1933.08.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ 18 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1933

Προεδρία Βʹ ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΜΠΛΛΝΟΥ

(Ὥρα 5 καὶ 30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ σύνδεσμος Ἑλληνίδων ἐπιστημόνων Ἀθηνῶν ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ κωδικοποιουμένου νόμου 4019 περὶ ὀργανώσεως σώματος ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας». —Ὁ λαϊκὸς πολιτικὸς σύλλογος Ἁγ. Ζώνης Ἀθηνῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Ση Κυβέρνησις ἐπιληφθῇ τῆς ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος τῶν πρὸς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν χρεωστῶν εἰς λίρας καὶ εἰδικῶς τῶν μικρῶν τοιούτων. —Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς τοῦ Κράτους ὑποδικοκατάδικοι ζητοῦν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ εὐεργετήματος τοῦ νόμου 811 καὶ εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ πενταμελοῦς Ἐφετείου ἐκδικαζόμενα ἀδικήματα. —Οἱ ἐν ὑπηρεσίᾳ δημοδιδάσκαλοι Ι. Δασκαλάκης καὶ Γ. Καραδήμας κάτοικοι Λιλέας παρακαλοῦν ὅπως κατὰ τὴν στράτευσίν των λαμβάνουσιν τὸ ἥμισυ τῶν μηνιαίων ἀποδοχῶν των. —Τὰ προσφυγικὰ σωματεῖα Πατρῶν παρακαλοῦν, ὅπως μὴ πραγματοποιηθῶσιν αἱ μελετώμενοι ἐξώσεις των ἐκ τῶν προσφυγικῶν οἰκημάτων τῶν θεωρουμένων ὡς εὐπόρων προσφύγων. —Οἱ κάτοικοι Γιαννιτσῶν ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ διαθέσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀποστραγγισθεισῶν γαιῶν, τὴν ἀναστολὴν πληρωμῆς τῶν χρεῶν κλπ. —Ἡ ἕνωσις κατωτέρων ἀποστράτων ἀξιωματικῶν ξηρᾶς Θεσσαλονίκης ζητεῖ τὴν ταχεῖαν ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων της. —Ἡ ἕνωσις φυματιώντων θυμάτων στρατοῦ παρακαλεῖ ὅπως κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον πρὸς ψήφισιν περὶ χορηγήσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας πιστώσεως ἐξ 1½ ἑκατομμυρίου διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τούτων. —Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. ΛΟΥΛΗΣ καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Ὁδοιπορικοῦ Συνδέσμου Ἀθηνῶν καὶ τῆς Ὑπαιθρίου Ζωῆς, ζητούντων τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 4377 περὶ ὀργανισμοῦ τουρισμοῦ. —Ὁ Μεταξᾶς Παναγῆ Παπανικολᾶτος ναυτικός, κάτοικος Πειραιῶς, παρακαλεῖ ὅπως χορηγηθῇ εἰς τὸν 70ντούτιδα πατέρα του σύνταξις. —Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Κερκύρας διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ὑποβληθέντων νομοσχεδίων περὶ ὀργανώσεως ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου καὶ μελετωμένης ἐπεκτάσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ τοιούτου. —Ἡ Ἑλληνικὴ θρησκευτικὴ κοινότης τῶν γνησίων ὀρθοδόξων χριστιανῶν Θεσσαλονίκης μετὰ τῶν παραρτημάτων αὐτῆς διαμαρτύρεται διὰ τὴν συστηματικὴν δίωξίν της κατόπιν σχετικῶν συστάσεων τοῦ Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, καὶ ζητεῖ τὴν ἄρσιν τῆς σχετικῆς ἀπαγορευτικῆς διαταγῆς τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. —Ὁ κ. Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἀφορώσης τὰ ταμεῖα ἀμύνης οἰνοπαραγωγῶν Μουδεσίας». —Ὁ κ. Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Μαρτίου 1933 Ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος «περὶ κυρώσεως γνωμοδοτήσεως δευτεροβαθμίων Ἀνακριτικῶν Συμβουλίων ἐκδοθεισῶν ἀπὸ 1 Ὀκτωβρίου 1932». Οἱ κ.κ. Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καὶ Δ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ 14 ἄρθρου τοῦ Νόμου 4506». Ἡ ἐπὶ τῶν ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Νόμου 5541, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 232». 2) «Περὶ ἐγκρίσεως γενομένης δαπάνης διὰ κληρικοὺς παρακολουθήσαντας στρατιωτικὴν ἀποστολὴν εἰς Σερβίαν» καὶ 3) «Περὶ ἀναστολῆς ἐνεργείας προαγωγῶν ἀξιωματικῶν χωροφυλακῆς». Ἡ ἐπὶ τῆς ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 4209 περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμῶν τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων σχετικῶν διατάξεων». Ὁ κ. ΣΠΥΡΟΣ ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1933 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον 4229 «περὶ μέτρων ἀσφαλείας τοῦ Κοινωνικοῦ Καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1933 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἐκποιήσεως πειστηρίων καὶ διαθέσεως τοῦ προϊόντος διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς διαβιώσεως τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς κρατουμένων». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ Νόμου 4784 «περὶ ἐνοικιοστασίου». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1933 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ α)τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ εὐεργετικοῦ ὑπολογισμοῦ τῶν ἡμερῶν ἐργασίας καταδίκων καὶ τοῦ νόμου 811 περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων καὶ β)καταργήσεως τῶν περὶ μετατροπῆς εἰς Αὐτόνομον Ὀργανισμὸν τῆς παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Δικαιοσύνης Διευθύνσεως Διοικήσεως φυλακῶν κλπ.». Οἱ κ.κ. Μ. ΜΑΝΤΑΣ (Ὑπουργὸς Γεν. Διοικητὴς Θράκης) Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουρ. Ἐθν. Οἰκονομίας) καὶ Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ ἀπασχολήσεως ἀρρένων καπνεργατῶν ἐν τῇ ἐπεξεργασίᾳ τόγκας». —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ, Κ. ΒΕΡΡΟΙ-ΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ καὶ Γ. ΤΣΟΝΤΟΣ, ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου 56 τοῦ Ν. 5481 περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου Πελ. Ναυτικοῦ». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Λ. ΠΑΛΛΗΣ, Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ, Γ. ΤΣΟΝΤΟΣ ΒΑΡΔΑΣ κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ καθορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ καὶ διαρρυθμίσεως τῶν θέσεων ἀξιωματικῶν Π. Ε.». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ, Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ Κ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ καὶ Ε. ΜΑΝΩΛΑΤΟΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου 4946 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ Ν.4637». Ἡ ἐπὶ τῶν ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος τῆς Νομοθεσίας περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς ταύτας τοῦ νόμου 5493 περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν». 2) «Περὶ κυρώσεως τῶν Ἀναγκ. Διαταγμάτων 1) τῆς 13 Ἰουνίου 1933 καὶ 2) τῆς 31 Ἰουλίου 1933 ἀμφοτέρων «περὶ ἀναβολῆς τοῦ χρόνου τῆς διενεργείας τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἐκλογῶν καὶ περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν ὑφισταμένων Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ἀρχῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρ. Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Ι. ΜΙΧΑΗΛ, Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ,

Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ, Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Ι. ΓΟΒΑΤΖΙΔΑ-

ΚΗΣ, Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ, ΧΡ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ, Κ. ΡΟΔΟ-

ΠΟΥΛΟΣ, Ν. ΑΒΡΑΑΜ, Μ. ΣΒΟΛΟΠΟΥΛΟΣ, Α. ΠΑΠΑ-

ΓΕΩΡΓΙΟΥ καὶ Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ κωδικοποιουμένου νόμου 4819 περὶ ὀργανώσεως σώματος Ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ καὶ Κ. ΒΕΡ-ΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρώσεως θέσεων Στρ. Δικ. Συμβούλων Δʹ τάξεως». —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ, καὶ Ν. ΜΑ-ΝΟΥΣΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου: «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινῶν τοῦ Ἀγροτικοῦ Νόμου». —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ, Γ. ΣΤΡΑ-

ΤΟΣ, Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ, Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ, Α. ΜΕΛΑΣ,

Κ. ΜΟΥΡΑΤΙΑΔΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». —Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινῶν τοῦ Κώδικος τῆς νομοθεσίας περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς ταύτας τοῦ νόμου 5492, περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ, Σ. ΠΟΛΥΖΩ-ΓΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΜΠΟΥΚΟΥΡΑΣ καὶ Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥ-ΛΟΣ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ κωδικοποιουμένου νόμου 4819 «περὶ ὀργανώσεως Σώματος Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας» εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 15 μεταβατικὴν διάταξιν. — Ὁ Βουλευτής κ. Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας περὶ σωματικῆς ἀγωγῆς». — Ὁ Βουλευτής κ. Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ ὑποβάλλει προτάσεις νόμων: «Περὶ συστάσεως ἀναγκαστικῶν συνδέσμων τῶν κοινοτήτων Παλαισμανίνης, Στρογγυλοβουνίου, Βουργωτίσης, Ρήγανης, Σκουρτοῦς, Προδρόμου καὶ Ἀγραμπέλου πρὸς ὕδρευσιν τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ δάσους Μάνινας διὰ σκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων δεξαμενῶν». Ἐπίσης: «Περὶ συστάσεως ἀναγκαστικοῦ συνδέσμου μεταξὺ τῶν κοινοτήτων Μαχαλᾶ, Παπαδάτου, Λεπενοῦς, Κεχρινίας καὶ Στάνου διὰ σκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων δεξαμενῶν». Ἐπίσης: «Περὶ συστάσεως ἀναγκαστικοῦ συνδέσμου μεταξὺ τῶν κοινοτήτων Ἀμφιλοχίας, Σπάρτου Στάνου καὶ Κατούνας περὶ ὑδρεύσεως διὰ σκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων δεξαμενῶν τοῦ ὄρους Πλωτοῦ». Ἐπίσης: «Περὶ ἐξευρέσεως εἰδικῶν πόρων διὰ τὴν ὕδρευσιν ἀγροτικὴν καὶ ἀστικὴν τῶν διαφόρων κοινοτήτων Ἀκαρνανίας».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης ἐπὶ ἀναφορᾶς πλοιάρχων καὶ μηχανικῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ.

§5Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ τῶν πλοιάρχων καὶ μηχανικῶν Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἐργασθέντες, ἀπέκτησαν μικρὸν ἀπόθεμα κυμαινόμενον μεταξὺ 300 καὶ 1000 λιρῶν. Τὸ ἀπόθεμα τοῦτο, εἶχον καταθέσει εἰς λίρας, διότι πάντοτε ἀπέβλεψαν ὅπως μίαν ἡμέραν ἀποβοῦν μικροϊδιοκτῆται. Αὐτὰς τὰς καταθέσεις τὰς περιέλαβεν ὁ νόμος περὶ δραχμοποιήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχον τὴν καλωσύνην πρὸ ἡμερῶν, ὁπότε εἶχεν ἔλθῃ καὶ πάλιν εἰς συζήτησιν ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ, νὰ εἴπουν ὅτι εὐμενῶς θὰ ἐξετάσουν τὸ αἴτημα αὐτὸ, ὅταν τεθῇ ἐπὶ τάπητος τὸ ὅλον ζήτημα τῆς δραχμοποιήσεως. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω τὶ θέλει γίνει.

§6Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Συνηγοροῦμεν καὶ ἡμεῖς εἰς αὐτὰ, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος.

§7Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μία ἐπιτροπὴ καταθετῶν ἦλθε καὶ εἰς ἐμὲ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον καὶ τοὺς ἀνεκοίνωσα ὅτι θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημά των.

§8Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐν πνεύματι ἐπιεικείας κ. Ὑπουργέ. Γνωρίζετε σεῖς περισσότερον παντὸς ἄλλου τοὺς κόπους τῶν καταθετῶν αὐτῶν.

§9ΑΡ. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον ἕν γενικῶς δι’ ὅλους τοὺς μικροϊδιοκτήτας. Δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐξαιρεθοῦν αὐτοί. Ὑπάρχουν πτωχαὶ οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἐμβάσματα ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὰ κατέθηκαν εἰς δολλάρια. Συνεπῶς πρέπει νὰ ληφθῶσιν καὶ αὐταὶ ὑπ’ ὄψιν.

§10Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ πρῶτον μέλημά μας, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, εἶναι νὰ ἐξαιρέσωμεν τοὺς μικροϊδιοκτήτας. Δὲν ἠμπορῶ ὅμως νὰ ὑποσχεθῶ ἀκόμη τίποτε.

§11Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Μὰ δὲν πρόκειται περὶ μικροϊδιοκτητῶν. Πρόκειται περὶ ὀλιγαρίθμων ἐμποροπλοιάρχων καὶ ἐμποροβιομηχάνων, οἱ ὁποῖοι μετὰ πολλοὺς ἀγῶνας κατώρθωσαν νὰ ἐξοικονομήσουν ἕν ποσὸν 1.000 λιρῶν, ἵνα δι’ αὐτοῦ ἀγοράσουν ἐμπορικὰ πλοῖα φορτηγὰ μὲ τὰ ὁποῖα θὰ δώσουν ἐργασίαν εἰς 100–300 οἰκογενείας.

§12Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς εἶπα ὅτι θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαρσέλλος ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφύγων Πατρῶν.

§14Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν προσφυγικὸν συνοικισμὸν Πατρῶν, ὅλως ἀπροόπτως καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Νομάρχου, συνετάχθη ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας ἔξωσις οἰκογενειαρχῶν προσφύγων ἐκ τῶν οἰκημάτων των, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι εἶναι εὔποροι. Μάτην διεμαρτυρήθησαν καὶ αἱ ὀργανώσεις, ὅτι δὲν ὑπάρχουν εὔποροι πρόσφυγες, μάτην ἐζήτησαν μίαν ἀναβολὴν ἐκτελέσεως μέχρις ὅτου γίνῃ σχετικὸς ἔλεγχος διὰ νὰ πιστοποιηθῇ ἐὰν ὑπάρχουν ἢ ὄχι εὔποροι, μάτην διεμαρτυρήθησαν ὅτι τοῦτο γίνεται ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Νομάρχου, καὶ ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῆς ἐκεῖ τοπικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας. Ἡ ἀστυνομία παρ’ ὅλας αὐτὰς τὰς διαμαρτυρίας ἐμμένει εἰς τὴν βιαίαν ἔξωσιν, ὅπως πιστοποιεῖται καὶ διὰ τῶν σημερινῶν τηλεγραφημάτων τῶν ἐκεῖ προσφυγικῶν ὀργανώσεων. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως τηλεφωνικῶς διαταχθῇ νὰ ἀνασταλῇ ἡ βιαία ἔξωσις μέχρις ὅτου διευκρινισθῇ καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου, ἐὰν πράγματι ὑπάρχουν εὔποροι, διότι θὰ εἶναι τραγικὸν πτωχοὶ πρόσφυγες βιοπαλαισταί, νὰ ἐκδιωχθῶσιν ἐκ τῶν οἰκημάτων των καὶ νὰ γίνωσιν ἐκ δευτέρου ἄστεγοι.

§15Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτής. Ἀλλὰ ἐξ ὅσων ἤκουσα, ὅτι πρόκειται περὶ ἐξώσεως, διὰ νὰ λάβουν τὰ οἰκήματα ἄλλοι πρόσφυγες, ἐὰν ταῦτα χρησιμοποιοῦνται δι’ ἄλλον σκοπόν. Ὑποθέτω ὅμως ὅτι ἐὰν τοῦτο συνέβαινε, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι θὰ εἶχον ὑπ’ ὄψει των ὅτι ἔχουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἄλλο τι οἴκημα. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ στείλῃ ἀπόψε τὰ πρακτικὰ καὶ τὴν αἴτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ὅταν δὲ ἔλθῃ ἐδῶ νὰ τοῦ εἴπωμεν νὰ προνοήσῃ ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς σιτοπαραγωγῶν τέως Δήμου Θερμοπυλῶν καὶ Θρονίου.

§17Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ συστήσῃ εἰς τὰ συνεργεῖα νὰ γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχυτέρα ἡ παραλαβή, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ὁ σῖτος ἀγοράζεται ὑπὸ τῶν ἐμπόρων εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμὰς καὶ οἱ σιτοπαραγωγοὶ διαμαρτύρονται δικαίως.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαζαράκης ἐπὶ ἀναφορᾶς σταφιδοκτημόνων Πατρῶν.

§19Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Οἱ σταφιδοκτήμονες Πατρῶν εὐλόγως παραπονοῦνται διὰ τὴν ἐκ μέρους τοῦ Α.Σ.Ο. συνδρομὴν ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐκ περονοσπόρου Ἠλείων. Νομίζω ὅτι εἶνε ἄδικον ἡ ἑκάστοτε συνδρομὴ τοῦ Α.Σ.Ο. ὑπὲρ παθόντων διαφόρων ἐπαρχιῶν ἐφόσον ἡ ὑπὲρ τοῦ Α.Σ.Ο. φορολογία γίνεται διὰ γενικωτέρους λόγους καὶ οὐχὶ δι’ ἑκάστοτε παρουσιαζομένας ζημίας, αἱ ὁποῖαι πολλάκις εἶναι ἀποτέλεσμα ἀμελείας τῶν ἀμπελοκτημόνων, εἰς βάρος πολλῶν ἐπαρχιῶν. Θὰ ἦτο ἴσως εὔλογον νὰ ἀπεζημιοῦντο οἱ παθόντες ἐξ εἰδικῶν τοπικῶν πόρων ἢ φορολογιῶν, ἵνα μὴ παραπονῶνται καὶ διαμαρτύρωνται οἱ συνεισφέροντες ἀμπελοκτήμονες ἄλλων ἐπαρχιῶν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§21Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δύο λέξεις. Δὲν πρόκειται, Κύριοι Βουλευταί, περὶ ἀμελείας τῶν σταφιδοκτημόνων, ἀλλὰ περὶ θεομηνίας, ἐξ ἧς κατεστράφησαν οἱ σταφιδοκτήμονες Ὀλυμπίας, Ἠλείας, Τριφυλλίας καὶ Ζακύνθου, τὴν ὁποίαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προλάβουν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ τῶν ἀνωτέρω περιφερειῶν, οὔτε εἶχον τὰ πρὸς τοῦτο μέσα. Δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ παραγωγὴ τῶν ἄλλων περιφερειῶν, ἀλλὰ χάριν τῆς κοινῆς ἀλληλεγγύης νὰ ληφθῇ εὐεργετικόν τι μέτρον ὑπὲρ τῶν παθόντων. Ἴσως διὰ τὴν ἐπελθοῦσαν καταστροφὴν ἐνέχεται κάπως καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία, ὡς ἀνέγνωσα, δὲν γνωρίζω ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, δὲν παρέσχε θειϊκὸν χάλκον.

§22ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἡ ἀποζημίωσις τῶν περονοσποροπλήκτων ἐπιβάλλεται διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ καταστροφὴ δὲν ὀφείλεται εἰς ἀμέλειαν τῶν παραγωγῶν, ἀλλ’ εἰς θεομηνίαν. Ἡ γνωμάτευσις τοῦ Ἰνστιτούτου ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶναι σαφής. Αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι ἦσαν τοιαῦται, ὥστε ἦτο ἀδύνατον οἱ παραγωγοὶ νὰ ἀντιμετωπίσωσι τὴν καταστροφὴν μὲ τὰ οἰκονομικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτουν. Ἀλλὰ καὶ λόγοι δικαιοσύνης, ἐπιβάλλουν τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν αὐτῶν, διότι κατ’ ἔτος ὁ Α. Σ. Ο. διαθέτει περίπου 130 ἑκατομμύρια δραχμῶν πρὸς ἀγορὰν πλεονασμάτων, ἐφέτος δὲ τὰ πλεονάσματα ταῦτα θὰ φθάσουν εἰς τὸ μηδέν. Νομίζομεν λοιπόν, ὅτι εἶναι ἀδικαιολόγητον καὶ ἄδικον ἵνα τὸ σύνολον τῶν παραγωγῶν ἀποκομίσῃ τὰ ὡς ἄνω ἑκατομμύρια ἄνευ ἀντιστοίχου ἀποζημιώσεως ἐκείνων εἰς βάρος τῶν ὁποίων ἐξεμηδενίσθησαν τὰ πλεονάσματα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς Κιρκασίων κλπ.

§24Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς Κιρκασίων, διὰ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφεραν κατὰ τὸ διάστημα τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλήν, περὶ τῆς συνδρομῆς τῶν Κιρκασίων. Ἔκτοτε οἱ Κιρκάσιοι, οἱ ὁποῖοι μετὰ τῶν ἄλλων προσφύγων ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα, οὐδεμιᾶς ἔτυχον προστασίας παρὰ τὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν μᾶς παρέσχον καὶ ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ καὶ παρὰ τὰς καταστροφὰς τὰς ὁποίας ὑπέστησαν. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ περὶ αὐτῶν μέριμνα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Ἑλλάδι Κιρκασίων ζητούντων τὴν ἀπόκτησιν τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας.

§26Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῶν τῶν Κιρκασίων, ἤθελα νὰ ἐπικαλέσω ὅλην σας τὴν μέριμναν. Εἶναι μία τάξις...

§27Α. ΜΕΛΑΣ. Πολὺ ἠδικημένη.

§28Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Εἶναι οἱ ἐκπρόσωποι μιᾶς φυλῆς ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἐν Ἑλλάδι διαμονήν των, ἀπέδειξαν ὅτι εἶναι ὑγιᾶ στοιχεῖα. Αὐτοὶ δὲν εἶναι Ἕλληνες ὑπήκοοι, δὲν ἔχουν δηλονότι πλέον οὗτοι τὴν Ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα. Νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὴν Τουρκίαν δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνευ ὑπηκοότητος, ἄνευ οὐδενὸς στοιχείου ἀνθρωπίνου. Τί θὰ κάμουν;

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§30Α. ΜΕΛΑΣ. Δι’ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι προσέφεραν μεγίστας ὑπηρεσίας δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μὴ συνηγορήσωμεν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ράλλης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας Ἁγίου Γεωργίου Κυψέλης.

§32Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἐμίσθωσε μίαν οἰκίαν, κειμένην ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἑπτανήσου καὶ Σύρου διὰ τὸ Τμῆμα Μεταγωγῶν. Ἡ οἰκία αὕτη, ἀνήκει εἰς τὸν κ. Κουμάνταρον καὶ φαίνεται ὅτι ἐμισθώθη διὰ νὰ φανῇ μᾶλλον εὐάρεστος, εἰς αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις. Παρακαλῶ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἄλλην ὑπηρεσίαν, καθ’ ὅσον τὸ Τμῆμα Μεταγωγῶν πρέπει νὰ εἶνε πλησίον τῆς Εἰσαγγελικῆς Ἀρχῆς ἢ καὶ πλησίον τῶν δικαστηρίων. Ἐνῶ δὲ δὲν ἐξυπηρετεῖται ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ἀφ’ ἑτέρου εὑρίσκονται οἱ κάτοικοι ἐν ἀναστατώσει, διότι οἱ συνήθως φιλοξενούμενοι εἰς τὸ Τμῆμα Μεταγωγῶν, φέρουσιν εἰς πλήρη ἀναστάτωσιν ὅλην τὴν συνοικίαν. Οἱ κάτοικοι λοιπὸν Ἁγίου Γεωργίου Κυψέλης, παρακαλοῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς προϊστάμενον ἐπὶ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων οἰκημάτων νὰ λάβωσιν τὰ δέοντα μέτρα πρὸς ἀπομάκρυνσιν ἐκ τῆς οἰκίας ταύτης τοῦ Τμήματος Μεταγωγῶν, τῆς ὑπηρεσίας ἡ ὁποία εἶναι ἀπομεμακρυσμένη ἀπὸ τὰς ἄλλας δικαστικὰς ὑπηρεσίας.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δεσύλλας, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§34Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ νὰ εἶναι ἐγκατεστημένη εἰς μίαν ἐκ τῶν καλυτέρων συνοικιῶν καὶ εἰς ἕν ἀνεκμετάλλευτον μέρος. Ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Παιδείας ὅπως ἐν συνεννοήσει ἐπαναφέρωσιν τὸ Γυμνάσιον εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο.

§35Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς ἔχω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἤδη εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ πράξῃ τι, καίτοι ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ γενομένη μίσθωσις παρέχει δυσκολίαν καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τοὺς κατοίκους. Τὸ Κράτος προέβη εἰς σύμβασιν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ σύμβασις, ἂν δὲν συντρέξουν σπουδαῖοι λόγοι, λόγοι παραβάσεως τῆς συμβάσεως.

§36Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πράξῃ πᾶν τὸ δυνατόν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ δευτερολογήσητε ἐπὶ ἀναφορᾶς.

§38Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντήσω ἅπαξ. Εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ δι’ ἄλλην δημοσίαν ὑπηρεσίαν τὸ οἴκημα αὐτό· τὸ Τμῆμα Μεταγωγῶν νὰ μεταφερθῇ εἰς ἄλλο οἴκημα πλέον κατάλληλον.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιοβατζιδάκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Νομοῦ Ρεθύμνης.

§40Ι. ΓΟΒΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ ἀφορᾷ τοὺς ἐκ τοῦ Νομοῦ Ρεθύμνης ἀστοὺς καὶ ἀγρότας. Ἔχουν ὑποβληθῇ ἄνω τῶν 300 αἰτήσεων διὰ τῶν ὁποίων ζητεῖται παρὰ τῶν δανειστῶν ἡ ἐκποίησις τῶν περιουσιῶν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ μέριμναν νὰ δοθῇ παράτασις εἰς τὸ χρεωστάσιον, νὰ δοθῇ δὲ ἡ δέουσα προσοχὴ ἵνα ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα τῶν ἀστῶν καὶ ἀγροτῶν πρὸς ἀποφυγὴν ἐκτρόπων. Καταθέτω καὶ τὸ ὑπόμνημα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλιγκάτσης ἐπὶ ἀναφορᾶς δικαστικῶν ὑπαλλήλων διαφόρων ἐπαρχιῶν περὶ τοῦ χορηγουμένου ἐπιδόματος ἐκ τῆς μετατροπῆς ποινῶν.

§42Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Εἰς τὸ Νομοθ. Διάταγμα ἐτέθη μία προστατευτικὴ διάταξις ὑπὲρ τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἐθεσπίσθη ὅτι ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν θὰ διατεθῇ ἕν ποσὸν ὑπὲρ τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Δὲν βλέπω τίνα λόγον ἔχουν νὰ μένουν οὗτοι ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ χωρὶς νὰ ἀποζημιώνωνται ἰδιαιτέρως, τοὺς δὲ ἄλλους ὑπαλλήλους νὰ τοὺς ἔχωμεν εἰς ἥσσονα μοῖραν. Ἐὰν τοὺς εἴπωμεν νὰ πᾶνε πάρα πέρα, δὲν πηγαίνει κανείς. Νομίζω ὅτι εἶναι δικαιότατον τὸ παράπονον τῶν λοιπῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ γενικοποιήσῃ τὴν διάταξιν δι’ ὅλους τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους.

§43Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλα, εἶχον πρωταρχικὸν ὅρον τὴν βελτίωσιν τοῦ μισθοῦ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει καὶ ὑπελόγιζα σύν τῷ χρόνῳ νὰ βελτιώσω τὴν θέσιν τῶν ὑπαλλήλων τούτων. Τώρα ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ὁρμωμένη ἀπὸ ἕν καίριον σημεῖον ὥρισεν, ἵνα τὰ χρήματα ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν, διατίθηνται ὑπὲρ τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Εἰς αὐτοὺς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς Εἰρηνοδίκας καὶ Πταισματοδίκας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, τὸ Κράτος κατὰ παράδοξον τρόπον μέχρι σήμερον δὲν ἔδωκε τὸ ἐπίδομα τοῦ ἐνοικίου, ἐνῷ ἔδωκε τὸ ἐπίδομα τοῦ ἐνοικίου εἰς τοὺς Δικαστικοὺς Παρέδρους καὶ Πρωτοδίκας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Εἶπον ὅτι ὁ Εἰρηνοδίκης ζῇ μὲ 3.000 δραχμὰς τὸν μῆνα, ἐκ τῶν ὁποίων τὰς 1800 διαθέτει εἰς ἐνοίκιον καὶ τοῦ μένουν ὑπόλοιποι δραχμαὶ 1200. Φαντάζεσθε ἐὰν εἶναι δυνατὸν εἷς Εἰρηνοδίκης νὰ ζήσῃ μὲ 1200 δραχ. τὸν μῆνα; Μόνον ἐπὶ τοῦ παρόντος διὰ τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους θέλω ἕν ποσὸν καὶ ἐκ τῶν εἰσπράξεων τοῦ νόμου περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου. Προσετέθησαν καὶ οἱ κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι. Οὕτω πως ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τῆς προτιμήσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς.

§44Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητοῦμεν, ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς κύρωσιν τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ νὰ γενικοποιήσητε αὐτὴν τὴν διάταξιν.

§45Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἢ θὰ δοθῇ εἰς ὅλους ἢ δὲν θὰ δοθῇ εἰς κανένα.

§46Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι ἐργάζονται ἐπὶ 10 ὥρας καὶ 11 ἡμερησίως.

§47Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἀναμένομεν νὰ ἐκδηλώσητε καὶ ἐμπράκτως τὴν μέριμνάν σας.

§48Γ. ΤΣΟΧΑΣ. Γίνεται Νομοσχέδιον περὶ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων;

§49Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μελετᾶται.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§51Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Καίτοι ἀπουσιάζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἤθελον νὰ παρακαλέσω καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐπερωτῶ, ἂν θὰ κατατεθοῦν οἱ φάκελλοι ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀφορῶσι τὰς συνομιλίας, τὰς διεξαχθείσας μεταξὺ ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ Βραζιλιανῆς, διὰ τὴν σύμβασιν τῶν καφέδων. Ἔχουν ζητηθεῖ τὰ στοιχεῖα καὶ ἡ κατάθεσις τοῦ φακέλλου πρὸ τριῶν μηνῶν. Ἤδη ἡ Βουλὴ ἀπέστειλεν ἕτερον σχετικὸν ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ τοῦτο μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν κατέθεσε τὸν φάκελλον. Διὰ τοῦτο ἐπερωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας σχετικῶς μὲ τὴν σκανδαλώδη μείωσιν τῆς φορολογίας τῆς ρητίνης.

§53Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τὰς καταγγελίας, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν εἰς μίαν ἐφημερίδα καὶ αἱ ὁποῖαι βαρύνουσιν ἢ ἐβάρυνον τὴν Δασικὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἐθεώρησα ὅτι μοῦ ἐπεβάλλετο νὰ ὑποβάλω ἐπερώτησιν διὰ νὰ ἔχω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας ἐπὶ τῶν δημοσιευθέντων. Δὲν θὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησιν, προτοῦ ἀναμένω τὴν ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, διότι θέλω βεβαίως νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν καταγγελιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον καὶ ἐγὼ διὰ τῆς παρούσης ἐπερωτήσεως. Ἐνδεχομένως αἱ καταγγελίαι, αἱ ἀναγραφεῖσαι εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπον, νὰ μὴ βαρύνουσι τὴν Δασικὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ θέλω νὰ μὴ ἔχω τὴν εὐθύνην ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναμένω νὰ διαφωτισθῶσι μόνον διὰ τῆς ἀπαντήσεως τῆς ἐγγράφου ἢ προφορικῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§54Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτήν, ὅτι ἐλήφθησαν τὰ μέτρα τὰ διοικητικά, ὥστε νὰ γίνῃ διοικητικὸς καὶ οἰκονομικὸς ἔλεγχος ἐπὶ τῶν καταχρήσεων. Ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ἐκ τῶν ἐλέγχων αὐτῶν, προκύψουν ἐνοχοποιητικὰ στοιχεῖα διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦνται, θὰ λάβῃ ἡ ὑπόθεσις τὴν ὁδὸν τὴν δικαστικήν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὸ ζήτημα τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§56Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἔχετε γνῶσιν μιᾶς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον ἀπὸ πολλοῦ χρόνου σχετικὴν πρὸς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον διευθύνετε, κ. Ὑπουργέ. Τὴν γνωρίζετε αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν καὶ σᾶς εἶναι γνωστὸν, κ. Βουλευταί; ὅτι δηλαδή, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης προέβη εἰς μίαν ἀπόφασιν, προκειμένου περὶ τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Γεωργιάδου. Ἤθελον, πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου, νὰ ἔχω ἀπάντησιν ὑμῶν ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον, διότι θέλω νὰ τὰ γνωρίζῃ καὶ ἡ Βουλή, ἀλλὰ νὰ πεισθῇ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἂν πράγματι ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου ὑπέπεσεν εἰς ἀδίκημα, ἢ ἂν ἐγένετο θῦμα κατηγοριῶν, αἱ ὁποῖαι εἶνε δυνατὸν νὰ βαρύνωσιν αὐτόν. Διὰ τοῦτο θὰ ἀναμένω τὴν ἀπάντησίν σας, πρὶν ἢ προβῶ εἰς ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§57Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ ἀπάντησίς μου ἐδημοσιεύθη ἤδη εἰς τὰς ἐφημερίδας διὰ τῆς δημοσιεύσεως τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκα. Δὲν ἔχω τίποτε πλέον νὰ προσθέσω. Ἐθεώρησα ὅτι ἐπρόκειτο περὶ παραπτώματος βαρέος καὶ ἐφήρμοσα τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν εἶχον δικαίωμα νὰ ἐφαρμόσω καὶ ἐδημοσίευσα τὴν ἀπόφασίν μου. Πέραν τούτου, τὶ θέλετε νὰ σᾶς εἴπω; Νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐπλανήθην, διότι τὸν κατεδίκασα;

§58Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τώρα εἶσθε ἐντὸς τοῦ θέματος.

§59Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐσχημάτισα τὴν πεποίθησιν αὐτήν.

§60Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἤθελον κατόπιν τῆς ἀπαντήσεώς σας, νὰ λάβω μίαν ἄλλην πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν θέλετε εὐαρεστηθῇ νὰ δώσητε εἰς τὴν Βουλήν. Ἐτιμωρήσατε τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου δι’ ἑξαμήνου ἀπολύσεως. Ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου νομίζω ὅτι προσέφυγεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ἀπέρριψε τὴν προσφυγὴν διὰ λόγους τυπικούς. Τώρα μοῦ ἐπιτρέπετε: νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἂν θὰ περιορισθῆτε μόνον εἰς τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐλάβετε, τῆς τιμωρίας ἐπὶ ἑξάμηνον, διότι ἐγράφη εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπον, ὅτι σκέπτεσθε νὰ ὑποβάλητε ἐρώτημα εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Ἀρείου Πάγου διὰ νὰ προκαλέσητε τὴν ὁριστικὴν παῦσιν.

§61Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κατὰ τὸν κρατοῦντα νόμον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποχρεοῦται ἐντὸς διμήνου ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως νὰ εἰσαγάγῃ ἐρώτημα εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Ἀρείου Πάγου περὶ ὁριστικῆς παύσεως. Ἡ προθεσμία αὕτη δίμηνος εἶναι περιοριστικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν. Πρὶν ἢ ἐκπνεύσῃ τὸ δίμηνον, ἐγὼ ἀπέστειλα τὸ ἐρώτημα εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ παραμένει ἐκκρεμὴς καὶ δύναται ἡ ὁλομέλεια νὰ κρίνῃ ἐκ τῶν ἐγγράφων πῶς καὶ κατὰ πόσον εἶναι ὁριστικῶς ἀπολυτέος ὁ ἐγκαλούμενος. Ὥστε τὸ ἐρώτημα ἐστάλη καὶ παραμένει ἐκκρεμές.

§62Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὥστε εἶσθε ἐν ἀναμονῇ τῆς ἀποφάσεως τῆς ὁλομελείας τοῦ Ἀρείου Πάγου;

§63Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐὰν εἴπῃ ὁ Ἄρειος Πάγος ὅτι δὲν εἶναι ἀπολυτέος, θὰ ἐπανέλθῃ.

§64Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Αὐτὸ ἤθελα νὰ μάθω καὶ ἐγώ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, ἀφορώσης τὸν τέως Γενικὴν Διευθυντὴν τοῦ Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους.

§66Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἔχω μίαν ἔγγραφον ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου αὐτῆς, ἡ ὁποία μὲ ἱκανοποιεῖ, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζήτησα νὰ μάθω περὶ τοῦ ὑποδίκου ἤδη Γαλοπούλου, ὁ κ. Ὑπουργὸς μοῦ ἔδωκε διὰ τῆς ἐγγράφου ἀπαντήσεώς του ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχα ζητήσει. Ἑπομένως δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου, διότι ἐκεῖνο, ποὺ ἐπεζήτει τὸ προέλαβεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸ ἐξετέλεσεν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γενικὸς Διοικητὴς Θράκης.

§68ΜΙΛΤ. ΜΑΝΤΑΣ (Ὑπουργὸς Γεν. Διοικ. Θράκης). Κύριοι Βουλευταί, οἱ καπνεργάται κατὰ τὸ παρελθόν, ἀπὸ ἀπόψεως ἡμερομισθίων, ὑπῆρξαν προνομιοῦχοι. Σύν τῷ χρόνῳ ὅμως, λόγῳ τῆς πτώσεως τῶν ἡμερομισθίων καὶ τῶν διαφόρων συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν, ἤρχισε τὸ ἡμερομίσθιον νὰ κατέρχηται εἰς τὰ κατώτατα ὅρια. Ἡ ἁπλούστευσις τῆς κατεργασίας τοῦ καπνοῦ ἐπέφερεν ἀκόμη περισοτέραν τὴν πτῶσιν τῶν ἡμερομισθίων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς πτώσεως ἔχομεν καὶ μίαν ἀνεργίαν εἰς τὰ μεγάλα καπνεργατικὰ κέντρα. Ἡ εἰσαγωγὴ εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ τοῦ συστήματος τῆς τόγκας, ἡ ὁποία ἀπερρόφησεν ἕνα μέγαν ἀριθμὸν καπνεργατῶν διὰ τῆς ἀντικαταστάσεως αὐτῶν διὰ τῶν γυναικῶν ἐπέφερε τὸν μαρασμὸν εἰς τὰς πόλεις εἰς τὰς ὁποίας ἐπεξεργάζεται ὁ καπνός, καὶ ἡ ἀνεργία ἔφθασεν εἰς βαθμὸν τοιοῦτον, ὥστε τὰ ἀναρχικὰ στοιχεῖα νὰ εὑρίσκουν ἔδαφος πρὸς ἐκμετάλλευσιν τῶν ἀνέργων καπνεργατῶν καὶ νὰ παρασύρουν αὐτοὺς πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις. Ἐκ τῶν πολλῶν χιλιάδων καπνεργατῶν, τοὺς ὁποίους σήμερον ἀπασχολεῖ τὸ καπνεμπόριον, εὑρίσκονται 22 χιλιάδες γυναῖκες, αἱ ὁποῖαι ἐργάζονται καὶ περὶ τὰς 18 χιλ. ἄνδρες. Ἑπομένως ἡ ἀνεργία κατόπιν τούτου ἔλαβε τὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε. Συμπλοκαὶ γίνονται εἰς διάφορα κέντρα μεταξὺ τῶν ἀνέργων καπνεργατῶν καὶ τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους καὶ εὑρέθημεν μάρτυρες εἰς τὰς διαφόρους πόλεις διαφόρων λυπηρῶν ἐπεισοδίων, ὅπως γνωρίζετε πάντες ὑμεῖς. Ἡ ἀνεργία αὐτή, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔφθασεν εἰς εἰς σοβαρὸν σημεῖον καὶ τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔλαβον χώραν εἰς τὴν πόλιν τῆς Καβάλλας ἦσαν ἀποτέλεσμα τῆς πείνης, ἡ ὁποία μαστίζει τὴν πόλιν αὐτήν, ὡς ἐκ τῆς ἀνεργίας, ἡ ὁποία ἀπὸ μακροῦ ὑφίσταται ἐν αὐτῇ. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα ἔφερον τὴν πόλιν τῆς Καβάλλας εἰς μίαν κατάστασιν δυστυχίας, διότι θὰ σᾶς ἀπησχόλουν ἐπὶ πολὺ· σᾶς λέγω μόνον τοῦτο, ὅτι ἦτο ἑπόμενον νὰ συμβῶσιν ὅσα συνέβησαν καὶ συμβαίνουν, διότι δὲν ἀφήκαμε μόνον νὰ συσσωρευθῶσιν εἰς μίαν πόλιν, ἡ ὁποία ἀριθμεῖ 25 χιλιάδας κατοίκους, 70 χιλιάδες καὶ δὴ καπνεργάτας, ἀλλ’ ἀφήκαμε νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ἐργασίαν τοῦ καπνεργάτου καὶ οἱ ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι ἀποβλέποντες εἰς τὸ εὔκολον ἡμερομίσθιον ἐγκατέλειψαν τοὺς ἀγρούς των καὶ ἦλθον εἰς τὴν πόλιν διὰ νὰ γίνουν καπνεργάται. Ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀφήσῃ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη καὶ ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀπροχώρητον καὶ νὰ ἔχωμεν καὶ κοινωνικὰς ταραχὰς, τὰς ὁποίας νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχουν συμφέρον ὅπως εἰς τοιαύτας περιστάσεις παρασύρουν τὸν ἐργάτην τὸν συντηρητικὸν πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις. Διὰ τοῦτο ἐκτὸς τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ σὺν τῷ χρόνῳ διὰ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν καπνεργατῶν, ὑποβάλλω σήμερον τὸ νομοσχέδιον: «Περὶ χρησιμοποιήσεως περὶ ἀπασχολήσεως καπνεργατῶν εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τῆς τόγκας». Διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ ἔχωμεν 50% ἐργάτας νὰ ἀσχολοῦνται εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν, ἐνῷ μέχρι σήμερον δὲν ἐργάζονται παρὰ ἐλάχιστοι, καθορίζεται δὲ καὶ τὸ τελευταῖον ὅριον τοῦ ἡμερομισθίου εἰς δρχ. 65 διὰ τὴν Μακεδονία, καὶ Θράκην, διὰ δὲ τὴν Π. Ἑλλάδα εἰς δρ.60. Ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι ὁ καπνεργατικὸς κόσμος εἰς πόλεις, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς οἵαν οἰκονομικὴν κατάστασιν εὑρίσκονται σήμερον, θὰ ἴδουν καὶ αὐτοὶ ἡμέρας ἂν ὄχι εὐτυχίας, ἀλλὰ τουλάχιστον καλυτέρας εὐημερίας καὶ θὰ ἀποφύγουν τὸν μαρασμὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἔχουν καταδικασθῇ μέχρι σήμερον. Τὸ Κράτος καὶ διὰ τοὺς καπνεργάτας καὶ διὰ τοὺς καπνεμπόρους ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε καὶ ὁ καπνέμπορος νὰ λάβῃ καὶ αὐτὸς τὰ ἀνταλλάγματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λάβῃ. Τὸ συναλλαγματικὸν παρακράτημα, τὸ ὁποῖον ἦτο 15%, τὸ κατεβίβασεν εἰς 5%, ἤδη, καὶ διὰ Διατάγματος τὸ 5% τὸ ἐκάμαμεν μόνον 3%. Καίτοι δ’ εἶχον τὴν γνώμην ὅτι τὸ παρακράτημα αὐτὸ πρέπει νὰ μειωθῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον, νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πράξω τοῦτο, διότι φρονῶ ὅτι πρὸς λύσιν τοῦ καπνεργατικοῦ ζητήματος, χρειάζεται ἡ Κυβέρνησις ἓν ἀπόθεμα πρὸς σύναψιν δανείου, ἵνα δυνηθῇ νὰ ἀποκαταστήσῃ ἀγροτικῶς τοὺς καπνεργάτας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπεφόρτισε τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Θράκης νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον καθ’ ὅν θὰ γίνῃ ἡ ἀγροτικὴ αὐτὴ ἀποκατάστασις. Καὶ ἅμα τῇ ὑποβολῇ τῶν πορισμάτων τῶν ἐνεργειῶν τῆς Διοικήσεως, θὰ ἀρχίσῃ ἀμέσως ἡ ἐγκατάστασις ἡ ἀγροτικὴ ἐκείνων τῶν καπνεργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀγροτικὴν τὴν συνείδησιν. Ἐκτὸς τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω πρὸς Ὑμᾶς, ἡ Κυβέρνησις, ἰδίως εἰς τὴν πόλιν τῆς Καβάλλας, διὰ νὰ ἀραιώσῃ τὸν καπνεργατικὸν πληθυσμόν, ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, προβαίνει εἰς τὴν ἀραίωσιν τῶν καπνεργατῶν τῆς Καβάλλας καὶ θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἐντὸς ὀλίγου οἱ Θάσιοι Καπνεργάται νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ καπνεργάτου. Καὶ οὕτω θὰ ἀνακουφισθῇ ἡ πόλις τῆς Καβάλλας κατά τι ἀπὸ τὴν ἀνεργίαν, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων μέτρων, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθημεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὡς καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐδήλωσε, θὰ ἀποκαταστήσῃ ἐντὸς ὀλίγου 200 χιλιάδας ἀνέργους καπνεργατῶν εἰς τὰς ἀποκαλυφθείσας γαίας Ἀρτζὰν–Ἀματόβου. Διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου καὶ διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐργασίας ἀνέρχεται ἡ ἐνίσχυσις τοῦ Τ. Α. Κ., διότι διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἀνδρῶν εἰς τὴν Τόγκαν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ ἡμερομίσθιον εἶναι μεγαλείτερον ἀπὸ ὅ,τι πληρώνεται μέχρι σήμερον, περισσότεροι δὲ ἐργάται θὰ ἐργάζωνται, τὸ δὲ Τ.Α.Κ. θὰ ἔχει περισσότερα ἔσοδα, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς περιπτώσεις τῆς ἀνεργίας τῶν καπνεργατῶν νὰ ἔρχεται καὶ τοῦτο εἰς βοήθειαν των. Νομίζομεν ὅτι ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἡ Κυβέρνησις ἀπέναντι τοῦ ἐργατικοῦ νόμου ἠκολούθησε τὴν χαραχθεῖσαν ὑπ’ αὐτῆς φιλεργατικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν πάντοτε εἶχε τὸ Λαϊκὸν κόμμα καὶ ἐξετέλεσε πλήρως τὸ καθῆκον της. Μίαν μόνον σύστασιν ἔχω νὰ κάμω πρὸς τὸν καπνεργατικὸν κόσμον, ὅτι κατόπιν τῆς στοργικῆς μερίμνης μετὰ τῆς ὁποίας τὸν περιβάλλει ἡ Κυβέρνησις, πρέπει νὰ χαλυβδωθῇ καὶ νὰ μείνῃ ἀδιάφορος ἀπέναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πᾶν συμφέρον νὰ τὸν ἐκτρέψωσι τοῦ προορισμοῦ τῆς συντηρητικότητος καὶ νὰ τὸν ὠθήσωσι πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις. Νὰ εἶναι δὲ βέβαιος ὅτι θὰ ἔχῃ πάντοτε τὴν ὑποστήριξιν τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ προορισμοῦ αὐτοῦ. Δι’ ἐκείνους ἐκ τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνδιαφέρονται διὰ τὸν ἐργάτην, ἀλλὰ ἐνδιαφέρονται μόνον διὰ τὴν ἀναρχίαν τοῦ τόπου, διὰ τοὺς ἐργάτας αὐτοὺς, θὰ φανῇ ἀμείλικτος ἡ Κυβέρνησις, ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντός της.

§69Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Προνοίας). Ἐπειδὴ δὲν παριστάμην κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἀναφορῶν, μοῦ ἔδωσαν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἀνεγνώσθη ἀναφορὰ τῶν προσφύγων Πατρῶν, διότι διετάχθη ὁμαδικὴ ἔξωσις. Ἤθελον νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι εὐθὺς ὡς ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, διέταξα τὴν ἀναστολὴν παντὸς μέτρου μέχρις ὅτου ὑποβληθοῦν ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Νομαρχιακῆς Ἀρχῆς αἱ δέουσαι πληροφορίαι, οὕτως ὥστε πᾶσα ἐνέργεια νὰ γίνῃ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ Νόμου.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρδάρας ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας σχετικῶς μὲ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Ἀστακοῦ.

§71Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὴν 27ην Φεβρουαρίου 1931 ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ πράξεώς του διώρισε μέλος καὶ Ἀντιπρόεδρον τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου Ἀστακοῦ τὸν κ. Δ. Νικήταν ἐπὶ θητείᾳ τριετεῖ. Τὴν 29 Ἀπριλίου 1933 ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8573 πράξεώς του, διέταξε τὴν ἀπόλυσιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται Ἀντιπροέδρου τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Ἀστακοῦ καὶ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ διὰ τοῦ Δ. Γιατσοπούλου, ἄνευ δικαιολογημένης τινὸς αἰτίας. Ὁ Νόμος, Κύριοι, Βουλευταί, δυνάμει τοῦ ὁποίου διορίζονται τὰ μέλη τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ὁ ὑπ’ ἀριθ. 4999 τοῦ 1930, ἄρθρον 3 §1. Ὁ Νόμος ὁ ὁποῖος ὁρίζει τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσιν ἢ ἀντικατάστασιν ἑνὸς μέλους Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ὁ Νόμος 3968. Ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν, χωρὶς ὁ περὶ οὗ πρόκειται νὰ ὑποπέσῃ εἰς παράπτωμά τι. Ὡς ἐπληροφορήθην τοιούτου εἴδους ἐνέργειαι ἔγιναν καὶ εἰς ἄλλας Ἐπιτροπάς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας τὸν ὁποῖον ἐπηρώτησα πρὸ διμήνου, διὰ τίνα λόγον προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ εἰρημένου Ἀντιπροέδρου τοῦ Λ. Τ. τοῦ ὁποίου ἡ θητεία ἦτο 3ετής, ἄνευ δεδικαιολογημένης αἰτίας, ὡς ὁ Νόμος ὁρίζει, μοὶ ἀπήντησε διὰ τοῦ ἀπὸ 27ης Ἰουνίου ἐγγράφου του, δι’ οὗ μοὶ ἀναφέρει πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν μὲ ἀφοροῦν, οὔτε ἀφοροῦν τὴν ἐπερώτησίν μου. Ἀλλ’ ἐκ τούτου εἰκάζονται οἱ λόγοι δι’ οὓς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας προέβη εἰς ἀναστάτωσιν τῶν Λιμενικῶν Ἐπιτροπῶν. Διὰ τίνα λόγον δὲν γνωρίζω. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπαιτῶ, εἶνε νὰ ἐπαναδιορίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἀπολυθὲν μέλος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Ἀστακοῦ, διότι οὐδὲν δικαίωμα ἔχει νὰ ἀπολύῃ τὰ μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν αὐτῶν. Παρακαλῶ νὰ ἔχω μίαν ἀπάντησιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας.

§72Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἴπετε, κ. Βουλευτά, ὅτι ὁ Νόμος 3268 ἐπαφίει εἰς τὴν κρίσιν τὴν ἀπόλυτον τοῦ Ὑπουργοῦ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπολύσεως τῶν μελῶν. Ἰδοὺ ἐπὶ λέξει τὶ λέγει ὁ νόμος «... (ἀναγινώσκει) ...». Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ἐπαφίεται εἰς τὴν ἀπόλυτον κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπολύσεως τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς.

§73Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τότε ποίαν ἔννοιαν ἔχει ἡ τριετής διάταξις;

§74Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουργός Συγκοινωνίας). Ὁ νόμος λέγει ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ.

§75Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ὁ νόμος λέγει ὅταν ὑποπέσῃ τις εἰς παραπτώματα, ἀλλὰ ὁ ἀπολυθεὶς εἰς ποῖα παραπτώματα ὑπέπεσεν; Ἡ ἀπάντησις αὐτὴ δὲν εἶναι καθόλου ἐπαρκής.

§76Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουργός Συγκοινωνίας). Ἐγὼ ἀναφέρομαι εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ σχετικοῦ Νόμου καὶ τὸ θεωρῶ ἀπολύτως ἐπαρκές.

§77Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Χωρὶς καμμίαν αἰτιολογίαν δὲν δύνασθε νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ μέλους αὐτοῦ. (Ἐγείρεται τῆς θέσεώς του καὶ ὁμιλεῖ χειρονομῶν). Δὲν ἔχετε οὐδὲν δικαίωμα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Κρούων τὸν κώδωνα συνεχῶς). Καθῆστε κάτω, κ. Βουλευτά. Ἡσυχάσατε.

§79Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν δύνασθε, κ. Πρόεδρε, νὰ μὲ ἐμποδίσητε νὰ ὑπερασπίσω ὑπόθεσιν δικαιοτάτην. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ κρούετε τὸν κώδωνα εἰς ἐμὲ, διότι, μολονότι νέος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν παρεκτρέπομαι. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρίζηται, διότι ὁ νόμος ὁρίζει, ὅτι πρέπει διὰ νὰ ἀπολυθῇ ἓν μέλος, νὰ ἀποδειχθῇ ἐπιβλαβὲς καὶ ἐπιζήμιον. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς ἡμᾶς λέγει ἄλλα ἀντ’ ἄλλων. Οὐδεμία δικαιολογίαν πλήρη ἔφερε καὶ ἐξ οὐδενὸς στοιχείου προκύπτει, ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται παρέβη τὸν νόμον ἢ ὅτι ἐνήργησεν ἐπιβλαβῶς διὰ τὰ συμφέροντα τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς. (Διαμαρτυρίαι καὶ θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§80Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουρ. Συγκοινωνίας). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἀφοῦ ὁ νόμος λέγει κατ’ ἀπόλυτον κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, νομίζω ὅτι εἶχον δικαίωμα νὰ ἐνεργήσω ὅπως ἐνήργησα.

§81Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Βεβαίως, διότι λέγει κατ’ ἀπόλυτον κρίσιν καὶ ἑπομένως ἦτο δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει.

§82Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἐπιμένετε κ. Ὑπουργέ;

§83Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐπιμένω.

§84Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν πιστεύω νὰ θέλετε νὰ δώσητε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι θέλετε νὰ ἀπολύσητε τὸ μέλος αὐτὸ τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς ἄνευ σοβαρᾶς δικαιολογίας.

§85Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἄν νομίζητε σεῖς ἔτσι, δὲν γνωρίζω, ἐγὼ πάντως ἀντιλαμβάνομαι ἄλλως τὰ πράγματα. (Πολλοὶ Βουλευταὶ τῆς ἀριστερᾶς διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπιμονὴν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ ὁμιλεῖτε σεῖς; Θέλετε νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις;

§87Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγενικεύθη ἤδη.

§88ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΔΕΞΙΑΣ. Δὲν ἐγενικεύθη.

§89ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Τότε ζητοῦμεν τὴν γενίκευσιν.

§90Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Τότε, ἐφόσον νομίζετε ὅτι ἔχετε δίκαιον, συστήσατε εἰς τὸν ἀπολυθέντα νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§91Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Τότε τὶ λόγον ἔχει ἡ Βουλὴ ἐν σχέσει μὲ τὸν ἔλεγχον τῶν πράξεων τῶν Ὑπουργῶν;

§92ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς νὰ μᾶς παραπέμπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, Κύριοι, μὴ ὁμιλεῖτε. Θέλετε νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις; Πρότασις περὶ γενικεύσεως δὲν ὑπεβλήθη εἰσέτι εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ γενικευθῇ. Νὰ γενικευθῇ.

§95Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ ἡ Ἀντιπολίτευσις θεωρεῖ τόσον σπουδαῖον τὸ ζήτημα τῆς ἀπολύσεως ἑνὸς μέλους τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Συμπολίτευσις εἶναι πρόθυμοι νὰ ἀκούσουν ὅλων τὰς ἀντιλήψεις.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης.

§97Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν σχετικὸν νόμον οὐδὲν κενὸν ὑπάρχει. Κενὸν ὑπάρχει, δυστυχῶς, μόνον εἰς τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, περὶ τῶν καθηκόντων του ἐκ τῆς νομοθεσίας. Ὁ νόμος σαφῶς ὁρίζει ὅτι τὰ μέλη τῶν Λιμενικῶν Ἐπιτροπῶν διορίζονται διὰ μίαν τριετίαν. Παρέχει δηλαδὴ μίαν ἐγγύησιν μονιμότητος τῶν μελῶν τῶν Λιμενικῶν Ἐπιτροπῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου των καὶ ὁρίζει καὶ περιστάσεις ἐξαιρετικάς, κατὰ τὰς ὁποίας δύναται ὁ κ. Ὑπουργός, χωρὶς νὰ ἀκολουθῇ διαδικασίαν ἑτέραν, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων δικαιολογητικῶν, λόγου χάριν, ἕνεκα παρεκτροπῶν ἢ ἀμελείας τῶν μελῶν ἐξ ἧς προέκυψε βλάβη τῶν συμφερόντων τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν ἠτιολογημένην, διὰ τῆς ὁποίας νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἀπόλυσιν ἑνὸς μέλους, τοῦ παρεκτραπέντος, πρὸ τῆς λήξεως τῆς τριετίας. Ὁ νόμος εἶναι σαφής, σαφέστατος, διότι καθιεροῖ μίαν ἐγγύησιν διὰ τὴν μονιμότητα τῶν μελῶν τῶν Λιμενικῶν Ἐπιτροπῶν. Ἀλλὰ τὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργός; Ὅτι τὸ «κατὰ τὴν ἀπόλυτον κρίσιν αὐτοῦ», τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος, τοῦ παρέχει τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν μελῶν πρὸ τῆς παρελεύσεως τῆς τριετίας. Βεβαίως, ὁ νόμος λέγει, κατ’ «ἀπόλυτον κρίσιν του», ἀλλ’ ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ νόμου, διὰ νὰ ἴδῃ, ὅτι αὐτή, «ἡ ἀπόλυτος κρίσις» ἐξαρτᾶται. Δὲν εἶναι αὐθαίρετος. Εἶναι κρίσις καθωρισμένη εἰς μίαν εὐνομουμένην πολιτείαν, δηλ. ἐξαρτᾶται ἀπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις. Καὶ ποῖαι εἶναι αὗται; Καθορίζονται ἐν τῷ νόμῳ. Εἶναι ἡ παρεκτροπὴ ἢ ἐνέργεια ἐπιβλαβὴς κλπ. Καὶ λέγει ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς «Δὲν ἔχω καμμίαν ἀπόδειξιν τοιαύτης ἐνεργείας» καὶ ὅμως ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ μέλους αὐτοῦ.

§98Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπεν ὅτι ἔχει δικαίωμα νὰ κάμνῃ ὅ,τι θέλει.

§99Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ εἶπεν, κ. Πρόεδρε. Βλέπω ὅτι καὶ Σεῖς λέγετε ἄλλα ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν σας; Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα κατ’ ἀπόλυτον κρίσιν αὐτοῦ νὰ ἀπολύσῃ οἱονδήποτε τῶν μελῶν τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς. Εἶπε μάλιστα, ὅτι δὲν ὑποχρεοῦται νὰ δώσῃ λόγον εἰς κανένα δι’ αὐτό. Καὶ συνεπλήρωσεν ὅτι, ἂν ὁ ἀπολυθεὶς ἔχει διάφορον ἀντίληψιν, ἂς ἀπευθυνθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἤγουν δηλ. «νὰ κάμετε τὰ παράπονά σας εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας γιὰ νὰ μπορέσετε νὰ βρῆτε τὸ δίκηο σας». Αὐτὴ ἡ ἀπάντησις εἶναι πρωτοφανὴς καὶ πρωτάκουστος εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς. Διότι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἄλλον ἔχει προορισμὸν καὶ ἡ Βουλὴ ἄλλον. Ἡ Βουλὴ ἐλέγχει τὰς παρανομίας τῶν Ὑπουργῶν καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐπανορθοῖ αὐτάς. Δικαίωμα καὶ καθῆκον τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ ἔλεγχος τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡμεῖς ἐλέγχομε μίαν παρανομίαν, ἐφόσον δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θεωρεῖ ὅτι παρεξετράπη τὸ μέλος αὐτὸ τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι τὸν ἀπέλυσε, διότι ἔτσι ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμῃ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν παράβασιν ἀναμφισβήτητον τοῦ Νόμου, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη καὶ ἔχομε τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐλέγξωμεν —καὶ ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§100Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ δύο κύριοι ἐξ Εὐρυτανίας Βουλευταί, ἤλεγξαν τὴν Κυβέρνησιν διὰ πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ἀναφερομένην εἰς τὴν ἀπόλυσιν μέλους Λιμενικοῦ Ταμείου. Ἠλέγχθη, διότι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἀπέλυσεν ἕνα μέλος τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου κατὰ τὴν ἰδίαν του κρίσιν. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς, ἐν πρώτοις, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν σᾶς εἶπε· πηγαίνετε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλ’ εἶπεν ὅτι τόσην πεποίθησιν ἔχει περὶ τῆς νομιμότητος τῆς πράξεώς του, ὥστε ἂν ἔχητε ἀντίθετον γνώμην, νὰ καταφύγητε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον δὲν ἐλέγχει πολιτικῶς, ἀλλ’ ἀποτελεσματικῶς τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἀκυρώσεως ἢ μὴ ἀκυρώσεως τῶν πράξεων τούτων, καὶ τοῦτο διότι φρονεῖ ὅτι καὶ ἂν καταφύγητε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, εἶναι βέβαιος, ὅτι ἡ πρᾶξίς του θὰ εὑρεθῇ ὅτι ἐνηργήθη ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ νόμου. Τοῦτο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, νομίζω ὅτι παρ’ οὐδενὸς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς γνώμη ἀποβλέπουσα εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου. Μὰ, πῶς εἶνε δυνατὸν νὰ ἑρμηνευθῇ ἄλλως αὐτό; Καὶ δὲν παρεξηγῶ διὰ τοῦτο τὸν νέον Βουλευτήν, ἀλλὰ, λέγω, διὰ τὸν παλαίμαχον ἐν τῇ Βουλῇ καὶ Ἀρχηγὸν Κόμματος, τὸν κ. Καφαντάρην, πῶς ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ εἴπῃ ὅτι διὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας κατηργήθη ὁ ἔλεγχος; Διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν, περίπτωσιν παραβάσεως ἑνὸς καθήκοντος, ὑπάρχει ἡ ἀκύρωσις, ἡ ὁποία ἐπέρχεται ἀμέσως διὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας...

§101Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὰ γνωρίζομεν· δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μᾶς τὰ εἴπητε αὐτά.

§102Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός)..... τὸ ὁποῖον ἐλέγχει καὶ τὴν κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας, ἐὰν ὑπάρχῃ. Ἐκεῖ ὅπου ἔχει ἀπόλυτον ἐλευθερίαν εἴτε ὁ Ὑπουργὸς, εἴτε ἄλλο ὄργανον νὰ ἐνεργήσῃ κατὰ τὴν ἰδίαν του κρίσιν καὶ ἡ κρίσις του ἀποτελεῖ κατάχρησιν ἐξουσίας, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διορθώνει τὴν πρᾶξιν. Αὐτὰ εἶπεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς καὶ ἀπορῶ πῶς ἐγένετο διαστροφή....

§103Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ διαστροφὴ δὲν εἶνε ἐντεῦθεν.

§104Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ὁμιλῶ καὶ ἡ Βουλὴ ἀκούει.

§105Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ ἡμεῖς τὸ ἴδιον κάμνομεν.

§106Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Λοιπὸν λέγω τοῦτο: Ἡ πρᾶξις αὐτὴ εἶνε ἔκθεσμος; Ὁ νόμος ἀφίνει εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, ὄχι μόνον νὰ τιμωρῇ, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀπολύῃ τὸ μέλος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον εἴτε ἀμέσως, εἴτε ἐμμέσως, ἔκαμε πρᾶξιν, ἡ ὁποία ἀντίκειται εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς κατὰ τὴν ἰδίαν του κρίσιν, ἐνήργησε κατὰ νόμον, ὁ ὁποῖος οὔτε διέταξε καμμίαν διαδικασίαν, οὔτε ὁρίζει πῶς θὰ σχηματίσῃ τὴν ἰδίαν του κρίσιν ὁ Ὑπουργός. Ὁ νόμος ἔφθασε μάλιστα μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε ὄχι μόνον τὰ ἀμέσως ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους ἐξαρτώμενα μέλη, τὰ διοριζόμενα παρ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τὰ αἱρετὰ μέλη νὰ δύναται νὰ τὰ ἀπολύῃ.

§107Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§108Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφόσον, λοιπόν, τοσοῦτον....

§109Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εἶναι Παγκαλικὸς ὁ νόμος, κ. Πρόεδρε

§110Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠξεύρω τίνος εἶνε. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω κατὰ τὸν νόμον καὶ ὄχι περὶ τοῦ νόμου Ἔδωκε, λοιπόν, ὁ νόμος ἀπόλυτον δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν κατὰ τὴν ἰδίαν του κρίσιν νὰ κρατῇ ἢ νὰ μὴ κρατῇ τὰ μέλη αὐτά, ἐὰν κατὰ τὴν κρίσιν του τὰ θεωρεῖ ὅτι εἶναι ἐπιβλαβῆ.

§111Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἡ γραμματικὴ ἑρμηνεία δὲν τὸ λέγει.

§112Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἡ γραμματικὴ ἑρμηνεία καὶ τὸ πνεῦμα αὐτὸ εἶναι. Κατὰ τὴν ἰδίαν του κρίσιν ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἀπολύῃ —καὶ τὸν ἀπέλυσε. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν θέλετε νὰ ὁμιλήσητε κατὰ τὸν νόμον, δὲν ἔχετε κανένα δικαίωμα νὰ ἐλέγξητε τὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀπέλυσε τὸν ὑπάλληλον. Ἐὰν θέλετε νὰ ὁμιλήσητε περὶ τοῦ νόμου, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Πειραιῶς, ὁ κ. Σακαλῆς, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ, ὡς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἴμεθα προδιατεθειμένοι νὰ ἐπιφέρωμεν καὶ διορθώσεις. Ἂς μὴ συζητοῦμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ζητήματα μηδαμινά. (Χειροκροτήματα).

§113Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὡμίλησε περὶ διαστροφῆς τῶν λεχθέντων εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ ἀπήντησα εὐθὺς ἀμέσως εἰς αὐτόν.

§114Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν θέλετε, κ. Καφαντάρη, ὡμίλησα καὶ περὶ διορθώσεως τῶν λεχθέντων — διὰ νὰ μὴ γεννηθῇ ζήτημα καὶ περὶ αὐτοῦ.

§115Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὡμίλησε, λοιπόν, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ περὶ διορθώσεως τῶν λεχθέντων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν. Τὸ κακὸν ὅμως εἶναι ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν εἶναι ἀδιόρθωτα, καὶ θὰ εἶναι ἀδύνατον ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ εὑρεθῇ δικαιολογία, ἡ ὁποία νὰ καλύψῃ τὴν εὐθύνην ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τί εἶπεν; Ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου νὰ προβῶ εἰς ἀπόλυσιν κατ’ ἰδίαν μου ἀπόλυτον κρίσιν καὶ ὅτι, ἂν σεῖς ἀμφισβητεῖτε τὸ δικαίωμά μου αὐτό, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ προσφύγητε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, νὰ ἔχητε μίαν ἀπόφασιν! Ὅταν οἱ Ὑπουργοὶ ἐλέγχονται ἐν τῇ Βουλῇ διὰ παράβασιν τοῦ νόμου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμνωμεν ὑποδείξεις ἀναλόγους ἐκείνων, ποὺ ἐγένοντο εἰς τοὺς ἀδικουμένους πολίτας ἄλλοτε, ὅταν ἔλεγον εἰς αὐτούς: ἔτσι εἶναι τὸ πρᾶγμα, ἔτσι τὸ κάμνομεν—ἂν δὲν εἶσθε εὐχαριστημένος, κάμε τὴν ἀναφοράν σου στὸ Δήμαρχο.

§116Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐλέχθη τοιοῦτον τι.

§117Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μὴ διακόπτετε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§118Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐλέχθη τοιοῦτον τι.

§119Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν δικαιοῦσθε εἰς διακοπάς, ἐφόσον δὲν τὰς ἐπιτρέπετε. Ἦτο περιττὴ λοιπὸν ἡ ὑπόδειξις αὐτή, τόσῳ μᾶλλον καθόσον ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει ὅτι δὲν ἀγνοοῦμεν ἡμεῖς τὰ δικαιώματά μας εἰς τὴν Βουλήν, οὔτε τὰ δικαιώματα τῶν Ὀργανισμῶν ἐκείνων τοὺς ὁποίους ὑποστηρίζομεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ μίαν παράβασιν, τὴν ὁποίαν δὲν κατώρθωσεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ δικαιολογήσῃ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον. Διότι ἡ παράβασις εἶναι ἀναμφισβήτητος καὶ προφανής. Ὁ νόμος ἐὰν ἤθελε νὰ ἀφήσῃ εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀνεξέλεγκτον κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν μελῶν τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ ἔλεγε διορίζονται ἢ παύονται κατὰ κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τοὺς διορίσῃ ἐπὶ μίαν τριετίαν νὰ δύναται νὰ τοὺς διορίσῃ ἐπὶ μίαν τριετίαν. Θέλει νὰ τοὺς ἀπολύσῃ μετὰ μίαν τριετίαν νὰ δύναται νὰ τοὺς ἀπολύσῃ. Ἀλλ’ ὁ νόμος ὁρίζει τριετίαν, ἡ ὁποία εἶνε ἐγγύησις μονιμότητος τῶν Λιμενικῶν Ἐπιτροπῶν χάριν τῶν ἔργων τῶν ἐκτελουμένων, ἀπὸ τὰς Λιμενικὰς Ἐπιτροπὰς, ἀλλὰ δὲν περιωρίσθη εἰς τοῦτο μόνον. Ὁρίζει καὶ περιορισμοὺς εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τοῦ Ὑπουργοῦ εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν αὐτοῦ. Καὶ οἱ περιορισμοὶ αὐτοὶ εἶναι ὅτι δὲν δύναται νὰ προβῇ ὁ Ὑπουργὸς εἰς ἀπόλυσιν μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐὰν δὲν ἔχῃ στοιχεῖα δικαιολογοῦντα τὴν ἀπόλυσιν αὐτήν. Τοιαῦτα στοιχεῖα δὲν προσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ὅταν λέγει ὅτι ἔχω ὅλον τὸ δικαίωμα νὰ κρίνω ἐγὼ, ἐὰν ἔγινεν ἐπιζήμιος ἢ ὄχι, λέγει πράγματα ἀντίθετα πρὸς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος τὰς ἐγγυήσεις αὐτὰς ἠθέλησε διὰ νὰ μὴ προβαίνῃ ὁ Ὑπουργὸς εἰς ἀναιτιολογήτους ἀπολύσεις. Διότι ἄλλως τίνα λόγον θὰ εἶχεν ἡ μνεία αὐτὴ τῶν περιορισμῶν; Ἐὰν ἄλλως ἤθελεν ὁ νόμος, θὰ περιωρίζετο εἰς τὸ νὰ εἴπῃ ὅτι τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἀντικαθίστανται κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Ἀλλὰ δὲν περιωρίσθη εἰς αὐτό· ἔθεσε τὸν χαλινὸν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἀκριβῶς αὐτοὺς τοὺς περιορισμοὺς παρέβη ὁ κ. Ὑπουργὸς, τοὺς παρέβη ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθῇ οὔτε δι’ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθῇ οὔτε διὰ τῆς παραπομπῆς τῆς ἐπερωτήσεως ἡμῶν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. (Χειροκροτήματα).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούμπουλης.

§121Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ ζήτημα τῶν Λιμενικῶν Ἐπιτροπῶν εἶναι σοβαρώτατον, ἀφορῶν ὁλόκληρον τὸν ναυτεργατικὸν κόσμον. Δυστυχῶς αἱ τελευταῖαι Κυβερνήσεις ἐλησμόνησαν τὸ καθῆκον των καὶ δὴ οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Συγκοινωνίας καὶ παρατηροῦμεν τὸ λυπηρὸν γεγονὸς ὅτι ὅλαι αἱ Λιμενικαὶ Ἐπιτροπαί, ὅλαι σχεδόν, τὴν αὐτὴν μοῖραν ἔχουν ὡς μέλη πτωχεύσαντας ἐμπόρους— τονίζω τὴν λέξιν πτωχεύσαντας ἐμπόρους—, ἀνθρώπους μηδεμίαν σχέσιν ἔχοντας πρὸς τὸ ναυτικὸν ἐπάγγελμα, ἢ διαφόρους μικρεμπόρους ἀποσκοποῦντας δὲ μόνον εἰς τὸ νὰ ἐκτελοῦν ἔργα ἄσκοπα καὶ νὰ δαπανοῦν τὰ χρήματα ἀσκόπως. Αὐτὸ συμβαίνει εἰς ὅλους τοὺς λιμένας, καὶ συγκεκριμένως εἰς τὸν λιμένα τοῦ Ἀστακοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον ἔγιναν προβλῆτες οὐδένα ἄλλον προορισμὸν ἔχοντες ἀπὸ τὴν δαπάνην χρημάτων. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ εἰς τὸν λιμένα Σπετσῶν καὶ εἰς τοὺς πλείστους λιμένας. Καὶ παρουσιάζεται τὸ τραγικὸν γεγονὸς εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα νὰ δαπανηθοῦν 500.000 δραχμῶν, διὰ νὰ γίνῃ εἷς δίαυλος εἰς τὸν κεντρικὸν λιμένα, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχεν ἄλλον σκοπόν, παρὰ νὰ μεταβάλῃ εἰς ἰχθυοτροφεῖον τὸν λιμένα, καὶ ὅμως ἐδαπανήθησαν 500 χιλιάδες δραχ. χωρὶς νὰ γίνῃ τίποτε. Καὶ ἐρωτῶ: Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅταν ἀντελήφθη ὅτι ἐδαπανήθησαν ἀσκόπως τὰ χρήματα, ἔχει ἢ ὄχι ἀμέσως καθῆκον νὰ προβῇ εἰς ἀπόλυσιν μελῶν τῶν Λιμενικῶν Ἐπιτροπῶν;

§122ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι. Ἔχει ἀνάγκην ἀποδείξεων.

§123Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἔχει τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὴν ἀνικανότητα καὶ σπατάλην τῶν διαχειριζομένων τὰ χρήματα.

§124Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Διὰ ποῖα μέλη τῶν Λιμενικῶν Ἐπιτροπῶν ὁμιλεῖτε;

§125Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Γενικῶς δι’ ὅλα καὶ συγκεκριμένως τοῦ Ἀστακοῦ.

§126Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. Συνάδελφε, νὰ λέγητε πράγματα ἀνεξελέγκτως.

§127Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ σᾶς κατηγορῶ δι’ ἓν πρᾶγμα συγκεκριμένως. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἔλθητε εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ μοῦ ἀποδείξητε ποῖον σκοπὸν εἶχον αἱ δύο προβλῆτες ποὺ ἔγιναν ἐκεῖ. Διὰ νὰ τελειώσω τὴν ὁμιλίαν μου, Κύριοι καὶ νὰ μὴ ἀπασχολήσω ἐπὶ πλέον τὴν Βουλήν, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ ἔννοια τῆς τριετοῦς θητείας ἐνέχει τὴν ἀντικατάστασιν τῶν μελῶν αὐτῶν, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ εἶναι ἰσόβια τὰ μέλη αὐτά. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ πρὸς ἀπόλυσιν, εἶναι αὐτονόητον καὶ ἔχει καθῆκον ὁ Ὑπουργὸς, ὅταν ἴδῃ ὅτι δὲν ἐκτελοῦνται τὰ ἔργα ὅπως πρέπει καὶ μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην ἐπιμέλειαν καὶ μὲ τὰς ναυτικὰς γνώσεις, νὰ ἀπολύῃ αὐτούς. Φροντίσατε νὰ μὴ διορίζητε πτωχεύσαντας ἐμπόρους καὶ ἀνθρώπους οὐδεμίαν σχέσιν ἔχοντα; μὲ τὸ ναυτικὸν ἐπάγγελμα, διὰ νὰ μὴ γίνωνται αὐτά.

§128Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, Κύριοι Βουλευταί, ἀνερχόμενος τὸ Βῆμα ὁ κ. Συνάδελφος νὰ ἐπικαλῆται γεγονότα ἀσύστατα καὶ ἀνύπαρκτα. Τὰ ἔργα, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἐγένετο ἔργα εἰς τὸν λιμένα Ἀστακοῦ, εἶναι γνωστὸν κατὰ τίνα τρόπον γίνονται. Συντάσσονται προϋπολογισμοὶ καὶ ὑποβάλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Δὲν εἶνε δυνατὸν λοιπὸν νὰ λέγεται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Ἀστακοῦ ἔκαμε δαπάνην 500 χιλιάδων δραχμῶν ἄχρηστον καὶ ὅτι τοῦτο εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρώρμησε τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀντικατάστασιν τούτου. Ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς ἀποτελεῖ ἓν μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ εἶναι ἑπταμελὴς μὲ Πρόεδρον τὸν Εἰρηνοδίκην.

§129Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§130Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Σπετσῶν θέλει νὰ μοῦ κάμῃ καὶ μάθημα νομολογίας, ἀλλὰ τὸν βεβαιῶ, ὅτι εἶμαι κάτοχος καὶ τοῦ νόμου τούτου καὶ ὅλων τῶν ἄλλων, διότι ἔχομεν καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ νομικοῦ. Ἐὰν δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς βεβαιοῖ ὅτι λέγω ἀνακριβείας, τοῦ ἀπαντῶ ὅτι ἀνακριβὴς εἶναι ὁ κ. Μπούμπουλης, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ὁ Εἰρηνοδίκης εἶναι πάντοτε Πρόεδρος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ Πρόεδρος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, κ. Βουλευταί, ὁρίζεται δι’ ἐκλογῆς. Δὲν διορίζεται παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Ἔτσι ἔγινε καὶ εἰς τὴν πατρίδα σας κ. Μπούμπουλη καὶ εἰς ὅλας τὰς παραλίους πόλεις τῆς Τροιζηνίας. Εἰς τὸν Ἀστακὸν Πρόεδρος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ὁ κ. Εἰρηνοδίκης. Ἡ διαταγή, ἡ ὁποία διορίζει τὸν κ. Νικήταν εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν περιλαμβάνει καὶ τὸν διορισμὸν ἑτέρου μέλους τοῦ κ. Τσέλιου, ὁ ὁποῖος σημειωτέον εἶναι συμπαθὴς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ λέγεται ἀπὸ τῆς ἕδρας ταύτης ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸ δικαίωμα κατ’ ἀπόλυτον κρίσιν νὰ ἀπολύῃ τὰ μέλη τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ νόμος, Κύριοι Βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω νὰ τὸ τονίσω, δὲν λέγει καθὼς εἶπον νομικοί τινες παρακαθήμενοι εἰς τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα, ὅτι κατ’ ἀπόλυτον κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δύναται οὗτος ν’ ἀπολύῃ τὰ μέλη τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς. Κατ’ ἀπόλυτον κρίσιν, λέγει ὁ νόμος ρητῶς, δύναται νὰ ἐπιβάλῃ ποινὴν τῆς ἐπιπλήξεως καὶ τοῦ προστίμου. Ἔχει καὶ ἑτέραν παράγραφον προκειμένου περὶ ἀπολύσεως «ἢ νὰ ἀπολύῃ τὰ ὑπάρχοντα μέλη... (ἀναγινώσκει) ...». Βεβαίως, κ. Βουλευταί, ἐγὼ δὲν εἶμαι τῆς νομικῆς ἱκανότητος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε τῶν λοιπῶν κ. Συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐπεκαλέσθησαν τὴν λογικὴν ἢ γραπτὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ λογικὴ ἑρμηνεία τοῦ νόμου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, ἔνθα ρητὸν εἶναι τὸ γράμμα τούτου.

§131Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὡμίλησεν ὡς νομικός. Ὡμίλησεν ὡς προϊστάμενος τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας.

§132Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Βουλευταί, νὰ δεχθῶ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ὅτι δύναται ὁ ἀδικούμενος πολίτης νὰ καταφεύγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ἐθέσπισε διὰ νὰ περιστείλῃ τὰς διοικητικὰς ἀτασθαλίας. Ἄν, κ. Βουλευταί, ἔχουν δικαίωμα οἱ Ὑπουργοὶ νὰ πράττουν πράξεις θιγούσας τὰ συμφέροντα τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, ἐπὶ τῇ προόψει ὅτι θὰ καταφύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, τότε δὲν ὑπάρχει λόγος οὔτε Συμβούλιον Ἐπικρατείας νὰ ὑπάρχῃ, οὔτε Ὑπουργοὶ νὰ ὑπάρχουν, οὔτε Βουλὴ ἐλέγχουσα τούτους. Δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ λέγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ἐστηρίχθη εἰς πληροφορίας, δοθείσας ἔξωθεν, χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ ταύτας, οὔτε εἰς τὴν ἀπόλυσιν, τὴν ὁποίαν ἐκοινοποίησεν, οὔτε εἰς τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον μοὶ ἀπηύθυνεν ὅταν ἐπηρώτησα τοῦτον. Δὲν εἶνε δυνατὸν οἱοσδήποτε ἐκ τῶν κ. Ὑπουργῶν, εἴτε ἀνήκων εἰς τὴν μίαν ἢ ἄλλην παράταξιν...

§133ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως.

§134Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἐγώ, κ. Βουλευταί, δὲν ἐλέγχω τὰς πράξεις τῶν προηγουμένων Ὑπουργῶν’ ἐλέγχω τὰς πράξεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος μετέχει Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὑπεστήριζε καὶ ἐτόνισεν ὅτι ἦλθεν νὰ περιστείλῃ τὰς ἀτασθαλίας καὶ ἦλθε νὰ ἐπιβάλῃ ρυθμὸν ἠθικὸν εἰς τὴν Διοίκησιν. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς). Μὴ διαμαρτύρεσθε, κ. Συνάδελφοι, τοῦτο εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νομίζω, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐνισχύει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ νὰ ἀποφεύγῃ πράξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποδείξουν ὅτι δὲν εἶναι θεράποντες τοῦ ἠθικοῦ ρυθμοῦ. (Χειροκροτήματα). Ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος αὐτὸν τὸν λόγον ἔχει, κ. Βουλευταί, ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος δὲν προέρχεται οὔτε ἐκ μνησικακίας, οὔτε ἐκ κακίας, οὔτε ἐκ φθόνου. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν ἐνταῦθα καὶ μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε, τὸ θέμα, νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν του, νὰ ἐπαναδιορίσῃ τὸν κ. Νικήταν, ἐφαρμόζων τὸν νόμον τοῦτον καὶ θεραπεύων τοῦτον, καὶ νὰ διατάξῃ διοικητικὴν ἀνάκρισιν. Καὶ ἐὰν ἀποδειχθῇ ὅτι ἐνήργησεν ἐπιβλαβῶς εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου, νὰ τὸν ἀπολύσῃ. Δὲν ἔχει ὅμως δικαίωμα νὰ κάμῃ πράξεις, ἀντικειμένας εἰς τὸ ρητὸν γράμμα τοῦ νόμου.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος.

§136Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον, κ. Βουλευταί, ποσῶς τὸν λόγον, μετὰ τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν δὲν ἐνόμιζον ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας πρέπει νὰ ἀσκῇ πραγματικὸν ἔλεγχον κατ’ ἀπόλυτον αὐτοῦ κρίσιν, ὡς λέγει ὁ νόμος, ἐπὶ τῆς ἱκανότητος καὶ ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν μελῶν τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ ἐὰν δὲν ἐνόμιζον ὅτι ἐκ τῆς μὴ ἀσκήσεως κατὰ τὸ παρελθὸν ἐλέγχου ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἐγένετο μία μεγάλη ἀδικία εἰς τὸν ἐργολάβον τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Πατρῶν κ. Ρεμάδην καὶ εἰς τὸν ἀναλαβόντα μηχανικὸν κ. Γεωργίου τὴν διεκπεραίωσιν τῶν ἔργων. Τὸ δίκαιόν των ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ τὴν Δικαιοσύνην μετὰ τὴν προφυλάκισιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἵτινες ἀπεφυλακίσθησαν, τοῦ Εἰσαγγελέως ὑποβαλόντος πρότασιν ἀπαλλακτικήν. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, λόγῳ τῆς ἀδικίας αὐτῆς καὶ λόγῳ τῆς μεγάλης ζημίας, τὴν ὁποίαν ὑπέστη τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον Πατρῶν ἐκ τῆς ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἐπὶ ἕν καὶ πλέον ἑξάμηνον, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι σκοπὸς τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος λέγει κατ’ ἀπόλυτον κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἄνευ ἄλλης διαδικασίας δύναται νὰ ἀπολύῃ ἕν μέλος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι σκοπὸς τοῦ νόμου εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἐποπτεύῃ ταύτην καὶ νὰ μὴ δίδῃ λόγον εἰς οὐδένα, ἔχων αὐτὸς τὴν εὐθύνην καὶ τὴν ἐποπτείαν. Ἀλλ’ ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου δὲν εἶναι ξένος καὶ πρὸς τὴν προστασίαν καὶ τῆς τιμῆς καὶ τῆς ὑπολήψεως τῶν μελῶν τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς. Διότι κατὰ τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ ἐπερωτήσας κ. Βουλευτής, θὰ ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἀναφέρῃ τοὺς λόγους τῆς ἀνικανότητος. Διότι μὴ λησμονῆτε ὅτι πέραν τοῦ λόγου ὅτι ἐνεργεῖ ἐπιζημίως διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου, οἱ λόγοι ἕνεκα τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἀπολύῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶναι καὶ ἡ ἀνικανότης. Λοιπόν, λέγω, ὅτι ἂν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἀναφέρει εἰς τὸ σχετικὸν ἔγγραφον τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἀπέλυσεν, τὴν ἀνικανότητα ἢ τὰς ἐπιβλαβεῖς ἐνεργείας, ὅτι τοῦτο εἶναι καὶ εἰς ὄφελος τοῦ ἀπολυομένου μέλους, διότι δὲν ἔχει οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἓν μέλος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἔχει μίαν φιλοδοξίαν νὰ ἐργασθῇ νὰ τοῦ κολήσῃ μίαν ρετσινιά, ἂς εἴπωμεν, ὁ Ὑπουργὸς ὅτι σὲ ἀπολύω δι’ ἀνικανότητα ἢ ἐπιβλαβεῖς ἐνεργείας καὶ νὰ τὸν χρωματίσῃ ὡς ἀνίκανον ὁ Ὑπουργός.

§137Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ ζητεῖ ὁ ἴδιος.

§138Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἶχε ὑποχρέωσιν ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐνεργήσῃ μίαν ἀνάκρισιν ἢ νὰ ἀκολουθήσῃ μίαν διαδικασίαν, τότε καὶ μόνον θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἔλεγχος ἐνταῦθα καὶ θὰ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀπαντήσῃ καὶ νὰ εἴπῃ ποῖοι εἶνε οἱ λόγοι τῆς ἀνικανότητος ἢ ποῖαι εἶνε αἱ ἐπιβλαβεῖς ἐνέργειαι εἰς τὰς ὁποίας προέβη τὸ ἀπολυόμενον μέλος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν λέγει ὁ νόμος «ἄνευ ἄλλης διαδικασίας» τὶ ζητεῖτε; Διὰ μίαν ἀπόλυσιν ἑνὸς μέλους τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ γίνεται μία ἐπερώτησις καὶ νὰ ἀσχολῆται ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος; Καὶ νομίζετε ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ προοδεύσῃ τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον;

§139Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Τίνα λόγον ἔχει ὁ Κυβερνητικὸς ἔλεγχος;

§140Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω εἰς ὑμᾶς ὅτι πέραν αὐτοῦ θὰ δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ ἐπερωτήσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διατί, ἐνῷ εἶχε τοιαύτην γνώμην δὲν προέβη ἐνωρίτερον εἰς τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ, διότι δὲν θέλω νὰ ἐπιρρίψω προσωπικὴν εὐθύνην ἐναντίον οὐδενὸς μέλους ἐκ τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὴν Λιμ. Ἐπιτροπὴν Πατρῶν. Ἀλλὰ ἐὰν οἱ Ὑπουργοὶ ἤσκουν ἔλεγχον ζωηρότερον, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα σήμερον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπωμεν αὐτά, τὰ ὁποῖα εἴπομεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν θὰ ἐζημιοῦτο τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον, διότι ἀνεστάλη τὸ λιμενικὸν ἔργον. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἀσκῶν ἕνα ἔλεγχον θὰ ἠδύνατο νὰ ἐμποδίσῃ τὰ ἔκτροπα αὐτὰ οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, νομίζω ὅτι ἐφ’ ἱκανὸν ἠσχολήθη ἡ Βουλὴ μὲ τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νὰ λάβῃ ἀπάντησιν ποία εἶνε ἡ ἀνικανότης καὶ ἡ ἐπιβλαβὴς πρᾶξις, τὴν ὁποίαν ἐνήργησε τὸ μέλος αὐτὸ τῆς Λιμενικῆς ἐπιτροπῆς ὄχι μόνον χάριν τοῦ ἐπερωτῶντος τὸν Ὑπουργόν, ἀλλὰ χάριν τοῦ μέλους τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς του ἐπεχείρησε νὰ προστατεύσῃ ὁ κ. Συνάδελφος. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἀκόμη ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἐνταῦθα νὰ λέγωμεν ἐπὶ ποίων βάσεων ἐστηρίχθη μία ἐνέργεια Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἐφόσον δὲν εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐνεργήσῃ ἀνάκρισιν καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ ὡρισμένην διαδικασίαν, πῶς θὰ πεισθῇ περὶ τῆς ἀνικανότητος; Θὰ πεισθῇ ἐκ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας λαμβάνει καὶ τὰς πληροφορίας αὐτὰς δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅταν ὁ νόμος λέγει κατ’ ἀπόλυτον αὐτοῦ κρίσιν. Καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἔταξε τριετῆ θητείαν, εἶπεν ὅτι πέραν τῆς θητείας αὐτῆς δὲν δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ ἂν μὴ ἀνανεωθῇ ἡ ἐντολή του, ἐὰν εἶναι αἱρετὸν μέλος, ἐκ μέρους τῶν ἐκλεκτόρων, ἐὰν δὲ διορίζεται ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ, ἂν μὴ ἀναδιορισθῇ παρ’ αὐτοῦ. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων νομίζω ὅτι παρέλκει πᾶσα περαιτέρω ἀπάντησις.

§141Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελοῦν παρωνυχίδα αἱ παραβάσεις τῶν νόμων, ὅταν αὗται ἐνεργῶνται ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἢ τῶν Ὑπουργῶν, καὶ νὰ ἐμποδίζουν τὴν ἐνέργειαν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ νὰ ἔρχεται ὁ κ. Συνάδελφος νὰ ποιῆται τὸν δικηγόρον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ νὰ ἀπασχολῇ τὴν Βουλὴν διὰ ζήτημα πολύ μικρόν. Αἱ παραβάσεις τῶν νόμων δὲν ἀποτελοῦν παρονυχίδα, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολοῦν τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἀποτελοῦν τὴν βασικὴν ἀρχὴν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, οὔτε ἔχει ἀνάγκην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας τῆς συνηγορίας τοῦ κ. Συναδέλφου. Τὸ δὲ ἀπολυθὲν μέλος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν φοβεῖται τὴν ἀναγραφὴν τῆς ἀνικανότητος, ὡς αἰτίας τῆς ἀπολύσεως. Ἀκριβῶς ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ πιστοποιηθῇ ἐὰν εἴμεθα ἐπιβλαβεῖς ἢ ἀνίκανοι, ὡς νομίζομεν ἡμεῖς, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὰ συμφέροντα τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ συνεπῶς παρὰ τὸν νόμον μᾶς ἀπέλυσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπότσαρης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Ἠπείρῳ.

§143Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου σχετικῶς μὲ τὴν ἐν Ἠπείρῳ κρατοῦσαν ἤδη ἀσφάλειαν, θὰ εἶμαι σύντομος. Δὲν πρόκειται ν’ ἀπασχολήσω ἐπ’ αὐτῆς ἐπὶ πολλὴν ὥραν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον εἶνε σαφὴς ὁ χαρακτὴρ τῆς ὑποβαλλομένης ἐπερωτήσεως. Ἐφόσον, κατὰ τὸν κρατοῦντα Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος δημοσίας ἐπαφῆς τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀπόψεων τῆς τελευταίας καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν μέτρων τῆς πρώτης, εἶνε φυσικὸν ὅτι ὡρισμέναι ἀπορίαι ἢ ὡρισμένα παράπονα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ περιβληθοῦν τὴν μορφὴν τῆς ἁπλουστάτης ἐρωτήσεως, εἶναι ἐπάναγκες νὰ προάγωνται εἰς τὸν χαρακτῆρα τῆς ἐπερωτήσεως. Ἰδοὺ διατὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου δὲν ἀνέρχομαι μὲ τὴν πρόθεσιν ἀποδόσεως μομφῆς. Δηλῶ μάλιστα ὅτι πρόκειται διὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ συμβοῦν ὑφ’ οἱανδήποτε διακυβέρνησιν καὶ ἂν εὑρίσκετο ἡ ἐπαρχία τὴν ὁποίαν ἀφορᾷ. Καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὁσάκις τὰ ἔκτροπα περὶ τῶν ὁποίων θὰ ὁμιλήσω δὲν καθίσταται δυνατὸν ἐγκαίρως νὰ προλαμβάνωνται, ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν καὶ νὰ συντρέξωμεν ὥστε νὰ λαμβάνωνται τὸ ταχύτερον ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα τοῦ κολασμοῦ των καὶ τοῦ περιορισμοῦ ἐπαναλήψεως παρομοίων, διὰ τῆς ταχυτέρας δυνατῆς ἐνεργείας. Ἰδοὺ διατὶ ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἀποτελεῖ μομφὴν πρὸς τὸν κατέχοντα τὸ ἀξίωμα τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἐν Ἠπείρῳ. Ἔτι πλέον δὲν ἀποτελεῖ μομφὴν πρὸς τοὺς ἀνωτέρους προϊσταμένους τῆς ἐν Ἠπείρῳ Ἀσφαλείας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ κατόπιν τόσων σφαλμάτων καὶ κατόπιν τόσων σκληρῶν μέτρων ἀποκατασταθεῖσα πρὸ τετραετίας ἐν Ἠπείρῳ ἀσφάλεια...

§144Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Δὲν ἀπεκατεστάθη ποτέ.

§145Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἀπεκατεστάθη.

§146Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πλήρως.

§147Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι δὲν ἀπεκατεστάθη ἡ τάξις. Εἴδετε μετὰ πόσης προσοχῆς ἐζήτησα νὰ μὴ ἐπιρρίψω μομφὴν καὶ ἐκάλυψα τὴν ἤδη κρατοῦσαν κατάστασιν διὰ νὰ τὴν παροτρύνω εἰς ἐντονωτέραν ἀκόμη δρᾶσιν. Εἴδετε πόσον — καὶ θὰ τὸ ἀναπτύξω περαιτέρω ἀκόμη — ἡ ἐπερώτησίς μου καὶ ἡ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δημοσιογραφία μου δὲν ἐνδύεται τὴν μορφὴν τῆς ἀντιπολιτευτικῆς προκαταλήψεως. Εἶναι, λοιπόν, δίκαιον νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι μέχρι πρὸ τετραετίας καὶ τὸ ἔμβρυον ἔτι εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρός του ἔτρεμεν ἐκ φόβου. Ὅτι ζόφος καὶ ὀδύνη ἐπεκράτει εἰς τὴν Ἤπειρον. Ὅτι δύο πολιτευταί, ἤδη μάλιστα παριστάμενοι ἐνταῦθα, ἔπεσαν θύματα μιᾶς ἀξιοθρηνήτου καὶ οἰκτρᾶς ληστείας, καθ’ ἣν ἐποχὴν μετέβαινον ὡς λειτουργοὶ τῆς ὑψίστης ἀποστολῆς ἀπέναντι τῶν ἐντολέων των. Ὅλοι ἐνθυμεῖσθε ὁποίων παρεξηγήσεων, ἐκμεταλλεύσεων, ραδιουργιῶν καὶ ὑπονοουμένων καθίστατο ἀντικείμενον ἡ ἐπικρατήσασα κατάστασις εἰς τὴν Ἤπειρον ἀκριβῶς ἐκ τῆς ληστρικῆς ἀκμῆς. Ἀλλ’ αὐτῆς ἡ παράδοσις δὲν ἥδρευεν εἰς τὸν τόπον ὡς κληρονομία. Ἡ φύσις τοῦ ἐδάφους ἡ πεῖνα ἡ ἐσχάτη, αἱ πολεμικαὶ περιπέτειαι, τὸ παραμεθόριον τῆς χώρας καὶ τὰ σφάλματα καὶ αἱ ἀδυναμίαι τοῦ Κράτους, ἐν μέτρῳ σοβαρῷ, ἐνίσχυον τὴν ἐκκόλαψιν τῆς οἰκτρᾶς ἐκείνης καταστάσεως. Δὲν δυνάμεθα λοιπόν, ἀξιότιμε καὶ φίλε κ. Τσιόκο, παρὰ νὰ τονίσωμεν, ὅτι πρὸ τετραετίας ἐπετεύχθη εἰς τὸ ἐλάχιστον ὁ περιορισμὸς τῶν ληστρικῶν ἐκδηλώσεων. Ὅτι δὲν ἐχρειαζόμεθα πλέον διὰ νὰ μεταβῶμεν ἀπὸ τὴν Πρέβεζαν εἰς Ἰωάννινα νὰ ὑπογράψωμε δήλωσιν πρὸς τὸν Νομάρχην ὅτι ἀπαλλάσσομεν τὰς Ἀρχὰς πάσης εὐθύνης, ἂν φονευθῶμεν καθ’ ὁδὸν καθ’ ἣν περίπτωσιν ἀναχωρήσωμεν μετὰ τὴν δύσιν τοῦ ἡλίου. Διότι ἡ ἡμέρα ἄλλοτε ἐθεωρεῖτο καὶ αὐτὴ ὡς κυρίως τι τὸ μετὰ δυσχερείας δυνάμενον νὰ τύχῃ προστασίας ἐκ μέρους τῶν Ἀρχῶν. Ἀλλ’ ἡ νὺξ ἦτο τὸ πεδίον τῆς δράσεως τοῦ ἑωσφόρου καὶ τῶν λειτουργῶν του.

§148Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Ἡ κατάστασις τώρα εἶναι τοιαύτη, ποὺ περιεγράψατε προηγουμένως;

§149Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ποῖος εἶπε τοιαῦτα πράγματα; Ἤμην ἀπολύτως σαφὴς καὶ ἔσπευσα νὰ δηλώσω ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Ἤπειρον ὠργανωμένη ληστεία. Ἀλλοίμονον ἂν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς εὑρίσκετο Βουλευτής, ὁ ὁποῖος, χωρὶς νὰ ζυγίσῃ τὴν βαρύτητα τῶν λόγων του, θὰ ἀπετόλμα, καὶ μάλιστα ὅταν ἀνήκῃ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, νὰ ἀφήσῃ νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι εἰς τὸν τόπον του δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ σήμερον ἐλευθερία κυκλοφορίας. Ποῖος σᾶς τὸ εἶπεν αὐτό, ἂν μὴ σεῖς τὸ παρεξηγήσατε. Ἀσφαλῶς δὲν ὑπάρχει ὠργανωμένη ληστεία. Διότι ἂν ὑπῆρχε τοιαύτη, ἡ ἐπερώτησίς μου θὰ εἶχε χαρακτῆρα σαφοῦς μομφῆς ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἐναντίον τῶν ἐκπροσωπούντων ἐν Ἠπείρῳ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἰδοὺ ἀκριβῶς ὅτι ἡ ἐπὶ τόσα ἔτη καὶ μετὰ τόσα σφάλματα, ἐπαναλαμβάνω, καὶ θυσίας ἐπιτευχθεῖσα ἐγκαθίδρυσις τῆς τάξεως καὶ ἀσφαλείας, κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα ἐκλονίσθη ἐκ γεγονότων, τὰ ὁποῖα χρονικῶς συνέπεσαν σήμερον. Ἐκ τῶν γεγονότων τούτων, ὅταν ἐτέθη τὸ ἐρώτημα καὶ εἰς τοὺς Ἠπειρώτας καὶ εἰς τὸν ὁμιλοῦντα τὴν στιγμὴν ταύτην, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ δι’ ἴδιόν του λογαριασμόν, ὅταν ἐτέθησαν τὰ ἐρωτήματα αὐτά, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπικαλεσθῶμεν ὅλην ἐκείνην τὴν ἐγρήγορσιν τῆς Κυβερνητικῆς συνειδήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπέτρεπε τὸν ἐκ νέου περιορισμὸν τῆς παρατηρηθείσης προσωρινῆς ἀφηνιάσεως καὶ θὰ ἀπεκαθίστα καὶ πάλιν ἔμπεδον καὶ ἀκράδαντον τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, εἰς τρόπον ὥστε ὁ μετὰ τόσας ὀδύνας καὶ πάλιν ἐπιδοθεὶς εἰς τὰ ἔργα του Ἠπειρώτης, δυνηθῇ νὰ συνεχίσῃ ἀκράδαντον τὴν εἰρηνικήν του προσπάθειαν. Ἀλλὰ δὲν ἦτο μονοπώλιον ἑνὸς ἀντιπολιτευομένου ἢ τῶν μᾶλλον εὐχερέστερον ταρασσομένων ἐκ τῶν συμπατριωτῶν μου ἡ ἀνησυχία. Ὁ κυβερνητικὸς τύπος, ὁ προσκείμενος ἰδιαίτατα πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐταράχθη κατὰ ἰσχυρότερον λόγον, παρ’ ὅσον ἐξέφερεν ὁ ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τὴν στιγμὴν αὐτήν. Καὶ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἐδημοσιεύθησαν μετὰ προφανοῦς ἀνησυχίας οἱ ἀλλεπάλληλοι αὐτοὶ φόνοι καὶ τὰ ἄλλα ἔκτροπα καὶ ἐξητήθη μετ’ ἐνδιαφέροντος ἀλλὰ καὶ μετὰ φιλικότητος προφανοῦς νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Ἀρχῶν. Καὶ σπεύδω νὰ δηλώσω ἀπὸ τοῦδε ὅτι εὐτυχῶς, ὁ Θεὸς ἐλυπήθη καὶ πάλιν τὸν τόπον ἐκεῖνον καὶ αἱ ἐκδηλώσεις τῶν ὁμαδικῶν ἐγκλημάτων φαίνεται ὅτι εἶχον συμπέσῃ εἰς μίαν μικροτάτην περίοδον. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς μόνον ἕν φύλλον Κυβερνητικῆς ἐφημερίδος ἀνεγράφοντο ὀκτὼ φόνοι, ἐκ τῶν ὁποίων τινὲς μετὰ ληστειῶν. Συνέπεσεν ὅμως νὰ περιορισθῇ εἰς μικρὸν χρονικὸν διάστημα καὶ ἔκτοτε, ἀπὸ διαστήματος δηλαδὴ ἑνὸς πλήρους μηνός, δὲν παρετηρήθησαν πλὴν τῶν συνήθων μὲ τὴν ἀναλογίαν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τὴν δυσχέρειαν τῆς χώρας, ὑπερβασίαι τῆς τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Ἐλπίζω ὅτι καθησυχάζω τὴν σπουδὴν τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου κ. Τσιόκου, ὡς πρὸς τὴν ἀκρίβειαν τῆς παραστάσεως τῆς καταστάσεως ἐκ μέρους τοῦ ὁμιλοῦντος. Καὶ ἰδοὺ τὶ μᾶς φέρει εἰς τὴν εὐχάριστον ὁμολογίαν ὅτι καὶ ἡ ἰδική μας ἀνησυχία—τοῦ ἤδη ὁμιλοῦντος θέλω νὰ εἴπω— δὲν εἶχε συνεχείας εἰς τρόπον, ὥστε ὁ φόβος μας ὅτι ἡ διατάραξις κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας κυρίως τοῦ Ἰουλίου— τέλος Ἰουνίου καὶ ἀρχὴ Ἰουλίου —τῆς ἀσφαλείας θὰ ἀπετέλει τὴν ἀπαρχὴν μιᾶς μονιμωτέρας ἀναμοχλεύσεως τῶν παλαιῶν κακῶν παραδόσεων, δὲν ἔτυχε συνεχείας. Ἐπῆλθε βεβαίως τὴν 6ην Ἰουλίου τὸ ἀποτρόπαιον ἔγκλημα τῆς Μονῆς τῆς Δουραχάνης. Εἶναι φυσικὸν διὰ τοὺς γνωρίζοντας τὸν ἤρεμον καὶ χριστιανικὸν χαρακτῆρα τοῦ ἡγουμένου καὶ τῶν ἄλλων χρηστῶν ἀτόμων, τὰ ὁποῖα ἐσφαγιάσθησαν, ἡ ὀδύνη νὰ ἐπιφέρῃ μίαν μεγαλειτέραν συγκίνησιν. Δὲν ἐξηκριβώθη ὅμως ποσῶς ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἐγκλήματος ληστείας. Ἀπ’ ἐναντίας φαίνεται ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀγρίου ἐγκλήματος, ὄχι ἐκδικήσεως, διότι οὐδένα εἶχε βλάψει ποτὲ ὁ δολοφονηθεὶς, ἀλλ’ ἐπίδειξιν ἀγρίων ἐνστίκτων ἐξάλλων κακούργων, οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν ὅτι εὕρισκον τιμωρίαν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ κρεουργηθέντος ἡγουμένου. Ὁπωσδήποτε ἡ ἀνησυχία τοῦ τύπου καὶ τοῦ ὁμιλοῦντος δὲν εἶχε συνέχειαν μέχρι τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλῶ. Τὸ Ὑπουργεῖον εὐηρεστήθη νὰ ἀποστείλῃ ἐν τούτοις μίαν ἔγγραφον ἀπάντησιν εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν ἐπερώτησίν μου Δὲν διαμφισβητῶ ἄλλωστε καὶ δὲν τὰ ἤλεγξα τὰ σχετικὰ δεδομένα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἑδράζεται ἡ ἀπάντησίς του, καὶ δι’ αὐτὸ περιορίζω τὸν λόγον ἐπὶ τῶν δεδομένων μόνον τῆς Ὑπουργικῆς ἀπαντήσεως. Ἐκ μνήμης βλέπω, ὅτι μεγάλη τις διαρπαγή, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὰ Ἰωάννινα, φερ’ εἰπεῖν, δὲν σημειοῦται, ἀλλ’ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἔχουν σημειωθῇ καὶ ἀνάλογά τινα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔχουν συμβεῖ εἰς τὸ παρελθόν. Ἐγώ, ἐφόσον δὲν ἔχω σαφῆ συνδετικὰ στοιχεῖα, δὲν θέτω οὐδὲ καθ’ ὑπόνοιαν εἰς ἀμφισβήτησιν τὴν ἀκρίβειαν τῶν στατιστικῶν δεδομένων τοῦ Ὑπουργείου. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀναφέρει, ὅτι κατὰ τὴν περισυνὴν περίοδον, εἰς ἴσον διάστημα πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατέχει ἐφέτος τὴν Ἀρχὴν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, συνέβησαν πέντε ληστεῖαι, ἐκ τῶν ὁποίων συνελήφθησαν ἢ ἐφονεύθοσαν οἱ δρᾶσται τῶν τεσσάρων ληστειῶν. Ἐφέτος συνέβησαν, λέγει, τρεῖς μόνον ληστεῖαι ἐκ τῶν ὁποίων μόνον τῆς μιᾶς συνελλήφθησαν ἢ ἐξοντώθησαν οἱ δρᾶσται. Ὡς πρὸς τοὺς φόνους ὅμως, ὁμολογεῖ μίαν μεγάλην διαφορὰν εἰς βάρος τοῦ τρέχοντος ἔτους. Πέρυσιν συνέβησαν 12 φόνοι, ἐκ τῶν ὁποίων συνελήφθησαν ἢ ἐξοντώθησαν οἱ δρᾶσται τῶν 10. Ἐφέτος ἔλαβον χώραν 16 φόνοι, ἐκ τῶν ὁποίων μόνον τῶν 7 συνελήφθησαν ἢ ἐξοντώθησαν οἱ δρᾶσται. Ἀναμένω τὴν ἐκδήλωσιν τῶν ἐνεργειῶν τῶν Ἀρχῶν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπολοίπους, διότι βεβαίως δὲν δύναται οὐδεὶς νὰ ἀξιώσῃ τὴν ἐξόντωσιν ἢ τὴν σύλληψιν τῶν ἐνόχων ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν. Ἐπωφελούμεθα ὅμως τῆς εὐκαιρίας νὰ διαδηλώσωμεν ὅτι, ὄχι μόνον δὲν μᾶς διαπνέει ἀντιπολιτευτική τις προκατάληψις, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἡ συνεργασία τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅλων τῶν πολιτευτῶν τοῦ τόπου, ἰδίᾳ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ, οἱ ὁποῖοι συμπίπτει νὰ εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὴν κυβερνῶσαν παράταξιν, ὀφείλει νὰ εἶναι εἰλικρινὴς καὶ ἐγκάρδιος ἐν τῷ προκειμένῳ θέματι καὶ ἐμπνεομένη ὑπὸ τοῦ ἀνωτέρου πολιτισμοῦ μόνον, δεδομένης τῆς διατηρήσεως τῆς πολυποθήτου ἀσφαλείας εἰς τὴν πολυπαθῆ αὐτὴν ἐπαρχίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἐφόσον τοιαύτας ἐκφέρομεν προθέσεις νομίζω, ὅτι δὲν θὰ εἶναι δικαιολογημένη ἡ ὑπόθεσις ὅτι ἡ ἀντιπολιτευτικὴ ροπὴ, τὴν ὁποίαν ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐπερωτήσεως θὰ ἔδιδε δεδομένα εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ὠθήσῃ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς. Ὑπεμνήσαμεν ἐπίσης μίαν παλαιὰν ἰδέαν διὰ τὴν χωροφυλακὴν, ὅτι εἶναι καλὸν, ὑπὸ ὡρισμένας περιπτώσεις εἰς ὡρισμένας ἐποχὰς καὶ ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας, ὁ στρατὸς νὰ βοηθῇ τὴν χωροφυλακὴν εἰς τὴν Ἤπειρον, εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ἀσφαλείας, ἰδίως, ὅταν ὑπάρχῃ ἀνάγκη τηρήσεως διὰ λόγους τάξεως τῆς παραμεθορίου ζώνης εἰς τὴν ὁποίαν αἱ δυνάμεις τῆς χωροφυλακῆς ποτέ δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ εἶναι ἐπαρκεῖς. Εὐχαρίστως ἀντελήφθην ἐκ τῆς συνεργασίας μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὅτι καὶ ἐκεῖνος εὑρίσκει ὅτι εἰς τὴν μέθοδον αὐτὴν δύναται νὰ εὑρεθῇ στήριγμα πληρέστερον τῆς ἐνεργείας τῆς Χωροφυλακῆς. Ἡ πρόθεσις ἡμῶν, Κύριοι, ἵνα τελευτήσω τὸν λόγον μου, εἶναι ὅπως ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἅπαξ ἔτι διατρανωθῇ ὅτι δὲν ληστοκρατεῖται σήμερον ἡ Ἤπειρος, ὅτι τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἐπηκολούθησαν τὸ στυγερὸν ἔγκλημα τῆς Δουραχάνης, τῆς ἐνισχύσεως τουτέστιν τῆς χωροφυλακῆς ἐν Ἠπείρῳ, παρὰ τὸ θλιβερὸν γεγονὸς ὅτι 3.500 περίπου χωροφύλακες ἔλλειψαν ἐκ τῆς συνολικῆς δυνάμεως τοῦ Σώματος τούτου καθ’ ὅλην τὴν ἐπικρατείαν, εἶναι μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπιδοκιμάζομεν καὶ ἡμεῖς ὡς ἀντιπολιτευόμενοι. Ζητοῦμεν ἐν τούτοις τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν συμπλήρωσιν αὐτῶν καὶ ὁμολογοῦμεν ὅτι, εὐτυχῶς, μετὰ τὸ ἔγκλημα τοῦτο, τὸ φρικιαστικόν, δὲν ἐπηκολούθησαν βάρβαροι διώξεις τοῦ ἀθώου πληθυσμοῦ, αἱ ὁποῖαι ἐμείωνον ἄλλοτε, τὴν ἱστορίαν τοῦ ἐνόπλου Κράτους ἀπέναντι τῶν πολιτῶν εἰς ἀνάλογον ἰταμὸν ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον εἶχε λάχει χώραν εἰς Πέτραν πρὸ ὀλίγων ἐτῶν. Ἰδοὺ διατὶ, Κύριοι, μετὰ τὴν ἀγόρευσίν μου αὐτὴν καὶ τὰς ἐξηγήσεις ἐπὶ τοῦ χαρακτῆρος καὶ τῆς ἐκτάσεως τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ἰδοὺ διατὶ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ καὶ ὀφείλω νὰ ἐπιστρέψω, ὡς ἀπολύτως ἀπαράδεκτον, περικοπὴν, εὑρισκομένην εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν — ἀξιοτίμου προκατόχου τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ. Εἰς ταύτην, ἀντικρούων τὴν ἐπερώτησίν μου, λέγει ὅτι ἡ κατάστασις καὶ τὸ ἔγκλημα, τὸ γενόμενον, δὲν ἔχουν τὴν ἀποδιδομένην εἰς αὐτὸ ὑπ’ ἐμοῦ «δι’ εὐνοήτους λόγους» ἐξαιρετικὴν διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν σπουδαιότητα. Κύριοι, σᾶς εἶπον ποίαν σημασίαν ἀποδίδομεν οἱ Ἠπειρῶται εἰς τὴν ἀσφάλειαν καὶ πόσον μία συγκίνησις ἢ καὶ νευρικότης εἶναι δικαιολογημένη, ὅταν ἁθρόα διαπράττονται ἐγκλήματα. Δὲν εἶναι ὅμως ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ κάμνῃ καὶ ποιοτικὴν ἐξέτασιν τῶν ἐπερωτήσεων. Διότι ἐνταῦθα ἀπὸ μακροῦ χρόνου συνεργαζόμεθα καὶ καλῶς γνωριζόμεθα ἀμοιβαίως. Καὶ δὲν εἶναι νοητὸν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος καὶ σήμερον μετέχει τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἄλλον Ὑπουργεῖον, νὰ μοῦ ἀποδίδῃ μίαν μομφὴν, ἡ ὁποία ἂν ἠλήθευε θὰ παρεῖχεν ἀναξίαν εἰς βάρος τοῦ ὁμιλοῦντος τὴν στιγμὴν ταύτην ὑπόνοιαν ὅτι σκοπὸς δημαγωγίας ἢ σκοπὸς ἀντιπολιτευτικῆς ἀκρατείας μὲ ὤθησεν εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Εἶναι δὲ τόσον μᾶλλον ἀδικαιολόγητος ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς, ὁ διατυπώσας τὴν φράσιν αὐτήν, καθόσον πλέον παντὸς ἄλλου γνωρίζει ἐκ τοῦ παρελθόντος μου ὅτι οὐδέποτε ὠρρώδησα ὁσάκις τὸ καθῆκον τῆς συνειδήσεώς μου μὲ ὤθησε νὰ φανῶ ἀπολύτως δυσάρεστος ὄχι μόνον πρὸς τὴν ἀντίθετον πλευράν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν πλευρὰν τὴν ἰδικήν μου. Καὶ εἰς ζητήματα παλαιά, ὅταν συνέπεσε νὰ συνεργασθῶ μετ’ αὐτοῦ, ὅπως εἰς τὸ ζήτημα τῆς Πάουερ, μὲ ἐγνώρισεν ὥστε νὰ μὴ τοῦ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὑποθέσῃ ὅτι ὑπάρχει δύναμις εἰς τὸν κόσμον ἱκανὴ νὰ μὲ κάμῃ νὰ ἀπομακρυνθῶ τῆς συνειδήσεώς μου. Ἡ ἐπερώτησίς μου, ἡ ὁποία κατατίθεται σήμερον, σκοπεῖ καὶ πάλιν ἐνίσχυσιν μᾶλλον ἢ ἐπίκρισιν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ μέτρα τῆς ἀσφαλείας καὶ διαβεβαίωσιν πρὸς αὐτὴν ὅτι ἀκριβῶς, διότι εἴμεθα ἀντιπολιτευόμενοι, εἴμεθα εἰς τὸ πλευρόν της διὰ τὴν λῆψιν παντὸς καταλλήλου μέτρου διὰ τὴν ἡσυχίαν τῆς Ἠπείρου. Διότι ἡ ὕπαρξις τῆς Ἠπείρου καὶ ἡ ἐλευθερία τῆς Ἠπείρου, ἐξ ἴσου σχεδὸν σημαίνουσα μὲ τὴν ἀπελευθέρωσίν της ἀπὸ τοῦ προαιωνίου ζυγοῦ, εἶναι ἡ διατήρησις τῆς ἀσφαλείας τῶν Ἠπειρωτῶν εἰς τὰς ἑστίας των.

§150Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος, ὅτι τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἤθελε νὰ διεξαγάγῃ συζήτησιν δὲν ἦτο θέμα ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ καὶ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον διεξήχθη ἡ συζήτησις παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος, μὲ ἀπαλλάσσει τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ νὰ ὑπερασπισθῶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶμαι ὑποχρεωμένος, διότι, ὡς ὀρθῶς ἀντελήφθην, ὁ προλαλήσας Συνάδελφος ἐσκόπει νὰ ἐνισχύσῃ τὸ ἔργον καὶ νὰ δώσῃ τὴν καλυτέραν κατεύθυνσιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ διὰ τὴν ἡσυχίαν τῆς Ἠπείρου, εἶμαι ὑποχρεωμένως, λέγω, νὰ δηλώσω ὅτι δὲν παρέλειψεν ἡ Κυβέρνησις, ἵνα προκαταβολικῶς πράξῃ ὅ,τι ἦτο δυνατὸν πρὸς ἀποκατάστασιν καὶ τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς τάξεως ἐν Ἠπείρῳ. Εὐτυχῶς, ὅπως ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἶπε, δὲν ὑπάρχει πλέον ἐν Ἠπείρῳ ὠργανωμένη λῃστεία, ὑπάρχουν διάφορα κοινὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα καὶ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα συμβαίνουν. Ἐνδεχομένως ἡ φύσις τοῦ ἐδάφους, ἐνδεχομένως καὶ ὁ ἀρήϊος χαρακτὴρ τῶν Ἠπειρωτῶν, νὰ παρουσιάζῃ ὁπωσδήποτε περισσοτέραν ἐγκληματικότητα.

§151Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὄχι, Κύριε Ὑπουργέ. Εἶναι ἡ πεῖνα καὶ ἡ ἐγκατάλειψις.

§152Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὰς συστάσεις τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου, γνωρίζομεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἤδη ἐσκέφθημεν καὶ ἀπεφασίσαμεν νὰ λάβωμεν μέτρα, ὅπως ὁ στρατὸς ἔρχεται ἐπίκουρος καὶ βοηθὸς κατὰ τὰς στιγμὰς τὰς πρεπούσας εἰς ἐνίσχυσιν τῆς χωροφυλακῆς καὶ νὰ προσπαθήσωμεν σὺν τῷ χρόνῳ, ἐφόσον παραμένομεν εἰς τὴν Ἀρχήν, νὰ ἐμπεδώσωμεν ἔτι περισσότερον τὴν τάξιν ἐν Ἠπείρῳ.

§153Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Εὐχαριστῶ.

§154Α. ΜΕΛΑΣ. Σήμερον ἀνεγράφη εἰς ἀπογευματινὴν ἐφημερίδα ὅτι οἱ ἐκτοπισμοὶ, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ γίνουν εὑρίσκουν ἀντίδρασιν ἀπὸ φίλους προσκειμένους πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅτι παρεμποδίζονται οἱ ἐκτοπισμοὶ. Θὰ παρακαλέσω ἂν ἔχῃ ἀληθείας ἡ εἴδησις, νὰ τὴν λάβητε ὑπ’ ὄψει σας καὶ νὰ ἐνεργήσητε καταλλήλως.

§155Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εὐχαριστῶ πολύ. Νὰ εἶσθε ὑπερβέβαιος ὅτι θὰ γίνῃ τὸ δυνατόν.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§157Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅτε συνεζητεῖτο ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως λάβῃ ἄδειαν ἀπὸ τὴν Βουλὴν διὰ τὴν Νομοθετικὴν Ἐξουσιοδότησιν, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποστηρίξω νὰ περιληφθῇ εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐξουσιοδότησιν καὶ θέμα περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου 5533. Ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν τοιαύτην πρότασιν γενομένην δεκτὴν καὶ συμπεριελήφθη θέμα αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου 5533, μὲ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἐκτελέσεις ἐναντίον ὀφειλετῶν ἀγροτῶν γίνονται μόνον ἐν καθυστερήσει δύο τοὐλάχιστον ἐτησίων δόσεων. Παρῆλθε τὸ δίμηνον διάστημα τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐξουσιοδοτήσεως, χωρὶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Βέβαια ἦτο δικαίωμά του. Δὲν ὑπάρχει παράβασις καθήκοντος, ἀλλὰ φαντάζομαι ὅτι ἡ ἐνέργεια αὐτή, θίγει τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία ὡς Σῶμα κυρίαρχον, ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μέριμνα ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως ἡ παράλειψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὸ ἐξουσιοδοτηθὲν θέμα, ἀποτελεῖ ἀντικείμενον Κυβερνητικοῦ ἐλέγχου ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Κύριοι, τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον. Πρὸ δύο ἐτῶν ἡ προκάτοχος Βουλὴ ἐψήφισε τὸν νόμον 5533, δυνάμει τοῦ ὁποίου, λόγῳ τῶν καταστροφῶν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, διὰ νὰ γίνῃ ἐκτέλεσις ἐναντίον ἀγρότου, πρέπει νὰ ληφθῇ ἄδεια τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Ὁ Πρόεδρος ἔχει δύο δικαιώματα: Ἢ νὰ ἀναστείλῃ ἐπὶ μίαν πενταετίαν ἀπολύτως, ἢ νὰ διατάξῃ τὴν κατὰ δόσεις ἐτησίας πληρωμὴν καὶ ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως δύο δόσεων νὰ ἐπιτρέπεται ἐκτέλεσις. Δυστυχῶς οἱ Πρόεδροι ἐκεῖνο τὸ «κατὰ τὴν κρίσιν των» ἢ νὰ ὁρίζουν ἀναστολὴν 5ετῆ ἢ νὰ ὁρίζουν δόσεις ἐτησίας, ἐνόμισαν ὅτι ἀνεφέρετο καὶ ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς καθυστερήσεως καὶ ὥρισαν ὅτι ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως μιᾶς δόσεως ἐπιτρέπεται ἐκτέλεσις. Καὶ οὕτω ὅλαι αἱ Προεδρικαὶ ἀποφάσεις σήμερον εἶναι ἐκτελεσταὶ ἐναντίον τῶν ἀγροτῶν. Κύριοι Βουλευταί, νομίζομεν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ρυθμίσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ θέμα ἀμέσου Κυβερνητικῆς ἐρεύνης. Εἶναι εὐτύχημα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ ἐπαληθεύσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Πάντως ἀποτελεῖ τοῦτο μίαν ἀρχήν. Ἀλλ’ ἕως ὅτου γίνουν αἱ ἐπαληθεύσεις, ἕως ὅτου γίνει ἡ ὁριστικὴ ρύθμισις τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, καθῆκον ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀναστολὴν τῶν διώξεων. Ἐφέτος εἴχομεν εἰς τὴν Λάρισαν σειρὰν ἀδειῶν ἐκτελέσεως καὶ ὡρίσθησαν καὶ πλειστηριασμοί. Ἕως ὅτου λοιπὸν ληφθῇ ἡ μέριμνα περὶ τῆς ὁριστικῆς ρυθμίσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν θὰ ἔχουν γίνει αἱ ἐκτελέσεις, οἱ πλειστηριασμοὶ καὶ αἱ σχετικαὶ δαπάναι. Κύριοι, τὰ χρέη τὰ ἀγροτικὰ εἶναι δύο εἰδῶν· χρέη ἠθικά, πράγματι ὀφειλόμενα καὶ χρέη ἀνήθικα. Ἐδῶ ἔχω ἕνα συμβόλαιον τοκιστοῦ ἐναντίον δύο χωρικῶν. Ἀφοῦ ἔγινε τὸ συμβόλαιον, τοὺς ἐπῆρε καὶ γραμμάτιον, ὅπερ μετεβιβάσθη εἰς τὴν Τράπεζαν. Οἱ χωρικοὶ πῆραν καὶ μίαν ἀπόδειξιν ὅτι τὸ συμβόλαιον δὲν ἰσχύει. Ἀλλ’ οἱ κληρονόμοι τοῦ τοκιστοῦ, δυνάμει τοῦ συμβολαίου, ζητοῦν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν ἄδειαν ἐκτελέσεως. Παραλλήλως ὅμως ἡ Τράπεζα ζητεῖ τὴν ἐξόφλησιν τοῦ γραμματίου, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη διὰ τὸ αὐτὸ χρέος. Καὶ ἄλλο ἔγγραφον (ἀναγινώσκει) ...«Κύριε Ζαχαρούλη, δηλῶ ὅτι σήμερον μοὶ ἀνενεώσατε δύο γραμμάτια 40.000 δραχμῶν, ὑποχρεοῦμαι δὲ νὰ σᾶς ἐπιστρέψω τὰ δύο ἄλλα γραμμάτια τῶν 40.000 δρ.». Τὸ γραμμάτιον εἶνε εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ τὰ πρῶτα καὶ τὰ δεύτερα! Κύριοι, χρέη τοιαῦτα, χρέη ἀνήθικα, εἶναι πάμπολλα. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ· ἐπειδὴ οἱ χωρικοὶ ἐφέτος εἶχον μίαν ἐσοδείαν, θὰ ἐγκαταλειφθοῦν τώρα νὰ ἐξαντληθοῦν καὶ νὰ γυμνωθοῦν ἀπὸ τοὺς τοκογλύφους; Λησμονεῖτε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ὁ Συνάδελφός σας Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπῆγεν εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ εἶπεν εἰς τοὺς ὁμολογιούχους: «Ὀφείλω, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ πληρώσω». Καὶ συζητοῦμεν ἂν θὰ πάρουν 15% ἢ 22% ἢ 30%. Ἕν Κράτος, τὸ ὁποῖον ἐπτώχευσεν, ὥστε νὰ μὴ ἠμπορεῖ νὰ πληρώσῃ φαντάζεσθε ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ πιέσῃ τοὺς πολίτας του νὰ πληρώσουν μέχρις ὀβολοῦ, ἐπειδὴ εἶναι ἀγρόται; Αὐτὴν τὴν ἐκδοχὴν δὲν τὴν δέχομαι. Οἱ ἀγρόται θὰ πληρώσουν ἀφοῦ πρῶτον γίνῃ ἡ ἐπαλήθευσις τῶν χρεῶν των. Ποῖα εἶναι τὰ πραγματικὰ χρέη; Καὶ δεύτερον, ἀφοῦ γίνει ἡ ἐπαλήθευσις τῶν πραγματικῶν χρεῶν, θὰ ἐπαληθεύσωμε τὴν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν ἑκάστου ὀφειλέτου ἀγρότου. Καὶ ἐὰν νομίζητε ὅτι ἡ διαδικασία αὐτὴ θὰ ἀπαιτήσῃ χρόνον μακρόν καὶ βιάζεσθε ὑπὲρ τῶν δανειστῶν, ἂς διαγραφοῦν οἱ τόκοι, ἂς διαγραφοῦν τὰ δικαστικὰ ἔξοδα, ἂς διαγραφοῦν καὶ 25% ἀπὸ ὅλα τὰ γραμμάτια εὐκολίας καὶ τὰ χρέη τὰ ἀνήθικα καὶ οἱ χωρικοὶ θὰ πληρώσουν τὰ 75% εἰς 5 ἢ 10 δόσεις. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἕως ὅτου γίνει οἱαδήποτε ρύθμισις τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ ἐκεῖνο, ποὺ δὲν ἔγινεν ἕως τώρα. Διὰ νόμου νὰ ἀναστέλληται πᾶσα ἐκτέλεσις ἐναντίον ἀγρότου μέχρις ὅτου ρυθμισθῇ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα τῶν χρεῶν. Διότι δὲν ἠμποροῦν οἱ χωρικοὶ νὰ μένουν ὑπὸ τὸ βάρος ἐκτελέσεων καὶ πλειστηριασμῶν καὶ αἱ 3.000 δραχμαὶ τοῦ ἀρχικοῦ χρέους νὰ γίνωνται μὲ τὰ ἔξοδα 6.000 καὶ αἱ 6.000 νὰ γίνωνται 14.000 δραχμαί. Σήμερον συμπολίτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐδημοσίευσε μίαν ἐπιστολήν, ἐκ τῆς ὁποίας καταφαίνεται ὅτι χρέος 5000 δραχμῶν ἔγινε 10.000 δραχμῶν. Καὶ ἐφυλακίσθη μὲν ὁ τοκογλύφος, ἀλλὰ τὸ χρέος παραμένει. Ἀλλὰ καὶ μὲ μόνην τὴν αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου 5533 παραμένομεν εἰς τὰ ἤδη κεκτημένα. Τὸ νὰ γίνεται ἐκτέλεσις μετὰ καθυστέρησιν δύο δόσεων εἶναι δικαίωμα κεκτημένον, ὅπερ παρηρμήνευσαν τὰ δικαστήρια. Ἑρμηνεύσατε αὐθεντικῶς τὸν νόμον. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχει Βουλὴ καὶ Κυβέρνησις. Τὴν αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου ἐζήτησε σύσσωμος ἡ Βουλὴ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐκάματε.

§158Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖτε σεῖς εἶναι ἐναντίον τῶν ἀγροτῶν. Θὰ τὸ ἰδῆτε αὐτό.

§159Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχουν τὸ δικαίωμα οἱ Πρόεδροι νὰ δίδουν καὶ τρεῖς ἀναστολάς, ἀλλὰ διὰ τοῦ νόμου περιορίζεται τὸ δικαίωμα τοῦ Προέδρου, ὅτι μόνον μετὰ δύο ἐτῶν καθυστέρησιν θὰ δικαιοῦται ὁ Πρόεδρος νὰ ἐπιτρέπῃ ἐκτέλεσιν, ἐνῶ τώρα ἐπιτρέπει καὶ μετὰ καθυστέρησιν μιᾶς δόσεως.

§160Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν περιορίζεται. Εἶναι εὐρύτατον. Σεῖς θέλετε νὰ τὸ περιορίσω.

§161Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Σεῖς λέγετε, ὅτι ἀφίνω εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ δώσῃ ἀναστολὴν καὶ τριῶν χρόνων ἀκόμη. Καὶ ἐγὼ λέγω τοῦτο, ὅτι σήμερον διὰ νὰ πάρουν οἱ χωρικοὶ ἀναστολὴν μιᾶς ἔστω δόσεως, πρέπει νὰ δεχθῇ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν παροικοῦμεν εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ Πρόεδροι ἔχουν διακοπὰς καὶ ἀναπληροῦνται ἀπὸ Πρωτοδίκας. Καὶ εἶναι φυσικὸν αὐτοὶ νὰ μὴ ἔχουν τὸ ἠθικὸν κῦρος τῶν Προέδρων διὰ νὰ εἶναι γενναῖοι εἰς ἀναστολάς.

§162ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Οἱ Εἰρηνοδίκαι εἶναι ἐξίσου ἐπιεικεῖς ὅπου χωρεῖ ἐπιείκεια, ὡς καὶ οἱ Πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν.

§163Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ ἀναστολή...

§164Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ δύο χρόνια μόνον, Ἄν ὑπάρχῃ καθυστέρησις δύο τοὐλάχιστον δόσεων, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ Πρόεδρος νὰ κρίνῃ ἂν πρέπῃ νὰ δώσῃ ἀναστολὴν ἢ ὄχι. Ἀλλὰ διὰ μίαν μόνον καθυστέρησιν νὰ ὑπάρχῃ ἐκ τοῦ νόμου προστασία ὑποχρεωτική.

§165Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡμεῖς τὸ ἔχομεν δυνητικόν, σεῖς τὸ θέλετε ὑποχρεωτικόν. Παρεξηγεῖτε τραγικῶς.

§166Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ εἶναι ὅτι ὁσάκις ὁρίζεται πληρωμὴ κατὰ δόσεις ἐξυπακούεται καὶ ἡ ἀναστολὴ τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ ἐν καθυστερήσει δύο ἐτησίων δόσεων.

§167Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Βουλευτά, εἴπετε ὅτι οἱ Πρόεδροι ἐκδίδουν ἀποφάσεις εἰς τὰς ὁποίας ὁρίζουν, κατὰ κανόνα, ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως μιᾶς δόσεως, νὰ ἐπιτρέπηται ἡ ἐκτέλεσις. Τοῦτο βεβαίως εἶναι ὅρος τῆς ἐκτελέσεως. Ἀλλὰ σᾶς λέγω: Ὅταν ὁ ὅρος αὐτὸς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐξέλθῃ δηλ. παρέλθῃ τὸ ἔτος καὶ δὲν ἐπλήρωσεν ὁ ὀφειλέτης, δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν Πρόεδρον ἐκ νέου καὶ νὰ τοῦ εἴπῃ: Κύριε Πρόεδρε,...

§168Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐρωτῶ τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν συνείδησιν καὶ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει ἡ πρόθεσις ὅλα τὰ ἀγροτικὰ χρέη, ἀνήθικα καὶ ἠθικά, νὰ πληρωθοῦν; Ἐὰν ὄχι, πρέπει νὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ πληρωθοῦν τὰ ἠθικὰ καὶ ν’ ἀποσβεσθοῦν τὰ ἀνήθικα χρέη. Ἡμεῖς δὲ ἀκόμη λέγομεν ὅτι πρέπει νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἀντοχὴ τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἕως ὅτου γίνῃ ἡ ἐξακρίβωσις, ἐπὶ δύο τοὐλάχιστον ἔτη νὰ ἔχουν προστασίαν ἀναστολῆς οἱ χωρικοὶ ἐκ τοῦ νόμου, χωρὶς νὰ περιμένουν τὴν κρίσιν τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Διότι ἡ τύχη ἑνὸς πληθυσμοῦ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰ φιλάνθρωπα αἰσθήματα τῶν Προέδρων Πρωτοδικῶν. Τὸ Κράτος, ἂν θέλῃ νὰ τοὺς προστατεύσῃ, νὰ εἴπῃ καθαρὰ ὅτι δίδει προθεσμίαν δύο ἐτῶν. Ἀλλὰ τὸ νὰ ταλαιπωρῶνται κάθε ἡμέραν διὰ 3.000, 5000, 8.000 δραχ. καὶ νὰ κάμνουν ἔξοδα 2, 5, καὶ 15.000 δρχ. δὲν εἶνε προστασία. Ἔχουν βαρυεστήσῃ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Καὶ ἐρωτῶ ὁ κόσμος αὐτὸς, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐνέχυρον καὶ ὑποθήκην τὰ σώματά του εἰς τὰς ἀρχαίας Ἀθήνας καὶ εἰς τὴν ἀρχαίαν Ρώμην καὶ ὁ ὁποῖος εὕρισκε προστασίαν καὶ ἀπὸ τὸν Σόλωνα καὶ ἀπὸ τὸν Καίσαρα, σήμερον εἰς τὰ 1933, μέ ὅλην τὴν λεγομένην ἀγροτικὴν πολιτικήν, μὲ ὅλα τὰ κόμματα τὰ ἀγροτικὰ καὶ τὰ ἐργατικά, θὰ μείνῃ ὁ κόσμος αὐτὸς εἰς τὴν διάκρισιν τῶν Προέδρων τῶν Πρωτοδικῶν; Πιστεύω ὅτι, ἂν θέλωμεν νὰ ὀρθοποδήσῃ ὁ τόπος αὐτός, θὰ πρέπῃ νὰ στρέψωμεν ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν μας εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ἐὰν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος γονατίσῃ καὶ ἡμεῖς θὰ καταποντισθῶμεν καὶ θὰ καταρρεύσωμεν. Ζητοῦμεν τὸν διὰ νόμου καθορισμὸν, ὅτι μόνον μετὰ τὴν καθυστέρησιν δύο δόσεων θὰ ἐπέρχηται ἐκτέλεσις, μὲ τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν βεβαιότητα, ὅτι εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ ρυθμίσουν ὁριστικώτερον τὸ ζήτημα τῶν χρεῶν κατὰ τρόπον ὄχι μόνον δίκαιον, ἀλλὰ καὶ κατὰ τρόπον συμφερότερον πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου.

§169Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἀνεχωρήσαμεν ἀμφότεροι ἀπὸ τὴν αὐτὴν ἰδέαν τῆς προστασίας τοῦ ἀγρότου, ἀλλὰ εὑρέθημεν πρὸ τῆς τραγικῆς παρεξηγήσεως καὶ κατελήξαμεν, αὐτὸς μὲν νὰ γίνῃ ἐπερωτῶν, ἐγὼ δὲ νὰ ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐπερώτησίν του, ἐνῷ ὤφειλεν ὁ ἴδιος ὁ ἐπερωτῶν νὰ μὲ συγχαρή διὰ τὴν στάσιν μου αὐτὴν ὡς ἐκπροσωπῶν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Ἡ ἰδική μου στάσις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ὑποστηρίζει τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἐνῷ ἡ ἰδική του πεποίθησις καὶ ἀντίληψις τὸν θέλει δέσμιον καθυστερήσεως δύο δόσεων. Κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐψηφίζετο ἡ ἐξουσιοδότησις, προσετέθη μία διάταξις ὑπ’ ἀριθμὸν 62 «περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου ἀναστολῆς τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν κ.λπ.»..... (ἀναγινώσκει) .... καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατάξεως αὐτῆς τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, τὴν ὁποίαν δὲν ἠθέλησα νὰ ἐφαρμόσω, ἔγινεν ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἔχει τὴν ἑξῆς οὐσίαν ὡς ἀναγράφεται εἰς τὸ κείμενον τῶν ἐπερωτήσεων. Ἐπερωτᾶται ὁ Ὑπουργὸς κλπ. (ἀναγινώσκει) ... Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Βουλευτήν, εἰς ποῖον σημεῖον τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως εὗρε διάταξιν ὅτι πρέπει καὶ ἐν καθυστερήσει δύο τοὐλάχιστον ἐτησίων δόσεων, νὰ ἐπιτρέπηται ἡ ἐκτέλεσις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ παραβαίνω; Μοῦ ἐζητήθη ἀπὸ τὴν ἐξουσιοδότησιν χωρὶς ἐγὼ νὰ τὸ ζητήσω νὰ ἑρμηνεύσω νόμον αὐθεντικῶς. Καὶ ἐρωτῶ ὄχι τοὺς νομικούς, ἀλλὰ καὶ τοὺς στρατιωτικοὺς τοὺς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εὑρισκομένους κ.κ. Βουλευτάς, διὰ νὰ ἑρμηνεύσω ἕνα νόμον πρέπει ὁ νόμος νὰ εἶναι ἀσαφὴς καὶ νὰ χρήζῃ ἑρμηνείας; Ὅταν ὁ νόμος εἶναι σαφὴς καὶ σαφέστατος δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ ἑρμηνείαν καὶ μάλιστα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἄμοιρος γνώσεων νομικῶν, ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ τοιοῦτόν τι. Ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἠμπορῶ νὰ εἰσηγηθῶ νομοσχέδιον τοιοῦτον, διότι ἑρμηνεύονται μόνον τὰ ἀσαφῆ. Ἁπλῆ ἀνάγνωσις τοῦ χρεωστασίου τῶν ἀγροτῶν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτήσας καὶ τὴν ὁποίαν θὰ κάμω καὶ ἐγὼ πάλιν μᾶς πείθει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη καμμίας αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου. Διότι ὁ νόμος εἶνε σαφὴς—ὁ νόμος λέγει τὰ ἑξῆς —«Ὁ Πρόεδρος δύναται ν’ ἀπαγορεύσῃ τὴν ἐπιβολὴν κατασχέσεως μέχρι πέντε ἐτῶν, ἢ κατὰ δόσεις ἐτησίας ὁριζομένων τοιούτων καὶ τοῦ χρόνου ἑκάστης καταβολῆς ὡς καὶ τὴν ἄρσιν τῶν ἐνεργηθέντων τοιούτων ἐν καθυστερήσει δύο συνεχῶν δόσεων, ἐὰν ὁ ὀφειλέτης περιέλθῃ εἰς ἀδυναμίαν πληρωμῆς ἐξ ἰδιαιτέρως ἐξαιρετικῶν λόγων καὶ ἰδίᾳ ἀφορίας, θεομηνίας κ. λπ.». Ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν ἦτο ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν ἄλλην Βουλήν. Ἐὰν ἦτο ἢ ἐὰν ἀνεγίνωσκε τὰ Πρακτικά, θὰ ἔβλεπε τοὺς ἀγῶνας ἡμῶν ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν καὶ θὰ ἔβλεπε καὶ πῶς ἡρμηνεύθη τὸ ἄρθρον τοῦτο ἀπὸ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τῇ ἐπεμβάσει τῇ ἰδικῇ μου, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀποφασίζει ὁ Πρόεδρος δὲν εἶναι ἀποφάσεις τοῦ Προέδρου— καὶ τονίζω τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἔχει σημασίαν— ἀλλὰ πράξεις. Ἡ διαφορὰ εἶναι ἡ ἑξῆς· ὅταν εἶνε ἀπόφασις, δὲν ὑπάρχει μέσον ἀνακλήσεως. Ὅταν εἶνε πρᾶξις, δύναται ὁ Πρόεδρος ἐν πάσῃ στιγμῇ, ἐὰν συντρέχουν οἱ ὅροι τοῦ νόμου, ἢ ἀζητησία τῶν προϊόντων, ἀφορία ἢ θεομηνία ἢ γενικῶς ἐξαιρετικοὶ ὄντες λόγοι ἕνεκα τῶν ὁποίων περιῆλθεν ὁ ὀφειλέτης εἰς ἀδυναμίαν ἐξοφλήσεως τοῦ χρέους, νὰ ἀνακαλῇ τὴν πρᾶξιν. Δηλονότι, ἐὰν εἷς Πρόεδρος Πρωτοδικῶν εἴπῃ, ὅτι θὰ ἐξοφληθῇ τὸ χρέος εἰς δύο ἐτησίας δόσεις πληρωτέας τὴν τάδε τοῦ μηνὸς καὶ παρέλθουν καὶ αἱ δύο ἐτήσιαι δόσεις χωρὶς ὁ ὀφειλέτης νὰ ἐξοφλήσῃ τὸ χρέος, δὲν δύναται ὁ δανειστὴς νὰ ἐκτελέσῃ κατὰ τοῦ ὀφειλέτου τὴν ἀπόφασιν, τὸ συμβόλαιον, ἐὰν συντρέχουν πάλιν λόγοι ἐξαιρετικῆς ἀφορίας, ἀζητησίας προϊόντων κλπ. ἕνεκα τῶν ὁποίων ὁ ὀφειλέτης περιέστη εἰς κατάστασιν ἀδυναμίας πληρωμῆς τοῦ χρέους, δικαιοῦται νὰ εἴπῃ εἰς τὸν Πρόεδρον. Τὸ 1930 ἐξεδώσατε μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ὁρίζει δύο ἐτησίας δόσεις. Ἐπειδὴ ἐγὼ εὑρίσκομαι ἕνεκα ἀφορίας ἢ ἀζητησίας τῶν προϊόντων μου εἰς κατάστασιν νὰ μὴ δύναμαι νὰ πληρώσω τὸ χρέος, σᾶς παρακαλῶ νὰ κάμητε τὸ χρέος πενταετές. Ὁ Πρόεδρος ἀνακαλεῖ τὴν πρᾶξιν του καὶ λέγει, ὅτι τὸ 1930 εἶπον νὰ πληρώνεται εἰς δύο ἐτησίας δόσεις· τὸ 1933, ἕνεκα τῶν λόγων τούτων ἀποφαίνομαι νὰ πληρωθῇ εἰς πέντε δόσεις. Αὐτὴ ἦτο ἡ τραγικὴ παρεξήγησις, ἡ ὁποία συμβαίνει μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ ἐπερωτῶντος. Ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτῶν τί εἶπεν; Ἦλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τῷ ἐξήγησα πῶς ἔχει τὸ ζήτημα. Μοῦ εἶπεν· ἐὰν ὁ ὀφειλέτης καθυστερήσῃ δύο δόσεις, τότε νὰ ἔχῃ δικαίωμα ὁ δανειστὴς νὰ προβαίνῃ εἰς ἐκτέλεσιν καὶ ἐγὼ τοῦ λέγω· Φίλε μου, σύ μοῦ ζητεῖς δυὸ χρόνια καὶ ἐγὼ δίδω ἄλλα τρία χρόνια εἰς τὸν ὀφειλέτην. Δὲν θέλω νὰ δεσμεύσω τὸν ὀφειλέτην μ’ αὐτὸ, ποὺ λὲς σὺ, διότι ἐὰν τὸ ἔκαμνα, ὁ ὀφειλέτης μετὰ τὴν καθυστέρησιν δύο δόσεων θὰ εὑρίσκετο ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀπειλῆς τῆς ἐκτελέσεως. Ἐγὼ θέλω, ἐὰν ὁ ὀφειλέτης ἐξακολουθῇ ἕνεκα λόγων ἀφορίας, ἀζητησίας προϊόντων καὶ ἄλλων ἐξαιρετικῶν λόγων νὰ μὴ δύναται νὰ πληρώσῃ, νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ τοῦ δώσῃ νέαν προθεσμίαν. Αὐτὸ εἶναι ἡ τραγικὴ παρεξήγησις, ἡ ὁποία συμβαίνει μεταξὺ μας καὶ νομίζω ὅτι εἶμαι ἄξιος συγχαρητηρίων, διότι δὲν ἐδέσμευσα τὸν ἀγροτικὸν κόσμον δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν, κατὰ παρανόησιν τοῦ νόμου, ἐζήτει ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτῶν.

§170Α. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Εἴδομεν ἀποφάσεις Προέδρων Πρωτοδικῶν καὶ λέγουν ὅτι ἐν περιπτώσει...

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, κ. Βουλευτά.

§172Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ στηριχθῆτε εἰς τὰς ἀποφάσεις τῶν Προέδρων, διὰ νὰ ἐλέγξητε τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ νόμος κατηρτίσθη ὑπὸ τῆς ἄλλης Κυβερνήσεως καὶ πολὺ ὀρθῶς ἀνέθεσε τὴν κρίσιν εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, ὄργανον ἀνώτερον τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, εἰς τὸν ὁποῖον ἀφῆκε μεγάλα περιθώρια. Οἱ Πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν εἶνε καὶ αὐτοὶ ἄνθρωποι καὶ μάλιστα δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἀκούονται καὶ παράπονα ἀπὸ πολὺν κόσμον ἐναντίον τῶν ἀποφάσεων τῶν Προέδρων, οἱ ὁποῖοι ἄγονται εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεών των ἀπὸ πνεῦμα φιλαγροτικόν. Αὐτὰ εἶναι τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν Προέδρων. Τώρα ἐξακολουθεῖ νὰ ἐπιμένῃ ὁ ἐπερωτῶν, ὅτι ἔπρεπε ἐγὼ νὰ δεσμεύσω τοὺς ἀγρότας, ἂν καθυστερήσουν δύο δόσεις, καὶ ἀκόμη δὲν θέλει νὰ πεισθῇ ὅτι ἔχει ἄδικον. Διότι δὲν πρόκειται νὰ ἑρμηνεύσω κἄτι τι τὸ ἀσαφές, ἀλλὰ νὰ παρερμηνεύσω τὴν διάταξιν τοῦ νόμου κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ εἶνε ἐναντίον τοῦ πραγματικοῦ συμφέροντος τῶν ἀγροτῶν. Ἐὰν ὁ ἐπερωτῶν ἐξακολουθῇ νὰ ἐπιμένῃ ὅτι ἔχει δίκαιον εἰς τὴν γνώμην του καὶ ἐγὼ ἄδικον, θὰ τὸν μεταπείσω ὅτι ἔχω ἐγὼ δίκαιον καὶ αὐτὸς ἄδικον. Εἰς τὴν Λάρισαν φαίνεται ὅτι ἐγένοντο καὶ μερικαὶ ἐκτελέσεις. Εἰς ὅσας περιφερείας οἱ κ. Βουλευταὶ ἐζήτησαν τὴν ἐπέμβασίν μου παρὰ τοῖς Προέδροις διὰ λόγους ἀφορίας, δὲν ὤκνησα αὐτοστιγμεὶ νὰ τηλεγραφήσω, ὅπως ἔπραξα διὰ τὴν περιφέρειαν Δράμας, τὴν περιφέρειαν Καβάλλας, τὴν περιφέρειαν Ἠλείας—μετὰ τὴν τελευταίαν καταστροφήν. Καὶ διὰ τὴν περιφέρειαν Λαρίσης ἀπέστειλα ἀμέσως τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: «Πρόεδρον Πρωτοδικῶν— Ἐπληροφορήθην ὅτι ἐκ θεομηνίας κατεστράφη ἡ παραγωγὴ περιφέρειας Πρωτοδικείου Λαρίσης. Ἐὰν οὕτως ἔχωσι τὰ πράγματα συνιστῶμεν ὑμῖν ὅπως κρίνητε μετ’ εὐμενείας τὰς αἰτήσεις ἀναστολῆς ἐπαγγελματιῶν καὶ ἀγροτῶν, ἵνα οὗτοι δυνηθῶσιν εἰς τὸ μέλλον ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των». Ἔστειλα ἕτερον τηλεγράφημα εἰς τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν Λαρίσης νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ πόσαι εἶναι αἱ πράξεις ἀναστολῆς ἐκτελέσεως κατ’ ἀγροτῶν καὶ ἀπαντᾷ: «Ἀναστολὰς ἐχορήγησα 1005, ἀδείας 129. Ἄδειαι κατὰ πλεῖστον ἀφορῶσι μικρὰ ποσὰ κατ’ ἀρχὴν δικασθέντας ὀφειλέτας». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν Λαρίσης. Ἔστειλα τηλεγράφημα εἰς τὸ Γεωργικὸν Γραφεῖον Λαρίσης, ἐὰν ὑπάρχῃ εὐφορία καὶ δὲν μοῦ ἔστειλεν ἀπάντησιν τοῦτο. Ἐκτὸς αὐτοῦ μέχρι σήμερον δὲν ἔλαβα ἀπὸ κανένα συνεταιρισμὸν ἀγροτικόν, ἀπὸ καμμίαν ἀγροτικὴν περιφέρειαν, διαμαρτυρίας ὅτι ἐγένοντο ἐκτελέσεις, εἰμὴ μόνον ἐκ τῆς ἐπαρχίας Λαρίσης. Οὐδὲν τηλεγράφημα ἔλαβον καὶ προχθὲς μόνον ἀπὸ τὴν περιφέρειαν Σερρῶν καὶ Δράμας, αἱ ὁποῖαι διεμαρτύροντο ὅτι ἐγένοντο κατασχέσεις ἐπὶ θυμωνιῶν, ἁλωνιζομένου σίτου. Τοὐναντίον ἔχω ἀπειρίαν τηλεγραφημάτων, ἀπὸ Δικηγορικοὺς Συλλόγους, ἀπὸ Ἐμπορικὰ Ἐπιμελητήρια καὶ ἀπὸ ἄλλους ἐπαγγελματικοὺς Συλλόγους, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται κατ’ ἐμοῦ, διαμαρτύρονται καὶ μὲ κατηγοροῦν ὅτι ἐξακολουθῶ νὰ ἔχω ἐν ἰσχύϊ τὸ χρεωστάσιον τῶν ἀγροτῶν. Εἶναι σωρεία τηλεγραφημάτων ἀπὸ ὁλόκληρον κόσμον, διὰ τῶν ὁποίων κατηγοροῦμαι ὅτι δὲν εἰσήγαγον οὐδὲ ἕν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ εἶχον δεσμεύσει τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Καὶ κατηγοροῦμαι καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ ἀντιαγροτικῇ πολιτικῇ χωρὶς νὰ λησμονηθῇ ὅτι δὲν δύναται νὰ δοθῇ ἀπὸ τοὺς ἀγρότας ἡ μομφὴ αὕτη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ταύτης, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀπηγόρευσε τὴν εἰσαγωγὴν σφαγίων ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς καὶ ἐπωλήθησαν εἰς μεγαλειτέρας τιμὰς τὰ διάφορα ζῷα εἰς τὸ ἐσωτερικόν καὶ συνελέγησαν μεγάλα ποσὰ ἀπὸ τοὺς ἀγρότας. Δὲν δύνασθε νὰ κατηγορήσητε ἐπὶ ἀντιαγροτισμῷ ἐμέ, τὸν ὑποστηρίζοντα τὰ συμφέροντα καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἀγροτῶν, ὅταν δὲν ἠθέλησα, παρὰ τὰς φωνὰς καὶ τὰς διαμαρτυρίας τόσου κόσμου νὰ παρατείνω τὸ δικαιοστάσιον, τὴν ἀναστολὴν τῶν παραγραφῶν, ὅταν ἐτέθην ἀντιμέτωπος ὁλοκλήρου αὐτοῦ τοῦ κόσμου, εἰπὼν ὅτι δὲν δύναται νὰ παραταθῇ τὸ δικαιοστάσιον. Καὶ γνωρίζετε πόσα ἑκατομμύρια ὠφελήθησαν οἱ ἀγρόται ἐκ τῆς παραγραφῆς τῶν κατ’ αὐτῶν ἀπαιτήσεων. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κατηγορήσητε ἐπὶ ἀντιαγροτισμῷ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἐμειώσαμε τὸν φόρον τοῦ καπνοῦ καὶ τὸ καπνικὸν παρακράτημα τοῦ συναλλάγματος. Δὲν δύνασθε νὰ μᾶς κατηγορήσητε ἐπὶ ἀντιαγροτισμῷ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι προχθὲς ἀκόμη εἰσηγάγομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ διακανονισμοῦ τῶν χρεῶν τῶν ἀγροτῶν. Δι’ αὐτὸ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξακολουθεῖ νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν παρερμηνείαν, ἡ ὁποία μᾶς φέρει εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαφωνῶμεν. Νομίζω ὅτι θὰ ἐπείσθητε μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον, ὅτι ἐγὼ ἔχω δίκαιον. Καὶ ἂν εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἑρμηνεύσεως θὰ τὸ ἀπέρριπτεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ θὰ ἀπεδεικνύετο ὅτι εἶμαι ἀγράμματος νομικῶς, θὰ μοῦ ἔλεγεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή: «Τὶ νομοσχέδιον εἰσήγαγες καὶ πῶς τὸ εἰσήγαγες εἰς τὴν ἐπιτροπήν;». Θὰ μοῦ ἔλεγον Κύριε Ὑπουργέ τῆς Δικαιοσύνης, δὲν βάζεις τὰ γυαλιά σου καὶ δὲν μοῦ λέγεις τὶ νὰ ἑρμηνεύσωμεν; Ὑπάρχει τι τὸ ἀσαφὲς εἰς τὸν νόμον ἢ εἶναι σαφέστατος; Ἑρμηνεύονται τὰ σαφῆ; Ἄλλο τὸ ζήτημα ἐὰν θ’ ἀποφασισθῇ ἡ τροποποίησις αὕτη θὰ γίνῃ δι’ ἰδιαιτέρου Νόμου, ὄχι δι’ ἑρμηνευτικοῦ. Καὶ ὅταν μοῦ ἔλεγεν ἡ Ἐπιτροπὴ· μὲ αὐτό, τὸ ὁποῖον θέλεις νὰ κάμῃς, τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου, κ. Ὑπουργέ, προστατεύεις τὸν ἀγρότην ἢ τὸν καταδικάζεις; Τὶ θὰ ἀπαντήσω ἐγώ, τοὺς προστατεύω; Δὲν δύναμαι νὰ ψευσθῶ. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν, λέγω, ὅτι παρὰ τὴν ἐπιμονὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας· μοῦ εἶπεν ἐπανειλημμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ κάμωμεν ἑρμηνευτικὸν νόμον, νὰ βάλωμεν δύο δόσεις. Ἐγὼ ἀπήντησα ὅτι τοὺς δίδω τὸ δικαίωμα καὶ μετὰ τέσσαρας δόσεις νὰ μὴ πληρώνουν. Ἐπανειλημμένως συνεζήτησα καὶ προσεπάθησα νὰ τὸν πείσω καὶ ἔπεισα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσαγάγωμεν τοιοῦτον νομοσχέδιον ἀντιαγροτικὸν, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀντίθετον πρὸς τὴν ἀγροτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ὥστε βλέπετε, κ. Χατζηγιάννη, ὅτι δὲν ἔχετε οὐδὲν δίκαιον νὰ μὲ μεμφθῆτε, ἀλλὰ ἐπερίμενα μᾶλλον νὰ μὲ συγχαρῆτε.

§173ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Μικροεπαγγελματίας δὲν ἔχετε εἰς τὴν περιφέρειάν σας, δανειστὰς τῶν ἀγροτῶν δὲν ἔχετε. Διατὶ δὲν ὁμιλεῖτε καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς σήμερον; Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ὑποστηρίζετε περισσότερον τὴν ἄποψίν σας, διότι ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ νόμου, παρέχουσα τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς ἀναστολῆς ἢ μὴ τῶν χρεῶν τῶν ἀγροτῶν, ἡ δυνητικὴ διάταξις, προστατεύει καὶ τὴν ἑτέραν πλευρὰν, τὴν πλευρὰν τῶν μικροεπαγγελματιῶν, οἱ ὁποῖοι στενάζουν κατὰ τὴν σημερινὴν ἐποχήν, οἱ ὁποῖοι εἶνε ἄξιοι πάσης ὑποστηρίξεως καὶ πάσης εὐκολίας.

§174Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ παρατήρησίς σας εἶνε λογικωτάτη καὶ αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε τὴν στιγμὴν αὐτήν, τὴν ἔκαμα καὶ ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ 1931 τὸ ἀγροτικὸν χρεωστάσιον, καὶ εἶπον ὅτι ἡ προστασία καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν εἶναι μονόπλευρα. Ἡ ζωή, ἡ οἰκονομική, σήμερον εἶναι μία ἄλυσος. Ἐὰν κόψωμε τὸν ἕνα κρῖκον, θὰ πέσῃ ὁλόκληρος ἡ ἄλυσος· καὶ εἶπον ὅτι αὐτὰ τὰ μέτρα πρέπει νὰ λαμβάνωνται καὶ διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας, οἱ ὁποῖοι πλήττονται ἐκ τοῦ μέτρου τούτου τοῦ χρεωστασίου καὶ τοὺς ὁποίους καθιστῶμεν ὅλους ὑποψηφίους πτωχούς. Ὅλη ἡ τάξις αὐτὴ εὑρίσκεται εἰς τραγικὴν θέσιν. Καὶ χθὲς εἰς τὸ Ἐπιμελητήριον, ὅταν ἐγένετο τὸ συνέδριον καὶ ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα τῶν χρεῶν, ἀνέπτυξα τὴν γνώμην μου καὶ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶπον τὰ ἑξῆς: Ἀναμένω τὰ ἀποτελέσματα τοῦ Σεπτεμβρίου, διὰ νὰ ἴδω ἐὰν οἱ ἀγρόται θὰ δυνηθοῦν νὰ εὑρεθοῦν εἰς τὴν θέσιν νὰ πληρώσωσιν ἐκ τῶν χρεῶν μέρος εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, καὶ μέρος εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας. Τότε βεβαίως, θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ὑπάρχουσα κατάστασις. Ἄν οἱ ἀγρόται, εὑρισκόμενοι πρὸ τοῦ Γαργαντούα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἀπορροφηθοῦν ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία θὰ εἰσπράξῃ...

§175Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Μὴ λέγετε τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν Γαργαντούα. Ὅλη ἡ Θεσσαλία ὀφείλει 200 ἑκατομμύρια εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἐνῷ μόνον ἡ ἐσοδεία τῆς Θεσσαλίας τῶν σιτηρῶν ἀνέρχεται εἰς 1.180.000.

§176Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐὰν οἱ ἀγρόται δὲν δυνηθοῦν νὰ πληρώσουν μέρος εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας τότε βεβαίως πρέπει νὰ σκεφθῶμεν διὰ χρεωστάσιον ὀλίγων ἐτῶν τῶν ἐπαγγελματιῶν, διότι ἡ κατάστασίς των εἶναι τραγική. Ἀλλὰ ταῦτα θὰ λυθοῦν καὶ θὰ ἐξετασθοῦν, ἀφοῦ ἴδωμεν τί ποσοστὸν θὰ καταστῇ δυνατὸν ἐφέτος νὰ πληρωθῇ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας, καὶ τοῦτο θὰ τὸ ἴδωμεν ἐφέτος. Αὐτὰ εἶχον νὰ ἀπαντήσω καὶ νομίζω ὅτι ἔπεισα τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ τῆς πράξεώς μου ταύτης, ἢ μᾶλλον διὰ τῆς μὴ ἐνεργείας μου, ὠφέλησα τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ δὲν ἔβλαψα, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής, ὁ ἐπερωτήσας.

§177Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μόνον δύο λέξεις. Βλέπω ὅτι, δυστυχῶς, ἐξακολουθεῖ ἡ τραγικὴ παρεξήγησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἡμεῖς δὲν εἴπομεν ὅτι πρέπει νὰ χάσουν οἱ χωρικοὶ τὰ εὐεργετήματα, ποὺ ἔχουν ἐκ τοῦ νόμου.

§178Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Διαβάσατε τὴν ἐπερώτησίν σας.

§179Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως. Δὲν λέγομε νὰ χάσουν τὰς δόσεις τῶν 5 ἐτῶν καὶ νὰ τὰς περιορίσουν μόνον διὰ δύο χρόνια. Ποῖος τὸ λέγει αὐτὸ; Λέγομεν τοῦτο, Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὸ ποῦ γίνεται σήμερον, ὅτι ἅμα ἔχει γίνει καθυστέρησις μιᾶς χρονιᾶς, δύναται ὁ Πρόεδρος νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐκτέλεσιν, νὰ γίνῃ διὰ δύο χρόνια. Ποῦ λοιπὸν εὑρίσκετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡμεῖς ἀπεμπολοῦμεν τὰ δικαιώματα τῶν γεωργῶν;

§180Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δύναται δι’ ἑρμηνείας νὰ γίνῃ αὐτό;

§181Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Λοιπὸν οἱ χωρικοὶ προστατεύονται περισσότερον διὰ τῆς ζητουμένης αὐθεντικῆς ἑρμηνείας. Δεύτερον, ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ὑπάρχοντος νόμου. Ὁ νόμος αὐτὸς δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὸς διὰ τὸν Πρόεδρον, εἶναι δυνητικός. Ἐὰν ὑπάρχουν αἱ προϋποθέσεις, τότε ἢ θὰ δώσῃ ἀπόλυτον πενταετῆ ἀναστολὴν ἢ θὰ ὁρίσῃ δόσεις. Ἀλλ’ ὅταν ὁρίσῃ δόσεις, τότε μόνον μετὰ καθυστέρησιν δύο ἐτῶν αἴρονται τὰ εὐεργετήματα τοῦ νόμου. Καὶ ἐφόσον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει παρεξηγήσει τὸν νόμον αὐτόν, ὀφείλομεν νὰ τὸν ἑρμηνεύσωμεν. Κύριοι, ἠκούσατε τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Χίλιαι ἀναστολαὶ καὶ 600 ἄδειαι ἐκτελέσεως μόνον εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Λαρίσης, πόσαι θὰ εἶναι ἀπὸ σήμερον καὶ ἐφεξῆς; Πέντε χιλιάδες τοὐλάχιστον. Συνεπῶς δέν ὑπάρχει ἄλλη θεραπεία τοῦ κακοῦ, παρὰ ἡ τροποποίησις τοῦ νόμου, ὥστε νὰ ἀναστέλλωνται αἱ ἐκτελέσεις τῶν ἀποφάσεων κατ’ ἀγροτῶν μέχρι τέλους τοῦ ἑπομένου ἔτους.

§182Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ζήτημα ἑρμηνείας, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Χατζηγιάννης νομίζει ὅτι ἡ ἀναστολὴ πρέπει νὰ αἴρεται μόνον μετὰ δύο καθυστερήσεις, τότε πρέπει νὰ κάμωμεν ἕνα νέον νόμον.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν, ὥρα 6 μ.μ. (Ὥρα 9 καὶ 30 μ.μ.)