1933.12.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 71η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ 1 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία κ. Χ. ΒΟΖΙΚΗ

(Ὥρα 6 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου, Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Φλωρίνης, παρακαλούντων ὅπως αἱ δυνάμει τοῦ νόμου 3651 συσταθεῖσαι ἐπιτροπαὶ ἐκδικάσωσι τὸ ταχύτερον τὰς ὑποθέσεις τῶν δικαιουμένων ἀποζημιώσεως καρραγωγέων Νομοῦ Φλωρίνης. — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. ΛΟΝΤΟΣ καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Κοινότητος Ἁγ. Δημητρίου Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένων, διότι διὰ τοὺς ἀπαλλοτριωθέντας ἀγροὺς αὐτῶν οὔτε ἀποζημίωσις τοῖς ἐδόθη, οὔτε ἐπετράπη, ὡς τὸ ἐζήτησαν, νὰ καλλιεργήσουν τούτους, ἐφόσον παραμένουν ἀχρησιμοποίητοι ἀκόμη. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ κλάδου Καλαμῶν, ζητοῦντος τὴν ἐξίσωσιν τῶν μισθῶν. Ὁ κ. Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τοῦ ἄρθρου 36 Πολιτικῆς Δικονομίας, τοῦ προστεθέντος διὰ τοῦ νόμου ΓΧΙΕʹ τοῦ ἔτους 1910» καὶ 2) «Περὶ ἐπιθεωρήσεως τῶν Δικαστικῶν Ὑπαλλήλων». Ὁ κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ κυρώσεως συμβάσεως «περὶ παραχωρήσεως εἰς τὸν Δῆμον Παγασῶν τοῦ προνομίου ἐκμεταλλεύσεως τῶν ὑδάτων τοῦ συγκροτήματος τῶν πηγῶν Καλιακούδας τῆς Ἐπαρχίας Βόλου τοῦ Νομοῦ Λαρίσης πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας». Ὁ κ. Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεως καλλιτεχνῶν τινῶν» καὶ 2) «Περὶ ἀσφαλίσεως παθόντων λιγνιτορύχων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ καὶ ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου: «Περὶ τροπολογίας τοῦ νόμου 281 «περὶ Σωματείων». Ἡ ἐπὶ τῶν ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν τῆς μειονοψίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5304 περὶ μέτρων προστασίας τῆς ἐπιβατηγοῦ ναυτιλίας καὶ 5570 περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν ἄρθρων 4 καὶ 5 τοῦ νόμου 5304». Οἱ κ. κ. Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ Δημοτικῶν Στρατολόγων καὶ τῆς Στρατολογικῆς Ὑπηρεσίας τῶν Δήμων». Ἡ ἐπὶ τῶν ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου αὐτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΤΣΟΝΤΟΣ ΒΑΡΔΑΣ, Λ. ΨΑΡ-

ΡΑΣ, Π. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ, Σ. ΣΧΙΝΑΣ

κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τῆς εʹ παραγράφου τῶν ἄρθρων τοῦ νόμου 4209 περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ, Γ. ΦΙΛΙΠ-ΠΙΔΗΣ, Κ. ΨΑΡΡΑΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς 2ας παραγράφου τοῦ μόνου ἄρθρου τοῦ νόμου 5543 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ὀκτωβρίου 1922 Β.Δ. περὶ διακανονισμοῦ τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐξ ἀποστρατείας, διαθεσιμότητος κλπ. ἀνακληθέντων ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». —Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 22–7–33 περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 4448 καὶ 4685 περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν». —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 παράγραφος 18 τοῦ νόμου 4448 περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛ. ΕΠΙΤΡΟ-ΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ: «Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τῆς χρήσεως 1933–1934». Ἡ αὐτὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐγκρίσεως συμπληρωματικῆς δαπάνης 59.760 δρχ. διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ κτιρίου ραδιογραφικοῦ Σταθμοῦ Βάρης». Ἡ ἐπὶ τῆς ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐγγραφῆς πιστώσεως μέχρι δραχμῶν 5.750.000 πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ κτιρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν». Ἡ αὐτὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 1ης Ἰουνίου 1933 συμβάσεως δανείων δραχμῶν 42.000.000 διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ἐπισκευῆς κλπ. Παλαιῶν Ἀνακτόρων». — Ὁ κ. Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς διαρκείας τῆς θητείας». Ἐπίσης ἀνακοινοῖ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας διὰ Διατάγματος ὑπὸ σημερινὴν ἡμερομηνίαν εὐηρεστήθη νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ὑποβληθεῖσαν αὐτῷ παραίτησιν τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑφυπουργοῦ κ. Μ. Εὐλαμπίου. Ὁμοίως γνωρίζει εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφον τῆς Γερουσίας, καθ’ ὃ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς προέβη εἰς δήλωσιν, καὶ ἡ Γερουσία ἐδέχθη, ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθὲν σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς συντάξεως εἰς μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἀπολυθέντα δυνάμει προσωρινῆς ἀναστολῆς τῶν περὶ ἰσοβιότητος διατάξεων τοῦ Συντάγματος». — Οἱ κάτοικοι Δοξάτου ζητοῦν τὴν συμπλήρωσιν τῶν δημοτικῶν των σχολείων διὰ τριῶν δημοδιδασκάλων καὶ τὴν προαγωγὴν τοῦ Βʹ Δημοτικοῦ Σχολείου εἰς ἑξατάξιον. — Ὁ Σύνδεσμος ἀρτεργατῶν Θεσσαλονίκης «ἡ Ἀναγέννησις» ζητεῖ τὴν κατάργησιν τοῦ συσταθέντος Συνεταιρισμοῦ ἀρτοποιῶν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀρτοσήμου ἐπὶ τοῦ ἄρτου. — Ὁ βουλευτὴς κ. Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Συλλόγου τῶν δικαστικῶν κλητήρων Πρωτοδικείου Καλαμῶν, ζητούντων τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου δικαστικῶν κλητήρων. — Ὁ Γ. Ἐλευθεριάδης, γεωπόνος ἐφευρέτης χαρουπίνης, ζητεῖ τὴν παροχὴν πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 75 χιλιάδων, διὰ τὴν παρασκευὴν μέχρι δύο χιλιάδων ὀκάδων τοιαύτης καὶ τὴν ἀποστολήν της εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς διαφήμισιν. — Ὁ Μιχ. Κατσούλης Πρόεδρος τοῦ Σωματείου Ἁμαξοκαρραγωγέων Καλαμῶν, ζητεῖ τὴν ἀναστολὴν τῆς ἰσχύος τῆς παραγράφου 4 τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ Δ)τος περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν. — Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Χαλκίδος ὑποβάλλει ἀπόσπασμα τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ταμείου συντάξεως νομικῶν». — Ὁ Σύνδεσμος τῶν Κωνσταντινουπολιτῶν Ἀθηνῶν– Πειραιῶς ζητεῖ τὴν ἔκδοσιν Διατάγματος, καθορίζοντος τὸν τρόπον καὶ τὸν χρόνον τῆς πληρωμῆς τῶν δικαιούχων τοῦ νόμου 5170 τὴν χορήγησιν δανείων, τὴν ἀναχώρησιν τοῦ Συνεργείου εἰς Κωνσταντινούπολιν κλπ. — Οἱ αὐτοκινητισταὶ Ἀθηνῶν, Ναυπλίου, Χανίων, Σερρῶν, Ἀγρινίου, Λαμίας, Μεσολογγίου καὶ Σπάρτης διαμαρτύρονται διὰ τὴν προσθήκην ἄρθρου ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἀπεργοσπαστῶν αὐτοκινήτων καὶ ζητοῦν τὴν ἀπάλειψιν τούτου. — Οἱ κτηνοτροφικοὶ σύλλογοι Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος παρακαλοῦν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἀτελοῦς βαμβακοσπόρου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ τὴν διατροφὴν τῶν κτηνῶν των. — Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Δ. ΡΑΛΛΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως οἰκιστῶν προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ Ἁγίου Σάββα, ζητούσης τὴν ἀναστολὴν τῆς πληρωμῆς τῶν χρεῶν των πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν διὰ τὰ παραχωρηθέντα εἰς αὐτοὺς οἰκήματα παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐποπτῶν γραφείων σχεδίου Θεσσαλονίκης, αἰτούντων τὴν μονιμοποίησίν των.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Τσιρώνης ἐπὶ ἀναφορᾶς Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ζαχάρως περὶ διαρρυθμίσεως τῆς παρὰ τὸν ἐκεῖ σιδηροδρομικὸν Σταθμὸν γεφύρας.

§4Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ Ἑταιρεία ΣΠΑΠ. πλησίον τοῦ χωρίου Ζαχάρως, ἔχει κατασκευάσει μίαν γέφυραν, διὰ τὴν διέλευσιν τῆς ἁμαξοστοιχίας, ἡ ὁποία εἴτε συνεπείᾳ πτώσεως, εἴτε διότι ἡ κατασκευὴ δὲν ἔγινε καλῶς, ἤδη ἐφάπτεται μὲ τὴν κοίτην τοῦ χειμάρρου. Συνεπείᾳ δὲ τῆς τελευταίας πλημμύρας, ἐγένετο πρόξενος μεγάλων καταστροφῶν εἰς τὴν ἐκεῖ κτηματικὴν περιφέρειαν, διότι ἑκατέρωθεν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ὑπάρχουν σταφιδάμπελοι γονιμώταται τῶν ὁποίων ἡ καταστροφὴ ἐφέτος ὑπῆρξεν ὁλοκληρωτική, διότι ὅτε ἔγινεν ἡ πλήμμυρα, συνεσωρεύθησαν ξύλα καὶ λίθοι καὶ δὲν ἀφῆκαν διέξοδον εἰς τὸ ὕδωρ, τὸ ὁποῖον ὠπισθοχώρησε καὶ ἐπέφερε τὴν πλήμμυραν, ἐξ ἧς ἐπῆλθεν ἡ καταστροφή. Ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ κατεστράφη καὶ ἡ παρακειμένη δημοσία ὁδός. Τοῦτο δὲν ἔχει λάβει χώραν τὸ πρῶτον, ἀλλ’ ἐπανειλημμένως ἀπὸ δεκαπενταετίας καὶ ἡ Ἑταιρεία τῶν Σιδηροδρόμων κωφεύει εἰς τὰς ἐκκλήσεις τῶν κατοίκων ὅπως προβῇ εἰς μίαν τοιαύτην διαρρύθμισιν ἀποσοβήσεως μελλοντικῶν καταστροφῶν. Εἶδον τὸν κ. Διευθυντὴν τῶν Σιδηροδρόμων, τὸν κ. Δούμαν, ἀλλ’ ὁ κ. Δούμας ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ Ἑταιρεία δὲν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν, ἢ δὲν δύναται νὰ τὸ κάμῃ ἢ εἶναι δυσχερές. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρέπει νὰ ἐπεμβῆτε παρὰ τῇ Ἑταιρείᾳ Σιδηροδρόμων διὰ νὰ κάμητε ὅ,τι πρέπει διὰ νὰ προληφθοῦν μέλλουσαι καταστροφαί, διότι, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αἱ ἑκατέρωθεν περιφέρειαι καταστρέφονται, ἀλλὰ καὶ ἡ δημοσία ὁδός, ἡ ὁποία κατέστη ἀδιάβατος. Καὶ τὸ μὲν Ἐπαρχιακὸν Ταμεῖον ἐχορήγησε μίαν πίστωσιν ὀγδοήκοντα χιλιάδων δραχμῶν πρὸς ἐπισκευὴν, ἀλλὰ καὶ διακοσίας χιλιάδας δραχμῶν ἂν δαπανήσῃ πάλιν θὰ καταστραφῇ ἡ ὁδός, διότι αἱ πλήμμυραι εἶναι συνήθεις καὶ ἡ γέφυρα τῆς κοίτης καὶ ἡ πλέον ἐλαχίστη πλημμύρα θὰ ἐπιφέρῃ καταστροφάς. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἐπεμβῆτε παρὰ τῇ Ἑταιρείᾳ ἐν προκειμένῳ, διότι, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ἰδικήν μας, πολλὰ δύναται νὰ κάμῃ αὕτη, ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ τὴν καλὴν θέλησιν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§6Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ, κ. Ὑπουργέ, ὑπὲρ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι ἡ Ἑταιρεία ἔχει ὄχι μόνον τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τὴν διαφύλαξιν τῶν κτημάτων, ἀλλὰ καὶ διότι εἶναι ζήτημα ἀσφαλείας τῶν σιδηροδρόμων, διότι ὑποσκάπτονται τὰ θεμέλια τῆς γεφύρας καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ θρηνήσωμεν καταστροφάς.

§7Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ ὅτι ὑπάρχει ὑποχρέωσις τῆς Ἑταιρείας Σιδηροδρόμων ὅπως προβῇ εἰς τὰς ἐπισκευὰς καὶ θὰ συστήσω εἰς αὐτὴν νὰ προβῇ τὸ ταχύτερον. Ἐν περιπτώσει ὅμως δυστροπίας τῆς Ἑταιρείας, θὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν καὶ τὸ Δημόσιον ἔν τινι μέτρῳ, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἐκ τῶν πλημμυρῶν νὰ καταστρέφονται τὰ κτήματα τῶν περιοίκων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ράλλης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμμίσθων δικαστικῶν κλητήρων Εἰρηνοδικείων Πύλου, Μεθώνης περὶ βελτιώσεως τῆς οἰκονομικῆς θέσεώς των.

§9ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Συνιστῶ, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Καροπλαισίου Εὐρυτανίας, ζητούντων τὴν ἀποκατάστασίν των, λόγῳ καταστροφῆς των ἐκ καθιζήσεων καὶ σεισμῶν.

§11Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως ἐπισπευθῇ ἡ ὑποβολὴ τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Κοινότητος Ἀνεμοχωρίου, παραπονουμένης κατὰ τῆς Ἑταιρείας Σ.Π.Α.Π., ἀποκλεισάσης μίαν δίοδον. Ὁ κ. Τσιρώνης.

§13Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Ἀνεμοχωρίου διαμαρτύρονται κατὰ τῆς Ἑταιρείας ΣΠΑΠ, διότι ἀπέκλεισεν ἐσχάτως μίαν δίοδον, τῆς ὁποίας ἐποιοῦντο χρῆσιν ἀνέκαθεν, ἀφ’ ἧς τοὐλάχιστον διῆλθεν ἡ ἁμαξοστοιχία ἐκεῖθεν. Δὲν ἠξεύρω διὰ τίνα λόγον, διότι τὸ ζήτημα βέβαια μετέχει καὶ δικαστικῆς φύσεως. Δύνανται νὰ προσφύγουν καὶ εἰς τὴν Δικαιοσύνην οἱ κάτοικοι, ἀλλ’ εἶναι καὶ διοικητικῆς φύσεως ζήτημα, διότι δύναται νὰ ἐπεμβῇ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας πρὸς ἄρσιν τοῦ ἀτόπου τούτου. Ἐφόσον, πρὸ τριάκοντα ἐτῶν καὶ πλέον ποιοῦνται χρῆσιν τῆς διόδου αὐτῆς, δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον ἡ ἑταιρεία παρεμβαίνουσα παρακωλύει τὴν δίοδον. Ὁ κ. Διευθυντὴς τῶν Σιδηροδρόμων, μεθ’ οὗ ὡμίλησα, μοῦ ἠρνήθη ὅτι ἐξεδόθη διαταγὴ ἐκ μέρους τῆς Διευθύνσεως πρὸς ἀποκλεισμὸν τῆς διόδου αὐτῆς. Μοῦ προσέθεσεν ὅμως κἄτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶναι σπουδαιότερον, ὅτι, διότι ἡ Ἑταιρεία τῶν Σιδηροδρόμων ἔχει συμβληθῆ μὲ ὡρισμένην Ἑταιρείαν Αὐτοκινήτων ἡ ὁποία μεταφέρει ἐπιβάτας καὶ πράγματα ἀπὸ τοῦ Σιδηροδρομικοῦ Σταθμοῦ Ἀνεμοχωρίου μέχρι Κρεσταίνων, ἀποκλείεται εἰς τοὺς ἄλλους αὐτοκινητιστὰς νὰ παραλαμβάνουν ἐπιβάτας ἀπὸ τὸν περίβολον τοῦ Σταθμοῦ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄτοπον, διότι ὁ περίβολος εἶναι χῶρος κοινόχρηστος, ἐφόσον μετὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ἐδόθη εἰς κοινὴν χρῆσιν. Δὲν δύναται ἡ Ἑταιρεία νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τοὺς ἄλλους νὰ μεταβαίνουν εἰς τὸν Σταθμὸν πρὸς παραλαβὴν ἐπιβατῶν, καθόσον ὁ ἐπιβάτης δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ταξειδεύσῃ μὲ τὰ αὐτοκίνητα τῆς Ἑταιρείας ΣΠΑΠ. Ἔχει τὴν ἐλευθερίαν νὰ ἐκλέξῃ οἱονδήποτε μεταβατικὸν μέσον θέλει οἱασδήποτε ἑταιρείας. Κατόπιν τούτου, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐπιβάλλεται ὅπως παρεμβῆτε παρὰ τῇ Ἑταιρείᾳ τῶν Σιδηροδρόμων καὶ ἄρετε τὸ ἄτοπον τοῦτο.

§14ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁ κ. Μοσχούλας μοῦ ἐξέθεσε τὰ πράγματα. Ἐδώκαμεν τὰς σχετικὰς διαταγὰς καὶ θὰ στείλωμεν ἐπιθεωρητήν, ὅπως ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθηνογένης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Ἑλλάδι Κιρκασίων περὶ ἀποκτήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Ἰθαγενείας.

§16Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Βουλευτά, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸν ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ ἀναφορά, δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν, διότι δὲν ἔχω γνῶσιν τοῦ ζητήματος.

§17ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πρόκειται περὶ ἀποκτήσεως ἁθρόως τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας ἐκ μέρους τριακοσίων πεντήκοντα οἰκογενειῶν Κιρκασίων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκατασταθῆ ἐδῶ ἀπὸ πολλοῦ καὶ ζητοῦν μόνον τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν. Τίποτε ἄλλο.

§18Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ληφθῇ πρόνοια.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλλιαδοῦρος.

§20ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατέθεσα «περὶ ἐπιθεωρητῶν τῆς Δικαιοσύνης» παρακαλῶ νὰ θεωρηθῇ κατεπεῖγον καὶ ν’ ἀποστολῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, οὕτως ὥστε νὰ τὸ ψηφίσωμεν τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα, διότι πρέπει ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου νὰ τελειώσῃ ὅλη ἡ σχετικὴ διαδικασία.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κώνστας ἐπὶ ἀναφορᾶς γονέων Μυτιληνιῶν Σάμου, ζητούντων τὴν τοποθέτησιν εἰς τὸ ἐκεῖ γυμνάσιον καθηγητοῦ φιλολόγου.

§22Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, συμβαίνει ἕν πρᾶγμα ἀτοπώτατον, τὸ ὁποῖον εἶναι αὐτόχρημα ἐγκληματικόν. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ ⅓ τῶν καθηγητῶν τοῦ Κράτους εὑρίσκεται εἰς ἀναρρωτικὰς ἀδείας. Ὅλοι κατορθώνουν καὶ λαμβάνουν ψευδῆ πιστοποιητικὰ παρ’ ἰδιωτῶν ἰατρῶν καὶ εὑρίσκονται σήμερον εἰς ἀναρρωτικὰς ἀδείας. Προχθὲς ἀπεσπάσθη εἷς καθηγητὴς Κεράνης ἐκ τοῦ Γυμνασίου Βαθέος, ἡμίσειαν ὥραν μακρὰν τοῦ Γυμνασίου, καὶ ἀμέσως ἐδήλωσεν ἀσθένειαν. Χθὲς ἀκόμη συνήντησα εἰς τοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν καθηγητὴν εὔρωστον, ροδοκόκκινον μὲ ἀναρρωτικὴν ἄδειαν! Δὲν ὑπάρχει, Κύριοι, ὅπως νομίζομεν, ἔλλειψις καθηγητῶν. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον λάβῃ μέτρα καὶ παρεμποδίσῃ αὐτὰ τὰ ψευδῆ πιστοποιητικά, θὰ συμπληρωθοῦν τὰ Γυμνάσια. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ αὐστηρότερα μέτρα.

§23Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Σάμου δὲν ἀνταποκρίνονται ἀπολύτως εἰς τὴν ἀλήθειαν—δηλ. αἱ πληροφορίαι τοῦ κ. Συναδέλφου εἶναι ἕν τινι μέτρῳ ἐσφαλμέναι. Ἡ διαδικασία τῆς χορηγήσεως ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν δὲν εἶναι αὐτή, ὡς ὡμίλησεν ὁ κ. Συνάδελφος, δηλ. δὲν δίδονται ἀναρρωτικαὶ ἄδειαι μὲ ἓν πιστοποιητικὸν ἑνὸς οἱουδήποτε ἰατροῦ, ἀλλὰ μετὰ προηγουμένην ἐξέτασιν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τῆς σχολικῆς ὑγιεινῆς. Ἐπειδὴ ὅμως, ἀληθῶς, παρετηρήθη ὅτι μετά τινος ἐπιεικείας ἐχορηγοῦντο αἱ ἄδειαι, ὁ προκάτοχός μου Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, δι’ ἐγκυκλίου του, ἀπηγόρευσε τὴν ἐκτὸς τῆς ἕδρας των ἐξέτασιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑγιειονομικὰς σχολικὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας κατέστησε καὶ προσωπικῶς ὑπευθύνους διὰ τὴν ἀκριβῆ ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών των ἐν τῇ ἐκτιμήσει τῆς ἀσθενείας, τὴν ὁποίαν πρότεινον οἱ διάφοροι ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοί, οἱ ζητοῦντες ἀδείας. Προσθέτω μάλιστα καὶ τοῦτο. Ὅτι ἐγώ, ἤσκησα πειθαρχικὴν ἀγωγὴν κατ’ ἀνωτέρου ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ, διότι μετά τινος ἐπιεικείας —καὶ περισσῆς μάλιστα— εἰσηγήθη τὴν χορήγησιν ἀδειῶν αἱ ὁποῖαι ἐκρίθη ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δοθοῦν. Ἑπομένως δὲν ἔχει τόσην ἔκτασιν τὸ πρᾶγμα.

§24Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ἐγὼ θὰ καταθέσω ἐπερώτησιν καὶ θὰ μοῦ φέρετε κατάλογον ἐκ τοῦ ὁποίου ἐπισήμως θὰ διαπιστωθῇ ὅτι μέγας ἀριθμὸς ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν εὑρίσκεται ἐν ἀδείᾳ κακῶς.

§25Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Παιδείας). Σᾶς λέγω, ὅτι ἐγὼ ὁ ἴδιος κατόπιν εἰσηγήσεως τοῦ Γ. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου ἐτιμώρησα τὸν Γ. Ἐπιθεωρητὴν Θεσ)νίκης, διότι ἐχορήγησεν ἄδειαν ἄνευ ἐπαρκῶν λόγων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ παράπονόν σας ἔχει βάσιν καὶ σᾶς εὐχαριστῶ, διότι μοῦ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§26Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς καὶ παρακαλῶ νὰ σταλῇ ὁ διωρισμένος καθηγητὴς ἐκεῖ διότι σήμερον οἱ μαθηταὶ διδάσκονται ἑλληνικὰ ἀπὸ τὸν καθηγητὴν τῆς Φυσικῆς! Πρόκειται περὶ χονδροειδοῦς ἀτόπου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διορθωθῇ.

§27Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς συστήσω καὶ ἐγὼ κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐπιβάλητε εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ὅπως κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τῶν ἀδειῶν, ὦσιν αὗται ὅσον τὸ δυνατὸν αὐστηραί. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι ἕνεκα τῆς καταστάσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν πλῆρες τὸ προσωπικὸν τῶν Σχολείων μας. Εἶναι μία παράκλησις καὶ μία σύστασις, τὴν ὁποίαν σᾶς κάμνω καὶ ἐγὼ ἰδιαιτέρως. Γνωρίζω πόσον εἶσθε αὐστηρός, καὶ σεῖς καὶ ὁ προκάτοχός σας, ὅτι ἠθέλατε πάντοτε νὰ λειτουργήσουν τὰ σχολεῖα— ἀλλὰ καμμιὰ φορὰ παρέχονται εὐκολίαι ἀδικαιολόγητοι. Θὰ σᾶς παρακαλέσω πάλιν νὰ συστήσητε εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας νὰ εἶναι αὐστηρότεραι, διότι πρέπει πρὸ παντὸς νὰ λειτουργήσουν τὰ σχολεῖα. Αὐτὸ τὸ λέγω διὰ νὰ πεισθῶσιν οἱ κ. Βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει κανὲν συμφέρον νὰ χορηγῇ ἀδείας εἰς καθηγητάς, ὥστε νὰ στερῶνται οἱ μαθηταὶ τῶν καθηγητῶν των.

§28Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Συνέστησα, κ. Πρόεδρε, τὴν αὐστηρὰν τήρησιν τῶν κειμένων διατάξεων. Μόνον αἱ κατὰ περιφερείας ὑγιειονομικαὶ ἀρχαὶ κρίνουν διὰ τὴν χορήγησιν ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν εἰς τοὺς ἐν τῇ περιφερείᾳ των καθηγητάς. Ἐγὼ προσωπικῶς ἐτιμώρησά τινας, διότι εἶχον πληροφορίας ὅτι ἐχορήγησαν ἀδείας ἄνευ ἐπαρκῶν λόγων.

§29ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ὑπάρχουν, κ. Ὑπουργέ, Γυμνάσια τὰ ὁποῖα ἔχουν περίσσειαν καθηγητῶν. Σᾶς ἀναφέρω τὰ Γυμνάσια Ἀγρινίου, Μεσολογγίου, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν δύο καθηγηταὶ τῶν φυσικῶν. Νομίζω ὅτι, ἂν ληφθῇ σχετικὴ μέριμνα, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σταλοῦν καθηγηταὶ καὶ εἰς τὴν Σάμον καὶ εἰς τὰ ἄλλα Γυμνάσια, τὰ ὁποῖα σήμερον στεροῦνται τοιούτων. Ἐν Μεσολογγίῳ ὑπάρχουν δύο καθηγηταὶ τῆς φυσικῆς καὶ διδάσκουν ἀπὸ ἐννέα ὥρας ὁ καθείς, ἐνῷ ἠμποροῦν νὰ διδάξουν τριάκοντα. Αὐτὴ ἡ κατανομὴ πρέπει νὰ γίνῃ.

§30Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ἀφορᾷ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον.

§31ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ παύσῃ νὰ εἶναι ἀσύδοτον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Διευθυντοῦ τῆς ἐφημερίδος «Ἤδης» κλπ.

§33ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπασχολήσω καὶ μὲ μίαν ἄλλην ἀναφοράν. Σύμφωνα μὲ τὸν νόμον ποὺ ἐψηφίσαμεν «περὶ Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν», αἱ ἕδραι θὰ ὁρισθοῦν ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου. Οἱ κάτοικοι Ἡρακλείου παρακαλοῦν νὰ ὁρισθῇ ὡς ἕδρα μιᾶς ἐκ τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν τὸ Ἡράκλειον, διότι ἐκεῖ ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως ὑπάρχει Διδασκαλεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ περιουσίαν πλέον τοῦ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου καὶ οἰκόπεδον εἰς τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἀνεγερθῇ εἰδικὴ οἰκοδομή, ἐπὶ πλέον δὲ διότι ὑπηρετοῦν ἐκεῖ κάτω πλέον τῶν χιλίων διακοσίων διδασκάλων ἐκ τῶν ὁποίων πολλοὶ ἐξέρχονται καὶ φυσικὸν εἶναι νὰ ἀναπληρῶνται ἀπὸ ἐντοπίους. Θὰ εἶναι δύσκολον τοῦ Κρητικοῦ νὰ φύγῃ καὶ νὰ πάῃ εἰς ἄλλο μέρος ὅπου θὰ γίνῃ ἕδρα τῶν Ἀκαδημιῶν. Τὸ αἴτημα αὐτὸ εἶναι δικαιότατον καὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτόν.

§34Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Λυποῦμαι πολύ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπάρχοντος νόμου. Εἶναι ἕξ μόνον ἕδραι. Ἐδημοσιεύθη χθὲς τὸ Διάταγμα.

§35ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Εἰς τὴν Κρήτην ὑπηρετοῦν σήμερον ἄνω τῶν 1.200 διδασκάλων. Ἔχει δὲ τὸ ἵδρυμα αὐτὸ καὶ περιουσίαν. Εἶναι προνόμιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχουν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως. Τώρα ποὺ εἶναι ἡ μερὶς ἡ ἰδική μας εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ τοὺς ἀφαιρέσωμεν αὐτὸ τὸ προνόμιον, θὰ εἶναι ὅλως διόλου ἄδικον.

§36Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Θὰ γίνῃ συμπληρωματικὸς νόμος, διὰ νὰ ἐπανορθωθῇ αὐτό.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς περὶ βελτιώσεως τῆς μισθοδοσίας τοῦ κλάδου τῶν ἱεροκηρύκων.

§38Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, ὅπως λάβητε μέτρα βελτιώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ἱεροκηρύκων. Εἶναι μία τάξις, ἡ ὁποία δεινοπαθεῖ, διότι ἀμείβεται γλισχρότατα. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ μηδαμινὸς μισθὸς τὸν ὁποῖον λαμβάνουν καὶ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀνάλογος βελτίωσις αὐτοῦ. Ἡ ἀναλογία βεβαίως πρέπει νὰ εἶναι ἡ αὐτὴ πρὸς τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης ἐπὶ ἀναφορᾶς σωματείου ἰχθυεμπόρων καὶ ἁλιέων Χαλκίδος.

§40Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἀφορᾷ εἰς τὴν καθυστέρησιν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος περὶ παρεμποδίσεως τῆς ἁλιείας δι’ ἀνεμοτρατῶν.

§41ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τὸ Διάταγμα ἐστάλη ἤδη πρὸς δημοσίευσιν καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§42Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ἐζήτησα τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος καὶ ἐφιστῶ ἐπὶ τούτου τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἐπιτροπὴ ἰδιοκτητῶν ἀνεμοτρατῶν ἐπεσκέφθη τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου καὶ παρεκάλεσεν αὐτὸν νὰ μὴ προέλθῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἁλιείας δι’ ἀνεμοτρατῶν. Εἶναι κατὰ συνέπειαν δεδικαιολογημένη ἡ στενοχωρία τῶν ἄλλων ἁλιέων διὰ τὴν μὴ δημοσίευσιν τοῦ Διατάγματος.

§43ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Μετὰ τὴν δήλωσίν μου πρέπει νὰ ἱκανοποιηθῆτε καὶ σεῖς καὶ οἱ ἁλιεῖς.

§44Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Πολὺ καλά. Σᾶς παρακαλῶ ὅμως, κ. κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἡ ἀναφορὰ νὰ μεταφερθῇ εἰς τὰς ἐπερωτήσεις.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Περ. Ράλλης ἐπὶ ἀναφορᾶς παραγωγῶν Μεθώνης περὶ ἀποδόσεως τοῦ διακοσιοδράχμου εἰς τοὺς ἐμπόρους.

§46ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὑποθέτω ὅτι ἐκτὸς τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θὰ ἐνδιαφέρῃ καὶ ὑμᾶς τὸ θέμα περὶ οὗ ἡ ἀναφορά. Ὡς γνωστόν, κ. Ὑπουργέ, ἀπεφασίσθη ὑπὸ τοῦ Α.Σ.Ο. ἡ χορήγησις ἑνὸς δώρου διακοσιοδράχμου εἰς τοὺς παραγωγοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποστῆ ζημίας λόγῳ τῆς βροχῆς, ἡ ὁποία, ὡς γνωρίζει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὑπῆρξε καθολικὴ καὶ καταστρεπτική, οὐ μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πυλίας ἀλλὰ καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν νομὸν Μεσσηνίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ἐπανειλημμένας μεθ’ ἡμῶν περὶ τοῦ θέματος συζητήσεις συνωμολόγησεν ὅτι ἡ ἀξίωσις τῶν παραγωγῶν ἦτο δεδικαιολογημένη καὶ τελικῶς ὁ Α.Σ.Ο. ἀνεγνώρισεν ὅτι ὄντως πρέπει νὰ δοθῇ διακοσιόδραχμον δῶρον εἰς τοὺς βροχοπλήκτους παραγωγούς. Ἀλλ’ ἐλησμονήθη ἐν τῷ μεταξὺ ὅτι ὑπῆρξαν παραγωγοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον παραδώσει τὴν σταφίδα αὐτῶν εἰς τοὺς ἐμπόρους ἄνευ δεδηλωμένης τιμῆς. Ὡς εἶναι ὅμως γνωστόν, εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἐπέδειξα προσωπικῶς καὶ ὡρισμένα διπλότυπα, ἡ σταφὶς παραδίδεται εἰς τοὺς ἐμπόρους ἄνευ δεδηλωμένης τιμῆς, ἀλλὰ μὲ τὴν συμφωνίαν ὅτι πωλεῖται ἡ σταφὶς εἰς τούτους ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κρατικῆς τιμῆς, δηλ. ἐκείνης ἥν ἤθελεν ὁ Α.Σ.Ο. καθορίσει. Τότε συνεζητήσαμεν κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ δῶρον αὐτὸ νὰ τὸ ἀποκτήσουν οἱ παραδώσαντες παραγωγοὶ καὶ ὄχι οἱ ἔμποροι καὶ ἐξευρέθη ὁ τρόπος νὰ ὑποχρεωθοῦν οἱ ἔμποροι νὰ καταθέσουν πίνακα τῶν ὀνομάτων τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν ποσοτήτων τὰς ὁποίας ἕκαστος εἶχε παραδώσει. Παρὰ πάντα ταῦτα, παρὰ τὴν ὑπεύθυνον γνώμην τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ παρὰ τὴν γνώμην ἥν ἠναγκάσθημεν πάντες οἱ βουλευταὶ Μεσσηνίας νὰ ἐκφράσωμεν εἰς τοὺς συμπολίτας μας παραγωγούς, στηριζόμενοι εἰς τὴν ρητὴν διαβεβαίωσιν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ καί τῶν πλείστων μελῶν τοῦ Συμβουλίου τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ παραδόξως εὑρέθημεν πρὸ μιᾶς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία ἀπορρίπτει τὰς ἀξιώσεις αὐτὰς τῶν παραγωγῶν. Καὶ ἐνῷ οὐσιαστικῶς δὲν γίνεται καμμία σοβαρὰ οἰκονομία εἰς τὸν ὀργανισμόν, διότι ἐδαπανήθησαν ἑκατομμύρια ὁλόκληρα—καὶ δικαίως βέβαια— διὰ τοὺς περονοσποροπλήκτους, ἐν τούτοις διὰ τοὺς βροχοπλήκτους ἡ Κυβέρνησις ἠρνήθη νὰ παράσχῃ ἕν ποσὸν 500 χιλ. δρχ. τὸ πολύ. Ἐγὼ σπεύσας νὰ ἀνακοινώσω ὑπευθύνως ταῦτα εἰς τοὺς συμπολίτας μου, εὑρέθην πρὸ μιᾶς δεδικαιολογημένης ἐξεγέρσεως καὶ ταύτην θεωρῶ ἑαυτὸν ὑπόχρεων νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς.

Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ, Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ ΚΑΙ Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ.

Συνηγοροῦμεν καὶ ἡμεῖς ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης.

§47Δ. ΜΠΟΥΚΟΥΡΑΣ. Δὲν εἶναι μόνον τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ράλλης, διότι ζημιοῦνται οἱ σταφιδοπαραγωγοί, ἐπειδὴ οἱ ἔμποροι θὰ θελήσουν νὰ πληρώσουν εἰς αὐτοὺς τὴν ἀξίαν τοῦ σταφιδοκάρπου κατὰ 200 δραχμὰς ὀλιγώτερον.

§48ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἴχομεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι, προκειμένου περὶ σταφίδων, ὁ παραγωγὸς θὰ τεθῇ εἰς ἴσην μοῖραν πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρέδωκαν τὴν σταφίδα των εἰς τοὺς ἐμπόρους καὶ δι’ αὐτὸ ἐξεφράσαμεν τὴν γνώμην ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ ὅτι θὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν ἡ ἀποζημίωσις. Ὁ Α.Σ.Ο. ὅμως ἀπεφάνθη διὰ τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ ἀντιθέτως, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο νὰ δοθῇ αὐτὸ τὸ πεντακοσιόδραχμον. Ἡ ἀντίληψις τοῦ Ὑπουργείου ἦτο διαφορετική. Καίτοι ὅμως ἦτο διαφορετική, ἐπεκράτησεν ἡ ἀντίληψις τοῦ Α.Σ.Ο., ἡ ὁποία ἦτο ἀντίθετος.

§49Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Ὅπως γνωρίζετε, εἰς τὰς σταφιδοπαραγωγοὺς περιφερείας, π.χ. εἰς τὴν Ἠλείαν, παραδίδεται ὁ σταφιδόκαρπος ἐπὶ πιστώσει.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τερματισθείσης τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων

§51Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§53Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρό τινων ἡμερῶν ἐπρότεινα, Κύριοι Βουλευταί, νὰ παραταθῇ ἡ ὥρα πρὸς συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν...

§54Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διέταξα νὰ σταλῇ ἡ πρότασίς σας εἰς τὴν Κοινοβ. Ἐπιτροπήν.

§55Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπαναλάβω τὴν παράκλησίν μου ταύτην καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν Βουλήν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τόσης σημασίας ἐρωτήσεις νὰ ἀναπτύσσωνται εἰς τόσον ὀλίγον χρόνον.

§56Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπα καὶ προχθές, ὅτι κακῶς γίνονται ἀναφοραὶ σήμερον.

§57Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πότε πρέπει νὰ γίνουν;

§58Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σήμερον ἔχομεν μόνον ἐπερωτήσεις.

§59Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι μαζὶ μὲ τὰς ἐρωτήσεις πρέπει νὰ γίνωνται καὶ ἐπερωτήσεις ἐκτὸς ἂν ἔγιναν μεταβολαὶ διὰ τοῦ νέου Κανονισμοῦ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλὰ. Θὰ τὸ τακτοποιήσωμεν. Ὁ κ. Κώνστας ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. (ἀναγινώσκει). Ἐπερωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν. 1) Διατὶ μέχρι σήμερον δὲν ἐνήργησέ τι ἐπὶ τόσων καταγγελιῶν κατὰ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Σάμου κ. Α. Στυλιανοπούλου, ὅστις, ἐπιλήσμων γενόμενος τῶν καθηκόντων του καὶ ὑπηρετῶν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον τοὺς ἰδιοτελεῖς αὐτοῦ σκοπούς, καὶ τὰ συμφέροντα τῶν ἐν Σάμῳ συγγενῶν του, ἐπροξένησεν ἀφάνταστον ἠθικὴν κατάπτωσιν εἰς τὰ σχολεῖα τῆς Σάμου, τῆς ὁποίας ἡ δημοσία ἐκπαίδευσις ἀπὸ αὐτῆς τῆς Ἡγεμονίας ἦτο ὑποδειγματική. Ἀναμιχθεὶς οὗτος σκανδαλωδῶς εἰς τὰς κομματικὰς διαμάχας, φιλοξενούμενος ἐπὶ ἡμέρας εἰς τὰς οἰκίας τῶν πτωχῶν διδασκάλων, δεχόμενος παρ’ αὐτῶν δῶρα καὶ ἀποστέλλων τὰ τέκνα αὐτοῦ εἰς τὰς οἰκίας αὐτῶν πρὸς παραθερισμόν, ἀπέβη πρόξενος μεγίστης ἠθικῆς καταπτώσεως τῶν διδασκάλων, συγκαλύπτων καὶ προστατεύων τοὺς παρεκτρεπομένους ἐκ τούτων. 2) Ἔγινεν ἡ ἐπιθεώρησις τοῦ Γραφείου τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Σάμου ὑπὸ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβούλου, κατόπιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 51 τοῦ 1930 πράξεως τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Δ. Συμβουλίου τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως, συνεπείᾳ σοβαρῶν καταγγελιῶν τοῦ διδασκάλου κ. Ι. Σαρρῆ καὶ ἐὰν ἐγένετο τί διεπίστωσεν αὕτη. 3) Ποία ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τῶν καταγγελιῶν τοῦ διδασκάλου κ. Λ. Μάζαρη κατὰ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, ὅτι μεροληπτικῶς μετέθεσε τοῦτον διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν διδάσκαλον κ. Ι. Πουλιανὸν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ὁποίου παρεθέριζον τὰ τέκνα του καὶ παρὰ τοῦ ὁποίου ἐλάμβανε δῶρα, ἀποδεικνυομένου τούτου καὶ ἐκ δύο ἰδιοχείρων ἐπιστολῶν τοῦ κ. Στυλιανοπούλου, εὑρισκομένων εἰς τὸν φάκελλον τὸν σχετικὸν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 46 1932 πράξεως τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως. 4) Τὶ ἀπέγινεν ἡ ὑποβληθεῖσα αἴτησις τοῦ διδασκάλου κ. Γ. Πουλιανοῦ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν Σάμου, ἵνα ἐξετασθῇ ὅτι ἔπαθεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἐὰν πράγματι ἐξητάσθη καὶ ἐὰν ἔλαβε σύνταξιν ὡς παθὼν ἐν ὑπηρεσίᾳ. 5) Ποῖον τὸ πόρισμα τῆς ἐνεργηθείσης ἀνακρίσεως ὑπὸ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Σάμου συνεπείᾳ τῆς ὑπ’ ἀρ. 2775) 27– 1–33 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἐπὶ καταγγελίας τῆς Μαρίας Ι. Πάφου κατὰ τῆς συγγενοῦς τοῦ κ. Στυλιανοπούλου διδασκαλίσσης Ἐλευθ. Καρπούζη, καὶ ποῖον τὸ πόρισμα τῆς διενεργηθείσης ἀνακρίσεως ὑπὸ τοῦ Γεν. Ἐπιθεωρητοῦ Πειραιῶς, συνεπείᾳ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 15958) 15–7–33 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἐπὶ αἰτήσεως τῆς Μαρίας Ι. Πάφου, παραπονουμένης ὅτι μεροληπτικῶς ἐνήργησεν ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς Σάμου εἰς τὴν ἀνάκρισιν κατὰ τῆς συγγενοῦς του διδασκαλίσσης Ἐλευθερίας Καρπούζη. Ἀμφότεροι οἱ φάκελλοι τῶν ὡς ἄνω ἀνακρίσεων νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν. 6) Ποῖον τὸ πόρισμα τῆς διενεργηθείσης ἀνακρίσεως ὑπὸ τοῦ κ. Ἐπιθεωρητοῦ Σάμου συνεπείᾳ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 360) 16–5–33 καὶ 16853) 18–4–33 διαταγῶν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἐπὶ καταγγελιῶν τῶν κατοίκων ἄνω Ἀρβανιτῶν κατὰ τοῦ διδασκάλου Ἠλία Ἀρχοντίδη, ἀναμιγνυομένου σκανδαλωδῶς εἰς τὰς κομματικὰς διαμάχας καὶ διαπράξαντος πλεῖστα ἀδικήματα. Ἀμφότεροι οἱ φάκελλοι νὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν Βουλήν. 7) Ποῖον τὸ πόρισμα τῆς διενεργηθείσης ἀνακρίσεως ὑπὸ τοῦ κ. Ἐπιθεωρητοῦ Σάμου, συνεπείᾳ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 33538) 27–7–33 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἐπὶ καταγγελιῶν τῶν κατοίκων Μουρατζαίων κατὰ τοῦ διδασκάλου Δημητρίου, ἀναμιγνυομένου σκανδαλωδῶς εἰς τὰς κομματικὰς διαμάχας καὶ διαπράξαντος πλεῖστα ἀδικήματα, λόγῳ τῶν ὁποίων ἐπανειλημμένως διεμαρτυρήθησαν οἱ κάτοικοι Μουρατζαίων. Ὁ σχετικὸς φάκελλος νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν. 8) Ἐὰν ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς Σάμου ἐπέτρεψεν εἰς τὸν διδάσκαλον τῆς Κοινότητος Χρυσοστόμου κ. Στ. Μελαχροινίδην, νὰ ἀναλάβῃ αὐτὸς μόνος τὴν διαχείρισιν τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ σχολείου Χρυσοστόμου καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Σχολικῆς Ἐπιτροπῆς ἐλάμβανεν οὗτος διὰ λογαριασμὸν αὐτῆς ἐξ Ἀμερικῆς τσὲκ εἰς δολλάρια δηλώσας εἰς τὸ τέλος ὅτι ἐστάλησαν ἐν ὅλῳ δραχμαὶ 28.000. Ὅταν δὲ ὁ Ταμίας τῆς Ἐπιτροπῆς κ. Φώτης Μαλαχίας ἐζήτησεν ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του ταύτην λογαριασμόν, ἤτοι πόσα δολλάρια ἐστάλησαν καὶ πόσα ἐπωλήθησαν ὡς καὶ ποῦ εὑρίσκονται τὰ χρήματα, ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς ἐπροκάλεσε τὴν ἀπόλυσιν τοῦ Ταμίου, διότι δῆθεν ἀντέπραττεν εἰς τὸ ἔργον τῆς Σχολῆς, διότι ὁ παυθεὶς Ταμίας ἰσχυρίζεται ὅτι ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς παρημπόδισε τὸ ἔργον, κρατήσας αὐτὸς τὰ χρήματα κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀσθενείας του, χρησιμοποιήσας αὐτὰ εἰς οἰκογενειακάς του ἀνάγκας καὶ κατόπιν χρόνου ἐπέστρεψεν αὐτὰ εἰς τὸν διδάσκαλον Μελαχροινίδην ὅτε καὶ τὰ ἐνέγραφεν εἰς τὸ βιβλίον τοῦ Ταμείου. Διὰ τὰς ὑπηρεσίας δὲ ταύτας προήγαγε τοῦτον εἰς εἰσηγητήν. 9) Διὰ ποῖον λόγον δὲν προήχθη ὁ διδάσκαλος κ. Δ. Καρναβᾶς, καίτοι ὑπέβαλε τὰ δικαιολογητικὰ ἔχων τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ὑπηρεσίας καὶ διατί κατὰ τὰ κεκανονισμένα δὲν τοῦ ἐγνώρισεν ὡς ὤφειλε νὰ πράξῃ ἐντὸς 15 ἡμερῶν τὰ περὶ τῆς ὑποθέσεώς του, διότι οὗτος παραπονούμενος ἰσχυρίζεται ὅτι αἰτία εἶναι, ὅτι δὲν ἐξετέλεσε τὴν διαταγήν του νὰ ἀποστείλῃ μαθητὰς εἰς τὸ σχολεῖον Στυλί, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν φίλον του διδάσκαλον κ. Π. Στενόν, παρὰ τοῦ ὁποίου καὶ δῶρα ἔλαβεν. 10) Ποία ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τῆς κατηγορίας τῶν κατοίκων Περδικίου Ἰκαρίας, δημοσιευθείσης εἰς τὴν ἐφημερίδα «Σάμος», διότι ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς Σάμου, ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους Ἰκαρίας νὰ στέλλουν πολιτικὰς καὶ ποινικὰς ὑποθέσεις εἰς τὸν ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρόν του καὶ ἄγνωστον δικηγόρον ἐν Ἰκαρίᾳ κ. Δ. Καρπούζην. Τὴν τοιαύτην ἐνέργειάν του μάλιστα κατήγγειλεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Σάμου, καί τινες δικηγόροι δι’ ἐπιστολῆς των κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον πρὸς τοὺς τότε βουλευτὰς Σάμου καὶ ἡ ἐπιστολὴ αὕτη ἐδόθη εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. 11) Τί ἐνήργησε τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἐπὶ παραπόνων κατὰ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Σάμου, διότι μεροληπτικῶς φερόμενος δὲν ἐνεργεῖ τὰ νόμιμα διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ διδασκάλου κ. Π. Λυγίζου τελείως ἀκαταλλήλου καὶ ἐπιζημίου εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν λόγῳ τῆς παθήσεώς του. 12) Ἐὰν ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς Σάμου ἐπώλησεν εἰς τοὺς διδασκάλους τῆς περιφερείας του ἀτομικὰ βιβλία ἐπιθεωρήσεως. Ἐὰν ναί, πόσα, ἀντὶ ποίας τιμῆς ἕκαστον, πόσα χρήματα εἰσεπράχθησαν καὶ πῶς διετέθησαν ταῦτα. 13) Διὰ ποῖον λόγον δὲν μετετέθη ὁ διδάσκαλος Μαραθοκάμπου κ. Δ. Ρήγλης, ἐνῶ ἦτο ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη ἡ τοιαύτη μετάθεσις διὰ λόγους, δι’ οὓς θὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ ἐκ τοῦ σχετικοῦ φακέλλου τὸν ὁποῖον ζητῶ νὰ κατατεθῇ καὶ 14) Ὁποία ὑπῆρξεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ κ. Στυλιανοπούλου, ὡς Ἐπιθεωρητοῦ Χίου καὶ ποῖοι οἱ λόγοι τῆς ἐκ Χίου μεταθέσεώς του.

§61Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅτι ἡ ἐπερώτησίς μου, εἶναι ἐρώτησις ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον νῦν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Ἡ ἐπερώτησις, κ. Βουλευταί, μὲ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπασχολήσω τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν Βουλήν, ἀφορᾷ τὴν ἐγκληματικὴν δρᾶσιν τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως Σάμου κ. Σ. Στυλιανοπούλου. Ὁ Ἐπιθεωρητὴς οὗτος, ὑπηρετήσας πλουσιοπαρόχως τοὺς ἰδιοτελεῖς αὑτοῦ σκοποὺς καὶ τοὺς ἐν Σάμῳ συγγενεῖς του, ἐγένετο πρόξενος ἀφαντάστου ζημίας εἰς τὴν Δημοτικὴν Ἐκπαίδευσιν καὶ συνετέλεσε τὰ μέγιστα εἰς τὴν ἠθικὴν κατάπτωσιν τῶν διδασκάλων, διότι ἐλάμβανεν ἄφθονα δῶρα παρ’ αὐτῶν καὶ συνεκάλυπτε πάντοτε τοὺς παρεκτρεπομένους ὁμιλῶν. Ἡ ἐγκληματικὴ αὐτὴ δρᾶσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἀντικατοπτρίζει ὅλην τὴν ἀναρχίαν καὶ τὴν νοσηρὰν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Ὁ Σ. Στυλιανόπουλος ἀπὸ ἑπταετίας καταγγέλλεται καὶ συνεχῶς συγκαλύπτεται καὶ ἔρχεται πάντοτε εἰς τὴν ἐπιφάνειαν καὶ ἀμνηστεύονται ὅλαι ἐν γένει αἱ ἐγκληματικαί του πράξεις. Πρὸ πενταετίας εἰς Χῖον ἐξηγέρθη σύσσωμος ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος βουλευτὴς ἐκ Χίου κ. Παχνός, ἐζήτησε νὰ μετατεθῇ ἐκεῖθεν καὶ μετετέθη. Ἡ Σάμος ἐθεωρήθη ὡς μία τοποθέτησις καλὴ καὶ ἐκεῖ ὠργίασε κυριολεκτικῶς. Εἰσερχόμεθα τώρα εἰς τὰ θέματα τὰ ὑπὸ συζήτησιν. Κατὰ τὸ 1930 κατηγορήθη ὑπὸ τοῦ διευθυντοῦ τῶν Σχολείων τῆς πρωτευούσης Σάμου διὰ πολλὰς καὶ διαφόρους παρανόμους πράξεις μεταξὺ τῶν ὁποίων τινὲς ἐδημοσιεύθησαν καὶ ὀλίγα μόνον λόγια χαρακτηριστικὰ θὰ ἀναφέρω. Λέγει λοιπόν ὅτι (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ εἶναι ἐλάχιστα ἐξ ὅλων τῶν καταγγελιῶν.

§62ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ποῖος καταγγέλλει αὐτά;

§63Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ὁ Διευθυντὴς τῶν Σχολῶν τῆς πρωτευούσης Σάμου. Αὐτὰ εἶναι ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Ἐπ’ αὐτῶν στηριχθὲν τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον ἐξέδωκε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 51 πρᾶξίν του τοῦ 1930 καὶ ἀπεφάσισε νὰ μεταβῇ εἰς Σάμον Ἐκπαιδευτικὸς Σύμβουλος καὶ νὰ ἐξετάσῃ τὰ καταγγελλόμενα· ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου κατώρθωσε νὰ ματαιώσῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν καὶ ἀπέφυγεν οὕτω ὁ Στυλιανόπουλος πάντα ἔλεγχον καὶ τιμωρίαν.

§64Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Μετέβη.

§65Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Δὲν μετέβη, κ. Ὑπουργέ. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ 1930. Τώρα ἴσως διετάχθη καὶ νὰ μετέβη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον σημεῖον τῆς ἐπερωτήσεως. Τοῦτο ἀφορᾷ τὸν διδάσκαλον Μάζαρην, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ σθένος νὰ ἀποκαλύψῃ τὰς δωροδοκίας αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἐν Ἰκαρίᾳ καὶ εἰς τὸν ὁποῖον δι’ αὐτὸ ἐπέβαλε ποινὰς καὶ πρόστιμα ἄνω τῶν τριῶν χιλιάδων δραχμῶν, ἐπίεζε δὲ τὸν διδάσκαλον Μάζαρην, διότι ἤθελε νὰ ὑποστηρίξῃ ἕνα Γουλιανὸν παρὰ τοῦ ὁποίου ἐλάμβανε δῶρα καὶ περὶ τοῦ ὁποίου εὑρίσκεται ἐπιστολὴ κατατεθειμένη εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον. Ἐξέδωκε λοιπὸν τὸ Συμβούλιον τὴν ἀπόφασίν του, δι’ ἧς καταφέρει κατ’ αὐτοῦ ἰσχυρότατα ραπίσματα. Ἀλλὰ τὰ ραπίσματα αὐτὰ ποὺ τοῦ ἔδωκε τὸ Συμβούλιον λίαν ἐπιεικῶς εἰς οὐδὲν συνετέλεσαν, κ. Ὑπουργέ. Εἰς τὸν αὐτὸν φάκελλον εἶναι κατατεθειμένη ἄλλη ἀναφορὰ τοῦ ἰδίου διδασκάλου, διὰ τῆς ὁποίας καταγγέλλει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Εἰς τὸν φάκελλον αὐτὸν εὑρίσκεται καὶ ἐπιστολή, ἡ ὁποία εἶναι χαρακτηριστικὴ ὅτι ἐλάμβανε δῶρα. Κατηγγέλθη προσέτι, ὅτι εἶχε καὶ εἰδικὸν λεμβοῦχον, ὁ ὁποῖος τοῦ μετέφερε τὰ δῶρα εἰς Σάμον ἐξ Ἰκαρίας. Ὁ Ἐπιθεωρητὴς Στυλιανόπουλος συνεδέετο διὰ στενωτάτης συγγενείας μετὰ μιᾶς διδασκαλίσσης Καρπούζη, τουτέστιν ὁ γαμβρός του Καρπούζης εἶναι πρῶτος ἐξάδελφος τῆς διδασκαλίσσης. Ἐν τούτοις ἐδέχθη νὰ μεταβῇ καὶ νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις κατ’ αὐτῆς καταγγελθείσης, ἐνῷ ἐκωλύετο λόγῳ τῆς συγγενείας. Ὅτε δὲ κατηγγέλθη δι’ αὐτό, ἐψεύσθη ὑποστηρίζων ἐν τῇ ἀπολογίᾳ του, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν τῷ φακέλλῳ, ὅτι ἦτο μακρυνὸς συγγενὴς μετὰ τοῦ γαμβροῦ της. Μετέβη ἐκεῖ καὶ ἐκάθησεν ἐπὶ ἕξ ἡμέρας. Ἔτρωγε καὶ ἐκοιμᾶτο εἰς τὴν οἰκίαν τῆς διδασκαλίσσης Καρπούζη ἐν Καρλοβασίῳ, καίτοι εἰς τὸ Καρλόβασι ὑπάρχουν τέσσαρα ξενοδοχεῖα λίαν εὐπρεπῆ. Παρεπονέθη ἡ Μαρία Πάφου καὶ διετάχθη ὁ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητής, ὁ ὁποῖος μετέβη εἰς Σάμον καὶ πράγματι εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἔκαμε τὸ καθῆκόν του, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Καρπούζη, συνεκάλυψεν ὅμως καὶ πάλιν τὸν Στυλιανόπουλον.

§66Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, ὁ ἐπιθεωρητὴς αὐτὸς ὑπηρετεῖ ἀκόμη εἰς Σάμον;

§67Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Δυστυχῶς. Μόνον εἰς τὰ χαρτιὰ μετετέθη. Ὁ ἐπιθεωρητὴς εἰς τὸ πόρισμά του λέγει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς τὴν ἐκάλυπτεν ἐπὶ ἕν ἔτος τὴν διδασκάλισσαν αὐτὴν εἰς βάρος μιᾶς πτωχῆς οἰκογενείας, ἡ ὁποία ὀλίγου δεῖν νὰ ἀπέθνησκε τῆς πείνης. Συνεχίζει περαιτέρω ὁ κ. Ἐπιθεωρητής. (ἀναγινώσκει). Αὐτὸ εἶναι, κ. Ὑπουργέ, τὸ σοβαρώτατον σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς ἔπραξε τὸ καθῆκόν του. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὰς δωροληψίας ὁ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητὴς κατείχετο ὑπὸ ἐμμόνου τινὸς συναισθήματος, εἰς τὸ ὁποῖον γίνεται αἰχμάλωτον τὸ καθῆκον καὶ αἱ ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας εἶχε πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν λησμονοῦνται. Ὁ κ. Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς ἠθέλησε νὰ συγκαλύψῃ τὸν ὑπάλληλον διὰ νὰ μὴ τιμωρήσῃ τὸν ἄνθρωπον. Δι’ αὐτὸ βλέπετε πόσον μεροληπτικὸς ὑπῆρξεν ὁ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητής. Μετέβη εἰς Σάμον ὁ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητὴς καὶ λέγει εἰς τὸν φαρμακοποιόν. (ἀναγινώσκει). Δὲν νομίζω νὰ εἶναι ἰδιοτελεῖς αἱ ἐνέργειαι αὗται τοῦ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητοῦ καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἔχω ἰδιαιτέραν προσωπικὴν ἐκτίμησιν εἰς τὸν κ. Στεφανάκην, ὁ ὁποῖος ὅμως ἔχει τὸ ψυχικὸν ἐλάττωμα νὰ ὑποτάσσηται εἰς αὐτὰ τὰ συναισθήματα. Εἰς αὐτὴν τὴν παράλογον φιλανθρωπίαν, ὑποτάσσει τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐνήργησεν ὡς ὤφειλε, κ. Ὑπουργέ, τὴν ἀνάκρισιν. Τοῦ ἐπρότειναν ὀγδοήκοντα μάρτυρας, δὲν ἐξήτασε παρὰ τρεῖς μόνον καὶ ἕνα Πρόεδρον τῆς Κοινότητος Μαραθοκάμπου, ὁ ὁποῖος ἐνῷ ἐξητάσθη δὲν ὑπάρχει ἡ κατάθεσίς του. Συνέλεξε μόνον τοὺς περὶ αὐτόν, τοὺς ὁποίους ὑπέδειξεν ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς καὶ ἐξητάσθησαν Θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἐπιστολὴν ἑνὸς ἰατροῦ, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔγραφε τὰ ἑξῆς.«Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κλπ.». (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητής, ἐνῷ τοῦ ἐδόθη σημείωμα νὰ ἐξετασθοῦν ὀγδοήκοντα μάρτυρες, δὲν ἐξήτασεν οὐδένα, πλὴν τριῶν διδασκάλων καὶ ἑνὸς Προέδρου τῆς Κοινότητος Μαραθοκάμπου, ὁ ὁποῖος καίτοι ἐξητάσθη, δὲν ὑπάρχει ἡ κατάθεσίς του ἐνταῦθα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν 6ην, αὕτη ἀφορᾷ ἕνα διδάσκαλον κομματάρχην, τὸν διδάσκαλον Ἀρβανιτῶν. Ὁ διδάσκαλος αὐτὸς ἔχει καταδικασθῆ ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου δίς. Ὑπάρχουν δύο καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐναντίον του διὰ διαφόρους πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ὅλαι ἀπόρροια τῶν κομματικῶν ἐνεργειῶν. Ἐναντίον αὐτοῦ ὑπάρχουν πλεῖσται κατηγορίαι, οὐδὲν ὅμως κατετέθη, διότι δὲν ἔγινεν οὐδεμία ἀνάκρισις. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν 8ην. Εἰς τὴν 8ην κ. Ὑπουργέ, ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς ἰσχυρίζεται καὶ λέγει τὸ ἑξῆς. Λέγει ὅτι ἀπὸ τὰ ἐπιδειχθέντα ἔγγραφα, ἀπὸ τοὺς λογαριασμοὺς εἰσπράξεων μόνον, ὄχι τῶν δαπανῶν, ἔχει καλῶς ἡ διαχείρισις. Ἔχομεν ἀντίγραφα ἐγγράφου τοῦ τέως Ὑπουργοῦ κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος λέγει τὰ ὅλως ἀντίθετα, καὶ ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς τὰ συνεκάλυψε. «Πρὸς τὸν ἐπιθεωρητὴν Σάμου κλπ.». (ἀναγινώσκει). Ὁ Ταμίας κ. Μαλαχίας ἔχει στείλει ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καὶ κατήγγειλεν ὅλα αὐτά. Καὶ μάλιστα κατήγγειλε καὶ τὸ ἑξῆς. Ὅτι ἔκαμεν ἓν προσωρινὸν δάνειον νὰ ὑπανδρεύσῃ τὴν κόρην του. Προτείνει εἰς τὸ τέλος 12–15 μάρτυρας, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ὁ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητὴς οὐδένα ἐξ αὐτῶν ἐξήτασεν, ἀλλὰ λέγει μέσα εἰς τὸ πόρισμά του, ὅτι μοῦ ἐπέδειξεν ὁ κ. Στυλιανόπουλος λ)σμοὺς τινας καὶ ἔγγραφα καὶ ἔπραξε καλῶς. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ διατάξῃ ἀνάκρισιν τακτικὴν τῆς διαχειρίσεως αὐτῆς. Καὶ ἕτερον διδάσκαλον συνεκάλυψεν ὁ κ. Στυλιανόπουλος, ἀλλ’ ὁ προκάτοχός σας ἀνέθηκε νὰ κάμουν τακτικὴν ἀνάκρισιν, διότι πρόκειται περὶ σοβαρᾶς κατηγορίας. Ἀνέθηκε τὴν ἀνάκρισιν εἰς τὸν κ. Σκουτερόπουλον. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι εἶναι διακεκριμένος καὶ αὐστηροῦ χαρακτῆρος ἄνθρωπος καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω πρὸς ἀποφυγὴν παραπόνων νὰ τὸν ἐνισχύσητε. Ἔχω δὲ τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀνακληθῇ, διότι φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς ἐκ λόγων φιλανθρωπίας ἔβλαψε τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ θὰ ἐπιμείνω εἰς αὐτὸ νὰ διαταχθῇ τακτικὴ ἀνάκρισις, νὰ ἐξετασθοῦν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀναφέρω. Καὶ ἕνα ἄλλον διδάσκαλον ὀνόματι Ρήγλην τὸν ἐπροστάτευσε, διότι τοῦ ἔδιδε δῶρα. Ἀλλ’ ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς Σάμου, τὸ φροῦτο αὐτό, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ἐκ Τριφυλλίας, εἶχεν ἀνοίξει καὶ βιβλιοπωλεῖον εἰς τὴν Ἐπιθεώρησιν τῆς Σάμου καὶ κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς Νομαρχίας ἐπώλησεν ἑκατοντάδας βιβλίων καὶ εἰσέπραξεν ἕξ περίπου χιλιάδας δραχμῶν. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ὁ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητὴς δὲν τὸ θίγει ποσῶς καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητοῦ εἰς μερικὰ σημεῖα δὲν ἱκανοποιεῖ καθόλου τὴν κοινὴν γνώμην. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπόθεσιν Παύλου, ὁ κ. Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς λέγει: (ἀναγινώσκει). Καὶ δὲν ἐγένετο λέγει κανονικῶς, διότι δὲν κατώρθωσε νὰ πάρῃ τὰς ἐρωτικὰς ἐπιστολάς. Καὶ τριγυρεῖ ἡ ἔκθεσις. (ἀναγινώσκει). Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι καταπληκτικόν, εἶναι τοῦτο. Ὁ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητὴς λέγει, εἰς τὴν ἔκθεσίν του, ὅτι διὰ τὰς βαρυτέρας ἐγκληματικὰς πράξεις δὲν εἶχε καιρὸν νὰ ὑπάγῃ νὰ κάμῃ ἀνάκρισιν, προσθέτει ὅμως «ἀλλ’ ἡ τελευταία ἀνάκρισις κλπ.». (ἀναγινώσκει). Ἔχομεν ὅμως καὶ ἓν ἄλλο, τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀτομικῶν βιβλιαρίων. Κάθε δημοδιδάσκαλος ἔχει καὶ ἀπὸ ἓν βιβλιαράκι μικρό, εἰς τὸ ὁποῖον σημειοῦνται αἱ ἐπιθεωρήσεις τῶν ἐπιθεωρητῶν. Τὰ βιβλιάρια αὐτά, οἱ δημοδιδάσκαλοι τὰ ἐπρομηθεύοντο ἀπὸ τὰ βιβλιοπωλεῖα. Ὁ ἐπιθεωρητὴς ἐπῆγεν, ἐτύπωσε τοιαῦτα καὶ τὰ ἐπώλει πρὸς 10 δρχ. εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, ἐξεταζόμενος δὲ ἔλεγεν ὅτι αὐτὰ τὰ ἔκαμεν ὁ βοηθός του. Διὰ τὸν βοηθόν του ὅμως δὲν ἐξετάζεται. Ὁ κ. Γενικὸς Ἐπιθεωρητής, ὁ ὁποῖος δέχεται καὶ τὸν ἀμνηστεύει, λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν του, ὅτι αὐτὸ δὲν ἦτο τίποτε, καὶ ἴσως ἄλλος θὰ ἔλεγεν, ὅτι ἂν ἤθελον οἱ δημοδιδάσκαλοι ἠμποροῦσαν νὰ τὰ ἀγοράσουν μὲ δύο δραχμάς. Τώρα θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξητε εἰς ἓν ἄλλο σημεῖον, ὡς πρὸς τὴν μετάθεσιν τοῦ δημοδιδασκάλου Σαρρῆ. Ὁ κ. Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς ἀναφέρει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ). Σχεδὸν εἰς ὅλα τὰ σχολεῖα, κ. Βουλευταί, εἴχομεν κρούσματα τοιαῦτα καὶ τὰ κρούσματα ταῦτα εἶναι ἀπόρροια τῆς ἐκμεταλλεύσεως τὴν ὁποίαν ἐνήργει ὁ κ. Ἐπιθεωρητής. Ὁ κ. Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς καταλήγων εἰς τὸ πόρισμά του λέγει: «Δὲν ἀνέπτυξε τὴν ἀπαιτουμένην δραστηριότητα πρὸς ἐνέργειαν ἀνακρίσεων καὶ προτείνει τὴν πειθαρχικὴν τιμωρίαν τοῦ Στυλιανοπούλου. (ἀναγινώσκει). Ὅσον ἀφορᾷ τὰ διαζύγια τῶν διδασκάλων καὶ τὰς μηνύσεις, ψεύδεται καπηλικώτατα ὁ κ. Στυλιανόπουλος, λέγων ὅτι ὑπάρχουν δύο μόνον διαζύγια καὶ ἐλάχισται μηνύσεις. Ὑπάρχει ἐδῶ ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως Σάμου, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι δυσκολεύεται νὰ συντάξῃ κατάλογον τῶν ὑποβληθεισῶν μηνύσεων καὶ διαζυγίων κατὰ δημοδιδασκάλων ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου Σάμου, διότι τοῦτο εἶναι ἀδύνατον. Παρ’ ὅλα ταῦτα εἶναι γεγονὸς ὅτι ὑπεβλήθησαν πολλαὶ μηνύσεις κατὰ δημοδιδασκάλων καὶ πολλὰ διαζύγια, καταθέτω δὲ ἕνα πίνακα, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τριάκοντα ἐγκληματήσαντας δημοδιδασκάλους. Καταλήγων θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἐπειδὴ ἡ κοινὴ συνείδησις τῆς Σάμου δὲν ἔμεινε καθόλου ἱκανοποιημένη ἐκ τῆς ἐνεργηθείσης ἀνακρίσεως, νὰ ἐνεργηθοῦν αὐστηραὶ ἀνακρίσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τοῦ Σχολείου Χρυσοστόμου καὶ τὴν δωροδοκίαν, ἡ ὁποία ἀσκεῖται ἀπὸ ἑπταετίας ἀπὸ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς Σάμου Στυλιανόπουλον.

§68Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ποία διαχείρισις;

§69Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ἡ διαχείρισις τοῦ Σχολείου Χρυσοστόμου. Δεύτερον σημεῖον εἶναι τὸ ἀφορῶν τὰς δωροδοκίας. Ὅταν κατετέθη ἡ ἐπερώτησις ὁ ἀντιπολιτευόμενος βουλευτὴς ἐκ Χίου κ. Ροζάκης εἶπεν, ὅτι ἦτο κοινὸν μυστικὸν ὅτι ἔλαβε χιλίας δραχμὰς διὰ νὰ μεταθέσῃ τὸν πατέρα του διδάσκαλον, ὡς δὲ μετεδόθη τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἐπλεύρισε τότε τὸν πολιτευόμενον κ. Ροζάκην καὶ ἐπανέφερε τὸν πατέρα του εἰς τὴν θέσιν του. Ἐξηγέρθη ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ὁ ἕτερος Συνάδελφος ἐκ Χίου κατώρθωσε νὰ τὸν φέρῃ εἰς Σάμον. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις νὰ ἐξακριβωθῇ τὸ σημεῖον τοῦτο τῆς δωροδοκίας, διότι νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσῃ εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν τὸ ἔργον του. Ἐὰν ἐξετάσητε τοὺς φακέλλους, θὰ ἴδητε ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν ἐπιθεωρητῶν εἶναι πλημμελής. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ περιέρχονται ἀπὸ τοὺς διδασκάλους.

§70Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Αὐτὸς εἶναι φιλόλογος.

§71Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Πάντως ἀπαιτεῖται διαρρύθμισις τοῦ θεσμοῦ, διὰ νὰ εἰσέλθουν ὑπηρεσιακαὶ ἱκανότητες καὶ νὰ δοθῇ μία νέα κατεύθυνσις εἰς τὴν Δημοσίαν Ἐκπαίδευσιν τῆς Χώρας. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον αἱ παλαιαὶ καὶ βαθέως χαραγμέναι συνήθειαι μὲ τὰς ὁποίας ἔχουν ἐκτραφῇ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου Ὑπουργείου, πρέπει ἀποτόμως νὰ ἐκριζωθοῦν καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ εἰσχωρήσῃ εὐσυνειδήτως εἰς τὴν ψυχὴν αὐτῶν μία νέα τακτικὴ ἄρδην ἀφισταμένη τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Αὐτὸ ἀξιοῖ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ συμφέρον τῆς Χώρας. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργὸν. Δηλῶ δὲ ὅτι θὰ καταθέσω καὶ ἄλλας ἐπιστολὰς ἐντὸς τῶν ἡμερῶν αὐτῶν.

§72Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὅταν ἐτέθη ὑπ’ ὄψει μου ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Συναδέλφου καὶ ὁ φάκελλος, ὁ ἀφορῶν τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ Στυλιανοπούλου, ἐπεστήθη ἡ προσοχή μου ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ κ. Στεφανάκη, ὁ ὁποῖος ἐστάλη κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1933 νὰ ἐνεργήσῃ ἐμπεριστατωμένην ἀνάκρισιν ἐπὶ τῶν παραπόνων καὶ τῶν κατηγοριῶν. Ὑπεβλήθη πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Στεφανάκη καὶ ἡ ἔκθεσις αὐτὴ βλέπω ὅτι εἶναι συντεταγμένη εἰς πνεῦμα ἀπολύτως ἀντικειμενικόν, διότι, ἐκτὸς τοῦ ὅτι συνέλεξεν ὅλον τὸ ἀποδεικτικὸν ὑλικόν, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ διὰ νὰ θεμελιώσῃ μίαν ἀσφαλῆ κρίσιν ἐπὶ τῶν κατηγοριῶν, τὸ ὅλον πνεῦμα αὐτῆς μᾶς δίδει μίαν ἀμερόληπτον κρίσιν. Βλέπω δηλαδὴ ὅτι δὲν τοῦ χαρίζει τίποτε, ἐκεῖ ὅπου ἐνόμισε ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην τὴν ἀπέδωκε καὶ ὅπου τοὐναντίον ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνῃ κατηγορίαν, δὲν ἐχαρίσθη. Διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράζω προτιμῶ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ πόρισμα τῆς ἐκθέσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ἑξῆς: «Ὁ Ἐπιθεωρητὴς Στυλιανόπουλος...» (ἀναγινώσκει).

§73Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κατηγορῶ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως Κυπαρισσίας ὡς δωρολήπτην.

§74Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Παρακαλῶ ἀντίγραφον τῶν πρακτικῶν νὰ δοθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Ἐν συνεχείᾳ ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς συμπεραίνει ὅτι: «τὰ παράπονα κατὰ τεσσάρων διδασκάλων ...κλπ.». (ἀναγινώσκει). Πρόκειται περὶ διδασκάλων, οἱ ὁποῖοι εἶχον μερικὰς ἐρωτικὰς ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐσκανδάλισαν τὴν χρηστὴν κοινωνίαν τῆς Σάμου.

§75ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καλὰ θὰ κάμουν νὰ μὴ ἀναμιγνύωνται εἰς αὐτὰ οἱ ἐπιθεωρηταί.

§76Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Πῶς νὰ μὴ ἀναμιγνύωνται;

§77ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἄν ἀνοίξητε φακέλλους εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, θὰ ἴδητε κἄτι ἄσχημα πράγματα.

§78Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐγὼ δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι ὅλα εἰς τοὺς κλάδους τῆς Διοικήσεως γίνονται καλῶς. Τοὐναντίον ἡ ἄσκησις τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ἀποσκοπεῖ εἰς τὸ νὰ γνωρίζωνται τὰ ἔχοντα ἀνάγκην διορθώσεως καὶ νὰ διεξάγηται κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον ἡ ὑπηρεσία. Ἀκόμη ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς λέγει. (ἀναγινώσκει). Περὶ τῶν ὑποθέσεων τῶν ἐρώτων τῆς διδασκαλίσσης πρόκειται. Καὶ ἄλλας τινὰς παραλείψεις ἐπιμέμπτους ἀποδίδει εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν Δημοτικῶν Σχολείων, συνεπείᾳ δὲ ταύτης τῆς ἐκθέσεως, μετετέθη.

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῦ;

§80Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὁμολογῶ ὅτι......

§81Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ποῦ μετετέθη;

§82Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἰς τὴν Τρίπολιν. Κύριοι Βουλευταί, ἐπὶ τῶν αἰτιάσεων καὶ τῶν κατηγοριῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπηυθύνθησαν κατὰ τοῦ ἐν λόγῳ ἐπιθεωρητοῦ, εὑρίσκω ὅτι αἱ δύο εἶναι σοβαρώταται. Ἡ πρώτη ἐπὶ δωροληψίᾳ. Ἐπὶ ταύτης συμπεραίνει ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς ὅτι πραγματικῶς δὲν ἦτο δωρολήπτης ὁ ἐπιθεωρητής. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἐβεβαιώθη. Μόνον ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι κάποιος δημοδιδάσκαλος, ἀπὸ ἕν πνεῦμα συναδελφικόν, τοῦ ἔστειλεν ἕνα κοφίνι σταφύλια. Καὶ ὁ ἴδιος θὰ εὑρίσκετο μειωμένος ἀπέναντι τοῦ συναδέλφου του ἐὰν τοῦ ἐπέστρεφε ἕν τόσον μικρᾶς ἀξίας δῶρον, ἕνα κοφίνι σταφύλια, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε παρὰ δύο ἢ τρεῖς δραχμάς. Δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ στοιχεῖον διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἦτο δωρολήπτης. Ἡ ἄλλη αἰτίασις εἶναι ὅτι ἦτο ὄργανον κομματικόν. Οὔτε καὶ τοῦτο ἀπεδείχθη κατὰ τὴν ἐπιθεώρησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ τῆς ὁποίας σᾶς ἀνέγνωσα ὅλα τὰ στοιχεῖα. Ἐπειδὴ ὅμως ἀπὸ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν παρεμβάλλεται εἷς ἄλλος συντελεστής, τὸ κῦρος τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σάμου Συναδέλφου, ὁ ὁποῖος μὲ τόσην κατηγορηματικότητα ἐβεβαίωσε πράγματα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἀφορμὴν εἰς ἐνέργειαν μιᾶς πληρεστέρας ἀνακρίσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι, ὄχι μόνον ἐκ λόγων δικαιοσύνης, ὄχι μόνον πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ συμφέρον αὐτοῦ τούτου τοῦ κ. Στυλιανοπούλου, τοῦ κατηγορουμένου, θὰ διατάξω καὶ νέαν ἀνάκρισιν, στρεφομένην κυρίως εἰς τὴν βαρεῖαν ἐκείνην κατηγορίαν, ὅτι ἡ διαχείρισίς του εἰς τὸ Σχολεῖον Χρυσοστόμου δὲν ὑπῆρξε χρηστή, διότι, ἐὰν πράγματι ἀποδειχθῇ ὅτι ὑπῆρξεν ἐν ταύτῃ ἄτοπόν τι....

§83Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Νὰ ἐξετασθῶσιν ἐπισήμως τὰ τῆς δωροληψίας.

§84Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Γιὰ ἕνα κοφίνι σταφύλια!

§85Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Διατὶ δὲν ἔχουν τὸ θάρρος νὰ τὸν καταγγείλουν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα; Πῶς καταγγέλλονται οἱ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι διὰ τοιαῦτα πράγματα εἰς τὴν Βουλήν;

§86Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριε Βουλευτὰ ἐκ Καλαμῶν, αὐτὸ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐκτιμᾷ ἕκαστος ἐκ τῶν Συναδέλφων κατὰ τὴν οἰκείαν κρίσιν. Νομίζω ὅτι ἡ αἴθουσα αὕτη δὲν εἶναι ἀπρόσφορος νὰ ἀπευθύνωνται οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, προκειμένου περὶ οἱωνδήποτε παραβάσεων, διότι καὶ ἐὰν ἁπλῶς διαχείρισις ἄτακτος ὑπάρχῃ, καὶ ὄχι δολερά, ὥστε νὰ ἔχωμεν τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Ποινικῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν ὑπάρχῃ διαχείρισις, ἡ ὁποία δὲν ἦτο κανονική, καὶ πάλιν θὰ εἶναι ἀρκετὸν τοῦτο διὰ νὰ ἀσκηθῇ πειθαρχικὴ ἐξουσία τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Ἐπὶ τούτοις ἔχω νὰ δηλώσω καὶ αὖθις, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι θὰ διατάξω τὴν ἀνάκρισιν τὴν ὁποίαν ζητεῖτε καὶ διὰ λόγους δικαιοσύνης καὶ διὰ λόγους συμφέροντος τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ συμφέρον αὐτοῦ τοῦ ἰδίου ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος ἔχει μέγα συμφέρον νὰ διαπιστωθῇ ἐὰν ἔκαμεν ἢ ὄχι τὴν παράβασιν τὴν ὁποίαν τοῦ καταγνώσατε. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑδικήν σας καταγγελίαν κ. Μοσχούλα, ἐπίσης τὴν λαμβάνω ὑπὸ σημείωσιν καὶ θὰ διατάξω ἀνάκρισιν. Τὶ καταγγέλλετε;

§87Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καταγγέλλω τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως Τριφυλλίας, ὡς δωρολήπτην.

§88Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Συγκεκριμένα πράγματα ἔχετε;

§89Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ σᾶς τὰ καταθέσω.

§90Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ δεύτερον σημεῖον τῆς δωροληψίας. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἐπείσθητε, δηλῶ ὅτι αὔριον ἢ τὴν ἄλλην ἡμέραν θὰ καταθέσω πλείστας ἐπιστολάς.

§91Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Καταθέσατέ τας εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν εἰς τὸν ὁποῖον θὰ παραπεμφθῇ ἡ ὑπόθεσις. Εἶπον ὅτι παρενέβη τὸ κῦρος τὸ ἰδικόν σας καὶ θὰ διατάξω ἀνακρίσεις.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπέντζας ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διὰ τὴν μὴ μετάβασιν εἰς τὴν θέσιν τοῦ τηλεγραφητοῦ Σιδηροκάστρου Τριφυλλίας, τοῦ τοποθετηθέντος ἐκεῖ ὑπαλλήλου.

§93Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Γνωρίζω, κ. Βουλευταί, ὅτι ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ὅταν ἀσκεῖται δημιουργεῖ ποιάν τινα ἀντιπάθειαν ἢ τοὐλάχιστον δὲν προκαλεῖ τὴν συμπάθειαν διὰ τὸν ἀσκοῦντα τὸν ἔλεγχον τοῦτον, συμβαίνει δὲ πολλάκις, ὅταν ὁ ἀσκῶν τὸν ἔλεγχον εἶνε νέος, καὶ διὰ πρώτην φορὰν εἰσέρχεται εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ἀντιπάθεια αὐτὴ νὰ εἶναι περισσότερον ἔντονος. Ἤμην ὅμως ἠναγκασμένος νὰ ἀσκήσω τὸν ἔλεγχον, κ. Βουλευταί, ὄχι διότι διὰ τοῦ ἐλέγχου τούτου προσδοκῶ ἢ ἐπιδιώκω νὰ μεμφθῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἀλλά, διότι νομίζω, ὅτι διὰ τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ εἰδικῶς ἐπὶ τῆς προκειμένης περιπτώσεως δὲν κάμνω τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ συγκρατήσω τὴν ἀτομικήν μου ἀξιοπρέπειαν καὶ ὡς βουλευτοῦ, καὶ εἰδικῶς ὡς ἀτόμου. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀκούσῃ τὰ δίκαια παράπονα τῆς Κοινότητος Σιδηροκάστρου καὶ νὰ διορίσῃ τηλεγραφητὴν εἰς τὸ τηλεγραφεῖον Σιδηροκάστρου, τὸ ὁποῖον σημειωθήτω παρέμεινε κλειστὸν καὶ ἄνευ ὑπαλλήλου ἀπὸ ἓξ ἕως ὀκτὼ μηνῶν. Πλὴν ὅμως, ἐνῶ ἐτοποθετήθη εἰς τὴν θέσιν τοῦ τηλεγραφείου Σιδηροκάστρου ὑπάλληλος καὶ ἐξεδόθη διαταγὴ ἵνα ὁ ὑπάλληλος οὗτος παραλάβῃ ὑπηρεσίαν, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας μετὰ δύο–τρεῖς ἡμέρας ἀνεκάλεσε τὴν διαταγὴν ταύτην. Ἀνεκλήθη δὲ ἡ διαταγὴ αὕτη καὶ παρέμεινε τὸ τηλ)φεῖον κλειστὸν ἔκτοτε. Ἐξεδόθη ἑτέρα διαταγὴ καὶ ἐτοποθετήθη ἄλλος ὑπάλληλος, ἀλλὰ καὶ ἡ διαταγὴ αὕτη εἶχε τὴν τύχην τῆς πρώτης, δηλ. ἀνεκλήθη, καὶ οὕτω ἔχομεν πέντε τοποθετήσεις τηλεγραφητῶν καὶ πέντε ἀνακλήσεις καὶ τὸ ρεζουμὲ ὅλης αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως εἶναι ὅτι ἀπὸ τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου 1932, δηλ. ἐπὶ τῆς ἄλλης Κυβερνήσεως τῆς ἰδικῆς μας, τὸ τηλεγραφεῖον παραμένει κλειστόν. Οἱ κάτοικοι τοῦ Σιδηροκάστρου στεροῦνται ἔστω καὶ τοῦ ἀπολύτου αὐτοῦ ἀναγκαίου συγκοινωνιακοῦ μέσου καὶ σήμερον τὸ Σιδηρόκαστρον, τὸ ὁποῖον διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας πιθανὸν νὰ μὴ ἔχῃ οὐδεμίαν ἀξίαν, δι’ ἡμᾶς ὅμως ἔχει μεγάλην ἀξίαν, τὸ Σιδηρόκαστρον, τὸ ὁποῖον ἔχει Εἰρηνοδικεῖον, ἔχει Ἡμιγυμνάσιον, ἔχει Ἀγρονομεῖον, δὲν ἔχει ἕνα ὑπάλληλον νὰ στείλῃ ἕν τηλεγράφημα, δὲν ἔχει ἕνα ὑπάλληλον, ἐὰν θελήσητε νὰ στείλητε μίαν ἐπιταγήν. Εἶναι ἁπλούστατον πρᾶγμα ἡ ἐνέργεια τοῦ νὰ σταλῇ εἷς ὑπάλληλος, εἶναι μία ἁπλουστάτη ἐνέργεια. Πιθανὸν δι’ ὑμᾶς οἱ ὁποῖοι ἀσχολεῖσθε δι’ ὅλα τὰ πολιτικὰ ζητήματα νὰ μὴ εἶναι τόσον σοβαρόν, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι, ἐὰν παρεμιφερὲς ζήτημα ἐγίνετο εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας, θὰ ἐχαλούσατε τὸν κόσμον. Προσεπάθησα, Κύριοι Βουλευταί, νὰ μὴ φθάσω νὰ καταθέσω τὴν ἐπερώτησιν διὰ τὸ ἁπλούστατον αὐτὸ ζήτημα. Πλὴν ὅμως καὶ ἐξήντλησα ἀρχικῶς ὅλα τὰ μέσα, ἐξήντλησα τὰς ἱκεσίας, ἐξήντλησα τὰς διαμαρτυρίας μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος ὅμως λίαν πεισμόνως δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ μίαν λύσιν εἰς ἓν τόσον ἁπλοῦν ζήτημα καὶ παρέμεινε τὸ τηλεγραφεῖον ἄνευ τηλεγραφητοῦ καὶ παρέμειναν οἱ κάτοικοι τοῦ Σιδηροκάστρου καταδικασμένοι νὰ μὴ ἔχουν οὐδὲν μέσον συγκοινωνίας. Βεβαίως, δὲν ἔχει ἀξίαν τόσην διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἀλλ’ ἂν πάρωμε τὸν φάκελλον ὅλων τῶν ἐνεργειῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, θὰ ἴδωμεν ὅτι εἰς τὴν ἰδιαιτέραν του ἐπαρχίαν, τὴν Σῦρον, μετὰ τόσης προσοχῆς ἐξετάζει καὶ λύει ὅλα τὰ δημιουργούμενα ζητήματα, ὥστε πλέον νὰ θεωρῶμεν ὅτι μόνον δι’ ἐκείνους ἐνδιαφέρεται καὶ ὄχι διὰ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας. Ἐπὶ πλέον δὲ ἔχω τὸ παράπονον, ὅτι ἡ ἐπαρχία Τριφυλλίας, ἡ ὁποία εἶνε ἡ μόνη ἀντιβενιζελικὴ ἐπαρχία, ἀπὸ τῆς συστάσεως τῶν κομμάτων τῶν δύο ἀντιμαχομένων μερίδων, εἶναι ἡ μόνη ἐπαρχία ἡ ὁποία παρηγκωνίσθη καὶ ἠγνοήθη μολονότι εἰς ὅλας τὰς ἐκλογὰς καὶ ὅταν αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι τῶν κυρίων παρακαθημένων βουλευτῶν δὲν τοὺς εἶχον δώσει τὴν τιμὴν νὰ τὰς ἀντιπροσωπεύουν, ἡ ἐπαρχία Τριφυλλίας ἐξεπροσώπει ἐνταῦθα τὸ Λαϊκὸν κόμμα. Ἔχω τὴν γνώμην λοιπόν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας πρέπει νὰ φροντίσῃ νὰ ἐπιλύσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ τὸ θεωρήσῃ μικρόν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον εἶνε ἀπολύτως σοβαρὸν διὰ τοὺς κατοίκους τῆς ἐπαρχίας. Δὲν ἠμπορεῖ, κ. Ὑπουργέ, νὰ παραμείνῃ τὸ Σιδηρόκαστρον ἄνευ τηλεγραφητοῦ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ πεθαίνῃ κανεὶς σήμερον εἰς τὸ Σιδηρόκαστρον καὶ νὰ μὴ ἔχῃ ἕνα τηλεγραφητὴν νὰ στείλῃ ἕν τηλεγράφημα, διὰ νὰ καλέσῃ ἕνα ἰατρόν, δὲν ἠμπορεῖ οἱ κάτοικοι αὐτοῦ νὰ μὴ ἔχουν τὰ μέσα νὰ πάρουν φάρμακα εἰς μίαν πόλιν πέντε χιλιάδων κατοίκων. Εἴχετε, κ. Ὑπουργέ, τὴν ὑποχρέωσιν, ἂν ἰσχυρισθῆτε ὅτι δὲν εἴχετε περίσσειαν ὑπαλλήλων, νὰ περικόψητε ἀπὸ ἄλλα τηλεγραφεῖα, ἔχοντα πέντε καὶ ἕξ ὑπαλλήλους, καὶ νὰ δώσητε ἕνα ὑπάλληλον εἰς τὴν πόλιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐννοεῖ πάντοτε νὰ εἶναι εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, καὶ νὰ μὴ τὴν ἀφήνετε ἐκτεθειμένην, ἄνευ τηλεγραφητοῦ. Εἶχον, κ. Βουλευταί, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ τονίσω αὐτό. ἀνεξαρτήτως ἂν τὸ ζήτημα εἶναι τόσον πολὺ μικρὸν ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως. Μάλιστα, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, μετὰ κάποιας αὐστηροτέρας δριμύτητος, καὶ ὁ ἀξιότιμος Κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ παρετήρησεν, ὅταν διεμαρτυρόμην καὶ ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος δὲν προσήρχετο διὰ νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν.

§94Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, παρετήρησα τοῦτο. Ὅτι εἴπετε ὅτι ἐπίτηδες ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔρχεται. Καὶ ἐγὼ σᾶς ἀπήντησα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶναι εἷς Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δὲν νομίζω ὅτι δὲν θέλει νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του.

§95Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Εἴπετε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι....

§96Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σεῖς εἴπετε ὅτι ἐπίτηδες δὲν ἔρχεται ὁ Ὑπουργός.

§97Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Τὸ εἶπα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§98Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι σᾶς εἶπα, ὅτι, ὡς ἐπληροφορήθην, τὴν ὥραν ἐκείνην συνεζητεῖτο ἐν τῇ Γερουσίᾳ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπητε ὅτι ἐπίτηδες δὲν ἤρχετο ὁ κ. Ὑπουργός.

§99Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὄχι βεβαίως, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἴσως νὰ ἦτο ἀτυχὴς ἡ φράσις μου.

§100Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι ἀτυχής, ἄδικος.

§101Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἤθελα νὰ δώσω τὴν ἑξῆς ἔννοιαν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀποφεύγει, θεωρῶν αὐτὰ τὰ πράγματα τόσον μικρά, τόσον ἁπλᾶ.

§102Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἦτο αὐτὴν τὴν ὥραν εἰς τὴν Γερουσίαν ὅπου ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ ἓν νομοσχέδιον καὶ εἴπετε ὅτι λυπεῖσθε πολύ, διότι δὲν εἶναι παρών.

§103ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐνόει ὁ κ. Συνάδελφος ὅτι ἡ συνεχὴς ἀπουσία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐδημιούργησε τὴν ἐντύπωσιν αὐτήν.

§104Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦ ἐξέφυγεν ἡ φράσις ἐκ τῆς ἐπιθυμίας τὴν ὁποίαν εἶχε νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἐπερώτησιν. Προχωρήσατε τώρα εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς σας.

§105Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Μὲ παρετηρήσατε μὲ κάποιαν δριμύτητα, διότι ἤθελα νὰ ἀσκήσω δριμύτατον ἔλεγχον...

§106Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶπα ὅτι ἡ ἄσκησις ἐλέγχου εἶναι ὄχι μόνον δικαίωμα, ἀλλ’ ἐθεωρήθη πάντοτε ὡς ἓν σπουδαῖον ἀπόκτημα τοῦ κοινοβουλίου, καὶ δὲν θὰ ἠδυνάμην ἐγώ, οὔτε εἰς φίλον μου, οὔτε καὶ εἰς μὴ φίλον μου, νὰ τοῦ ἀρνηθῶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου. Λέγω περισσότερον εἰς τοὺς φίλους μου, διότι αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ ἀποστολή σας ἐδῶ νὰ ἐξυπηρετῆτε τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν σας καὶ νὰ κάμνητε τὸν ἔλεγχον. Ἀναπτύξατε τὴν ἐπερώτησίν σας μεθ’ ὅσης θέλετε δριμύτητος, ἂν ἔγινε παράλειψις ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ νομίζω καὶ ὅλη ἡ Βουλή, εἶναι ὅτι σεῖς ὡς νέος πολιτευόμενος δὲν ἠθέλατε νὰ εἴπητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπετε.

§107Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὄχι, Κύριε Πρόεδρε.

§108Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι μία φράσις, ἡ ὁποία σᾶς ἐξέφυγε.

§109Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἐπεγαλαμβάνω, ὅτι ἤθελα νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι ἡ συνεχὴς ἀπουσία τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας δημιουργεῖ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι μᾶλλον ἠδιαφόρει διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Τὰ ἐθεώρει τὰ πράγματα ἀσήμαντα. Ἐπερώτησις τώρα διὰ τὸ τηλ)φεῖον Σιδηροκάστρου! Μικρὰ πράγματα, ἀνεπαίσθητα πράγματα, εὐτελῆ πράγματα. Ἐν τούτοις δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δίδουν τὰς ψήφους των ἔχει μίαν ἀξίαν, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀναμένουν ἐπὶ δέκα μῆνας.

§110Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν θέλω διὰ τοῦτο ποσῶς νὰ ὑποτιμήσω τὴν σημασίαν τῆς ἐπερωτήσεώς σας, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ἠδύνασθε νὰ εἴπητε «ἐκ προθέσεως». Εἶναι μία φράσις ἡ ὁποία σᾶς ἐξέφυγε.

§111Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἀλλὰ κατ’ ἀνάγκην, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἠναγκάσθην νὰ καταλήξω εἰς τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν, ἀφοῦ ἐξήντλησα καὶ τὸ μέσον τῆς παρακλήσεως, καὶ τὸ μέσον τῆς ἱκεσίας, ὅπως σταλῇ εἷς τηλεγραφητής. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ πᾶμε κάτω, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ ἐμφανισθῶμεν εἰς τοὺς κατοίκους, διότι ἐγένετο τοῦτο, τηλεγραφητὴς Σιδηροκάστρου μετετέθη κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον, ὅτε ἦτο πάλιν ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἀρχήν. Καὶ λέγουν τώρα σεῖς τοὺς ἐφέρατε καὶ σᾶς πῆραν καὶ τὸν τηλεγραφητήν. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὁσονδήποτε μικρὸν καὶ ἂν εἶναι τὸ πρᾶγμα, ἔφθασα καὶ νὰ διαμαρτυρηθῶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Μάλιστα καὶ κατὰ τὴν διαμαρτυρίαν μου ἐκείνην ἦτο παρὼν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μέσα εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἤκουσε τὶ τοῦ ἔλεγα, ὅτι δὲν ἠμποροῦμε νὰ σταθῶμεν ἐκεῖ κάτω. Εἶχεν ἐκδώσει ἀλλεπαλλήλους διαταγὰς καὶ τὴν ἑπομένην ἡμέραν τὰς ἀνεκάλει.

§112Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλπίζω πὼς θὰ ἀκούσωμε καὶ τὸν Ὑπουργὸν νὰ δικαιολογηθῇ. Ἔχετε δὲ τώρα τηλεγραφητὴν ἢ ὄχι;

§113Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἔχομεν ἀκόμη τηλεγραφητὴν καὶ ὑποβάλλομεν τὴν ὑστάτην παράκλησιν νὰ μᾶς στείλῃ ἕνα τηλεγραφητὴν διὰ τὴν ἀξιοπρέπειάν μας ὡς πολιτευομένων...

§114Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν θίγεται ἡ ἀξιοπρέπειά σας.

§115Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Θίγεται, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ἠμποροῦμε νὰ σταθοῦμε ὡς πολιτευόμενοι.

§116ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ βουλευτικὴ ἀξιοπρέπεια.

§117Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θίγεται ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, ὅταν δὲν ἐκπληροῖ ἕν καθῆκον.

§118Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὑποβάλλω καὶ τὴν ὑστάτην παράκλησιν, κ. Ὑπουργέ τῆς Συγκοινωνίας, νὰ στείλητε ἕνα τηλεγραφητήν.

§119ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν νὰ τὰ εἴπητε.

§120Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Σεῖς τὸν ἀναπληρεῖτε.

§121ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸν ἀνεπλήρωσα ἕνα μῆνα.

§122Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δηλαδὴ ἀπὸ τὸν Ἄννα εἰς τὸν Καϊάφαν;

§123ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πότε ἔγινεν ἡ μετάθεσις;

§124Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Τὸν Νοέμβριον τοῦ 1932 καὶ μέχρι τοῦ Μαρτίου τοῦ 1933 ποὺ παρελάβομεν ἡμεῖς δὲν εἶχε τοποθετηθῆ ὑπάλληλος. Ἀπὸ τὸν Μάρτιον μέχρι σήμερον ἔχουν τοποθετηθῆ 3,4 ὑπάλληλοι. Ἐκδίδετε τὰς διαταγὰς καὶ τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἀνακαλοῦνται αἱ διαταγαί.

§125ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὰς διαταγὰς νὰ μοῦ ἀναγνώσητε.

§126ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Ποῖος τὰς ἔχει ὑπογράψει, ὁ κ. Ὑπουργός, ἢ ὁ κ. Ὑφυπουργός;

§127Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἠξεύρω ποῖος.

§128ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Βλέπω ὅτι ἀποτείνεσθε πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας προσωπικῶς.

§129Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὅταν κατέθεσα τὴν ἐπερώτησιν, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀπουσίαζεν. Ἄλλωστε ἡ ἐκπροσώπησις τῶν Ὑπουργῶν εἶναι ἑνιαία καὶ ἀπρόσωπος. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν ἤμην Ὑπουργὸς ἐγὼ καὶ ὅτι εἶναι ἄλλος.

§130Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς αὐτὸ ἔχετε δίκαιον.

§131Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἀναμφισβητήτως, ἡ ἐμφάνισις τῶν Ὑπουργείων εἶναι ἀπρόσωπος καὶ ἑνιαία. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λέγαμεν ὅτι εἶναι Ὑπουργὸς ὁ Α καὶ ὄχι ὁ Β. καὶ ἑπομένως δὲν εὐθύνεται ὁ Β, ἀλλ’ ὁ Α. Λοιπόν, κ. Βουλευταί, μόνον ποὺ δὲν ἐγονάτισα ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ νὰ μᾶς στείλῃ τέλος πάντων ἕνα τηλεγραφητήν.

§132ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Ποῖος ὁ λόγος τῆς ἀνακλήσεως;

§133Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Πιθανὸν νὰ ὑφίστατο πιέσεις καὶ τὴν ἑπομένην ἡμέραν μὲ τὴν μεγαλειτέραν εὐκολίαν καὶ ἁπλότητα ἀνεκάλει τὰς διαταγάς, ἐνῶ ἡμεῖς εἴχομεν ἐκτεθῆ.

§134ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Ποῖος ἐκ τῆς ἐπαρχίας ἀντιδρᾷ;

§135ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νομίζω ὅτι ἠμπορῶ νὰ ἀπαντήσω ἐγώ. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ἐπεμβαίνητε σεῖς.

§136Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου οὐδεὶς ἀντιδρᾷ, διότι εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας εἴμεθα ὅλοι ὀπαδοὶ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ τοποθετοῦνται πρόσωπα ἄσχετα μὴ ἔχοντα οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐπαρχίαν, ὡς ψηφοφόροι τῆς ἐπαρχίας μας, ὥστε νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἡμεῖς ἐζητοῦμεν νὰ ὑπάγῃ ὁ Αʹ λαϊκὸς καὶ ὁ Βʹ πολιτευόμενος τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης νὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην. Δὲν ἐπεδιώξαμεν τοιοῦτόν τι.

§137Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ.....

§138Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀνάγκην κατέληξα εἰς τὸ μέσον τῆς ἐπερωτήσεως, διότι δὲν εἶχον καμμίαν ἰσχὺν αἱ ὑποδείξεις μου καὶ αἱ παραινέσεις μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Ἡ ἐπαρχία Τριφυλλίας διχάζεται ἀπὸ ἕνα μοναδικὸν δρόμον, ἀπὸ τὴν ὁδὸν Κυπαρισσίας–Φιλιατρῶν–Γαργαλιάνων–Πύργου. Δὲν ἔχει οὐδὲν ἄλλο μέσον συγκοινωνίας ἀπολύτως, οὔτε σιδηρόδρομον, οὔτε τίποτε ἄλλο. Ἂν δηλ. αὐτὸς ὁ δρόμος καταστῇ, ἤ μᾶλλον ἔχει καταστῆ ἀδιάβατος, δὲν ἔχομεν πῶς νὰ ἐπικοινωνήσωμεν, εἶναι δὲ ἐκτάσεως 28 χιλιομέτρων περίπου. Ἐσχάτως εἶχε παραμεληθῆ.

§139Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι κατασκευασμένος;

§140Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Βεβαίως, εἶναι ἐν λειτουργίᾳ καὶ ἔχει μάλιστα περιληφθῇ εἰς τὰς ἐθνικὰς ὁδούς, ἔχει ὅμως ἐγκαταλειφθῆ καὶ ἀπὸ τετραετίας ἢ πενταετίας δὲν ἔχει γίνει καμμία ἐπισκευή.

§141Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν ράχιν μας ἔπεσε.

§142Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δικαίως. Τὸ ὁμολογῶ, διότι, λόγῳ τῆς μεγάλης χρήσεως, ἔχει πάθει τρομακτικὴν φθοράν, ἰδίως δὲ ἀπὸ Φιλιατρῶν εἰς Γαργαλιάνους μήκους 7 χιλιομέτρων. Δὲν παραπονοῦμαι, διότι οἱ δρόμοι αὐτοὶ ἔφθασαν εἰς αὐτὰ τὰ χάλια. Δικαιολογημένως αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις νὰ ἠδιαφόρησαν διὰ τὴν ἐπαρχίαν Τριφυλλίας, διότι οὐδέποτε ἡ ἐπαρχία Τριφυλλίας ἐδέχθη οὔτε κἄν νὰ τοὺς ἀκούσῃ, ὄχι νὰ δώσῃ ἀντιπροσώπους. Εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριφυλλίας τὰ 80% τῶν κατοίκων εἶναι λαϊκοί. Βεβαίως εἴχομεν ἐγκαταλειφθῆ καὶ ἐπαναλαμβάνω δικαιολογημένως εἴχομεν ἐγκαταλειφθῆ ἀπὸ τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις, διότι καὶ ἐγώ, ἐὰν ἀνῆκον εἰς ἐκείνην τὴν παράταξιν, καὶ ἐπρόκειτο νὰ ἐκπροσωπῶ τὴν ἐπαρχίαν Τριφυλλίας, βλέποντας αὐτὸ τὸ ποσοστὸν τῶν 80% νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν ἀντίθετον παράταξιν, θὰ ἠδιαφόρουν ἐντελῶς. Παρεκάλεσα τὸν Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, μόλις μοῦ ἀνετέθη νὰ ἐκπροσωπῶ τὴν Ἐπαρχίαν μου, νὰ ἐπισκευάσῃ, νὰ φανῇ ὅτι δίδεται μία Κυβερνητικὴ μέριμνα διὰ τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν τὴν ἐγκαταλελειμμένην, τὴν ταλαιπωρουμένην Τριφυλλίαν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἐδέχθη οὔτε κἂν νὰ ἀκούσῃ παράπονα ἐπ’ αὐτῆς τῆς ὁδοῦ, ἐνῶ εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον, συμφώνως μὲ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτει τὰ οἰκονομικά, προσεπάθησε νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀπολύτους ἀνάγκας. Τὴν ὁδὸν αὐτὴν δὲν ἠθέλησεν οὔτε κἂν νὰ τὴν προσέξῃ καὶ διετέθη μόνον μία πίστωσις διακοσίων χιλιάδων δραχμῶν, διὰ νὰ ἐπισκευασθῇ εἷς δρόμος μήκους εἴκοσιν ὀκτὼ χιλιομέτρων. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν καὶ περίπατον νὰ κάμουν οἱ μηχανικοί, δὲν θὰ ἐπήρκει τὸ ποσόν οὔτε διὰ τὰ αὐτοκίνητα τῶν μηχανικῶν, διότι διὰ νὰ ἴδουν τὰς ἀνάγκας θὰ ἤθελον 20– 30 χιλιάδας δραχμῶν. Ἡ Ἐπαρχία Τριφυλλίας ἔχει δεδικαιολογημένον τὸ παράπονον τὸ ὁποῖον ἐκφράζει καὶ διερμηνεύει δι’ ἐμοῦ, διότι εἶχε τὴν ἀξίωσιν νὰ τύχῃ κάποιας ἰδιαιτέρας προσοχῆς, ὅπως καὶ αὐτὴ μετ’ ἀπολύτου ἀφοσιώσεως προσβλέπει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν. Τοῦτο μὲ ἠνάγκασεν εἰς τὸ νὰ φθάσω νὰ καταθέσω ἐπερωτήσεις, ὅταν εἶδον ὅτι αἱ παρακλήσεις μου καὶ αἱ ἱκεσίαι μου δὲν εἰσηκούοντο. Δὲν μοῦ ἔμεινεν οὐδὲν ἄλλο μέσον, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ ὑπάγω νὰ ἐμφανισθῶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου καὶ οἱ σωφέρ οἱ ὁποῖοι μὲ μετέφερον πάντοτε μὲ εἰρωνεύοντο ἐντὸς τοῦ αὐτοκινήτου. Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας πρέπει νὰ λάβῃ μίαν μέριμναν καὶ διὰ τὸν δρόμον αὐτόν, δεδομένου ὅτι δὲν ἔχομεν οὐδὲν ἄλλο συγκοινωνιακὸν μέσον, οὔτε σιδηρόδρομον, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ ὑπάγωμεν μὲ αὐτόν. Εἶνε τὸ μοναδικόν μας συγκοινωνιακὸν μέσον. Αὐτὸ μὲ ἠνάγκασε νὰ καταθέσω καὶ τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν. Ἔχω καὶ μίαν τρίτην, ὑπ’ ἀριθμὸν 7, διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, καὶ ταύτην. Ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ θυμώσῃ, ἀλλὰ δὲν εἶμαι αἴτιος τῆς πολεμικῆς αὐτῆς. Ἡ τρίτη εἶναι κάπως ἡ περισσότερον θίγουσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Τὸ μηχανικὸν γραφεῖον Κυπαρισσίας ἔχει συγκεντρώσει τρεῖς ἐπαρχίας καὶ ἐκπροσωπεῖ τρεῖς ἐπαρχίας, τὴν Ὀλυμπίαν, Τριφυλλίαν καὶ Πυλίαν, δηλ. ἔχει μίαν εὐρυτάτην περιφέρειαν καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι γραφεῖον μηχανικοῦ βʹ τάξεως. Ἀπὸ ὀκταμήνου περίπου ὁ μηχανικὸς μετετέθη καὶ ἀνετέθησαν τὰ καθήκοντα τοῦ μηχανικοῦ βʹ τάξεως εἰς ἕνα ἐργοδηγὸν. Ἄν εἶναι δυνατὸν ἐργοδηγὸς νὰ ἀναπληρώσῃ μηχανικόν. Ὁ ἐργοδηγὸς εἶναι ἴσως ἡ τελευταία διαβάθμισις τῆς μηχανικῆς ὑπηρεσίας. Καὶ ἀνετέθησαν δυστυχῶς τὰ καθήκοντα ταῦτα, ὄχι εἰς κανένα ἔντιμον ἐργοδηγόν, ἀλλ’ εἰς ἐργοδηγὸν ὁ ὁποῖος ἔχει ἐκκρεμεῖς καὶ δὴ μηνύσεις του ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος, ὄχι τυχαίων ἐκ μέρους κανενὸς λαϊκοῦ ἢ πολιτικοῦ, ἔχει μηνύσεις ἐναντίον του διὰ προϋπηρεσίαν τὴν ὁποίαν εἶχεν εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, ἀπὸ βουλευτὰς ἐπισήμως, ἀπὸ πρόσωπα, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὸν κ. Μάλλωση, ἂν τὸν ἔχῃ μηνύσει ἢ ὄχι διὰ παράβασιν καθήκοντος. Τὸν ἐργοδηγὸν αὐτὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας μᾶς τὸν ἔστειλε νὰ διευθύνῃ τὸ γραφεῖον μηχανικοῦ, δηλ. νὰ διευθύνῃ τὰ δημόσια ἔργα τῶν τριῶν αὐτῶν ἐπαρχιῶν. Διεμαρτυρήθην, Κύριοι, ἐντόνως ἐναντίον τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ, ἐκφράσας τὸ παράπονόν μου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Εἰς μάτην ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, παρὰ τὰς ὑπευθύνους βεβαιώσεις μας ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς δὲν εἶναι ὑπάλληλος ἱστάμενος εἰς τὸ ὕψος του. Καὶ σᾶς βεβαιῶ προκαταβολικῶς ὅτι δὲν τὸν γνωρίζω οὔτε κατ’ ὄψιν. Ὁρμῶμαι ἁπλῶς καὶ μόνον ἀπὸ τὸν ἠθικὸν λόγον, ὅτι πρέπει ὡς ἐκπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας μου νὰ τοποθετῶνται ὑπάλληλοι ἱκανοὶ καὶ νὰ δύνανται νὰ ἐκτελῶσι τὰ ἀνατιθέμενα εἰς αὐτοὺς καθήκοντα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, παρὰ τὰς ἐπιμόνους διαμαρτυρίας μου, ἀπηξίωσε νὰ τὸν μεταθέσῃ καὶ τοποθετεῖται ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς τὴν 11 Ἰουλίου 1933. (ἀναγιγνώσκει).

§143Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἔπαιρνεν ὁδοιπορικά;

§144Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Βεβαίως. Ὁ ὑπάλληλος οὗτος μετετίθετο κατόπιν διαταγῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Δὲν μετετίθετο τῇ αἰτήσει του, ὥστε νὰ μὴ πάρῃ τὰ ὁδοιπορικά. Ἑπτάκις μετετέθη καὶ ἐπανῆλθεν εἰς τὰς Καλάμας ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς καὶ ἡ κατάληξις εἶναι νὰ φθάσῃ εἰς τὴν Κυπαρισσίαν καὶ νὰ παραμένῃ ἔκτοτε εἰς αὐτὴν καὶ νὰ διευθύνῃ τὸ γραφεῖον τοῦ μηχανικοῦ Τριφυλλίας, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ τρεῖς ἐπαρχίας. Ἐναντίον τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ εἶχεν ἐπιδώσει προσωπικῶς μήνυσιν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος κ. Μάλλωσης, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν του. Ἐπὶ τῆς μηνύσεως αὐτῆς ἐνηργήθη ἀνάκρισις, τὸ πόρισμα δὲ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν ἀνάκρισιν, τὸν παρέπεμψεν ἐπὶ παραβάσει περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του καὶ δι’ ἐπιπολαιότητα. Ἀποδεικνύεται δὲ ἐκ τῆς δικογραφίας, οὔτε ὀλίγον, οὔτε πολύ, ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἐλάμβανε χρήματα, διὰ νὰ ἐκδίδῃ τὴν ἄδειαν τῆς οἰκοδομῆς, ἀποδεικνύεται δὲ τοῦτο καὶ ἀπὸ μάρτυρας ἐπισήμους τῆς ἐπαρχίας Ἑρμιονίδος. Δὲν ἐζητήσαμεν δὲ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ μὴ τοποθετήσῃ ἐπὶ τέλους τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν ἐκεῖ’ ἐφόσον ἤθελεν, ἀλλὰ νὰ μὴ τὸν θέσῃ προϊστάμενον γραφείου. Ἐζητήσαμεν νὰ τοποθετήσῃ ἕνα μηχανικόν, διότι τὸ γραφεῖον Τριφυλλίας εἶναι δευτέρας τάξεως καὶ εἶναι τὸ μεγαλείτερον γραφεῖον μηχανικοῦ καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, διότι περιλαμβάνει τρεῖς ἐπαρχίας. Ἐζητήσαμεν νὰ τοποθετηθῇ εἷς ὑπάλληλος, εἷς μηχανικὸς μὲ τὸν ὁμοιόβαθμον βαθμὸν τοῦ γραφείου, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι καὶ ἀξιοπρεπής καὶ μὲ κάποιαν πεῖραν καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ διευθύνῃ τὸ γραφεῖον καὶ νὰ μὴ ἀνατεθῇ ἡ διεύθυνσις τοῦ γραφείου εἰς ἕνα ἐργοδηγόν, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ κατηγορίαι. Καὶ δὲν ἤργησεν ὁ ἐργοδηγὸς αὐτός, ἐλθὼν εἰς τὴν Κυπαρισσίαν, νὰ διαπράξῃ ἐκεῖ τὰ σφάλματά του, τὰς παραβάσεις καθήκοντος, νὰ διαπράξῃ καὶ ἐκεῖ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι προβλέπονται καὶ ἀπὸ τὸν ποινικὸν νόμον ἀκόμη, καὶ ὁ κύριος αὐτός, ἐλθὼν εἰς τὴν Κυπαρισσίαν, τὴν πίστωσιν τῶν διακοσίων χιλιάδων δραχμῶν, τὴν ὁποίαν τέλος πάντων ὡς ἐλεημοσύνην μᾶς ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ δρόμου ἐκείνου τοῦ μεγάλου, τὴν διέθεσεν εἰς ἕν τμῆμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐχρειάζετο οὔτε κἂν ἐπισκευήν. Ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, διατὶ νὰ τὴν διαθέσῃ ἐκεῖ; Διατὶ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν ἐργολάβον ὅτι θὰ κάμῃς αὐτὸ τὸ τμῆμα τοῦ δρόμου, τὸ ὁποῖον δὲν ἐχρειάζετο ἐπισκευήν, ἐφόσον ἄλλα τμήματα ἦσαν κατεστραμμένα; Καὶ ἔρχεται ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοσίων ἔργων, κ. Ψυχαληνός, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ ὁποίου ὑπάγεται τὸ γραφεῖον Μεσσηνίας καὶ κάμνει μίαν ἔκθεσιν διὰ τὸν δρόμον αὐτόν, κατόπιν ἰδικῶν μου παραπόνων, καὶ λέγει, ὅτι ἡ διάθεσις τῆς πιστώσεως ἐκεῖ — ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Ἐπιθεωρητοῦ ἔχει ἀριθμὸν 1016— ἡ διάθεσις τῆς πιστώσεως αὐτῆς εἰς τὸ 33 ἕως 35 καὶ 500 χιλιόμετρον, ἦτο ἀδικαιολόγητος. Δηλαδὴ ἔρχεται ὁ ἴδιος ὁ ἐπιθεωρητὴς καὶ πιστοποιεῖ ὅτι ἡ διάθεσις τῆς πιστώσεως ἐκεῖ δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ ἦτο ἀδικαιολόγητος. Βεβαίως δὲ ὁ κ. Οἰκονόμου, ὁ διευθυντὴς τῶν δημοσίων ἔργων, ἰδὼν τοιαύτην ἔκθεσιν, διέταξεν ἀνακρίσεις. Καὶ τὶ προκύπτει, Κύριοι, ἐξ αὐτῶν τῶν ἀνακρίσεων, καὶ τὶ θὰ προκύψῃ ἀκόμη; Ὅτι ὁ ἐργοδηγὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐστάλη νὰ διευθύνῃ τὸ γραφεῖον, εἶχεν ἔλθει εἰς ἰδιαιτέραν συνεννόησιν μὲ τὸν ἐργολάβον, ὁ ὁποῖος θ’ ἀπελάμβανε περισσότερα ὀφέλη ἐὰν ἐπισκευάζετο ἐκεῖνο τὸ τμῆμα τοῦ δρόμου καὶ δὲν ἐπισκευάζετο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχε πράγματι ἀνάγκην. Καὶ ἐξακολουθεῖ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς νὰ προΐσταται τοῦ γραφείου Κυπαρισσίας. Τοῦτο, Κύριοι, μὲ ἐξηνάγκασε νὰ ὑποβάλω τὴν ἐπερώτησιν. Ἠγανάκτησα διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεχθῶ τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ μὲ ἀντιπαθῇ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλὰ τοῦτο μοῦ εἶναι ἀδιάφορον, διότι ἔπρεπε πολὺ προτοῦ νὰ φθάσουν τὰ πράγματα ἕως ἐδῶ ποὺ ἔφθασαν νὰ εἰσακούσῃ τὰς παρακλήσεις καὶ τὰς ἱκεσίας μας. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐπιθυμεῖ νὰ παραμείνῃ αὐτὸς ὁ ἐργοδηγὸς εἰς Κυπαρισσίαν, ἂς παραμείνῃ, ἀλλὰ νὰ τοποθετηθῇ προϊστάμενος. Σᾶς δηλῶ ὅτι καὶ νέας καταχρήσεις θὰ σημειώσῃ οὗτος. Τὸ νὰ κατορθώσῃ μόλις ἀνέλαβε καὶ μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ ἀλλὲ ρετοὺρ μεταξὺ Κυπαρισσίας καὶ Καλαμῶν νὰ κάμῃ λοβιτοῦρες θὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει μεγάλην ἱκανότητα, ὅτι εἶναι σπουδαιότατον πρόσωπον. Διότι ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου μέχρι σήμερον ἑπτάκις μετετέθη καὶ ἐπανῆλθε. Πότε ἐπρόλαβε καὶ ἔκαμεν αὐτὲς τὶς λοβιτοῦρες; Αὐτὸ θὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει δύναμιν φυσικὴν σπουδαίαν, ἡ ὁποία πρέπει καὶ νὰ ἐκτιμηθῇ ἀναλόγως! Χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἐξετάσω τὰ φρονήματά του, ὡς πρὸς τὴν ἐπαγγελματικὴν ἱκανότητα αὐτοῦ, θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Μάλλωση, ἐὰν ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς εἶναι ἱκανὸς νὰ διευθύνῃ δέκα ἐργάτας σιδηροδρόμου, ἐὰν δὲ τύχῃ νὰ τοὺς διευθύνῃ, πάλιν θὰ κάμῃ κάποιαν κατάχρησιν, κἄτι θὰ κρατήσῃ ἀπὸ τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν καὶ οὕτω καθεξῆς. Τελευτῶν, Κύριοι, δὲν ἔχω νὰ κάμω, παρὰ μίαν ὑστάτην παράκλησιν, παρὰ τὴν κατάθεσιν τῆς ἐπερωτήσεως καὶ παρὰ τὰς διαμαρτυρίας, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως προβλέψῃ μὲ κάποιο βλέμμα συμπαθείας, ἂν ὄχι πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Τριφυλλίας, διότι πιθανὸν νὰ μὴ τοῦ εἴμεθα συμπαθεῖς, ἴσως διότι ἐμεσολάβησαν ὡρισμένα γεγονότα κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ διότι ἐνομίσθη ὅτι δὲν ὑπηκούσαμεν τυφλῶς εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ κόμματος, ἀλλὰ τοὐλάχιστον τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς κατοίκους, διότι δὲν χρεωστεῖ τίποτε ἡ ἐπαρχία Τριφυλλίας νὰ παραμένῃ μὲ τὴν παλαιὰν κατάστασιν, μὲ τὴν παλαιὰν καταδίκην, μὲ τὴν παλαιὰν περιφρόνησιν, τὴν στιγμὴν καθ’ ἥν τόσον πιστῶς ἠκολούθησε τὴν πολιτικὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀκολουθεῖ. Καὶ ἐὰν κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη δὲν ἐζητοῦσεν ἡ ἐπαρχία αὐτή, οὔτε εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ζητῇ, σήμερον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τέλος πάντων τὴν στοργήν σας, τὴν περίθαλψίν σας, τὴν ἐπούλωσιν ὡρισμένων ἀπαραιτήτων ἀναγκῶν της. Ἡ ἐπαρχία αὐτή, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ μένῃ καὶ θὰ μένῃ, αὐτὸ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ γνωρίζω, εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει ὡρισμένα δικαιώματα νὰ ἀπολαμβάνῃ καλλιτέρας διοικήσεως κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, δεδομένου ὅτι κατὰ τὰς ἄλλας περιόδους εὑρίσκετο εἰς κάποιον διωγμόν. (Χειροκροτήματα).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§146ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. Βουλευταί, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ δηλώσω πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπερωτῶντα ὅτι, παρ’ ὅλον ὅτι νομίζει ὅτι ἡ ἐπερώτησίς του θὰ προξενήσῃ πρὸς ἐμὲ ἰδιαιτέραν καὶ ἐξαιρετικὴν ἀντιπάθειαν, ἐγὼ θὰ ἐξακολουθῶ προσωπικῶς νὰ συμπαθῶ τὸν Συνάδελφον ἐκ Τριφυλλίας, διότι, βέβαια, οὔτε εἰς τὴν σκέψιν τὴν ἰδικήν μου, οὔτε εἰς τὴν σκέψιν κανενὸς ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου ἦτο δυνατὸν νὰ ἐμφιλοχωρήσῃ ἡ ἰδέα ὅτι εἷς βουλευτής, ὁ ὁποῖος ἐπερωτᾷ ἕνα Ὑπουργὸν... ἠμπορεῖ νὰ προκαλέσῃ ἀντιπάθειαν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ ἢ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀγωνιζόμενον πάντοτε ὑπὲρ τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐλευθεριῶν, εἶχεν ὡς σημαίαν του τὸν ἔλεγχον ὁλοκλήρου τοῦ κόμματος, καὶ ἰδιαιτέρως, τὸν ἔλεγχον τὸν αὐστηρὸν τῶν Ὑπουργῶν. Διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὄχι μόνον οἱ σημερινοί, ἀλλὰ καὶ οἱ τοῦ παρελθόντος, ἵσταντο πάντοτε μὲ τὸ μέτωπον ὑψηλά. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φοβηθοῦν μίαν ἐπερώτησιν, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ νομίσῃ κανεὶς ὅτι ἡ ἐπερώτησις θὰ τοὺς προξενήσῃ δυσαρέσκειαν. Τὴν ἀντιπάθειαν δὲν προκαλεῖ, ὁ ἔλεγχος τῶν πράξεων τῶν Ὑπουργῶν, διότι βεβαίως, καὶ οἱ Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι ἀλάθητοι, ἀλλ’ ἡ ἀντιπάθεια προκαλεῖται τότε μόνον, ὅταν πρόκειται νὰ ἀποκαλυφθοῦν πράγματα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα θίγουν τὴν τιμὴν καὶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἡ φράσις, ἑπομένως, τοῦ ἀξιοτίμου καὶ λίαν συμπαθοῦς Συναδέλφου ἐκ Τριφυλλίας, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἡ ἐπερώτησίς του νὰ προκαλέσῃ ἀντιπάθειαν, ἦτο μία φράσις ἀτυχής, ἡ ὁποία δὲν ὤφειλε νομίζω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ λεχθῇ, ἀπευθυνομένη πρὸς Ὑπουργὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος.

§147ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Σχῆμα λόγου ἦτο.

§148ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν ὅτι ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλλίας ἐτόνωσε περισσότερον τὴν συμπάθειαν τὴν ὁποίαν εἶχον πρὸς αὐτόν καὶ ἐλπίζω, ἐὰν τὰ πράγματα μοῦ ἐπιτρέψουν καὶ αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ ἐξυπηρετηθοῦν, τὴν συμπάθειαν αὐτὴν θὰ τὴν ἴδῃ ἐκδηλουμένην ἐμπράκτως περισσότερον. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε κυρίως τὸν κ. Βουλευτήν, ἦτο τὸ περιεχόμενον τῆς τρίτης ἐπερωτήσεως. Ἦτο τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπερωτήσεως ἐκείνης, δυνάμει τῆς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ἐνόμισεν ὅτι ἀνεκάλυψε καὶ συνέλαβε παρανομοῦντα τὸν Ὑπουργὸν— ὄχι μόνον δὲ παρανομοῦντα σχετικῶς πρὸς ὡρισμένας ἐνεργείας του ἀπέναντι ὑπαλλήλου, ἀλλά, διότι ἐσκεμμένως καὶ ἐκ προθέσεως παρημέλησε τὴν ἐπαρχίαν Τριφυλλίας. Ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι ἔπρεπε προηγουμένως νὰ ἐξετάσῃ τὸν μηχανισμὸν καὶ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον χορηγοῦνται αἱ πιστώσεις, προκειμένου περὶ τῆς συντηρήσεως τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν. Θὰ ἐγνώριζεν ὁ κ. Βουλευτής, ἐὰν ἔκαμνε τὴν διάκρισιν ὅτι ἄλλο συντήρησις ὁδῶν, καὶ ἄλλο κατασκευὴ ὁδῶν, θὰ ἐγνώριζεν ἐπὶ πλέον ὅτι σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχει τὴν πρώτην γνώμην. Ὑπάρχει σύστημα αὐτοδιοικήσεως σχετικῶς πρὸς τὴν συντήρησιν, σύστημα τοιοῦτον, ὥστε ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν Δημ. Ἔργων εἶναι ἐκεῖνος — καὶ δικαίως— ὁ ὁποῖος ἔχει γνῶσιν τῆς πραγματικῆς καταστάσεως τῶν ὁδῶν, διαθέτει τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν συντήρησιν αὐτῶν. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας διετέθη σημαντικὸν ποσὸν δι’ ὁλόκληρον τὴν περιφέρειαν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ καί, ἂν διετέθη ποσὸν διακοσίων ἢ τετρακοσίων χιλιάδων δραχμῶν — δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς — διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν τῆς Τριφυλλίας, δὲν διετέθη ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλ’ ἐκ μέρους τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, μόνου ἁρμοδίου νὰ κανονίσῃ τὰ ζητήματα τῶν πιστώσεων καὶ μετὰ προηγούμενον ἔλεγχον τῶν ὁδῶν. Καὶ γνωρίζει ἄριστα ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι, ὅταν μοῦ παρεπονέθη, ἐκάλεσα τὸν κ. Οἰκονόμου, τὸν ἁρμόδιον τμηματάρχην τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, καὶ ἀπέστειλεν ἔγγραφον εἰς τὸν ἐπιθεωρητήν, ὁ ὁποῖος ἀπήντησεν ὅτι μὲ τόσον ποσὸν εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρηθῇ δι’ ἐφέτος ἡ ὁδὸς τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθητε.

§149Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Μὲ τὶ ποσόν;

§150ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἢ διακοσίων, ἢ τετρακοσίων χιλιάδων δραχμῶν.

§151Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1016 τῆς 22 Ὀκτωβρίου, λέγει, ὅτι θέλει 2½ ἑκατομμύρια διὰ νὰ γίνουν αἱ ἀπολύτως ἀπαραίτητοι ἐπισκευαί.

§152ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν πρόκειται περὶ ἐπισκευῶν, ἀλλὰ περὶ συντηρήσεως. Ἄλλο τὸ ἓν καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Ἐὰν θέλετε μάλιστα νὰ συζητήσωμεν εὐρύτερον, σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς. Ὅτι κατὰ τὰς ἐκθέσεις τῶν ἐπιθεωρητῶν — καὶ πρέπει νὰ τὸ γνωρίζῃ αὐτὸ ἡ Βουλὴ — ἐπὶ 5.000 χιλιομέτρων ὁδῶν ἐθνικῶν τὰς ὁποίας εἴχομεν, χρειάζεται διὰ τὴν πλήρη συντήρησιν αὐτῶν ποσὸν ἑνὸς δισεκατομμυρίου. Ἄλλο ζήτημα συντηρήσεως καὶ ἄλλο ἀνακαινίσεως. Ὁ ἐπιθεωρητὴς διέθεσε τὸ ποσόν. Εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του ποσὸν ἑκατομμυρίων. Ἐξ αὐτῶν ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς διέθεσε διὰ τὴν ἐπαρχίαν σας τὸ ποσὸν τῶν τετρακοσίων χιλιάδων δραχμῶν νομίζω καὶ ὄχι τῶν διακοσίων — δὲν ἐπιμένω ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ. Δὲν πρέπει δὲ νὰ παραπονῆσθε διὰ τοῦτο, διότι ἡ Κυβέρνησις, ὅπως γνωρίζετε, ἐφρόντισε, παρ’ ὅλας τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται σήμερον τὸ Κράτος, παρ’ ὅλην τὴν τραγικὴν κληρονομίαν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, παρ’ ὅλην τὴν ἀθλίαν αὐτὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, παρ’ ὅλας αὐτὰς τὰς δυσχερείας, εἶχε τὸ θάρρος τοῦ νὰ εἴπῃ ὅτι: Περιέκοψα ἄλλας δαπάνας διὰ νὰ κατορθώσω νὰ δώσω ἓν ἀρκετὰ σεβαστὸν ποσὸν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν καὶ νομίζω ὅτι καὶ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς σχετικῶς πρὸς τὴν διάθεσιν τῶν πιστώσεων αὐτῶν καὶ τὴν παρακολούθησιν τῶν ἔργων, θὰ εἶναι ὁμόθυμος, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐνήργησε σύμφωνα μὲ τὸ καθῆκόν του ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ. (Χειροκροτήματα).

§153ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§154ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐδώκατε τριάκοντα ἑκατομμύρια ἐφέτος παραπάνω ἀπὸ πέρυσι.

§155ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Καὶ ἐκάμαμεν μὲ τὰ χρήματα αὐτὰ ἀνακαινίσεις ὁδῶν τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι θὰ καταπλήξουν πραγματικῶς τὸν ἑλληνικὸν λαόν. Διότι ἐγένοντο ἀνακαινίσεις ὁδῶν τουριστικῶν, μεγάλης σημασίας, αἵτινες εὑρίσκοντο εἰς ἀθλιεστάτην κατάστασιν, καὶ ἐπεσκευάσαμεν ὁδούς, αἱ ὁποῖαι προηγουμένως ἐκαλοῦντο «ὁδοὶ τοῦ θανάτου», ὡς ἡ ὁδὸς τοῦ Ἀχλαδοκάμπου. Κατεσκευάσθησαν ἔργα ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν ὄνειρα μιᾶς ὁλοκλήρου ἑκατονταετίας δι’ ὡρισμένας ἐπαρχίας. Εὐχαριστῶ δὲ τὸν κ. Συνάδελφον — καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸν συμπαθῶ ἀκόμη περισσότερον — διότι μοῦ ἔδωκε τὴν εὐκαιρίαν δι’ ὀλίγων νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν τί ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος κατὰ τὸ ἐννεάμηνον διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον διοικεῖ. Ἔδωκε τὸ θάρρος εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος νὰ εἴπῃ ὅτι γενικῶς, προκειμένου περὶ τῆς κατασκευῆς ὁδῶν καὶ τῆς ἐκτελέσεως δημοσίων τεχνικῶν ἔργων, ἔδωκε τὸ θάρρος νὰ εἴπῃ ὅτι δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ οἱονδήποτε ἀντίπαλον καὶ οἱανδήποτε προηγουμένην Κυβέρνησιν. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι ἦτο δεδικαιολογημένη καὶ ἡ μομφή, τὴν ὁποίαν ἠθελήσατε νὰ ἐπιρρίψητε κατ’ ἐμοῦ ὅτι εἰς τὸν τόπον τὸν ἰδικόν μου ἔγιναν τρομακτικὰ καὶ τεράστια ἔργα.

§156Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δέν εἶπα αὐτό.

§157ΠΕΤΡΟΣ ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ εἴπετε.

§158Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπετε δὲν ὑπάγονται ἐδῶ. Αὐτὰ δὲν ἀναφέρονται εἰς τὴν ἐπερώτησιν. Ἐγὼ εἶπα ὅτι, ἐὰν σεῖς δὲν εἴχετε Τηλεγραφεῖον εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας καὶ ἠθέλατε νὰ στείλετε ἓν τηλεγράφημα καὶ δὲν ἠδύνασθε νὰ τὸ στείλητε εἰς ἐπαρχίαν ἔχουσαν Εἰρηνοδικεῖον, Ἀγρονομίαν κλπ., θὰ διεμαρτύρεσθε περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς.

§159ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Πολὺ καλά, κ. Βουλευτά. Καὶ τώρα θὰ ἔλθω ἐπὶ τοῦ ἐλέγχου, τὸ ὁποῖον δεδικαιολογημένως ἐκάματε κατὰ τοῦ μηχανικοῦ, διότι ἐν μέρει ἔχομεν συνεννοηθῆ περὶ αὐτοῦ. Γνωρίζετε τὰς σκέψεις μου περὶ τοῦ μηχανικοῦ αὐτοῦ, καὶ σᾶς εἶπα ἐπανειλημμένως ὅτι ὁ μηχανικὸς αὐτός, ἐφόσον εἶμαι ἐγὼ Ὑπουργός, δὲν θὰ καλοπεράσῃ μέχρι τέλους μὲ ἐμέ. Καὶ αὐτὸ τὸ γνωρίζετε.

§160Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Μοῦ ὑπεσχέθητε ὅτι θὰ τὸν ἀπομακρύνετε.

§161ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸν μετέθεσα τρεῖς φοράς.

§162Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἑπτάκις.

§163ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα. Ἑπτάκις χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον μὲ τίποτε, καὶ τὸν ὁποῖον ἐκράτησα, διότι ἐπρόκειτο ἀκριβῶς νὰ γίνῃ ἔλεγχος ἐναντίον αὐτοῦ καὶ ἔπρεπε νὰ εἶναι πλησίον του ὁ Ἐπιθεωρητής. Νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο. Ὄχι μόνον τοῦτο ἔπραξα, ἀλλὰ διέταξα ἐπανειλημμένως ἀνακρίσεις ἐναντίον του, καὶ ἔρχεται συνεχῶς ὁ φάκελλος εἰς τὴν ἀνάκρισιν. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔλλειπαν αἱ πιστώσεις, καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ τὸν μεταθέσω ὁριστικῶς, εὐθὺς ὡς ἐλάβομεν τὰς πιστώσεις, ἐστείλαμεν τηλεγραφικῶς τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα καὶ ἤδη πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι εἰς τὴν θέσιν του.

§164Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Θὰ μεταβῇ καὶ πάλιν.

§165ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς δὲν θὰ μεταβῇ, διότι εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀποδειχθοῦν ἀληθεῖς αἱ κατηγορίαι, ὁ ὑπάλληλος θὰ ἀπέλθῃ. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο θὰ γίνῃ, ἀλλὰ θὰ κληθῇ εἰς ἀπολογίαν ὁ ἐπιθεωρητής, διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς διετέθη ἕν ποσὸν ὑπεοβολικὸν διὰ τὴν συντήρησιν ἑνὸς τμήματος τῆς ὁδοῦ. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἔχετε πληρέστατον δίκαιον καὶ σᾶς πληροφορῶ ὅτι διετάχθη εἰδικὴ ἀνάκρισις, ἡ ὁποία θὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, διότι δὲν ἐπετρέπετο εἰς τὸν Ἐπιθεωρητὴν τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ ἔρχεται ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ δικαιολογῇ ὅτι πράγματι ἐγένετο μία δαπάνη ὑπερβολική, διὰ τὴν ἐπισκευὴν ἑνὸς τμήματος τῆς ὁδοῦ. Τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει ὁ ἴδιος ὁ ἐπιθεωρητὴς καὶ διὰ τοῦτο ἐκλήθη εἰς ἀπολογίαν. Ὅλα δὲ τὰ σημεῖα αὐτά, κ. Βουλευτά, σᾶς εἶναι γνωστά, διότι συνεννοήθημεν, καὶ διότι σᾶς ἐβεβαίωσα ὅτι ὁ μηχανικὸς αὐτὸς πρόκειται νὰ μετατεθῇ ὁριστικῶς μετὰ τὴν ἀποστολὴν τῶν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων. Σᾶς εἶπα δὲ τότε ὅτι, πράγματι, διετέθη ποσὸν περισσότερον διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ αὐτῆς, δηλαδὴ εἰς τμῆμα μικρότερον, καὶ σᾶς εἶπα ὅτι μόλις ἔλθῃ ἡ σχετικὴ δικογραφία τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐφόσον εἷς ὑπάλληλος διέθεσεν ἕν ποσὸν περισσότερον τοῦ πρέποντος διὰ τὴν συντήρησιν ἑνὸς τμήματος ὁδοῦ, δὲν ἠμπορεῖ ὁ ὑπάλληλος οὗτος νὰ μείνῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἡμῶν καὶ ὅτι ἐπὶ πλέον ὁ Ἐπιθεωρητὴς τῶν Δημοσίων Ἔργων θὰ ἐλεγχθῇ αὐστηρότατα.

§166Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, διὰ νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Εἶναι γενικὸν τὸ ζήτημα αὐτό.

§167Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μά, κ. Βουλευτά, τὸ ζήτημα τῆς ὁδοποιΐας εἶναι γενικόν, καὶ τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικὸν εἶναι ἀκόμη γενικώτερον.

§168Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ διαφωτισθῇ ὁ λαὸς εἰς ποῖον σημεῖον ἔφθασαν αἱ σπατάλαι τοῦ παρελθόντος, διότι ὁ κ. Ὑπουργός, τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ καὶ τοῦ ὁποίου ἀναγνωρίζω τὴν ἀξίαν, εἶπεν ὅτι κατεσκευάσθησαν πολλαὶ ὁδοί, ἐνῷ ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι, προκειμένου περὶ τῆς ἐπαρχίας μου, οὐδὲν ἐγένετο.

§169ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Συνάδελφε, τὸ ζήτημα τῆς ὁδοποιΐας, δὲν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἠμποροῦμεν νὰ ἐξετάσωμεν ἐπεισοδιακῶς, κατόπιν μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία δὲν θίγει γενικώτερον τὸ ζήτημα.

§170Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, καὶ ἐπεθύμουν νὰ λάβω παρ’ ὑμῶν πληροφορίαν, ὅτι συνεννοήθητε μὲ τὴν Ἑταιρείαν Μακρῆ, ἐὰν θὰ δεχθῇ ἡ Ἑταιρεία νὰ συνεχίσῃ τὰ δημόσια ἔργα ἐπὶ τῇ βάσει ποσοστοῦ μειωθέντος. Θέλω νὰ γνωρίζω καὶ νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ ἑλληνικὸς λαός, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις μεταξὺ τῆς Ἑταιρείας Μακρῆ καὶ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας.

§171ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Νομίζω ὅτι ἡ καλλιτέρα ἀπάντησις εἶναι αὕτη, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις συνεχίζονται. Δὲν σᾶς τὸ ἀποκρύπτω. Δὲν εἶναι ὅμως τοῦ παρόντος, οὔτε δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αὗται. Μόνον σᾶς λέγω, διότι σεῖς ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὁδῶν, ἐνῷ σήμερον ὁμιλοῦμεν περὶ συντηρήσεως ὁδῶν, σᾶς λέγω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἔχει ὁπωσδήποτε τὸν τρόπον νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν συνέχισιν τῶν ἔργων Μακρῆ καὶ ὅτι λίαν συντόμως θὰ καταλήξωμεν ἐπ’ αὐτοῦ εἰς οὐσιαστικὰ καὶ θετικὰ ἀποτελέσματα, ὥστε νὰ ἀρχίσῃ ἡ συνέχισις τῶν ἔργων αὐτῶν. Νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντησις αὐτὴ πρέπει νὰ σᾶς ἱκανοποιήσῃ ἀπολύτως δι’ ἀπόψε, χωρὶς νὰ εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας. (Χειροκροτήματα).

§172Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἀπάντησιν, κ. Ὑπουργέ, ἀλλ’ ἤδη εἶναι γνωστόν, ὅτι 1.750 ἑκατομμύρια, δὲν γνωρίζω ἐὰν καὶ περισσότερα, ἐξηνεμίσθησαν. Εἶναι ἀνάγκη καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα ἐλέγχου, διὰ νὰ καταδειχθῇ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ παρελθόντος δὲν ὑπῆρξε φειδωλὴ διὰ τὸ δημόσιον χρῆμα καὶ ὅτι, ἐὰν αὐτὰ τὰ 1.750 ἑκατομμύρια ὑπῆρχον σήμερον εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, θὰ ἠδύναντο νὰ πληρωθῶσιν αἱ ἀνάγκαι ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§173Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καλὸν εἶναι, ὅταν συζητεῖται ἕν θέμα εἰς τὴν Βουλήν, νὰ μὴ ἀπομακρυνώμεθα τούτου. Τὸ ζήτημα σήμερον περιορίζεται εἰς τὴν συντήρησιν μιᾶς ὡρισμένης ὁδοῦ καὶ πρέπει ἡ συζήτησις νὰ περιστραφῇ εἰς τοῦτο καὶ μόνον. Τώρα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλετε σεῖς νὰ γίνῃ εἰς ἄλλην ἡμέραν, δὲν ἀποτελεῖ παρὰ ἕνα ἔλεγχον τοῦ παρελθόντος. Ὑπάρχει μία πρότασις τοῦ κ. Χατζηγιάννη, καὶ δύο προτάσεις περὶ τοῦ «πόθεν ἔσχες» καὶ δύνασθε νὰ συζητήσητε αὐτὰ τὰ ζητήματα, ὅταν αὗται ἔλθουν πρὸς συζήτησιν.

§174Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑπάρχει ἡ πρότασις αὕτη περὶ τοῦ «πόθεν ἔσχες», ἥτις εἶναι ἰδική μου.

§175Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις, ἡ ἰδική σας ἔστω—καὶ εἴπομεν προχθὲς πῶς θὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς. Ὑπάρχει ἡ πρότασις τοῦ κ. Χατζηγιάννη, εἰς τὴν ὁποίαν ὅλα αὐτὰ δύνανται νὰ συζητηθῶσιν. Ἀλλὰ μὴ νομίζετε ὅτι, ὅταν δίδεται εὐκαιρία συζητήσεως ἐφ’ ἑνὸς ζητήματος, πρέπει νὰ μεταπηδῶμεν εἰς ἄλλο. Σεῖς εἶσθε παλαιότερός μου εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰ ἠξεύρετε αὐτά.

§176Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἀνεβλήθη ἡ συζήτησις τῆς προτάσεώς μου μόνον δι’ εἴκοσιν ἡμέρας, ἕως ὅτου ἐπανέλθῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Μανθάνω ὅτι αὕτη ἐπανέρχεται αἰσίως. Δὲν ὁρίζομεν μίαν εἰδικὴν ἡμέραν;

§177Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατε νὰ συνεχισθῇ καὶ νὰ τελειώσῃ ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Θὰ ἔλθῃ καὶ ἡ σειρὰ τοῦ ἰδικοῦ σας ζητήματος.

§178ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ Τηλεγραφείου Σιδηροκάστρου, νομίζω, μολονότι τὸ ζήτημα τὸ ἔχω ἐξετάσει μόνον παρεμπιπτόντως, ὅτι δὲν ἐγένετο ἀκόμη ἡ μετάθεσις τοῦ τηλεγραφητοῦ, διὰ λόγους οἰκονομικούς, δηλαδὴ διὰ τὸ ζήτημα τῶν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ζήτημα δὲν τὸ ἔχω χειρισθῇ προσωπικῶς ἐγὼ καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς δώσω σαφεῖς πληροφορίας ἐπ’ αὐτοῦ. Νομίζω ὅμως ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ συμβαίνῃ ἐκεῖνο ποὺ εἶπα προηγουμένως. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἀπουσίαζε καὶ ἐγὼ προσωπικῶς δὲν τὸ ἐξήτασα. Θὰ τὸ ἐξετάσω ὅμως καὶ θὰ σᾶς δώσω σαφεστάτην ἀπάντησιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ποτε, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἀρνεῖται νὰ δώσῃ ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§179Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς συστήσω καὶ ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, ἀνεξαρτήτως τῆς ἀπαντήσεως τὴν ὁποίαν θὰ δώσητε εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν περὶ τοῦ ζητήματός του, νὰ ἐπιληφθῆτε καὶ σεῖς καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ ζητήματος καὶ νὰ ἀποστείλητε τάχιστα τηλεγραφητήν. Τοῦτο ἀποτελεῖ καὶ μίαν ἰδιαιτέραν σύστασιν ἰδικήν μου, διότι, ὁμολογουμένως, εἶναι μία ἀδικία νὰ στερῆται τηλεγραφητοῦ ὁ τόπος αὐτός. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς θὰ μείνῃ περισσότερον εὐχαριστημένος ἀπὸ μίαν ταχυτέραν ἀποστολὴν τοῦ τηλεγραφητοῦ, παρὰ ἀπὸ τὴν ἀπάντησίν σας.

§180ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι ἡ ἐπερώτησίς του, μοῦ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ ἐξηγήσω τὰ πράγματα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀπολύτως ἰδικῆς μου ἁρμοδιότητος, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ, περὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο λόγος. Ἐπιθυμῶ νὰ εὐχαριστήσω διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο τὸν κ. Βουλευτήν. Πιθανώτατα, ὁ κ. Βουλευτής, νὰ εἶναι δυσαρεστημένος ἀπὸ τὰς ἐνεργείας αὐτὰς καὶ νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην ὅτι δὲν ἐξυπηρετήθη ὅπως ἔπρεπεν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον διοικεῖ, ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του, ὄχι ἀπέναντι τῶν βουλευτῶν, ἀλλ’ ἀπέναντι τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ αἰτήσεως καταθέσεως διαφόρων ἐγγράφων σχετικῶς πρὸς τὴν ἐν Δρέσδῃ Πρεσβείαν τῆς Ἑλλάδος.

§182Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νὰ ἀναβληθῇ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, καὶ νὰ προσκληθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησα διὰ τῆς ἀναφορᾶς μου.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐπερωτήσεις ἀναβάλλονται.

§184ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐπὶ ἐγγράφου ἀνακοινωθέντος σήμερον.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§186ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται, κ. Βουλευταί, περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, καὶ ἰδιαιτέρως ἐνδιαφέρει τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀνεκοινώθη σήμερον, ἀρχομένης τῆς συνεδριάσεως, ὅτι διεβιβάσθη ἔγγραφον ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Γερουσίας πρὸς τὴν Βουλήν, ἐν ᾧ ἀναφέρεται, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν γενομένην ἐν τῇ Γερουσίᾳ ἐπὶ νομοθετήματος ἀφορῶντος τὴν ἀπονομὴν συντάξεως εἰς ἀπολυθέντα μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1922, ἀπέσυρε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἡ ἀνακοίνωσις αὕτη εἰς ἐμὲ δημιουργεῖ δύο σκέψεις. Ἡ μία εἶναι ἡ εἰδικωτέρα καὶ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν ταύτης, φρονῶ ὅτι Βουλὴ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ποῖον εἶναι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ψηφισθὲν παρὰ ταύτης, παρόντος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπεσύρθη εἰς τὴν Γερουσίαν, χωρὶς εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς Γερουσίας, τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, νὰ ἐκτίθεται, ἢ νὰ ἐνδείκνηται ὁ λόγος τῆς ἀποσύρσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Λέγω δὲ τοῦτο κ. Βουλευταί, διότι διὰ τὸ Λαϊκὸν κόμμα τὸ ὁποῖον ἔχει χαράξει μίαν σταθερὰν γραμμὴν ἐφαρμογῆς πολιτικῶν πεποιθήσεων καὶ ἰδεῶν, ἡ ψήφισις τοῦ ἀποσυρθέντος νομοσχεδίου ἀπετέλει ζήτημα τιμῆς. Καὶ διὰ νὰ μὴ φανῶ ὑπερβολικός, τονίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀφεώρα τὴν ἀπονομὴν συντάξεως εἰς τὸν πρώην Πρόεδρον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου τὸν καὶ ἐπὶ τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ἀγγελόπουλον, παλαίμαχον πολιτευτήν, εὑρισκόμενον εἰς τὰς δυσμὰς τοῦ βίου του.

§187ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Εἰς μίαν ἔντιμον πενίαν.

§188ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. .. καὶ ὁ ὁποῖος, ἐνῶ φαντάζομαι νὰ συνησθάνθη μίαν, ψυχικὴν ἀγαλλίασιν, ἀσχέτως πρὸς τὴν ἄνευ ἀξίας ὑλικὴν ἄποψιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐκ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς, θὰ συνῃσθάνθη ἐντονωτέραν τὴν ἀπογοήτευσιν ἐκ τοῦ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀπεσύρθη ἀδικαιολογήτως ἐν τῇ Γερουσίᾳ. Ὡς γνωστόν, ἐπὶ ἐπαναστάσεως Πλαστήρα, κατὰ τὸ 1922, ἐτέθη τελεσιγραφικῶς τὸ δίλημμα εἰς τὸν κ. Ἀγγελόπουλον ἢ νὰ παραιτηθῇ, ὁπότε θὰ ἐδικαιοῦτο συντάξεως, σύμφωνα μὲ Διάταγμα τῆς ἐπαναστάσεως, εἰδικῶς ἐκδοθέν, ἢ νὰ ἀπολυθῇ ὅτε θὰ ἐστερεῖτο τῆς ἄνω συντάξεως. Καὶ ἐπειδὴ δὲν ἠθέλησε νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν ἐπιταγὴν ταύτην, ὁ τότε πρωθυπουργὸς τῆς ἐπαναστάσεως καὶ τώρα κατέχων ἄλλο ἀξίωμα, ἐκάλεσε τὸν κ. Ἀγγελόπουλον καὶ τῷ ἐδήλωσεν ὅτι πρέπει ν’ ἀπομακρυνθῇ ἑκουσίως, ἄλλως δημοσιεύων Διάταγμα ἀναστολῆς τῆς ἰσοβιότητος τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου θὰ τὸν ἀπολύσῃ, ὅπερ καὶ ἔπραξε, διότι, ὡς εἰκός, ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἠρνήθη νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὰς ἐκνόμους ἐπιταγὰς τῆς ἐπαναστάσεως ἐκείνης. Ἡ ἄρσις τῆς ἰσοβιότητος διήρκεσε μόνον πέντε ἡμέρας, ἐνῶ καὶ μία μόνον θὰ ἤρκει διὰ νὰ ἀπολυθῇ βιαίως καὶ ἀντισυνταγματικῶς ὁ κ. Ἀγγελόπουλος. Πρόκειται περὶ πράξεως τὸ ἄδικον τῆς ὁποίας δὲν ἀνεγνώρισε μόνον ἡ παράταξις ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων. Διαφωνία μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων καὶ τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου ἐπῆλθεν εἰς τὸ ἑξῆς: Ὁ μὲν κ. Ἀγγελόπουλος ζητεῖ τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ γενομένου ἀδίκου διὰ τῆς παροχῆς οἱασδήποτε συντάξεως ἀναδρομικῶς, ἀφ’ ἧς ἐξηναγκάσθη νὰ ἀπομακρυνθῇ, ἡ δὲ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, καίτοι ἀναγνωρίζουσα τὸ ἄδικον τῆς ἀπολύσεώς του, διὰ νὰ μὴ θιγῇ ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1922, ἐδέχετο νὰ ἀπονείμῃ τὴν σύνταξιν ἀπὸ τοῦ 1929 καὶ ἐφεξῆς καὶ ὄχι ἀναδρομικῶς. Καὶ ἡ μὲν ἀντίρρησις τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων ὑπῆρξεν ἴσως σύμφωνος πρὸς τὴν πολιτικὴν ταύτης κατεύθυνσιν εἰς ὅ,τι ἀφεώρα τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1922, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ προβληθῇ αὕτη καὶ ὑπὸ τῆς Κυβ)σεως τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κ.κ. Βουλευταί, πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 20ῆς Ἰανουαρ. 1930, ἔνθα ἐπερωτᾶται ὁ τότε Πρωθυπουργὸς ὑπὸ τοῦ τότε βουλευτοῦ καὶ νῦν Ὑπουργοῦ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως —τοῦ κ. Μαντᾶ— ὁ ὁποῖος ἐν μακρᾷ ἀγορεύσει ἐκθέτει ὁλόκληρον τὸ ἱστορικὸν τῆς προσγενομένης ἀδικίας. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μαρῆς συνωμολόγησεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἀπησχολήθη διὰ νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ἐπανορθώσεως τῆς γενομένης πρὸς αὐτὸν ἀδικίας καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐδέχθη ὅπως χορηγηθῇ σύνταξις εἰς τὸν κ. Ἀγγελόπουλον ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1929, ἀλλ’ ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἐδήλωσεν εἰς τὸν κ. Μαρῆν ὅτι δὲν δέχεται τὴν τοιαύτην ἀπονομὴν τῆς συντάξεως, διότι ὀρθῶς, κατ’ ἐμέ, ἤθελε τὴν ἄρσιν ἐξ ὁλοκλήρου τῆς καταδήλου ταύτης ἀδικίας, ἡ ὁποία τῷ προσεγένετο ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως. Καὶ ὡμίλησε τότε καὶ ὁ κ. Ζαβιτσᾶνος, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀτυχῶς ἀπὼν ταύτην τὴν στιγμὴν σεβαστός μου κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐτόνισεν ἐν τῇ ἀγορεύσει του, καταχωρημένῃ εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ 1930, ἐν σελίδι 368, ὅτι ὑπάρχει μία ἀδικία, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διορθωθῇ καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ ἀντικείμενον συμβιβασμοῦ, ἐφόσον ἀφορᾷ τὸ δημόσιον καὶ ὅτι τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ δώσῃ τὴν σύνταξιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δώσῃ. Ἡ ἀδικία ἢ ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει. Ἂν ἀναγνωρίζεται ὅτι ἡ ἀδικία προσεγένετο, πρέπει αἱ συνέπειαι ταύτης νὰ ἀρθῶσιν ἐξ ὁλοκλήρου. Ἂν δὲν ἐγένετο ἀδικία, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνεται συζήτησις περὶ ἐπανορθώσεώς της. Κατόπιν τῆς ἀρνήσεως τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου σύνταξις τότε δὲν ἐδόθη. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ μᾶλλον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα, ὑπέβαλε νομοσχέδιον, μετὰ σύμφωνον γνωμοδότησιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, δηλαδὴ Σώματος ἐξ ἰσοβίων δικαστῶν. Τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον συνέταξε καὶ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν πρὸς τὴν Βουλήν. Εἰσάγεται τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν ὡς τοῦτο συνετάχθη ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὄντως ἤρθη ἡ ἀδικία ἐκείνη, ἡ ὁποία προσεγένετο εἰς τὸν κ. Ἀγγελόπουλον καὶ τὸ νομοσχέδιον ψηφίζεται ἄνευ οὐδεμιᾶς μεταβολῆς ὑπὸ τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας. Εἶναι ἀκόμη ἔναυλος ἡ φωνὴ τινῶν τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν, ἐνθυμοῦμαι προχείρως τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ζακύνθου, κ. Βοῦλτσον, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν τυπικὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Προέδρου ἂν τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτόν, ἀπήντησε «δεκτότατον, δεκτότατον», διαδηλῶν οὕτω τὰ συναισθήματα ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἥτις ψηφίζουσα τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἀπέτιε φόρον τιμῆς ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς ἕνα μαχητὴν παλαίμαχον τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, χρηματίσαντα Ὑπουργὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ὑπὸ τὸ πλαίσιον τῆς χαραχθείσης οἰκονομικῆς πολιτικῆς τοῦ ὁποίου διεξηγάγομεν ἡμεῖς τοὐλάχιστον ἐν Μεσσηνίᾳ καὶ τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρὸς τὸν πολίτην, ὅστις ὁλόκληρον τὸν βίον του ἠνάλωσεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς πατρίδος. Παραδόξως ἀνακοινοῦται σήμερον ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀπεσύρθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Πρῶτον Κύριοι, δὲν θὰ ἐνδιατρίψω ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον πρέπει ἄλλωστε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν, διότι θὰ σᾶς κουράσω. Ἔχω δισταγμοὺς ἂν εἶναι δυνατὸν οἱοσδήποτε ἐκ τῶν κ. Ὑπουργῶν, νομοθέτημα ψηφισθὲν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐπιτελοῦν πλέον τέκνον αὐτῆς καὶ τὸ ὁποῖον ρητῶς καθορίζεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ποίαν συνταγματικὴν πορείαν θὰ ἀκολουθήσῃ, ἂν δύναται ἐν τῇ Γερουσίᾳ ἐρχόμενον νὰ τὸ ἀποσύρῃ, ἔστω καὶ συναινούσης τῆς Γερουσίας.

§189Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν ἔχει τὴν νομοθετικὴν πρωτοβουλίαν ἡ Κυβέρνησις;

§190Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις. Τὴν νομοθετικὴν πρωτοβουλίαν, κ. Ὑπουργέ, κατὰ τὸ Σύνταγμα, πλὴν τῆς Κυβερνήσεως ἔχει καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία. Δι’ αὐτὸ εἶπα ὅτι ἔχω δισταγμούς. Ὅταν εἰσάγει νομοσχέδιον ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοῦτο ψηφίζεται ὑπὸ ταύτης, εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς καὶ ἡ περαιτέρω τύχη τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς θελήσεως μόνον τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐὰν παραδεχθῶμεν ἀντίθετον ἄποψιν, ἡ ὁποία δὲν διστάζω νὰ εἴπω ὅτι δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, δημιουργοῦμεν τὸ ἄτοπον τοῦτο, ὅτι ὁ οἱοσδήποτε Ὑπουργός, διότι τρέφω ἀπεριόριστον ἐκτίμησιν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ δὲν ἀφορᾷ τὸ ζήτημα αὐτὸν προσωπικῶς, δύναται νὰ ἀντιτάσσηται πρὸς τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ἕκαστος βουλευτὴς ἐπὶ τοιαύτης ἀναλόγου ἐνεργείας νὰ ἐπερωτᾷ τοὺς ἑκάστοτε Ὑπουργούς, διότι δὲν ἠθέλησαν νὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τὴν ἐπιταγὴν τῆς λαϊκῆς θελήσεως, τῆς ἐκπροσωπουμένης ἐν τῇ Βουλῇ καὶ νὰ λύωνται τὰ ζητήματα ταῦτα διὰ προτάσεων ἐμπιστοσύνης. Ἀλλὰ ἐκτὸς τῶν δισταγμῶν αὐτῶν περὶ τῆς συνταγματικότητος τῆς τοιαύτης ἐνεργείας, ἰσχυρίζομαι καὶ ἐπὶ τοῦ τοιούτου ἰσχυρισμοῦ μου δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία, κατ’ ἐμέ, ἀντίρρησις, ὅτι πρὸς τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν, ὡς τουλάχιστον ἐγὼ τὴν ἀντιλαμβάνομαι, δὲν εἶναι Δυνατὸν νὰ εἶναι σύμφωνος ἐνέργειά τις τοιαύτη οἱουδήποτε ἐκ τῶν κ. Ὑπουργῶν. Διότι ἡ Βουλὴ ἐξεδήλωσε τὴν θέλησιν αὐτῆς, ἡ θέλησις δὲ τῆς Βουλῆς, ἐκ τῆς ὁποίας ἀπορρέει ἡ πρὸς τὸν κοινοβουλευτικὸν Ὑπουργὸν ἐμπιστοσύνη, δημιουργεῖ δι’ αὐτὸν μερικὰς κοινοβουλευτικὰς ὑποχρεώσεις. Καὶ διὰ τοῦτο ἰσχυρίζομαι ὅτι τοιαύτην ἐνέργειαν ὁπωσδήποτε δὲν εὑρίσκω σύμφωνον πρὸς τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν. Συγχωρήσατέ μου τὴν ἔλλειψιν κοινοβουλευτικῆς πείρας, ἀλλ’ ὅπως ἐγὼ τὴν ἀντιλαμβάνομαι τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν, τὴν θεωρῶ παραβιασθεῖσαν. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι εἶχα ὑποχρέωσιν νὰ φέρω τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Προκαταβολικῶς, τονίζω, ὅτι ἐμὲ δὲν δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ οἱαδήποτε ἀντίρρησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ δυσμενεστέρα ἐκδοχὴ τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ ἀναμένω, ἐκ προοιμίου θὰ ἀντικρούω ταύτην, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν, εἶναι ὅτι ἐν τῇ Γερουσίᾳ ἐδημιουργήθη ἀντίδρασις, ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἀπορριφθῇ τὸ νομοσχέδιον. Καὶ ἂν τοιοῦτόν τι συνέβαινεν, ἔπρεπεν ἐν τῇ Γερουσίᾳ ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἀναγνώσῃ ἁπλῶς εἰς τοὺς τυχὸν ἀντιφρονοῦντας Γερουσιαστάς, τὸ τὶ ἀνέπτυξεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων τὴν ὁποίαν καὶ τότε καὶ τώρα ἀκολουθοῦν οἱ πλεῖστοι τῶν Γερουσιαστῶν, διὰ νὰ πείσῃ αὐτοὺς ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς μέτρου ἀδίκου, τὸ ὁποῖον ἔπρεπεν ὁ πολιτικὸς κόσμος, ἀσχέτως πολιτικῆς ἀποχρώσεως, νὰ τὸ ἐπανορθώσῃ. Ἀλλὰ καὶ ἂν παρὰ ταῦτα ἡ Γερουσία ἀπέρριπτε τὸ νομοσχέδιον, τὸ Σύνταγμα καθορίζει τὴν συνταγματικὴν πορείαν, ἥτις ἄγει τελικῶς εἰς ἐπικράτησιν τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς. Περαίνων, τὸν λόγον θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην — διότι σήμερον ἴσως νὰ εἶναι καὶ ἀπαράσκευος —νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους ἐκείνους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἠναγκάσθη νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ νὰ διαδηλώσῃ περαιτέρω, ἂν ἡ Κυβέρνησις σκοπῇ νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐν τῇ Γερουσίᾳ. Διότι δὲν ἀγνοεῖ βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔστω καὶ ἂν δὲν ἀνεμίχθη ἐνεργῶς εἰς τοὺς σκληροὺς ἀγῶνας, τοὺς ὁποίους τὸ Λαϊκὸν κόμμα διεξήγαγε, τὰς ὑπηρεσίας τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου, ὁ ὁποῖος προέτασσε πάντοτε τὰ γηραιὰ μέν, ἀλλ’ ἀκμαῖα στήθη του, καὶ τὶ ὀφείλει ἡ παράταξις ἡμῶν εἰς τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τιμηθὲν πρόσωπόν του. Ἡ μὴ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀποσυρθέντος, ἀποτελεῖ δεινὴν προσβολὴν προερχομένην ἐκ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, τὴν ὁποίαν οὐδὲ ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων διενοήθη νὰ διαπράξῃ κατ’ αὐτοῦ.

§191ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν Γερουσίαν, κ. Βουλευταί, ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ νομοσχεδίου μοῦ ἀνεκοινώθη, ὄχι ἁπλῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ὅτι τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς ψήφου τῆς Γερουσίας — αὐτὸ θὰ μὲ ἄφηνεν ἀπολύτως ἀδιάφορον— ἀλλ’ ἕτερον πολὺ σοβαρώτερον γεγονός. Μοῦ ἀνεκοίνωσεν ὅτι τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον διεβίβασεν ἔγγραφον πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Γερουσίας, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀνῄρει τὴν προηγουμένην συγκατάθεσίν του εἰς τὴν χορήγησιν τῆς συντάξεως ἀναδρομικῶς, χαρακτηρίσαν τὴν πρᾶξιν ταύτην ἀντισυνταγματικήν. Ἑπομένως, ἔλειπεν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Γερουσίαν, ἡ συνταγματικὴ προϋπόθεσις διὰ τὴν ψήφισίν του. Οὕτω τὸ νομοσχέδιον ἐλάμβανε μίαν περίεργον τύχην, διότι εἶχε μίαν γνωμοδότησιν ἀρχικὴν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου εὐνοϊκήν, καὶ εἶχε μίαν δευτέραν σταλεῖσαν εἰς τὴν Γερουσίαν, δι’ ἧς ἐχαρακτηρίζετο ὡς ἀντισυνταγματικόν. Δεδομένου δὲ ὅτι καὶ αἱ διαθέσεις τῆς Γερουσίας ἦσαν δυσμενεῖς, ἐθεώρησα ὅτι ἦτο ἐνδεδειγμένον, διὰ νὰ μὴ θίξωμεν τὴν φιλοτιμίαν τοῦ προσώπου περὶ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο, νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα, ἵνα ἐξακριβώσωμεν τὶ θὰ πράξωμεν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον μίαν φορὰν γνωμοδοτεῖ ὑπέρ καὶ τὴν ἄλλην κατὰ τῆς χορηγήσεως. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, κατὰ συνταγματικὴν πλέον ἐπιταγήν, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, ἐφόσον ἐλλείπει ἡ συνταγματικὴ προϋπόθεσις. Δὲν ἀπέσυρα λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον. Διότι, ἂν ἀπέσυρα τὸ νομοσχέδιον, καθ’ ὃν τρόπον ὑπέθεσεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, θὰ εἶχον καὶ ἐγὼ τὴν στοιχειώδη συναίσθησιν, ὅτι αὐτὸ δὲν θὰ ἦτο πρᾶξις ἀπολύτως ἠθικὴ καὶ ὀρθή. Ἐπὶ πλέον δὲ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἑπομένως ἡ πρᾶξις, ἡ ὁποία ἐγένετο παρ’ ἐμοῦ, ἦτο πρᾶξις ἡ ὁποία περισσότερον ἐνισχύετο εἰς τὸ πνεῦμα ἐντὸς τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ προλαλήσας. Δὲν ἤθελα μία ὑπόθεσις, ἡ ὁποία εἶχε λάβει αὐτὴν τὴν τύχην, νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐπικρίσεων, ἐνῷ δὲν ἠδύνατό ποτε νὰ ἀποβῇ νόμος τοῦ Κράτους. Ἐνόμισα λοιπὸν ὅτι εἶχον καθῆκον, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐν τῇ ἁρμοδιότητί μου νὰ ἐξετάσω κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος δηλαδὴ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν δύο ἀντίθετοι γνωμοδοτήσεις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἀνεκοίνωσα δὲ εἰς τὴν Γερουσίαν, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ τὸ μελετήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ τὸ ἐπαναφέρω. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀπὸ τὰς προϋποθέσεις περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ προλαλήσας, παρὰ μόνον μία ἀνάγκη τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι ἀντιμετώπισα κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον, ἀκριβῶς διὰ νὰ ὑπερασπίσω καὶ τὸ πρόσωπον περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε. Ἐπαναλαμβάνω δέ, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον προσέκρουσεν ἕνεκα ἄλλων λόγων, εὑρίσκεται σήμερον ὑπὸ συζήτησιν καὶ ὑπὸ σκέψιν εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως πᾶσα καὶ οἱονεὶ μομφὴ τὴν ὁποίαν ἠθέλησεν ὁ προλαλήσας νὰ ἐπιρρίψῃ, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι βάσιμος.

§192ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς Γερουσίας δὲν ἀναφέρεται τίποτε ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἴχετε τὴν καλωσύνην ν’ ἀνακοινώσητε. Ἄν τυχὸν συμβαίνει τοιοῦτόν τι, διότι θέλω πρὸς τιμὴν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου νὰ παραδεχθῶ ὅτι δὲν συμβαίνει τοιοῦτόν τι, τοῦτο δὲ διὰ νὰ μὴ ἀχθῶ εἰς θλιβερὰ συμπεράσματα διὰ τὴν προχειρότητα μὲ τὴν ὁποίαν συντάσσονται αἱ εἰσηγητικαὶ ἐκθέσεις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, εἶμαι καὶ πάλιν ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι συνταγματικὸν κώλυμα δὲν ὑπάρχει, διότι οὐδαμοῦ τοῦ Συντάγματος ὑπάρχει διάταξις καθορίζουσα ὅτι ἐπὶ ὑποβολῆς νόμου ἀφορῶντος τὴν τροποποίησιν ἢ τὴν ἀπονομὴν συντάξεως ἀπαιτεῖται σύμφωνος γνώμη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Τὸ Σύνταγμα ἀξιοῖ ὅπως τὸ νομοσχέδιον φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ γνωμοδότησιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἀλλὰ δὲν ἡρμηνεύθη ποτὲ ὅτι ἀπαιτεῖται ἡ γνωμοδότησις αὕτη νὰ εἶναι σύμφωνος. Θὰ παρεκάλουν λοιπόν, διότι δὲν θέλω νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις τουλάχιστον ἐκ μέρους ἐμοῦ, θὰ παρεκάλουν, λέγω, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς γνωμοδοτήσεις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, διότι ἂν τὴν δήλωσίν σας αὐτήν, ὅτι πρόκειται περὶ προσωρινῆς ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἂν τὴν ἔβλεπον περιεχομένην εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Γερουσίας, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἀπησχόλουν ἐπὶ τόσην ὥραν τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν. Ἀτυχῶς, ἐν τοῖς πρακτικοῖς τοὐναντίον γράφεται ρητῶς, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀπεσύρθη καὶ ὅτι κατόπιν τῆς δηλώσεως ταύτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ Γερουσία παρεδέχθη ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον, φέρεται δηλ. ὡς τελικὴ ἡ ἐγκατάλειψις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς δώσητε, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ καταθέσητε τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, διότι εἰς ἐμέ, ὡς νομικόν, δημιουργοῦνται κάποια λυπηρὰ συμπεράσματα ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν τῶν δύο ἀντιθέτων γνωμοδοτήσεων τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐπὶ ἑνὸς τόσον σοβαροῦ ζητήματος. Θὰ ἤθελα νὰ τὸ διαβάσω τὸ ἔγγραφον αὐτό, διότι εἰς ἐμὲ ὁ εἰσηγητὴς τῆς Γερουσίας μοῦ εἶπε μόνον ὅτι ἐδημιουργήθη ἡ πεπλανημένη ἀντίληψις ὅτι ἀπαιτεῖται καὶ ἔκθεσις τοῦ Γεν. Λογιστηρίου καὶ τοῦ εἶπα ὅτι, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου περὶ συντάξεως, τὸ Σύνταγμα ἀπαιτεῖ εἰδικὴν γνωμοδότησιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ δὲν χρειάζεται καὶ ἔκθεσις τοῦ Γεν. Λογιστηρίου. Δι’ αὐτὸ ὑποβάλλω θερμῶς τὴν παράκλησιν νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀμφοτέρας τὰς γνωμοδοτήσεις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελα νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι ἕως τώρα εἰς τὴν Βουλὴν κρατεῖ ἡ ἀντίληψις ὅτι ἡ ἀπόσυρσις τοῦ νομοσχεδίου σημαίνει τι προσωρινὸν καὶ ὅτι οὐδὲν ἐμποδίζει τὸν ἀποσύραντα ἓν νομοσχέδιον Ὑπουργὸν νὰ τὸ ὑποβάλῃ ἐκ νέου. Δὲν σημαίνει παραίτησιν. Δὲν γνωρίζω ποία γνώμη ὑπάρχει εἰς τὴν Γερουσίαν, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι οὕτως λελυμένον. Καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔρχεται καθ’ ἑκάστην.

§194ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Φρονῶ ὅτι δίδεται ἡ κατάλληλος εὐκαιρία νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διότι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ συμβαίνει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Τὸ ἴδιο συνέβη καὶ μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὰς Μονὰς τῆς Κεφαλληνίας, τὸ ὁποῖον ἀπέσυρεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐνῶ, κατὰ τὴν γνώμην μου, τὸ νομοσχέδιον αὐτό, παρερχομένου τοῦ διμήνου, γίνεται νόμος τοῦ Κράτους.

§195ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ὑπάρχει μία διαφορὰ μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἀφορῶν τὰς Μονὰς Κεφαλληνίας.

§196ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Ποῖος διεβίβασε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τὴν Γερουσίαν;

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς.

§198ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Τότε δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα νὰ τὸ ἀποσύρῃ ὁ Ὑπουργός.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει, διότι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κρίσιν του νὰ τὸ ὑποβάλῃ πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Γερουσίαν ἢ ὄχι.

§200ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς ἔπαυσε νὰ ἔχῃ πρωτοβουλίαν μετὰ τὴν ἀποστολήν του εἰς τὴν Γερουσίαν, διότι ἔχει λάβει ἀπόφασιν ἡ Βουλή. Συνεπῶς δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ τὸ ἀποσύρῃ. Δύναται νὰ ζητήσῃ μόνον ἀναβολήν.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον διαφωνῶ, εἶναι ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει δικαίωμα νὰ τὸ ἀποσύρῃ.

§202ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τὸ ἀποσύρῃ.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι νὰ τὸ ὑποβάλῃ πρὸς κύρωσιν ἢ ὄχι εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας.

§204ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Ὁ μὲν κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει ὅτι δὲν ἀπέσυρε τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὅτι τὸ ἀνέβαλεν, ὁ δὲ Πρόεδρος τῆς Γερουσίας ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἀπέσυρε. Συνεπῶς πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν Γερουσίαν ὅτι, ἐκ τῶν γενομένων ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀπεσύρθη, ἀλλὰ θεωρεῖται ὡς διαβιβασθὲν πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τρέχει ἡ δίμηνος προθεσμία.

§205Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Φρονῶ, ὅτι, λόγῳ ἀπουσίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ γνώμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ὀρθὴ καὶ ἡ συζήτησις ἀναβάλλεται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ νόμου 4971 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Σώματος τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων». Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ νόμου 5607». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐκπαιδεύσεως στελεχῶν) (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου «περὶ στρατολογίας». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐπιψήφισίν του σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ποινικοῦ νόμου».

§211ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τίθενται ὑπὸ τὴν ψήφισιν ὑμῶν διάφοροι διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ἐπειγούσης φύσεως. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐστάλη εἰς τὴν Γερουσίαν. Εἰς τὴν Γερουσίαν ὅμως, τὴν τελευταίαν στιγμήν, διότι δὲν ἐδέχθην τὴν τροπολογίαν ὡρισμένου Γερουσιαστοῦ, διὰ τῆς ὁποίας οὗτος ἐζήτει ὅπως καὶ οἱ καταδικασθέντες ἐπὶ τοκογλυφίᾳ δύνανται νὰ ἀπολύωνται ἐκ τῶν φυλακῶν καὶ ἐπειδὴ ὁ Γερουσιαστὴς οὗτος κατώρθωσε νὰ παρασύρῃ καὶ ἄλλους Γερουσιαστάς, ἡ Γερουσία διὰ νὰ ἐκδικηθῇ ἐμὲ καὶ τὴν Βουλήν, ἐψήφισε διάταξιν τὴν τελευταίαν στιγμήν, διὰ τῆς ὁποίας καταργεῖ τὸν νόμον 5491 τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ ἰδία Γερουσία χειροκροτοῦσα τῷ 1932.

§212Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ποίαν διάταξιν;

§213ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει διάταξις τοῦ νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται ὁ ἐπὶ τοκογλυφίᾳ δικαζόμενος νὰ ἀποζημιώσῃ τὸν παθόντα καὶ νὰ ἀπαλλάσσεται πάσης κατηγορίας. Ἡ διάταξις ἦτο ἀσαφὴς καὶ ἐν τῇ πρακτικῇ ἐπαρουσίασε πολλὰς δυσχερείας. Τὰς δυσχερείας αὐτὰς ἠθελήσαμεν νὰ ἄρωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως δηλαδὴ τῶν Φιλελευθέρων, ἐγίνετο νόμος, ὁ ὁποῖος ἐπεξέτεινε τὴν ἔμπρακτον μετάνοιαν καὶ ἐπὶ τῶν ἐξ ἐπαγγέλματος τοκιστῶν. Διὰ τῆς διατάξεως, ἡ ὁποία παρενεβλήθη τώρα, αἴρεται πλέον τὸ περισσότερον μέρος τοῦ νομοσχεδίου, ἐνῶ τὸ ζήτημα τῆς ἐμπράκτου μετανοίας καὶ ἐπὶ τοκογλυφίᾳ καὶ ὁ ὑπὸ κατάργησιν ποινικὸς κῶδιξ τὸ περιλαμβάνει, διότι θεωρεῖ ὅτι εἶναι ἀδίκημα κατὰ τῆς περιουσίας. Εἶναι δέ ἡ διάταξις αὕτη τεθειμένη ὑπὲρ τῶν ὀφειλετῶν, διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, τὸ ἀδίκημα τῆς τοκογλυφίας διὰ τῶν μαρτύρων σπανίως ἀποδεικνύεται καὶ λόγῳ πολλάκις τῶν ὑπερβολικῶν ἀξιώσεων τῶν ὀφειλετῶν μηνύοντες τοὺς δανειστάς των τὰ δικαστήρια ἀθωώνουν τοὺς κατηγορουμένους. Ἡ Γερουσία κατεψήφισεν αὐτὸν τὸν νόμον ἐν δυσαρμονίᾳ μὲ τὴν Βουλὴν εὑρισκομένη. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὴν διάταξιν αὐτὴν τῆς Γερουσίας, τὴν ὁποίαν, ὡς εἶπα, ἐψήφισεν ἐπὶ τῆς ἄλλης Κυβερνήσεως χειροκροτοῦσα. (Χειροκροτήματα).

§214ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε αὐτὸ ἐδῶ καταργεῖ ὡρισμένον ἄρθρον τοῦ ποινικοῦ νόμου ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Βουλὴ οὐδὲ κἄν συνεζήτησεν. Εἶναι συνεπῶς πρότασις νέα, ἡ ὁποία θὰ ἀκολουθήσῃ ἄλλην διαδικασίαν. Δύναται ἡ Γερουσία νὰ τὸ φέρῃ ὡς τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου, δὲν δύναται ὅμως νὰ καταργήσῃ ἄρθρον νόμου ποινικοῦ ἐπὶ τοῦ ὁποίου οὔτε κἄν ἠσχολήθη ἡ Βουλὴ.

§215ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ γνώμη αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι πρόκειται περὶ νέας ἐντελῶς διατάξεως, οὐχ’ ἧττον ἐγὼ ἑρμηνεύω πλατύτερον τὸ πρᾶγμα καὶ λέγω ὅτι ἡ κατάργησις τοῦ νόμου αὐτοῦ ἔχει ποιάν τινα συνάφειαν μὲ τὸ ὅλον ἄρθρον 9 καὶ ἑπομένως δὲν θέλω νὰ ζητήσω νὰ τὸ θεωρήσωμεν ὡς ἰδίαν πρότασιν τῆς Γερουσίας, μᾶλλον ὡς τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου. Δηλαδὴ δύναται νὰ θεωρηθῇ καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ θεωρήσῃ ὅτι δέχεται τὸ νομοσχέδιον ὁλόκληρον, ἐκτὸς αὐτῆς τῆς παραγράφου, καὶ νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν διαδικασίαν τοῦ διμήνου. Ἐπίσης, εἰς τὴν παράγραφον 3 «ἢ κατὰ πᾶσαν στάσιν τῆς δίκης» νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι ἐκ παραδρομῆς τυπογραφικὸν λάθος καὶ νὰ διαγραφῇ.

§216ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης;

§218ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπορρίπτει τὴν τροπολογίαν τῆς Γερουσίας καὶ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἀναβάλλεται ἐπὶ δίμηνον.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 4129 καὶ 4255 περὶ συστάσεως τῆς νομοπαρασκευαστικῆς ἐπιτροπῆς παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Δικαιοσύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ τῆς Βουλῆς: «Περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 9ης Μαΐου 1933 περὶ προσμίξεως ἐγχωρίου σίτου εἰς τὴν παρασκευὴν ἄρτου κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5636 τῆς 31 Αὐγούστου –5 Σεπτεμβρίου 1932 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ὁδῶν κειμένων διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 9–5–33 περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 5406 περὶ προστασίας τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 22–7–33 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ αὐτοκινήτων ἐν γένει καὶ τοῦ Τ.Π.Ι.Α.Λ. κειμένης νομοθεσίας». (Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι αἱ τροπολογίαι θὰ συζητηθοῦν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν)

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5333 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 8–14 Αὐγούστου 1925 Ν.Δ. περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Συντάξεως καὶ Ἀσφαλίσεως τῶν ἰατρῶν ἐν Ἑλλάδι ὡς καὶ τοῦ νόμου 5030». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§226ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὰ ὑπ’ ἀριθμοὺς 18 καὶ 19 ἂν θέλῃ ἡ Βουλή, νὰ ψηφισθοῦν ἄνευ οὐδεμιᾶς τροπολογίας καὶ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν νὰ συζητηθοῦν.

§227Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 1ον.

§228ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὸ δέχομαι.

§229Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 19ου ὑπάρχουν τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἀνατρέπουν τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ συζητηθοῦν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν διὰ νὰ κατατοπισθῶμεν καὶ ἡμεῖς μὲ τὰς γνώμας τὰς ἰδικάς σας καὶ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἔχητε δίκαιον σεῖς ἢ ἡμεῖς. Συνεπῶς πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§230Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ προχωρήσωμεν εἰς ὅσα δὲν ὑπάρχει συζήτησις, καὶ ἐκεῖνα διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις νὰ μείνουν εἰς τὸ τέλος.

§231ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὸ 19ον εἶναι σοβαρώτατον καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀναβληθῇ.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 4411 περὶ συγκροτήσεως κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ)

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 22) 7)33 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν κειμένων νόμων περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπαθῶν Κορινθίας». Ὁ κ. Μάλλωσης.

§234Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν μὲ παρεκάλεσαν νὰ καταθέσω πολλοὶ Συνάδελφοι μὲ ἐπικεφαλῆς τοὺς βουλευτὰς Σπετσῶν. Ὅπως γνωρίζει ἡ Βουλή, εἶχε δοθῆ τὸ δικαίωμα, ἢ μᾶλλον εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ Ὀργανισμὸς Σεισμοπαθῶν Κορινθίας νὰ ἐπιτρέψῃ, ὥστε νὰ ἱδρυθῇ ἐν Σπέτσαις παράρτημα τοῦ Καζίνου Λουτρακίου. Κατὰ τὸ παρελθὸν μάλιστα, ἐπὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἐδημιουργήθη τοιοῦτον Καζῖνον ἐν Σπέτσαις καὶ ἐλειτούργησεν ἐπὶ δίμηνον. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν εἴχομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν, ἀφορᾷ τοιαῦτα λειτουργοῦντα Καζῖνα καὶ ὑποστηρίζομεν τὸ τετράμηνον. Ἀλλὰ δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου ἐκείνου τῆς διατάξεως ἐκείνης, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ καὶ περὶ δύο μηνῶν. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δέχεται τὴν τροπολογίαν ταύτην, διότι πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι αἱ Σπέτσαι προσελκύουν κόσμον πολὺν καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι πολλαὶ ἀνάγκαι τῆς νήσου θὰ ἱκανοποιοῦντο.

§235Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν γίνεται δεκτή, κ. Πρόεδρε, ἡ τροπολογία αὐτή.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Μοσχούλας.

§237Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν γνωρίζω τίνα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου περὶ τῶν σεισμοπαθῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν γηγενεῖς. Μεταξὺ ὅμως αὐτῶν ὑπάρχουν καὶ δεκαπέντε οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖοι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν κατοικοῦσιν ἐν Λουτρακίῳ καὶ ἔχουν ἓν ἐπάγγελμα, εἴτε ἐμπόρου, εἴτε παντοπώλου.

§238Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ ποῖον πρᾶγμα ὁμιλεῖτε;

§239Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Περὶ Λουτρακίου.

§240Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει σχέσιν τὸ νομοσχέδιον μὲ τοὺς σεισμοπαθεῖς.

§241Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Σεισμοπαθεῖς, κ. Πρόεδρε, εἶναι καὶ αὐτοί. Ἁπλῶς ἓν παράπονον ἔχω νὰ σᾶς ὑποβάλω, ὅτι ἐφόσον ἡ ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν συνδρομὴ ἔγινε διεθνής, νομίζω ὅτι δικαιοῦνται, νὰ τύχωσι καὶ αὐτοὶ τῆς κυβερνητικῆς μερίμνης καὶ δὲν τυγχάνουσι βλέπω.

§242Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται, περὶ συμπολιτῶν μου καὶ θέλω νὰ μάθω.

§243Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρόκειται περὶ δεκαπέντε οἰκογενειῶν, ζητουσῶν νὰ βοηθηθῶσιν καὶ αὐταί.

§244Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποίων οἰκογενειῶν; Σεισμοπαθεῖς εἶναι;

§245Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Βεβαίως. Δὲν εἶχον οἰκήματα αὐτοί, ἀλλ’ εἶχον ἐνοικιάσει οἰκήματα καὶ ἑπομένως μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ σεισμοῦ καταστροφὴν τῶν οἰκημάτων αὐτῶν εὑρέθησαν ἐκτεθειμένοι. Δὲν ὁμιλῶ περὶ κρατικῆς βοηθείας, ἀλλὰ περὶ τῆς βοηθείας, τὴν ὁποίαν οἱ φιλάνθρωποι τῆς Ἀμερικῆς, ἢ ἄλλης Χώρας προσέφερον ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν Κορινθίας καὶ οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται, καὶ αὐτοί, ἐφόσον ἦσαν ἀπὸ παλαιὰ χρόνια κάτοικοι τοῦ Λουτρακίου, νὰ τύχωσι καὶ αὐτοὶ τῆς προστασίας ὑμῶν. Ἄν νομίζητε, ὅτι τὸ αἴτημα εἶναι δίκαιον, νὰ περιλάβητε εἰς τὸ νομοσχέδιον— ἄν εἶναι σχετικὸν τὸ νομοσχέδιον— καὶ τὴν σύστασιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα πρὸς ὑμᾶς. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον, ἐφόσον αὐτοὶ κατώκουν ἀπὸ πολλὰ χρόνια εἰς τὸ Λουτράκι, εἶναι δίκαιον νὰ στραφῇ ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς αὐτούς, διότι, ἐφόσον ὁμιλοῦμεν περὶ σεισμοπαθῶν δὲν διακρίνομεν τοὺς σεισμοπαθεῖς, εἰς ἔχοντας οἰκήματα, καὶ μὴ ἔχοντας τοιαῦτα. Διότι βεβαίως ἡ πρόνοια τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τῶν φιλανθρώπων, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν τὸ χρῆμα αὐτῶν, τὸ προσέφεραν ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν γενικῶς. Εἰσέρχομαι βέβαια εἰς ξένα οἰκόπεδα, ὁμιλῶν, κ. Πρόεδρε, διότι πρόκειται περὶ τῆς Ἐπαρχίας ὑμῶν, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶμαι καὶ ἐγὼ γνωστὸς ἐκεῖ καὶ πολλάκις ἐπεσκέφθην τὸ Λουτράκι, μὲ παρεκάλεσαν, ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ κάμω τὴν σύστασιν ταύτην εὐλαβῶς πρὸς ὑμᾶς συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου. Αὐτοὶ προσῆλθον ἴσως πρὸς ὑμᾶς, ζητοῦντες τὴν συνδρομήν σας, ἀλλ’ αἱ ἀσχολίαι σας μὲ τόσα ζητήματα δὲν σᾶς ἔδωκαν ἴσως τὸν καιρὸν νὰ προσέξητε καὶ αὐτὰς τὰς οἰκογενείας. Ἂν νομίζητε ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον, κάμετε ὅ,τι θέλετε.

§246Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ, διότι συνηγορεῖτε ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν μου, ἀλλὰ σεισμοπαθεῖς εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον οἰκήματα καὶ τὰ ἔχασαν. Ἐν τούτοις διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως διατεθῇ καὶ ἕν ποσὸν ὑπὲρ τῶν ἀστέγων.

§247Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Σύμφωνοι.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου. «Περὶ παρατάσεως προθεσμίας νόμου 4477»

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Στράτος.

§251Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 17 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νομοσχέδιον «περὶ παρατάσεως τοῦ νόμου 4477», νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ἄρθρον 2ον, διὰ τοῦ ὁποίου ν’ ἀναγνωρίζωνται οἱ γάμοι τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, ὅσοι ἐτέλεσαν τούτους μέχρι τῆς καταλήψεώς των ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας νὰ ἀναγνωρισθῇ δὲ εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ ἡ σύνταξις καὶ τὸ μέρισμα τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου. Τοῦτο εἶναι ἀπολύτως δίκαιον, κ. Βουλευταί. Κατὰ τὴν πάροδον τῆς τελευταίας εἰκοσαετίας ἀπεστρατεύθησαν ἀξιωματικοὶ ἐκ τῶν τάξεων τοῦ Ναυτικοῦ ἄγοντες ἡλικίαν 25 ἐτῶν μέχρι τῆς ἡλικίας τῶν 35 ἐτῶν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἀπόκληροι τῆς κοινωνίας καὶ νὰ στερηθοῦν αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ αὐτῶν τῆς συντάξεως, δυνάμει τοῦ παγίου νόμου περὶ συντάξεων.

§252Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Εἴκοσι πέντε ἐτῶν σύνταξιν εἶχον;

§253Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βέβαια. Ὅσοι λαμβάνουν σύνταξιν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ προστεθῇ ἡ παράγραφος αὐτὴ ἵνα οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐτέλεσαν τοὺς γάμους των ἐν ἀποστρατείᾳ, δυνηθῶσι νὰ μεταβιβάσουν τὴν σύνταξιν εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανά.

§254Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Σᾶς ἐδήλωσα καὶ πρὶν καὶ σᾶς δηλῶ καὶ τώρα ὅτι, ἐφόσον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἤθελε φέρει τοιοῦτον νομοσχέδιον, θὰ τὸ προσυπογράψω. Δὲν εὑρίσκω ὅμως ὀρθὸν ὅπως οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ καταστοῦν προνομιοῦχοι ἀπέναντι τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ. Ἐφόσον λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἤθελε φέρει τοιοῦτον νομοσχέδιον ἔχετε τὴν βεβαίωσίν μου ὅτι θὰ τὸ προσυπογράψω.

§255Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἡμεῖς ἐφέραμεν ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπρονόει διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν γάμων τῶν συντελεσθέντων κατὰ τὴν ἀποστράτευσιν. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως αὐτὸ κατεκλύσθη ἀπὸ ποικίλας τροπολογίας αἱ ὁποῖαι, οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, ηὔξανον τὸ βάρος τοῦ δημοσίου Προϋπολογισμοῦ κατὰ 50.000.000. Θὰ ἐπαναφέρωμεν ὅμως τὸ νομοσχέδιον, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ προσπαθήσετε καὶ σεῖς ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀπόδοσις τοῦ δικαίου, χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Προϋπολογισμός.

§256Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρέπει νὰ τὸ δηλώσω καὶ ἐγώ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὸ πρωϊνὸν Ὑπουργικὸν Συμβούλιον μᾶς εἶπεν ὅτι, νομοσχέδια καὶ τροπολογίαι, προσθέτουσαι αὔξησιν εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνουν δεκταί, ἄνευ τῆς προκαταβολικῆς συγκαταθέσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§257Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὐτή, καὶ νὰ ὑπογραφῇ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι νομίζομεν ὅτι εἶναι τοῦτο δίκαιον ἀναγνωριζόμενον ὑπὸ τῆς Κοινωνίας καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ποιοῦμαι ὅθεν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ταχύτατα προσαγάγῃ εἰς ψήφισιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἵνα ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἀποστρατευθέντας.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Μοσχούλας.

§259Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Βεβαίως ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι δεδικαιολογημένη, διότι αἱ τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἐκ μέρους ἀξιωματικῶν ἀποστρατευθέντων, παραπονουμένων καὶ δικαιουμένων ἵνα τύχωσι τοῦ εὐεργετήματος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, βεβαίως εἶναι ἀπεριόριστοι. Ἀλλά, προκειμένου περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, ὧν ὁ κύκλος εἶναι στενός, διότι ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν πρόκειται τὸ Δημόσιον Ταμεῖον νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ μεγάλο ποσόν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μὲ 50 ἑκατομμύρια διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Στρατοῦ....

§260Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Νὰ ἰσχύσουν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά;

§261Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ δίκαιον εἶναι ὅτι καὶ σεῖς τὸ ἀνεγνωρίσατε πρῶτος καὶ ἐσκέπτεσθε νὰ τὸ ἀποδώσητε.

§262Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Θὰ φέρωμεν νομοσχέδιον καὶ θὰ ἐπιμείνωμεν νὰ ψηφισθῇ ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἰσχύσουν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά.

§263Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχετε διαφορετικὰς ἀντιλήψεις.

§264Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Προσπαθοῦμεν νὰ θεραπεύσωμεν τὰς μεγαλυτέρας ἀνάγκας καὶ τὰς δικαιοτέρας ἀξιώσεις, καὶ εἶναι βεβαίως δικαιοτάτη ἡ ἀξίωσις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναγνωρίζουν τὸν γάμον τὸν ὁποῖον ἐτέλεσαν ἐν ἀποστρατείᾳ, διὰ νὰ λάβῃ ἡ γυναῖκά των καὶ τὰ παιδιά των μίαν σύνταξιν. Ἴσως ὅλαι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν καὶ ἴσως καὶ πλέον τούτων νὰ εἶναι δίκαιαι καὶ ὀρθαί, διότι πράγματι καὶ οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐν ἀποστρατείᾳ, ἀπὸ τοῦ στρατηγοῦ οἱ ὁποῖοι διῴκησαν τὰ νικηφόρα στρατεύματα, μισθοδοτοῦνται κατὰ τὸν γλισχρότερον τρόπον. Εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου δὲν μισθοδοτοῦνται οἱ μισθωτοὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὅπως ἐδῶ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπεύσωμεν ὅλα αὐτὰ ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου. Πρέπει παραλλήλως νὰ δημιουργήσωμεν διὰ νὰ κάμωμεν τὸ κοινωνικὸν οἰκοδόμημα, καὶ τότε θὰ σκεφθῶμεν νὰ θεραπεύσωμεν περισσότερον αὐτούς. Δι’ αὐτό, ἐπειδὴ ὑπεβλήθησαν πολλαὶ τροπολογίαι, ἠναγκάσθην νὰ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν σταθερὰν ὅμως ἀπόφασιν νὰ τὸ ἐπαναφέρωμεν καὶ γὰ ζητήσωμεν τὴν ψήφισιν αὐτοῦ.

§265Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Βεβαίως, εἶμαι σύμφωνος μαζύ σας, ὅτι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἔργον ἀνορθωτικόν, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἔργον ἐποικοδομητικὸν συγχρόνως. Γνωρίζω ὅτι παρελάβομεν τὰ ἐρείπια τῆς Κορίνθου καὶ μᾶς ἐκάλεσαν ἐπ’ αὐτῶν νὰ ἀνεγείρωμεν οἰκοδομήματα. Εἶναι γιγάντιον τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνελάβομεν, ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: ἐὰν ἕνας ὑπάλληλος ἐν συντάξει εὑρισκόμενος, δικαιοῦται νὰ μεταβιβάσῃ τὴν σύνταξίν του εἰς τὴν γυναῖκά του; Ἀρκοῦμαι εἰς τὴν βεβαίωσιν ὑμῶν ὅτι παρ’ ὅλην τὴν πληθώραν καὶ τὸν καταιγισμὸν τῶν τροπολογιῶν, θὰ λάβητε πρόνοιαν.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν.

§267ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 5304 «περὶ μέτρων προστασίας τῆς ἐπιβατηγοῦ ναυτιλίας» καὶ 5570 «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν ἄρθρων 4 καὶ 5 τοῦ νόμου 5304».

§269Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἐπιζητεῖται ἡ τροπολογία τοῦ νόμου 5304 «περὶ μέτρων προστασίας τῆς ἐπιβατηγοῦ ναυτιλίας» καὶ τοῦ νόμου 5570 «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν ἄρθρων 4 καὶ 5 τοῦ νόμου 5304». Ὅτε πρὸ δύο ἐτῶν, Κύριοι Βουλευταί, εἰσήγετο πρὸς ψήφισιν ὁ διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου τροποποιούμενος νόμος, τὸ Λαϊκὸν κόμμα εἶχεν ἀντιταχθῆ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ἀντετάχθη ἐκ λόγων κοινωνικῶν, ἐκ λόγων ἐργατικῶν καὶ ἐκ διαφόρων ἄλλων λόγων, δημιουργούντων προνόμια ὑπὲρ ὡρισμένων τάξεων. Ἀλλ’ ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐψηφίσθη. Διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου τίθενται ἐκτὸς ὑπηρεσίας, ἀπηγορεύετο δηλαδὴ νὰ πλέωσι τὰ πλοῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἡλικίαν 55 ἐτῶν καὶ κατόπιν τὰ πλοῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἦγον ἡλικίαν 50 ἐτῶν καὶ μετὰ ὡρισμένα ἔτη τὰ πλοῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἦγον ἡλικίαν 45 ἐτῶν. Ἐπίσης ὁ νόμος ἐκεῖνος ὥριζεν ἡλικίαν εἰσόδου νέων πλοίων ὑπὸ τὴν ἑλληνικὴν σημαίαν τὸ 20ον, δηλ. πλοῖον ἄνω τῶν 20 ἐτῶν ἡλικίας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἑλληνικὴν ναυτιλίαν. Διὰ τοῦ νόμου 5304 ἐπήρχετο ἡ αὐτόματος ἀχρήστευσις τοῦ πλοίου, τὸ ὁποῖον ἦτο προωρισμένον διὰ τὴν συγκοινωνίαν Πατρῶν– Κρυονερίου τῆς «Καλυδῶνος». Τὸ πλοῖον τοῦτο πολὺ πρὶν ψηφισθῇ ὁ νόμος, ἦτο ἐν ἀκινησίᾳ.

§270ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὸ ἀπεδέχθην.

§271Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶμαι ἐξαιρετικὰ εὐτυχής. Συνεπῶς διαγράφεται τὸ 1ον ἄρθρον τοῦ νόμου. Περαιτέρω ἡ Κοινοβ. Ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ ἀπεδέξατο ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 2 προστεθῇ γʹ παράγραφος ἔχουσα οὕτω: «εἰς τοὺς πλοιοκτήτας τῶν ἀχρηστευθέντων πλοίων καταβάλλονται τὰ ἔξοδα τῆς φυλάξεως καὶ τῆς συντηρήσεως, καθὼς καὶ νόμιμος τόκος τῆς ἐπιδικασθείσης ἀποζημιώσεως ἀπὸ τῆς ἀχρηστεύσεως τῶν πλοίων μέχρι τῆς καταβολῆς τῆς ἀποζημιώσεως». Τὴν τροπολογίαν ταύτην ἡ Ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε δικαίαν, Κύριοι Βουλευταί, διότι τὰ ἀχρηστευθέντα πλοῖα ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1932 ἐπεβάρυνον ἰδίᾳ τῶν ἐξόδων φυλάξεως, συντηρήσεως τοὺς πλοιοκτήτας, οἱ ὁποῖοι ἐστερήθησαν διὰ τοῦ νόμου τῶν μέσων τῆς κινήσεώς των, ἐπεβαρύνθησαν διὰ τῶν ἐξόδων αὐτῶν καὶ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ἡ Ἐπιτροπὴ προτείνει ὅπως δοθῶσιν εἰς τοὺς πλοιοκτήτας ταῦτα. Ἐπίσης φρονεῖ ὅτι δέον νὰ καταβληθῇ νόμιμος τόκος, καθότι τὰ πλεῖστα τῶν πλοίων ἦσαν βεβαρημένα μὲ χρέη διὰ τὰ ὁποῖα οἱ πλοιοκτῆται ἐπλήρωναν τόκους, ἐνῶ τὰ πλοῖά των ἦσαν ἀχρηστευμένα. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 5 ὡς ὑπεβλήθη λέγει, ὅτι δύναται ἡ Λιμενικὴ Ἀρχὴ διὰ Διατάγματος, ἐκδιδομένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, δύναται νὰ ἀπαγορεύσῃ τὸν ἀπόπλουν πλοίου οὗτινος οἱ ἐφοπλισταὶ δὲν καταβάλλουν τὸ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ποσοστὸν ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Ἐκκαθαρίσεως Ἐπιβατηγοῦ Στόλου. Ἡ Ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι ἄνευ τοῦ ὑποχρεωτικοῦ τῆς καταβολῆς τοῦ διὰ τοῦ ἄρθρου 3 καταβαλλομένου ποσοῦ, οὐδεὶς πλοιοκτήτης θέλει καταβάλει εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐκκαθαρίσεως τοῦ Ἐμπορικοῦ Στόλου, ὅ,τι ὀφείλει νὰ καταβάλῃ, καὶ διὰ τοῦτο φρονεῖ ὅτι τὸ ἄρθρον 5 δέον νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἡ Λιμενικὴ Ἀρχὴ ἀπαγορεύει τὸν ἀπόπλουν πλοίων, ὧν οἱ πλοιοκτῆται δὲν κατέβαλον τὰ διὰ τοῦ ἄρθ.3 προοριζόμενα ποσοστὰ ὑπὲρ τοῦ Τ.Ε.Ε.Σ. ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ Τ.Ε.Ε.Σ.». Θὰ σᾶς ὑπομνήσω τὰς πιέσεις, τὰς πολλαπλᾶς, τὰς ὁποίας θὰ ὑποστῆτε ἐκ μέρους τῶν ἐφοπλιστῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ σᾶς παρακαλοῦν, καὶ εἶναι φυσικὸν σεῖς πολιτικὸς Ὑπουργὸς, Ὑπουργὸς ἑνὸς κόμματος, νὰ δέχεσθε τὰς πιέσεις αὐτάς. Οὕτω νομίζομεν ὅτι θὰ ἀπαλλαγῆτε ἀπὸ μέγιστον βάρος.

§272Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχετε παραδείγματα ὅτι οἱ πλοιοκτῆται δὲν κατέβαλον τίποτε μέχρι τῆς στιγμῆς;

§273Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐφόσον δὲν ὑπάρχει ρήτρα ὑποχρεωτική, εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι οὐδεὶς καταβάλλει. Ἔχομεν στατιστικάς, αἱ ὁποῖαι ἀποδεικνύουν τοῦτο.

§274Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ προτείνετε;

§275Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ πλοῦ πλοίου τοῦ ἐφοπλιστοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος δὲν κατέβαλεν εἰς τὸ ταμεῖον ἐκκαθαρίσεως τοῦ ἐμπορικοῦ στόλου τὰ 3% ἐπὶ τῶν φορτωτικῶν καὶ εἰσιτηρίων.

§276Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑποθέτετε ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, ἀντὶ νὰ τοὺς ἐξαναγκάσωμεν νὰ καταβάλουν, θὰ τοὺς ἐμποδίσωμεν, διότι θὰ κατακρατῆται τὸ πλοῖον;

§277Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀκόμη καὶ διὰ τοὺς ὀργανισμοὺς δημοσίου δικαίου ὑπάρχει ρήτρα ὑποχρεωτικὴ διὰ τὴν καταβολήν. Προχθὲς ἀκόμη συνεζητοῦμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ἰατροί, μὴ καταβάλλοντες τὰ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου περὶ ταμείου ἰατρῶν ὀφειλόμενα, διώκονται ποινικῶς.

§278Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ θὰ στεροῦνται καὶ τοῦ διπλώματος.

§279Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πῶς λοιπόν ἐρχόμεθα σήμερον ἡμεῖς νὰ θέσωμεν προαιρετικὴν τὴν καταβολήν; Διότι προαιρετικὴ καθίσταται ἡ καταβολὴ τοῦ 3% ἐπὶ τῶν φορτωτικῶν καὶ εἰσιτηρίων.

§280Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει καμμίαν συνέπειαν ἡ μὴ καταβολή;

§281Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὐδεμίαν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§282Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κάμετε μίαν κύρωσιν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν.

§283ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐφαρμόζεται ὁ νόμος «περὶ δημοσίων ἐσόδων». Κύριε Στράτε, ἐγὼ ἔχω θέσει αὐτὸ τὸ ὁποῖον θέλετε, ἀλλ’ ἔχω προσθέσει τὴν φράσιν «δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ, ἑκάστοτε ἐκδιδομένης». Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν αὐτὸ τὸ δικτατορικὸν δικαίωμα, χωρὶς νὰ ἔχῃ γνώμην ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ μόνος ὑπεύθυνος ἀπέναντι τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας.

§284Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κάμνετε δυσχερεστέραν τὴν θέσιν σας καὶ τὴν θέσιν παντὸς διαδόχου Ὑπουργοῦ.

§285Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν μίαν τοιαύτην λύσιν, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ ὁ Ὑπουργὸς τὸ δικαίωμα, νὰ μὴ δύναται νὰ προβῇ εἰς μίαν διευκόλυνσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, εἰς μίαν ἔκτακτον περίστασιν.

§286Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε εἶναι καθαρῶς προαιρετικὴ ἡ καταβολή.

§287Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ δικαίωμα τῆς εἰσπράξεως τῶν χρημάτων αὐτῶν διὰ τοῦ νόμου περὶ δημοσίων ἐσόδων, εἶναι ἕν αὐστηρὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς εἰς τὰ χέρια του.

§288Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἂς θέσητε ὑποχρεωτικῶς νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ φύγῃ τὸ πλοῖον ἐὰν δὲν πληρώσῃ ὁ ἐφοπλιστής.

§289Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Στράτε, ἤθελα τὴν γνώμην σας ἐπὶ τοῦ ἑξῆς. Δὲν νομίζετε ὅτι, ἐὰν ἐπιβάλλεται αὐτοδικαίως ἡ κράτησις τοῦ πλοίου, ὅτι αὐτὸ διὰ τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν θὰ εἶναι πολὺ βαρύ; Διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ κράτησις τοῦ πλοίου, λόγῳ μιᾶς καθυστερήσεως, εἶναι ἕν εἶδος προσωπικῆς κρατήσεως. Ὅπως θέτεις τὸν ὀφειλέτην φυλακήν, καὶ ὅλοι ἠξεύρετε ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δὲν εἶναι παραγωγικόν, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εὕρῃ χρήματα μέσα εἰς τὴν φυλακήν, οὕτω καὶ τὸ πλοῖον τὸ θέτετε εἰς τὴν φυλακήν.

§290Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ συμβαίνει δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ψωμὶ νὰ φάγουν, ὄχι διὰ τοὺς ἐφοπλιστάς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ πλουσιώτερον μέρος τῆς κοινωνίας.

§291Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐὰν ἔχῃ ἕνα ἐξαιρετικὸν λόγον νὰ φύγῃ τὸ πλοῖον, νὰ χάσῃ καὶ τοὺς ναύλους του;

§292Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διατὶ νὰ μὴ πληρώσῃ, ἐφόσον θὰ ἔχῃ εἰσπράξῃ ἤδη ἀπὸ τὰ εἰσιτήρια καὶ τὰς φορτωτικάς;

§293ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἁπλοῦν, διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο μόνον περὶ τῆς ἐφαρμογῆς μιᾶς αὐστηρᾶς διατάξεως, ἡ ὁποία θὰ εἶχε συνεπείας μόνον διὰ τὸ πλοῖον, καὶ τὸν πλοιοκτήτην, βεβαίως θὰ ἦτο ἡ ἀντίληψις, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε, ἡ ὀρθοτέρα.

§294Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὑποστηρίζω ἀντίληψιν ἀτομικήν, ἀλλὰ τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία παμψηφεὶ ἀπεδέχθη τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§295ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Δὲν τερματίζεται ἡ συζήτησις εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§296Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶσθε καὶ σεῖς παρὼν καὶ ἡ παμψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§297ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Δὲν ἀποκλείεται νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας, μετὰ τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐγὼ ὑποβάλλω μίαν γνώμην, ὡς μέλος τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς, ὅτι, ἂν πρόκειται νὰ ἀφορᾷ μόνον τὰ συμφέροντα τοῦ πλοιοκτήτου ἡ τόσον αὐστηρὰ ἐπιβολὴ τοῦ νόμου, δὲν θὰ ἔχει σημασίαν, ἀλλὰ μὲ τὸ πλοῖον εἶναι συνυφασμένα καὶ τὰ συμφέροντα τῶν τρίτων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν εἰς ποίας περιπτώσεις ὀφείλει ὁ πλοιοκτήτης καὶ εἰς ποίας περιπτώσεις δὲν ὀφείλει.

§298Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸν πλουσιώτερον κόσμον τῆς Ἑλλάδος ἀφήνετε ἀσυδοσίαν, ἐνῶ καταδιώκετε τοὺς ἀγρότας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μὲ ἑκατὸν δραχμὰς θέλουν νὰ ζήσουν τέσσαρας ἡμέρας τὴν οἰκογένειάν των.

§299Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν μόνον διὰ τοὺς πλοιοκτήτας καὶ τοὺς ἐφοπλιστάς. Συζητοῦμεν καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τῆς κοινωνίας καὶ ἐκείνων δηλαδή, οἱ ὁποῖοι συναλλάσσονται μὲ τοὺς πλοιοκτήτας, π. χ. τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ μίαν φόρτωσιν τὸ πλοῖον, ἀπὸ τὴν φόρτωσιν ἐκείνην θὰ ἐξαρτῶνται συμφέροντα τοῦ φορτωτοῦ καὶ ἄλλων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ συμφέροντά των συνυφασμένα μὲ ἐκεῖνα τοῦ πλοίου. Αὐτὸ τὸ νὰ ἀσκῆται μία πίεσις ἐπ’ αὐτῶν, διὰ νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των κατ’ ἀρχήν, εἶναι ὀρθόν, ἀλλ’ ἐγὼ ἀφήνω μάλιστα καὶ τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας δὲν ἔχουν λεπτὰ εἰς χεῖράς των, ἀλλὰ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἕνεκα δυστροπίας αὐτοῦ τοῦ πλοιοκτήτου, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ καταστραφοῦν συμφέροντα κοινωνικὰ μέγιστα, διότι ὁ ἔμπορος ἢ ὁ ἐπιβάτης δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἠξεύρῃ ἐὰν ἤδη ὁ πλοιοκτήτης ἐξεπλήρωσε τὴν ὑποχρέωσίν του καὶ τὸ ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον εἶναι φορτωμένον θὰ καταστραφῇ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παρίδωμεν αὐτὰ τὰ συμφέροντα. Μὴ λησμονεῖτε, ἄλλωστε, ὅτι, ὅταν εἷς ἐφοπλιστὴς χρεωστῇ καὶ τοῦ κάμουν ἐκτέλεσιν, ἠμπορεῖ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν νὰ τοῦ δώσῃ ἀναστολήν. Ἐγὼ λέγω νὰ ἀφήσωμε τὴν διάταξιν, ὅτι τὸ πλοῖον κατακρατεῖται, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ ἁρμόδιος, ὁ ὁποῖος ἐν προκειμένῳ πρέπει νὰ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, νὰ ἐξετάζῃ τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις, καὶ νὰ δύναται νὰ δίδῃ μίαν ἀναστολήν, νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ πλοίου, χωρὶς νὰ παρεμποδίζηται τὸ δικαίωμα ἐκτελέσεως ἐπὶ ἄλλης περιουσίας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συμβιβάζομεν καὶ τὰ συμφέροντα περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ὑποτιμῶ, ἐν ταὐτῷ ὅμως ἔχομεν ἱκανοποίησιν καὶ τοῦ κοινοῦ συμφέροντος. Φαντάσθητε ἕν πλοῖον ἕτοιμον πρὸς ἀπόπλουν, τὸ ὁποῖον ἔχει φορτώσει ἐμπορεύματα ἢ ἐπιβάτας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ πᾶνε εἰς ἕν μέρος καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ ἀποπλεύσῃ. Τὰ ἐμπορεύματα θὰ φθαροῦν καὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν θὰ μεταβοῦν εἰς τὰς ἐργασίας των, διότι αὐτὸς δὲν ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις του! Ἄν ὑπάρχει λοιπὸν μία ἐξαιρετικὴ περίπτωσις ποὺ πρέπει νὰ φύγῃ τὸ πλοῖον, νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν ἀναχώρησιν, παραμένοντος τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκτελέσεως ἐπὶ ἄλλης περιουσίας. Διότι εἰπέτε μου, τὶ θὰ κάμητε καὶ σεῖς ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅταν ἔλθουν καὶ σᾶς περικυκλώσουν καὶ σᾶς εἴπουν: Ἔχω τὸν ἰατρὸ μέσα. Πεθαίνει ὁ ἄρρωστός μου. Τὶ θὰ γίνῃ; Πῶς θὰ ἀφήσῃς καὶ τὸν ἄλλον ὁ ὁποῖος πηγαίνει εἰς τὸν ἰατρόν, νὰ πεθάνῃ καὶ πῶς θὰ ἀφήσῃς τὰ ἐμπορεύματα νὰ καταστραφοῦν μόνον καὶ μόνον διότι ὁ πλοιοκτήτης δὲν ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις του; Δὲν νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ θεσπίσωμεν μίαν τοιαύτην διάταξιν.

§300Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Σύμφωνοι. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ χωλαίνει τότε διηνεκῶς ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου. Δώσατέ μου τὴν ἀπόδειξιν ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ πληρώσουν.

§301Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Ἀσφαλῶς θὰ πληρώσουν.

§302Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὰ εἰσπράττονται καὶ κατὰ τὸν νόμον «περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων», ἀλλ’ ὄχι νὰ καταστρέψωμεν μέγιστα κοινωνικὰ συμφέροντα, διότι ὁ πλοιοκτήτης δὲν ἐπλήρωσε.

§303Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἕως τώρα δὲν ἐπλήρωσαν καὶ ἀναγκάζεσθε νὰ κάμετε δάνεια διὰ νὰ ἀποζημιώσετε τοὺς πλοιοκτήτας. Ἠμποροῦμε νὰ θεσπίσωμεν τοῦτο καὶ ἄλλως, ὅτι δὲν ἀναστέλλεται ὁ πλοῦς τοῦ πλοίου, ἀλλὰ κρατεῖται τὸ πλοῖον εἰς τὸν λιμένα πρὸς ὅν θὰ μεταβῇ.

§304Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν οὔτε αὐτὸ νὰ κάμωμεν, διότι καὶ σεῖς, σᾶς εἶπα, ποὺ εἶσθε τόσον ἄτεγκτος ἀπόψε, δὲν θὰ ἠμπορέσετε νὰ κάμετε διαφορετικά, ὅταν σᾶς παρουσιασθοῦν αὔριον ἐκεῖνοι, ποὺ εἶναι μέσα στὸ πλοῖον καὶ σᾶς εἰποῦν: «κ. Στράτε, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μ’ ἐμποδίσετε νὰ μὴ φύγω, διότι ἔχω μέσα τὴν γυναῖκά μου, τὸν πατέρα μου, τὸ παιδί μου ἀρρώστους».

§305Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἔρριψα μίαν ἰδέαν. Τώρα πῶς δύναται νὰ γίνῃ ἂς τὸ μελετήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§306ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ σήμερον ἀπαγορεύεται ὁ ἀπόπλους δι’ ἐπιβληθὲν καὶ μὴ καταβληθὲν πρόστιμον.

§307Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν διὰ νὰ κατοχυρώσωμεν τὸ Ταμεῖον Ἐκκαθαρίσεως Ἐμπορικοῦ Στόλου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀρχίσῃ νὰ κάμνῃ δάνεια διὰ νὰ ἀποζημιώσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐστερήθησαν τῶν πλοίων των.

§308Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἔχει ὅλην τὴν δύναμιν ὁ Ὑπουργὸς διὰ νὰ εἰσπράξῃ τὰ ὀφειλόμενα.

§309Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπίσης, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ τροποποιήσῃ τὰς § 1 καὶ 2 τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ νόμου 5304, οὕτως ὥστε τὰ πλοῖα τὰ ἐπιβατηγά, τὰ ἀκτοπλοϊκά, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπικράτειαν, νὰ μὴ εἶναι ἀνώτερα τῶν 25 ἐτῶν, δηλαδή, ηὔξησεν ἡ Ἐπιτροπὴ τὸ ὅριον ἡλικίας τῶν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ναυτιλίαν εἰσερχομένων πλοίων, κατὰ 5 ἔτη. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ρητῶς ἀναφέρεται—καὶ εἶνε γεγονὸς ἀναμφισβήτητον—ὅτι σπανίζουν τὰ πλοῖα ἡλικίας κατωτέρας τῶν 20 ἐτῶν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, διότι ἡ ἡλικία τῶν 20 ἐτῶν συμπίπτει μὲ τὴν διάρκειαν τοῦ Πανευρωπαϊκοῦ πολέμου, κατὰ τὸ τετραετὲς διάστημα τοῦ ὁποίου οὐδὲν πλοῖον καθειλκύσθη. Συνεπῶς ἡ ἡλικία δὲν θὰ εἶναι εἴκοσιν ἔτη, ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ καθίστα ἱκανὸν ἕν πλοῖον, διὰ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ναυτιλίαν, ἀλλ’ οὐσιαστικῶς ἡ ἡλικία εἶναι 15 ἔτη. Ἄνευ τῆς αὐξήσεως αὐτῆς, κύριοι, ἀπὸ 20 εἰς 25 οὐδεὶς Ἕλλην θὰ εἶναι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν τοῦ λοιποῦ νὰ φέρῃ πλοῖον —τουλάχιστον διὰ μίαν πενταετίαν—εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ πλουτίσῃ τὴν ἑλληνικὴν ἀκτοπλοΐαν. Διὰ τοῦτο ἡ Ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν ὅτι ἔπρεπε νὰ αὐξήσῃ τὴν ἡλικίαν ἀπὸ 20 εἰς 25 ἔτη, ἠριθμολόγησε δὲ τὴν τροπολογίαν ταύτην ὡς ἄρθρ. 7ον καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ 7ον ἄρθρον, ἀριθμολογεῖται ὡς ἄρθρον 8ον. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 8ου, κ. Βουλευταί, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐδιχάσθη. Καὶ οἱ μὲν ὑπεστήριζον τὴν τροπολογίαν, ὡς ὑπεβλήθη ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει ὑπ’ ἐμοῦ, οἱ δὲ ὑπεστήριξαν ὅπως τὸ ἄρθρον 8ον παραμείνῃ ὡς εἶχε τοῦτο ἐν τῷ σχεδίῳ τοῦ νόμου. Εἰσηγήθημεν τὴν τροπολογίαν ταύτην, ὁρμώμενοι ἐκ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν...

§310Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποία εἶναι ἡ τροπολογία;

§311Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ τροπολογία συνίσταται εἰς τὸ ὅτι «ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς του διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε καὶ ἀχρηστεύονται τὰ δυνάμει τοῦ νόμου 5304 ἄνω τῶν 100 κόρων ἀκτοπλοϊκὰ πλοῖα, ὅσα ἔδει νὰ ἀχρηστευθῶσι διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 5304 καὶ ὧν ἡ ἀχρήστευσις ἀνεστάλη προσωρινῶς διὰ τοῦ νόμου 5570, ἀφ’ ἧς καὶ καταργοῦνται τὰ ἄρθρα 1,3,4,5,6,7 καὶ 8 τοῦ νόμου 5304 ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 1, τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2 καὶ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου 5570. Δηλαδή, διὰ τοῦ νόμου 5304 ἐπρόκειτο νὰ ἀχρηστευθῇ τὴν 1ην Ἰανουρίου 1933 εἷς ἀριθμὸς πλοίων. Τὰ πλοῖα ὅμως ταῦτα δὲν ἠχρηστεύθησαν, ἀλλὰ διὰ διαφόρων μέσων καὶ διὰ τοῦ νόμου 5570, ἀνεστάλη ἡ ἀχρήστευσις μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1933 προσωρινῶς· ἤδη διὰ τοῦ εἰσαγομένου σχεδίου νόμου καταργεῖται ὁριστικῶς ἡ ἀχρήστευσις τῶν πλοίων καὶ ἑπομένως ταῦτα δύνανται πλέον νὰ κινηθῶσι. Τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, τῶν ὁποίων ταύτην τὴν στιγμὴν ἐκπροσωπῶ τὰς γνώμας, ἤχθησαν εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἐκ τοῦ ὅτι, πρῶτον τὰ πλοῖα ταῦτα ἦσαν ἐν ἀκινησίᾳ πολὺ πρὸ τῆς διὰ τοῦ νόμου 5304 ἀχρηστεύσεώς των καὶ ἐκ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πλοιοκτήτης, ὅστις ἐπιθυμεῖ νὰ φέρῃ πλοῖον ἐπιβατηγόν, ὁπωσδήποτε νέον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κεφαλαίων ἅτινα ἤθελε διαθέσει πρὸς ἀγορὰν τούτου, ἐφόσον ἤθελε συναγωνισθῇ πρὸς πλοῖα ἐντελῶς πεπαλαιωμένα, ὅπως τὰ περὶ ὧν πρόκειται. Ἐπίσης ἡ γνώμη αὕτη ἐπεκράτησεν ἐκ πληροφοριῶν τὰς ὁποίας μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἔδωκαν ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ πρὸς ἐπιθεώρησιν τῶν ἐμπορικῶν πλοίων, ἐνῶ διά τινα τῶν πλοίων τούτων εἶχεν ὁριστικῶς ἀποφανθῇ ὅτι δὲν δύνανται νὰ ταξειδεύσωσιν ἄνευ ὡρισμένων ριζικωτάτων ἐπισκευῶν, διὰ μερικὰ ἐξ αὐτῶν ἀναθεωρήσασα τὰς ἀποφάσεις της, ἀνέστειλε τὰς ἐπισκευὰς καὶ ἐπέτρεψε τὸν ἀπόπλουν αὐτῶν. Καὶ τρίτος καὶ κυριώτερος λόγος, ὁ ὁποῖος ἤγαγε τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς τροπολογίας ταύτης, εἶναι, διὰ νὰ μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου μας, ὅτι ὁ νόμος 5304 ἐψηφίσθη κατ’ ἐπιταγὴν καὶ ἐντολὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων τῆς Ἀκτοπλοΐας τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν, λοιπόν, κατὰ τὴν πρώτην Ἰανουαρίου 1933 ἐπρόκειτο νὰ ἀχρηστευθῶσι πλοῖα τῆς Ἀκτοπλοΐας τῆς Ἑλλάδος, ἦλθεν ὁ νόμος 5570, ὁ ὁποῖος ἀνέστειλε προσωρινῶς τὴν ἀχρήστευσιν. Δὲν εἶναι δι’ ἡμᾶς, διὰ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἰδικήν μας ὀρθὸν νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἀχρηστεύσεως ἀναδρομικῶς, διότι περὶ ἀναδρομικῆς ἀναστολῆς τῆς ἀχρηστεύσεως πρόκειται, καὶ παρουσιάζεται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Πολιτεία οὖσα ὑπὲρ μιᾶς ὡρισμένης ἑταιρείας, ἡ ὁποία μετὰ τὸν νόμον 5304 ἔκαμε τὸ τράστ, τὸ ὁποῖον εἶναι σήμερον μάστιξ κοινωνικὴ καὶ ναυτεργατική. Διὰ τοῦτο τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἐδέχθησαν τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἤκουσαν τὴν γνώμην μου καὶ ἔφθασαν νὰ δεχθοῦν τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§312Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν εἴχομεν ὑποστηρίξει ὅτι δὲν εἶναι ἡ ἡλικία καὶ μόνη ἡ ἀπόλυτος ἔνδειξις τῆς ἀχρηστεύσεως τῶν πλοίων καὶ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ὁ ἔλεγχος. Νομίζω ὅτι αὐτὸ τηρεῖται σήμερον.

§313Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐρχόμεθα καὶ ἀναβάλλομεν ἀναδρομικῶς τὴν ἀχρήστευσιν.

§314Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ πρᾶγμα σήμερον ἔχει τὸ ἑξῆς στοιχεῖον: ὅτι καταργεῖται ἡ ὑποχρέωσις πρὸς ἀχρήστευσιν ἁπλῶς μόνον λόγῳ ὁρίου ἡλικίας καὶ ἀνοίγομεν τὴν παλαιὰν διάταξιν, καθ’ ἥν ἡ ἀχρήστευσις θὰ γίνεται ὅταν τὸ πλοῖον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ καθίσταται ἄχρηστον. Τοῦτο εἶναι συναφὲς πρὸς τὸ δικαίωμα τῆς εἰσαγωγῆς τῶν πλοίων. Τώρα ἀπαιτεῖται νὰ εἰσαχθῶσι τὰ πλοῖα ἀφοῦ θὰ συμπληρώσωσι τὸ 25ον ἔτος τῆς ἡλικίας των καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀχρηστεύωνται τὰ πλοῖα ἁπλῶς λόγῳ ἡλικίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπακολουθῇ πλήρης καὶ ἀσφαλὴς ἔλεγχος περὶ τῆς καταστάσεως. Νὰ συζητήσωμεν βέβαια ὅπως ληφθῶσι μέτρα, ὥστε ὁ ἔλεγχος νὰ εἶναι πραγματικῶς.

§315Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πλοῖον ἀχρηστευθέν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν δύναται νὰ ἐπιδιορθωθῇ.

§316Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἷς ἐφοπλιστής, ὁ ὁποῖος διατηρεῖ καλῶς τὸ πλοῖόν του καὶ κατ’ ἔτος ἐκτελεῖ τὰς ἀναγκαίας ἐπισκευάς, νομίζω ὅτι αὐτὸς διατηρεῖ τὸ πλοῖόν του εἰς πολὺ περισσότερον χρόνον, ἀπὸ τὸν ἀμελῆ ἐφοπλιστήν. Ἐγὼ λέγω, ὅτι, ἀνεξαρτήτως ἡλικίας, τὸ πλοῖον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἐλαττώματα, πρέπει νὰ ἀπομακρύνεται, ὅπως καὶ ἀντιθέτως. Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι ὅτι αὐτὴν τὴν γνώμην ὑπεστηρίξαμεν καὶ τότε καὶ τὴν ὑποστηρίζομεν δι’ ὑμῶν.

§317Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ δι’ ὑμῶν. Ἐγὼ δὲν λέγω νὰ μὴ παύσῃ ἡ ἀχρήστευσις τῶν πλοίων, ἀλλὰ διὰ πλοῖα κηρυχθέντα ἀνίκανα διὰ πάντα πλοῦν....

§318Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ λόγον ἡλικίας;

§319Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν μὲ παρηκολουθήσατε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπα τοῦτο. Ὅτι ἤχθησαν τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, διότι ἔσχον πληροφορίας ἀπὸ μέλη αὐτῆς τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἡ ἐπιθεώρησις τῶν ἐμπορικῶν πλοίων οὐδέποτε ἔπραξε τὸ καθῆκόν της. Ἐκεῖ εἶνε ὁ κόμβος. Καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπα, ὅτι ἔρχεται ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ συζητῆται αὐτὴν τὴν ὥραν. Διότι καὶ τότε καὶ σήμερον λέγω μετὰ παρρησίας· ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐπιθεώρησιν τῶν ἐμπορικῶν πλοίων δὲν ἔκαμε ποτὲ τὸ καθῆκόν της.

§320ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διωρθώθη.

§321Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ διαρρυθμίσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἐπιθεωρήσεως.

§322Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐδῶ καταγγέλλονται ταῦτα. Ὅτι, διὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα ἐκηρύχθησαν ἄχρηστα, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ὡρισμέναι ἐπισκευαὶ εἶχον διαταχθῆ ἀπὸ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν ἐμπορικῶν πλοίων κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἤρθη ἡ πρώτη γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ αἱ ἐπισκευαὶ αἵτινες εἶχον διαταχθῆ, δὲν ἔγιναν. Δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν τὴν ἀχρήστευσιν τῶν πλοίων τὰ ὁποῖα ἤδη ἦσαν ἠχρηστευμένα ἢ ὀφείλομεν νὰ καταργήσωμεν τὸν νόμον 5304 καὶ νὰ καταβάλωμεν εἰς τοὺς πλοιοκτήτας ἐκείνους ποὺ ἐστερήθησαν τῶν πλοίων των τὴν ἀποζημίωσιν.

§323Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ κάμωμεν αὐτό, διότι εἶναι ὁ νόμος. Σύμφωνα πρὸς τὸν νόμον ἐκεῖνον, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς ἀποζημιώσωμεν, διότι δὲν κατίσχυσαν αἱ γνῶμαι αἱ ἰδικαί μας τότε, ἀλλὰ αἱ γνῶμαι τῆς τότε Κυβερνήσεως. Σήμερον δὲν μένει εἰς ἡμᾶς παρὰ νὰ κάμωμεν μίαν αὐστηρὰν ἐπιθεώρησιν.

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης.

§325Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἑνὸς κακοῦ δοθέντος μύρια ἕπονται. Κακὸν μέγιστον καὶ καταστρεπτικὸν διὰ τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν ἦτο ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, νόμος τὸν ὁποῖον σήμερον εἴμεθα ἠναγκασμένοι, δυστυχῶς, νὰ ἐμβαλλώσωμεν διὰ νὰ τὸν καταστήσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ἐφαρμοστέον. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν σκοπεῖται, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, ἡ πλήρης ἀποκατάστασις τοῦ γενομένου κακοῦ, ἀλλά, ὅπως ὑπεστήριξε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Στράτος πρὸ τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς, αἱ τροπολογίαι, πλειονοψηφίας, πλειονοψηφίας προελθούσης ἐκ τῆς ψήφου τοῦ Προέδρου, αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνουν ἀποδεκταί ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, διὰ τὴν πληρεστέραν κατάρτισιν τοῦ νομοθετήματος. Διότι τὰς δύο τροπολογίας τὰς θεωρῶ τόσον δικαίας καὶ τόσον ἐπιβεβλημένας, ὥστε νὰ μὴ παρίσταται ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνω ἐπ’ αὐτῶν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἴσως μὲ ἀπησχόλησε περισσότερον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὅμως κηδόμενος τῆς ὥρας ἀναγκάζομαι νὰ μὴ ἐπεκταθῶ, εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ ἄρθρου 5, ἡ ὑποχρεοῦσα τὰς λιμεν. ἀρχὰς νὰ ἐξασφαλίσουν ἀντὶ πάσης θυσίας, τὰς δόσεις τὰς ὀφειλομένας εἰς τὸ Ταμεῖον, τὸ ὁποῖον, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι κενόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 7, τὸ ὁποῖον εἶδον ὅτι συνήντησε τὴν ἀντίδρασιν τοῦ κ. Προέδρου, νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς.

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλεξᾶτος.

§327ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ, Κύριοι, ὅτε ἦλθε πρὸς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, διηρέθημεν εἰς δύο ὁμάδας καὶ ἐψηφίσαμεν ἀντιθέτως. Ἐν ἰσοψηφίᾳ ὑπερίσχυσεν ἡ ψῆφος τοῦ κ. Προέδρου. Ἐν τῷ μεταξὺ, ὁ κ. Βοῦλτσος, ἀποχωρήσας πρὸς στιγμήν, κατέθεσεν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν Γραμματέα τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐδήλου, ὅτι δέχεται τὴν ἄποψιν τὴν ἰδικήν μας, δι’ ἧς ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία, ἥν ὑπεστήριξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὰ λοιπὰ μέλη. Τώρα, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς τροπολογίας, ἡ ὁποία θὰ ἔφερε μίαν ἐλαφρὰν μεταβολὴν εἰς τὸ νομοσχέδιον, βεβαίως θὰ συνεζητεῖτο ἡ τροπολογία αὐτή, καὶ ἴσως, ἐν τέλει, καὶ ἡμεῖς οἱ ἄλλοι, ἄν εἴχομεν ἀντίρρησιν, ἴσως δὲ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, θὰ ἐπείθετο νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην. Ἀλλ’ ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς τροπολογίας, ἥτις ἀνέτρεπεν ἄρδην τὸ νομοσχέδιον. Ἡ τροπολογία δηλ. αὐτὴ τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν ἔλεγε τίποτε ἄλλο, ἀλλὰ κατήργει ὅλας τὰς συνεπείας τοῦ ἄρθρου 7. Διότι τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νομοσχεδίου καταργεῖ τὴν ἀχρήστευσιν, καταργεῖ δηλ. τὴν διάταξιν τοῦ νόμου 5404, τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἀπεκάλεσεν ἀνήθικον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἀπεκάλεσαν ἀνήθικον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, τὰ λοιπὰ μέλη, τὰ ὁποῖα ἐτάχθησαν μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου, τὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν παράδοξον βάσιν εἰς τὴν διάταξίν του καὶ εἰς τὴν διατύπωσίν του, νὰ ἀχρηστεύωνται ὅλα τὰ πλοῖα γενικῶς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἡλικίας. Συνεζητήσαμεν ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ καὶ τὰς ἀντιρρήσεις μας ἐπὶ τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ὑπεστήριξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰς ὁποίας ἀπόψεις μας, εὗρον ὀρθάς. Τὴν στιγμὴν δηλαδὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὡς βάσις νὰ τίθεται ἡ ἡλικία διὰ τὴν ἀχρήστευσιν διότι τὸ ζήτημα τῆς ἱκανότητος τῶν πλοίων πρὸς πλοῦν δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἡλικίαν, ἀλλὰ ἀπὸ τρόπον τῆς κατασκευῆς των, ἀπὸ τὰ ὑλικὰ μὲ τὰ ὁποῖα κατεσκευάσθησαν, ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον τὸ ὁποῖον τὰ κατεσκεύασεν, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸν τρόπον τῆς χρήσεως καὶ συντηρήσεώς των. Καὶ ἐνῶ, λέγω, πρὸς στιγμὴν δέχεται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος καὶ τὰ ἄλλα μέλη, τὰ ὁποῖα συνετάχθησαν μὲ τὰς γνώμας του, παραδόξως τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐπέμεινεν εἰς τὴν τροπολογίαν, τροπολογίαν ἀνατρέπουσαν ἐξ ὁλοκλήρου τὸ νομοσχέδιον καὶ θέτουσαν τὴν βάσιν ἥν εἶχεν ὁ νόμος 5404, ὅτι, τουτέστιν, ἡ ἀχρήστευσις πρέπει νὰ γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἡλικίας. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι παράδοξος ἡ βάσις αὐτή, δὲν εἶναι καὶ παντάπασιν λογική, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέφερα. Ἀλλά, Κύριοι, μὴ λησμονεῖτε ὅτι πρόκειται περὶ ἑλληνικῆς ἀκτοπλοΐας, ἡ ὁποία σκοπὸν ἔχει νὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς λιμένας τῆς Ἑλλάδος. Τὴν ἑσπέραν ἐκείνην μάλιστα ὑπεστήριξα, καθὼς ἐνθυμοῦνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παρίσταντο εἰς τὴν Κοινοβ. Ἐπιτροπήν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀχρήστευσιν ταύτην, ἀφοῦ διαιρέσωμεν τὰ Ἑλληνικὰ πλοῖα εἰς δύο κατηγορίας εἰς πλοῖα τὰ ὁποῖα ἐξετέλεσαν πλοῦς πρὸς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ τὰ ὁποῖα σκοπὸν ἔχουν νὰ ἐξυπηρετήσουν μόνον καὶ μόνον τὰς ἀκτὰς τῆς Ἑλλάδος. Διότι βεβαίως, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐμφανίσεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δυνάμεως, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ταχύτητος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἱκανότητος δὲν πρέπει τὰ πλοῖα, τὰ ἐκτελοῦντα τοὺς πλοῦς τοῦ ἐξωτερικοῦ, νὰ εἶναι οἱαδήποτε πλοῖα.

§328Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Δηλαδὴ ἐκεῖνοι ποὺ ταξειδεύουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πρέπει νὰ εἶναι πλέον ἐξησφαλισμένοι;

§329ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω τὸν λόγον. Διότι τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα ταξειδεύουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρέπει νὰ εἶναι πολυτελέστερα, ἀλλὰ καὶ ἱκανότερα καὶ δυνατότερα καὶ ταχύτερα. Διότι πρόκειται νὰ διαπλεύσουν θαλάσσας, εἰς τὰς ὁποίας πραγματικῶς συναντοῦν κινδύνους. Ἀλλὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι, αἱ ἀκταὶ τῆς ἑλληνικῆς θαλάσσης ἐξυπηρετοῦνται ἀπὸ αἰῶνος μὲ αὐτὰ τὰ παληοκάραβα καὶ δὲν συνέβη κανὲν δυστύχημα, λόγῳ ποιότητος καὶ ἀνικανότητος πλοίου, ἐκτὸς συγκρούσεών τινων, ὀφειλομένων εἰς ἀνικανότητα κυβερνητῶν, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω διατὶ νὰ καταλήξω εἰς τὸ τραγικὸν συμπέρασμα νὰ ρίψωμεν τόσας οἰκογενείας εἰς τὴν δυστυχίαν καὶ τὴν πενίαν. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, κ. Βουλευταί, ὅτι ὑπάρχει μία τάσις πρὸς πλεονεξίαν. Ἐντεῦθεν ὁ συναγωνισμὸς καὶ ὁ θόρυβος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο. Καὶ μολονότι οὐδεὶς διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου περὶ ἀχρηστεύσεως πλοίων ἐπλήγη, ἐπλήττετο ὅμως ἡ μικρὰ ἀκτοπλοΐα. Ὅτε δὲ ὑπεστηρίχθη ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὑπεστηρίχθη κατόπιν τῆς διαθέσεως τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ τράστ καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ συμφέροντα αὐτοῦ. Μὴ νομίζετε δὲ ὅτι προήρχετο καμμία ζημία ἀπὸ τὴν ἀχρήστευσιν τῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα ἀνῆκον εἰς τὸ Κράτος. Ζημία ἐπῆλθε μόνον εἰς τὰς μικρὰς Ἑταιρείας, αἵτινες δὲν εἶχον τὴν δύναμιν καὶ τὰ μέσα νὰ ἀχρηστεύσουν τὰ πλοῖα μὲ τὰ ὁποῖα ἔζων αὐταὶ καὶ μερικαὶ οἰκογένειαι μέσα εἰς τὰ πλοῖα ταῦτα. Διὰ τοῦτο λοιπὸν ἐπιμένομεν, διότι δὲν βλέπομεν τὴν ἀπαραίτητον ἀνάγκην νὰ τεθῇ ὡς βάσις τῆς ἀχρηστεύσεως ἡ ἡλικία. Ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἀχρηστευθῶσι πλοῖα, ὧν δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ διαγνώσωμεν τὴν ἱκανότητα. Καὶ ὑπεστηρίξαμεν ἡμεῖς ὅτι τὸ μόνον ἐχέγγυον, ἡ μόνη ἀσφαλιστικὴ δικλείς, διὰ τὴν τακτικότητα, τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν κανονικότητα τῶν πλοίων τῶν ἐκτελούντων τοὺς πλόας ἐντὸς τοῦ ἑλληνικοῦ Κράτους, εἶναι ὁ ἔλεγχος ὁ αὐστηρός. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, Κύριοι, ὅτι μὲ κατάπληξιν ἤκουσα τόσον ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ, ὅσον καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ Πολιτεία καὶ ἡ κοινωνία δὲν ἠμποροῦν νὰ ἔχουν ἐμπιστοσύνην εἰς ἕνα ὀργανισμόν, εἰς μίαν ὑπηρεσίαν, ὅπως θὰ εἶναι ἡ ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν διὰ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν πλοίων.

§330Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἔχει ἀποδείξει ἡ πεῖρα ὅτι δὲν ἀσκεῖται οὐδεμία ἐπιθεώρησις.

§331ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Κύριε Συνάδελφε, ἐγὼ δέχομαι ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγετε. Δέχομαι ἀπολύτως ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους κατερχόμενοι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τῆς ποταπότητος. Καὶ δέχομαι ἀκόμη ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν καὶ Ὑπουργοὶ δυνάμενοι νὰ κατέλθουν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Ἀλλὰ δὲν δέχομαι νὰ καθιερωθῇ μία ἀρχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιτρέπεται ἡ κοινωνία νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ ὄργανα τῆς Πολιτείας. Ἄς φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Κράτος νὰ καταρτίσουν τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχουν ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις, καὶ τότε θὰ εἴμεθα ἥσυχοι ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι θὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκόν των. Ὅλοι ὑπεστηρίξαμεν καὶ ὑποστηρίζομεν ὅτι ἡ μόνη ἀσφαλιστικὴ δικλεὶς εἶναι ὁ ἔλεγχος, ὁ ἐμπεριστατωμένος καὶ αὐστηρός, καὶ ἡ αὐστηρὰ ἐπιθεώρησις καὶ ἐμπεριστατωμένη. Διότι, ἂν καταλήξωμεν νὰ δεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ἡ πλειονοψηφία, ἂς τὴν εἴπωμεν οὕτω, τότε καταλήγομεν ἀναμφισβητήτως εἰς τὴν ἀδικίαν. Παραδίδομεν δηλαδὴ εἰς τὸ ἄγνωστον, παραδίδομεν εἰς τὸ ἀπίθανον, δὲν παραδίδομεν κἂν εἰς μίαν ἁρμοδιότητα, ἕνα ἔλεγχον, μίαν ἔστω καὶ ἁπλῆν παρατήρησιν, ἐὰν ἕν πλοῖον εἶναι ἱκανὸν ἢ δὲν εἶναι ἱκανόν πρός πλοῦν. Ἐὰν ἕν πλοῖον κατεσκευάσθη τὴν 30 Δεκεμβρίου π.χ. καὶ λήγει ἡ προθεσμία του ἕν ἔτος κατὰ τὴν ὁποίαν συμπληρώνει τὴν θητείαν του καὶ ἄλλο πλοῖον κατεσκευάσθη τὴν 1ην Ἰανουαρίου τοῦ ἑπομένου ἔτους ἐκ τῆς διαφορᾶς μιᾶς ἡμέρας διατρέχει τὸν κίνδυνον εἷς πλοιοκτήτης νὰ ἴδῃ τὸ πλοῖόν του ἀχρηστευόμενον καὶ νὰ ἀποζημιωθῇ μὲ τί; Ἐὰν μελετήσητε τὰς διατάξεις τοῦ νόμου καὶ τοῦ ὀργανισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, θὰ ἴδητε ὅτι θὰ ἀχρηστεύωνται ὑποχρεωτικῶς, λόγῳ τῆς ἡλικίας, τελείως ἀδίκως, ὡρισμένα πλοῖα, οὐδέποτε δὲ θὰ ἀποζημιωθῶσι καὶ θὰ ἀφήσωμεν πεινῶντας αὐτοὺς τοὺς πλοιοκτήτας, ὡς ἀποδεικνύουν αἱ διαμαρτυρίαι των εἰς τὴν Κοινοβ. Ἐπιτροπήν. Θὰ συμβῇ τότε, ἐκεῖνο ὅπερ ἐρρήθη καὶ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μάλλωση, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀντιρρήσεις τώρα, ὅτι ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους δὲν ἠδυνήθη τὸ ταμεῖον νὰ ἀποζημιώσῃ αὐτοὶ θὰ πένωνται αἰωνίως καὶ θὰ γίνουν δυστυχεῖς. Καὶ δὲν θὰ εἶναι δυστύχημα μόνον δι’ αὐτούς, κ. Συνάδελφε, τοῦτο, θὰ εἶναι δυστύχημα καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, λόγῳ τῆς ἀχρηστεύσεως, θὰ δημιουργήσουν ἕν κοινωνικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον καὶ ἤδη εἶναι δημιουργημένον, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον τότε θὰ εἶναι ὀξύτερον.

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λόντος.

§333Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Δὲν εἶμαι ναυτικός, ἀλλά, λόγῳ τοῦ ὅτι ἐπὶ πολλῶν σημείων ἐπεστήθη ἡ προσοχή μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἠναγκάσθην νὰ ἐρευνήσω τὸ ζήτημα καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσω μόνον ἐπὶ τοῦ σημείου, τὸ ὁποῖον ἐθίγη, δηλαδὴ ἐπὶ τῆς τροπολογίας, διὰ τὴν ὁποίαν ἐδιχάσθη ἡ γνώμη τῆς Ἐπιτροπῆς, τῶν μὲν ὑποστηριξάντων ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει ὑποβληθῇ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἄλλων δέ, ἐν οἷς καὶ ὁ κ. Στράτος, ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ, ὥστε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἰσχύων ὁ νόμος 5304, δυνάμει τοῦ ὁποίου τὰ πλοῖα ἐξακολουθοῦν νὰ ἀχρηστεύωνται βάσει τῆς ἡλικίας των. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι συντάσσομαι ἀπολύτως πρὸς τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη ἐνταῦθα ὑπὸ τοῦ κ. Στράτου. Εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο κατέληξα ἐκ τῶν ἑξῆς τριῶν λόγων. Πρῶτον, διότι συμφωνῶ καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξασφαλισθῇ πραγματικὸς ἔλεγχος, ὅστις θὰ μᾶς ἔδιδεν ἀσφαλῆ συμπεράσματα περὶ τοῦ πλευσίμου ἢ μὴ ἑνὸς πλοίου. Τοῦτο δὲν εἶναι παράδοξον, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους καὶ εἰς τοὺς μὴ ἀσχολουμένους εἰδικῶς εἰς τὰ ναυτικά, ὅτι ἐπανειλημμένως παρέστησαν θεαταὶ διαφόρων ἀτυχημάτων, τὰ ὁποῖα συνέθησαν, λόγῳ τοῦ ὅτι τὰ πλοῖα αὐτὰ, τὰ παμπάλαια, ἐξακολουθοῦν νὰ μεταφέρουν, ὑπὸ συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας μεταφέρουν, τὸ ἑλληνικὸν κοινὸν ἀπὸ λιμένος εἰς λιμένα. Προχθὲς ἀκόμη ἓν πλοῖον ἔμεινεν ἀκυβέρνητον ἐπὶ μακρὸν χρόνον εἰς τὸ πέλαγος καὶ ἐκινδύνευσαν οἱ ἐπιβάται ἀκριβῶς, διότι οὐδεὶς ἔλεγχος πραγματικὸς ἀσκεῖται ὑπὸ τῶν ναυτικῶν ἀρχῶν καὶ οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη οὔτε λαμβάνεται, ὥστε νὰ καταστῇ πραγματικῶς ὁ ἔλεγχος αὐτός. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς, ἐγὼ ἀμφιβάλλω εἰς τὴν δυνατότητα ἑνὸς πραγματικοῦ καὶ γνησίου ἐλέγχου. Αὐτὸς εἶναι ὁ εἷς λόγος διὰ τὸν ὁποῖον, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅστις ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ἵσταται εἰς τὴν θεωρίαν περισσότερον καὶ ὀλιγώτερον εἰς τὴν πρᾶξιν...

§334ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Λόγῳ τῆς ἰδιοσυγκρασίας.

§335Δ. ΛΟΝΤΟΣ. ... ἐμμένω εἰς τὴν γνώμην ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ διατηρήσωμεν τὸν νόμον 5304 ἐν ἐφαρμογῇ, ὁ ὁποῖος καθώρισε μίαν ἡλικίαν πολὺ ἀνωτέραν ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία εἰς ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη ὁρίζεται διὰ τὴν πλευσιμότητα ἑνὸς πλοίου, νὰ ἀφήσωμεν τὸν νόμον αὐτὸν ἐν λειτουργίᾳ... Δεύτερος λόγος δι’ ὃν κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτὸ εἶναι ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἐπιβάλλομεν μίαν ἀδικίαν, τὴν ἀδικίαν τῆς ἀνισότητος, διότι θὰ δημιουργηθῇ τὸ εὔλογον παράπονον ἀπὸ τοὺς πλειοκτήτας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν συμφώνως μὲ τὸν νόμον 5304. Διότι, ἐνῷ αὐτοί, συμφώνως μὲ ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος καθορίζει τὴν πλευσιμότητα τῶν πλοίων ἐκ τῆς ἡλικίας, ἠχρήστευσαν τὰ πλοῖα των ἀντιθέτως σήμερον τροποποιεῖται ὁ νόμος καὶ οἱ πλοιοκτῆται τῶν ὁποίων τὰ πλοῖα ἐπρόκειτο νὰ ἀχρηστευθῶσι, θὰ κριθῶσι κατὰ διάφορον τρόπον, μὲ διάφορα μέτρα καὶ σταθμὰ καὶ ἡ Πολιτεία, ἐνῷ τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα ὑπερέβησαν ὡρισμένην ἡλικίαν ἠχρήστευσε, τὰ ἄλλα πλοῖα ἅτινα ἔχουν τὴν αὐτὴν ἡλικίαν, σήμερον ἔρχεται, ἐπαναλαμβάνω, καὶ κρίνει κατὰ διάφορον τρόπον καὶ τὰ διατηρεῖ μετὰ τὸν ἔλεγχον αὐτὸν, ὁ ὁποῖος θεωρῶ ἐγὼ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ πραγματικὸς, τὰ διατηρεῖ ἐν πλευσιμότητι. Τὴν ἀδικίαν ταύτην νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ θεσπίσωμεν καὶ ἑπομένως καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον ὀφείλει νὰ τροποποιηθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ καὶ ἕτερος τρίτος λόγος ὑπάρχει, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἔχω πληροφορίας ἐξηκριβωμένας, ὅτι διάφοροι ἐκ τῶν πλοιοκτητῶν, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει ὅτι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον διὰ τῆς ἀχρηστεύσεως, λόγῳ τοῦ νόμου 5304, θὰ ἀχρηστεύωνται ὡρισμένα πλοῖα ἐστράφησαν ἤδη μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ ἀγαθοὺς ὅρους συναγωνισμοῦ, εἰς τὴν παραγγελίαν νέων πλοίων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀντικαθίστων τὰ πλοῖα αὐτά, τὰ ὁποῖα δὲν περιποιοῦν τιμὴν εἰς τὸ ἑλληνικὸν Κράτος, Κράτος κατ’ ἐξοχὴν ναυτικόν. Παρήγγειλαν πλοῖα νέα, τὰ ὁποῖα πράγματι θὰ ἀποτελέσουν κόσμημα καὶ καύχημα τοῦ ἑλληνικοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ καὶ τὰ ὁποῖα πράγματι θὰ μᾶς κατατάξουν εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τῶν ναυτικῶν Χωρῶν.

§336Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Οὔτε ἕν δὲν παρήγγειλαν.

§337Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Σᾶς λέγω ὅτι παρηγγέλθησαν ἤδη ἀρκετὰ. Ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ δώσω προσωπικὸν χαρακτῆρα εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω ἰδιαιτέρως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν τὴν πληροφορίαν αὐτήν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀναδημιουργία τῆς ἀκτοπλοΐας διὰ τὴν ὁποίαν βέβαια καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀναγνωρίζω ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἐνδιαφέρεται καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ γίνῃ αὕτη. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ διὰ τὰς ἀδικίας αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργηθοῦν, φρονῶ ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐν τῇ μερίμνῃ του, τὴν ὁποίαν δὲν διστάζω νὰ ἀναγνωρίσω, ὑπὲρ τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ, θὰ θελήσῃ νὰ συνταχθῇ μὲ τὴν ἐκφρασθεῖσαν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω καὶ θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν. Ἄν ἀντιθέτως πιστεύει ὅτι τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ κρίνῃ μὲ δύο μέτρα καὶ σταθμὰ καὶ ὅτι θὰ γίνῃ πραγματικῶς ὁ ἔλεγχος τῶν κρινομένων πλοίων, ἂν πιστεύει ὅτι ὀφείλει νὰ ἀδικήσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐβοήθησαν νὰ ἀναδημιουργηθῇ τὸ ναυτικὸν τῆς ἀκτοπλοΐας, τότε ἂς ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ ἂς τὸ ψηφίσῃ. Ἐγὼ ὅμως δηλῶ ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταψηφίσω τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὡς διατυποῦται εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§339ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι Βουλευταί, ὅπως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε, τὸ Λαϊκὸν κόμμα, ὅτε ὁ νόμος τῆς ἀχρηστεύσεως τῶν πλοίων ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, τὸ Λαϊκὸν κόμμα ἦτο ἀντίθετον κατὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Καὶ σήμερον πάλιν τὸ Λαϊκὸν κόμμα ἔρχεται νὰ διορθώσῃ καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν κατάστασιν τὴν πρέπουσαν εἰς τὴν ἀκτοπλοΐαν. Ὁ νόμος τῆς ἀχρηστεύσεως τῶν πλοίων, δὲν ὑπάρχει, Κύριοι, εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου. Εἰς ὅλα τὰ ναυτικὰ μέρη ὑπάρχει μία ἐπιθεώρησις τοῦ ἐμπορικῶν πλοίων, ἡ ὁποία κρίνει τὰ πλοῖα ἂν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ πλέουν ἢ ὄχι, καὶ ἐπιβάλλει εἰς αὐτὰ ὡρισμένας ἐπισκευάς. Ὁ ἐφοπλιστὴς κάμνει τὸν λογαριασμόν του καὶ ἂν ὁ λογαριασμὸς τῶν ἐπισκευῶν ὑπερβαίνει τὴν ἀξίαν τοῦ πλοίου, ἂν δύναται δηλ. μὲ τὰ χρήματα αὐτά, προσθέτων καὶ ὀλίγα τινὰ νὰ ἀγοράσῃ ἕν νέον πλοῖον, παραιτεῖται τῶν ἐπισκευῶν καὶ πωλεῖ τὸ πλοῖόν του ὡς παληοσίδερα.

§340Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Οὐδαμοῦ ὑπάρχουν πλοῖα 60 ἐτῶν.

§341ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Εἰς τὴν Ἰαπωνίαν ἠχρηστεύθη μόλις ἐφέτος ἕν, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡλικίαν 90 ἐτῶν.

§342ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. ἐκ Κεφαλληνίας Συνάδελφος, εἶναι ἀληθές, διότι, ὅπως ἠξεύρετε, κάθε πλοῖον, ἐφόσον ἐπισκευάζεται συνεχῶς γίνεται καινούργιον. Ἀλλὰ καὶ ὁ λόγος τῆς ἀχρηστεύσεως ἀποτελεῖ πρόοδον. Συνεπῶς, ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἠδύνατο νὰ παραμείνῃ εἰς ἕν Κράτος ναυτικὸν μὲ τὰς παραδόσεις τοῦ ἰδικοῦ μας ναυτικοῦ. Δὲν δύναται δηλαδὴ ἡ Ἑλλὰς νὰ κρατήσῃ ἕνα νόμον τοιοῦτον πρωτοφανῆ, νόμον, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους. Ἐγένετο ἡ ψήφισις ἐκείνου τοῦ νόμου. Ἠθέλησαν τότε ὡρισμένοι ἐφοπλισταὶ νὰ ἐπωφεληθοῦν τῆς εὐκαιρίας νὰ ἀχρηστεύσουν μίαν ὁμάδα πλοίων καὶ νὰ μείνωσι κύριοι τοῦ πεδίου. Ἀλλὰ δι’ ἄλλους λόγους ταπεινοὺς ὁ νόμος ἐκεῖνος ὑπῆρξε καταστρεπτικὸς καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ. Ἐχαλάσαμεν λοιπὸν τὸν νόμον αὐτὸν καὶ εἴπομεν, ὅτι ὅσα πλοῖα ἠχρηστεύθησαν, καλῶς ἠχρηστεύθησαν. Τὰ ἐπληρώσαμε σύμφωνα μὲ τὸν νόμον ἐκεῖνον, ἐνῶ εἴχομεν ἐξακριβώσῃ ὅτι πλεῖστοι συντελεσταὶ διὰ τὸ πλοῖα ἐκεῖνα ἦσαν ἄδικοι. Πολλοὶ ἐκ τῶν πλοιοκτητῶν ἔλαβον ποσὸν ὡς ἀποζημίωσιν μεγαλείτερον ἀπὸ ὅ,τι ὤφειλον νὰ λάβουν, παρεΐδομεν ὅμως τοῦτο καὶ ἐδέχθημεν ὅπως πληρωθοῦν, ὅπως ὁ νόμος ἐκεῖνος ὥριζε, διὰ νὰ λείψωμεν ἀπὸ διαφόρους ἀξιώσεις. Εἶπα δὲ τότε εἰς τοὺς ἐφοπλιστὰς τῶν ἀχρηστευομένων πλοίων, θὰ ἀφήσητε νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος, δὲν θὰ σᾶς δώσω ὅμως τίποτε. Σήμερον ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὸ 2ον ἄρθρον ἠθέλησε νὰ τοὺς δώσωμεν τόκους καὶ φύλακτρα. Ἐγὼ δέχομαι νὰ μοιράσωμεν τὴν διαφοράν, νὰ τοὺς δώσω τοὺς τόκους ὄχι ὅμως καὶ τὰ φύλακτρα.

§343Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ δίδονται τὰ φύλακτρα εἰς ἐκείνους τοὺς πλοιοκτήτας, οἱ ὁποῖοι τῇ συναινέσει των θὰ παραδώσωσι τὰ πλοῖα ὑπὸ τὴν κηδεμονίαν τοῦ Ταμείου Ἐκκαθαρίσεως τοῦ Ναυτικοῦ Στόλου. Ἀφοῦ δίδετε εἰς τοὺς μεταγενεστέρους, πῶς δὲν θὰ δώσητε εἰς τοὺς προηγουμένους; Αὐτὸ εἶναι μία ἀδικία δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μόνοι των ἔδωκαν τὰ πλοῖα ὑπὸ τὴν κηδεμονίαν τοῦ Ταμείου Ἐκκαθαρίσεως τοῦ Ναυτικοῦ Στόλου.

§344Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Μάλιστα τὸ ἄρθρον λέγει τὸ ἑξῆς. «Ἄρθρον 2 § 2». (ἀναγινώσκει).

§345ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δέν παραδέχεται σήμερον ὁ νόμος αὐτὸς τὴν συνέχειαν τῆς ἀχρηστεύσεως τῶν πλοίων, τῶν ὁποίων, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ τοῦ δευτέρου, ἀνεβλήθη ἡ ἀχρήστευσις, διότι, ὡς εἴπομεν ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὑπεύθυνοι τοῦ νόμου ἐκείνου τῆς ἀχρηστεύσεως. Συνεπῶς, ἀφοῦ τὸν καταργοῦμεν δὲν δυνάμεθα νὰ περιλάβωμεν καὶ ἐκεῖνα τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα, λόγῳ ἀναδρομῆς ἔμειναν ἔξω. Καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὰ περιλάβωμεν, διότι τὸ Ταμεῖον πρῶτον, δὲν ἔχει χρήματα...

§346Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχει χρήματα, διότι δὲν πληρώνουν οἱ ἐφοπλισταί.

§347ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Χρεωστοῦν 500–600.000. Αὐτὰ εἶναι τὰ ὀφειλόμενα. Δὲν εἶναι πολλὰ χρήματα. Δὲν ὑπάρχουν λοιπὸν χρήματα, ἀλλὰ καὶ τὸ σπουδαιότερον πάντων, εἶναι ὅτι σήμερον, ὡς ἔχει ὁ ἀκτοπλοϊκὸς στόλος, τὰ πλοῖα αὐτὰ εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν δύναμιν τοῦ ἐμπορικοῦ στόλου.

§348Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἡ Κοινοβουλ. Ἐπιτροπή, διὰ παμψηφίας, ἐδέχθη, τὸ ἄρθρον τῆς αὐξήσεως τῆς εἰσαγωγῆς τῶν πλοίων. Ἐὰν αὐξήσητε ἀπὸ 20 ἔτη εἰς 25 τὴν ἡλικίαν τῶν εἰσαγομένων πλοίων εἰς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, σᾶς βεβαιῶ ὅτι εἰς διάστημα δύο ἐτῶν θὰ ἐξέλθωσι πολὺ περισσότερα πλοῖα ἀπὸ ὅσα ὑπῆρχον.

§349ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἑπομένως ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τῶν δεκατριῶν πλοίων.

§350Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι δεκατρία, εἶναι ἐννέα, ἐξ ὧν ἑπτά πρόκειται νὰ ἀχρηστευθοῦν. Ἀκούσατε ποῖα εἶναι: «Ναυκρατοῦσα», κλπ.» (ἀναγινώσκει). Μένουν λοιπόν ἑπτά. Δὲν φαντάζομαι νὰ θέσητε εἰς ἐνέργειαν τήν «Ἐλευσῖνα».

§351Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν πρόκειται νὰ θέσωμεν εἰς ἐνέργειαν τὴν «Ἐλευσῖνα», ἀλλὰ δὲν πληρώνομεν τὴν ἀχρήστευσιν.

§352Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὰ εἶναι ἄχρηστα. Συνεπῶς τὰ θέτετε ἐν κινήσει σεῖς.

§353ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν θέτω ἐν κινήσει οὐδὲν πλοῖον. Δὲν τὰ ἀποζημιώνομεν ὡς ἀχρηστευθέντα. Τὰ ἐξαιρῶ τοῦ νόμου τῆς ἀχρηστεύσεως.

§354Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ φέρω ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι νομίζω ὅτι ἡ ἐπιθεώρησις τῶν ἐμπορικῶν πλοίων οὐδέποτε ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν της.

§355ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Τόσον εἴμεθα σύμφωνοι εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, ὥστε πρόκειται νὰ φέρω νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ὡς προϊστάμενος τῆς ἐπιθεωρήσεως αὐτῆς θὰ ὁρίζεται μάχιμος ἀξιωματικὸς μὲ ἐξαιρετικὰς γνώσεις. Συμφωνῶ ὅτι ἡ ἐπιθεώρησις τῶν ἐμπορικῶν πλοίων δὲν ἐξετέλεσε τὸ ἔργον της.

§356Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Συμφωνεῖτε, ἀλλὰ τὰ πλοῖα θὰ κινηθοῦν τώρα μὲ τὴν ἐπιθεώρησιν.

§357ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν θὰ κινηθοῦν, διότι θὰ μεταβῶ μόνος μου νὰ τὰ ἐξετάσω. Δὲν θὰ κινηθῇ κανέν.

§358Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤθελα νὰ προτείνω, ἐφόσον ἐπιμένετε τόσον εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, νὰ κάμητε κλᾶσιν «Λόϋδ» διὰ νὰ ταξειδεύωμεν ἐν ἀσφαλείᾳ.

§359ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Πρέπει τότε νὰ πληρώσουν ἀσφάλιστρα καὶ διὰ νὰ μεταβῆτε εἰς τὴν πατρίδα σας, πρέπει νὰ πληρώσητε 500 δραχμάς.

§360Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ προχθὲς πεντακόσιοι ἐπιβάται ἦσαν ἐν μέσῳ πελάγει. Εἰς κανὲν Κράτος τοῦ κόσμου δὲν γίνεται ἐκεῖνο ποὺ γίνεται ἐδῶ.

§361ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Εἶχον τὴν τόλμην νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔγιναν τὰ ὀλιγώτερα δυστυχήματα.

§362ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἑπομένως ἡ τροπολογία τοῦ νὰ ἀχρηστευθοῦν καὶ τὰ πλοῖα τὰ 9 ἢ 11, δὲν εἶναι δεκτὴ παρ’ ἐμοῦ. Ἐπίσης καὶ τὸ ἕτερον ἐπιχείρημα, διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἡλικίας, ἐπίσης θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ τὸ κάμω δεκτόν. Τὸ μόνον σωστό, ἡ μόνη σωστὴ παράγραφος καὶ τὸ μόνον ἄρθρον εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον, τὸν ἄθλιον, ἦτο ἡ διάταξις αὐτή, ἡ ὁποία πραγματικῶς θὰ μᾶς ἀνανεώσῃ κάπως τὸν ἀκτοπλοϊκόν μας στόλον, θὰ μᾶς τὸν φέρῃ εἰς μίαν κάποιαν καλὴν κατάστασιν, διότι ἂν φέρετε 25 χρόνων πλοῖα, δὲν θὰ ἔχετε μετὰ 15 χρόνια παρὰ παληοκάραβα. Ἐνῶ, ἂν φέρετε εἴκοσι χρόνων πλοῖα, θὰ ἔχετε μίαν εἰκοσαετίαν ὁλόκληρον, διὰ νὰ τὰ δουλέψετε. Τὸ ἐπιχείρημα ποὺ εἴπετε, ὅτι οὐδὲν πλοῖον δύναται νὰ ἀγορασθῇ εἰς μικρὰς τιμάς, δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἔχει ἀγορασθῆ ἡ «Ἀκρόπολις» καὶ τὸ ἄλλο ποὺ ἠγόρασε ἡ Ἡνωμένη Ἀκτοπλοΐα ἀντὶ τοῦ ἐλαχίστου ποσοῦ τῶν 4.500 λιρῶν. Εὑρίσκεται δὲ πρὸς ἐκτέλεσιν ἀφθονία τοιούτων πλοίων, ἀπὸ 5–7 χιλ. λιρῶν. Δύναται λοιπὸν νὰ πλουτισθῇ ὁ ἀκτοπλοϊκὸς στόλος διὰ πλοίων ἄλλων ἡλικίας κατωτέρας τῶν εἴκοσιν ἐτῶν καὶ νὰ ἔχωμεν καράβια κάπως τῆς ἀνθρωπιᾶς, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ταξειδεύωμεν καὶ μὲ μικρὰς τιμάς. Συνεπῶς, νὰ αὐξήσῃ ἡ ἡλικία τῆς εἰσαγωγῆς τῶν πλοίων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαλάσῃ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τὸ μόνον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἦτο πραγματικῶς καλόν. Διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς ἐμπορικῆς ἀτμοπλοΐας, ὅπως εἴπομεν καὶ πρίν, εἴμεθα σύμφωνοι ὅτι θὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της. Καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπα, ὅτι θὰ φέρω ἐνταῦθα νομοσχέδιον διὰ νὰ θέσω ἐπικεφαλῆς ἕνα πλοίαρχον, θὰ πλουτίσω τὴν ἐπιθεώρησιν τῆς ἐμπορικῆς ἀτμοπλοΐας δι’ ἑνὸς ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν ἀνωτέρων, δραστηρίων καὶ μηχανικῶν, ἰατρῶν, ναυπηγῶν καὶ θὰ τοὺς καταστήσω ὑπευθύνους. Θὰ ἠμπορέσῃ τότε ἡ ἐπιθεώρησις αὐτὴ νὰ κάμῃ τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν πλοίων ὡς πρέπει. Ἄνευ αὐτοῦ τοῦ ἐλέγχου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀκτοπλοΐα. Θὰ ἐπιμείνω ἐπίσης, ὅπως τὰ πλοῖα αὐτὰ ἔχουν συγκοινωνίαν μετὰ τῆς ξηρᾶς κατὰ τὸν πλοῦν, δηλαδὴ ἀσύρματον τηλέφωνον ἢ ἀσύρματον, ὥστε νὰ μὴ κινδυνεύουν νὰ πνιγοῦν, ὅπως ἡ «Σάμος» πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ στείλῃ ἕνα Σ.Ο.Σ. Αὐτὰ θὰ προσπαθήσωμεν ὅλα νὰ τὰ βελτιώσωμεν μὲ διάφορα νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα προσεχῶς θὰ φέρωμεν ἐνώπιόν σας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, ὅπως μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὰς ἄλλας τροπολογίας, ἐκτὸς ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἐδέχθην ἤδη, δηλ. τὴν τροπολογίαν τῆς «Καλυδώνος», τὴν ὁποίαν εἶχε ζητήσει ἡ ἑταιρεία, ἀφοῦ ἐδήλωσε ὅτι τὴν ἐπεσκεύασεν.

§363Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Εἶναι φάντασμα.

§364ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἰς τὰ ἔξοδα φυλακῆς καὶ συντηρήσεως, ἐδέχθην τὴν δευτέραν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Διὰ δὲ τὰς ὀφειλάς, ἐδέχθην τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράγραφον αʹ τοῦ ἄρθρου 20, ἐπίσης θὰ τὴν κάμω δεκτήν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι οὕτω ἐξυπηρετῶ τὴν ἀκτοπλοΐαν.

§365Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγκαθιστᾶται μονοκρατορίαν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ τόσον σκληρὰ διὰ τὴν κοινωνίαν καὶ τοὺς ἐργάτας, ὥστε σεῖς ὁ ἴδιος πολὺ γρήγορα θὰ φέρετε ἀντίθετον νομοσχέδιον.

§366ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐπίσης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ, εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον, ὅπως ἀποζημιωθοῦν τὰ ἕνδεκα πλοῖα. Δὲν δέχομαι τὴν ἀποζημίωσιν τῶν πλοίων αὐτῶν καὶ δι’ ἕνα ἀκόμη σοβαρώτατον λόγον. Ὅτι, ὅτε ἠρωτήθην πρὸ πολλῶν μηνῶν ἐκ μέρους τῶν ἐφοπλιστῶν ἂν θὰ παρατείνω, διότι εἶχον δικαίωμα νὰ ἀναστείλω τὴν παράτασιν διὰ Διατάγματος καὶ ἂν θὰ θέσω καὶ αὐτὰ εἰς τὴν ἀχρήστευσιν τούς εἶπα ὄχι. Θὰ παρατείνω μέχρι τέλους τοῦ ἔτους τὴν διατήρησιν τῶν πλοίων αὐτῶν. Ἐπιπροσθέτως δὲ εἶπα, ὅτι σκέπτομαι νὰ κάμω νόμον νὰ σᾶς ἐξαιρέσω. Ἔχω δώσει δηλ. λόγον καὶ ἔχω ἀνειλημμένην ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ θέλω νὰ πάρω ὀπίσω. Καὶ διὰ τοῦτο, ὅπως γνωρίζετε, ἐστηρίχθησαν εἰς τὸν λόγον μου—καὶ ὤφειλον νὰ στηριχθοῦν— καὶ προῆλθον ἤδη εἰς ἐπισκευὰς καὶ διορθώσεις πλείστων ἐκ τῶν πλοίων αὐτῶν, ἅτινα εἶναι δυνατὸν νὰ πλεύσουν. Καὶ θὰ ἦτο τρομερὸν ἀδίκημα διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, νὰ τοὺς εἴπω· ἀφοῦ ἐπετάξατε τόσα ἑκατομμύρια δραχμῶν, διὰ νὰ κάμητε τὰ καράβια σας νὰ ταξειδεύουν, νὰ τὰ θέσητε ἤδη εἰς ἀχρηστείαν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, νὰ ἐγκρίνῃ τὴν γνώμην αὐτήν.

§367Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν δέχεται τὴν αὔξησιν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν παλαιῶν πλοίων εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι θὰ εἰσαχθοῦν πλοῖα παλαιὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀποδέχεται τὴν ἄρσιν τῆς ἀναστολῆς τῆς ἀχρηστεύσεως, διότι τὰ πλοῖα αὐτὰ εἶναι παλαιά. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν ἀνακολουθίαν.

§368ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν εἶμαι καθόλου ἀνακόλουθος. Ἄλλος εἶναι ὁ εἷς λόγος καὶ ἄλλος ὁ ἄλλος. Ἄλλη βάσις εἶναι ἡ μία καὶ ἄλλη ἡ ἄλλη. Σᾶς εἶπα ὅτι οὔτε χρήματα ἔχω, οὔτε θέλω νὰ ἐξακολουθήσω τὸν νόμον τῆς ἀχρηστεύσεως.

§369Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας θὰ τεθοῦν πάλιν ἐν κινήσει.

§370ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ἐμπορικῶν Πλοίων τὰ εὕρῃ ἐν κινήσει, εἶναι δικαίωμά της νὰ τὰ ἀχρηστεύσῃ.

§371Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡμεῖς ἐμμένομεν εἰς τὰς ἀντιλήψεις μας, διότι νομίζομεν ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τὸ κοινὸν συμφέρον καὶ ὅτι δὲν τασσόμεθα ὑπὲρ μιᾶς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ τύραννος τῆς κοινωνίας καὶ τῶν ἐργατῶν.

§372ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐγὼ δὲν τάσσομαι ὑπὲρ οὐδεμιᾶς Ἑταιρείας.

§373Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι σεῖς, ἀλλ’ ὁ νόμος.

§374ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴ δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§375ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§376ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν καὶ ὥραν 5 μ.μ. (Ὥρα 1 καὶ 30 πρωϊνή)