1933.10.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 47η

ΔΕΥΤΕΡΑΣ 23 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία κ. Χ. ΒΟΖΙΚΗ

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα· Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ βουλευτὴς Λευκάδος κ. Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πρεβέζης, βεβαιοῦντος τὴν ἐξ ὁλοκλήρου καταστροφὴν τοῦ ἐλαιοκάρπου τῶν Δήμων Ἐλωμένου καὶ Εὐγήρου Λευκάδος, ὅστις ἀποτελεῖ τὸ μοναδικὸν προϊόν τῶν κατοίκων ἐκ τῆς πρωτοφανοῦς εἰς μέγεθος χαλάζης καὶ ἐπακολουθησάσης σπουδαιοτάτης βροχῆς καὶ παρακαλεῖ νὰ ληφθῶσι ἐπειγόντως μέτρα ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν. —Ὁ αὐτὸς ὡς ἄνω βουλευτὴς καταθέτει ἀναφορὰν δι’ ἧς αἰτεῖται τὴν ἄμεσον λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν Λευκάδος, οἵτινες πράγματι τελοῦν εἰς δεινὴν θέσιν ἐκ τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς εἰς τὸ μοναδικὸν προϊόντων, τὸν ἐλαιόκαρπον, καὶ παρακαλεῖ ὅπως τὸ Κράτος ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς τούτους, τελοῦντας ἐν ἀπογνώσει, ἅμα δὲ παρακαλεῖ ὅπως σταλῶσι γεωπόνοι, οἵτινες νὰ βεβαιώσωσι τὸ μέγεθος τῶν καταστροφῶν, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων, εἶναι ἄφευκτος ἡ μέλλουσα νὰ ἐπακολουθήσῃ δυστυχία καὶ ἀπόγνωσις τῶν κατοίκων ἰδίως τῶν δήμων Εὐγήρου καὶ Ἐλωμένου. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ καὶ Κ. ΚΩΝ-ΣΤΑΣ καταθέτουν τηλεγράφημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Σάμου, ζητοῦντος τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀκτοπλοΐας». —Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ καταθέτει διάφορα τηλεγραφήματα τοῦ Προέδρου Κοινότητος Βλυχοῦ, ἀναγγέλλοντος τὴν παντελῆ καταστροφὴν τοῦ ἐλαιοκάρπου καὶ τὰς ἀνυπολογίστους ζημίας ἐκ τῆς καταπεσούσης χαλάζης πρωτοφανοῦς μεγέθους καὶ ραγδαιοτάτης βροχῆς καὶ ἐπικαλεῖται τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἐν ἀπογνώσει εὑρισκομένων ἐλαιοπαραγωγῶν. 2) Τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Βουρνικᾶ Λευκάδος, δι’ οὗ ζητεῖται, ὅπως ἔλθῃ ἀρωγὸν τὸ Κράτος πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ὑποστάντων καταστροφὴν ἐλαιοπαραγωγῶν ἐκ τῆς ἐνσκηψάσης θεομηνίας, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας κατεστράφη ὁλοσχερῶς ὁλόκληρος ἡ ἐλαιοπαραγωγή. 3) Τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Βουρνικᾶ καὶ ἐπιτροπῆς χαλαζοπλήκτων, διεκτραγωδούντων τὴν πλήρη καταστροφὴν ἐλαιοκάρπου, ἀμπέλων, κήπων, δένδρων καὶ πάσης φυτείας δι’ ὁλόκληρον πενταετίαν, ὡς ἐκ τῆς μανίας τῶν στοιχείων τῆς φύσεως καὶ τῆς πλήρους συντριβῆς, ἥν ὑπέστησαν οἱ παραγωγοί, οἵτινες τελοῦν ἐν πλήρει ἀπογνώσει. 4) Τοῦ Ταμείου Προνοίας ἐλαιοπαραγωγῆς Λευκάδος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνακοινοῦται ὅτι κατεστράφη παντελῶς καὶ ἐξ ὁλοκλήρου ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ ἐκ χαλάζης καὶ ραγδαίας βροχῆς καὶ αἰτεῖται τὴν λῆψιν μέτρων παρὰ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς προστασίαν καὶ ἀποζημίωσιν τῶν καταστραφέντων παραγωγῶν, τῆς ζημίας ἀνερχομένης εἰς 90%. —Ὁ Λάζαρος Σαλαμούρης, κάτοικος Κοιλάδος, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς Λιμενικῆς Ἀρχῆς, ἥτις συνέλαβεν ἁλιεῖς ἐξ Ἑρμιονίδος ἁλιεύοντας διὰ δικτύων καὶ κάποτε διὰ γαλατσίδας, ἥτις ἔχει ἐξαιρεθῆ τοῦ νόμου 2061. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. ΤΣΙΡΩΝΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα ἀναπήρων Πύλου, ζητούντων τὴν μονοπώλησιν τῶν σιγαρέττων παρὰ τῶν ἀναπήρων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Φιλεκπαιδευτικοῦ Συλλόγου Σεληνοῦντος, ζητοῦντος τὴν ἀποστολὴν καθηγητοῦ τῆς Γαλλικῆς μὴ ὑπάρχοντος τοιούτου. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Ἁγίου Γεωργίου Λεβαδείας, ζητεῖ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν παραγωγῶν, λόγῳ τῆς καταστροφῆς τῆς βαμβακοκαλλιεργείας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ καταθέτει αἴτησιν τῆς Εἰρήνης χήρας Σπυρίδωνος Μποκόλου, ζητούσης τὴν χορήγησιν συντάξεως διὰ τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ της Ἀποστόλου Μποκόλου. — Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις κατωτέρων ἀποστράτων ἀξιωματικῶν στρατοῦ, ὑποβάλλει τροποποιήσεις εἰς τὸν νόμον 5579 «περὶ Στρατιωτικῆς Ἱεραρχίας καὶ Στρατιωτικῶν Προβιβασμῶν». — Οἱ κάτοικοι Τεγέας ζητοῦν τὴν κατάργησιν τῆς ἐπιβληθείσης φορολογίας ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων ἐκ τῆς περιφερείας Μαντινείας γεωμήλων. — Ὁ Πρόεδρος τῶν ἀκτημόνων προσφύγων Ἐδέσσης ζητεῖ τὴν ἐξακολούθησιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ συνεργείου διανομῆς γαιῶν Βρύττων Ἐδέσσης. — Οἱ κάτοικοι Βόλου, διαμαρτύρονται διὰ τὴν διακοπὴν τῆς τροχιοδρομικῆς συγκοινωνίας Ἁγ. Κωνσταντίνου καὶ Ἀναύρου. — Ὁ Λαϊκὸς Πολιτικὸς Σύλλογος Καισαριανῆς διαμαρτύρεται διὰ τὴν τέλεσιν σκοπευτικῶν ἀγώνων εἰς τὸ θεωρηθὲν ὡς ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν συνοικισμῶν μέρος καὶ ζητεῖ τὴν μεταφορὰν τοῦ Σκοπευτηρίου ἐκεῖθεν. — Ὁ Πρόεδρος ἐργατῶν Καβάλλας διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν παραλαβῆς ἐπιβατῶν Γʹ θέσεως εἰς τὰ ἀτμόπλοια «Ἁγία Ζώνη» καὶ «Κατίνα». — Ὁ Σύλλογος Βορειοηπειρωτῶν Φλωρίνης ζητεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως τῶν Βορειοηπειρωτῶν. — Τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου Θεσσαλονίκης ζητεῖ τὴν ἐπέκτασιν καὶ εἰς αὐτοὺς τοῦ ἐπιδόματος τοῦ χορηγηθέντος εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου τῶν Ἀθηνῶν, τὴν ἐπέκτασιν τῶν 3) 16 κλπ. — Ὁ Σύλλογος ὑπαλλήλων Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, Τραπεζῶν καὶ Γραφείων ζητεῖ τὴν λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἀνέργων ὑπαλλήλων τῶν Τραπεζῶν, Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ Γραφείων. — Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις συνταξιούχων σιδηροδρομικῶν διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ νόμου δυνάμει τοῦ ὁποίου θὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς ἔχοντες ἐπαρκῆ συντάξιμον ὑπηρεσίαν πρὸς ἀπολαβὴν συντάξεως οἱ ἐκ τῶν ἀπολυθέντων παρὰ τῆς Ἑταιρείας Μεταφορῶν «Τροχιοδρομικοὶ Ἀπεργοί». — Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Καλαμῶν, διαμαρτύρεται, διότι ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης κατέστη ἐκεῖ σχεδὸν ἀδύνατος, ἐλλείψει τῶν ἐπὶ τούτῳ τεταγμένων ἁρμοδίων δικαστικῶν λειτουργῶν. — Κληροῦχοι Μελίσκας Ἄρτης διαμαρτύρονται, διότι ἡ γεωργικὴ περιφέρεια Ἄρτης διέταξε τὸ συνεργεῖον διανομῆς νὰ προβῇ εἰς τὴν διανομὴν τοῦ ἀγροκτήματος Μπελίσκας ἐξ ἧς ζημιώνεται ὁλόκληρος ὁ Συνοικισμὸς. — Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία ἐργατῶν Ἑλλάδος ζητεῖ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀπολυθέντων τροχιοδρομικῶν κλπ. — Γονεῖς ἐκ Κονίτσης εὐχαριστοῦν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ ψηφισθέντα νομοσχέδια περὶ παιδείας. — Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος Παραμυθίας ζητεῖ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. — Ὁ Ἐμπορικός, Βιομηχανικὸς καὶ Ἐπαγγελματικὸς κόσμος Ἑρμουπόλεως ζητεῖ τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 30 τοῦ νόμου 5304. — Ὁ Γεώργιος Στιβανάκης κάτοικος Ἀθηνῶν ζητεῖ τὴν ψήφισιν νόμου δι’ οὗ νὰ δύναται ὁ καταδικασθεὶς δι’ ἐγκληματικὴν ποινὴν νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπανεκδίκασιν τῆς ὑποθέσεώς του. — Οἱ βουλευταὶ κ.κ. ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ καὶ Κ. ΚΩΝ-ΣΤΑΣ καταθέτουν τηλεγράφημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Σάμου, ζητοῦντος τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀκτοπλοΐας». — Ὁ κ. Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως ὀφειλῆς Δήμου Ἀθηναίων πρὸς Δημόσιον ἐκ ρυμοτομίας οἰκοπέδου τοῦ Δημοσίου κειμένου ἐν Ἀθήναις». Ἡ ἐπὶ τῆς ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ μειώσεως προσφύγων χρεῶν» 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων 4816, 5136 καὶ 5378 περὶ κτημάτων ἀπαλλοτριωθέντων ἐν ταῖς περιφερείαις Μαργαριτίου καὶ Παραμυθίας». 3) «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν νόμων 5485 καὶ 5486 περὶ αὐξομειώσεως τοῦ ἐνοικίου ρητίνης ἔτους 1932». Ἡ ἐπὶ τῶν ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἑρμηνείας τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νόμου 5543 «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ὀκτωβρίου 1922 Β. Δ. «περὶ διακανονισμοῦ τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐξ ἀποστρατείας διαθεσιμότητος κ. λπ. ἀνακληθέντων ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς» καὶ 2) «Περὶ μεταφορᾶς πιστώσεως ἐκ τοῦ Κεφ. 2)2 εἰς τὸ κεφ. 1)1 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης χρήσεως 1932–33». Ἡ ἐπὶ τῶν ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Σώματος τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων νόμων». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἐδαφίου 6 τοῦ ἄρθρου 67 τοῦ νόμου 5478 «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὴν συγκρότησιν, σύνθεσιν καὶ ἁρμοδιότητα τοῦ Συμβουλίου διὰ τοὺς γραφεῖς καὶ δακτυλογράφους τῆς Χωροφυλακῆς». 3) «Περὶ ἀποσπάσεως τῆς Κοινότητος Τραχείας ἀπὸ τῆς Ἐπαρχίας Τροιζηνίας καὶ ὑπαγωγῆς αὐτῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ναυπλίας». Ἡ ἐπὶ τῶν ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συντάξεως τῶν εἰρήνῃ παθόντων ἀπὸ φυματίωσιν ὁπλιτῶν». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΤΖΙΒΑΣ, Ε. ΜΑΝΩΛΑΤΟΣ, Κ.

ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ, Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ, Π. ΡΑΛΛΗΣ, Γ.

ΣΤΡΑΤΟΣ, Δ. ΧΕΛΜΗΣ, Γ. ΤΣΟΝΤΟΣ ΒΑΡΔΑΣ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ διὰ τοῦ Ν. Δ. τῆς 11 Νοεμβρίου κωδικοποιηθέντος νόμου 3616 «περὶ Στρατιωτικῆς Ἱεραρχίας καὶ Στρατιωτικῶν Προβιβασμῶν». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συντάξεως ὑγιειονομικῶν 5333». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ καὶ Ι. ΝΙ-ΚΟΛΙΤΣΑΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων περὶ συντάξεων». — Ἡ ἐπὶ τῶν ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀπονομῆς διπλωμάτων ἱκανότητος εἰς ἐπιτυχόντας κατὰ τὰς οἰκείας ἐξετάσεις ἐργάτας θαλάσσης». — Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ, Π. ΡΑΛΛΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ Στρατοῦ». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΤΣΟΧΑΣ, Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ὀκτωβρίου 1922 Ν. Δ. περὶ διακανονισμοῦ τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐξ ἀποστρατείας, διαθεσιμότητος κλπ. ἀνακληθέντων ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΤΣΟΧΑΣ, Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, καὶ Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω σχεδίου νόμου. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Γ. ΤΣΟΝ-ΤΟΣ ΒΑΡΔΑΣ, Σ. ΠΑΪΠΕΤΗΣ, Α. ΤΖΙΒΑΣ καὶ Σ. ΣΧΙΝΑΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου περὶ συντάξεων». — Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙ-ΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ συστάσεως Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἀτμοπλοϊκῶν ὑπαλλήλων Πειραιῶς καὶ Ταμείου Περιθάλψεως ἐργατῶν Κεραμοποιῶν».

§3Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§5Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Καταθέτω μίαν τροπολογίαν εἰς τὸν νόμον περὶ Χωροφυλακῆς καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω δύο λέξεις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως περὶ τῆς παραγωγῆς Λευκάδος, ἡ ὁποία κατεστράφη παντελῶς.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§7Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω δύο λέξεις, σχετικῶς πρὸς τὴν πλήρη καὶ παντελῆ καταστροφὴν, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὴν Λευκάδα καὶ εἰδικῶς εἰς δύο ἐλαιοφόρους αὐτῆς Δήμους. Σημειώσατε ὅτι οἱ τέως οὗτοι Δῆμοι τῆς Λευκάδος οὐδὲν ἄλλο παράγουν προϊὸν ἢ μόνον αὐτό. Ἐξ αὐτοῦ συντηροῦν τὰς οἰκογενείας των, αἱ ὁποῖαι εἶναι οἰκογένειαι ἀγροτῶν. Ἀλλεπάλληλα, ἴσως ἑκατοντάδες τηλεγραφήματα καὶ τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πρεβέζης καὶ τοῦ Ταμείου Προνοίας Ἐλαιοπαραγωγῆς Λευκάδος καὶ τῶν Κοινοτικῶν Συμβουλίων καὶ τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων καὶ τῶν κατοίκων τῶν Κοινοτήτων, καταφθάνουν διεκτραγωδοῦντα μίαν κατάστασιν πλήρους συντριβῆς, ἐπελθούσης κατόπιν ραγδαιοτάτης βροχῆς καὶ χαλάζης πρωτοφανοῦς μεγέθους. Ἐκεῖνο ποὺ προπαντὸς προέχει εἶναι νὰ σταλοῦν γεωπόνοι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐξετάσουν τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς. Βέβαια δὲν παραβλέπει κανεὶς τὴν δυσχέρειαν τοῦ Κράτους νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς μίαν τοιαύτην καταστροφήν, ἀλλὰ τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς εἶναι τοιοῦτον, ὥστε μία ἀδιαφορία τοῦ Κράτους, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ πόροι τῶν κατοίκων ἦσαν μόνον αὐτοί, θὰ ἐσήμαινε τὴν πλήρη ἀπογοήτευσιν τῶν κατοίκων αὐτῆς. Εἶναι ἔργον λοιπὸν ἀνθρωπισμοῦ καὶ ἀλληλεγγύης τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς παθόντας καὶ ἔργον ὑψίστης δικαιοσύνης νὰ ληφθοῦν τὸ ταχύτερον μέτρα βεβαιώσεως πρῶτον τοῦ μεγέθους τῆς καταστροφῆς καὶ δεύτερον ἄμεσος κατόπιν ἀρωγὴ αὐτῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους, ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑπολειμμάτων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ταὐτοχρόνως δὲ νὰ δοθῇ μία προσωρινὴ ἀναστολὴ τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων ὑπὸ τῶν κατοίκων αὐτῶν, διότι θὰ εἶναι σκληρὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν πλέον τίποτε, κατόπιν καὶ τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς, νὰ πληρώσουν καὶ φόρους. Νομίζω ὅτι εὐμενῶς θὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ αἴτησις αὑτή.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λόγῳ ἀπουσίας τῶν κ. Ὑπουργῶν, παρακαλῶ νὰ διακόψωμεν ἐπὶ 5′. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις 5′ λεπτά.)

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον.

§10Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἐνθυμεῖται, ὅτι ὁ ἀντιστράτηγος κ. Μαζαράκης Αἰνιὰν εἶχε δημοσιεύσει εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἑστία» ὅτι εἶχεν ἀναζητήσει ἔγγραφα τῆς ἐπαναστάσεως, τὰ ὁποῖα ὁ μακαρίτης Αἰνιάν, συγγενὴς τοῦ κ. Μαζαράκη, εἶχε παραχωρήσει εἰς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς καὶ δὲν τὰ ἀνεῦρε. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα τῆς ἐπαναστάσεως, πολύτιμα χειρόγραφα, μὴ δυνάμενα νὰ ἀντικατασταθῶσι, δὲν ἀνευρίσκοντο εἰς τὰ Ἀρχεῖα τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, ἔκαμε μίαν δημοσίευσιν καὶ κατήγγειλε τὸ γεγονός. Τότε, κ. Βουλευταί, ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἀπωλέσθησαν, διότι κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1922– 23 ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἐστρατωνίσθησαν τμήματα στρατοῦ, τινὲς δὲ στρατιῶται εἰσῆλθον καὶ εἰς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς καὶ ἐσύλησαν διάφορα ἔγγραφα. Τοῦτο ὅμως ἦτο ἀνακριβές. Ἦτο ἀνακριβές, διότι εἰς νέαν δημοσίευσιν τοῦ κ. Μαζαράκη, καταχωρηθεῖσαν ἐπίσης εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἑστίαν», ἀποδεικνύει ὅτι τὰ ἐν λόγῳ ἔγγραφα δὲν ἀπωλέσθησαν οὐδὲ ἐλαφυραγωγήθησαν, ἀλλ’ ἐπωλήθησαν ἄνευ μάλιστα δημοπρασίας, ὡς χάρτης ἄχρηστος! Ἑπομένως, καταρρίπτεται ἀφ’ ἑαυτῆς ἡ δοθεῖσα πληροφορία, ἐὰν ὄντως ἐδόθη τοιαύτη, ὅτι τὰ Ἀρχεῖα ταῦτα τοῦ Κράτους, τοὐτέστι τὰ ἔγγραφα τῆς ἐπαναστάσεως, ἐσυλήθησαν παρὰ τῶν στρατιωτῶν. Διότι ἡ ὑπεύθυνος δήλωσις τοῦ στρατηγοῦ κ. Μαζαράκη καταδεικνύει σαφῶς, ὅτι ταῦτα ἐπωλήθησαν παρὰ τῶν διευθυνόντων τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς καὶ ἐπωλήθησαν πρὸς πολτοποίησιν καὶ κατ’ ὀκᾶν. Τώρα γεννᾶται ἕν ζήτημα. Δὲν γνωρίζω τὶ εἰσέπραξεν ὁ διευθύνων τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς, ἢ τότε ἢ ὁ νῦν, ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν ἐγγράφων τούτων, καὶ ἂν τὸ εἰσπραχθέν ἔσοδον εἰσῆλθεν ὡς δημόσιον ἔσοδον εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον.

§11Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ αὐτὸ ἀκόμη ἄν συνέβη θὰ ἦτο ἀπαίσιον νὰ πωληθοῦν ἀρχεῖα τοῦ Κράτους ὡς χαρτὶ ἄχρηστο.

§12Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀλλ’ ἐκ τῆς ἐξ ἀφορμῆς τοῦ θέματος τούτου ἐρεύνης, ἀπεκαλύφθη, κ. Βουλευταί, ὅτι δὲν περιωρίσθησαν μόνον εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐγγράφων, τῶν πολυτίμων διὰ τὴν ἱστορίαν τῆς ἐπαναστάσεως, ἀλλ’ ὅτι καὶ ἄλλα πράγματα τῆς Βουλῆς, ὅπως ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἀντικείμενα ἀξίας ὄχι μόνον χρηματικῆς, ἀλλὰ καὶ ἱστορικῆς ἀξίας, ἐπωλήθησαν. Ἐγώ, ὁ παλαίμαχος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐνθυμοῦμαι ὅτι πρὶν, ἄλλοτε, διορθωθῇ ἡ ὀροφὴ τῆς Βουλῆς, ὑπῆρχον καὶ κίονες, οἱ ὁποῖοι ἐστήριζον τὸ Κοινοβούλιον. Ἐρωτᾶται τώρα. Αὐτοὶ οἱ κίονες, τὶ ἔγιναν; Διότι βεβαίως γνωρίζετε, ὅτι ἡ σημερινὴ ἀξία τοῦ καθαροῦ μαρμάρου δὲν εἶναι οἷα ἦτο ἐν τῷ παρελθόντι. Καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἐγγράφων τῶν πωληθέντων πρὸς πολτοποίησιν...

§13ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Εἶναι βέβαιον ὅτι ἐπωλήθησαν;

§14Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι βέβαιον, προκύπτει δὲ ἐκ τῶν δημοσιευμάτων τοῦ κ. Μαζαράκη, ὁ ὁποῖος δὲν λέγει μόνον ἁπλῶς ὅτι ἐπωλήθησαν, ἀλλὰ καὶ ποῦ ἐπωλήθησαν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ τούτου, διότι βεβαίως ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὑποθέτω ὅτι θὰ κατήρτισε ἤδη ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν, ἢ μᾶλλον ἐλεγκτικὴν τῶν πραγμάτων ἐπιτροπήν, διὰ νὰ βεβαιωθῇ ἂν τὸ καταγγελλόμενον ὑπὸ τοῦ στρατηγοῦ κ. Μαζαράκη εἶναι ἀληθὲς καὶ ἑπομένως θὰ ἀχθῇ τὸ ὅλον ζήτημα, ὄχι μόνον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ τὴν ὁδὸν τὴν δικαστικὴν θὰ ἀκολουθήσῃ, ἐὰν βεβαίως προκύψουν στοιχεῖα. Ἤθελα, λοιπόν, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, κ. Βουλευταί, νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ ἐπιφορτίσῃ τὴν ἐκ βουλευτῶν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία, ὅπως ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, κατηρτίσθη, νὰ προβῇ εἰς λεπτομερῆ ἐξέτασιν, ὄχι μόνον περὶ τῆς ἀπωλείας καὶ τῆς πωλήσεως πολυτίμων ἐγγράφων καὶ ἀντικειμένων, ἐχόντων ἱστορικὴν ἀλλὰ καὶ ὑλικὴν ἀξίαν, ἀλλ’ ἐπίσης νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὶ ἐγένοντο οἱ μαρμάρινοι κίονες, διότι ἡ ἀξία τῶν κιόνων αὐτῶν εἶναι μεγίστη σήμερον. Εἶναι τοῦτο ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διαλευκανθῇ, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς θὰ δώσῃ τὴν δέουσαν ἀπάντησιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ στρατηγὸς κ. Μαζαράκης Αἰνιὰν ἀνέφερε καὶ εἰς ἐμὲ τὰ γεγονότα περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Συνάδελφος. Εὗρον ὅτι πρόκειται περὶ πράξεως ἐξεταστέας παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἀσχέτως ἂν ὑπάρχει ποινικὴ εὐθύνη ἢ ὄχι. Διέταξα τὸν Διευθυντὴν τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς νὰ μοῦ κάμῃ μίαν πρόχειρον ἔκθεσιν τῶν σχετικῶν μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, τὴν ὁποίαν πράγματι μοῦ ὑπέβαλε μετ’ ὀλίγον. Τὸ ζήτημα παρουσιάσθη ἀπὸ τὸ 1931, καὶ ὁ τότε Διευθυντὴς τῆς Βουλῆς ἔκαμε ἔγγραφον εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν, παρὰ τοῦ ὁποίου ἔλαβε τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν εἶναι ἐκεῖνος ἁρμόδιος νὰ παρεμβῇ εἰς τοιαύτης φύσεως ὑπόθεσιν καὶ τὸ ζήτημα ἐσταμάτησε τότε ἕως ἐκεῖ. Ἐννοεῖται, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς σημερινῆς Διευθύνσεως τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς. Αὐτὰ τὰ πράγματα ἔλαβον χώραν κατὰ τὸ παρελθόν. Μετὰ τοῦτο ἐγένετο καὶ ἄλλη καταγγελία, ὅτι ἐχάθησαν πράγματα τῆς Βουλῆς. Νομίζω τὸ πρᾶγμα τοῦτο δὲν δύναται νὰ σταματήσῃ εἰς τὴν συζήτησιν.

§16Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πρέπει νὰ λάβῃ δικαστικὴν ὁδὸν τὸ ζήτημα τοῦτο.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεκάλεσα τὸν κ. Εἰσαγγελέα νὰ συνεννοηθῶμεν καὶ ἦλθεν ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς καὶ συνεννοήθημεν. Εἴπομεν ὅσα ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴπωμεν καὶ ἐδέχθη νὰ ἀναλάβῃ μίαν ἐνέργειαν σχετικήν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς λεπτομερείας ἐν τῷ παρόντι τοὐλάχιστον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ μοῦ ἐγένετο ἡ καταγγελία ὅτι καὶ ἄλλα πράγματα ἐχάθησαν ἔπρεπε βέβαια νὰ ἔχω μίαν διοικητικὴν ὁπωσδήποτε γνώμην διὰ νὰ βοηθήσω τὴν ἐνέργειαν τοῦ Εἰσαγγελέως. Προέβην πρὸς τοῦτο εἰς τὸν διορισμὸν μιᾶς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ὁποίαν ἔδωκα θέσιν καὶ εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Μάλλιασην, ὡς πρώην Διευθυντὴν τῶν Γραφείων τῆς Βουλῆς, δυνάμενον νὰ γνωρίζῃ καλύτερον τὰ πράγματα καὶ διώρισα καὶ τοὺς βουλευτὰς κ. Γ. Ράλλην καὶ Λ. Λαγουρὸν ὡς μέλη. Αὐτοὶ ἐπελήφθησαν ἀπὸ προχθὲς τῆς ἐρεύνης. Ἕως ἐδῶ εὑρίσκονται τὰ πράγματα. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ ἐγὼ ζητῶ νὰ μοῦ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ τὸν διορισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀναμένω δὲ τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν δὲν εἶχε καιρὸν νὰ μοῦ τὴν δώσῃ, διὰ νὰ συνεννοηθῶ περὶ τῶν περαιτέρω ἐνεργειῶν μετὰ τοῦ κ. Εἰσαγγελέως.

§18Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§20Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐξ ἀφορμῆς τῶν δημοσιευμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Συνάδελφος, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, δι’ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς τὸν κ. Μάλλωσιν, τὸν κ. Λαγουρὸν καὶ ἐμέ, μᾶς ἀνέθηκεν ὅπως καταρτίσωμεν πλήρη ἀπογραφὴν ἁπάντων τῶν ἀντικειμένων, ἐγγράφων καὶ περιουσιακῶν στοιχείων τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Βιβλιοθήκης, προσέτι δὲ ἐρευνήσωμεν ποία ὑπῆρξεν ἡ τύχη πολλῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα φαίνεται ὅτι ἐλλείπουσιν. Ἀσθενοῦντος τοῦ κ. Μάλλωση, ἀπὸ τετραημέρου, μετὰ τοῦ κ. Λαγουροῦ ἐπελήφθημεν τοῦ ἀνατεθέντος ἡμῖν ἔργου. Οἱ παλαιότεροι τῶν κ. κ. Βουλευτῶν θὰ ἐνθυμοῦνται, ὅπως καὶ ἐγώ, ὅτι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, πλὴν τῶν δύο μεγάλων στηλῶν αἱ ὁποῖαι ἐστημέναι ἑκατέρωθεν τοῦ βήματος, ὑπεβάσταζον τὴν στέγην τῆς Βουλῆς, ὑπῆρχον καὶ δύο ἀγάλματα τοῦ Ὄθωνος καὶ τῆς Ἀμαλίας, τὰ ὁποῖα ἵσταντο εἰς τὰς γωνίας τῆς αἰθούσης ταύτης, καὶ τῶν ὁποίων ἀγνοεῖται ἤδη ἡ τύχη. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐλαιογραφίαν μεγίστης ἀξίας ζωγράφου παλαιοῦ, ἡ ὁποία ἦτο ἀνηρτημένη εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τῆς ὁποίας μικρογραφία ὑπάρχει ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἀπεδείχθη ὅτι αὕτη κατὰ τὸ 1926, προεδρεύοντος τοῦ κ. Ρακτιβάν, ἐστάλη εἰς τὴν Ἐθνικὴν Πινακοθήκην, ἔνθα καὶ εὑρίσκεται, ὡς βεβαιοῖ δι’ ἐγγράφου του ὁ διευθυντὴς αὐτῆς κ. Παπαντωνίου. Ὡς πρὸς τὰς στήλας, αἱ ὁποῖαι κατεδαφισθεῖσαι ἐπὶ τῆς προεδρείας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ν. Λεβίδου, εἶχον ἀφεθῇ προσωρινῶς εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς, μετεκομίσθησαν δ’ ἐξ αὐτοῦ ὡς παρακωλύουσαι τὴν κυκλοφορίαν, ἐπὶ τῆς προεδρείας τοῦ ἀειμνήστου Ν. Στράτου καὶ ἀπετέθησαν εἰς τὸ πεδίον τοῦ Ἄρεως παρὰ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, ὑπάρχουν πολλαὶ ἐκδοχαὶ περὶ τῆς τύχης των. Δὲν δυνάμεθα ὅμως, ἀκόμη, νὰ ἐξακριβώσωμεν ποῦ εὑρίσκονται οἱ κίονες αὐτῶν. Λέγεται ὅτι αἱ βάσεις των, αἱ ὁποῖαι ἦσαν πελώριαι καὶ δὲν ἠδύναντο νὰ ἀποκομισθῶσιν, ἐτάφησαν ἐντὸς τοῦ κήπου τῆς Βουλῆς. Σχετικὴ ἔρευνα θὰ γίνῃ, ἵνα ἐξακριβωθῇ ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές. Ἡ ἀξία τῶν κιόνων αὐτῶν σήμερον ὑπερβαίνει τὸ ἑκατομμύριον καὶ ἑπομένως πρόκειται περὶ σημαντικῆς περιουσίας. Ὀφείλω ὅμως νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ἔργον μας προσκρούει ἐπανειλημμένως εἰς μυρίας ὅσας δυσκολίας, διότι φαίνεται ὅτι ἡ εἴδησις περὶ τῆς ἐρεύνης αὐτῆς ἐθορύβησέ τινας τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῆς Βουλῆς, οἱ ὁποῖοι φοβοῦνται ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη δύναται νὰ στραφῇ ἐναντίον ὡρισμένων προσώπων καὶ διὰ τοῦτο πολλοὶ μάρτυρες, οἵτινες πιθανῶς θὰ ἦσαν εἰς θέσιν νὰ καταθέσωσι θετικόν τι, διστάζουσιν ἢ καὶ παροτρύνονται νὰ μὴ προβῶσιν εἰς ἀποκαλύψεις. Εἶναι, ἀτυχῶς, λυπηρόν, ὅτι οὐδέποτε ἐτηρήθη βιβλίον ἀπογραφῆς ἢ συνετάγη πρωτόκολλον παραδόσεως ἐν τῇ Βουλῇ ἀντικειμένων καὶ ὑλικῶν. Ὁ ἑκάστοτε Πρόεδρος καὶ Διευθυντὴς καταλείπει τὴν ὑπηρεσίαν του ἄνευ οὐδενὸς ἐγγράφου παραδόσεως εἰς τὸν διάδοχόν του. Τούτου ἕνεκεν τὸ ἔργον μας θὰ ἀπαιτήσῃ χρόνον τινά, ἴσως δὲ καὶ πέραν τοῦ μηνός, διότι δὲν μᾶς ὑπολείπεται ἄλλο μέσον πλὴν τῆς προσφυγῆς εἰς μαρτυρίας καὶ τοῦ ἐλέγχου τῶν λογιστικῶν βιβλίων τῆς Βουλῆς, ἵνα καταλήξωμεν εἰς ὡρισμένον συμπέρασμα. Ἐκεῖνο ὅπερ ἐβεβαιώθη ἀπολύτως εἶναι ὅτι πολλὰ ὑλικά, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὰ ἀπωλεσθέντα ἔγγραφα, ἐπωλήθησαν ὡς ἄχρηστον ὑλικόν, ἐλλείψει ἀποθήκης, ἰδίᾳ κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, ὁπότε ἐξεκενώθησαν δύο δωμάτια πλήρη ἐντύπων, ἵνα στρατωνισθῇ ἐν αὐτοῖς ἡ τεθεῖσα φρουρά, τὸ δὲ προϊὸν τῆς δημοπρασίας διετέθη, δυνάμει ὡρισμένης διατάξεως, ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου θὰ γίνῃ ὁ ἀναγκαῖος ἔλεγχος. Ἐπὶ τοῦ παρόντος, διαβεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θεωρεῖ καθῆκον αὑτῆς ὑπέρτατον διὰ γενικῆς ἀπογραφῆς νὰ καταγράψῃ πάντα τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα τῆς Βουλῆς καὶ ἀποκαλύψῃ τὴν τύχην τῶν ἐξαφανισθέντων ἀπὸ τοῦ 1911, ἵνα ἐντεῦθεν παρασχεθῇ διὰ τὸ μέλλον τὸ δίδαγμα τοῦ ἀπολύτου σεβασμοῦ καὶ τῆς περιφρουρήσεως πάσης δημοσίας περιουσίας.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἔγγραφα εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν κ. Βουλευτῶν καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὸν πρῶτον τῶν ἐπερωτησάντων κ. Μοσχούλαν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1 ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2. Ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν θυμάτων πολέμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων».

§23Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Δὲν πρόκειται περὶ προθεσμίας ληγούσης ἢ ἄρτι ληξάσης. Πρόκειται περὶ τοῦ ἂν πρέπει νὰ δοθῇ νέα προθεσμία, διότι ἡ παλαιὰ ἔληξε. Δίδω τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν, διότι πολλοὶ τῶν κ. κ. Συναδέλφων ἔχουν τὴν πλάνην ὅτι πρόκειται περὶ προθεσμίας, ἡ ὁποία ἄρτι ἔληξεν. Ἐὰν συμφωνῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐὰν συμφωνῇ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐγώ, τοὐλάχιστον, μετὰ πολλῆς προθυμίας θὰ συγκατατεθῶ νὰ δοθῇ ἡ αἰτουμένη παράτασις.

§24ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτυρόμεθα ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε ἔρχεται ἐδῶ.

§25Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ τῆς Προνοίας, τὸ ζήτημα συνεζητήθη παρόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ ζήτημα ἀνεβλήθη διὰ νὰ συζητηθῇ παρόντων καὶ ὑμῶν. Ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ συζητηθῇ παρόντος καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας καὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ πρᾶγμα ὅμως εἶναι ὀλίγον δυσχερὲς νὰ συναντηθοῦν ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ οἱ τρεῖς Ὑπουργοί, διότι συνεδριάζει καὶ τὸ ἄλλο Νομοθετικὸν Σῶμα, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἐκεῖ ἀπησχολημένοι οὗτοι. Δὲν θὰ εἶναι λοιπὸν εὐχερὴς ἡ συνάντησις, δεδομένου δὲ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἤκουσε τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διότι ἦτο παρὼν ὡς εἶσθε καὶ σεῖς, φρονῶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀκούσητε τὸ παράπονον, τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ ἀνάπηροι. Θὰ παρεκάλουν, νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναπτύξω δι’ ἐλαχίστων τὸ ζήτημα αὐτό. Οὐδεμία, οὐδαμόθεν ὑπάρχει, Κύριοι Βουλευταί, ἀμφιβολία, ὅτι πρέπει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀποβλέψῃ εὐμενῶς πρὸς τὰ θύματα τοῦ πολέμου, καθὼς καὶ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι λόγῳ τοῦ πατριωτισμοῦ των, κατέστησαν ἀνάπηροι. Ὑπάρχουν ἀναρίθμητα παραδείγματα πτωχῶν, συνήθως ἀγροτῶν, χηρῶν καὶ ὀρφανῶν, οἱ ὁποῖοι τὸν προστάτην, τὸν ἀδελφὸν, τὸν πατέρα, τὸν συγγενῆ, τὸν ὁποῖον εἶχον ὡς προστάτην μοναδικόν, τὸν ἔχασαν ἐν τῷ πολέμῳ. Ὑπάρχουν ἀνάπηροι, οἱ ὁποῖοι ἐστερήθησαν μέλη τοῦ σώματός των, οἱ ὁποῖοι κατέστησαν ἀνίκανοι παντελῶς πρὸς ἐργασίαν, θυσιάσαντες καὶ αὐτοὶ ὅ,τι πολυτιμότερον εἶχον εἰς τὸν βωμὸν τῆς πατρίδος. Δι’ αὐτό, ἀρχόμενος εἶπον ὅτι ἀναμφιβόλως εὐμενῶς θὰ τείνῃ τὸ οὖς καὶ εὐμενὲς θὰ ρίψῃ βλέμμα ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐπὶ τῶν θυμάτων αὐτῶν. Ἐδόθη βεβαίως μία προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὤφειλον νὰ ὑποβάλουν τὰς αἰτήσεις των, διὰ νὰ τύχουν καὶ τὰ θύματα τοῦ πολέμου καὶ οἱ καταστάντες ἀνάπηροι ὁπλῖται, ἀπονομῆς συντάξεως. Ἡ προθεσμία ὅμως αὕτη διὰ πολλοὺς παρῆλθε. Καὶ ἐξετάζεται ἤδη, πῶς δικαιολογοῦνται οὗτοι διὰ τὴν παράλειψίν των ταύτην. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν, κ. Βουλευταί, τὴν εἰκόνα καὶ τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν λόγχην ἀνὰ χεῖρας κατὰ τὸν πόλεμον καὶ μὲ τὸ μάνλιχερ ἐπ’ ὤμου, ἐδημιούργησαν τὴν Μεγάλην Ἑλλάδα, ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἀγρόται ὄντες, κατὰ τὸ πλεῖστον, εὑρισκόμενοι ὑπὸ δεινὰς οἰκονομικὰς συνθήκας καὶ εἰς τὰς ἀπωτάτας γωνίας τῆς ἑλληνικῆς γῆς οἰκοῦντες, ἔρχονται εἰς τὰ κέντρα μόνον ὅταν πρόκειται νὰ ἀποτίσουν ἕνα φόρον πρὸς τὴν πατρίδαν, καὶ δὴ φόρον αἵματος, καὶ δὲν γνωρίζουν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζουν πότε ἄρχεται καὶ πότε παρέρχεται ἡ προθεσμία τῶν νόμων, θὰ εἶναι βαρὺ καὶ σκληρὸν νὰ δεχθῇ κανείς, ὅτι ἡ προθεσμία αὐτὴ πρέπει ἀπαρεγκλίτως νὰ εἶναι ἀνατρεπτική, δι’ αὐτούς. Ἐφόσον δὲ ἔχομεν πολλὰ παραδείγματα, ὅτι ὄχι μόνον οἱ ἀγρόται αὐτοί, ἀλλ’ ἄνθρωποι μεμορφωμένοι, ἄνθρωποι ἐπιστήμονες ἐκ πολλῶν καὶ ποικίλων λόγων δὲν ἐπρόσεξαν τὰς προθεσμίας αὐτάς, θὰ ἦτο βαρύ, θὰ ἦτο ἀπάνθρωπον, νὰ εἴπωμεν ὅτι πρέπει νὰ στερηθῶσιν ἰσοβίως μιᾶς συντάξεως γλίσχρου, συντάξεως, τὴν ὁποίαν δίδει εἰς αὐτοὺς ἡ Πατρίς. Δὲν εἶναι οὔτε ὀρθόν, οὔτε δίκαιον, ἀπὸ ἕν γεγονός, ἀνεξάρτητον τῆς θελήσεώς των, ἁπλῶς καὶ μόνον διότι ἔτυχε νὰ μὴ λάβουν γνῶσιν καὶ νὰ μὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑποβάλουν ἐμπροθέσμως, τὰς αἰτήσεις των, νὰ στερηθῶσιν τῆς μικρᾶς ἀμοιβῆς, τὴν ὁποίαν δίδει εἰς αὐτοὺς ἡ Πατρίς. Θὰ εἶναι, δύναμαι νὰ εἴπω, καὶ ἀνάξιον τοῦ προορισμοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ φερθῇ σκληρῶς πρὸς τὰ θύματα ταῦτα τοῦ πολέμου. Ὅταν τις περιέλθῃ τὴν Ὕπαιθρον Χώραν —καὶ θεωρῶ τιμήν μου νὰ περιέρχωμαι συχνὰ ταύτην καὶ νὰ ἐπικοινωνῶ μετὰ τῶν ἁγνῶν ἐκείνων ἀνθρώπων — ὅταν, λέγω, περιέλθῃ τις τὴν ὕπαιθρον καὶ ἴδῃ τοὺς ἐργάτας ἐκείνους τῆς γῆς, οἱ ὁποῖοι ἐν εἰρήνῃ μὲν ἐργάζονται μὲ τὸ ἄροτρον, ἐν πολέμῳ δὲ φέρουν τὰ ὅπλα ἐπ’ ὤμου, δὲν θὰ εἶχε ν’ ἀντιληφθῇ πανταχόθεν παρὰ παράπονα καὶ δὴ πικρὰ παράπονα καὶ στεναγμοὺς χηρῶν, στεναγμοὺς ἐγκαταλελειμμένων νηπίων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὐδὲ αὐτὸν τὸν ἄρτον νὰ φάγωσιν. Ὁ πατέρας, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ τὰ προστατεύσῃ καὶ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς μοναδικὸς προστάτης αὐτῶν, λείπει, διότι ἐγκατέλειψε τὰ κόκκαλά του εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν καὶ εἶναι ἀκατανόητον δι’ αὐτοὺς, ὅταν τοὺς λέγωμεν: τί νὰ γίνῃ. Ἡ πατρὶς δὲν σᾶς χορηγεῖ σύνταξιν, διότι παρῆλθεν ἡ προθεσμία! Εἰς τὴν συνείδησιν ὅλου τοῦ κόσμου τοῦ ἀνεπτυγμένου, εἰς πᾶσαν ἀνθρωπίνην συνείδησιν δὲν δύναται νὰ εἶναι ἀνεκτὴ τοιαύτη συμπεριφορά. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἐνδεδειγμένον ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ ὑπέρτατον καθῆκον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ χορηγήσῃ τὴν παράτασιν τῆς αἰτουμένης προθεσμίας. Τὸ ἀντίθετον δὲν θὰ εἶναι ἔργον ἀνθρώπινον. Θὰ εἶναι κἄτι τι ἀπάνθρωπον νὰ ἀφήσωμεν διὰ βίου ἐγκαταλελειμμένους τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰς τὴν τύχην των καὶ νὰ στερήσωμεν αὐτοὺς μιᾶς γλίσχρου συντάξεως, ἡ ὁποία θὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς τὰ τέκνα τῶν ἐν πολέμῳ ἀγωνισθέντων τὸν καθημερινὸν ἄρτον των, διότι ἔτυχε νὰ παραμελήσωσιν ἐξ ἀγνοίας των μάλιστα, μίαν τυπικὴν ὑποχρέωσιν πρὸς τὸν νόμον. Μετὰ τὴν δήλωσιν δὲ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅτι εὑρίσκει ἀπολύτως δεδικαιολογημένον τὸ πρᾶγμα, ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐφόσον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, νὰ προσπαθήσῃ διὰ παντὸς τρόπου ἔστω καὶ ἀπὸ τὰ ψιχία τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νὰ δώσῃ κἄτι τι καὶ εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ἀνήλικα, τὰ ὁποῖα στεροῦνται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου. Μὲ τὴν ἀντίληψιν ταύτην, κατερχόμενος τοῦ βήματος ἀφήνω ὅλον τὸ ζήτημα εἰς τὴν εὐμενῆ κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§26Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι εἶναι ἱερὰ καὶ ἐπιτακτικὴ ὑποχρέωσις τῆς Πολιτείας νὰ προστατεύσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ὅ,τι πολύτιμον εἶχον, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ σώματός των εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν προμαχοῦντες διὰ τὴν τιμὴν τῆς πατρίδος, καὶ χύσαντες ὑπὲρ αὐτῆς τὸ αἷμα αὐτῶν. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι περὶ ἑνὸς τοιούτου δικαιώματος, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον τὸ Κράτος νὰ ὀχυροῦται ὄπισθεν τύπων καὶ νὰ ὑποστηρίζῃ τὴν παραγραφὴν δικαιώματος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἀπαράγραπτον. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν, κ. Βουλευταί, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ, ὄχι μόνον ἅπαξ, ἀλλὰ πλειστάκις τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἕως ὅτου φθάσωμεν εἰς ἕν τέρμα, ἐφόσον ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται καὶ τοῦ ἄρτου, ὑπάρχουσι χῆραι καὶ ὀρφανά, τὰ ὁποῖα ἔχασαν τοὺς προστάτας αὐτῶν καὶ δὲν ἔχουσι τὰ μέσα τῆς συντηρήσεώς των. Κύριοι Βουλευταί, ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι τὸ ζήτημα δὲν ἐπιβαρύνει ἀμέσως τὸν προϋπολογισμόν, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ἐρευνήσας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, ἐξηκρίβωσα ὅτι ἐκ τῶν 20.000 ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων, ὅτε παρετάθη τὸ δεύτερον ἡ προθεσμία, μόλις 3.000 ἐκρίθησαν βάσιμοι.

§27Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὸ χωριό μου ἔπεσεν εἷς εἰς τὸν στρατόν, τὸν Ἀμερικανικόν, καὶ ἔλαβε σύνταξιν ἐφάπαξ μόνον 500.000 δραχμῶν ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, κατὰ μῆνα δὲ λαμβάνει ἡ οἰκογένειά του 75 δολλάρια.

§28Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. .... ἑπομένως, προκύπτει τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἤδη, ἐὰν παραταθῇ ἡ προθεσμία, δὲν θὰ εἶναι πλέον τῶν χιλίων αἰτήσεων ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι θὰ κριθοῦν βάσιμοι. Ὅπως δὲ γνωρίζω, ἔχει ἐπικρατήσει ἡ ἀρχὴ νὰ μὴ χορηγῶνται ἀναδρομικῶς αἱ συντάξεις. Ἑπομένως δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμός, ἐὰν ὑποβληθοῦν 3–5.000 αἰτήσεις, διότι ἕως ὅτου ἐκδικασθοῦν αἱ αἰτήσεις αὐταί, θὰ παρέλθῃ ἕν χρονικὸν διάστημα 1–2 ἐτῶν καὶ ἑπομένως δὲν ἔχομεν ἄμεσον ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ τρέχοντος ἔτους. Δὲν βλέπω λοιπόν, διατὶ ἡ Πολιτεία νὰ φέρηται τόσον ἀστόργως πρὸς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους αὕτη ἔκαμε δυστυχεῖς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν τὴν ὑγείαν των, τὰ μέλη των εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δίδομεν ἕν ἔδαφος μέγα δημοκοπίας εἰς τοὺς κομμουνίζοντας καὶ τοὺς παρέχομεν τὸ δικαίωμα νὰ λέγωσιν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς· ἰδοὺ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον σᾶς κατέστησε δυστυχεῖς. Ἀρνεῖται νὰ σᾶς χορηγήσῃ σήμερον βοήθειαν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ προθεσμία πρέπει νὰ θεωρηθῇ μὴ λήξασα καὶ τὸ Κράτος νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ἱερὸν καὶ ἀπαράβατον πρὸς αὐτοὺς καθῆκόν του.

§29Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, οἱ προλαλήσαντες κ. κ. Συνάδελφοι, λίαν εὐγλώττως, ἀνέπτυξαν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας ταύτης. Ἔχω δὲ τὴν γνώμην, ὅτι διὰ τῆς παρατάσεως αὐτῆς δὲν θὰ δικαιωθῶσι μόνον ὅσοι δὲν ὑπέβαλον αἰτήσεις, ἀλλὰ θὰ δικαιωθῶσι καὶ πολλοὶ δικαιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον αἰτήσεις, ἀλλ’ αἱ αἰτήσεις αὐταὶ δὲν ἐνηργήθησαν, ἀπωλεσθεῖσαι. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ὑπέστη οὐχὶ ἅπαξ διαφόρους μεταβολάς. Ἦτο ἄλλοτε Ὑπουργεῖον Προνοίας, ἄλλοτε Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, κλπ. καὶ αἱ ὑποβληθεῖσαι αἰτήσεις τῶν δικαιούχων ἀπωλέσθησαν. Διὰ τοῦτο, κ. Ὑπουργέ, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, διὰ τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας αὐτῆς, θὰ δικαιωθῶσι καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον ἐμπροθέσμως αἰτήσεις, χωρὶς νὰ τύχωσιν ἀπαντήσεως ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου, διότι αἱ ὑπηρεσίαι χωλαίνουν.

§30Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Σήμερον ὄχι. Τὸ Τμῆμα Θυμάτων Πολέμου ἔχει ἤδη πεντήκοντα ὑπαλλήλους ὀλιγωτέρους ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν τῷ 1932. Ἐν τούτοις, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ὁ ρυθμὸς τῆς ὑπηρεσίας ἔχει ἀποκατασταθῆ εἰς δυνατὴν ταχύτητα καὶ δὲν ὑπάρχουν αἱ καθυστερήσεις τοῦ παρελθόντος. Βεβαίως, πολλάκις δημιουργοῦνται δυσχέρειαι, ἀλληλογραφίαι κλπ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι γίνεται πᾶν ὅ,τι εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατὸν διὰ τὴν ἔγκαιρον τακτοποίησιν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν.

§31Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι ἐκ τῆς ἐπαρχίας Αἰγίου μόνον ἔχω ὑπὲρ τὰς ἑκατὸν αἰτήσεις ἐκκρεμεῖς. Θὰ σᾶς φέρω τὰ ὀνόματα διὰ νὰ ἴδητε ὅτι πρόκειται περὶ θυμάτων τοῦ 1912 καὶ ἐνῷ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ 1933 δὲν μᾶς ἐδόθη οὔτε πιστοποιητικὸν ἀκόμη. Ὄχι μόνον μᾶς προβάλλει προσκόμματα ἡ ὑπηρεσία, ἀλλ’ οὔτε κἂν τὴν ἀλληλογραφίαν δὲν ἐνεργεῖ. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν ἡ Πολιτεία νὰ ἐνδιαφερθῇ καὶ νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διὰ διαφόρους λόγους, δὲν συνεμορφώθησαν εἰς τὴν προθεσμίαν τῆς ὑποβολῆς. Δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ Κράτος νὰ προβάλλῃ ἐνστάσεις καὶ νὰ φυγομαχῇ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεών του. Δὲν εἶναι λογικὸν τὸ Κράτος νὰ ἀρνῆται εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ἕν δικαίωμα, διότι ἐξ ἀδυναμίας παρημέλησαν μίαν τυπικὴν ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀταξιῶν τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἂν καὶ παρῆλθε τὸ διάστημα τῆς διετίας ἐντὸς τῆς ὁποίας ἔπρεπε νὰ εἶχον ἐκδικασθῇ αἱ αἰτήσεις αὐταί, ὄχι μόνον δὲν ἐξεδικάσθησαν, ἀλλὰ καὶ λέγει εἰς τοὺς παραπονουμένους, δὲν δικαιοῦσθε νὰ λάβητε τίποτε, διότι παρεγράφησαν αἱ αἰτήσεις σας. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἔχει τὴν ἀντίστοιχον ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ μάλιστα προΐστασθε σεῖς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας, πατρικῶς νὰ κρίνητε τὰς προκειμένας αἰτήσεις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηδάκης.

§33ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Εἶμαι, κ. Βουλευταί, σύμφωνος καὶ ἐγὼ πρὸς ὅσα ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες κ. κ. Συνάδελφοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν συντάξεων. Ὑπάρχουν πράγματι πολλαὶ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας πτωχοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν τὰ τέκνα των, τοὺς ἀδελφούς των, τοὺς προστάτας των, καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον δικαίωμα νὰ λάβουν συντάξεις, δὲν κατώρθωσαν ἐγκαίρως νὰ ὑποβάλουν τὰς αἰτήσεις των καὶ αἱ ὑποβληθεῖσαι ἀπερρίφθησαν ὡς ἐκπρόθεσμοι. Ἔχω παράδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον μία συμπολῖτις μου ὑπέβαλε τὴν αἴτησίν της εἰς τὰς 17 Ἰανουαρίου τοῦ 1931. Ἡ τελευταία προθεσμία εἶχε λήξει τὴν 30 Δεκεμβρίου 1930. Ἡ μετὰ 17 ἡμέρας ὑποβληθεῖσα αἴτησις ἀπερρίφθη ὡς ἐκπρόθεσμος ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Ἐλέγχου Συντάξεων. Ὑπέβαλεν αἴτησιν ἀναθεωρήσεως εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ αὐτὸ ἐπεκύρωσε τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐλέγχου Συντάξεων. Θὰ ἦτο λοιπὸν φρονῶ δίκαιον, ἂν τυχὸν δὲν δοθῇ παράτασις, νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἐμπροθέσμως ὑποβληθεῖσαι ὅσαι αἰτήσεις ἔχουν ὑποβληθῇ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσίας καὶ νὰ ἐκδικασθῶσιν. Αὐτὴ εἶναι μία ἄποψις, τὴν ὁποίαν θὰ κρίνῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἰδίως τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Συναδέλφου του τῆς Προνοίας, ἐπὶ τοῦ ἑξῆς. Ἂν δὲν δοθῇ ἡ παράτασις αὐτή, τοὐλάχιστον νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἐμπρόθεσμοι αἱ μέχρι τέλους τοῦ 1932 ὑποβεβλημέναι αἰτήσεις.

§34Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι πολλαί;

§35ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Χίλιαι περίπου.

§36Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβληθεῖσαι ἤδη, ἢ μέλλουσαι νὰ ὑποβληθῶσιν;

§37Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Καὶ μέλλουσαι νὰ ὑποβληθοῦν. Διατὶ νὰ χάνουν τὰ δικαιώματά των οἱ μὴ ὑποβαλόντες. Ὅταν τοῦ ἑνὸς ἔχει κοπῇ τὸ πόδι καὶ τοῦ ἄλλου τὸ χέρι, νὰ ἐρχώμεθα νὰ τοὺς λέγωμεν ὅτι ἐχάσατε τὸ δικαίωμά σας, διότι δὲν ὑπεβάλατε ἐμπροθέσμως αἴτησιν, δὲν εἶναι ὀρθόν. Μόνον κακόπιστοι ὀφειλέται κάμνουν αὐτά.

§38ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ἔχει γίνει μεγάλη κατάχρησις εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν συντάξεων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δύναται νὰ βεβαιωθῇ ὅτι ἡ λεγομένη Ἐπιτροπὴ Συντάξεων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας ἔχει ἐκδώσει μέχρι τοῦδε ἀποφάσεις ὑπερβαινούσας τὸν ἀριθμὸν τῶν 86.000, εἶναι δὲ ἀπολύτως βεβαιωμένον, ὅτι πλεῖστοι ὅσοι ἔχουν λάβει συντάξεις, χωρὶς νὰ δικαιοῦνται. Καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος εὐτυχῶς κατηργήθη...

§39Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἰς τὴν ἰδικήν μου ἐπαρχίαν ἔχομεν πολλούς, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν δικαίωμα εἶχον νὰ λάβουν συντάξεις, καὶ ἐν τούτοις ἔλαβον.

§40ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις τῶν συντάξεων.

§41ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ὑπῆρχεν εἷς νόμος, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν ὅτι ὅσοι εἶχον συγγενεῖς φονευθέντας ἢ ἐξαφανισθέντας καὶ ἐδικαιοῦντο νὰ λάβουν σύνταξιν, ἠμποροῦν αὐτὸ τὸ γεγονός, ἂν δὲν ἐπιστοποιεῖτο ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων, νὰ τὸ ἀποδείξουν διὰ μαρτύρων...

§42Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ὄχι μὲ μάρτυρας. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ πλέον.

§43ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ. Τὶ συνέβαινε λοιπόν, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον αὐτόν; Ἠδύνατο νὰ πιστοποιηθῇ ὑπὸ δύο, τριῶν μαρτύρων ὅτι ὁ δεῖνα ἀνύπαρκτος ἄνθρωπος ὑπῆρξεν εἰς τὴν ζωὴν καὶ ἔλαβε μέρος εἰς τὸν πόλεμον καὶ ἐξηφανίσθη ἢ ἐφονεύθη καὶ ἔπαιρναν οἱ συγγενεῖς τὴν σύνταξιν. Ἔγιναν μέγισται καταχρήσεις εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Εὐτυχῶς ἡ διάταξις αὕτη κατηργήθη καὶ ἔπρεπεν ἡ ἐν πολέμῳ ἐξαφάνισις ἢ θάνατος νὰ ἀποδεικνύωνται μόνον ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων. Καὶ ἐρωτῶμεν τώρα, Εἶναι δίκαιον τὸ Κράτος νὰ πληρώνῃ συντάξεις εἰς 87.000 ἐνῷ εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι 10–20.000 ἔχουν λάβει συντάξεις παρανόμως καὶ εἰς βάρος τῶν πραγματικῶν παθόντων; Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω λοιπόν, ἂν θὰ ληφθῇ τὸ μέτρον τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας, νὰ ληφθῇ συγχρόνως καὶ πρόνοια νὰ γίνῃ μία ἐκ νέου ἐκδίκασις τῶν συντάξεων, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς δικαιοῦνται νὰ λάβουν, διότι εἶναι βεβαιωμένον ὅτι πλεῖστοι ὅσοι ἔλαβον συντάξεις παρανόμως, μὲ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος κατηργήθη. Ἰδιαιτέρως διὰ τὴν πατρίδα μου, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ἔχουν ἐκδικασθῇ 500–600 αἰτήσεις καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐφέτης τώρα ἐκ τῶν ἀρίστων δικαστῶν μας, μοῦ εἶπεν ὅτι συνέλαβεν ἀρκετούς, ἰδίως πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι ἐψευδομαρτύρησαν καὶ τοὺς παρέπεμψεν εἰς τὴν Εἰσαγγελικὴν Ἀρχήν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς καταθέσεως δύο μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι ἐπιστοποιοῦν ὅτι ὁ δεῖνα ἐξηφανίσθη εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν, χωρὶς νὰ ὑπῆρξε κἄν αὐτὸ τὸ πρόσωπον εἰς τὴν ζωήν, ἐπῆραν συντάξεις πολλοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδικαιοῦντο. Αὐτὸ ἐγένετο εἰς μεγάλην κλίμακα. Καὶ θὰ εἶναι ἄδικον νὰ ἐξακολουθοῦν νὰ παίρνουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν δικαιοῦνται, καὶ νὰ μὴ πάρουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἔχουν δικαίωμα νὰ πάρουν, καὶ δὲν ἐπῆραν ὡς ἐκπρόθεσμοι. Νὰ γίνῃ λοιπὸν μία ἀναθεώρησις διὰ νὰ προστατευθοῦν οἱ ἔχοντες λαμβάνειν καὶ νὰ προστατευθῇ συγχρόνως καὶ τὸ Δημόσιον, ὥστε νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ διαρροὴ τῶν ἑκατομμυρίων, ἡ ὁποία γίνεται ἐπὶ τόσα ἔτη. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Προνοίας, ἂν θὰ μεριμνήσουν περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας, νὰ λάβουν συγχρόνως πρόνοιαν καὶ περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν συντάξεων ἐν γένει.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπενθυμίζω, ὅτι εἰς τὸ στάδιον τῶν ἐρωτήσεων οὐδεὶς δύναται νὰ ἀγορεύῃ πλέον τῶν 5′.

§45Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἠμπορῶ νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ, κ. Πρόεδρε, δύο λόγια;

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος. Ἔκαμα μίαν παράβασιν. Ὁ κ. Κώνστας.

§47ΕΠ. ΚΩΝΣΤΑΣ. Τὸ μόνον παράπονον, τὸ ὁποῖον ἀκούεται, κ. Βουλευταί, εἶναι ὅτι πλεῖστοι ὅσοι, οἱ ὁποῖοι δὲν δικαιοῦνται πραγματικῶς συντάξεως, δὲν ἔχουν λάβει τὴν σύνταξίν των, ἐνῷ ἐξ ἄλλου ὑπάρχει μέγας ἀριθμὸς ἀνθρώπων, οἵτινες δὲν δικαιοῦνται συντάξεως καὶ εἶναι συνταξιοῦχοι. Τὸ πρόβλημα λοιπὸν τοῦτο καλεῖται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ λύσῃ καὶ παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς, καὶ ἰδίᾳ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, νὰ ἐρευνήσῃ καλῶς τὸ ζήτημα, διότι θὰ ἔχῃ καὶ περισσεύματα, τὰ ὁποῖα θὰ μείνουν ἐκ τῶν συντάξεων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τοιαύτας. Εἶναι ἀληθές, Κύριοι Βουλευταί, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον οἱ προλαλήσαντες ἀνέφεραν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι καθ’ ὅλον τὸν χρόνον, τὸν παρελθόντα, ἀλλ’ ἰδίᾳ τὴν τελευταίαν τετραετίαν, ἐγένοντο συνταξιοῦχοι ἄνθρωποι μὴ ἔχοντες οὐδὲν πρὸς τοῦτο δικαίωμα. Ἐκ περισσοῦ μάλιστα δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ψευδῆ πιστοποιητικὰ καὶ μετὰ λύπης μου λέγω τοῦτο, καὶ ἰατρῶν ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι ἐβεβαίουν ψευδῶς ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων διὰ τὸν Α ἢ τὸν Β δῆθεν δικαιούμενον συντάξεως, χωρὶς νὰ δικαιοῦται. Συμφωνῶ λοιπὸν πλήρως μὲ τοὺς κ. κ. προλαλήσαντας καὶ ἰδίᾳ μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σάμου κ. Συνάδελφον, καὶ παρακαλῶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, ἐὰν ἀποκρυσταλλώσουν τὴν ἰδέαν αὐτήν, νὰ προσκομίσουν νομοσχέδιον ὑπὲρ τῆς ἀναθεωρήσεως καὶ ἀνακαθάρσεως τῶν καταλόγων τῶν ἀπονεμομένων συντάξεων.

§48Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τοῦτο, διότι πλὴν τοῦ ὅτι τὸ Κράτος ὀφείλει καὶ ἔχει καθῆκον νὰ δώσῃ συντάξεις εἰς τοὺς τραυματίας πολέμου καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀπολέσει συγγενεῖς καὶ γονεῖς καὶ τέκνα εἰς τὸν πόλεμον,—διότι εἶναι καθῆκον καὶ τοῦτο τοῦ Κράτους.—διότι αὔριον, ὅταν θὰ ζητήσῃ καὶ πάλιν τὰς ὑπηρεσίας αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, θὰ τὰς προσφέρουν ὄχι μὲ ἐκείνην τὴν ψυχήν, τὴν ὁποίαν πρέπει, διότι θὰ γνωρίζουν ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἐγκαταλείψῃ τὰς οἰκογενείας τῶν εἰς τὴν τύχην των, ὅπως καὶ ἐγκατελείφθησαν χιλιάδες οἰκογενειῶν, αἵτινες δὲν λαμβάνουν ἀπολύτως τίποτε, διότι, λέγω, πλὴν τούτου, πρέπει νὰ ἁπλοποιηθῇ καὶ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, διὰ νὰ λαμβάνουν τὴν σύνταξίν των οἱ παθόντες. Ὡς ἔχει σήμερον τὸ σύστημα διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ πάρουν μίαν γλίσχρον σύνταξιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, πρέπει νὰ δαπανήσουν τοῦ κόσμου τὰ χρήματα εἰς δικηγόρους, εἰς ἐμφανίσεις, εἰς χαρτόσημα κλπ., ὥστε νὰ κατορθώσουν νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, διὰ νὰ θεωρηθῇ καὶ ἡ φθίσις ὡς λοιμώδης νόσος.

§49Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Δύο λόγια διὰ νὰ ἐνισχύσω καὶ ἐγὼ τοὺς προλαλήσαντας ἀξιοτίμους Συναδέλφους, οἵτινες δικαίως ὑπεστήριξαν τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὑποθέτω ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν δὲν ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ Πολιτεία ἔχει ὕψιστον καθῆκον πρὸς τὰ θύματα ἐκεῖνα τοῦ πολέμου. Τὰ λόγια αὐτὰ θὰ ἀπευθύνω εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶναι δὲ τὰ ἑξῆς. Ὅτι λόγοι ὑψίστης ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Κράτος πρὸς τὰ θύματα αὐτά, ὅταν συντάξῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸν Προϋπολογισμόν, ὡς πρῶτον, πρώτιστον κεφάλαιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ εἶναι αἱ ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος ὀφείλει πρὸς τὰ θύματα αὐτά. Ἐφόσον δὲ ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν τύπων καὶ ἐγκαταλείπομεν τὴν οὐσίαν, νομίζω ὅτι ἡ προθεσμία αὐτὴ εἰς τοὺς ἔχοντας δικαίωμα νὰ κάμουν δηλώσεις, πρέπει νὰ εἶναι ἀπεριόριστος. Περιορισμὸς μόνον τίθεται εἰς γραμμάτια καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ σεβασθοῦν τὰς ὑποχρεώσεις των. Τὸ Κράτος ἔχει ὑποχρέωσιν ἀπέναντι αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, καὶ τὴν σύστασιν αὐτὴν ἔχω νὰ κάμω εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν, Προνοίας καὶ Στρατιωτικῶν. (Χειροκροτήματα).

§50Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Κρ. Ὑγιεινῆς). Ὁ τόνος μὲ τὸν ὁποῖον διεξήχθη ἡ συζήτησις κατὰ τὴν συνεδρίασιν τὴν σημερινήν, ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐρωτήσεως, σκοπούσης τὴν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν παράτασιν ἢ τὴν ἀνανέωσιν, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ ἄλλην ἔκφρασιν, τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων διὰ τὴν ἀπονομὴν συντάξεως, ὁ τόνος, λέγω, τῆς συζητήσεως ταύτης ἀπόψε ἔδωκε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο Σῶμα εὑρίσκεται ἐν διαφωνίᾳ μὲ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἵσταται μακρὰν ἀπὸ τὰς σκέψεις καὶ τὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα αἰσθάνεται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου ἄγομαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, καὶ δι’ αὐτῆς τὸν ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, καὶ εἰδικώτερον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκῃ εἰς τὰ θύματα πολέμου, εἴμεθα βαθύτατα ἐμπεφορημένοι καὶ βαθύτατα αἰσθανόμεθα αὐτὰς τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἠκούσαμεν προηγουμένως. Διότι ἀληθῶς δὲν ὑπάρχει πλέον μεγαλειτέρα ὑποχρέωσις τῆς Πατρίδος, ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ ἀποκαταστήσῃ ἔν τινι μέτρῳ τὰς ὑλικὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν τὰ θύματα πολέμου, καὶ ν’ ἀναγνωρίσῃ τὰς ὑψίστας ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφεραν εἰς αὐτὴν τὰ τέκνα αὐτῆς. Ἑπομένως, δὲν εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ἑλληνική, οὐδὲ ἐγὼ προσωπικῶς, ὁ ὁποῖος θὰ ἀντιταχθῶ εἰς τὰς σκέψεις ταύτας. Προσθέτω δὲ τοῦτο, ὅτι, ἂν δικαιοσύνη σημαίνει ἰσότης, εὑρίσκω ὅτι ὑπάρχει μία ἀδικία μεγάλη, διότι διὰ λόγους τυπικούς, διὰ λόγους καθαρῶς δικονομικούς, προθεσμιακούς, οἱ ὁποῖοι μᾶλλον εἰς τὴν Πολιτικὴν Δικονομίαν ἀπαντῶνται, ὅταν πρόκειται νὰ ἐπιδιωχθοῦν ὑλικὰ συμφέροντα, διὰ λόγους τυπικοὺς ἀποκλείονται θύματα πολέμου καὶ ἀνάπηροι ἀπὸ τὴν ἐνάσκησιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καθῆκον ἐπιτακτικόν, ἐκπορευόμενον ἀπὸ τὴν βαθεῖαν ἐθνικὴν συνείδησιν, καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν πάντες νὰ προστατεύσωμεν τὰ θύματα ταῦτα. Αἱ προθεσμίαι αὐταί, πρὸς ὑποβολὴν τῶν αἰτήσεων διὰ τὴν ἀπονομὴν συντάξεως, ἤρχισαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου καὶ ἀπὸ τοῦ τέρματος αὐτοῦ διαδοχικῶς ἀνενεοῦντο μέχρι τῆς 31ης Δεκεμβρίου τοῦ 1930, ὁπότε ἐθεωρήθη ὅτι ἦτο τὸ τελικὸν τέρμα. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτήν, διότι, μολονότι ἡ οὐσία τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν διὰ τὴν παραχώρησιν τῆς συντάξεως, ἀποτελεῖ ἓν ἰδιαίτερον δικαίωμα, ἱερὸν καὶ ἀπαραβίαστον, ἐν τούτοις, ἐπειδὴ κάθε πρᾶγμα εἰς τὸν κόσμον ἔχει μίαν ἀρχὴν καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἕν τέλος καὶ τὸ τέλος αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῇ χρονικῶς, ὄχι διότι κατὰ τεκμήριον μὲ τὸ χρονικὸν αὐτὸ τέρμα θὰ ἐξαντλῆται τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ διότι ἐκ τῆς παρελεύσεως τοῦ χρόνου ἐξασθενοῦνται τὰ ἀποδεικτικὰ μέσα, καὶ τὸ Κράτος εὑρίσκεται εἰς ἀδυναμίαν νὰ κρίνῃ ποῖον εἶνε τὸ ἀληθὲς καὶ ποῖον τὸ μὴ ἀληθές. Ὑμεῖς, προηγουμένως, εἴπετε, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν τῶν δεκάδων χιλιάδων συνταξιούχων θυμάτων πολέμου καὶ ἀναπήρων, ὑπάρχουν καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι παρεισέφρησαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπιτελοῦσιν μίαν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἱεροῦ αὐτοῦ δικαιώματος. Διότι ἂν ὑπάρχῃ μία ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους ἀποδόσεως δικαιοσύνης εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμά των διὰ τὰς ὑπηρεσίας των πρὸς τὴν πατρίδα, ἂν εἶναι γεγονὸς τοῦτο, ὅτι εὑρίσκεται εἰς στιγμὰς ἀδυναμίας τὸ Κράτος νὰ δώσῃ τὸ δίκαιον τοῦτο, εἶναι ἀδικώτατον νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν δικαιοῦνται καὶ κάμνουν αὐτὴν τὴν ἐκμετάλλευσιν, αὐτὴν τὴν καπήλευσιν.

§51Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κάμνετε δηλώσεις;

§52Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Κάμνω τὴν δήλωσιν, τὴν ἔκαμα καὶ προηγουμένως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνοίξωμεν καὶ πάλιν τοὺς ἀσκοὺς τοῦ Αἰόλου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὕστερα ἀπὸ 15–20 χρόνια νὰ ἔχῃ τὸ ἑλληνικὸν Κράτος τὰ μέσα νὰ διατυπώσῃ ὁμαδικῶς καὶ νὰ ὑποβάλῃ 60 χιλιάδας θύματα πολέμου καὶ ἕξ χιλιάδας ἐξαφανισθέντας, δηλαδὴ 66 χιλιάδας περιπτώσεις, εἰς ἐπανεμφάνισιν. Στατιστικῶς εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ἡ δαπάνη, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλλεται τὸ Κράτος διὰ τὴν ἀναθεώρησιν ὅλων αὐτῶν τῶν συντάξεων, ὡς καὶ ἡ ἀναστάτωσις, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος θὰ ἐπιφέρῃ μετακαλοῦν εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς τὰ θύματα πολέμου, τοὺς ἀναπήρους, τὰς χήρας, τὰ ὀρφανά, θὰ εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα ἀπὸ τὸ γλίσχρον κέρδος, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ προκύψῃ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως.

§53Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Πρόκειται περὶ πολλῶν ἑκατομμυρίων.

§54Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Δὲν ἀξίζει δὲ τὸ μικρὸν κέρδος ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀναθεώρησιν. Προσθέτω ἀκόμη τοῦτο, ὅτι καὶ ἡ σημερινὴ νομοθεσία ἐπιτρέπει τὴν ἀναθεώρησιν τῶν συντάξεων φυσιολογικῶς. Ὑπάρχει εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ φθάσωμεν βραδέως, ἀλλ’ ἀσφαλῶς εἰς τὴν ἀναθεώρησιν αὐτήν, διότι ὁσάκις ὑποβάλλονται αἰτήσεις καὶ δηλώσεις τῶν θυμάτων πολέμου, ἡ ὑπηρεσία προβαίνει εἰς ἐπαλήθευσιν καὶ νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ ὁδὸς εἶναι ἀσφαλὴς διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐπαλήθευσις αὐτή. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποβάλωμεν εἰς ἀναστάτωσιν ὅλον αὐτὸν τὸν κόσμον, 65.000, καὶ νὰ δαπανήσῃ ἑκατομμύρια ὁλόκληρα τὸ Κράτος, μετακαλοῦν εἰς τὰ κέντρα καὶ παραπέμπον εἰς ὑγειονομικὰς ἐπιτροπὰς ὅλους αὐτοὺς τοὺς χριστιανούς. Καὶ ἂν ἐπρόκειτο περὶ πεντακοσίων ἢ χιλίων, οἱ ὁποῖοι κακῶς ἔλαβον τὴν σύνταξιν, σᾶς ἐρωτῶ: Τί θὰ πταίουν οἱ ἄλλοι 65.000 ἄνθρωποι, θύματα πολέμου, νὰ ὑποβληθοῦν εἰς αὐτὴν τὴν περιπέτειαν; Διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, Κύριοι, ἐγώ, τοὐλάχιστον, εἶμαι κεκηρυγμένος ὑπὲρ τῆς μὴ ἀναθεωρήσεως τῶν συντάξεων, τῆς ὁμαδικῆς, διότι τοῦτο θὰ ἐσήμαινε μίαν ἀναστάτωσιν, μίαν ἐπανάστασιν. Μὴ συζητεῖτε λοιπὸν περὶ ἀναθεωρήσεως.

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Περὶ παρατάσεως.

§56Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κύριοι, ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἀγνοίας δὲν ὑπέβαλον αἰτήσεις ἐμπροθέσμως. Ἤδη εἶναι εἷς ἀριθμὸς προσεγγίζων τὰς χιλίας αἰτήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν καὶ εἶναι ἐκπρόθεσμοι. Δὲν συμφωνῶ μέ τινα τῶν προλαλησάντων Συναδέλφων, ὁ ὁποῖος διετύπωσε τὴν γνώμην, ὅτι, ἐκτὸς αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον, ν’ ἀποκλεισθοῦν οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπέβαλον, διότι ὑπάρχουν μὴ ὑποβαλόντες, οἱ ὁποῖοι ἐκ τῆς σκέψεως ὅτι ἔληξεν ἡ προθεσμία ἁπλῶς δὲν ὑπέβαλον. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη κατηγορία ὑποβαλόντων αἰτήσεις ἐμπροθέσμως, ἀλλ’ ὑποβαλόντων ταύτας ἀτάκτως. Ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικοῦ δικαίου ὅλαι αὐταὶ αἱ τυπικαὶ παραβάσεις δὲν εἶναι δυνατόν, εἰς τὴν ἰδικήν μου τοὐλάχιστον συνείδησιν καὶ εἰς τὴν συνείδησιν παντὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἐκτιμᾷ βαθέως τὸ καθῆκον τῆς Πολιτείας ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην εἰς τὰ θύματα πολέμου, δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ τυπικαὶ αὐταὶ παραβάσεις νὰ ἀποτελέσουν ἐμπόδιον εἰς τὴν πραγματικὴν ἐνάσκησιν τοῦ δικαιώματος μὲν ἀπὸ μέρους τῶν θυμάτων πολέμου, ἐπιτακτικῆς δὲ ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους, διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῆς δικαιοσύνης αὐτῆς. Ἑπομένως, κατὰ βάσιν εἶμαι σύμφωνος, ὅτι πρέπει νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία. Θὰ ἦτο χρέος μου νὰ προσθέσω τοῦτο, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ μορφὴ καὶ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θὰ εἰσαχθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ πάρῃ τὴν μορφὴν τοῦ προελθόντος, διότι ἐν τῷ παρελθόντι μὲ 2–3 μαρτυρίας εἰσήγοντο αἰτήσεις καὶ ἔχομεν τὸ παράδειγμα ὅτι δι’ ἓν μόνον Σύνταγμα ὑπεβλήθησαν αἰτήσεις 16.000 κληρονόμων, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζοντο ὅτι οἱ 16.000 στρατιῶται ἀνῆκον εἰς κάποιο σύνταγμα καὶ ἐξηφανίσθησαν ἐνῷ ὁλόκληρος ἡ δύναμις τοῦ συντάγματος ἦτο 4.000. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ καθιερώσωμεν, νὰ διαιωνίσωμεν δηλαδὴ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς μαρτυρικῆς ἀποδείξεως τοῦ γεγονότος, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε τὴν αἰτίαν τῆς ἀπονομῆς συντάξεως, σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ εἰσήγομεν μίαν ἀδικίαν εἰς βάρος τοῦ Κράτους, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, ὕστερα ἀπὸ 15 χρόνια, νὰ εὑρίσκεται τὸ Κράτος εἰς θέσιν νὰ ἐξακριβώσῃ καὶ ἐπαληθεύσῃ τὰς αἰτήσεις αὐτάς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ παρὰ ἡ χρῆσις δημοσίου ἐγγράφου καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἀποδέχομαι τὴν σκέψιν νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία— νὰ γίνῃ ὅμως καὶ δήλωσις ὅτι θὰ εἶναι ἡ τελευταία παράτασις. Ἀπαραιτήτως ὅμως ἡ βεβαίωσις αὐτῶν τῶν περιπτώσεων νὰ γίνῃ διὰ δημοσίου ἐγγράφου.

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§58Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Θὰ ἀφορᾷ καὶ τὰς νόσους;

§59Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν μία νόσος, ἡ ὁποία ἐνεφανίσθη τῷ 1918, νὰ βεβαιωθῇ εἰς τὰ 1934.

§60Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πέραν τῶν τραυματιῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθοῦν νέα δικαιώματα.

§61Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἷς, ὁ ὁποῖος ἔπαθε φυματίωσιν ἐκ ψύξεως καὶ κακουχιῶν, θέλετε νὰ μὴ λάβῃ σύνταξιν, ἐφόσον μάλιστα βεβαιωθῇ τοῦτο ἐπαρκῶς ὑπὸ τῆς ἀνωτάτης ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς;

§62Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Πιστεύω ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν αἰτήσεων, αἵτινες θὰ γίνουν δεκταί, ὡς στηριζόμεναι εἰς μίαν ἔννομον καὶ λογικὴν βάσιν, θὰ εἶναι μικρός. Θὰ εἶναι μόνον οἱ τραυματίαι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, λόγῳ τοῦ τραύματος ὑπέστησαν μίαν ἀνικανότητα 10 –20%, καὶ δὲν προσέφυγον, διότι δὲν εἶχον συνείδησιν τοῦ δικαιώματός των. Αὐτοί θὰ σπεύσουν νὰ ὑποβάλουν αἰτήσεις, ἐνῷ βλέπουν ὅτι τώρα χάνουν τὸ δικαίωμα νὰ πάρουν μίαν σύνταξιν, διότι καὶ λόγῳ δαπάνης καὶ λόγῳ ἰσότητος ἔχουν καὶ αὐτοὶ τὴν δικαίαν ἀξίωσιν νὰ τύχουν τοῦ εὐεργετήματος. Πάντως ὅμως αἱ αἰτήσεις θὰ στηρίζωνται ἐπὶ δημοσίων ἐγγράφων, ὥστε νὰ μὴ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητῶμεν καὶ νέαν ἀναθεώρησιν. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος καὶ θὰ ὑποβάλω τὴν γνώμην μου εἰς τοὺς κ. κ. Συναδέλφους μου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ γίνῃ σχέδιον νόμου.

§63Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι εἷς παρέμεινεν εἰς τὸ μέτωπον ἐπὶ μίαν πενταετίαν, ἐπανελθὼν δὲ εἰς τὴν ἑστίαν του, μετὰ παρέλευσιν 15 ἡμερῶν, ἑνὸς μηνός, ἀπεβίωσεν ἐκ φυματιώσεως. Οἱ κληρονόμοι του δὲν θὰ λάβουν σύνταξιν;

§64Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Βεβαίως.

§65Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ (Πρόεδρος). Ὅλα αὐτὰ ἀφορῶσιν λεπτομερείας τοῦ ὑποβληθησομένου νομοσχεδίου. Ἐφόσον τὸ νομοσχέδιον δὲν ὑπεβλήθη ἀκόμη, δὲν δυνάμεθα νὰ συζητῶμεν.

§66Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ πρότασις περὶ ἀναθεωρήσεως δὲν ἀφορᾷ τοὺς τραυματίας. Ἀφορᾷ τοὺς ἐξαφανισθέντας, διότι, ἀκριβῶς, ἐπὶ τούτου ἐγένοντο αἱ καταχρήσεις. Συνεπῶς, μία ἀναθεώρησις τῶν λαβόντων σύνταξιν ὡς ἐξαφανισθέντων, δὲν ἀπαιτεῖ, κ. Ὑπουργέ, δαπάνας τοιαύτας, ὥστε νὰ μᾶς τρομάζουν. Διότι, ὅπως πολὺ σωστὰ ἐβεβαιώσατε, δι’ ἓν Σύνταγμα ἐκ 4.000 ἀνδρῶν, ὑπεβλήθησαν 10.000 αἰτήσεις. Εἶναι δυνατὸν μόνον διὰ τῆς ὑπαρχούσης ὑπηρεσίας νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις τῶν λαβόντων σύνταξιν δι’ ἐξαφάνισιν, ὥστε ὅσοι ἔλαβον σύνταξιν ἐπὶ τῇ βάσει μαρτυρικῶν καταθέσεων νὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ προσκομίσωσιν ἐπίσημα ἔγγραφα, βεβαιοῦντα τὴν ἐξαφάνισιν. Ἐὰν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον γίνῃ ἀναθεώρησις, τότε οὔτε δαπάνας θὰ ἔχωμεν καὶ πραγματικῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ διαγράψωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξηπάτησαν τὸ Δημόσιον.

§67Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ἐὰν γίνῃ τοῦτο δεκτόν, χιλιάδες θυμάτων πολέμου, τὰ ὁποῖα ἔλαβον σύνταξιν, δὲν θὰ εἶχον τὰ μέσα νὰ ἀποδείξουν τὸ δικαίωμά των καθ’ ὃν τρόπον εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, καὶ τότε, δι’ ἔλλειψιν αὐτῶν τῶν μέσων, θ’ ἀνετρέπομεν ἕν κεκτημένον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον παρεχωρήθη ἐπὶ τῇ βάσει διαδικασίας, ἣν ὥριζεν ὁ ὑφιστάμενος νόμος. Ἀφ’ ἑτέρου τοῦτο εἶναι ἐπικίνδυνον, διότι θὰ φέρῃ πλήρη ἀναστάτωσιν....

§68ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγένετο καταγγελία ὡρισμένη.

§69Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Γίνονται ἀναθεωρήσεις. Σήμερον ἀκριβῶς παρέπεμψα ὑπόθεσιν εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ἐπιτροπήν, συνεπείᾳ καταγγελίας φυματικοῦ. Δὲν γνωρίζω τὶ θὰ εἴπῃ ἡ Ἐπιτροπή.

§70Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§71Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις εἶναι μία.

§72Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὁμιλεῖτε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεπῶς καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, διότι παρῆλθεν ἡ ὥρα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μοσχούλας.

§74Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, παρηκολουθήσατε βέβαια πάντες, ἀλλὰ καὶ ἡ δημοσία γνώμη τὸν θόρυβον, ὁ ὁποῖος ἠγέρθη καὶ διὰ τοῦ ἡμερησίου τύπου, ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατάχρησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο, δὲν γνωρίζω ὑπὸ τίνων καπνοβιομηχάνων ἢ πρατηριούχων, κατόπιν τῆς ἐπιβληθείσης ἐπὶ τῶν σιγαρέττων φορολογίας. Ὁ ἡμερήσιος τύπος ἠσχολήθη ἐπὶ μακρὸν καὶ διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Διαμαρτυρίαι ἑκατέρωθεν καὶ ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν ἀπηυθύνθησαν εἰς τοὺς ἁρμοδίους, διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ἐπὶ τέλους ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, μετὰ τὴν ἐγκύκλιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἡ φορολογία θὰ ἴσχυε μετὰ παρέλευσιν 10 ἡμερῶν, διέδωκαν ὅτι ἡ φορολογία αὐτὴ ἐπεβλήθη εὐθὺς ἀμέσως ἅμα τῇ δημοσιεύσῃ τοῦ νόμου, καὶ τοῦτο εἰς βάρος τῶν καταναλωτῶν. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἠγόρασα ἀπὸ ἕνα περιπτεριοῦχον σιγαρέττα, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν ὅτι θὰ πληρώσω τὸν πρόσθετον φόρον. Διεμαρτυρήθην πρὸς αὐτὸν καὶ μοῦ ἀπήντησε. -Διαμαρτυρηθῆτε, Κύριε, ὅσο θέλετε. Τοῦ εἶπα ὅτι εἶμαι Βουλευτὴς καὶ θὰ φέρω τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν. Κάμετε ὅ,τι θέλετε, μοῦ εἶπεν. Ἡμεῖς τὰ σιγαρέττα τὰ ἀγοράζομεν ἀπὸ τοὺς πρατηριούχους μὲ ηὐξημένην τιμήν. Εἶπα εἰς αὐτόν, ὅτι ἡ ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου ἀνεφέρει, ὅτι, διὰ νὰ εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι τὰ κυτία τῶν σιγαρέττων εἶναι φορολογημένα, ἔπρεπε νὰ ἔχουν μίαν σφραγῖδα κυκλοτερῆ, ἀλλὰ καμπύλην καὶ ἐπιμήκη. Τὸ κυτίον, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔδωκε, δὲν εἶναι τοιοῦτο καὶ τοῦ εἶπα ὅτι καὶ αὐτὸν τὸν ἴδιον θὰ κατήγγειλα καὶ ἀπῆλθον. Τὸ ζήτημα βέβαια δὲν εἶναι μικρόν. Δὲν γνωρίζω τὶ ὠφελήθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον συμφέρον νὰ ὠφεληθῶσιν. Τὸ ζήτημα εἶναι γενικόν, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς αἰσχροκερδείας, περὶ παραβάσεως τοῦ νόμου, περὶ κλοπῆς τῶν καταναλωτῶν, περὶ λαθρεμπορίας ἐναντίον τοῦ Δημοσίου. Ὅ,τι εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ πρατηριοῦχοι καὶ οἱ καπνοβιομήχανοι δὲν τὸ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν. Δι’ αὐτὸ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου συνέβη. Ποῖοι εἶναι οἱ ἔνοχοι τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου, ποῖοι εἶναι οἱ αἰσχροκερδήσαντες; Εἶναι οἱ καπνοβιομήχανοι; Εἶναι οἱ πρατηριοῦχοι; Νὰ δοθῇ μία ἀπάντησις διὰ τὴν καθησύχασιν τῆς κοινῆς γνώμης.

§75Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δι’ ἑνὸς ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀπετάθην καὶ παρεκάλεσα τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, ἐν ὁλομελείᾳ συνεδριάζον, νὰ ὁρίσῃ ἕν τῶν μελῶν αὐτοῦ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν λεπτομεροῦς ἀνακρίσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἀκριβῶς, διότι τοῦτο ἔλαβεν, οἵαν ἔλαβε μορφήν. Κατόπιν τούτου εἶναι ἐνδεδειγμένον καὶ σᾶς παρακαλῶ ν’ ἀναμείνητε τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως, τὴν ὁποίαν ἐνεργεῖ ἤδη τὸ ὁρισθὲν πρὸς τοῦτο ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου μέλος αὐτοῦ, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πορίσματος αὐτοῦ καὶ τῶν συγκεκριμένων γεγονότων, ἐκθέσω καὶ ἐγὼ τὰς ἰδικάς μου ἀντιλήψεις ἐπὶ τοῦ γεγονότος, τὸ ὁποῖον, εἰρήσθω, ἐξωγκώθη ὑπερβαλόντως.

§76Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ, φαίνεται ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος θὰ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς ὑποβολῆς τοῦ πορίσματος ἐκ μέρους τοῦ διαταχθέντος νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ἀνάκρισιν. Θὰ παρακαλέσω ταὐτοχρόνως μὲ τὸ πόρισμα νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν, πίνακες ἐμφαίνοντες κεχωρισμένως κατὰ βιομηχανίαν καὶ κατὰ μῆνα τὸ ποσὸν τοῦ ὑπ’ αὐτῶν κοπέντος καπνοῦ ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου. Ὁ λόγος εἶναι προφανής, διότι ἐκ τῆς τοιαύτης συγκρίσεως τοῦ καθ’ ἕκαστον μῆνα κοπέντος καπνοῦ ὑπ’ αὐτῆς, θὰ καταδειχθῇ ἐὰν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐρρίφθη εἰς δημοσιότητα ἡ πληροφορία τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, τὰ ποσὰ τοῦ κοπέντος καπνοῦ εἶναι ἀνάλογα πρὸς τὰ τῶν προηγουμένων μηνῶν καὶ δὴ τῶν ἀντιστοίχων μηνῶν τοῦ παρελθόντος ἔτους, διότι κυρίως ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου στηρίζεται ἡ ὑπόνοια τῆς γενομένης καταχρήσεως, τότε δὲ νομίζομεν ὅτι θὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις καὶ θὰ λάβωμεν πάντες τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκφράσωμεν τὴν γνώμην μας καὶ νὰ δώσωμεν τὰς πληροφορίας μας ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ὑπευθύνως, ἔχω δὲ καταθέσει καὶ ἔγγραφον ἐπ’ αὐτοῦ παράκλησιν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ράλλης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὰς ἐγκαταλειφθείσας ἐν Κωνσταντινουπόλει περιουσίας τῶν ἑλλήνων ὀρθοδόξων Τούρκων ὑπηκόων κλπ. Ὁ κ. Γ. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§78Γ. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν σκοπεῖ νὰ κρίνῃ ἢ ἐπικρίνῃ τὰ συναφθέντα μετὰ τῆς Τουρκίας Σύμφωνα, καθόσον ταῦτα δὲν ἔχουν πλέον ἁπλοῦν συμβατικὸν χαρακτῆρα, ἀλλ’ ἀποτελοῦσιν ἀσθενῆ ἀπήχησιν τῶν αἰσθημάτων τῆς ἀδιασείστου καὶ εἰλικρινοῦς φιλίας, τὴν ὁποίαν ὑπαγορεύει ἡ λαϊκὴ συνείδησις ἀμφοτέρων τῶν ἐπικρατειῶν. Ἡ ἐπερώτησίς μου σκοπὸν ἔχει νὰ ὑπομνήσῃ καὶ ὑποδείξῃ τὴν ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ἐπίσημον Κράτος νὰ ἀποδώσῃ ἐλάχιστον μέρος τῶν σφαγιασθέντων δικαίων τῶν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ὀρθοδόξων μὴ ἀνταλλαξίμων. Ἡ ὑποθήκη αὕτη, ἡ ὁποία ἐκληροδοτήθη μὲ τόσα ἄλλα δεινὰ οἰκονομικὰ προβλήματα εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, περιεβλήθη μὲ ἐξαιρετικὸν ἠθικὸν κῦρος, λόγῳ τῶν προεκλογικῶν ἐπαγγελιῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ σημερινὸν κυβερνητικὸν στρατόπεδον, ὅτι τὰ προσφυγικὰ ζητήματα θὰ τύχουν ἰδιαιτέρας στοργῆς διὰ τὴν κατὰ τὸ ἐφικτὸν ἐπίλυσίν των. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀνταλλαξίμους καὶ ἕλληνας ὑπηκόους, διὰ μὲν τὰς ἀποζημιώσεις των ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ἤδη μέτρα τινὰ καὶ ἀσχολεῖται ἀκόμη σοβαρῶς, διὰ δὲ τὴν ἀποκατάστασίν των ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διευθετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐπὶ τὸ δικαιότερον. Ὥστε, χωρὶς νὰ παύσω συνηγορῶν ὑπὲρ ὅλων τῶν προσφυγικῶν δικαίων, εἰσέρχομαι ἀμέσως εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς μου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ὀνομασθέντας φυγάδας. Μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν τραγῳδίαν, φοβηθέντες ἀντεκδικήσεις πολλοὶ ὀρθόδοξοι Τοῦρκοι ὑπήκοοι, οἵτινες εἶχον περιουσίας ἐν Κων) πόλει, κατέφυγον εἰς τὴν Ἑλλάδα, μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὰς ἑστίας των ὅταν τὰ πάθη καὶ ὁ ἐρεθισμὸς θὰ κατεσίγων. Κατὰ τὸ 1922 εἰς τὴν Διάσκεψιν τῆς Λωζάννης, ὑπεστήριξεν ὁ Ἰσμὲτ Πασσᾶς, ὅτι οἱ ὀρθόδοξοι Τοῦρκοι ὑπήκοοι, ὡς φυγόντες ἐκ Κων) πόλεως, χωρὶς νὰ ἐφοδιασθῶσι μὲ Τουρκικὰ διαβατήρια, ἔδει νὰ στερηθῶσι τῆς περιουσίας των, χαρακτηριζόμενοι ὡς φυγάδες. Τὸν τοιοῦτον ἰσχυρισμὸν ἀντέκρουσεν ὁ Πρόεδρος τῆς Διασκέψεως λόρδος Κῶρζον καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἰταλίας κ. Μοντάνια, οἵτινες ἀντέταξαν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ πταισματικὰς παραβάσεις, αἱ ὁποῖαι τιμωροῦνται μὲ ὀλίγας λίρας κατὰ τὸν Τουρκικὸν νόμον, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ στερηθῶσι τῶν περιουσιῶν των καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπανεγκαταστάσεώς των. Ἡ γνώμη αὐτὴ ὑπερίσχυσε καὶ πράγματι, εἰς τὸ ἄρθρ. 16 τῆς Συνθήκης Ἀνταλλαγῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστον μέρος τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης, ἀνεγνωρίσθη εἰς τοὺς ἐκ Κων) πόλεως φυγάδας, κατὰ τὴν τουρκικὴν ἔκφρασιν, τὸ δικαίωμα τῆς ἐπανεγκαταστάσεως. Τῷ 1925, κατόπιν ἐπιδεξίου χειρισμοῦ τῶν Τούρκων διπλωματῶν, ἡ συμφωνία Ρουσδῆ–Ἐξηντάρη μετέτρεψε τὴν τοιαύτην διάταξιν τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης εἰς βάρος τῶν δικαιούχων καὶ καθώρισεν, ὅτι οὗτοι δὲν δικαιοῦνται ἐπανεγκαταστάσεως, ἀλλ’ ὅτι μόνον διὰ πληρεξουσίων θὰ ἐπετρέπετο εἰς αὐτοὺς νὰ πωλήσουν τὰς ἐν Κων) πόλει περιουσίας των. Ἡ διάταξις αὕτη δὲν ἐνεκρίθη ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κ.Τ.Ε. καθόσον ἐθεωρήθη ὅτι δὲν ὑπήγετο εἰς ἁρμοδιότητά της νὰ τροποποιήσῃ τὴν Συνθήκην τῆς Λωζάννης. Τὸ ζήτημα ἔμεινεν οὕτω ἐκκρεμὲς καὶ μετὰ ἕν ἔτος, τῷ 1926, συνήφθη νέα Σύμβασις, ἐπιλεγομένη Παππᾶ–Σουκρῆ Σαράτσογλου, ἡ ὁποία ἐπανέλαβε τὴν μὴ κυρωθεῖσαν διάταξιν τῆς συμβάσεως Ἐξηντάρη–Ρουσδῆ. Ἡ νέα αὕτη σύμβασις ἐπικυρωθεῖσα ὑπὸ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, καθιέρωσεν ὅτι οἱ ἐκ Κων) πόλεως πρόσφυγες μὴ ἀνταλλάξιμοι δὲν ἐδικαιοῦντο νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ἑστίας των, ἀλλ’ ἠδύναντο μόνον νὰ πωλήσωσιν αὐτὰς διὰ πληρεξουσίων. Ἀλλὰ καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο τῶν ἐκ Κων) πόλεως φυγάδων, νὰ πωλήσωσι τὰς αὐτόθι περιουσίας των διὰ πληρεξουσίων, ἐθυσιάσθη εἰς τὸν βωμὸν τῆς Συμφωνίας τῆς Ἀγκύρας τῆς 10ης Ἰουνίου 1930, καθ’ ἥν τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἐν ἀγνοίᾳ τῶν δικαιούχων, παρεχώρησε πρὸς τὰ ἄλλα προσφυγικὰ δικαιώματα καὶ τὰς ἐν λόγῳ περιουσίας εἰς συμψηφισμὸν Τουρκικῶν ἀπαιτήσεων. Ὁ νόμος 4793, ὅστις ἐκύρωσε τὴν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας Συμφωνίαν, ἥτις διὰ τῶν ἄρθρων 12 καὶ 28 καθώριζεν ὅτι περιέρχεται εἰς τὴν κυριότητα τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐν Τουρκίᾳ κινητὴ καὶ ἀκίνητος περιουσία τῶν Ἑλλήνων ὀρθοδόξων Τούρκων ὑπηκόων μὴ ἀνταλλαξίμων, οἵτινες, ἀναχωρήσαντες ἐκ Κωνσταντινουπόλεως, χωρὶς νὰ εἶνε ἐφωδιασμένοι μὲ Τουρκικὰ διαβατήρια, δὲν δύνανται πλέον νὰ ἐπανεγκατασταθῶσιν εἰς αὐτήν, ὁρίζει ὅτι, δι’ εἰδικοῦ νόμου, κανονισθήσεται ἡ ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καταβληθησομένη ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἐν λόγῳ Κωνσταντινουπολίτας. Ὁ νόμος οὗτος, ψηφισθείς, ἐδημοσιεύθη τὴν 21ην Ἰουλίου 1931, ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως καὶ φέρει τὸν ἀριθμὸν 5170. Δι’ αὐτοῦ καθορίζεται ὁ τρόπος τῆς ὑποβολῆς τῶν δηλώσεων καὶ στοιχείων καὶ τῆς ἐκτιμήσεως τῆς ἀξίας τῶν ἐν Τουρκίᾳ καταλειφθεισῶν περιουσιῶν τῶν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως φυγάδων ὑπὸ εἰδικῶν ἐπιτροπῶν. Αἱ ὑποβληθεῖσαι αἰτήσεις ἀνέρχονται εἰς 4.200 περίπου, ἐξ ὧν αἱ 2.200 συνοδεύονται ὑπὸ πλήρων στοιχείων καὶ τῶν ἀναγκαίων τίτλων τῆς ἰδιοκτησίας. Ἐξ αὐτῶν δὲ αἱ συσταθεῖσαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 24 πρωτοβάθμιοι Ἐπιτροπαί, συνεδριάζουσαι δωδεκάκις κατὰ μῆνα, ἐξεδίκασαν μέχρι σήμερον μόνον 1.200 αἰτήσεις, δὲν εἶναι δὲ ἀπίθανον ν’ ἀπαιτηθῶσι καὶ ἄλλα δύο ἔτη διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑπολειπομένων 1.000. Τὸ ἐπιδικασθὲν πρωτοδίκως ποσὸν ἐπὶ τῶν 1.200 αἰτήσεων ἀνέρχεται εἰς 840.000 χρυσᾶς λίρας Τουρκίας, ἀλλὰ καὶ τὸ πλεῖστον τῶν ἐν λόγῳ αἰτήσεων εὑρίσκεται ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τῶν δευτεροβαθμίων Ἐπιτροπῶν, εἰς ἃς παρεπέμφθησαν κατ’ ἔφεσιν τῆς Κυβερνητικῆς ἐξελεγκτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου. Αἱ ἐν λόγῳ δευτεροβάθμιοι Ἐπιτροπαὶ ἀνέρχονται εἰς ἕξ μόνον, συνεδριάζει δὲ ἑκάστη ἐξ αὐτῶν ἑξάκις κατὰ μῆνα, ὥστε νὰ καθίσταται πρόδηλον ὅτι διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν χιλίων διακοσίων αἰτήσεων, δι’ ἃς αἱ 24 πρωτοβάθμιοι ἐπιτροπαὶ κατηνάλωσαν δύο ἔτη, θὰ χρειασθῶσι τὸν τριπλάσιον χρόνον. Ἀφ’ ἑτέρου διὰ τὰς ὑποβληθείσας δύο χιλιάδας ἀτελεῖς αἰτήσεις, παρέστη ἀνάγκη ἐπιτοπίου εἰδικοῦ συνεργείου πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν περιουσιακῶν στοιχείων καὶ ἀνεύρεσιν τῶν τίτλων, ἀλλὰ τὸ συνεργεῖον τοῦτο, μολονότι στηρίζεται ἐπὶ τοῦ νόμου 5666 καὶ τῆς ἀπὸ 9ης Μαΐου 1933 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δὲν συνεστήθη εἰσέτι οὔτε ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του διὰ τὰ περαιτέρω. Ὥστε φανερὸν καθίσταται, ὅτι ἡ ὅλη διαδικασία δὲν θὰ περατωθῇ πρὸ τῆς παρελεύσεως δεκαετίας, ἴσως δὲ καὶ δεκαπενταετίας, ἐνῷ οἱ ἀτυχεῖς δικαιοῦχοι πένονται καὶ γυμνητεύουσι. Διὰ τοῦτο ὁ νόμος 5514 διὰ τοῦ ἄρθρου του 5 ἐπέτρεψεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως, μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, παράσχῃ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἢ πρὸς ἄλλο ἵδρυμα Δημοσίου ἢ Ἰδιωτικοῦ Δικαίου διὰ τὴν παροχὴν δανείου πρὸς τοὺς δικαιούχους. Τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης ἀφορᾶ ἡ ἐπερώτησίς μου καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον τοῦτο, προκαλέσῃ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἵνα τὸ Δημόσιον παράσχῃ τὴν ἐγγύησίν του καὶ χορηγηθῇ δάνειον παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἢ ἄλλων ἱδρυμάτων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ποσοστοῦ δρχ. 100 ἔναντι ἑκάστης ἐπιδικασθείσης χρυσῆς λίρας Τουρκίας, ἤτοι διὰ τὰς ἐπιδικασθείσας 840.000 λίρας ἐπὶ 1.200 αἰτήσεων, τὸ δάνειον θὰ ἀνέλθῃ εἰς 84.000.000 δραχμῶν. Ἡ ἀξία ὅλων τῶν καταλειφθεισῶν ἐν Τουρκίᾳ περιουσιῶν τῶν φυγάδων Κων)πόλεως ἀνέρχεται εἰς δέκα πέντε ἑκατομμύρια χρυσᾶς λίρας. Ἀλλὰ μὲ τὸ μέτρον, ὅπερ ἐφήρμοσαν μέχρι σήμερον αἱ πρωτοβάθμιοι Ἐπιτροπαί, διὰ τὰς ὑποβληθείσας 4.200 αἰτήσεις, ἡ ὁλικὴ ἀποζημίωσις δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰς 2.940.000 λίρας. Πλὴν ἐκ τῶν 4.200 αἰτήσεων, δὲν φαίνεται πιθανὸν ὅτι τελικῶς θὰ ἐγκριθῶσιν ὑπὸ τῶν Ἐπιτροπῶν, ὡς βασιζόμεναι ἐπὶ τῶν ἀπαιτουμένων τίτλων περισσότεραι τῶν 2.700, δι’ ἃς ἡ ὁλικὴ ἀποζημίωσις θὰ ἀνέλθῃ εἰς 1.890.000 λιρῶν. Ἀνεξαρτήτως τῆς κυβερνητικῆς ἐγγυήσεως διὰ τὴν παροχὴν τῶν ἐν λόγῳ δανείων, παρακαλῶ θερμῶς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα διὰ νομοθετικῆς προνοίας ἢ ἄλλως, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ἐπανορθωθῶσιν αἱ ἀτέλειαι τῆς ὑφισταμένης νομοθεσίας καὶ ἐπισπευσθῇ ἡ ἀποζημίωσις τῶν δικαιούχων. Θὰ παρεκάλουν ἀκόμη τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εὐμενῶς ἐξετάσῃ τὴν ἄποψιν τῶν δικαιούχων, ἵνα αἱ ἀποζημιώσεις αὐτῶν καταβληθῶσιν αὐτοῖς οὐχὶ δι’ ὁμολογιῶν, ἀλλὰ τοῖς μετρητοῖς, ἔστω καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ μειωθῶσι κατὰ λογικὸν ποσοστὸν αἱ ἐπιδικασθεῖσαι ἢ ἐπιδικασθησόμεναι ἀποζημιώσεις. Ἡ ἐκκαθάρισις τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἀποτελεῖ οὐ μόνον ζήτημα τιμῆς, ἀλλὰ καὶ ἐθνικὸν καθῆκον πρὸς τοὺς οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητός των ἀτυχοῦντας δικαιούχους, οἱ ὁποῖοι διατηρήσαντες ἄσβεστον τὴν δᾷδα τοῦ πατριωτισμοῦ των, καθ’ ὃν χρόνον ἔζων ἐν πλήρει ἀκμῇ καὶ εὐμαρείᾳ ὑπὸ ξένον ζυγόν, ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τοῦ ἐπισήμου ἑλληνικοῦ Κράτους, ἀντὶ ἄλλης ἀμοιβῆς ἔναντι τῶν ὑπηρεσιῶν των καὶ εἰς τὴν θυσίαν τῶν ὑπαρχόντων των. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπιμεληθῇ ἐν σπουδῇ, συμφώνως ἄλλωστε πρὸς τὰς προεκλογικὰς ἐπαγγελίας μας, τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ ἀναμφισβητήτου τούτου δικαίου.

§79Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ δικαιοῦχοι τῆς Κωνσταντινουπόλεως εἶναι οἱ περισσότερον ἀδικηθέντες ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους δικαιούχους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον διαφόρους ἀποζημιώσεις διὰ δικαιώματα ἀναγνωρισθέντα διὰ νόμου. Ἡ Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζουσα τοῦτο, ἀσχολεῖται ἤδη καὶ θεωρεῖ ὅτι ἀληθῶς ἡ κατάστασις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ δικαιοῦχοι καὶ ἡ παραμέλησις, ἡ ὁποία ἐγένετο μέχρι σήμερον ὡς πρὸς αὐτούς, ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ κατὰ τίνα τρόπον θὰ δυνηθῇ καλύτερον νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς μίαν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀληθῶς ἀναγνωρίζει.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κώνστας, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, ἀφορώσης τὰς κατὰ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως Σάμου, Λ. Στυλιανοπούλου ἀνακρίσεις καὶ διαφόρους ἄλλας κατὰ διαφόρων ἐν Σάμῳ διδασκάλων καταγγελίας του.

§81Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἦλθε τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἔχει κατατεθῆ πρὸ διμήνου. Διὰ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς ζητοῦνται πλεῖστα ἔγγραφα ἐκ τῶν ὁποίων ἐλάχιστα μέχρι σήμερον κατετέθησαν. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως τονίσῃ καὶ ὑπομνήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅτι ὤφειλε νὰ ἔχῃ τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἤδη ἐνώπιόν μας, διότι ἄνευ αὐτῶν δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις. Λόγῳ λοιπὸν τῆς ἐλλείψεως τῶν ἐγγράφων τούτων, λέγω ἀπουσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συντάξεως τῶν ἐν εἰρήνῃ παθόντων ἀπὸ φυματίωσιν ὁπλιτῶν». Ὁ κ. Λόντος.

§83Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητος ἡ ἐπιβεβλημένη ἀνάγκη, ἡ ὠθήσασα τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρισταμένων εἶναι ὁ ἀντιτασσόμενος κατὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἡμεῖς ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ, ἐπειδὴ τὸ ὅλον νομοσχέδιον εἰς τὸ ὁποῖον περιείχετο ἡ διάταξις περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς παθόντας ἐκ φυματιώσεως στρατιωτικούς, ἐπειδὴ τὸ ὅλον νομοσχέδιον, ἐπαναλαμβάνω, λόγῳ ὡρισμένων δυσχερειῶν ἀπεσύρθη, ἐζητήσαμεν νὰ προσαχθῇ τὸ ταχύτερον νέον σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον νὰ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους καὶ νὰ θεραπεύσῃ μίαν ἀνάγκην τῶν προσώπων, περὶ ὧν προβλέπει τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἀναγκάζομαι νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐσημείωσε περιέργους διακρίσεις. Ὑπάρχει εἷς νόμος ὁ 2767, δυνάμει τοῦ ὁποίου οἱ παθόντες στρατιωτικοί, καὶ στρατιωτικοὶ κατὰ νόμον θεωροῦνται πάντες οἱ ὁπλῖται, λαμβάνουσι σύνταξιν. Ἡ σύνταξις, τὴν ὁποίαν λαμβάνουσιν οὗτοι εἶναι δι’ ὅλους ἀνάλογος καὶ ἴση. Οὐδεμίαν διάκρισιν ποιεῖται ὁ νόμος 2769 καὶ συμφώνως πρὸς τὰ ἄρθρα 2 καὶ 12 αὐτοῦ, ὅλοι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν. Περιέργως ὅμως τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι παρέχει τὸ πρόσθετον ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ παρασχεθῇ εἰς τοὺς τυγχάνοντας τῆς συντάξεως, διὰ νὰ κατορθώσουν ἔν τινι μέτρῳ νὰ ἀνακουφισθοῦν εἰς τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχουν λόγῳ τῆς ἀνικανότητος εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον, συνεπείᾳ τῆς νόσου, τὴν ὁποίαν ἔπαθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, περιέργως, λέγω, εἰσάγει μίαν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξαιροῦνται τοῦ ἐπιδόματος αὐτοῦ οἱ μόνιμοι, ἐθελονταὶ καὶ χωροφύλακες. Δὲν ἐννοῶ διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐξῄρεσεν αὐτὴν τὴν τάξιν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται καθ’ ὅλα εἰς ἴσην μοῖραν μὲ τοὺς ἄλλους, οἵτινες ἔχουν ἀνάγκην τῆς παροχῆς, τὴν ὁποίαν δίδει τὸ νομοσχέδιον. Ἔχω ἐνώπιόν μου ἕν συνταξιοδοτικὸν φυλλάδιον ἑνὸς ἐξ ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἐξισώνει τὸ νομοσχέδιον. Λαμβάνει καὶ αὐτὸς 750 δραχμάς, ἂν ἀγαπᾶτε τὴν τριμηνίαν, ὡς φυματικὸς παθὼν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ μὴ δυνάμενος νὰ ἐργασθῇ, δηλ. 250 δρχ. τὸν μῆνα, καὶ μὲ αὐτὰς καλεῖται νὰ θεραπεύσῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας ἔχει καὶ νὰ τραφῇ, ὅπως γνωρίζετε ὅσοι ἐξ ὑμῶν εἶσθε ἰατροί, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν νόσον, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὑπηρετῶν τὴν πατρίδα. Πρὸ ὀλίγου, ἐξ αἰτίας μιᾶς ἐρωτήσεως σχετικῆς, προκειμένου περὶ τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Κράτος ἀπέναντι τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔπαθον, εἴτε ἐν πολέμῳ, εἴτε ἐν ὑπηρεσίᾳ, ἐξεδηλώθη ὅλον τὸ συναίσθημα τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας διὰ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Κράτος ὅπως ἐπέρχηται ἀρωγὸν εἰς τοὺς παθόντας ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Καὶ σήμερον, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔρχεται τὸ Κράτος νὰ θεραπεύσῃ τὰς ἀνάγκας τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι πάσχουν, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ἐπὶ ποίας λογικῆς στηριζόμενος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία τοῦ ὑπέδειξεν τὴν διάταξιν ταύτην, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, διατὶ ἐξῄρεσε τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν. Ἠγέρθη παρά τινων Συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐννοῶ ἀπὸ ποίας σκέψεις ἄγονται διὰ νὰ ὑποστηρίζουν τοιαύτην θέσιν ἡ ἀντίρρησις, ὅτι ἴσως εἶναι πολλοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ περιληφθοῦν ἐν τῇ συντάξει καὶ ἑπομένως τὸ παρεχόμενον ποσὸν διὰ νὰ ἐπιχορηγηθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ νὰ ἀνακουφισθοῦν, ἂν δύνανται νὰ ἀνακουφισθοῦν, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὰς ἀνάγκας ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Τὸ ποσὸν δέον νὰ αὐξηθῇ, οὕτως ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ περιληφθῶσιν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαίωμα, καὶ οὐδεὶς δύναται οὐδ’ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς στερήσῃ αὐτοῦ. Ὅλοι δ’ αὐτοί, περὶ ὧν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, εἶναι 185. Ἐξαιροῦνται ἤδη τοῦ νομοσχεδίου περίπου οἱ 70. Ἑπομένως δὲν εἶναι ὁ ἀριθμὸς τόσον μέγας, ὥστε νὰ θεωρήσωμεν ὅτι περιλαμβάνοντες καὶ αὐτοὺς εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ λάβουν τὸ πρόσθετον αὐτὸ ἐπίδομα, κινδυνεύομεν νὰ καταστήσωμεν ἄχρηστον τελείως τὸ μέτρον, ὡς ἀνεφάρμοστον. Βεβαίως, θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ δίκαιον, ἐφόσον πρόκειται περὶ ἀνθρώπων μὲ τοιαύτας ἀνάγκας, οἵας ἔχει εἷς ἄνθρωπος πάσχων ἀπὸ οἱασδήποτε μορφῆς φυματίωσιν, θὰ ἦτο, λέγω, ὀρθὸν καὶ ἀναγκαῖον μάλιστα, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φανῇ γενναιοδωρότερος καὶ νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν τῆς ἐπιχορηγήσεως, ὥστε νὰ λάβουν ὅλοι ἕν ποσὸν ἐπαρκέστερον. Ἀλλ’ οὐδεμία σκέψις δύναται νὰ γίνῃ περὶ τούτου καὶ νομίζω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι σύμφωνος μαζί μου, περὶ ἐξαιρέσεως, ὥστε ἓν τμῆμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι διατελοῦν ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰδίου νόμου ἐκτήσαντο τὸ δικαίωμα συντάξεως, οἱ ὁποῖοι τὸ αὐτὸ ποσὸν συντάξεως λαμβάνουν νὰ ἐξαιρεθοῦν τοῦ εὐεργετήματος, τὸ ὁποῖον κατόπιν ἀγώνων τῶν ἰδίων ἐπετεύχθη. Διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, κ. Βουλευταί, ὅτι κυρίως αὐτοὶ ἐκινήθησαν καὶ αὐτοὶ εἶνε οἱ μεταβάντες εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ζητήσαντες τὸ εὐεργέτημα καὶ οἱ ὁποῖοι μάλιστα, λόγῳ τῶν ἀναγκῶν των μετῆλθον καὶ σκληρὰ μέσα, ἵνα τὸ ἐπιτύχουν, καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐξαιρεθοῦν αὐτοί. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν σκέψιν του καὶ νὰ ἀπαλείψῃ τὴν σχετικὴν ἐξαίρεσιν, ἡ ὁποία ἀναγράφεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶναι ἄδικον νὰ παρίσταται τὸ Κράτος τοιουτοτρόπως καὶ νὰ φέρηται πρὸς ἄλλους πατρικῶς καὶ πρὸς ἄλλους νὰ φέρηται δίκην πατρυιοῦ καὶ μητρυιᾶς.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§85Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εὑρίσκω, ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἀττικῆς εἶναι βάσιμοι, διότι δὲν εἶναι βέβαια ὀρθὸν, προκειμένου περὶ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐξαιρεθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν μονίμως εἰς τὸν Στρατόν. Ἑπομένως, δέχομαι καὶ νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ φράσις αὐτή, ἡ ὁποία εἰσάγει τὴν ἐξαίρεσιν, καὶ νὰ γίνῃ ἡ ζητηθεῖσα αὔξησις εἰς τὸ ποσὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ μεταβάλλῃ τὴν σημερινὴν βάσιν, ἐφόσον ἐφθάσαμεν μέχρι τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου διακοσίων χιλιάδων δραχμῶν. Ἤδη θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐφόσον εὑρίσκομαι διαρκῶς εἰς τὴν θέσιν, τὴν ὄντως δύσκολον, κατὰ τὴν ὁποίαν παρουσιάζονται ἄπειρα ζητήματα ὑψίστης σπουδαιότητος, εἴτε ἐξ ἀνάγκης ἐκπληρώσεως κρατικῶν ἀποστολῶν προερχόμενα, εἴτε ἐξ ἀνθρωπιστικῶν ὑπαγορεύσεων, διὰ τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς οὔτε διὰ τὸ ἕν οὔτε διὰ τὸ ἄλλο, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαῖα, θὰ ἤθελα ἡ Βουλή, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν της τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν ὅλην κατάστασιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς Χώρας, τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται, νὰ προσπαθήσωμεν ὅσῳ καὶ ἂν φαίνωνται δίκαια, νὰ τὰ συγκεντρώσωμεν ἐντὸς περιωρισμένων ὁρίων. Διότι ἀρχίζομεν ἀπὸ μίαν ἀρχήν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἓν μικρὸν ποσὸν καὶ ἀφορᾷ μίαν ὡρισμένην τάξιν καὶ ἀπὸ τὴν ἀφετηρίαν αὐτὴν γίνεται κλίμαξ εἰς τὴν ὁποίαν ἀνερχόμεθα καὶ πρὸ τῆς ὁποίας κάμπτεται καὶ ὁ Προϋπολογισμός. Αὐτὴ λοιπὸν εἶναι ἡ ἀρχή, τὴν ὁποίαν θέτομεν. Ἐδέχθην τὴν ἀρχὴν τῶν 900 χιλιάδων καὶ ἐφθάσαμεν μέχρι τοῦ ποσοῦ τοῦ 1.200.000 δραχμῶν, διότι εἶναι ὑπαγόρευσις ἠθικὴ νὰ φθάσωμεν μέχρις αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ. Προβλέπω ὅμως, ἐκ τῆς ἀναγνωρίσεως αὐτῆς τῆς ἀρχῆς, μίαν συνέχειαν. Θὰ ἤμην εὐτυχής, ἂν ὁ Προϋπολογισμὸς ἠδύνατο νὰ ἐξυπηρετήσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀνάγκας, διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὸν περίβολον αὐτόν, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὰς λαϊκὰς ἀνάγκας. Ἀλλ’ ἐφόσον δὲν ἠμποροῦμεν, διότι δὲν ἔχομεν ἐπάρκειαν εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ἐπικαλοῦμαι τὴν συνδρομὴν ὑμῶν ὅπως, ὅταν γεννῶνται τοιαῦτα ζητήματα, συντελῶμεν ὅλοι καὶ ὑποβοηθῶμεν τὸ ἔργον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐπιθυμεῖ μὲν καὶ ὑποχρεοῦται νὰ ἀνταποκρίνηται πρὸς τὰς αἰτήσεις αὐτάς ἀλλ’ εὑρίσκεται κατόπιν ἀπέναντι μεγάλων προβλημάτων ἀφορώντων πολὺ μεγάλα συμφέροντα τῆς Χώρας καὶ τὰ ὁποῖα ἀπηχοῦν εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ νόμισμα τῆς Χώρας. Ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωμεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον παρέχοντες τοιούτου εἴδους πιστώσεις, διότι τὸ ἄθροισμα αὐτῶν τῶν ἑκάστοτε παροχῶν φθάνει εἰς μέγα κονδύλιον, πρὸ τοῦ ὁποίου ὁ Προϋπολογισμὸς θὰ εὑρεθῇ ἀπέναντι δυσχερειῶν. Ἐπικαλοῦμαι λοιπὸν τὴν συνδρομὴν ὅλων τῶν κ. κ. Συναδέλφων, οὕτως ὥστε αὐτὰ τὰ ζητήματα, ἐν συναισθήσει τῆς ἀνάγκης εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Χώρα, τὰ περιορίσωμεν εἰς τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν ὅριον.

§86Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, προκειμένου περὶ τῆς φυματιώσεως ἐγεννήθη πολλάκις ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου, τὸ ζήτημα ἂν δικαιοῦνται τοῦ ἐπιδόματος αὐτοῦ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἄλλας ἐκδηλώσεις φυματιώσεως καὶ ὄχι τῶν πνευμόνων. Καὶ εἰδικῶς ἐπαρουσιάσθη περίπτωσις ὁπλίτου, ὁ ὁποῖος ἐκρίθη ἀπὸ τὴν Ἀνωτέραν Ὑγιειονομικὴν Ἐπιτροπὴν ὡς πάσχων ἐκ φυματιώσεως καὶ ἔλαβε τὴν κανονισθεῖσαν σύνταξιν. Προκειμένου ὅμως νὰ τύχῃ τοῦ εὐεργετήματος τοῦ ἐπιδόματος τῶν φυματιώντων, ἡ ἐπιτροπὴ ἐδυσκολεύθη νὰ τοῦ χορηγήσῃ τὸ ἐπίδομα, διότι ἔκρινε κατὰ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος δὲν διαθέτει ἐπίδομα παρὰ μόνον εἰς τοὺς πάσχοντας ἀπὸ πνευμονικὴν φυματίωσιν. Ἐπειδὴ ὅμως ὑπάρχει φυματίωσις διαφόρων περιπτώσεων, εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ διάκρισις...

§87Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὀρθὸν εἶναι νὰ γίνῃ μία δήλωσις ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὥστε τὸ ζήτημα νὰ λυθῇ.

§88Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, διότι προκειμένου περὶ τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ ἐπιδόματος, τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τοὺς φυματικούς, δυσκολεύεται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τὸ διαθέσῃ εἰς ἄλλους.

§89Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποία ἐπιτροπή;

§90Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἀνωτάτη Ὑγιειονομικὴ Ἐπιτροπή.

§91Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφαρμόζουσα τὸν νόμον;

§92Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Ἀλλὰ τὸν ἐφαρμόζει περιωρισμένως.

§93Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν ἐφαρμόζει, διότι ὁ νόμος τὸ ὁρίζει ἢ διότι αὐτὴ κρίνει ὅτι πρέπει ἐκεῖ νὰ ὑπάρχῃ περιορισμός;

§94Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, διότι αὐτὴ κρίνει, ἀλλὰ διότι νομίζει ὅτι ὁ νόμος θεωρεῖ φυματίωσιν μόνον τὴν φυματίωσιν τῶν πνευμόνων.

§95Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἡ ἐπιτροπή, ἑρμηνεύουσα τὸν νόμον, λέγει ὅτι ὁ νόμος ἐννοεῖ ὅτι τὸ ἐπίδομα εἶναι μόνον διὰ τοὺς πάσχοντας ἀπὸ φυματίωσιν τῶν πνευμόνων.

§96Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν πρόκειται περὶ κωλύματος, τὸ ὁποῖον παρέχει ὁ νόμος, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Ἐὰν ὅμως πρόκειται περὶ ἐξηγήσεως ἐπιστημονικῆς, ἐγὼ δυσκολεύομαι νὰ ἐκφέρω γνώμην.

§97Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Νὰ εἴπητε μόνον, ὅτι μὲ τὴν λέξιν «φυματίωσις» ἐννοεῖτε πᾶσαν περίπτωσιν φυματιώσεως. Νὰ κάμητε μίαν σχετικὴν δήλωσιν, διὰ νὰ διασαφηνισθῇ τὸ πρᾶγμα.

§98Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δηλῶ ὅτι, ἐφόσον ἡ Ἀνωτάτη Ὑγιειονομικὴ Ἐπιτροπὴ κάμνει τὴν ἐξαίρεσιν αὐτὴν διότι κωλύεται ἀπὸ τὸ γράμμα τοῦ νόμου, νὰ γίνῃ ἡ προσθήκη καὶ ἐν τῇ διατυπώσει νὰ ἐννοῆται πάσης περιπτώσεως φυματίωσις. Ἂν ὅμως πρόκειται ἡ ἐπιτροπή, κρίνουσα ἐπιστημονικῶς, νὰ ἐξαιρῇ τοὺς ἄλλους, τότε βεβαίως ἡ προσθήκη αὐτὴ δὲν ἔχει σημασίαν.

§99Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον ὡς πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου, κ. Ὑπουργέ, ὑπάρχει ἡ ἀσάφεια.

§100Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Ὡς πρὸς τὴν λέξιν «φυματίωσις», ὀρθὸν εἶναι νὰ γίνῃ δεκτὸς ὁ γενικὸς ὅρος «φυματίωσις» ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχουν εἰδικαὶ περιπτώσεις, νὰ γίνῃ εἰδικὴ μνεία.

§101Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι πρόκειται εἰδικῶς περὶ τῆς φυματιώσεως τῶν πνευμόνων.

§102Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἡ φυματίωσις τῶν ὀστῶν εἶναι ἡ δεινοτέρα πάθησις.

§103Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καλά.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λέξεις «πλὴν τῶν μυϊκῶν» κλπ., θὰ διαγραφοῦν;

§105Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἀφαιρεθοῦν ἑπτὰ λέξεις «ὑπὸ τῶν μονίμων» μέχρι τοῦ «καὶ εἰς ὁπλίτας καὶ ἀξιωματικούς, πλὴν τῶν χωροφυλάκων.

§106Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Ἔχω μίαν περίπτωσιν ἀξιωματικοῦ τῆς Χωροφυλακῆς...

§107Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παίρνουν αὐτοί.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, «τὸ ποσὸν μὴ δυνάμενον νὰ ὑπερβῇ τὰς 900.000».

§109Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ 1.200.000.

§110ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι ἀρκετόν.

§111Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, ὄχι. Τὸ 1.200.000.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον, ὡς διωρθώθη ἀπὸ τὴν Βουλήν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1033 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ὀργανισμοῦ Σμυριδωρυχείων Νάξου ἐπὶ τῆς ὑπηρεσίας μεταλλείων».

§114Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶχεν ἐγγραφῆ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν. Ἐπειδὴ ὅμως εἶχον ἐπέλθει τροπολογίαι, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε τὴν ἀναβολήν. Σήμερον ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀσθενεῖ. Συνεννοήθην ὅμως μαζί του καὶ ἔθεσα ὑπὸ τὴν κρίσιν του ὡρισμένας τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἔχει μονογράψει. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ θέματος ἐντελῶς εἰδικοῦ ἐνδιαφέροντος, καὶ ἐπειδὴ ἔχουν μονογραφηθῆ αἱ τροπολογίαι αὐταί, παρακαλῶ νὰ γίνωσι δεκταί.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Βουλευταί, αὐτὸ εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ Προεδρεῖον. Πρόκειται περὶ ἐπικυρώσεως Διατάγματος. Ἀλλ’ εἰς τὸ Διάταγμα αὐτὸ προσετέθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ διάφορα ἄρθρα, κατόπιν τῶν ὁποίων δὲν ἠμπορεῖ τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ εἰς ἐφάπαξ συζήτησιν. Ἠμπορεῖ νὰ γίνουν αἱ τροπολογίαι, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον μὲ ὅλας τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἔχει ὑποβάλει ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ δὲν θὰ ψηφισθῇ εἰς ἐφάπαξ συζήτησιν. Λοιπόν, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν)

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συστάσεως Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἀτμοπλοϊκῶν ὑπαλλήλων Πειραιῶς καὶ Ταμείου Περιθάλψεως ἐργατῶν κεραμοποιῶν».

§118Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Λείπει ὁ κ. Ὑπουργός. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπόντος τοῦ Ὑπουργοῦ; Τὸ πρᾶγμα εἶναι παράδοξον.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι παράδοξον. Ἡ Βουλὴ ψηφίζει. Ὁ Ὑπουργὸς εἶναι δικαίωμά του νὰ τὸ ὑποβάλῃ εἰς κύρωσιν ἢ ὄχι.

§120Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι εἶνε σόλοικον νὰ ψηφίζωνται τὰ νομοσχέδια, ἀπόντων τῶν Ὑπουργῶν.

§121Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων, καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ εὐκολιῶν ὡς πρὸς τὴν ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν κ. λ.π. τῶν δυνάμει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἀποκατασταθέντων».

§123Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἔχω καθῆκον νὰ διερμηνεύσω ἐκ μέρους τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τὰς εὐχαριστίας του, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον πραγματικὴν λαμβάνει πρόνοιαν ὑπὲρ τῶν χωρικῶν. Κύριοι, νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἀπεκατεστάθησαν, δὲν ἔχουν σκοπὸν νὰ ἐκπληρώσουν τὰ χρέη ἐκ τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ὄχι. Καὶ ἂν ἀκόμη ὑπῆρχε πρόθεσις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δοθοῦν δωρεὰν οἱ κλῆροι αὐτοί, ἐγώ, ὁ ἀγρότης, θὰ διαφωνήσω, διότι ἐπιθυμῶ νὰ κατοχυρωθῇ τὸ αἴσθημα τῆς μικρᾶς ἰδιοκτησίας εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ἀγρότου. Ὅ,τι ἀποκτᾶται μὲ κόπον, μὲ πληρωμήν, ἐκεῖνο μένει, καὶ ὅ,τι ἀποκτᾶται δωρεάν, αὐτὸ φεύγει. Ἑπομένως, ἂν ἐρχόμεθα ἐδῶ νὰ ζητήσωμεν μέριμναν ὑπὲρ τῶν γεωργῶν, δὲν τὸ κάμνομεν διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὰς πληρωμάς. Ὄχι, ἀλλὰ διότι ἡ ἀποκατάστασις ἦτο ἀτελής, ἐφόσον οἱ ἀκτήμονες ἀγρόται ἔλαβον ἕνα κομμάτι γῆς, καὶ ἐπὶ δέκα ἔτη ἔμειναν νηστικοί καὶ ἀνέστιοι καὶ δὲν εὑρέθη κανεὶς νὰ τοὺς βοηθήσῃ. Κύριοι, ἂν εἶνε ἀληθὴς ἡ πληροφορία, εἰς τὴν Γερμανίαν, μετὰ τὸν πόλεμον, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀποκατάστασις εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Πρωσσίαν, ἐδαπάνησεν ἡ Κυβέρνησις, δι’ ἕκαστον κληροῦχον, ἕν ὑπέρογκον ποσὸν μάρκων χρυσῶν. Ἐδῶ, οἱ ἀποκατασταθέντες καλλιεργηταί, ἠναγκάσθησαν μὲ δάνεια βραχυπρόθεσμα καλλιεργητικά, ἐξοφλούμενα εἰς ἐννέα μῆνας, νὰ ἀγοράσουν ζῶα καὶ ἐφόδια, διὰ τὰ ὁποῖα ἀπῃτοῦντο μικροπρόθεσμα ἢ καὶ μικροτέρας διαρκείας δάνεια. Ἐφέτος ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, δίδει δάνεια δι’ ἀγορὰν ζώων, διὰ πρώτην φοράν. Ἦλθαν καὶ τὰ ἔτη τῆς συνεχοῦς ἀφορίας καὶ ἐντεῦθεν παρέμειναν ἀνεξόφλητοι αἱ καθυστερούμεναι χρεολυτικαὶ δόσεις. Ὡς εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ κάμω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Εἰς τὰς δόσεις, ποὺ ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ αἱ καθυστερούμεναι δόσεις, διότι, ἄλλως, θὰ ἦτο δῶρον ἄδωρον.

§124Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ἔχομεν σχετικὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ἐγεννήθη τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας.

§125Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ νὰ ἀνασταλοῦν τὰ ἐντάλματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν διὰ τὰς τοιαύτας δόσεις. Ἀλλ’ ὡς ἀντάλλαγμα, τὸ λέγω διὰ τοὺς ἰδιοκτήτας, ὡς ἀντάλλαγμα τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ, ποὺ λαμβάνουν οἱ ἀγρόται, ἔχουν καὶ οἱ ὁμολογιοῦχοι, τέως ἰδιοκτῆται, τὸ ἰδικόν των. Διὰ τοῦ ἄρθρου 4 λαμβάνεται πρόνοια, ὥστε οἱ ἀγρόται νὰ δύνανται νὰ προεξοφλήσουν τὰς δόσεις ποὺ ὀφείλουν, χωρὶς νὰ περιμένουν τὴν λῆξιν τῶν ἐτῶν καὶ νὰ τὰς ἐξοφλήσουν καὶ δι’ ὁμολογιῶν. Καὶ ὡς ἀντάλλαγμα ἀποκτοῦν τὴν πλήρη κυριότητα καὶ τὴν ἐλευθέραν διάθεσιν τοῦ κλήρου. Τόσον δὲ ἐναγωνίως περιμένουν οἱ ἀγρόται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὥστε νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῶν ἀγροτῶν θὰ ἐξοφλήσῃ ἐντὸς βραχέος χρόνου τὸν κλῆρον. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι μὲ τὰς ἀρχὰς αὐτὰς ἡ Βουλὴ θὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς τὸ ἐτροπολογήσαμεν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι διερμηνεύω τὴν γνώμην τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ἐκφράζων τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§126Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ νομοῦ Πρεβέζης, ἐν τῷ ὁποίῳ τὰ 60% ἔχουν ἀποκατασταθῆ ἐπὶ ἀγροκτημάτων, ἀναγκαστικῶς ἀπαλλοτριωθέντων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἰδίᾳ, διὰ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ὑπὲρ τῶν τέως κολληγῶν καὶ ἀποκατασταθέντων εἰς τὰ κτήματα αὐτά. Σύμφωνα μὲ τὸν ἰσχύοντα ἀγροτικὸν νόμον, οἱ ἀποκατασταθέντες κολλῆγοι ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξοφλήσουν ἐντὸς εἰκοσαετίας, εἰς εἴκοσι δόσεις ἴσας, τὸ πρὸς τὸ Κράτος χρέος των, μὲ τόκον 8%. Διὰ τῆς μεθόδου τῆς τοκοχρεολυτικῆς ἐξοφλήσεως ἔφθανεν, κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς μου, τὸ ἥμισυ σχεδὸν τῆς ἐτησίας παραγωγῆς τῶν ἀγροτῶν ἰδίως τῶν περιφερειῶν, ὅπου οἱ γεωργοὶ ἀσχολοῦνται μόνον εἰς τὴν καλλιέργειαν δημητριακῶν, τὸ ἥμισυ τῆς προσόδου αὐτῶν ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ καταβάλουν εἰς τὸ Κράτος διὰ τὴν ἐξαγορὰν τοῦ κτήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀπεκατεστάθησαν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἐπέρχεται σημαντικὴ ὠφέλεια. Τὰ εἴκοσιν ἔτη αὐξάνονται εἰς εἴκοσι πέντε, ὁ δὲ τόκος ἀπὸ 8% μειοῦται εἰς 6%. Ἡ διαφορὰ εἶναι 2%, δηλ. ἂν εἷς καλλιεργητὴς ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλλῃ δέκα χιλιάδες δραχμῶν κατ’ ἔτος, ὡς τοκοχρεολυτικὴν δόσιν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου μειοῦται αὕτη εἰς 7.700 δραχμῶν. Πλὴν ὅμως τῆς διαφορᾶς αὐτῆς, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν ἐτῶν καὶ ἀπὸ τὴν μείωσιν τοῦ τόκου, εἶναι καὶ ἄλλη σημαντικωτάτη διαφορά, τὸ ὅτι δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς αὐτοὺς νὰ καταβάλουν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ὁμολογίας ἀπαλλοτριώσεως, ἀντὶ μετρητῶν, ὅπως εἶχον ὑποχρέωσιν ἕως τώρα. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι αἱ ὁμολογίαι αὐταὶ πωλοῦνται εἰς τὸ ἥμισυ περίπου τῆς ὀνομαστικῆς αὐτῶν ἀξίας.

§127Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ἑξήκοντα δραχμάς.

§128Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Δηλαδή, κατὰ μέσον ὅρον, μὲ τὴν αὔξησιν τῶν ἐτῶν, μὲ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ τόκου καὶ μὲ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξοφλήσουν τὰ χρέη των εἰς ὁμολογίας, πληρώνουν τὰ μισὰ ἀπὸ ὅ,τι ἀκριβῶς ἐπλήρωναν. Πρόκειται, λοιπόν, περὶ ἑνὸς μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνακουφίσῃ 120 χιλιάδας ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀποκατασταθῇ εἰς 1.500 ἀπαλλοτριωθέντα ἀγροκτήματα. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπίσης, ἐξυπηρετοῦνται καὶ γενικώτεροι κοινωνικοὶ σκοποί, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ τονώσῃ τὸν ζῆλον αὐτῶν πρὸς τὴν γεωργίαν, ἑδραιώνει καὶ τὸ κοινωνικόν μας καθεστώς, διὰ τῆς δημιουργίας 120 χιλιάδων μικροϊδιοκτητῶν, δὲν χρήζει δὲ ἀναπτύξεως, ὅτι ἡ δημιουργουμένη αὐτὴ τάξις εἶναι τὸ ἰσχυρότερον ἔρεισμα τοῦ κοινωνικοῦ μας καθεστῶτος. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐκφράζω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὴν εὐγνωμοσύνήν μου διὰ τὸ σωστικὸν αὐτὸ μέτρον καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ συνέχεια ἄλλων προηγουμένων μέτρων, ληφθέντων ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν τῆς γῆς.

§129Τ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω ἄλλο, εἰμὴ δύο λέξεις. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος πρὸς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἐξυπηρέτησιν, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸν ἀγρότην, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν κοινωνικὴν λύσιν, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως. Εἶχον μόνον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐπεκτείνωνται αἱ διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου καὶ εἰς τὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα ἠγοράσθησαν ἑκουσίως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, ὥστε ὅσοι χρεωστοῦν ἐξ ἀπαλλοτριώσεως ἢ ἀποκαταστάσεως, νὰ δύνανται νὰ τύχουν τῶν αὐτῶν εὐεργετημάτων. Ἐπειδὴ ὅμως διὰ μιᾶς ἑρμηνείας, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, φαίνεται ὅτι περιλαμβάνονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου καὶ οὗτοι, δὲν θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ψήφισιν τῆς τροπολογίας αὐτῆς, ἐφόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεδέχθη.

§130Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Θεωρῶ καὶ ἐγὼ ὑποχρέωσίν μου, ὡς ἐκπροσωπῶν τμῆμα τοῦ ὁποίου ἀπεκατεστάθησαν πολλοὶ ἀκτήμονες ἀγροτικῶς, νὰ ἐκφράσω τὴν θερμοτάτην εὐγνωμοσύνην τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων πρὸς τὴν ἀξιότιμον Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἦτο ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ ψυχὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας θὰ ἀπένειμε πλήρη δικαιοσύνην πρὸς τοὺς ἀγρότας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκινδύνευσαν, ἐκοπίασαν, εἰργάσθησαν, ἔχυσαν τὸν ἱδρῶτά των, διὰ νὰ μεταβάλουν χώρας ἀγόνους εἰς καλλιεργησίμους γαίας. Τὰ πλεονεκτήματα παραμένουν καὶ τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀναμφισβητήτως ὑψίστης σπουδαιότητος, παρέχον πλήρη ἀνακούφισιν εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς ἐκείνους πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουν, δι’ ἐμοῦ, τὴν βαθυτάτην εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Θὰ παρεκάλουν μόνον, ὅπως γίνῃ δεκτή ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία περὶ ἀκυρώσεως ὅλων τῶν μέχρι σήμερον ἐκδοθέντων ἐνταλμάτων, διὰ διαταγῆς, κοινοποιουμένης εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ταμίας, οἱ ὁποῖοι διὰ χωροφυλάκων ὁδηγοῦν σήμερον τοὺς χωρικοὺς ἐπισήμως νὰ πληρώσουν, διότι ἀναγκάζονται οὗτοι νὰ μεταβάλλωνται εἰς φυγοδίκους ἅμα τῇ ἐμφανίσει χωροφύλακος. Οὐδὲν ἄλλο, κ. Βουλευταί, ἔχω νὰ προσθέσω.

§131ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Μετὰ τὰς ἀκουσθείσας εὐχαριστίας ἐκ μέρους τῶν κ. Συναδέλφων, διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, θὰ ἐπερίττευεν ἴσως ν’ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι, ὄντως, αἱ ἐκφρασθεῖσαι εὐχαριστίαι ὑπὸ τῶν κ. κ. Συναδέλφων, ἐκφράζουν τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Δὲν θ’ ἀνηρχόμην δὲ εἰς τὸ βῆμα, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἕν γεγονός. Χθὲς ἐγένετο ἐν Λαρίσῃ πολυπληθὴς συγκέντρωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω τὸ συντελεσθὲν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις, καὶ εἰδικῶς ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔλαβον ὑπὲρ τοῦ ἀγροτικοῦ καὶ τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Τὴν στιγμὴν δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπεισῆλθον καὶ ἐξήτασα τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὁλόκληρος ὁ παριστάμενος κόσμος, ἀγροτικὸς καὶ γεωργικός, ἐξερράγη εἰς χειροκροτήματα ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι, ὄντως, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐνισχύονται οἱ ἀτυχεῖς ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι, ὡς εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, ὑπέστησαν τόσα δεινὰ ἐκ τοῦ πολέμου καὶ τῶν θεομηνιῶν, ὧν ἕνεκα ὑπέκυψαν, ὑπὸ τὸ οἰκονομικὸν βάρος, τώρα δὲ δίδεται εἰς αὐτοὺς ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὸ Κράτος. Ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἱ πρώην ἰδιοκτῆται ἔχουν ὠφέλειαν, διότι θὰ ὑπερτιμηθῶσιν κατά τι αἱ ἀγροτικαὶ ὁμολογίαι.

§132Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ἀποδίδεται δικαιοσύνη.

§133ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Σύμφωνοι, καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἄλλως, παρὰ νὰ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον, ἀφοῦ κυβερνᾷ τὸ Λαϊκὸν κόμμα. Προτοῦ κατέλθω τοῦ βήματος ἐκφράζω μαζὶ μὲ τὰς εὐχαριστίας τοῦ ἀγροτικοῦ λαοῦ καὶ τὰ συγχαρητήριά μου πρὸς τε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ τὸ μέγα καὶ πατριωτικὸν ἐνδιαφέρον, ὅπερ δεικνύουν ὑπὲρ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. (Χειροκροτήματα).

§134Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω δύο λέξεις, διὰ νὰ ἐκφράσω ὅλην τὴν συμπάθειαν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς διὰ τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ ἐξ ὀνόματος τῶν προσφύγων νὰ ἐκφράσω τὴν ἀλληλεγγύην αὐτῶν πρὸς τοὺς ἐντοπίους ἀκτήμονας καλλιεργητὰς καὶ τὴν χαράν των, διὰ τὰ λαμβανόμενα ὑπὲρ αὐτῶν μέτρα, καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν φιλογεωργικήν της πολιτικήν, διὰ τῆς ὁποίας εὐεργετεῖται ἐμπράκτως καὶ θετικῶς καὶ τὸ προσφυγικὸν στοιχεῖον.

§135Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι εὐτυχής, εὐτυχέστατος, διότι τὸ ὑποβληθὲν αὐτὸ νομοσχέδιον, κατόπιν τῶν ὅσα εἶπον οἱ ἀξιότιμοι κ. προλαλήσαντες, θὰ τύχῃ τῆς ὁμοφώνου ἐπικροτήσεως τῆς Βουλῆς, ὅπερ σημαίνει καὶ τῆς ὁμοθύμου γνώμης τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, τοὺς ὁποίους οἱ κ. Βουλευταὶ ἀντιπροσωπεύουν. (χειροκροτήματα). Ἰδιαιτέρως, ὄντως, εἶμαι εὐτυχής, διότι ἤκουσα ἀπὸ ἀγροτικὸν βουλευτήν, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει περιφέρειαν, ἥν δὲν δύναμαι παρὰ νὰ συγχαρῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διὰ τὴν ἀπόφασίν της ὅπως ἐκπληρώσῃ τὰς πρὸς τὸ Κράτος ὑποχρεώσεις της. Καὶ τοῦτο ὀφείλω νὰ τὸ εἴπω σήμερον, διότι ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τοῦ νομοῦ Λαρίσης δὲν δύναμαι παρὰ νὰ εἶμαι ὑπερήφανος, διότι ἡ περιφέρεια Λαρίσης, ἐκ τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα εἶχε συνάψει πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἐπλήρωσε σήμερον ἐκ τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὸ τελευταῖον λεπτὸν Καὶ ὀφείλω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐκφράσω συγχαρητήρια πρὸς τοὺς ἀγρότας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀντελήφθησαν ὅτι, διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ ἀγροτικὴ πίστις, πρέπει νὰ εἶναι συνεπεῖς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνουσιν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, κ. Βουλευταί, προέβη εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἀπὸ μακροῦ ἐκδηλωθέντων δικαίων πόθων τῶν ἀγροτικῶν μας τάξεων, δὲν προέβη εἰς τὴν πραγματοποίησιν ταύτην διὰ λόγους ἐντυπωσιακούς, ἢ πολιτικούς, ἀλλὰ διὰ λόγους ἀνάγκης. Ἡ Κυβέρνησις ἐμελέτησε πλήρως πῶς γίνονται αἱ διευκολύνσεις, εἶναι δὲ ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως ὅτι, ἐὰν ἐπῆλθον καθυστερήσεις ἐπῆλθον ἐξ ἀδυναμίας τοῦ ἀγρότου τοῦ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἡ Κυβέρνησις ἀπέβλεψεν εἰς τὴν τακτοποίησιν τῶν ζητημάτων αὐτῶν μὲ τὸ σύνθημα ὅτι, ὅταν οἱ ἀγρόται γίνωσιν ἰδιοκτῆται, ἔστω καὶ τῶν μικρῶν αὐτῶν κλήρων, θὰ εἶναι ἀναγκαίως τὸ ἔρεισμα ἐκεῖνο, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ τὸ κοινωνικόν μας καθεστώς, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης βουλευτής. Αἱ μειώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶναι σημαντικαί, καὶ διὰ τῶν χθεσινῶν ἐν Λαρίσῃ ὁμαδικῶν ἐκδηλώσεων ἀντιλαμβανόμεθα ὅτι οἱ ἀγρόται μας, κατενόησαν πλήρως τὴν εὐεργεσίαν, ἡ ὁποία τοῖς προσγίγνεται, ἀλλ’ ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένη. Ἐπέρχεται μείωσις, λόγῳ τοῦ ὅτι αἱ προθεσμίαι τῆς πληρωμῆς ἐπεκτείνονται, λόγῳ τοῦ ὅτι γίνεται ἡ ἐλάττωσις τοῦ τόκου, ἡ ὁποία εἶναι ἐπίσης δικαιοτάτη καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι δίδεται ἡ δυνατότης εἰς τοὺς ἀγρότας νὰ ἐξοφλήσωσι τὰς ὀφειλάς των μὲ ὁμολογίας καὶ ὄχι τοῖς μετρητοῖς. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, λαμβάνεται καὶ σπουδαιότατον μέτρον, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὸ ἄρθρον 4ον, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὁ ἀγρότης, ὁ ὁποῖος ἐξοφλεῖ τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὑποχρεώσεις του, γίνεται πλέον κύριος καὶ κάτοχος τοῦ κλήρου του, ἀδιακρίτως ἂν οἱ ἄλλοι τοῦ συνεταιρισμοῦ ἀγρόται ἐξεπλήρωσαν ἢ δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις των. Τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι σπουδαιότατον, διότι διὰ τούτου ὑποστηρίζονται ἀκριβῶς ἐκεῖνοι οἱ ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ προαγάγουν τὴν γεωργίαν καὶ οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦσι πραγματικῶς νὰ γίνωσι κάτοχοι καὶ ἑπομένως ἰδιοκτῆται τοῦ μικροῦ αὐτῶν κλήρου. Τὴν τροπολογίαν, ἐπίσης, ἡ ὁποία ἔγινε δεκτὴ ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀσμένως τὴν ἀποδέχομαι, διότι εἶναι ὀρθοτάτη, οὕτως ὥστε νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὰς δόσεις καὶ αἱ καθυστερούμεναι τοιαῦται, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν, ὅτι ἔγινε λάθος καὶ ἀντὶ 25 ἐτησίων δόσεων ἐγράφη 35. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 6ον προτείνεται ἡ προσθήκη «οὐχὶ ἐξ ἀνωτέρας βίας». Καὶ αὐτὴ δέον νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ καὶ τὴν ἀποδέχομαι. Θέλω ὅμως νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ μίαν διευκόλυνσιν ἀκόμη μεγαλειτέραν, διότι τοιαύτη διευκόλυνσις θὰ ζητηθῇ καὶ ὡς πρὸς τὰς ὀφειλὰς τῶν προσφύγων. Καὶ ἐπειδὴ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος ἰσότης μεταξὺ τῶν ἀποκατασταθέντων προσφύγων καὶ τῶν ἀποκατασταθέντων γηγενῶν, προτείνω μόνος μου, ἀντὶ τῶν δύο συνεχῶν δόσεων, νὰ ἀναγραφῶσι τρεῖς, διότι αὐτὸ θὰ ζητηθῇ καὶ ὑπὲρ τῶν προσφύγων. (Χειροκροτήματα).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς προσθήκας ποὺ ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ μὲ τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοῦ μονογραφήσῃ τὰς τροπολογίας, διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ μειώσεως τῶν προσφυγικῶν χρεῶν».

§138Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Τὸν λόγον παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθηνογένης ἔχει τὸν λόγον.

§140Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Χώρας, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν πολιτικὴν τῶν διαφημιστικῶν τυμπανοκρουσιῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τῆς παρελθούσης τετραετίας συνώδευεν ὅλας τὰς πράξεις αὐτῆς, καὶ αὐτὰς ἔτι τὰς ἐπιζημίας εἰς τὰ καθολικὰ συμφέροντα τῆς Χώρας, ἡ Κυβέρνησις, λέγω, τῆς Χώρας, ἡ σημερινή, ἐν τῇ ἐγνωσμένῃ ταπεινοφροσύνῃ αὐτῆς, ὑποβάλλει ὀλιγόγραμμον σχέδιον νόμου μὲ τὴν ἐπικεφαλίδα τὴν ἁπλῆν «περὶ μειώσεως προσφυγικῶν χρεῶν» διὰ τοῦ ὁποίου, ἐν συνεχείᾳ τοῦ ὡραίου ἔργου, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγων στιγμῶν ἠκούσατε, νὰ ἔχῃ συντελεσθῆ διὰ τοῦ προηγουμένου νομοσχεδίου, χορηγεῖται χεὶρ βοηθείας εἰς ἕν ἄλλο τμῆμα πολυαριθμότερον τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀτυχῆσαν καὶ τὸ ὁποῖον θὰ αἰσθανθῇ μεγίστην ἀνακούφισιν καὶ μεγίστην ἀπαλλαγὴν ἐκ τῆς δυστυχίας, ὑπὸ τὴν ὁποίαν διατελεῖ, διὰ τοῦ λαμβανομένου μέτρου. Εἶναι, Κύριοι Βουλευταί, ἔργον δικαιοσύνης, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ μέτρου τούτου, τοῦ ὁποίου, ὅταν ἀκούσητε τοὺς ἀριθμούς, θὰ σᾶς προκληθῇ κατάπληξις, νὰ ἀκούσητε ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τῆς ἱστορικῆς ἐξελίξεως, ἡ ὁποία συνοδεύει τὴν περίπτωσιν αὐτήν, καὶ τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς εἶνε χρησιμώτατα, ἵνα μορφώσητε γνώμην καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος μέτρου, καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν, τὰ ὁποῖα βραδύτερον θὰ ἐπακολουθήσουν. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου, Κύριοι, ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ, ἀνακουφίζεται ὁ ἐνδιαφερόμενος προσφυγικὸς κόσμος μὲ ἕν ποσὸν δύο δισεκατομμυρίων δραχμῶν ἐκ τοῦ ὅλου ποσοῦ τῶν χρεῶν, τὰ ὁποῖα χρέη συνωμολογήθησαν εἰς βάρος τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως καὶ ἀνέρχονται εἰς πέντε δισεκατομμύρια δραχμῶν. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ τὸ ζήτημα καλλίτερον ἀντιληπτὸν εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ εἴπωμεν ὀλίγα τινὰ ἐκ τῆς ἐγγὺς ἱστορίας τοῦ παρελθόντος, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα διὰ τὴν πλήρη κατανόησιν τῆς ἐφαρμοζομένης πολιτικῆς, καθὼς καὶ ἐκείνης τὴν ὁποίαν βραδύτερον θὰ ζητήσωμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ὅλου ἔργου, τὸ ὁποῖον εἶναι συνεπὲς πρὸς τὰς ἐφαρμοζομένας, πρὸς τὰς σώφρονας, πρὸς τὰς εὐσυνειδήτους ἐκείνας ἐπαγγελίας, τὰς ὁποίας κατὰ τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου, ἐν πλήρει συνειδήσει, ἐκάμαμεν πρὸς τὸν ἑλληνικὸν λαόν, καὶ διὰ τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν ὕβρεις ἀτελευτήτους, λοιδορίας καὶ σκώμματα, καὶ τὰς ὁποίας, μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ, εἴμεθα ὑπερβέβαιοι ὅτι θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐκπληρώσωμεν κατὰ κεραίαν καὶ, διὰ νὰ μὴ σᾶς εἴπω κἄτι τι περισσότερον; ἴσως θὰ ὑπερβάλωμεν καὶ αὐτὰς τὰς δοθείσας ἀκόμη ὑποσχέσεις. Καθὼς γνωρίζετε, Κύριοι, μετὰ τὴν κατάρρευσιν τοῦ Μικρασιατικοῦ μετώπου, ἡ Κ.Τ.Ε. ἀδημιονοῦσα διὰ τὰ ζητήματα τῶν κοινωνικῶν ἀναστατώσεων, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ προκληθῶσι διὰ τῆς εἰσροῆς χιλιάδων ἀνεστίων καὶ πενομένων πληθυσμῶν, εἰς τὴν ἐντεῦθεν τοῦ Αἰγαίου Ἑλλάδα, ἀπέστειλεν ἐσπευσμένως ἀντιπρόσωπον αὐτῆς πρὸς ἀνατολὰς διὰ νὰ μελετήσῃ τὴν κατάστασιν καὶ νὰ ληφθῶσι μέτρα τοιαῦτα, ὥστε νὰ ματαιωθῇ πᾶς κίνδυνος κοινωνικῶν ἀνατροπῶν, ἀπέστειλε τὸν δόκτορα Νάνσεν, ὁ ὁποῖος κατόπιν γοργῆς ἀλλ’ ἐπισταμένης μελέτης ἐν Ἑλλάδι καὶ Τουρκίᾳ ἐπανῆλθε κατὰ Ὀκτώβριον τοῦ 1922 γνωματεύσας ὅτι εἶναι ὑπέρτατον συμφέρον νὰ γίνῃ ὑποχρεωτικὴ ἀνταλλαγὴ τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν πληθυσμῶν, νὰ φύγουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἐξ Ἀνατολῆς, νὰ φύγουν ὅλοι οἱ Μουσουλμάνοι οἱ εὑρισκόμενοι ἐν Ἑλλάδι. Τὸ πρῶτον ἡ σκέψις αὕτη, ὑποβληθεῖσα ἐνώπιον τοῦ συμβουλίου τῶν ἀντιπροσώπων τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, προεκάλεσε κατάπληξιν, τὴν ὁποίαν διερμηνεύουσι πιστῶς οἱ λόγοι τοῦ λόρδου Κῶρζον, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δυνάμεθα ἀπέναντι τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς ἱστορίας νὰ ἐπιτελέσωμεν αὐτὸ τὸ μέγα ἔγκλημα. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μένουν ἐκεῖ ἀπὸ χιλιάδων ἐτῶν καὶ τοὺς Μουσουλμάνους, οἱ ὁποῖοι μένουν ἀπὸ 500 ἐτῶν, νὰ τοὺς ξεριζώσωμεν, χωρὶς νὰ λαμβάνωμεν τοιαῦτα μέτρα, ὥστε αὐτοὶ νὰ ἀνακουφισθοῦν ἐκ τοῦ σκληροτάτου καὶ πρωτοφανοῦς τούτου μέτρου». Καὶ ὅταν ἐκ τῆς μελέτης τῆς ὑποθέσεως διεπιστώθη πλήρως ὅτι τὸ τοιοῦτον δὲν ἐξυπηρετεῖ ποσῶς τὴν εἰρήνην, ὄχι μόνον τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀνατολῆς, ἀλλὰ καὶ τὴν γενικὴν εἰρήνην, ἀπεφασίσθη νὰ συντελεσθῇ τὸ μέτρον τοῦτο μὲ τὴν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν δήλωσιν ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, γενομένην δεκτὴν καὶ παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Τουρκίας τοῦ νῦν Πρωθυπουργοῦ Ἰσμὲτ πασσᾶ καὶ δύο ἄλλων συνεργατῶν του καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑλλάδος, ὅτι ἡ τοιαύτη μετακίνησις τῶν πληθυσμῶν θὰ ἔχῃ ὡς ἀπαράβατον ὅρον καὶ προϋπόθεσιν τὴν πλήρη ἱκανοποίησιν καὶ τὸν πλήρη σεβασμὸν τῶν περιουσιακῶν δικαίων τῶν βιαίως μετακινουμένων πληθυσμῶν. Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν αὐτὴν ἐγένετο δεκτόν νὰ γίνῃ μετακίνησις τῶν πληθυσμῶν, καὶ ἡ ἔννοια αὐτὴ ἐγένετο δεκτὴ ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἐνδιαφερομένων Κρατῶν, περιληφθεῖσα διὰ ρητῆς διατάξεως εἰς τὴν ὑπογραφεῖσαν ἐν Λωζάννῃ συνθήκην τῆς 30ης Ἰανουαρίου 1923. Ἡ σύμβασις αὕτη, Κύριοι, ἡ ὁποία ὑπεγράφη ἐν πλήρει πολεμικῇ περιόδῳ, διότι κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1923 ὑφίστατο ἐμπόλεμος κατάστασις, περιελήφθη ὡς 6ον πρωτόκολλον εἰς τὴν γενικὴν συνθήκην τῆς εἰρήνης, ἡ ὁποία ὑπεγράφη εἰς τὴν Λωζάννην τῷ 1923, καὶ αἱ διατάξεις τῆς εἰρήνης αὐτῆς ἐκυρώθησαν, οὐχὶ μόνον διὰ τῶν ὑπογραφῶν τῶν δύο ἐνδιαφερομένων Κρατῶν, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν λοιπῶν Δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι συνυπέγραψαν τὴν γενικὴν συνθήκην τῆς εἰρήνης. Ἦτο προφανές, ὅτι, διὰ τῆς συνθήκης ἐκείνης, κατηνέγκετο ἕν πλῆγμα κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ εἶχεν ἕνα ὅρον, τὸν ὅρον ἐκεῖνον, κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος εἰς τὸ ἔδαφος τοῦ ὁποίου παρέμενον περιουσίαι, ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ πληρώσῃ τὰς διαφορὰς καὶ ἐλαμβάνοντο μέτρα διὰ τῆς συνθήκης ἐκείνης κυρωτικὰ τῆς ἐννοίας αὐτῆς σοβαρώτατα μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε καὶ αὐτὸς ὁ θεσμὸς τῆς Κ.Τ.Ε. θὰ ἐπενέβαινε νὰ ὑποχρεώσῃ τὸ Κράτος, ὅπερ θὰ καθίστατο πλουσιώτερον ἐκ τῆς εἰς τὰ ἐδάφη ἐγκαταλειφθείσης περιουσίας καὶ ἡ Κ.Τ.Ε. θὰ ἐπενέβαινε νὰ ὑποχρεώσῃ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ Κράτος τὴν σχετικήν του ὑποχρέωσιν. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας ἐξετελέσθη ἡ ἀνταλλαγή. Ἐδῶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας ἓν ἐλάχιστα γνωστὸν εἰς τὸ πολὺν κόσμον γεγονός. Ὅταν ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν διαφόρων Κρατῶν ἐφόρεσαν τοὺς πίλους των καὶ ἡτοιμάζοντο νὰ ἀναχωρήσουν, ὁ γραμματεὺς τῆς Τουρκικῆς ἀντιπροσωπείας, Σελὴμ Σελιμγιανάκης, ἐκ Ρεθύμνου Κρήτης, ἐπλησίασε τὸν πρῶτον ἀντιπρόσωπον τῆς Ἑλλάδος τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον, ἐθώπευσε τοὺς ὤμους του καὶ τοῦ εἶπε: «Πατριώτη μου, σταθῆτε, μὰ εἶναι δίκαιον σήμερον μὲ αὐτὰ τὰ κοσμοϊστορικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συντελοῦνται, νὰ χάσωμεν καὶ ἡμεῖς οἱ Μουσουλμάνοι πατριῶταί σας τὰς περιουσίας μας, οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων ἔχομεν τόσον μεγάλας περιουσίας πέριξ τῶν μεγάλων πόλεων, ὅπως καὶ ἄλλοι ὁμογενεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔφυγον ἐξ Ἑλλάδος πρὸ τῶν Βαλκανικῶν πολέμων, πρὸ τῆς 18 Ὀκτωβρίου 1912;». Καὶ λέγων ταῦτα ὁ γραμματεὺς τῆς τουρκικῆς ἀντιπροσωπείας, εἶχεν ἕτοιμον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον τοῦ παρουσίασε πρὸς ὑπογραφήν, ὁ δὲ εὐλογημένος ἀντιπρόσωπος ἐκεῖνος τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος πάντοτε κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐπιπόλαιον τὰ μεγάλα ζητήματα ἐρύθμιζεν, εἶπε: Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, νὰ σᾶς τὴν ὑπογράψω τὴν δήλωσιν αὐτήν, ἀλλά, λέγει, εἶναι ἀνάγκη εἰς τὸ τέλος τῆς δηλώσεως αὐτῆς ποὺ μοῦ παρουσιάζετε νὰ θέσωμεν τὸν ὅρον τῆς ἀμοιβαιότητος». Τὴν δήλωσιν αὐτὴν σᾶς προσκομίζω. Εἶναι ἡ περίφημος 9η δήλωσις, ἡ ὁποία, καθὼς βλέπετε, ἀποτελεῖται ἀπὸ ὀλίγας γραμμάς, εἶναι σχετική, μὲ τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν Μουσουλμάνων, τῶν εὑρισκομένων ἐν Ἑλλάδι καὶ εἶναι μονοπλεύρως ὑπογεγραμμένη παρὰ τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ τοῦ κ. Κακλαμάνου. Εἰς τὸ τέλος ἐτέθη ἡ φράσις. Ἐπρόκειτο νὰ ὑπογραφῇ καὶ ὑπὸ τῶν δύο ἀντιπροσώπων τῆς Τουρκίας, ἀλλ’ ὁ κ. Βενιζέλος εἶπεν, ὅτι τὸ ὑπογράφω, ἀλλὰ νὰ βάλω τὸν ὅρον τῆς ἀμοιβαιότητος. Ἀλλὰ δὲν μᾶς ἐβοήθει αὐτὸς ὁ ὅρος, διότι τὶ λέγει ἡ δήλωσις αὐτή; Ὅτι ὅλοι οἱ Μουσουλμάνοι, τῶν ὁποίων αἱ περιουσίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ περιέρχωνται διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, οἱ ὁποῖοι ἀνεχώρησαν ἐξ Ἑλλάδος πρὸ τῆς 18ης Ὀκτωβρίου 1912, αὐταὶ αἱ περιουσίαι ἐξαιροῦνται καὶ ἀποδίδονται εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀμοιβαιότητος. Ἀλλ’ ὁ ὅρος τῆς ἀμοιβαιότητος δὲν ὠφελεῖ ἡμᾶς, διότι ἡμεῖς δὲν ἔχομεν περιπτώσεις καθ’ ἅς Ἕλληνες ὁμογενεῖς ἀνεχώρησαν ἐκ Τουρκίας πρὸ τῆς 18ης Ὀκτωβρίου 1912. Καὶ διὰ νὰ ἴδητε μὲ ποῖον πατριωτισμὸν καὶ προσεκτικότητα ἡ Τουρκικὴ ἀντιπροσωπεία ὑπερήσπισε τὰ συμφέροντα τῶν ἐντολέων της καὶ τὴν πατρίδα των, λόγῳ τοῦ ὅτι προσετέθη αὐτὴ ἡ φράσις ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀμοιβαιότητος, ἠρνήθησαν νὰ ὑπογράψουν τὴν 9ην δήλωσιν καὶ τὸ 9ον αὐτὸ πρωτόκολλον καὶ προσετέθη εἰς τὴν συνθήκην τῆς εἰρήνης διὰ τῶν ὑπογραφῶν μόνον τῶν ἡμετέρων ἀντιπροσώπων Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ Κακλαμάνου. Μόνον δὲ μετὰ διετίαν, ἀφοῦ μετέβησαν οἱ Τοῦρκοι ἀντιπρόσωποι καὶ ἠρεύνησαν ὅτι οὐδεὶς ὑφίσταται κίνδυνος ἀποδόσεως κτημάτων καὶ οὐδεὶς φόβος οἰκονομικῆς ἐπιβαρύνσεως προέκυπτε διὰ τὸ Τουρκικὸν Κράτος, ἀπέστειλαν ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ Ἐξωτερικῶν καὶ ἔλεγον, ἀναφερόμενοι εἰς τὴν 9ην δήλωσιν, τὴν ἀποδεχόμεθα, διότι εἶχον πεισθῆ ὅτι οὐδεὶς κίνδυνος οἰκονομικῆς ἐπιβαρύνσεως ὑφίσταται. Αὐτὴ λοιπὸν ἡ δήλωσις, ἡ ὁποία ἐγένετο τότε, δι’ αὐτῆς τῆς πράξεως, — δηλώσεως τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν — ἐγένετο ἑτεροβαρής, ἐμειώθη ἡ ἀξία τῆς ἐγκαταλειφθείσης ἐδῶ Μουσουλμανικῆς περιουσίας κατὰ ποσὸν ἑνὸς δισεκατομμυρίου δραχμῶν. Αὐτὸ ἦτο τὸ πρῶτον πλῆγμα, τὸ ὁποῖον κατηνέχθη εἰς τὰς περιουσίας αὐτάς. Κατόπιν ἀπὸ τοῦ 1923, μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης τῆς εἰρήνης, ἐγένετο ἐδῶ ἡ σχετικὴ προκαταρκτικὴ ἐργασία πρὸς ἐκτίμησιν τῆς ἑκατέρωθεν περιουσίας. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις εὑρίσκετο ἐν μεγάλῃ ἀγωνίᾳ, λόγῳ τῆς ἀντιλήψεως καὶ πεποιθήσεως, ἡ ὁποία ὑφίστατο περὶ τὴν μεγάλην διαφοράν, ἡ ὁποία θὰ ὑπῆρχεν εἰς τὸ χρεωστικὸν ὑπόλοιπον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔμενεν εἰς βάρος της καὶ ἐζήτει εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν νὰ εὕρῃ τρόπον νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιτύχῃ συμψηφισμὸν τῶν ἑκατέρωθεν περιουσιῶν ὡς πρὸς τοὺς ἀνταλλαξίμους. Ἡ προσπάθεια αὐτὴ ἐγένετο, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, μετὰ μεγάλης πλαδαρότητος καὶ μετὰ μεγάλης νωθρότητος. Ὅταν ἔφθασεν ἐδῶ τῷ 1928 καὶ ἀνῆλθεν εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας ὁ κ. Βενιζέλος, ἡμεῖς ἠλπίζαμεν ὅτι θὰ εὑρίσκομεν πάντοτε μίαν κατάλληλον στιγμὴν καὶ ὅτι θὰ ἀνεγνωρίζετο ἓν μέρος τῆς διαφορᾶς τῶν περιουσιῶν ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους; Τῷ 1928 ἀνέλαβε τὴν διακυβέρνησιν ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ἡμεῖς ἐπληροφορήθημεν, ὅτι ἤρχισε νὰ σκέπτεται περὶ τρόπου συμψηφισμοῦ, περὶ ἀποδοχῆς τῶν τουρκικῶν προτάσεων, χάριν γενικωτέρων σκοπῶν. Ἐξηγήσαμεν, κατόπιν ἑνὸς μεγάλου συλλαλητηρίου, καὶ ἐκεῖνος μᾶς ἐδήλωσε φανερά, ὅτι, πράγματι, σκέπτεται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, διότι ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἑκατέρωθεν περιουσιῶν. Μολονότι δὲ τοῦ ἐδώκαμεν στοιχεῖα, ποὺ ἀπεδείκνυον τὸ μέγεθος τῆς διαφορᾶς αὐτῆς, ἐκεῖνος ἐπέμενεν εἰς τὴν ἀντίληψίν του, διότι μᾶς ἐδήλωσεν, ὅτι, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀναγνώρισις τῶν στοιχείων αὐτῶν, ἀπαιτοῦνται κόποι μεγάλοι καὶ ἐγὼ δὲν ἦλθον διὰ νὰ κουρασθῶ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀμειφθῶ διὰ τοὺς ἐκ τοῦ παρελθόντος κόπους μου. Ἡμεῖς τοῦ ἐδηλώσαμεν ὅτι αἱ ἀνάγκαι τοῦ ἔθνους ἀπαιτοῦν κίνησιν καὶ ἐργατικότητα, καὶ ἐὰν αὐτὸς ἤθελε νὰ μὴ κουρασθῇ, νὰ τοῦ ὑποδείξωμεν ἡμεῖς τὰ κατάλληλα πρόσωπα διὰ νὰ διαχειρισθοῦν τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐνώπιον τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ τοῦ ὑπεδείξαμεν τρία πρόσωπα τοὺς κ.κ. Στρέϊτ, Πολίτην καὶ Σεφεριάδην, καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου, οἵτινες εἶχον κατ’ ἀρχὴν δεχθῆ νὰ σταλοῦν καὶ νὰ συνηγορήσουν ὑπὲρ τῶν ἑλληνικῶν ἀπόψεων, ὅτε μετ’ ὀλίγον καιρὸν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποθανατισθῇ εἰς τὴν Ἱστορίαν, ἐκλήθησαν ἐνταῦθα παρὰ τῆς τότε Κυβερνήσεως τοῦ κ. Ε. Βενιζέλου οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν μεγάλων Κρατῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ κρίνωσι καὶ δικάσωσι τὰς περιουσίας μας, καὶ ὑπεδείχθη εἰς αὐτοὺς ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις οὐδεμίαν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν, ἐὰν οὗτοι προέβαινον εἰς ἔκδοσιν μιᾶς ἀποφάσεως, διὰ τῆς ὁποίας αἱ ἑκατέρωθεν περιουσίαι θὰ συνεψηφίζοντο.

§141ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι μίαν συμπλήρωσιν. Νομίζω ὅτι ὁ τότε Πρωθυπουργός, ὁ κ. Βενιζέλος, εἶπε καὶ κἄτι ἄλλο ἀκόμη, ὅτι διὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν περιουσιῶν αὐτῶν θὰ ἀπῃτεῖτο μία ἑκατονταετία, ἐνῷ, ὅταν ἔκαμε τὴν σύμβασιν τῆς Λωζάννης ἔλεγεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ τοῦ ἀνεγερθοῦν ἀνδριάντες δι’ αὐτὸ τὸ μέγα κατόρθωμα. Αὐτὸ διὰ τὸ ὁποῖον ἀπήτει ἀνδριάντας, αὐτὴ ἡ σύμβασις, ὕστερα ἀπὸ ὀλίγα χρόνια, εἶπεν ὅτι εἶναι ἀνεφάρμοστος καὶ ἀδύνατον νὰ ἐκτελεσθῇ.

§142Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ἐκάλεσε τὸν Πρόεδρον τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ἐδήλωσεν ὅτι αὐτὸς δὲν ἔχει ἀντίρρησιν, καὶ πράγματι μετ’ ὀλίγον καιρόν, ὁ Πρόεδρος ἐξέδωκε μίαν ἀπόφασιν εἰς ἥν ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «Ὅτι ἡ ἐκτίμησις τῶν ἑκατέρωθεν περιουσιῶν εἶναι πρᾶξις δυσχερεστάτη. Θ’ ἀπαιτήσῃ μακρὸν χρόνον καὶ ὅτι, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διδομένων στοιχείων, τὰ ὁποῖα εἴχομεν μέχρι τῆς στιγμῆς, εἴχομεν λόγους νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἡ περιουσία τῶν Τούρκων, ἡ ὁποία ἐγκατελείφθη ἐν Ἑλλάδι, καὶ τῶν Ἑλλήνων, ἡ ὁποία ἐγκατελείφθη ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ, θὰ εἶναι τῆς αὐτῆς ἀξίας». Τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς τὰ δύο Κράτη ἐθεώρησαν ὡς ἐκτιμήσασαν ἐν ἰσοτιμίᾳ τὰς δύο περιουσίας, τὴν ἀπεδέχθησαν καὶ προέβησαν εἰς τὴν Συμφωνίαν τῶν Ἀθηνῶν τῆς 19ης Ἰουνίου 1930. Ἠλέγχθη τότε παρὰ πάντων τῶν πολιτικῶν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἰδιαίτατα δὲ ἀπὸ τὸν πρὸ τοῦ 1928 Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐν εἰδικῇ πραγματείᾳ μὲ ἀριθμοὺς ἀναμφισβητήτου κύρους, ἀπέδειξεν ὅτι ἡ διαφορὰ τῆς ἀκινήτου Μουσουλμανικῆς περιουσίας, ἡ ὁποία ἐγκατελείφθη εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου, ἡ ὁποία ἐγκατελείφθη ἐν Μικρασίᾳ, Θράκῃ καὶ Πόντῳ, ὑπὸ τῶν 2.000.000 Ἑλλήνων, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐδῶ τῶν τριακοσίων χιλιάδων Μουσουλμάνων, ἀνέρχεται εἰς τεσσαράκοντα δισεκατομμύρια σταθεροποιημένας δραχμάς. Αὐτὸ δὲ τὸ ποσὸν ἐδωρήθη ὑπὸ τοῦ κ. Βενιζέλου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ λεχθῶσιν αὐταὶ αἱ ἀλήθειαι διὰ νὰ ἀποσοβηθῶσιν αἱ πλάναι, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, διὰ νὰ καθορισθῶσιν αἱ εὐθῦναι καὶ νὰ δημιουργηθῇ πλήρης ἀντίληψις ἐκ μέρους τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας καὶ τοῦ κόσμου τῶν ἐνδιαφερομένων. Αὐτήν, λοιπόν, τὴν διαφοράν, τὴν προσέφερεν ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ὅταν ἐλεγχόμενος διὰ τὴν πρᾶξίν του αὐτὴν ἠθέλησε νὰ ἀπολογηθῇ, ἰσχυρίσθη ὅτι τοῦτο τὸ ἔκαμε διὰ νὰ καθιερώσῃ σχέσεις φιλικὰς —τὰς ὁποίας ὅλοι μας ἀσπαζόμεθα καὶ ἀποδεχόμεθα— διὰ νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν θέσιν τῶν ὁμογενῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει καί, δεύτερον, διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν Χώραν του ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῶν ἐντατικῶν ἐξοπλισμῶν καὶ μειώσῃ οὕτω τὰς δαπάνας τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων κατὰ 260 ἑκατομμύρια τὸ ἔτος. Αὐταὶ ἦσαν αἱ δικαιολογίαι του διὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν θυσίαν, τὴν ὁποίαν ἐπετέλεσε. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ ἔργον τῆς ἐπιτευχθείσης φιλίας, οὐδεμία ὑφίσταται ἀντίρρησις— καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τὸ ἐξυπηρέτησε καὶ τὸ προώθησε κατὰ τρόπον μεγαλειώδη, κατὰ τὰς τελευταίας συμφωνίας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐν Ἀγκύρᾳ. Ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὰς λοιπὰς θυσίας, ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν κ. Ἐλευθέριον Βενιζέλον νὰ μὴ ἀφήσῃ αὐτὰς τὰς τεραστίας θυσίας, διὰ τῶν ὁποίων κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ αὐτὰ τὰ μεγάλα ἀποτελέσματα, νὰ ἐπιπέσουν ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν κατεστραμμένων αὐτῶν πληθυσμῶν. Ἠρνήθη ν’ ἀκούσῃ πᾶσαν φωνήν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, καὶ μὲ τὸ τραχύτατον καὶ αὐταρχικώτατον ὕφος, τὸ ὁποῖον τὸν χαρακτηρίζει, ἐδήλωσε. Δὲν ἔχω νὰ ἀκούσω τίποτε· κλείω τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Διότι ἐνόμισεν, ὅτι, διὰ τῆς τοιαύτης ἐνεργείας ἔθετε τέρμα εἰς τὸ ζήτημα τῆς τακτοποιήσεως τοῦ μικροῦ δανείου, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε ν’ ἀναγνωρισθῇ εἰς τὸν κόσμον αὐτόν. Καὶ εἰς τὰς δύο του ἱστορικὰς ἀγορεύσεις, τὰς ὁποίας εἶχε τὴν ἠλιθιότητα νὰ ἐκτυπώσῃ καὶ νὰ κυκλοφορήσῃ —διότι ἦτο πρᾶξις πράγματι ἠλιθία τὸ νὰ κυκλοφορήσουν αὐταὶ αἱ ἀγορεύσεις— ἐξήγγειλε πρὸς τὸν κόσμον αὐτόν, ὅτι ἀνοίγει λάκκον καὶ ἐντὸς τοῦ λάκκου αὐτοῦ θάπτει τὰ δίκαια ὅλου αὐτοῦ τοῦ κόσμου, χωρὶς νὰ λάβῃ τίποτε ὑπ’ ὄψιν— περιορίζεται δὲ μόνον εἰς τὸ νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἀποκατάστασιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐστεγάσθησαν εἰσέτι ἀλλὰ καὶ τοῦτο τὸ πράττει μόνον, ἐφόσον οἱ λοιποὶ ἀπεκατασταθέντες θὰ ἐπλήρωνον καὶ δι’ ἰδίων χρημάτων, θὰ ἐσυνεχίζετο ἡ ἀποκατάστασις. Αὐτὴ ἦτο ἡ περὶ δικαίου ἀντίληψις τῆς λύσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Βενιζέλος. Ἡμεῖς διεμαρτυρήθημεν δι’ αὐτό, ἀπετάθημεν πρὸς τὸν λοιπὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς Χώρας καὶ ἐξηγήσαμεν τὰς μεγάλας ἀδικίας, αἱ ὁποῖαι ἐγενῶντο. Δὲν ἐζητήσαμεν, Κύριοι, πλήρη ἐπανόρθωσιν τῶν ζημιῶν μας, ἀλλ’ ἐλάχιστα πράγματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν ἀπαραίτητα διὰ νὰ σταθῶμεν εἰς τὰ πόδια μας καὶ συγκρατήσωμεν τὸν κόσμον αὐτὸν ἐν ζωῇ. Καὶ ὁ ἐπίλοιπος κόσμος ἐνεστερνίσθη τὰς σκέψεις αὐτὰς καὶ ἐξήγγειλε τὰς γνωστὰς ἐπαγγελίας κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἐκτέλεσις ἀρχίζει σήμερον νὰ γίνεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπαγγελίαι, καθὼς γνωρίζετε, Κύριοι συνοψίζονται εἰς τὰ ἑξῆς: Ἐπηγγέλθημεν νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς ἀνταλλαξίμους —οἱ ὁμοεθνεῖς, οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἐκεῖ ἀνάγονται, ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς καὶ πραγματικῆς, εἰς τρεῖς κεφαλαιώδεις κατηγορίας: εἰς τοὺς ἀνταλλαξίμους, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν μεγαλειτέραν κατηγορίαν, πλέον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου, εἰς τοὺς ἀρχῆθεν Ἕλληνας πολίτας, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ ἐξωρίσθησαν, καὶ τῶν ὁποίων τὰ δίκαια καθορίζονται δι’ ἄλλων συνθηκῶν καὶ διὰ τῆς συνθήκης περὶ τῆς ὁποίας ἔγινε λόγος εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Γ. Ράλλης. Λοιπόν, ἐδῶ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀνταλλαξίμους, εἴχομεν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰς αὐτοὺς θὰ ἀπετέλει, οὕτως εἰπεῖν, τὸ ἄπαντον τῶν ἀξιώσεών των, θὰ ἦτο ἡ συμπλήρωσις τῆς ἀποκαταστάσεως καὶ ἡ πληρωμὴ εἰς αὐτοὺς τοῦ παρακρατηθέντος ὑπὸ τῆς Τραπέζης, τὴν τελευταίαν στιγμήν, 25%, διὰ τὸ ὁποῖον τόσος θόρυβος ἔγινε καὶ ἀκόμη ἐξακολουθοῦν νὰ μᾶς ὑβρίζουν, ὡς ἀπατεῶνας οἱ ἀντίπαλοί μας. Ποῖον ἦτο, Κύριοι, αὐτὸ τὸ 25%; Οἱ καταφυγόντες ἐνταῦθα χριστιανοί, μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης τῆς ἀνταλλαγῆς, ὑπέβαλον δηλώσεις πρὸς ἐκτίμησιν τῶν περιουσιῶν των. Αἱ περιουσίαι αὐταὶ ἐξετιμήθησαν ὑπὸ χιλίων ἑξακοσίων ἐπιτροπῶν, καὶ ἐξετιμήθησαν περίπου εἰς τὸ ἰλιγγιῶδες ποσὸν τῶν 310.000.000 χρυσῶν λιρῶν Τουρκίας. Ὅταν ἐγένετο ἡ ἐκτίμησις αὐτή, ἡ τόσον μεγάλη, οἱ διαχειριζόμενοι τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία περικοπὴ οὐχὶ διὰ τῆς κατὰ μονάδα ἐκτιμήσεως τῶν ἀξιώσεων αὐτῶν, ἀλλ’ ὁμαδικῶς. Κατήρτισε, λοιπόν, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μίαν μεγάλην ἐπιτροπὴν ἀπὸ ἐγκρίτους πρόσφυγας καὶ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Γαρέζου, τοῦ μέλλοντος Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, ὁ ὁποῖος μαζὶ μὲ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν ἐφήρμοσε τὸν λεγόμενον θεσμὸν τῶν ὁμαδικῶν ἐκτιμήσεων, καὶ ἔκαμε περικοπὰς ἀναλόγως τῶν ἐκτιμήσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμαν αἱ διάφοροι ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι περικοπαὶ ἔφθανον ἀπὸ 90 ἕως 5% ἀπὸ τοῦ καθορισθέντος ποσοῦ μὲ μέσον ὅρον ποὺ ἀνῆλθον εἰς 30% τῆς ὁμαδικῆς περικοπῆς. Δηλαδή, μία περιουσία, ἐκτιμηθεῖσα ἀντὶ χιλίων λιρῶν, διὰ τοῦ συστήματος τῆς ὁμαδικῆς περικοπῆς, ὑπεβιβάσθη εἰς 700. Ἀλλ’ ὅταν τὸ Κράτος παρέλαβε τὰς Μουσουλμανικὰς περιουσίας τῶν ἀναχωρησάντων Μουσουλμάνων, διὰ τοῦ συνδυασμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔκαμε μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀπεφάσισε τὴν ρευστοποίησιν, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα. Καὶ τί ἔκαμεν; Ἔκαμεν ἕν ψήφισμα τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1925, διὰ τοῦ ὁποίου ὥρισε ποσοστὰ καταβλητέα, τὰ ὁποῖα ποσοστὰ ἀνέρχονται εἰς 7% κατὰ μέσον ὅρον. Δηλαδή, κατὰ τὴν ὁμαδικὴν περικοπὴν τοῦ 30% αἱ χίλιαι λίραι, ἔγιναν ἑπτακόσιαι, αὗται ὑπέστησαν μίαν ἀκόμη περικοπὴν 93% διὰ τοῦ ψηφίσματος, δηλαδή, ὑπεβιβάσθησαν αἱ 700 εἰς 50 λίρας. Ἐπῆρεν ὁ δικαιοῦχος αὐτὸ τὸ χαρτί, τὸ ὁποῖον τοῦ ἔδωκε τὸ Ὑπουργεῖον, ἐτράβηξε τότε πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἐπλησίασε νὰ πληρωθῇ. Ἦλθεν ἡ σειρὰ τῆς Τραπέζης καὶ λέγει ἡ Τράπεζα: Σοῦ ἔγινε περικοπή, ἔρχομαι καὶ ἐγώ, ὡς Τράπεζα, νὰ κάμω μίαν ἄλλην περικοπήν, νὰ σοῦ περικόψω τὸ 25%. Αὐτό, Κύριοι, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν συνείδησιν ὅλου τοῦ κόσμου γενόμενον παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἀνεκτόν, ἐγένετο καὶ ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ τῶν 50 λιρῶν περιέκοψεν ἡ Τράπεζα τὸ 25%. Ἀλλά, αὐτὸ τὸ ὑπόλοιπον. Κύριοι, μήπως κατεβλήθη ἐν τῇ πραγματικότητι; Κατεβλήθη εἰς κἄτι μεγάλα χαρτιά, τὰ ὁποῖα, ὅταν τὰ ἐπῆρεν ὁ πρόσφυξ ἀντὶ χιλίων δραχμῶν καὶ μετέβη νὰ ἀγοράσῃ χρήσιμα, τοῦ εἶπαν ἐκεῖνοι παρὰ τῶν ὁποίων ἤθελε νὰ ἀγοράσῃ, ὅτι αὐτὸ τὸ χαρτὶ θὰ σοῦ τὸ πληρώσωμεν 700 δραχμάς. Ὅταν ἡ εἰκὼν αὐτὴ παρεστάθη εἰς τοὺς πολιτικοὺς τῆς Χώρας, οἱ ὁποῖοι ἐκυβέρνων τὴν Χώραν, τοὺς εἴπομεν, ὅτι ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν θυσιῶν καὶ τῆς θυσίας τῶν 40 δισεκατομμυρίων, αὐτὸ μόνον τὸ ποσὸν θὰ ἔδιδε μίαν ἱκανοποίησιν, θὰ ἐσκλαβώνατε τὸν κόσμον αὐτόν, ἄν τοῦ ἱκανοποιούσατε τὴν ἀξίωσιν αὐτήν. Συγχρόνως δὲ διὰ νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ γεγονὸς τοῦτο, τὴν ἐβεβαιώσαμεν ὅτι ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἦτο δυνατὸν καὶ αὐτὸ τὸ 25% νὰ χορηγηθῇ οὐχὶ ἐξ ἐπιβαρύνσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ ἐκ τῆς καλυτέρας διαχειρίσεως τῆς μουσουλμανικῆς περιουσίας, ἡ ὁποία παρέμεινεν ἐδῶ εἰς χεῖρας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἐδέχθη, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν αὐτήν, ἄνευ τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ διὰ τῆς καλλιτέρας διαχειρίσεως νὰ γίνῃ μία νέα σύμβασις μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἔχομεν δὲ ὑπ’ ὄψει ὄχι μόνον τὸ ζήτημα τῆς καλυτέρας διαχειρίσεως τῆς περιουσίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ συμψηφισμοῦ τῶν χρεῶν διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἀπεκατέστησε τὸ Κράτος τὸν κόσμον αὐτὸν ἐν μέρει ἀστικῶς, καὶ ἐν μέρει ἀγροτικῶς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον κατατίθεται, ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἐλαττώσεως τῶν χρεῶν. Καὶ διὰ τοῦ μέτρου τούτου, οἱ τρεῖς κ. κ. Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὸ ζήτημα νὰ τὸ καθοδηγήσουν καὶ τὸ κατευθύνουν, ἀπεφάνθησαν ὅτι, ὡς πρῶτον οἰκονομικὸν μέτρον ὑπὲρ τῆς μάζης τῶν προσφύγων, ὑποδεικνύουν τὸ μέτρον τῆς μειώσεως τῶν χρεῶν. Τὸ ποσὸν εἶναι δύο δισεκατομμύρια. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου ψηφίζομεν ἤδη τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν προσφύγων κατὰ 40%, ὥστε, ἄν γίνῃ καὶ συμψηφισμὸς ἀπέναντι τοῦ 25% τῶν 800 ἑκατομμυρίων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στατιστικῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα μοῦ ἔχει δώσει ὁ κ. Μπαρᾶς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἐντὸς τοῦ πρώτου ἑξαμήνου ἡμεῖς, οἱ ψεῦσται καὶ ἀπατεῶνες, κατωρθώσαμεν ἐν μέσῳ αὐτῶν τῶν λεπτομερειῶν καὶ τῆς ἀντιδράσεως, τῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία δὲν εἶναι πλέον ἀντιπολίτευσις, ἀλλ’ εἶναι ἀντίδρασις, ἡ ὁποία μᾶς διατηρεῖ εἰς κάποιαν διαίσθησιν μιᾶς πλήρους διαταράξεως, ὅταν εἶναι εἰς τὴν Βουλήν, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὰς Ἐπαρχίας, ἐν τούτοις μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς δυσχερείας, ἀπὸ τὰ ἐρείπια, τὰ ὁποῖα ἀφῆκαν οἱ προκάτοχοι, κατορθοῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ συντελεσθῇ καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν εἴπομεν καὶ δὲν ὑπεσχέθημεν. Δηλαδή, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὄχι μόνον γίνεται μία καταβολὴ πρὸς τὰς πενεστέρας μᾶζας τῶν προσφύγων, πρὸς διακοσίας χιλιάδας οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖα εὐεργετοῦνται διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἀλλὰ γίνεται καὶ ἡ καταβολὴ τοῦ 25%, τὸ ὁποῖον ἐθεώρουν ὡς μίαν ἱερὰν πρᾶξιν καὶ διεκδίκησιν καὶ τοὺς ἀνακουφίζομεν συγχρόνως κατὰ 1.200 ἑκατομμύρια ἀπὸ τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα αὐταὶ αἱ πενόμεναι μᾶζαι ἔχουν πρὸς τὸ Κράτος. Διότι τὸ ποσὸν τῆς ἀπαλλαγῆς θὰ ἀνέλθῃ εἰς δύο δισεκατομμύρια. Ἑπομένως, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἦτο δίκαιον νὰ περάσῃ ἀβρόχοις ποσὶ καὶ μὲ αὐτὴν τὴν ταπεινοφροσύνην, μὲ τὴν ὁποίαν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, παρουσίασαν τὸ ἀνακουφίζον κατὰ τόσον γενναῖον τρόπον τοὺς πρόσφυγας μέτρον. Καὶ ἔπρεπεν ἡμεῖς ἰδίως, οἱ ἐνδιαφερόμενοι, νὰ ὑπογραμμίσωμεν τὴν εὐεργετικότητα τοῦ μέτρου, τὰς ἠθικὰς ἐννοίας τοῦ μέτρου τούτου καὶ ἰδίως νὰ ὑπογραμμίσωμεν τὴν ὡραίαν ἐκείνην σκέψιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, ὅτι οἱ Ὑπουργοί, οἱ δύο, οἱ ὁποῖοι ἐξουσιοδοτήθησαν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσωσι τὸ ζήτημα τοῦτο τῶν οἰκονομικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν προσφύγων, παρουσιάζουν αὐτό, κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον ἤδη τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς, ὡς ἕν μέτρον ἀνακουφίσεως τῶν προσφύγων μας. Τοῦτο μᾶς δίδει τὴν ἐλπίδα, ὅτι, μὲ τὴν βοήθειαν ὅλων ἡμῶν, θὰ συνεχισθῇ τὸ ἔργον καὶ θὰ τύχουν τὰ προσφυγικὰ ζητήματα μιᾶς δικαιοτέρας λύσεως ἀπὸ τὰς κακὰς λύσεις ἑνὸς κακοῦ καθεστῶτος. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὰς θερμάς μου εὐχαριστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν νὰ ψηφίσῃ τὸ τόσον εὐεργετικὸν διὰ τοὺς προσφυγικοὺς πληθυσμοὺς νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τανούλας.

§144Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἄν καὶ δὲν εἶμαι πρόσφυξ βουλευτής, ὅπως ὅλοι γνωρίζετε, κ. Συνάδελφοι, ἐν τούτοις ἤθελα νὰ εἴπω μερικὰς λέξεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν. Λυποῦμαι διότι δὲν εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἐξάρω τὴν χειρονομίαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι νομίζω, ὅτι τὰ προσφυγικὰ χρέη, ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς δυνάμεως τῶν πραγμάτων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοφληθοῦν ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας. Καὶ τὸ 40% αὐτό, τὸ διαγραφόμενον, ἄν θὰ ἐβλέπομεν τίνας εἰσπράξεις, ἔχει τὸ Δημόσιον μέχρι σήμερον, θὰ ἐβλέπομεν ὅτι δὲν διαγράφομεν κανὲν 40% ἢ 50%, διότι, πραγματικῶς, ἡ ἔκθεσις τοῦ Λογιστηρίου μᾶς λέγει, ὅτι εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ τῶν 7–8 ἐτῶν, οἱ πρόσφυγές μας κατώρθωσαν νὰ πληρώσουν 13.000.000 εἰς δραχμὰς καὶ 130 ἑκατομμύρια εἰς ὁμολογίας. Δεδομένου δὲ ὅτι αἱ ὁμολογίαι εἶναι σήμερον κατὰ 50% ὀλιγώτερον ἀπὸ τὴν πραγματικὴν ἀξίαν, ἔχομεν τὸ γεγονός, ὅτι μόλις περὶ τὰ 65 ἑκατομμύρια ἐπληρώθησαν εἰς τὸ διάστημα μιᾶς δεκαετίας. Ὅταν, λοιπόν, λέγωμεν ὅτι διαγράφομεν 40–50%—τὸ ὁποῖον εἶναι ὑποθέτω περισσότερον ἀπὸ 500–700 ἑκατομμύρια— νομίζω ὅτι εἶναι προφανές, ὅτι δὲν διαγράφομεν τίποτε. Ἐφόσον, ἄλλωστε, τὸ Κράτος ἔχει ἤδη ὑποκαταστήσει τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της, δηλ. ἀναγράφει εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν προσφυγικῶν χρεῶν ἕν κονδύλιον ἀπὸ 40 ἑκατομμύρια· ἐφόσον τὸ Κράτος πληρώνει καὶ ἐφόσον ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν πραγμάτων θὰ ἀναγκασθῶμεν αὔριον νὰ μὴ εἰσπράξωμεν ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας τίποτε, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ σημερινή, νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν γενναίαν χειρονομίαν τῆς ὁλοσχεροῦς διαγραφῆς τῶν προσφυγικῶν χρεῶν, δεδομένου ἄλλωστε, ὅτι θὰ δώσῃ καὶ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἀντιπάλους νὰ εἴπουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ρυθμίζουσα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ προσφυγικὰ χρέη, κάμνει πολιτικὴν ἐντυπωσιακήν. Διότι ἐγὼ πιστεύω, ὅτι οἱ πρόσφυγες δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν προσφυγίαν τους. Ὑπεύθυνον εἶναι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, εὐθύνεται διὰ τὴν διαγραφὴν τῶν κολοσσιαίων περιουσιῶν, τὰς ὁποίας ἐγκατέλειψαν ἐκεῖ. Ἐφόσον τὸ Κράτος ἦλθεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαγράψῃ τὰς περιουσίας τῶν προσφύγων καὶ ἔκαμεν ὅ,τι ἔκαμε,καὶ ἐφόσον ἔχομεν τὸ γεγονός, τὸ ἀναμφισβήτητον, ὅτι αἱ διακόσιαι αὐταὶ χιλιάδες τῶν προσφύγων ποὺ εἶναι οἱ πτωχότεροι δὲν ὠφελοῦνται εἰς τὴν πραγματικότητα, διότι θεωρητικῶς ὑπάρχουν τὰ χρέη, διατὶ νὰ μὴ ἔλθῃ τὸ Κράτος σήμερον καὶ νὰ διαγράψῃ τὰ προσφυγικὰ χρέη;

§145Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἡ θεωρία, ὅτι αὐτὰ τὰ χρέη ὑπάρχουν μόνον θεωρητικῶς, δὲν εἶναι ἀκριβής. Αὐτὴν τὴν θεωρίαν ἀκριβῶς ὑποστηρίζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ βενιζελισμὸς, λέγων, ὅτι δὲν σᾶς ἔκαμε τίποτε ἡ Κυβέρνησις, διότι οὕτως ἢ ἄλλως τὰ χρέη δὲν ὑπῆρχον. Ἐνθυμεῖσθε ὅμως ὅτι, ὅταν ὁ Βενιζέλος ἦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διεδήλωσε τὴν ἀναπότρεπτον αὐτοῦ ἀπόφασιν νὰ εἰσπράξῃ καὶ μετὰ πόσης μεγάλης ἐπιμονῆς ἐπεδίωξε τὴν εἴσπραξιν τῶν χρεῶν. Σεῖς δὲ, ὁ ὁποῖος καλύτερον γνωρίζετε τὰ πράγματα, τὰ ἀγροτικά, ἠξεύρετε ὅτι οὔτε σιτάρι εἰς τὴν συγκέντρωσιν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ ὁ ἀγρότης, ἐὰν δὲν τοῦ κρατήσῃ ἡ Τράπεζα ἔναντι τοῦ ἐποικιστικοῦ του χρέους, οὔτε καὶ τὰ καπνά του ἠμπορεῖ νὰ πωλήσῃ, ἐὰν δὲν περάσῃ ἀπὸ τὴν θυρίδα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διὰ νὰ τοῦ κρατήσῃ πάλιν ἔναντι τοῦ ἐποικιστικοῦ του χρέους. Διὰ τοὺς ἀγρότας, λοιπόν, τὸ ζήτημα εἶναι ἀπολύτως σαφὲς καὶ ἐξηκριβωμένον. Καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα ἄλλοτε καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ διακανονισμός, τὸν ὁποῖον ἔκαμεν εἰς τὰ 1930 ὁ Βενιζέλος. Ἀλλὰ δὲν εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀκριβείᾳ ἐκεῖνος, ὅστις ὑποστηρίζει, ὅτι εἶνε θεωρητικὰ τὰ χρέη. Εἶνε πραγματικά, πραγματικώτατα, καὶ τὰ εἰσπράττουν κατὰ ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνεπίδεκτος πάσης προσπαθείας πρὸς ἀποφυγὴν τῆς εἰσπράξεώς των. Ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ χρέος, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται ὁ ὀφειλέτης κατὰ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον, ὄχι ν’ ἀποφύγῃ, ἀλλὰ νὰ τὸ ἀναβάλῃ, αὐτά, τὰ ἀγροτικὰ χρέη, εἶναι ἀνεπίδεκτα ἀναβολῆς. Διότι ὁ καπνοπαραγωγὸς καὶ ὁ παραγωγὸς τῶν δημητριακῶν, αἱ μεγαλείτεραι δηλ. κατηγορίαι τῶν ἀγροτῶν μας, εἶναι ὑποχρεωμένοι, ὁπωσδήποτε νὰ περάσουν ἀπὸ τὰς θυρίδας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, καὶ νὰ ὑποστοῦν τὴν περικοπὴν αὐτήν.

§146Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἐγώ, κ. Βουλευταί, δὲν ἠθέλησα νὰ ἀφήσω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἔπραξε καλύτερα ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ὅμως νὰ τονίσω ὅτι ἡ χειρονομία τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ ἕν βῆμα πρὸς τὰς ριζικὰς λύσεις τοῦ ζητήματος τῶν προσφυγικῶν χρεῶν, ἐνῷ τὸ βενιζελικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον προσεποιεῖτο τέλος πάντων ὅτι ἐσκέπτετο διὰ τὰ συμφέροντα τῶν προσφύγων, ἔπρεπεν ἤδη νὰ εἶχε κάμει περισσότερα πράγματα. Ἀλλὰ πᾶς ἀντικειμενικῶς σκεπτόμενος ἄνθρωπος, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ ὅτι καὶ σεῖς μὲ αὐτό, τὸ ὁποῖον κάμνετε σήμερον, δὲν λύετε τὸ ζήτημα, διότι, ἐφόσον θὰ ὑπάρχουν προσφυγικὰ χρέη, ἐφόσον θὰ ὑπάρχῃ εἷς κόσμος, ὁ ὁποῖος λέγεται προσφυγικός, ὁ ὁποῖος συνδέεται μὲ ἰδιαιτέρας σχέσεις οἰκονομικὰς μὲ τὸ Κράτος, δὲν ἠμπορεῖ, παρὰ αὐτὸ τὸ ζήτημα ν’ ἀποτελῇ ἀντικείμενον κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτήν, καὶ ἀπὸ τὴν ἄποψιν τοῦ στοιχειώδους δικαίου, τοῦ κοινωνικοῦ, οἱ πρόσφυγες ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπουν, ὅτι θέλομεν νὰ μᾶς διαγράψητε τὰ χρέη, ποὺ ὀφείλομεν. Ἐννοεῖται ὅτι, λέγοντες αὐτά, ἔχουν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἀπεκατεστάθησαν ἐκεῖνοι οἱ πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν πλούσιοι, καὶ ὀφείλουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν πλούσιοι, διότι φρονῶ ὅτι οἱ πλούσιοι πρόσφυγες δὲν ὀφείλουν εἰς τὸ Κράτος. Καὶ λέγουν, διατὶ νὰ μὴ εἴπῃ σήμερον τὸ Κράτος τὰ διαγράφω, ἀφοῦ θὰ ἀναγκασθῇ νὰ τὰ διαγράψῃ αὔριον; Λέγουν, ὅτι πρέπει νὰ λείψῃ αὐτὴ ἡ διάκρισις. Νὰ μὴ ὑπάρχουν χρέη προσφυγικά, νὰ μὴ ὑπάρχῃ κόσμος προσφυγικός, ὥστε νὰ ἔρχεται κάθε κόμμα καὶ νὰ ὑπόσχεται, διότι εἴτε οὕτως, εἴτε ἄλλως, θὰ ἀναγκασθῇ νὰ τὰ διαγράψῃ. Ὅταν εἷς πρόσφυξ δὲν δυνηθῇ νὰ καταβάλῃ τὴν δευτέραν δόσιν, θὰ ἠμποροῦν νὰ εἴπουν ὅτι τὸ Κράτος ἔφθασε νὰ σκέπτεται ὡς εἷς καλὸς δανειστής, ὁ ὁποῖος, βλέπων ὅτι ὁ χρεώστης του κινδυνεύει ἀπὸ τὴν πεῖναν καὶ δὲν θὰ πληρώσῃ τίποτε δέχεται διὰ νὰ μὴ διαγράψῃ, τελείως, τὰ ὀφειλόμενα, μίαν ἀναστολήν. Ἀλλά, ὅταν δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰ πληρώσῃ, τότε πρέπει νὰ τὰ διαγράψετε, διότι, νὰ εἶσθε βέβαιος, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὅτι δὲν θὰ εἰσπράξητε τίποτε. Ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῶν προσφύγων εἶναι τόσον ἐξαθλιωμένη καὶ αἱ συνθῆκαι τόσον ἀνεπίδεκτοι βελτιώσεως, ὥστε θὰ ἀναγκασθῇ τὸ Κράτος, εἰς σύντομον χρονικὸν διάστημα, νὰ τὰ διαγράφῃ τὰ χρέη αὐτά. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, διότι πιστεύω ὅτι δικαιοῦνται οἱ πρόσφυγες νὰ ζητήσουν διαγραφὴν τῶν χρεῶν καὶ νὰ μὴ πληρώσουν τίποτε, ὑποθέτω δὲ ὅτι διὰ τῆς θυσίας ταύτης, ἐξυπηρετεῖται τὸ συμφέρον ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, δι’ αὐτό, λέγω, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ διαγράψῃ τὰ προσφυγικὰ χρέη. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς ὁριστικῆς καὶ ὁλοκληρωτικῆς διαγραφῆς τῶν προσφυγικῶν χρεῶν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηλίας ἔχει τὸν λόγον.

§148Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι, βέβαια, ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἶναι ἀρκετὰ εὐεργετικόν. Ὑπέβαλα πρὸ μηνὸς μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία, νομίζω, εἶναι δικαιοτάτη, διότι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἵτινες ὄχι μόνον δὲν διαφέρουν ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας, διότι ὑπῆρξαν πρόσφυγες πολὺ πρίν, ἀλλὰ καὶ ἐδεινοπάθησαν πάρα πολύ. Πρόκειται περὶ τῶν κατοίκων Φερρῶν τοῦ νομοῦ Ἔβρου, οἱ ὁποῖοι εἶχον γίνει πρόσφυγες κατὰ τοὺς βαλκανικοὺς πολέμους καὶ ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν Μακεδονίαν. Εἶναι 40 ἕως 45 περίπου οἰκογένειαι. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, προκειμένου νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι ἦλθαν ἀπὸ τὴν Μικρὰν Ἀσίαν καὶ τὴν Ἀνατολικὴν Θράκην νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς Φέρρας, εὑρῆκε μὲν τὰ κτήματα τῶν ἄλλοτε κατοίκων Φερρῶν ἀκαλλιέργητα, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὰ πάρῃ, διότι ἦσαν ἰδιόκτητα. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως εἶπε τότε εἰς τοὺς πρόσφυγας Φερρῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο ἐγκατεστημένοι εἰς τὴν Μακεδονίαν «ἡ πατρίδα σας ἀπελευθερώθηκε· νὰ ἐπανέλθητε εἰς αὐτήν». Αὐτοὶ ὅμως δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἐπανέλθουν εἰς Φέρρας, ὅπου δὲν εἶχον στέγην, διότι κατεστράφησαν αἱ οἰκίαι των κατὰ τοὺς πολέμους. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, διὰ νὰ πάρῃ τὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα κατεῖχον εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἵνα ἐγκαταστήσῃ εἰς αὐτὰ τοὺς νέους πρόσφυγας, ἐθεώρησεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ μέτρον τῆς στεγάσεως καὶ εἰς τούτους ὄντας γηγενεῖς πλέον, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς πατρίδος των, τῆς Δυτικῆς Θράκης. Πρὸς τοῦτο ἐζήτησε τὴν ἄδειαν τῆς Κ.Τ.Ε., διότι ὁ προορισμὸς τῆς Ἐπιτροπῆς ἦτο νὰ ἀποκαταστήσῃ καὶ νὰ στεγάσῃ τοὺς νέους πρόσφυγας. Αὐτοὶ πλέον δὲν ἐθεωροῦντο πρόσφυγες, ἐφόσον ἡ Πατρίς των ἦτο ἐλευθέρα. Καί, πράγματι, ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν ἐνέκρινεν ὅπως δαπανηθῇ ἕν ποσὸν περίπου ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν καὶ τοιουτρόπως ἡ Ἐπιτροπὴ τοὺς μετέφερεν ἐκ Μακεδονίας εἰς Φέρρας καὶ τοὺς ἐστέγασεν, ἤρχισαν δὲ ἐκεῖ νὰ καλλιεργοῦν τὰ ὀλίγα ἰδιόκτητα κτήματά των, ὑπεχρεώθησαν δὲ οὕτω νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ κτήματα τὰ ὁποῖα κατεῖχον εἰς τὴν Μακεδονίαν, καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἐγκατεστάθησαν πρόσφυγες ἐκ Μ. Ἀσίας. Πρὸ τριῶν ἐτῶν ἔγινεν εἷς νόμος «περὶ πολεμοπαθῶν». Διετέθησαν εἰς ὁμολογίας ἑξήκοντα ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ οἰκοδομήθησαν οἰκήματα, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν δωρεάν· ἐντελῶς δωρεάν, εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς τῆς Θράκης καὶ τῆς Μακεδονίας. Αὐτοὶ δὲ οἱ κάτοικοι Φερρῶν ἦσαν κατ’ ἐξοχὴν πολεμοπαθεῖς, διότι καὶ τὰ σπίτια των καὶ τὰ κτήματά των εἶχον καταστραφῆ κατὰ τοὺς πολέμους. Ἔπρεπε λοιπὸν, ἀπὸ τὰ 60 αὐτὰ ἑκατομμύρια, νὰ διατεθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς τὸ ἕν, διὰ νὰ μὴ φέρωνται χρεωμένοι μὲ τὴν ἀξίαν τῆς κατοικίας των, ἐφόσον ἦσαν πολεμοπαθεῖς καὶ ἐφόσον οἱ περισσότεροι πολεμοπαθεῖς ἔλαβον ἀπὸ ἕνα σπίτι ὁ καθεὶς δωρεάν. Τότε ἡ Κυβέρνησις εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, ἀφοῦ τὸ Κράτος δίδει ἤδη 60 ἑκατομμύρια εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς, νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ ἕν ἑκατομμύριον διὰ νὰ ἐπιστραφῇ πάλιν εἰς τὸ Κράτος καὶ νὰ ἐλαττωθῇ οὕτω τὸ ποσὸν τῶν 60 ἑκατομμυρίων. «Αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους εἶπεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν τοῦ χρέους των διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ θὰ ὑποβάλωμεν σχετικῶς μὲ τὴν τακτοποίησιν τῶν πρὸς τὴν Ε.Α.Π. χρεῶν, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ὑπεβλήθη. Τὸ μόνον δὲ σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται εἶνε τὸ παρόν. Καὶ φυσικὰ ὀρθότατον θὰ ἦτο, ἐφόσον ἀπεφασίσθη νὰ ἀποκτήσουν οἱ πολεμοπαθεῖς ἕνα σπίτι δωρεάν, νὰ ἀποκτήσουν καὶ αὐτοὶ ἐπίσης, ἀφοῦ εἶναι ἐξ ἴσου πολεμοπαθεῖς. Δὲν ἐζήτησα ὅμως διὰ τῆς τροπολογίας μου αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Θὰ ἦτο λογικὸν καὶ δίκαιον, ἀλλ’ ἴσως δὲν θὰ ἐταίριαζε μέσα εἰς ἓν νομοσχέδιον διευκολύνσεων καὶ χαρίσματος ἑνὸς ποσοστοῦ χρεῶν νὰ ζητήσω ὁλοσχερῆ παραχώρησιν τῶν οἰκημάτων καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα νὰ ἀπαλλαγοῦν τοὐλάχιστον καὶ αὐτοὶ τῶν πρὸς τὴν Ε.Α.Π. ἤδη δὲ πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν χρεῶν των, ν’ ἀπαλλαγοῦν, λέγω, καὶ αὐτοὶ κατὰ τὸ ἴδιον ποσοστὸν μὲ τοὺς πρόσφυγας. Οἱ πρόσφυγες ἐπῆραν ἕν μέρος τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἐγκαταλειφθέντων κτημάτων των καὶ ἔγινε συμψηφισμὸς αὐτῆς πρὸς τὰ χρέη των. Ὑπάρχουν δὲ πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι δὲν χρεωστοῦν, διότι συνεψηφίσθησαν τὰ χρέη των μὲ τὴν ἀποζημίωσιν. Αὐτοὶ ὅμως ἢ δὲν ἔλαβον καμμίαν ἀποζημίωσιν διὰ τὴν καταστροφὴν τῶν κτημάτων των κατὰ τοὺς βαλκανικοὺς πολέμους, ἢ ἔλαβον, ὡς πολεμοπαθεῖς τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, ἀποζημιώσεις, τόσον γλίσχρους, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ συμψηφισμὸς τῶν χρεῶν των. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι θὰ ἦτο πολὺ δίκαιον δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν στεγασθῆ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, κατὰ παρέκκλισιν μάλιστα ἀπὸ τὸν κύριον προορισμόν της, λέγω τῆς ἐξαιρετικῆς ἀνάγκης καὶ τῇ ἐγκρίσει τῆς Κ.Τ.Ε., θὰ ἦτο, λέγω, πολὺ δίκαιον νὰ ἐγίνετο δεκτὴ ἡ τροπολογία μου αὕτη. Καὶ φυσικὸν εἶναι οἱ κάτοικοι Φερρῶν νὰ εἶνε πάντοτε εὐγνώμονες πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μοῦ ἔγραψαν ὅταν εἶδαν τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα, ἔστω καὶ ἂν δὲν χαρισθοῦν τὰ χρέη των ὁλοσχερῶς, ἀλλὰ μόνον ἐλαφρυνθοῦν, κατὰ τὸ αὐτὸ ποσοστὸν μὲ τοὺς πρόσφυγας. Πλὴν αὐτῆς τῆς περιπτώσεως, εἶναι καὶ ὀλίγα τινὰ οἰκήματα, τὰ ὁποῖα παρεδόθησαν εἰς γηγενεῖς ἐν Διδυμοτείχῳ, μολονότι εἶχον οἰκοδομηθῆ διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν προσφύγων. Ἠναγκάσθη τὸ Κράτος νὰ στεγάσῃ εἰς αὐτὰ ὡρισμένους τινὰς γηγενεῖς, διότι δὲν τὰ ἐζήτησαν πρόσφυγες καὶ θὰ κατερειποῦντο. Θὰ εἶναι δὲ τώρα πολὺ ἄδικον τὰ περισσότερα σπίτια τοῦ ἰδίου συνοικισμοῦ κατεχόμενα ἀπὸ πρόσφυγας νὰ ὑποστοῦν τὴν ἔκπτωσιν καὶ τὰ ἐλάχιστα τῶν γηγενῶν νὰ μὴ τὴν ὑποστοῦν. Ὑποθέτω ὅτι ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ ἔλαβε γνῶσιν τῆς τροπολογίας, θὰ ἔχῃ δὲ πάρει ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν του τὰ σχετικὰ στοιχεῖα, ὥστε νὰ εἶναι εἰς θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἀπαντήσῃ σχετικῶς μὲ τὴν ἀναπτυχθεῖσαν τροπολογίαν μου ταύτην.

§149Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅταν θὰ ὁμιλήσω.

§150Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ κ. Συνάδελφοι, ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου, διεδήλωσαν τὴν χαράν των καὶ τὴν ἱκανοποίησίν των διὰ τὰ λαμβανόμενα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως μέτρα. Καὶ ἡμεῖς, οἱ ἐκπροσωποῦντες τὸ αἴσθημα τοῦ γηγενοῦς ἀγροτικοῦ κόσμου, δηλοῦμεν, ὄχι μόνον τὴν χαρὰν καὶ τὴν ἱκανοποίησίν μας, ἀλλὰ καὶ θερμότατα συγχαρητήρια δίδομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι λαμβάνει πραγματικῶς μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλαττώνει κατὰ τὸ ἥμισυ σχεδὸν τὰ χρέη τῶν προσφύγων.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§152Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου καὶ Ἀντιπροέδρου τοῦ Σώματος κ. Ἀθηνογένη, ὑπῆρξε τόσον λεπτομερὴς καὶ τόσον διεξοδική, ὥστε κατετόπισε πάντας ἡμᾶς ἐπὶ τῆς ὅλης ὑποθέσεως τῶν προσφυγικῶν χρεῶν καὶ τῶν προσφυγικῶν περιουσιῶν, ὡς ταῦτα ἐκανονίσθησαν. Ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, δὲν θὰ κάμω καμμίαν ἐπὶ τοῦ παρελθόντος ἀνασκόπησιν, διότι τὸ νομοσχέδιον ὅπερ ὑπεβλήθη, ὑπεβλήθη διὰ νὰ τύχωσιν ὡρισμένων θετικῶν διευκολύνσεων οἱ πρόσφυγες. Ὀφείλω ὅμως νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τανούλα, διότι καὶ τὴν Κυβέρνησιν θίγουσι ταῦτα καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Οὐδέποτε ἡ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τῶν συνεργαζομένων κομμάτων ἐσκέφθη νὰ κάμῃ ἐντυπωσιακὴν πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος.

§153Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Δὲν εἶπα αὐτό.

§154Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐσημείωσα ὅ,τι εἴπετε. Ἐγὼ οὐδέποτε διακόπτω, ἀλλὰ πάντοτε σημειώνω.

§155Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἐγὼ εἶπα, ὅτι θὰ δώσητε τὸ δικαίωμα εἰς ἄλλους νὰ ὑπονομεύσουν τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ὑποστηρίξουν ὅτι κάμνετε ἐντυπωσιακὴν πολιτικήν.

§156Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ εἶνε σχῆμα λόγου. Καὶ ἐγὼ λέγω εἰς αὐτούς, ὅτι οὐδέποτε τὸ Λαϊκὸν κόμμα καὶ τὰ μετ’ αὐτοῦ συνεργαζόμενα κόμματα ἐσκέφθησαν νὰ κάμουν ἐντυπωσιακὴν πολιτικήν. Ἡ Κυβέρνησις ἐξήτασε λεπτομερέστατα τὸ ζήτημα τῶν χρεῶν τῶν προσφύγων. Ἐξήτασε λεπτομερέστατα τὸ ζήτημα τοῦ πόσα πληρώνουν καί τι πληρώνουν. Ὅτι δὲν εὐεργετοῦνται οἱ ἀστοὶ πρόσφυγες, διότι εἶναι μία ὑποθετικὴ εὐκολία εἰς τὴν ὁποίαν προβαίνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ὑποβολῆς αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, αὐτὸ εἶναι ἀνακριβέστατον. Διότι, ἐὰν σκεφθῆτε καὶ μόνον ὅτι ὁ ἀστὸς πρόσφυξ, ἐφόσον δὲν ἐκτελέσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, δὲν γίνεται κύριος αὐτῆς τῆς πτωχῆς καλύβης, τὴν ὁποίαν τοῦ δίδει τὸ ἑλληνικὸν Κράτος, θὰ ἴδητε ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ρυθμίσεως, αὐτὸ σκοπεῖ ἀκριβῶς, τὸ νὰ γίνῃ καὶ αὐτὸς κύριος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον δικαίως ἀπήλαυσε μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς καὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι κύριος.

§157Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἀνέφερά τι διὰ τοὺς ἀστούς.

§158Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διὰ τοὺς ἀγρότας, διὰ τοὺς ὁποίους ἐνδιαφέρεσθε ἰδιαιτέρως, ὠφείλατε νὰ εἴχετε ἐξετάσει τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Ὀφείλω λοιπὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημερινῶν ὑπολογισμῶν, οἱ ἀγρόται ὀφείλουν 9.682.000 λιρῶν, δηλαδή, 3.903.000.000 δραχμῶν καὶ αἱ κατ’ ἔτος χρεώσεις των ἀνέρχονται εἰς 200 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἐὰν δὲ ὑποστηριχθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι αὐτοὶ δὲν θὰ ἐπλήρωναν, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σοφώτατα σᾶς ἀπήντησεν ὁ κ. Συνάδελφος, ὁ κ. Κύρκος, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ εἴσπραξις ἐκ μέρους τῶν προσφύγων, εἶναι τοιοῦτος, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ διαφύγουν αὐτῆς τῆς πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων καὶ πρὸς τὸ Κράτος καὶ πρὸς τὴν Τράπεζαν. Διότι γνωρίζετε κάλλιστα, ὅτι τὴν εἴσπραξιν τῶν ὀφειλῶν τῶν ἀγροτῶν προσφύγων τὴν ἔχει ἀναλάβει ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα. Ἑπομένως τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτοὶ θὰ πραγματοποιήσουν τὸ εἰσόδημα καὶ τοῦ σίτου, τὸν ὁποῖον ἔδωκαν εἰς τὴν συγκέντρωσιν καὶ τοῦ καπνοῦ τὸν ὁποῖον αὔριον πρόκειται νὰ πωλήσουν, ὀφείλουν πρωτίστως νὰ κανονίσουν τὰς ὀφειλάς των εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνονται καὶ αἱ ὀφειλαὶ πρὸς τὸ Κράτος. Ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε, ὅτι ἡ διευκόλυνσις δὲν εἶναι μία πραγματικὴ ἐξυπηρέτησις τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν εἰσπράξεων ὀφείλω ἐπίσης νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Συνάδελφον, ὅτι δὲν εἶναι πλήρως κατατοπισμένος, διότι αἱ εἰσπράξεις κατὰ τὸ 1931, ὅτε τὸ πρῶτον ἐδόθησαν πρὸς εἴσπραξιν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἀνῆλθον εἰς 40.697.000 δραχμῶν, ἐκ τῶν ὁποίων 32.000.000 εἰσεπράχθησαν ἀπὸ τοὺς ἀγρότας, δέκα δὲ ἑκατομμύρια ἀπὸ τοὺς ἀστούς. Τῷ 1932 ἀνέρχεται ἀμέσως ἡ εἴσπραξις εἰς 88 ὅλα ἑκατομμύρια, κατὰ δὲ τὸ 1933 εἰς 125 ἑκατομμύρια. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ εἴπητε ὅτι δὲν εἰσπράττονται καὶ ὅτι δὲν εἰσεπράχθησαν. Δέον δὲ νὰ σημειώσητε ὅτι αἱ εἰσπράξεις αὐταὶ ἀνάγονται εἰς ἔτη γεωργικῆς δυστυχίας καὶ ὄχι εἰς ἔτη γεωργικῆς εὐτυχίας. Ἐὰν σήμερον αἱ εἰσπράξεις δὲν ἀνέρχωνται εἰς τὰ δυσθεώρητα ἐκεῖνα ὕψη, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀνήρχοντο, τοῦτο προέρχεται, διότι εἰς δύο ὁλοκλήρους νομούς, λόγῳ τῆς ἐπελθούσης δυστυχίας, ἡ Κυβέρνησις, ἡ λαϊκή, μετὰ τῶν συνεργαζομένων κομμάτων, ἡ ὁποία δὲν ἐργάζεται ἐντυπωσιακῶς ἀλλὰ οὐσιαστικῶς, ἔδωκε τὴν ἀναστολὴν τῶν εἰσπράξεων τῶν χρεῶν. Καὶ παρὰ ταῦτα, δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ἔχουσιν εἰσπραχθῆ εἴκοσι καὶ πέντε ὅλα ἑκατομμύρια. Ἂν δὲ ὑπεστηρίχθη τὸ ζήτημα τῆς γενικῆς ἀφέσεως, νομίζετε, κ. Συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡμῶν δὲν ἐξήτασεν, ἂν ἦτο δυνατὸν καὶ αὐτὸ νὰ γίνῃ; Ἀλλ’ ἐλησμονήθη τὸ σπουδαιότερον. Ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῶν εἰσπραττομένων δὲν πρόκειται νὰ διαθέσῃ δι’ ἄλλους γενικωτέρους σκοπούς. Ὅλοι ὑφιστάμεθα καὶ ὑπέστημεν τὰς δαπάνας τῆς ἀποκαταστάσεως ἐν μέρει, διότι γνωρίζετε κάλλιστα, ὅτι καὶ τὸ Κράτος συνετέλεσε διὰ τὴν ἀποκατάστασιν, ἀλλὰ σήμερον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ εἰσπραχθοῦν θὰ διατεθῶσιν ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ἀποκατάστασιν. Καὶ ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω τί λέγει τὸ ἔγγραφον τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἐποικισμοῦ τῆς Μακεδονίας, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐγγράφου συνάγεται, ὅτι πρὸς διόρθωσιν ἔχομεν 10.000 οἰκιῶν, διὰ τὴν διόρθωσιν δὲ τῶν 10.000 αὐτῶν οἰκιῶν καὶ μόνον, ἀπαιτοῦνται 75 ὅλα ἑκατομμύρια.

§159Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἀγροτικαί;

§160Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μά, διὰ τοὺς ἀγρότας σᾶς ὁμιλῶ. Ἔχομεν δὲ ἀνάγκην ἀνεγέρσεως καὶ 8767 οἰκιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑφίστανται διὰ τοὺς ἀγρότας, διὰ τὰς ὁποίας ἔχομεν ἀνάγκην ἄλλων 175 ἑκατομμυρίων.

§161Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἀναμφισβήτητα εἶναι αὐτά.

§162Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Καὶ ἀφοῦ τὰ γνωρίζετε αὐτά, εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπητε ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ εἴσπραξις αὐτῶν τῶν μικρῶν δόσεων, τὰς ὁποίας σήμερον ζητοῦμεν νὰ εἰσπράξωμεν, ὅταν γνωρίζετε, ὅτι αὐτὰ, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ εἰσπραχθῶσιν, ὁριστικῶς θὰ δαπανηθῶσι διὰ τὴν ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν, ἐπίσης καὶ διὰ τὴν ἀστικήν; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ παραγνωρίζητε σεῖς, τὸν ὁποῖον ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω τὴν εὐχαρίστησιν καὶ τὴν τιμὴν ἐπανειλημμένως νὰ βλέπω, διότι ἔχετε δικαίας διὰ τὴν περιφέρειάν σας ἀξιώσεις, στεγάσεως, ὑδρεύσεως καὶ ἄλλων ἀκόμη ἀναγκῶν, νὰ λησμονήσετε ὅτι ἡ στέγασις εἶναι ἡ ἀπαρχὴ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων, χωρὶς νὰ σκεφθῆτε ὅτι ἐπακολουθεῖ ἡ ὕδρευσις, διὰ τὴν ὁποίαν ἐδαπανήθησαν ἑκατομμύρια ὅλα καὶ τὰ ὁποῖα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξακολουθήσωμεν, διότι ἡ ἀνάγκη ὑφίσταται, καὶ χωρὶς νὰ ὑπολογίσητε ὅτι τὰ διάφορα συνεργεῖα, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε ζητεῖτε διὰ νὰ μεταβῶσιν ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν πρὸς διανομάς, καὶ δι’ αὐτὰ δαπανοῦμεν ἑκατομμύρια ὅλα καὶ θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ δαπανῶμεν; Τὸ μόνον, κ. Συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ποτὲ ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, εἶναι ὅτι, ὅταν ἐγὼ ὑπέβαλον τὸ νομοθέτημα αὐτό, δὲν ἐσκέφθην ὅτι τὰ ὑπόλοιπα, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράττωνται μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν θὰ ἐδίδοντο εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Τοῦτο μόνον δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ μοῦ λεχθῇ. Ἀλλὰ ὅτι σήμερον διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον λαμβάνομεν, δὲν γίνεται μία πραγματικὴ ἀνακούφισις τῶν προσφύγων καὶ ὅτι τὸ ὑπόλοιπον μὲ τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνονται καὶ τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσουν τελικῶς, καὶ αὐτὸ θὰ δαπανηθῇ δι’ αὐτούς, αὐτὸ οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, διότι αὐτὸ εἶναι ἄδικον καὶ δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν πραγματικότητα. Τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου κ. Χατζηγιάννη, κρίνω ἀπολύτως δικαιολογημένην, καὶ νὰ προστεθῇ.

§163Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Τανούλαν, διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν ἐνημέρωσίν του ἐπὶ τοῦ ζητήματος, νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἡ ἀποδοχὴ τῆς γνώμης του, θὰ ἐδημιούργει, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, καὶ μίαν ἀνισότητα, διότι θὰ ἔμεναν πολλοὶ πρόσφυγες ἄστεγοι, ἐφόσον ὁ Προϋπολογισμός, ἐπὶ τοῦ παρόντος, δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων.

§164Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπα νὰ διαγραφοῦν ὁλοσχερῶς τὰ χρέη ὅλων τῶν ὀφειλετῶν. Νὰ πληρώσουν ὅσοι δύνανται.

§165Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀπὸ τὴν δευτέραν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, δέχομαι τὴν πρώτην παράγραφον. Τὴν δευτέραν παράγραφον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν δεχθῶ, διότι αὐτὴ ἀποβλέπει εἰς σχέσιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη μεταξὺ ὡρισμένων κατηγοριῶν προσφύγων καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἑπομένως, μοῦ γεννᾷ ἕν νέον ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμισθῇ διὰ νόμου. Εἰς τὴν τρίτην τροπολογίαν, ἀντὶ τῶν τεσσάρων, θὰ δεχθῶ τὰ τρία ἔτη, ὅπως ἐτέθη καὶ διὰ τοὺς γηγενεῖς. Ἡ τετάρτη τροπολογία ἀπολύτως δεκτὴ καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Χατζηδάκη δεκτή. Ἐπίσης προστίθεται, ὅτι αἱ μέχρι τοῦδε γενόμεναι πληρωμαὶ μὲ τιμὴν λίρας 350.50, θεωροῦνται ἔγκυροι.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐπίσης δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου: «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν νόμων 5485 καὶ 5486 περὶ αὐξομειώσεως τοῦ ἐνοικίου ρητίνης τοῦ ἔτους 1932». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων 4816,5136 καὶ 5378 «περὶ κτημάτων ἀπαλλοτριωθέντων ἐν ταῖς περιφερείαις Μαργαριτίου καὶ Παραμυθιᾶς». Γίνεται δεκτὸν συναινούσης τῆς Βουλῆς.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Σώματος τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων νόμων». Ὁ κ. Μεταξᾶς.

§168Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον ἔχει κάποιον γενικὸν χαρακτῆρα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ, διὰ νὰ συζητηθῇ παρόντος καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§169Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω ἐντολὴν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§170Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§172Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ζητεῖται, ὅπως ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Σώματος τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, τεθῇ ἀνώτατος δικαστικός. Ὡς θὰ ἐνθυμοῦνται οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι, ὅσοι παρῆσαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κατὰ τὴν Βʹ Βουλευτικὴν Περίοδον, ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἔφερε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ψηφισθὲν τότε ἠριθμολογήθη διὰ τοῦ 4971 νόμου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐζητεῖτο καὶ τότε ἡ ἀνάθεσις τῆς ἀρχηγίας τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων εἰς ἀνώτερον δικαστικὸν καὶ τὸ Λαϊκὸν κόμμα, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἐκηρύχθη πολέμιος σφοδρὸς κατὰ τῆς διατάξεως ταύτης καὶ δικαίως ἐκηρύχθη ἐναντίον τῆς διατάξεως ταύτης, διότι ἡ διανοητικότης τοῦ ἀνωτέρου δικαστικοῦ καὶ τοῦ ἀνωτέρου στρατιωτικοῦ, ὅστις ἤθελε τεθῆ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Σώματος τῆς Ἀστυνομίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραλληλίζεται μὲ τὴν διανοητικότητα τοῦ ἀστυνομικοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει ἰδίαν διανοητικότητα, ἥτις ὀφείλεται εἰς τὸ εἶδος τῶν καθηκόντων, τὰ ὁποῖα εἰς αὐτὸν ἀνατίθενται ὑπὸ τῆς πολιτείας. Καὶ ἔλεγον τότε οἱ ρήτορες, οἱ λαβόντες τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι, ἐὰν τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων δὲν εἶναι ἱκανὸν νὰ δώσῃ τὸν Ἀρχηγόν του, ἐρρέτω! Τότε ἀκόμη προΐστατο τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων ξένος ὀργανωτής. Τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἔθεσε τὸ ἄρθρον 7 ποτὲ εἰς ἐφαρμογήν. Μετὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν ξένων ὀργανωτῶν καὶ τοῦ Ρεμαντᾶ, ἡ ἀρχηγία τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων ἀνετέθη εἰς ἀνώτερον ἀξιωματικὸν αὐτῆς, ὅστις ἐξεπλήρωσε πλήρως τὰ καθήκοντά του, ὅπως ἐξεπλήρωσε πλήρως τὰ καθήκοντά του καὶ ὁ ἄρτι προϊστάμενος τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων. Δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ ἐννοήσω πῶς εἶναι δυνατὸν σήμερον, ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας βάσις εἶναι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος παρίστατο κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς ἰσχὺν μίαν διάταξιν, ἥτις τόσον κατηγορήθη ἀπὸ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Προσεπάθησα, Κύριοι, νὰ ἐννοήσω τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους προσήχθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐμελέτησα τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ. Δυστυχῶς, κ. Βουλευταί, ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι βραχυτάτη καὶ οὐδὲν δύναται νὰ ἐννοήσῃ τις ἐκ τῆς ἀναγνώσεως ταύτης. Πρὶν ἢ λάβω τὸν λόγον, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, νὰ ἐξηγήσῃ ποῖαι εἶνε αἱ ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις, ὡς ἀναφέρει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡμεῖς, τοὐλάχιστον, ἀντιλαμβανόμεθα ὅτι πλήρης εἶναι ἡ γαλήνη εἰς τὸν τόπον, ὅτι ἄριστα διοικεῖται τὸ Κράτος, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ πίστις ἀπεκατέστη, ὅτι τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ ναυτιλία ἀνέλαβον καὶ ὅτι πᾶσα ἀνωμαλία, ἥτις ἤθελε τυχὸν γεννηθῇ εἰς θερμὰς κεφαλάς, ἤθελε παταχθῇ ἀμειλίκτως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία καὶ τὴν δύναμιν διαθέτει καὶ ἔχει ἀμέριστον τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διὰ τοῦτο ἐκπλήσσεταί τις, ὅταν βλέπῃ ἐρχόμενον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοιοῦτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τὸ Λαϊκὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, κατηγόρησε καὶ κατεψήφισεν ἄλλοτε ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἠθέλησε νὰ ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους δι’ οὕς εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν τῷ Νομοθετικῷ Σώματι καὶ ἀφήνει εἰς ἡμᾶς νὰ ὑποθέσωμεν ὅ,τι θέλομεν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐάν, Κύριοι Βουλευταί, «ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις» εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι διὰ τοῦ τύπου διατυμπανίζονται καθημερινῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Χώρας, ὑπείκουσα εἰς τὰς ὑποδείξεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ φέρει διὰ νὰ κατηγορήσῃ ἐκεῖνον, ὅστις εὐσυνειδήτως ὑπηρέτησε τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων, ἐὰν ὑπείκουσα εἰς τοιαύτας ὑποδείξεις ἡ Κυβέρνησις, ἔφερε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὅστις θὰ ταχθῶ ἀλληλέγγυος μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Καίτοι ἀνήκω εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν, εἶμαι μέλος τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ θὰ εἶμαι τοιοῦτον, ἐφόσον πολιτεύομαι, θεωρῶ δὲ τιμήν μου, διότι ἀνήκω εἰς αὐτό, ἀλλά, Κύριοι, ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ἐγκρίνω πᾶσαν πρᾶξιν ὑποβαλλομένην ἐκ τῆς παρατάξεως ἐκείνης, ἡ ὁποία ἠθέλησε διαρκῶς ἐπὶ 25 ἔτη, διὰ τῶν ἀνωμαλιῶν σύρουσα τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸ βάραθρον, νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον, ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ καὶ μεγάλη ἀπόστασις. Ἐζητήσαμεν, Κύριοι, καὶ ἐνομίσαμεν ὅτι ἡ αἴτησίς μας ὤφειλε νὰ γίνῃ δεκτή, νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ παρίσταται καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται ὑμῶν. Διότι τοῦτο εἶναι σχέδιον νόμου οὐχὶ τυχαῖον, ἀλλὰ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θέτει ἐν ἥσσονι μοίρᾳ τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων. Διότι λέγει τὸ νομοσχέδιον, ὅτι τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, εἶναι ἀνίκανον νὰ δώσῃ ἀρχηγὸν εἰς τὸν ἑαυτόν του. Ἐκτὸς δὲ τούτου, ψηφίζοντες τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, κάμνομεν ἓν ἄλλο πρᾶγμα, πολὺ μεγαλείτερον. Συντρίβομεν ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων καὶ ὁ ὁποῖος κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν, καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν ἀντιπολιτευομένων, καὶ αὐτῆς τῆς ἀνακρίσεως ἀκόμη, διὰ τὴν ἀπόπειραν ἐναντίον τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι ἀθῶος, εἶναι λευκός. Διὰ τοῦτο, λοιπόν, δὲν ἐννοῶ κατὰ ποίαν λογικὴν σειρὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἰδίως, ἤχθησαν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ φέρουν ἐνώπιον ἡμῶν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἄν, Κύριοι, ὑπάρχει, καὶ ἡ ἐλαχίστη ὑπόνοια ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, ὑπάρχουν καὶ πειθαρχικὰ συμβούλια, ὑπάρχει καὶ ποινικὴ Δικαιοσύνη. Ἀλλὰ καὶ τὰ μὲν καὶ ἡ δὲ ἐσίγησαν. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ὁ ἀνακριτής, ὁ ἐνεργῶν τὰς ἀνακρίσεις, ἐξεφράσθη εὐμενέστατα καὶ ὑπὲρ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, καὶ ὑπὲρ τοῦ Διοικητοῦ τῆς Εἰδικῆς Ἀσφαλείας. Πῶς, λοιπόν, θὰ ἔλθωμεν ἡμεῖς σήμερον καὶ θὰ εἴπωμεν εἰς ἕνα κόσμον ὁλόκληρον, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀκολουθεῖ ἐπὶ εἴκοσιν ἔτη, ὅτι, Κύριοι, δὲν κυβερνῶμεν ἡμεῖς, ἀλλὰ βασιλεύομεν. Διότι τοῦτο, Κύριοι, γίνεται σήμερον. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Χώρας, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐστέφθη ὑπὸ δαφνῶν κατὰ τὴν 5ην Μαρτίου, δὲν κυβερνᾷ, ἀλλὰ βασιλεύει, κατὰ τὸ δόγμα τῶν βασιλευομένων δημοκρατιῶν. Δὲν κυβερνᾷ, ἀλλὰ φέρει μόνον τὰς ἁλουργίδας τῶν ἀξιωμάτων, ἐφόσον δέχεται ὑποδείξεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι θίγουσιν εἰς τὰ καίρια τὸ δημόσιον αἴσθημα. Ἐφόσον, Κύριοι Βουλευταί, οὔτε ἡ πειθαρχικὴ δικαιοδοσία τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκινήθη ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, οὔτε καὶ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη ἐκινήθη ἐναντίον αὐτοῦ διὰ τὴν στυγερὰν ἀπόπειραν τῆς ὁδοῦ Κηφισίας, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι ἐπαρκῶς ἀπησχόλησε τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἡ ὁποία ἐστιγματίσθη κατὰ τὸν δυνατώτερον τρόπον ἀπὸ ὅλα τὰ κόμματα τῆς Χώρας, νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ μεγαλειτέρα ἀδικία ἡ προσγιγνομένη καὶ εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων καὶ εἰς τὸν τέως Ἀρχηγὸν τῆς Ἀστυνομίας, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἐρχόμενον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐὰν θελήσωμεν, Κύριοι, νὰ ἀνατρέξωμεν ὀλίγον εἰς τὸ παρελθόν, θὰ ἴδωμεν πράξεις γενομένας ἐπὶ Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, αἱ ὁποῖαι, ὄχι μόνον δὲν ὡδήγησαν τοὺς κυβερνῶντας κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς ἀντικατάστασιν τῶν ὀργάνων τῆς ἀσφαλείας, ὄχι μόνον δὲν ἠθέλησαν νὰ θίξουν οὐδένα ἐξ ἐκείνων τῶν ἐμπίστων τοὺς ὁποίους εἶχον ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἀσφαλείας, ἀλλὰ τοὺς ἐστεφάνωσαν, δύναμαι νὰ εἴπω. Καὶ ἀναμιμνήσκομαι, Κύριοι, τῆς τραγικῆς ἐκείνης ἡμέρας, τῆς 30ης Ἰουλίου 1920, ὅτε κατεκρεουργήθη καὶ κατετεμαχίσθη ἐν μέσῃ ὁδῷ ὁ ἀείμνηστος Ἴων Δραγούμης ὑπὸ ὀργάνων τῆς ἀσφαλείας τῆς τότε Κυβερνήσεως. Ἐρωτῶ, ποία εἶναι ἡ πρᾶξις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, τῆς ὁποίας μετεῖχον καὶ οἱ δύο Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς Ὑπουργοί, ποία ἦτο ἡ πρᾶξις εἰς ἣν προέβησαν διὰ νὰ στιγματίσουν τὴν ἀνήκουστον καὶ ἀνιστόρητον ἐκείνην πρᾶξιν, ἥτις ἐξέθεσε τὴν Ἑλλάδα ἐνώπιον τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου;

§173Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸν ἠσπάσθη ὁ Ρέπουλης.

§174Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐρωτῶ, Κύριοι; Ἦτο ἢ ὄχι ὁ Γύπαρης ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μετὰ τῶν ὀργάνων του κατετεμάχισε καὶ κατεκρεούργησε τὸν ἄριστον καὶ ἁγνώτερον τῶν Ἑλλήνων;

§175ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μπράβο. Μπράβο!

§176Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ ἐρωτῶ πῶς ἐρχόμεθα ἡμεῖς σήμερον, ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπεράνω πάσης μομφῆς καὶ πάσης ὑποψηφίας, νὰ τοῦ θέσωμεν ἓν στῖγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου καὶ βιαίως νὰ τὸν ἐκβάλωμεν ἐκ τῆς ἀρχῆς; Μὲ τὰ ὄργανα ἐκεῖνα τῆς 30ης Ἰουλίου τοῦ 1920, ἂν δὲν ἐπήρχετο ἡ νίκη τῆς 1ης Νοεμβρίου, θὰ ἐκυβέρνων τὴν Ἑλλάδα ἴσως καὶ σήμερον ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλλελευθέρων. Δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ πλέον, διότι καὶ προκεχωρηκυῖα εἶναι ἡ ὥρα καὶ λυπηρὰ εἶναι ἡ ἀναμόχλευσις τῶν παλαιῶν ἐκείνων γεγονότων. Θέλω ὅμως ρητῶς καὶ ἀπεριφράστως νὰ δηλώσω ὅτι, ἂν καὶ ἀνήκω εἰς τὸ Λαϊκὸν κόμμα, διαφωνῶ ριζικῶς πρὸς τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἔρχεται ἐνώπιον ἡμῶν καὶ ποιοῦμαι ὑστάτην ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετον πρὸς τὸ λαϊκὸν φρόνημα. (Χειροκροτήματα).

§177Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐδέχθη τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ἰδιότι ἂν σᾶς τεθῇ τὸ ἐρώτημα, ἂν ἡ ψήφισις τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου εἶναι ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἢ ὄχι, ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ ἀπαντήσητε;

§178Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἀλλὰ δέχομαι τὴν ἀναβολήν, ἐφόσον ἐπιμένετε.

§179Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐρωτῶ· ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δημιουργεῖ ζήτημα ἐμπιστοσύνης;

§180Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Τοῦτο μόνον σᾶς λέγω, καὶ εἶσθε σεῖς εἰς θέσιν νὰ κρίνητε, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐκήρυξε τὸ νομοσχέδιον κατεπεῖγον καὶ μοῦ παρήγγειλεν, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὴν Δευτέραν. Τώρα, εἶμαι ὑποχρεωμένος, κατόπιν τῶν ὅσα λέγετε, ὡς Ἀρχηγὸς κόμματος συμπράττοντος μὲ τὴν Κυβέρνησιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν δεχθῶ καὶ ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην τὴν ἀναβολῆς.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἐδαφ. 6 τοῦ ἄρθρου 67 τοῦ νόμου 4578 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὴν συγκρότησιν, σύνθεσιν καὶ ἁρμοδιότητα τοῦ Συμβουλίου διὰ τοὺς γραφεῖς καὶ δακτυλογράφους». Γίνεται δεκτόν, συναινούσης τῆς Βουλῆς.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Π. Διατάγματος τῆς 11 Νοεμβρίου 1932, κωδικοποιηθέντος νόμου 3616 περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν». Ἀναβάλλεται.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τῆς 2ας παραγρ. τοῦ μόνου ἄρθρου τοῦ νόμου 5543 «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ὀκτωβρίου 1922 Β. Δ. περὶ διακανονισμοῦ τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐξ ἀποστρατείας, διαθεσιμότητος κλπ. ἀνακληθέντων ἀξιωματικῶν χωροφυλακῆς». Ἀναβάλλεται.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἑρμηνείας τῆς παραγρ. 2 τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ Ν. 5543 «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ὀκτωβρίου 1922 Β.Δ. «περὶ διακανονισμοῦ τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐξ ἀποστρατείας, διαθεσιμότητος κλπ. ἀνακληθέντων ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». Γίνεται δεκτὸν συναινούσης τῆς Βουλῆς.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4838 περὶ ἐκπαιδεύσεως στελεχῶν». Ἀναβάλλεται.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ μεταφορᾶς πιστώσεως ἐκ τοῦ Κεφαλαίου 2)2 εἰς τὸ Κεφ. 1)1 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης χρήσεως 1932–1933». Γίνεται δεκτὸν συναινούσης τῆς Βουλῆς. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ παρατάσεως προθεσμίας τακτοποιήσεως ἀνυποτάκτων». Γίνεται ὁμοίως δεκτὸν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Ἀναβάλλεται. Λύεται μετὰ τοῦτο ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον τὴν 4 καὶ ½ μετὰ μεσημβρίαν.