖον Νομικῶν, διότι διὰ τῆς μειώσεως τῶν πόρων θὰ ἐμειοῦτο ἡ δυνατότης τοῦ Ταμείου, ὅπως ἀνταπεξέλθῃ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του. Μόλα ταῦτα κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν εἰσάγεται τροπολογία, διὰ τῆς ὁποίας δύο ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἀποτελοῦντα μόνιμον καὶ σταθερὸν πόρον τοῦ Ταμείου, χαρίζονται καὶ παραχωροῦνται εἰς μετόχους, οἱ ὁποῖοι κακῶς ὑπεστηρίχθη ὅτι δίδουν περισσότερα εἰς τὸ Ταμεῖον ἀπὸ ὅ,τι συνεισφέρουν οἱ δικηγόροι. Οἱ συνάδελφοι, οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν ἄποψιν ὅτι οἱ συμβολαιογράφοι συνεισφέρουν περισσότερα τῶν δικηγόρων εἰς τὸ Ταμεῖον, στηρίζονται εἰς μίαν πεπλανημένην βάσιν, διότι οἱ συμβολαιογράφοι μόνον τὰς 150 δραχμὰς καταβάλλουν πράγματι ἐξ ἰδίων. Τὸ ἕτερον ποσὸν τὸ ὁποῖον εἰσφέρεται παρὰ τῶν συμβολαιογράφων, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔταξεν ὁ νόμος νὰ εἰσπράττηται παρὰ τῶν συμβολαιογράφων καὶ τὸ ὁποῖον ἀποδίδουν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον καὶ εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐγένετο ἡ πλάνη τῶν κ. Συναδέλφων, τῶν ὑποστηριξάντων τὴν ἄποψιν ὅτι οἱ συμβολαιογράφοι καταβάλλουν περισσότερα τῶν δικηγόρων.

§537Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ τρίδραχμον δι’ ἕκαστον συμβόλαιον καταβάλλεται ὑπὸ τῶν συμβολαιογράφων.

§538Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Τὸ τρίδραχμον μάλιστα θὰ καταβάλλεται ὑπὸ τῶν συμβολαιογράφων, ὅπως καὶ τὸ πεντάδραχμον ὑπὸ τῶν δικηγόρων, ἀλλὰ τὸ ὑπερβάλλον τέλος, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε, κ. Συνάδελφε, καὶ τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται εἰς τὰς εἰσφορὰς τῶν συμβολαιογράφων πρὸς τὸ Ταμεῖον; Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, πῶς, ἐνᾧ ἀντετάχθη σθεναρῶς εἰς πᾶσαν τροπολογίαν, μειοῦσαν, ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον, τὰ ἔσοδα τοῦ Ταμείου Νομικῶν, εἶναι δυνατὸν ταύτην τὴν στιγμὴν νὰ μᾶς παρουσιάσῃ τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε χαρίζει ἕνα πόρον τοῦ Ταμείου δύο ἑκατομμυρίων; Ἄλλωστε διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ πενταδράχμου εἰς δεκάδραχμον τοῦ δελτίου παραστάσεων τῶν δικηγόρων, δὲν ἐπέρχεται καὶ ἰσοφάρισις τοῦ διὰ τῆς τροπολογίας ἀδικαιολογήτως χαριζομένου ποσοῦ εἰς τοὺς συμβολαιογράφους. Ἡ τροπολογία τῶν κ. Συναδέλφων λέγει, ὅτι «ἡ κατὰ τὸ ἐδάφιον 15 τῆς παραγράφου 7 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 4348...» (ἀναγινώσκει): Αὐτὰ λέγει ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία εἰσάγεται εἰς τὰς 3 ἡ ὥρα, ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Βουλῆς, καὶ ἐπιχειρεῖται νὰ ψηφισθῇ ἐν ἀγνοίᾳ τῶν παρισταμένων ὀλίγων μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς. Λέγει ἀκόμη ἡ τροπολογία, «αὐξάνονται....» (ἀναγιγνώσκει). Εἶναι ἡ τροπολογία, ἡ ὑποστηριζομένη ἀπὸ τὴν παράταξιν τοῦ συναδέλφου ἐξ Ἀθηνῶν κ. Μπαμπάνου.

§539Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐγὼ συνεχῶς πληρώνω τοὐλάχιστον 100 δραχμὰς τὴν ἡμέραν ἢ δι’ αἰτήσεις, ἢ δι’ ὑποβολὴν μηνύσεως. Δὲν εἶναι δίκαιον καὶ ἀνεκτὸν νὰ πληρώνουν οἱ δικηγοροῦντες τὰ σπασμένα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεισφέρουν εἰς τὸ Ταμεῖον συνεχῶς.

§540Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Χαίρω, διότι ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ μίαν τροπολογίαν ἥν ἔπρεπε νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλήν.

§541ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησα ἐπανειλημμένως νὰ ἀνακοινώσω τὴν τροπολογίαν. Μοῦ εἴπετε ὅτι τὴν ἐδιαβάσατε.

§542Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ὑποβάλλονται αἱ τροπολογίαι αὐταί, διὰ τῶν ὁποίων κλονίζονται ἐκ βάθρων τὰ δικαιώματα τῶν δικηγόρων.

§543Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, χαίρω διότι ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα καὶ ἀνακοινώσας τὴν τροπολογίαν ἔδωκα ἀφορμήν, ὥστε νὰ γνωσθῇ ἡ τροπολογία αὕτη, καὶ χαίρω, διότι ἐδόθη ἀφορμὴ ὅπως καταργηθῇ ἡ τροπολογία αὐτή, ἡ ὁποία θὰ ἐπέφερε βλάβην εἰς δικηγόρους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπὶ τόσας ἡμέρας εἶπον οἱ κ. κ. Συνάδελφοι εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται.

§544ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§545Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἶναι μονογεγραμμένη ἡ τροπολογία αὐτή;

§546ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν· δέχεται τὴν τροπολογίαν αὐτήν;

§547ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§548ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἀπορρίπτεται. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22)7)33 Ν.Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων 4448 καὶ 4685 περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν», ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§549ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 5½ μ.μ. (Ὥρα 3½ πρωϊνή)