1933.08.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15η

ΤΕΤΑΡΤΗΣ 9 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1933

Προεδρία κ. Χ. ΒΟΖΙΚΗ

(Ὥρα 5 καὶ 30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). (Τῇ προσκλήσει τοῦ κ. Προέδρου προσέρχεται καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον ὁ Βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γεώργιος Στράτος).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ὑποβάλλει δικογραφίας κατὰ τῶν Βουλευτῶν κ.κ. Ν. Κουπαρούσου, Θ. Δεσύλλα, Ι. Μοναστηριώτη, Ε. Βενιζέλου, Μ. Μαντᾶ, Θ. Χαβίνη, Π. Γαρουφαλιᾶ, Σ. Τρικούπη, Σ. Πιστολάκη. Γ. Βαρβούτη, Σ. Χατζήμπεη. Α. Θεολογίτη, Σ. Σπέντζα, Π. Λεβαντῆ καὶ ζητεῖ τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν αὐτῶν. —Ὁ Νικ. Μανιάτης, ἀξιωματικὸς τοῦ Μηχανικοῦ, ὑποβάλλει διαμαρτυρίαν κατὰ τῶν διατελεσάντων Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τοῦ 1921 μέχρι σήμερον ἐπὶ παραβάσει τῶν κειμένων νόμων καὶ τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ Συντάγματος, μετὰ τοῦ ἐπισήμου δικαστικοῦ φακέλλου τῆς ὑποθέσεώς του. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει πράξεις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικῶν ἐνταλμάτων ὑπ’ εὐθύνην τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, Συγκοινωνίας, Στρατιωτικῶν, Οἰκονομικῶν, Ἀεροπορίας. —Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Πάργας καὶ ἀκτημόνων καὶ προσφύγων Πάργας, ζητούντων τὴν παράδοσιν τῶν κτημάτων Μουκατᾶ πρὸς διανομήν, καὶ τὴν μὴ ἀναχώρησιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ Φιλιππίδου. —Ὁ Κωνσταντῖνος Δ. Καρπέτης, κάτοικος Ἀθηνῶν, ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὴν παράγρ. 11 τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου 5467 πρὸς διακανονισμὸν ἀδικήματος, προελθόντος ἐκ τῆς ἀναστολῆς πληρωμῶν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. —Ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις Ἑλλὰς διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην διάλυσίν της. Ὁ Βουλευτής κ. Α. ΛΟΥΛΗΣ καταθέτει ὑπόμνημα τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ροδόπης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐπέκτασιν τοῦ χορηγουμένου ἐκ τῆς μετατροπῆς ποινῶν ἐπιδόματος εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ εἰς τοὺς τοιούτους τῶν ἐπαρχιῶν. —Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ καταθέτει αἴτησιν τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ἰωαννίνων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐπέκτασιν τοῦ χορηγουμένου ἐκ τῆς μετατροπῆς ποινῶν ἐπιδόματος εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ εἰς τοὺς τοιούτους τῶν ἐπαρχιῶν. —Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ καταθέτει αἴτησιν τῶν κατωτέρω δικαστικῶν ὑπαλλήλων Πρεβέζης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐπέκτασιν τοῦ χορηγουμένου ἐκ τῆς μετατροπῆς ποινῶν ἐπιδόματος εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, ὡς καὶ εἰς τοὺς τοιούτους τῶν ἐπαρχιῶν. Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. ΛΟΥΛΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἰδιωτῶν Τεχνιτῶν Κρατικῶν Ἐργοστασίων, ζητοῦντος τὴν προσθήκην διατάξεως εἰς τὸν νόμον 4436. Ἀνακοινῶ ἐπίσης ὅτι κατετέθησαν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: —Παρὰ τοῦ κ. Γ. ΚΟΝΔΥΛΗ (Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν): 1) «Περὶ ἐγκρίσεως γενομένης δαπάνης διὰ κληρικοὺς παρακολουθήσαντας στρατιωτικὴν ἀποστολήν». 2) «Περὶ πληρώσεως θέσεων Στρατιωτικῶν Δικαστικῶν Συμβούλων Δʹ. τάξεως κλπ.». Παρὰ τοῦ κ. Ν. ΕΥΛΑΜΠΙΟΥ (Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν) σχέδιον νόμου· «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 10 Σεπτεμβρίου 1931 Συμβάσεως περὶ φορολογικοῦ καθεστῶτος τῶν ξένων αὐτοκινήτων». Παρὰ τοῦ κ. Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) σχέδιον νόμου· «Περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου». Παρὰ τοῦ κ. Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗ (Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας) σχέδιον νόμου· «Περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Παιδείας». Παρὰ τοῦ κ. Ι. ΡΑΛΛΗ (Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν). τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος νομοθεσίας περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς ταύτας τοῦ νόμου 5493 περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν». 2) «Περὶ κυρώσεως τῶν Ἀναγκαστικῶν Διαταγμάτων 1) τῆς 13 Ἰουνίου 1933, καὶ 2) τῆς 12 Ἰουλίου 1933 ἀμφοτέρων «περὶ ἀναβολῆς τοῦ χρόνου τῆς διενεργείας τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἐκλογῶν καὶ περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν ὑφισταμένων δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ἀρχῶν κλπ.». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος τῆς 26 Μαΐου 1933 «περὶ καταργήσεως τῆς παραγράφου 9 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 2824 καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 108 τοῦ αὐτοῦ νόμου». 4) «Περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ νόμου 5418 περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ, περὶ προσόντων κλπ. τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». 5) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν» καὶ 6) «Περὶ προσθήκης τῆς § 3 εἰς τὸ ἄρθρον 196 τοῦ Κώδικος τῆς Δημοτικῆς καὶ Κοινοτικῆς νομοθεσίας». Παρὰ τοῦ κ. Ι. ΘΕΟΤΟΚΗ (Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας) σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 15ης Ἰουλίου 1933 «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῆς § 2 τοῦ ἄρθρου 151 τοῦ νόμου 4173 περὶ Δασικοῦ Κώδικος κλπ.» καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15–7–1933 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 4173 «περὶ διαθέσεως καρπώσεως δημοσίων δασῶν κλπ.». 3) «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28ης Ἰουνίου 1933 Ν. Δ. «ερὶ ἐξασφαλίσεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου ἐπὶ τῶν ἀποκαλυπτομένων ἐν Μακεδονίᾳ γαιῶν» καὶ 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἰουνίου 1933 Ν. Δ. «περὶ διαθέσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀποστραγγιζομένων γαιῶν». —Ὁ Βουλευτὴς κ. Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «Περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ, Γ. ΠΑΡΑΒΑΝ-

ΤΗΣ, Λ. ΤΣΙΡΙΓΩΤΗΣ, Δ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΡ. ΕΥ-

ΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ, Γ. ΤΣΟΝΤΟΣ–ΒΑΡΔΑΣ, Γ. ΤΣΟ-

ΧΑΣ, Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ, Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ, Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥ-

ΛΟΣ, Ι. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «Περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 24 τοῦ ἀπὸ 9–2–31 Π. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς Εὐελπίδων». Οἱ Βουλευταί κ.κ. Α. ΛΟΥΛΗΣ, Γ. ΚΑΓΙΑΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 207 τοῦ ἰσχύοντος Δασικοῦ Κώδικος». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. ΑΛΚ. ΛΟΥΛΗΣ καὶ Γ. ΚΑΓΙΑΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 5237 τοῦ 1931 καὶ ἐπὶ τῶν πτυχιούχων τῆς ἰατρικῆς Σχολῆς, τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν κλάσιν τοῦ 1929». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ καὶ Τ. ΓΕΩΡΓΙΑ-ΔΗΣ ὑποβάλλουσιν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 26 § γʹ τοῦ Ν. Δ. τῆς 4 Ἰουλίου 1933 περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τοῦ νόμου 3782 «περὶ μετατροπῆς ποινῶν» ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 4132 καὶ διαθέσεως τοῦ προϊόντος αὐτοῦ». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ, Π. ΓΑΡΟΥ-

ΦΑΛΙΑΣ, Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ, Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ, Ι. ΑΝΔΡΙΟ-

ΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΧΛΩΡΟΣ, Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ, Η. Α-

ΠΟΣΚΙΤΗΣ, Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας περὶ σωματικῆς Ἀγωγῆς». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ, Ι. ΝΙΚΟΛΙ-

ΤΣΑΣ, Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ, ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ, Γ. ΚΑ-

ΛΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ, ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νόμου 5650 «περὶ ἀντικαταστάσεως καὶ ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου 4491 «περὶ ἀσφαλείας ἀγροτικῶν κτημάτων». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ, Ι. ΝΙΚΟΛΙ-ΤΣΑΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 102 τοῦ νόμου 4173 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ Ν. 5698 τοῦ 1911». Ἐπίσης ἀνακοινῶ, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἐγγράφου του, γνωρίζει πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ Προεδρικοῦ Διατάγματος ἀνετέθη εἰς αὐτὸν ἡ Διεύθυνσις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐφόσον θὰ διαρκέσῃ ἡ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀπουσία τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Δ. Μαξίμου. Ἐπίσης ὅτι δι’ ἑτέρου Διατάγματος ἀνετέθη προσωρινῶς ἡ Δ)σις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸν Ὑπουργόν Γενικὸν Διοικητὴν Κρήτης κ. Ι. Μουντζουρίδην, γενομένης ἀποδεκτῆς τῆς παραιτήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ι. Ράλλη, παραμένοντος, ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας.

§3ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀνακοινώσεως τῆς παραιτήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν θέλω νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§5ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν μέχρι σήμερον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ τίνες λόγοι ὑπηγόρευσαν τὴν ἀποχώρησίν του ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ὑπάρχουν φῆμαι, αἱ ὁποῖαι καὶ διὰ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων εἶδον τὸ φῶς, ὅτι ἡ ἀποχώρησίς του ὀφείλεται εἰς ἀξιώσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἔθετε τοῦτο ὡς ὅρον τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης στάσεώς της.

§6ΜΙΑ ΦΩΝΗ ΕΚ ΤΟΥ ΘΕΩΡΕΙΟΥ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ. Εὖγε!

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶνε κατάλληλος ἡ στιγμὴ διά τοιαύτην συζήτησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κυρίαν, ποὺ ἐφώναξε, τὴν εἰδοποιῶ ὅτι θὰ δώσω ἐντολὴν νὰ τὴν βγάλουν ἔξω.

§8Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ὑποβληθείσης ἐρωτήσεως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δικαίωμά σας, ἀλλ’ ἔκαμα τὴν παρατήρησιν ὅτι δὲν εἶνε κατάλληλος ἡ στιγμή.

§10Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἀεροπορίας). Θὰ ἀπαντήσω μὲ δύο λέξεις, διὰ νὰ βεβαιώσω τοὺς κ.κ. Βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι μοῦ ἀπηύθυναν διὰ τοῦ κ. Εὐστρατιάδου τὴν ἐρώτησιν ὅτι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν ἀποχώρησίν μου ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι καθαρῶς προσωπικοί. Δὲν ἠδυνάμην, μετὰ τὴν ἔναρξιν μάλιστα τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, νὰ ἔχω τὸ βάρος δύο Ὑπουργείων καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μὲ ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὸ ἕνα. Οὐδεὶς ἕτερος λόγος τῆς παραιτήσεώς μου ὑπάρχει.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ θλίψεως ἀγγέλλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν θάνατον ἐκλεκτοῦ Συναδέλφου, τοῦ Βουλευτοῦ Παρνασσίδος Ἰωάννου Τζίβα. Τὸ Προεδρεῖον ἐνήργησε πᾶν ὅ,τι ἐπεβάλλετο εἰς αὐτὸ ἐκ τῶν καθηκόντων του. Κατέθεσε στέφανον, συνώδευσε τὴν κηδείαν καὶ διεβίβασε τὰ συλλυπητήρια τῆς Βουλῆς εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ μεταστάντος.

§12Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις ἔπραξεν ἐπίσης τὸ καθῆκον της, αἰσθάνεται ὅμως τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσῃ καὶ ἐνταῦθα τὴν βαθυτάτην της λύπην διὰ τὸν θάνατον τοῦ ἐκλεκτοῦ Συναδέλφου.

§13Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴμεθα σύμφωνοι διὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Προεδρείου.

§14Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ ἡμεῖς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§16Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὀλίγαι μέχρι τοῦδε ἐγένοντο συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, καθόσον αὕτη εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην, ἐκ διαφόρων λόγων, κατ’ ἐπανάληψιν νὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας της. Ἐλπίζω εἰς τὸ ἐφεξῆς νὰ συνεχισθῶσιν τακτικαὶ αἱ συνεδριάσεις, ὥστε καὶ τὸ νομοθετικὸν ἔργον καὶ τὰ ἄλλα Κοινοβουλευτικὰ καθήκοντά μας νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιτελέσωμεν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι πάντες εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συντελέσωμεν εἰς τοῦτο, ἵνα καὶ τὴν κοινὴν γνώμην ἀπαλλάξωμεν ἀπὸ τῆς πνιγηρᾶς ἀτμοσφαίρας, ἥτις ἀπό τινος ἔχει δημιουργηθῇ ἐκ διαφόρων ἀνευθύνων φημῶν καὶ συζητήσεων ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Τοῦτο πρώτη ἡ Κυβέρνησις ἀντιλαμβάνεται ὡς καθῆκον της καὶ ὡς ἀπαραίτητον στοιχεῖον διὰ τὸ ἔργον ἡμῶν, καὶ ὁμοία ἀντίληψις, εἶμαι βέβαιος, ὅτι κρατεῖ εἰς πάντας ἐνταῦθα ἀνεξαρτήτως τῆς πτέρυγος εἰς ἥν ἕκαστος ἀνήκει, ἀφοῦ ἄλλωστε καὶ πάντες ὑπέχομεν εὐθύνας ἀπέναντι τοῦ ἀποστείλαντος ἡμᾶς ἐνταῦθα λαοῦ. Ἐν τούτοις, καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν, ἡ νομοθ. ἐργασία δὲν ἀνεστάλη καθ’ ὁλοκληρίαν, καὶ ὡς κατὰ τὰς πρώτας ἑβδομάδας καὶ κατὰ τὸ τελευταῖον δίμηνον, διὰ τῆς ἐπὶ τούτῳ συστάσεως κατὰ τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος μικτῆς Ἐπιτροπῆς Βουλῆς καὶ Γερουσίας ἐλήφθησαν διάφορα νομοθετικὰ μέτρα ἐπὶ θεμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα εἶχε παρασχεθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν παρὰ τῶν δύο Σωμάτων ἡ ἀπαιτουμένη κατὰ τὸ Σύνταγμα ἐξουσιοδότησις. Τὰ ὡς πρὸς τοῦτο ἐκδοθέντα Νομοθετικὰ Διατάγματα, ἐγκαίρως καὶ ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ Συντάγματος προβλεπομένης προθεσμίας θέλουσιν ὑποβληθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον Ὑμῶν καὶ τῆς Γερουσίας πρὸς ἔγκρισιν. Τὴν Κυβέρνησιν, κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν, ἐκτὸς τῶν συνήθων νομοθετικῶν ἔργων, ἀπησχόλησεν ἰδιαιτέρως τὸ πρόβλημα τὸ οἰκονομικὸν καὶ εἰδικῶς, τὸ ἀφορῶν τὸν διακανονισμὸν μετὰ τῶν ὁμολογιούχων τῶν τόκων τοῦ ἐξωτερικοῦ παγίου δανείου. Δυστυχῶς ἡ Χώρα μας ἀπό τινος ἔχει περιέλθει εἰς οἰκονομικὴν κρίσιν καὶ ἐκτὸς ἄλλων στερήσεων, εἰς ἃς ὑπεβλήθη περιῆλθεν εἰς θέσιν νὰ μὴ δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ πλήρως καὶ εἰς τὰς ἐκ δανείων ὑποχρεώσεις της. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἤδη ἔτους, ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἀνέστειλε τὴν ὑπηρεσίαν τῶν χρεωλυσίων, ὡς πρὸς δὲ τοὺς τόκους, διὰ μὲν τὰ ἐσωτερικὰ πάγια δάνεια περιώρισε τούτους διὰ νόμου κατὰ 25%, διὰ δὲ τὰ ἐξωτερικὰ πάγια διὰ συμβάσεως μετὰ τῶν ὁμολογιούχων, κατὰ Σεπτέμβριον παρελθόντος ἔτους, συναφθείσης ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Βαρβαρέσου. Ὡς πρὸς τοὺς καθυστερημένους τόκους τῆς παρελθούσης χρήσεως, συνεφώνησε νὰ πληρωθῶσι 30%, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ μέχρι 35% ἀναλόγως τῆς δυναμικότητος τῆς Χώρας, ἐξεταζομένης κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον καὶ διὰ τὸ μένον ἀκάλυπτον ποσὸν τῆς δόσεως νὰ ἐκδοθῶσιν ἔντοκα χρεωστικὰ ὁμόλογα. Ταὐτοχρόνως δὲ συνεφωνήθη διαιτησία διὰ τὰ εἰς χρυσὸν φερόμενα δάνεια, ἂν ἡ ὑπηρεσία τούτων θὰ ἐγίνετο εἰς χρυσὸν ἢ εἰς συνάλλαγμα. Ἐκ τῆς συμβάσεως ταύτης, ὡς γνωστόν, ἐξετελέσθη μόνον τὸ ἀφορῶν τὴν καταβολὴν τῶν 30%, τὰ ὁποῖα κατεβλήθησαν κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰανουάριον, ὑπὸ τῆς ὑπ’ ἐμὲ Κυβερνήσεως μεθ’ ἱκανῆς δυσχερείας, ἰδίᾳ διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ συναλλάγματος, καὶ μάλιστα, ὡς θὰ ἐνθυμεῖσθε, ἱκανὴ διὰ τὴν καταβολὴν ταύτην ἐγένετο συζήτησις καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς καὶ ἀντιρρήσεις διετυπώθησαν καὶ παρ’ αὐτοῦ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ὁποίου εἶχε συνομολογηθῆ ἡ σύμβασις, τὰς ὁποίας ὅμως ἦρεν οὗτος ἐν τέλει, ἀναγνωρίσας ὅτι καλῶς ἐγένετο ἡ πληρωμή. Ἤδη, προκειμένου νὰ διακανονισθῶσι τὰ τῆς ὑπηρεσίας τῶν τόκων τούτων διὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, θέλουσα νὰ ἀποφύγῃ οἱανδήποτε μετὰ τῶν πιστωτῶν προστριβὴν καὶ ἔκδηλον νὰ καταστήσῃ τὴν καλὴν πίστιν τῆς Χώρας ἔναντι τούτων, εὐθὺς μόλις ἀνέλαβε τὴν Ἀρχήν, καὶ πρὶν ἢ προβῇ εἰς ὁριστικὴν κατάρτισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἦλθεν εἰς συνεννόησιν μετὰ τῶν ὁμολογιούχων πιστωτῶν πρὸς ἔρευναν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς Χώρας, διὰ τὴν διαπίστωσιν τῆς δυναμικότητος ταύτης ἀπέναντι τῶν πιστωτῶν της. Συνεπείᾳ τῆς συνεννοήσεως ταύτης ἦλθον ἐνταῦθα ἐμπειροτέχναι τῆς Διεθνοῦς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τοὺς ὁποίους ἀνετέθη τὸ σχετικὸν ἔργον ἐντὸς τοῦ καθωρισθέντος ὡς πρὸς τοῦτο πλαισίου. Τὴν ἐνέργειαν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως ἀνεκοίνωσα ἤδη, ὡς θὰ ἐνθυμεῖσθε, εἰς τὴν Βουλήν, κατ’ ἄλλην συνεδρίασιν αὐτῆς καὶ χωρὶς τότε παρ’ οὐδενὸς νὰ ἐπικριθῇ εὑρέθη πρὸς ταύτην σύμφωνος καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ κατόπιν τούτων συνταχθεῖσα ἔκθεσις τῶν ἐμπειρογνωμόνων ὑπεβλήθη εἰς τὴν κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον γενομένην ἐν Λονδίνῳ σύσκεψιν τῆς Διεθνοῦς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐνεκρίθη ὑπὸ ταύτης. Δὲν θὰ σᾶς ἐκθέσω ἤδη τὰ τῆς ἐκθέσεως ταύτης, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε ἐκ τῶν δημοσιεύσεων τοῦ τύπου· θέλει ἐν τούτοις καὶ ἰδιαιτέρως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ αὕτη εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτάς, ὅπως τὴν ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει κατὰ πᾶσαν τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν ζητημάτων συζήτησιν. Δύναμαι μόνον νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἔκθεσις αὕτη πιστοποιοῦσα τὴν πραγματικὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Χώρας, ἀπετέλεσε σπουδαῖον ἡμῶν βοήθημα κατὰ τὰς μετὰ τῶν ὁμολογιούχων πιστωτῶν διαπραγματεύσεις, ὄχι μόνον ὡς ἐκ τῆς ἀντικειμενικότητος αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ καθόσον ἐγένετο μετὰ προηγουμένην συνεννόησιν μετὰ τῶν ὁμολογιούχων πιστωτῶν καὶ προήρχετο καὶ ἐξ ἀντιπροσώπων Διεθνοῦς Οἰκονομικοῦ κύρους, καὶ ἀνηκόντων εἰς ὀργανισμὸν ὁμοίου κύρους. Κατόπιν τῆς ἐκθέσεως ταύτης, ἡ εἰς Λονδῖνον μεταβᾶσα ἀντιπροσωπεία τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τῶν δύο Ὑπουργῶν, τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπελήφθη διαπραγματεύσεων πρὸς διακανονισμὸν τοῦ πληρωτέου τόκου ὁμολογιακοῦ μας δανείου. Αἱ διαπραγματεύσεις αὗται ὑπῆρξαν ἀρκετὰ μακραί. Θὰ σᾶς ἀναφέρω δὲ ἤδη τὰ κυριώτερα τούτων σημεῖα. Οἱ ἐκπροσωποῦντες τὴν Κυβέρνησιν δύο Ὑπουργοί, κατ’ ἀρχήν, ἔθεσαν ζητήματα ἀπέναντι τῶν ὁμολογιούχων, ὡς βάσιν τῆς συνεννοήσεως. Τὸ πρῶτον ἀφεώρα τὸν συνδυασμὸν τοῦ καθορισμοῦ τοῦ πληρωτέου τόκου μὲ τὴν ἐπαύξησιν τῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διαθέσεως τῶν προϊόντων τῆς Χώρας μας καὶ ἰδίᾳ τοῦ καπνοῦ. Δυστυχῶς οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὁμολογιούχων οὐδεμίαν ἠθέλησαν νὰ δεχθῶσι συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεώς μας ταύτης, τονίσαντες ἀπεριφράστως εἰς τὰς ἐπανειλημμένας καὶ ἐπιμόνους σχετικὰς αἰτήσεις μας ὅτι, ἂν καὶ λίαν εὐχαρίστως θὰ ἔβλεπον τὴν αὔξησιν τῶν ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν ἐν Ἀγγλίᾳ, ἡ ἀνάληψις σχετικῆς ὑποχρεώσεως ἐξέρχεται τῆς δικαιοδοσίας των καὶ θὰ ἦτο ἑπομένως ἀνεφάρμοστος. Ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία ἐν τούτοις δὲν παρέλειψε νὰ ἐπιμείνῃ ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἐπεδίωξε δὲ νὰ θέση καὶ γενικώτερον τὸ ζήτημα διὰ τῆς ὑποβολῆς εἰς τὴν ἐν Λονδίνῳ οἰκονομικὴν διάσκεψιν προτάσεως δι’ ἧς συνιστᾶτο ἡ σύναψις μεταξὺ ὀφειλετριῶν καὶ πιστωτριῶν Χωρῶν εἰδικῶν συμβάσεων προωρισμένων νὰ ἐπιτρέψωσι τὴν ἐξαγωγὴν προσθέτου τινὸς ποσότητος προϊόντων εἰς τὰς πιστωτρίας Χώρας, ἐπὶ τῷ εἰδικῷ σκοπῷ τῆς πληρωμῆς τῶν χρεῶν. Εἰδικώτερον, προκειμένου περὶ τῆς Χώρας μας, ἡ πρόσθετος ἐξαγωγὴ θὰ συνίστατο εἰς τὰ καπνά, τὰ ὁποῖα βαρύτατα μειονεκτοῦσι ἐν τῇ ἀγορᾷ τοῦ Λονδίνου ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἀμερικανικῶν καπνῶν καὶ τῆς χορηγουμένης εἰς τὰ ἀποικιακὰ τοιαῦτα βρεττανικῆς προτιμήσεως. Ἡ πρότασις αὕτη, ὑποστηριχθεῖσα ἐν τῇ Οἰκονομικῇ Ἐπιτροπῇ τῆς Διασκέψεως καὶ ὑπὸ τῶν ἀντιπροσωπειῶν τῶν ἄλλων ὀφειλετριῶν Χωρῶν, ἕνεκα τῶν ἀντικρουομένων συμφερόντων ἄλλων χωρῶν, δὲν ηὐδοκίμησεν ἐγκαταλειφθεῖσα βραδύτερον ὑπὸ τῆς Διασκέψεως. Ἄς ἐλπίσωμεν ἐν τούτοις, ὅτι ἡ ριφθεῖσα ἰδέα θὰ δυνηθῇ ἐν τῷ μέλλοντι νὰ ἀποβῇ καρποφόρος καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀποβλέπουσα εἰς τὴν κατὰ πάντα τρόπον αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν μας, θὰ καταβάλῃ ἐπίσης καὶ ὡς πρὸς τοῦτο πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν. Ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐθεώρησεν ἐπιβεβλημένον νὰ ὑποβάλῃ τὴν πρότασιν ταύτην, ὄχι μόνον χάριν τῶν προϊόντων τῆς Χώρας ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ ἵνα καταστήσῃ πλέον ἐμφανεῖς εἰς τοὺς ὁμολογιούχους τὰς προσπαθείας της, ὅπως διὰ τῆς βελτιώσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ της ἐμπορίου ἐπιτύχῃ τὴν ὑπὸ καλυτέρους ὅρους ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀρχὴν ἐπίσης ἐτέθη, ἦτο ὅπως ὁ διακανονισμὸς τῶν τόκων γίνῃ ὁριστικῶς ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένου ποσοστοῦ, καθοριζομένων καὶ δεικτῶν εὐημερίας πρὸς ἐνδεχομένην αὔξησιν διὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη, ἐφόσον ἐπήρχετο οἰκονομικὴ βελτίωσις τῆς Χώρας μας, καὶ νὰ μὴ γίνῃ οὗτος προσωρινῶς διὰ τὸ τρέχον καὶ μόνον ἔτος. Εἶνε πρόδηλον ὅτι ὁ ὁριστικὸς διακανονισμὸς θὰ διηκόλυνε σημαντικῶς καὶ τὰς μετὰ τῶν πιστωτῶν συνεννοήσεις μας καὶ εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς Χώρας θὰ συνετέλει, πρὸς ὄφελος καὶ αὐτῶν τῶν πιστωτῶν. Ἀρκεῖ πρὸς τοῦτο νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ μόνον ἡ ἐντεῦθεν ἐπερχομένη τάξις εἰς τὰ οἰκονομικά, ἡ ἄρσις τῆς ἑκάστοτε διακυμάνσεως τοῦ χρέους καὶ πάσης μετὰ τῶν πιστωτῶν προστριβῆς, τὰ ὁποῖα καὶ οὐσιωδῶς θὰ προήγαγον τὴν πίστιν τῆς Χώρας. Ἀλλὰ δυστυχῶς οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὁμολογιούχων ἀπέκρουσαν καὶ τὴν πρότασίν μας ταύτην, καὶ μόνον ἐδέχθησαν τὸν διακανονισμὸν ἐκτὸς τοῦ τρέχοντος καὶ διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος. Αἱ μετὰ τοῦτο πλέον διαπραγματεύσεις μετὰ τῶν ὁμολογιούχων περιωρίσθησαν εἰς τὸν καθορισμὸν τοῦ πληρωτέου ποσοῦ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν τόκων τῶν δύο τούτων ἐτῶν. Αἱ πρὸς τοῦτο διαπραγματεύσεις θὰ ἦσαν εὐχερεῖς, ἐφόσον ὡς βάσις τούτων ἐτίθετο ἡ ἔκθεσις τῶν ἐμπειροτεχνῶν περὶ τῆς οἰκονομικῆς τῆς Χώρας καταστάσεως. Ἀλλ’ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὁμολογιούχων δὲν ἐδεικνύοντο πρὸς τοῦτο διατεθειμένοι. Καὶ εἶνε μὲν ἀληθὲς ὅτι οὐδεμία τοιαύτη συμφωνία εἶχεν ἐπέλθει, κατὰ τὴν σχετικὴν μετ’ αὐτῶν συνεννόησιν πρὸς ἔρευναν τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως, οὐχ’ ἧττον ὅμως ὡς ἐκ τῶν ὅρων καὶ τῶν συνθηκῶν ὑφ’ ἃς εἶχε συνταχθῇ ἡ ἔκθεσις τῶν ἐμπειρογνωμόνων, εἴχομεν πάντα λόγον νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἐπὶ ταύτης θὰ ἐστηρίζοντο αἱ διαπραγματεύσεις. Συνεπείᾳ τούτου αἱ προταθεῖσαι εἰς ἡμᾶς κατ’ ἀρχὰς ἀξιώσεις παρὰ τῶν ὁμολογιούχων ὑπῆρξαν ἀληθῶς ὑπέρογκοι, ἀλλ’ ὡς ἦτο ἑπόμενον, ἀπέκρουσαν ταύτας οἱ ἡμέτεροι ἀντιπρόσωποι. Περιωρίσθησαν δ’ οὗτοι νὰ προσφέρωσιν ἀρχικῶς μόνον τὸ ποσοστὸν τῶν 15%, τὸ ὁποῖον ἀντεπεκρίνετο εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν ἐμπειρογνωμόνων. Συμφώνως πρὸς ταύτην τὸ μόνον ὑπόλοιπον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ παρόντος οἰκονομικοῦ ἔτους διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ὅλων τῶν τόκων τῆς τρεχούσης χρήσεως, ἀνήρχετο εἰς 912 ἑκατομμύρια δραχμῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπολογίζονται καὶ πᾶσαι αἱ ἐφαρμοσθεῖσαι οἰκονομίαι καὶ αἱ πρόσοδοι πάσης φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως, ἡ ὁποία κατ’ ἀνάγκην δὲν δύναται νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τὰς βαρέως ἐκ τῆς μέχρι σήμερον φορολογίας πληττομένας λαϊκὰς τάξεις, αἵτινες ἔχουσιν ἀνάγκην ἀνακουφίσεως. Ἡ ὑπηρεσία δὲ τοῦ δημοσίου χρέους, δι’ ἣν τὸ ποσὸν τοῦτο ἔδει νὰ χρησιμοποιηθῇ, εἶνε α) τοῦ ἐξωτερικοῦ παγίου χρέους, ἀνερχομένη εἰς 2361 ἑκατομμύρια δραχμῶν, εἰς χαρτίνας λίρας καὶ μὲ τὴν τρέχουσαν τιμὴν συναλλάγματος ὑπολογιζομένη, β) ἡ τῶν λεγομένων ἀναποφεύκτων ὑποχρεώσεων, περιλαμβάνουσα τὸ κυμαινόμενον ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικὸν χρέος, ἀνερχόμενη εἰς 125 ἑκατομμύρια δραχμῶν, τῆς ὁποίας οὐδεμία εἶνε δυνατὴ μείωσις καὶ γ) ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐσωτερικοῦ παγίου χρέους ἐξ 825 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἡ ὁποία ὡς ἀνέφερον ἤδη, ἐμειώθη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους κατὰ 25%. Μετὰ τὰς διαφόρους διαπραγματεύσεις, αὗται κατέληξαν παρὰ μὲν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν δανειστῶν εἰς τὴν πρότασιν καταβολῆς διὰ τὰ δύο ἔτη καθ’ ἑξαμηνίαν 25% καὶ 30% διὰ τὸ πρῶτον καὶ 35 καὶ 40% διὰ τὸ δεύτερον. Πρὸς ὑποστήριξιν τῆς προτάσεώς των ταύτης, οἱ δανεισταὶ ἐπεκαλοῦντο πρὸ παντὸς, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὕρηται κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο εἰς βελτίονα οἰκονομικῶς θέσιν τῆς τοῦ παρελθόντος, κατὰ τὸ ὁποῖον κατέβαλε 30% καὶ συνεπῶς ἔδει διὰ τὰ δύο ἑπόμενα νὰ καταβληθῇ ἐν συνόλῳ ποσοστὸν πέραν τοῦ καταβληθέντος κατὰ τὸ παρελθόν, ἠξιοῦτο δὲ πέραν τῶν ἀνωτέρω ποσῶν τῶν τοῦ 25 ἢ 30%, ἐφόσον ὁ διακανονισμὸς περιωρίζετο εἰς τὸ τρέχον ἔτος μόνον. Ταῦτα ἀπετέλεσαν τὴν τελικὴν πρότασιν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὁμολογιούχων διὰ τὴν ὁποίαν καὶ ἐπέμειναν, οὐδὲν λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει ἐκ τῶν ἀντιρρήσεων, τῶν γενομένων παρὰ τῶν ἑλλήνων ἀντιπροσώπων σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπ’ αὐτῶν ἐπικαλουμένην βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς Ἑλλάδος οὐδὲ κἂν τὸ γεγονός, ὅτι ἡ κατὰ τὸ παρελθὸν καταβολὴ τοῦ 30% δὲν ἀντεπεκρίνετο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους ἐκείνου, ἀφοῦ οὗτος κατέλιπεν ἔλλειμμα πέραν τῶν 400 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἡ τελικὴ δὲ προσφορὰ τῶν ἡμετέρων ἀντιπροσώπων ἔφθασεν εἰς 22% διὰ τὸ πρῶτος ἔτος καὶ εἰς 27½% διὰ τὸ δεύτερον, μὲ ἐνδεχομένην αὔξησιν τῆς τελευταίας μέχρι 32½% ἐφόσον δεῖκται τῆς εὐημερίας καθοριζόμενοι θὰ ἐπέτρεπον τοῦτο. Ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία προέβη εἰς τὴν προσφορὰν ταύτην, καίτοι ὑπερβαίνουσαν τὴν ἐκ τῆς ἐκθέσεως τῶν ἐμπειρογνωμόνων ἐνδεικνυομένην καθόσον ἐθεώρει ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποφύγῃ πᾶσαν ρῆξιν μετὰ τῶν ὁμολογιούχων, ὁ μετὰ τῶν ὁποίων φιλικὸς διακανονισμὸς καὶ διὰ θυσίας γενόμενος θὰ ἦτο χρήσιμος διὰ τὴν Χώραν καὶ οὐσιωδῶς θὰ ἐξυπηρέτει τὴν πίστιν ταύτης. Ὀφείλω δὲ νὰ σημειώσω, ὅτι μὲ τὴν προσφορὰν ταύτην ὁ προϋπολογισμὸς, τόσον τοῦ τρέχοντος ἔτους, ὅσον καὶ τοῦ ἑπομένου ἔτους, ἄνευ ἀπροβλέπτου μεταβολῆς τῶν πραγμάτων εἶνε προωρισμένος νὰ καταλίπῃ ἔλλειμμα μεγαλείτερον μὲν διὰ τὸ τρέχον, ὀλιγώτερον δὲ διὰ τὸ προσεχὲς, καθόσον οὗτος θὰ εἶναι ἀπηλλαγμένος τῆς ἐξ 190 ἑκατομμυρίων δραχμῶν δόσεως διὰ τὰ ἀντιτορπιλλικά, μὲ τὴν ὁποίαν βαρύνεται τὸ τρέχον ἔτος. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ἀφοῦ οὐδεμία καθίστατο δυνατὴ συνεννόησις μετὰ τῶν ὁμολογιούχων, οἱ Ἀντιπρόσωποι Ὑπουργοὶ ἠναγκάσθησαν νὰ καταλίπωσι τὸ Λονδῖνον καὶ νὰ ἐπανέλθωσιν ἐνταῦθα, δηλώσαντες εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τούτων, ὅτι τοῦτο δὲν σημαίνει ρῆξιν τῶν διαπραγματεύσεων, ἀλλ’ εἰς ὅ σημεῖον εἶχον φθάσει αὗται παρίστατο ἀνάγκη ὅπως ἔλθωσιν εἰς ἄμεσον συνεννόησιν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως. Πρὸ δὲ τῆς ἐκ Λονδίνου ἀναχωρήσεως ἔλαβον καὶ τελικὸν σημείωμα παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὁμολογιούχων, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπανελαμβάνοντο αἱ κατὰ τὰ ἀνωτέρω προτάσεις των, μὲ τὴν προσθήκην, ὅτι διὰ τὸ ἀκάλυπτον μέρος τῆς δόσεως τῶν τόκων θὰ ἐπληρώνοντο τόκοι 2%. Ὡς πρὸς τὴν προσθήκην ταύτην, κατὰ τὰς γενομένας διαπραγματεύσεις, οὐδεμία εἶχε γίνει νύξις, εἴτε συζήτησις οἱαδήποτε, τοὐναντίον δὲ μάλιστα ἐξ ὡρισμένων γεγονότων εἶχε σχηματισθῆ εἰς τοὺς ἡμετέρους ἀντιπροσώπους πεποίθησις, ὅτι τοιαύτη ἀξίωσις πρόσθετος, ἐπιβαρύνουσα τὸν προϋπολογισμόν, δὲν θὰ ἐπεβάλλετο. Κατὰ τὰς μετὰ τῶν δανειστῶν διαπραγματεύσεις μας, κ. κ. Βουλευταί, κατεβάλαμεν πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως ἐπέλθῃ φιλικὸς μετὰ τούτων γενικὸς διακανονισμός, ἔστω καὶ μὲ θυσίας, ὅπως οὕτω, ὅσον τὸ δυνατὸν πληρέστερον, ἀνταποκριθῶμεν πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις μας καὶ διαφυλάξωμεν τὴν πίστιν τῆς Χώρας. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον εἴχομεν ὑπ’ ὄψει ὅτι μεταξὺ τῶν ὁμολογιούχων τὸ ἥμισυ περίπου εἶναι Ἕλληνες πολῖται καὶ διάφορα ἑλληνικὰ κοινωφελῆ ἱδρύματα ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα, ἐκτὸς τῆς ὑποχρεώσεώς μας πρὸς αὐτὰ ὡς δανειστῶν, εἴχομεν καὶ καθῆκον νὰ μεριμνήσωμεν ὅπως ὑποστῶσι τὰς κατὰ τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρας στερήσεις καὶ ἀποφύγωσι τοὺς πολλοὺς ἐκ τῶν στερήσεων τούτων εὐνοήτους κινδύνους, καθόσον, ὡς γνωστόν, καὶ ἐκ χρεωστικῶν ὁμολόγων τοῦ Κράτους συνίσταται τὸ οὐσιωδέστερον μέρος τῆς περιουσίας πολλῶν τούτων. Τὸ ζήτημα τῆς ὁριστικῆς ρήξεως τῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῶν ὁμολογιούχων ἢ τῆς ἐξακολουθήσεως τῶν μετ’ αὐτῶν περαιτέρω διαπραγματεύσεων πρὸς ἐπίτευξιν φιλικοῦ διακανονισμοῦ, ἀπησχόλησεν, ὡς ἦν ἑπόμενον, μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν ἐνταῦθα τῶν εἰς Λονδῖνον μεταβάντων ἀντιπροσώπων τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ πολὺ ταύτην καὶ εἰσέτι τὴν ἀπασχολεῖ. Τὰς ἐν Λονδίνῳ διαπραγματεύσεις ἀνεκοινώσαμεν εἰς εἰδικὴν ἐπὶ τούτῳ σύσκεψιν πρὸς τοὺς ἐκπροσωποῦντας τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Οὗτοι εὑρέθησαν ἀντίθετοι πρὸς τὰς σχετικὰς ἐνεργείας μας, ἐπιφυλαχθέντες νὰ ἐκθέσωσιν εἰδικῶς τὰς γνώμας των κατὰ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν. Ἐν τέλει δέ, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν ἐν ἐκκρεμότητι τὰς μετὰ τῶν ὁμολογιούχων πιστωτῶν διαπραγματεύσεις προέβημεν, διὰ τοῦ ἐν Λονδίνῳ πρεσβευτοῦ τῆς Ἑλλάδος, εἰς σχετικὸν διάβημα δυνάμενον νὰ διευκολύνῃ τὴν λύσιν. Ἀλλὰ περὶ τούτου θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ ἐκταθῶ εἰς σχετικὰς ἀνακοινώσεις, ἐφόσον αἱ διαπραγματεύσεις εἶνε ἐκκρεμεῖς ἔτι. Εὐελπιστῶ ὅτι τὸ γενόμενον διάβημα θὰ μᾶς ἀγάγῃ εἰς αἴσιον τέρμα.

§17Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἕως πότε, Κύριε Πρόεδρε, ἐλπίζετε νὰ ἔχητε ἀποτέλεσμα;

§18Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλπίζω ταχέως καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν θὰ δυνηθῶ νὰ ἀνακοινώσω τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Ἐξέθηκα λοιπὸν πρὸς ὑμᾶς, Κύριοι Βουλευταί, ἐν γενικότητι μὲν, ἀλλὰ καὶ πάσῃ ἀκριβείᾳ τὰ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως γενόμενα σχετικῶς πρὸς τὸν διακανονισμὸν τῶν τόκων τοῦ ὁμολογιακοῦ ἐξωτερικοῦ δανείου τοῦ Κράτους. Τὸ ζήτημα πᾶς τις ἀντιλαμβάνεται ποίαν σπουδαιότητα ἔχει, ὡς πρὸς τὰ οἰκονομικὰ ἐν γένει τῆς Χώρας. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀναμείνῃ τὴν ἐπὶ τούτων γνώμην τῆς Βουλῆς, ἵνα, ὅταν αὕτη νομίσῃ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ, ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦτο συζήτησις, τότε νὰ γίνῃ αὕτη. Τὸ θέμα τοῦτο, ἀφορῶν τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ Κράτους, ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ὅτι ἐξέρχεται τοῦ πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ οἱ Κύριοι Βουλευταί, ἐκφέροντες τὴν γνώμην των, θὰ ἀποσκοπήσωσι βεβαίως εἰς τὸ νὰ παράσχωσι τὴν ὀφειλομένην συμβουλήν των διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων τῆς Χώρας. Ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ ὅτι σήμερον δὲν θὰ εἶνε σκόπιμος ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ ὅτι πρὸς τοῦτο δέον νὰ ἀναμείνωμεν τὸ ὁριστικὸν τῶν συνεννοήσεων τέρμα. Ἡ Κυβέρνησις, ἐκτὸς τούτων, ὡς ἦτο ἑπόμενον, παρηκολούθησε μετὰ πάσης προσοχῆς τὴν ἐν Λονδίνῳ καταβληθεῖσαν προσπάθειαν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς διεθνοῦς οἰκονομικῆς κρίσεως, προσεπάθησε δὲ διὰ τῶν δύο ἐκεῖ ἀποσταλέντων μελῶν αὐτῆς, γνωστῆς εἰδικότητος περὶ τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα, νὰ συμβάλῃ καὶ αὐτὴ εἰς τὴν εὐόδωσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Διασκέψεως. Καὶ εἰς τὴν προταθεῖσαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Διασκέψεως δασμολογικὴν ἀνακωχήν, προσεχώρησε προθύμως, ἐλπίζουσα ὅτι διὰ τοῦ μέσου τούτου θὰ συνετέλει εἰς τὴν δημιουργίαν καταλλήλου ἀτμοσφαίρας ἐν τῇ ὁποίᾳ ἡ Διάσκεψις θὰ ἠδύνατο νὰ προχωρήσῃ ἀνεμποδίστως εἰς τὸ ἔργον της. Εἰς τὰς δύο μεγάλας ἐπιτροπὰς τῆς Διασκέψεως, τὴν οἰκονομικὴν καὶ τὴν νομισματικὴν, ἡ Κυβέρνησις ἐνεπιστεύθη τὴν ἀντιπροσώπευσιν τῶν ἀπόψεών της εἰς τοὺς ἀναφερθέντας Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, οἵτινες οὐ μόνον τὰ καθαρῶς ἑλληνικὰ συμφέροντα ἠδυνήθησαν νὰ ὑποστηρίξωσιν, ὁσάκις ἐτέθησαν ἐπὶ τάπητος, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον παρηκολούθησαν τὴν τόσον κρίσιμον διὰ τὴν τύχην τῆς ἀνθρωπότητος ἐργασίαν τῆς Διασκέψεως. Ἀνέφερα ἤδη τὰ ἀνωτέρω τὰς προσπαθείας τῆς Ἑλληνικῆς ἀντιπροσωπείας πρὸς συνδυασμὸν τῆς πληρωμῆς παρὰ τῶν ὀφειλετριῶν Χωρῶν, διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς ἐξαγωγῆς τῶν προϊόντων των πρὸς τὰς δανειστρίας Χώρας. Αἱ γενικώτεραι ὅμως συνθῆκαι, ὑφ’ ἃς εἰργάσθη ἡ Διάσκεψις καὶ εἰδικώτερον ἡ γνωστὴ διαφωνία περὶ τὴν νομισματικὴν σταθεροποίησιν δὲν ἐπέτρεψαν εἰς αὐτὴν νὰ καταλήξῃ εἰς ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα καὶ οὕτω, καὶ ἡ ἐκ μέρους ἡμῶν καταβληθεῖσα προσπάθεια, δὲν ἀπέδωκε τοὺς ἀναμενομένους καρπούς. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἐλπίζει βασίμως, ὅτι ἡ ἀπὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Διασκέψεως διαμορφουμένη κατάστασις θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ταχυτέραν συνέχισιν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἡ ἀνθρωπότης ὁλόκληρος καὶ ἡμεῖς μετ’ αὐτῆς, προσδοκῶμεν τὴν ὁριστικὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως. Πρὶν ἢ καταλίπω τὸ Βῆμα, Κύριοι Βουλευταί, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ φέρω τὸν λόγον καὶ εἰς τὸ κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν ἐπισυμβὰν ἀπαίσιον περιστατικὸν τῆς βδελυρᾶς κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἀποπείρας, τὸ ὁποῖον, ὡς ἦτο φυσικόν, διετάραξεν ὁλόκληρον τὸν ἑλληνικὸν λαόν, καὶ ὁμόθυμος παρ’ αὐτοῦ, ἄνευ διακρίσεως πολιτικῶν φρονημάτων, ἐξεδηλώθη ἡ κατὰ τοῦ ἐγκλήματος ἀγανάκτησις. Ἡ Κυβέρνησις βαθεῖαν ἠσθάνθη τὴν θλῖψιν διὰ τοῦτο καὶ ἐκ τῶν πρώτων ἐξεδήλωσε τὴν ἀγανάκτησίν της κατὰ τοῦ ἀποτροπαίου ἐγκλήματος, τὴν ὁποίαν καὶ ἀπὸ τοῦ Βήματος τούτου ἐπαναλαμβάνω νὰ ἐκφράσω. Ἡ Κυβέρνησις εὐθὺς μόλις ἔλαβε γνῶσιν τοῦ περιστατικοῦ προέβη εἰς τὰ ἀναγκαῖα μέτρα καὶ διέταξε τὴν μετὰ πάσης αὐστηρότητος ἐνέργειαν πρὸς ἀνακάλυψιν καὶ δίωξιν τῶν ἐνόχων οἱοιδήποτε καὶ ἂν ἦσαν οὗτοι. Αἱ ἁρμόδιαι δικαστικαὶ Ἀρχαί, πιστῶς ἐκτελοῦσαι τὸ καθῆκον των, εἶμαι βέβαιος ὅτι ταχέως θὰ φέρωσιν εἰς φῶς ὁλόκληρον τὴν ἀλήθειαν. Δυστυχῶς ἡ διὰ τοῦ τύπου συζήτησις ἐξέτρεψε τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς ὀφειλομένης αὐτῷ θέσεως καὶ ἐν πολλοῖς ἐχρησίμευσεν αὕτη, ὡς ἔναυσμα παθῶν καὶ πρὸς νέον χωρισμὸν τοῦ λαοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ πρόσφορον εὗρε τὸ ἔδαφος μετὰ τὰ συμβάντα τῆς 6ης παρελθόντος Μαρτίου. Ἡ Κυβέρνησις, οὔτε δύναται, οὔτε ἔχει λόγον οἱονδήποτε νὰ παρακωλύσῃ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ ἐπὶ τοῦ θέματος συζήτησιν καὶ ν’ ἀσκηθῇ οἱοσδήποτε κατ’ αὐτῆς ἔλεγχος. Ἔχει ὅμως τὴν δικαίαν ἀξίωσιν ὅπως ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης δοθῇ ἡ προσήκουσα κατεύθυνσις καὶ εἰς τὰς ἐκτὸς τῆς Βουλῆς συζητήσεις, ἵνα ἡ ἠρεμία τοῦ τόπου ἀποκατασταθῇ καὶ ἐπικρατήσῃ ἡ ὀφειλομένη γαλήνη. Ἔχομεν ἀνάγκην κ. κ. Βουλευταί, διὰ τὴν ἠρεμίαν τοῦ τόπου καὶ τὴν γαλήνην, ὅπως ψυχραίμως καὶ μὲ ὅλην τὴν δύναμίν μας καὶ ἐν πάσῃ τῇ δυνατῇ ψυχικῇ ἑνότητι, ἐπιδοθῶμεν εἰς τὸ βαρὺ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ ἐπιτελέσωμεν, ὅπως ἐξαγάγωμεν τὴν Χώραν ἐκ τῆς μεγάλης οἰκονομικῆς δυσπραγίας, ἥτις τὴν κατατρύχει καὶ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς τόσας πολλὰς ἄλλας ἀνάγκας τοῦ λαοῦ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅστις νὰ δύναται νὰ λησμονήσῃ τὸ μέγα τοῦτο καθῆκον. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαζαράκης ἔχει τὸν λόγον.

§20Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. (Ἀναγιγνώσκει τὴν κατωτέρω δήλωσιν ἐκ μέρους τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων). «Ἐπαναλαμβανομένων τῶν ἐργασιῶν τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, κατόπιν τῆς διακοπῆς αὐτῶν, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων —ἀπουσιάζοντος τοῦ Ἀρχηγοῦ αὐτοῦ — προβαίνει δι’ ἐμοῦ, λαβόντος πρὸς τοῦτο ἐντολήν, εἰς τὰς κάτωθι πρὸς τὴν Βουλὴν ἀνακοινώσεις καὶ παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, λαβόντων χώραν καὶ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, συνεπὲς πρὸς τὰς ἀρχὰς αὐτοῦ καὶ τὴν πολιτικὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ του, ἐνετόπισε πάντοτε καὶ διεξήγαγε τοὺς πολιτικοὺς ἀγῶνας, εἴτε ὡς Κυβέρνησις, εἴτε ὡς Ἀντιπολίτευσις, εἰς τὸ ἐπίπεδον τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τῆς Χώρας, εἰς τὰ ὁποῖα ἐθυσίασε τὸ κομματικὸν αὐτοῦ συμφέρον. Ἀπὸ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς σκέψεις αὐτὰς ὁδηγούμενον, πιστεύει εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς πολιτικῆς ὁμαλότητος, χάριν τῆς ὁποίας καὶ παλαιότερον καὶ προσφάτως ἀκόμη, ὁ Ἀρχηγὸς αὐτοῦ προσέφερε τὴν ἐξουσίαν εἰς τὸν ἀντίπαλον πολιτικὸν κόσμον, καίτοι οὗτος διετέλει ἐν μειονοψηφίᾳ. Τὴν ὁμαλότητα ἐπεδίωξε τοσοῦτο μᾶλλον τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, καθόσον καὶ συμφέρον πολιτικὸν καὶ πρόθεσιν εἰλικρινῆ ἔχει νὰ ἀφήσῃ τὸν ἀποτελοῦντα τὴν Κυβέρνησιν πολιτικὸν κόσμον καὶ ἰδίως τὸ Λαϊκὸν κόμμα νὰ ἐπιδείξῃ τὴν ἱκανότητα αὐτοῦ, διὰ τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ Δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν μάλιστα τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τῆς Χώρας, ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, καὶ καθ’ ἥν ἔτι ἐποχὴν τοῦ ἀπηυθύνετο ἄδικος καὶ ἀνυπόστατος κατηγορία, ὑπεσχέθη τὴν ἀμέριστον αὐτοῦ ὑποστήριξιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὰ δὲ μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἐπέδειξαν κατὰ τὰς ἐργασίας αὐτῆς ἀποτελεσματικὴν προσπάθειαν ἀντικειμενικῆς ἐξετάσεως τῶν ὑπὸ τὴν κρίσιν αὐτῆς τεθέντων νομοθετημάτων. Εἶναι συνεπῶς αὐτονόητον, ὅτι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔχει ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ πλήρη εὐμένειαν καὶ εἰλικρίνειαν πᾶσαν ἔμπρακτον διαβεβαίωσιν καὶ ἐνέργειαν ὑπὲρ τῆς ὁμαλότητος καὶ τῆς διεξαγωγῆς τῶν πολιτικῶν ἀγώνων, μέσα εἰς τὰ ὅρια, εἰς τὰ ὁποῖα χαράσσει τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, τὸ δημοκρατικὸν Σύνταγμα καὶ τὸ πνεῦμα καὶ τὸ ἠθικὸν πλαίσιον τῆς δημοκρατίας. Ἀλλὰ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, πιστεῦον ὅτι ἡ ἐξασφάλισις τῆς ὁμαλότητος ἐξαρτᾶται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις εἶνε καὶ ἡ μόνη ὑπεύθυνος οἱασδήποτε ἀνωμαλίας, διαπιστώνει μετὰ τῆς αὐτῆς εἰλικρινείας, χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς Χώρας καὶ μετὰ πραγματικῆς θλίψεως, ὅτι ἡ ὁμαλότης τῆς Χώρας κατὰ τὸ πεντάμηνον διάστημα ἀφ’ ἧς ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν διεταράχθη ἐκ γεγονότων, ἀναγομένων εἰς Κυβερνητικὰς πράξεις ἢ παραλείψεις. Τὸ ἀποτρόπαιον καὶ στυγερὸν ἔγκλημα τῆς λεωφόρου Κηφισίας, καθ’ οὗ ἐξεγείρεται πᾶσα ἀνθρωπίνη συνείδησις, ἡ τακτικὴ τῆς βίας καὶ τῶν διαφόρων παροχῶν, τὴν ὁποίαν Κυβερνητικὰ ὄργανα καὶ ἄμεσοι ὑπεύθυνοι συνεργάται τῆς Κυβερνήσεως μετῆλθον κατὰ τὰς ἐπαναληπτικὰς ἐκλογὰς Θεσσαλονίκης, ἡ συστηματικὴ δίωξις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἀξιωματικῶν καὶ ἡ ἀπομάκρυνσις καὶ δυσφήμησις ἀνωτάτων λειτουργῶν, ἀποτελούντων ἐκπροσώπησιν τῆς ὑπηρεσιακῆς παραδόσεως, ἡ προσπάθεια ὑποτιμήσεως καὶ ἡ δίωξις τοῦ προσφυγικοῦ στοιχείου, ἀποτελοῦν γεγονότα θίγοντα αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τῆς Πολιτείας καὶ καὶ ἐξερχόμενα τῶν ὁρίων τῆς ὁμαλότητος. Τὸ ἔγκλημα τῆς λεωφόρου Κηφισίας κατὰ τῆς ζωῆς τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς συζύγου αὐτοῦ, ἀποτελοῦν στίγμα δι’ αὐτὸν τὸν πολιτισμὸν τῆς Χώρας, καὶ πλήττει τοῦτο ἰδιαίτατα τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην συνείδησιν αὐτοῦ μετὰ παντὸς ἄλλου πολίτου καὶ ἀνθρώπου καὶ κατὰ τὰ αἰσθήματα στοργῆς καὶ ἀφοσιώσεως, ὑφ’ ὧν κατέχονται τὰ μέλη αὐτοῦ πρὸς τὸν ἱστορικὸν Ἀρχηγόν των, οὗτινος ἡ φυσιογνωμία εἶνε ἀναποσπάστως συνδεδεμένη μὲ τὴν ἱστορίαν τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος. Καὶ τὰ μὲν αἰσθήματα τοῦ πόνου καὶ τῆς ἀγανακτήσεως, τὰ ὁποῖα κατέχουν τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, κρατεῖ εἰς τὰ μύχια τῆς ψυχῆς του δι’ ἑαυτό, διότι δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ θολωθῇ ἐξ αὐτῶν ἡ πολιτική του σκέψις. Ἐξετάζον ὅμως αὐτὴν καθ’ ἑαυτὴν καὶ μακρὰν οἱουδήποτε συναισθήματος, τὴν ἐγκληματικὴν ἀπόπειραν, ὀργανωθεῖσαν ὑπὸ Κρατικῶν ὀργάνων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἔταξεν ἐπὶ κεφαλῆς ὑπηρεσίας ἐμπεπιστευμένης τὴν ἀσφάλειαν τῆς ζωῆς τῶν πολιτῶν καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διαπιστώνει τὴν ἐξ αὐτῆς ἀναμφισβήτητον πολιτικὴν καὶ ἠθικὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ τῆς εὐθύνης ταύτης ζητοῦμεν νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως πρὸς πλήρη ἐξευρένησιν τοῦ τόσον κεφαλαιώδους διὰ τὴν γαλήνην τῆς Χώρας ζητήματος τούτου. Ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀναμένει καὶ ἀξιοῖ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅπως λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ συντελέσουν εἰς τὴν πλήρη ἀποκάλυψιν τοῦ ἐγκλήματος καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ ἐκ τῆς ἀποπείρας θιγέντος πολιτισμοῦ καὶ τῆς ὁμαλότητος τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς Χώρας. Διαπιστώνει ἐπίσης, μετὰ λύπης του, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε τὰς ἐνδεδειγμένας κυρώσεις διὰ τὰς κατὰ τὰς ἐκλογὰς Θεσσαλονίκης ἐκνόμους καὶ πρωτοφανεῖς εἰς τὰ πολιτικὰ χρονικὰ ἐνεργείας τῶν ἀμέσων αὐτῆς συνεργατῶν καὶ ὀργάνων, οἰκειοποιηθεῖσα οὕτω συνολικῶς τὴν εὐθύνην πράξεων καὶ ἐκνόμων ἐνεργειῶν καταλυουσῶν αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους. Καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου θέλομεν ἀπασχολήσει τὴν Βουλὴν δι’ εἰδικῆς ἐπερωτήσεως. Προβαῖνον εἰς τὰς διαπιστώσεις ταύτας, ὑπαγορευομένας ἐξ αὐτῶν τῶν γεγονότων, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὀφείλει νὰ τονίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι δὲν θὰ παρασυρθῇ ἐξ αὐτῶν, ὡς καὶ μέχρι σήμερον δὲν παρεσύρθη, εἰς ἀντίδρασιν κατὰ τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τῆς Χώρας. Τοὐναντίον, αἰρόμενον εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων, θὰ ἐξετάσῃ καὶ μελετήσῃ μὲ ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν καὶ ἀντικειμενικότητα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀναμένει ἀπὸ τὴν καθυστεροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζωτικῶν προβλημάτων τῆς Χώρας καὶ ἰδίως τοῦ οἰκονομικοῦ, ἕνα μόνον ἔχει γνώμονα καὶ κριτήριον, τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ. Θὰ ἐξετάσῃ ὡς ἐκ τούτου, διεξοδικῶς, τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα καὶ τὴν ἐπ’ αὐτοῦ πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν κατάλληλον χρόνον. Ἀπὸ τοῦδε ὅμως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τονίσωμεν ὅτι αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν μᾶς πείθουν ὅτι αὕτη ἠκολούθησεν, ὡς πρὸς τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα καὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ δημοσίου χρέους τὴν ὀρθὴν πολιτικήν. Φρονοῦμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀποφυγοῦσα κατὰ παρέκκλισιν τῆς καθιερωμένης ἀρχῆς, ἥν ἀπαρεγκλίτως ἐτήρησε τὸ κόμμα ἡμῶν, νὰ ζητήσῃ τὰς γνώμας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τόσον οὐσιώδους οἰκονομικοῦ ζητήματος, ὑπερετίμησε τὰς δυνάμεις της, ὁ δὲ ἀδέξιος καὶ ἀνεπαρκὴς χειρισμὸς ὑπ’ αὐτῆς τοῦ ζητήματος τοῦ δημοσίου χρέους ἐξέτρεψε τὸ ζήτημα ἀπὸ τὴν μόνην ἐνδεδειγμένην ὡς ἐκ τῆς ἰδιαζούσης θέσεως τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας, κατεύθυνσιν, καὶ ἀπετελμάτωσε τὴν ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων. Ἡ Κυβέρνησις, μὴ θελήσασα νὰ ἀκούσῃ τὰς γνώμας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς ἣν ἐκ τῶν ὑστέρων μόνον ἀνεκοίνωσε τὰς ἐνεργείας της, καὶ πιστεύσασα προκαταβολικῶς εἰς τὸν ἀναμενόμενον θρίαμβον τῆς μέχρι τοῦδε σφαλερᾶς πολιτικῆς της, ὁδηγεῖ εἰς ἀναμφισβήτητον ἀποτυχίαν. Ἐν τῇ σπουδῇ της ὅπως καταδικάσῃ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὑπέβαλεν ἑαυτὴν ὑπὸ τύπον ἀνταλλάγματος εἰς ἀσκόπους πρὸς τὴν ἔκθεσιν τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς δηλώσεις, εἰς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιβάλῃ εἰς βάρος τοῦ καταπληκτικῶς μειωμένου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος φόρους 500 περίπου ἑκατομμυρίων, διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὁμολογιούχων. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα σημεῖα τῆς Κυβερνητικῆς ἐνεργείας ἀναμένομεν τὰ προαγγελθέντα νομοθετικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ κρίνωμεν ταῦτα. Ὀφείλομεν ἐν τούτοις νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι κατὰ τὸ πεντάμηνον διάστημα ἡ Κυβερνητικὴ προσπάθεια ἐξηντλήθη εἰς ἐνεργείας καὶ πράξεις στενοῦ κομματικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἡ Κυβέρνησις ἐπέδειξεν ἀδράνειαν ἀσύγγνωστον εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζωτικῶν προβλημάτων τῆς Χώρας, ἐνεφάνισε δὲ ἑαυτὴν ἐπιλήσμονα τῶν προεκλογικῶν ὑποσχέσεών της. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπραγματοποίησε τὰς προαναγγελθείσας πομπωδῶς οἰκονομίας· τοὐναντίον ἐπέβαλε διὰ τῶν ἀθρόων μεταθέσεων δαπάνας ἀσκόπους εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀνεστάτωσε διὰ τούτων τὰς Κρατικὰς ὑπηρεσίας. Ἐν τέλει τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἀναμένει καὶ ἀξιοῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν ὁμαλότητα, κινουμένη ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ Δημοκρατικοῦ Συντάγματος.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§22Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἠκούσαμεν καὶ ἡμεῖς, Κύριοι Βουλευταί, μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Χαίρομεν ὁμοίως, διότι ἐπὶ τέλους ἐπαναλαμβάνονται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, καὶ χαίρομεν, διότι ναὶ μὲν κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς ἐξαιρετικῶς μακρᾶς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, δὲν ἐσταμάτησεν ἐντελῶς ἡ νομοθετικὴ ἐργασία, ἀλλ’ αὐτὴ δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ποτέ, ὡς ἱκανοποιητικὴ τοῦ Σώματος λειτουργία, ὄχι μόνον ἀπὸ νομοθετικῆς ἀπόψεως, ἀφοῦ εἶνε περιωρισμένη καὶ ἐπιτρέπεται κατὰ τὸ Σύνταγμα μόνον ἐξαιρετικῶς καὶ μόνον δι’ ὅλως ἐπείγοντα ζητήματα, ἀλλὰ κατὰ πολὺ μεγαλύτερον λόγον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀσκήσεως τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος ἂν ἐλειτούργει ἡ Βουλὴ θὰ ἀπησχόλει πολύ ταύτην, διότι πολλὰ γεγονότα ἔλαβον χώραν, δίδοντα ἀφορμὴν καὶ ἐπιβάλλοντα αὐστηρὰν κριτικὴν ἐκ μέρους τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας. Ἐπαναλαμβανομένων τώρα τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐκ μέρους τοῦ Ἀγροτικοῦ καὶ Ἐργατικοῦ κόμματος, ὅτι ἡ ἐλπίς, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν, ὅτι θὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις δηλαδὴ τὴν συνδρομὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς διεκπεραίωσιν τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ ἐλπὶς αὐτὴ θὰ καταβληθῇ προσπάθεια ἐκ μέρους ἡμῶν νὰ ἱκανοποιηθῇ μὲ τὴν ἰδικήν μας ἐλπίδα, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν Βουλὴν θὰ εἶνε τοιαύτης φύσεως, δὲν θὰ ἔχουν κομματικὸν καὶ φατριαστικὸν χαρακτῆρα, θ’ ἀνταποκρίνωνται τόσον πρὸς τὰ γενικὰ συμφέροντα τῆς Χώρας, ὥστε νὰ μὴ δημιουργηθῇ μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡμῶν μεγαλειτέρα ἀντίθεσις ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλουν αἱ γενικαὶ διάφοροι κατευθύνσεις τῶν κομμάτων, μεγαλειτέρα ἀντίθεσις ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπουν τὰ πλέον ζωτικὰ συμφέροντα τῆς Χώρας, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦν σήμερον ὄχι τὰς μεγάλας ἀντιθέσεις, καὶ τὴν ὀξεῖαν κομματικὴν διαπάλην, ἀλλὰ τὴν ἐναρμόνισιν ὅλων τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων πρὸς ἀντιμετώπισιν μὲ ἠρεμίαν, μὲ ψυχικὴν ἑνότητα τῶν μεγάλων προβλημάτων τοῦ τόπου. Ὁ ἀξιότιμος Κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν, ὅτι ἐσχάτως καὶ ὄχι μόνον ἐσχάτως, ἀλλ’ ἀπὸ μηνῶν πολλῶν, ἐδημιουργήθη μία πνιγηρὰ ἀτμόσφαιρα, ἡ ὁποία δηλητηριάζει τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου ἐπὶ βλάβῃ τῶν ζωτικωτάτων συμφερόντων τοῦ λαοῦ, τόσον τῶν ὑλικῶν, ὅσον καὶ τῶν ἠθικῶν. Εὔχομαι ὅπως ἡ πολιτεία τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τοιαύτη, ὥστε ὄχι μόνον νὰ διασκεδασθῇ αὐτὴ ἡ πνιγηρὰ ἀτμόσφαιρα, ἀλλὰ καὶ νὰ συντελέσῃ, ὥστε νὰ μὴ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ ὅλων ἐκείνων τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν αὐτὴν τὴν πνιγηρὰν ἀτμόσφαιραν. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπησχολήθη περισσότερον μὲ τὴν ἔκθεσιν τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ζήτημα τοῦ διακανονισμοῦ τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Τὸ ζήτημα εἶνε κολοσσιαίας σημασίας καὶ ἀναγνωρίζεται τοῦτο παρ’ ἁπάντων καὶ ὑπῆρξεν ἀτύχημα, ὅτι σειρὰ γεγονότων συνετέλεσεν, ὥστε αὐτὸ τὸ κολοσσιαῖον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ συγκεντρώσῃ ὁλόκληρον τὴν προσοχὴν τῆς δημοσίας γνώμης, ἐτέθη κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας εἰς δευτέραν γραμμήν, τῆς δημοσίας γνώμης ἀπασχοληθείσης μὲ ἄλλα ζητήματα ἠθικῆς σημασίας, μὲ ἄλλα γεγονότα, τὰ ὁποῖα, κακῇ μοίρᾳ, ἔλαβον χώραν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ συμπεριφορὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐγέννησεν εὐθύνας βαρείας δι’ αὐτήν. Ὀρθῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπεκαλέσθη τὴν συνδρομὴν πάντων, ὅπως τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα καταλάβῃ εἰς τὴν προσοχὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ ἐν γένει τῆς δημοσίας γνώμης τὴν ἐμπρέπουσαν θέσιν. Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω ὅτι, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς αὐτὸς τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαιτεῖται ἡ Κυβέρνησις νὰ παραμελήσῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ γεγονότα, ὅλας τὰς συνεπείας τῶν πράξεων ἢ παραλείψεων, ποὺ, ὅπως εἶπεν ὁ ἴδιος, ἐδηλητηρίασαν τὴν ἀτμόσφαιραν καὶ διετάραξαν τὴν πολιτικὴν ζωήν μας καὶ ἀπειλοῦν, ἐὰν δὲν ληφθοῦν ἐγκαίρως μέτρα, νὰ προκαλέσουν μεγαλειτέρας ἀνωμαλίας. Ἀλλ’ ὅπως ἐτόνισεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ μὲ τὴν ἐξέτασιν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνεκοίνωσεν ἤδη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι κατὰ τὴν σύσκεψιν τῆς μεγάλης Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων, διεφωνήσαμεν πρὸς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεπῶς περιττεύει νὰ κάμω ἄλλην δήλωσιν ὅσον ἀφορᾷ τὰς γενικάς μας ἀντιλήψεις ἐπὶ τῆς γραμμῆς, τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἡ Κυβέρνησις. Ὅταν ἐπιστῇ ἡ στιγμὴ νὰ συζητηθῇ λεπτομερῶς τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, τόσον ἀπὸ δημοσιονομικῆς, ὅσον καὶ ἀπὸ κοινωνικῆς ἀπόψεως καὶ ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις εἰς αὐτό, τότε θὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς καὶ θὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀπόψεις μας. Ἐπίσης δὲν ἐπιθυμῶ σήμερον νὰ εἰσέλθω εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν ἔργων καὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἔπραξεν ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόσωπος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, διότι δὲν νομίζω ὅτι αἱ σημεριναὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δίδουν ἀφορμὴν νὰ ἐξετασθῇ γενικῶς ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐμφανίζεται διὰ πρώτην φορὰν ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ζητήσῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, οὔτε ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας γενικὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Εὑρισκόμεθα πρὸ συγκεκριμένων γεγονότων, πρὸ ὡρισμένων πράξεων, ἐνεργειῶν, παραλείψεων καὶ θὰ ἀπέβαινε πρὸς βλάβην τῆς ἐξετάσεως τῶν πράξεων καὶ παραλείψεων αὐτῶν, ἐὰν ἠθέλαμεν σήμερον νὰ γενικεύσωμεν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ ἐξετάσωμεν συνοπτικῶς τὴν ὅλην δρᾶσιν τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ διάστημα τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἡμεῖς ἐπιφυλασσόμεθα νὰ κρίνωμεν ἕκαστον τῶν σχετικῶν θεμάτων, ὅταν ἔλθουν κανονικῶς διὰ τοῦ κυβερνητικοῦ ἐλέγχου, εἴτε ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ τῆς ψηφίσεως τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Ἐν τέλει ὁ Κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξέφρασε τὴν λύπην αὐτοῦ καὶ τὴν ἀγανάκτησιν, διὰ τὸ στυγερὸν ἔγκλημα τῆς ὁδοῦ Κηφισίας. Δὲν εἶχε δίκαιον ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόσωπος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, θελήσας νὰ παραστήσῃ τὸ ἔγκλημα αὐτό, ὡς στρεφόμενον, ὅλως ἰδιαιτέρως, κατὰ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Τὸ ἔγκλημα ἐκεῖνο, τὸ στυγερόν, ἐστράφη ὄχι ἐναντίον ἑνὸς κόμματος, ἀλλ’ ἐναντίον ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Καὶ τοῦτο, ὄχι μόνον, διότι ἐστράφη κατὰ τῆς κεφαλῆς ἑνὸς μεγάλου κόμματος, τοῦ ὁποίου ἡ δρᾶσις συνεδέθη μὲ ὅλην τὴν τελευταίαν λαμπρὰν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ διότι ἐχαλκεύθη κατὰ τρόπον προκαλοῦντα τὴν γενικὴν ἀγανάκτησιν καὶ ἐξέγερσιν καὶ ἀπεπειράθη νὰ ἐκτελεσθῇ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐγέννησεν τὴν φρίκην παντὸς εὐσυνειδήτου καὶ τιμίου ἀνθρώπου. Ἤκουσα μετ’ εὐχαριστήσεως τὴν ἔκφρασιν τῆς λύπης τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸ ἀποτρόπαιον αὐτὸ ἔγκλημα. Θὰ ηὐχόμην ὅπως τὴν ἔκφρασιν τῆς λύπης αὐτῆς ἀκολουθήσουν, ἔστω καὶ βραδέως, καὶ γεγονότα, ἐνέργειαι κυβερνητικαὶ καὶ διοικητικαὶ ἐνέργειαι αὐστηραί, αἱ ὁποῖαι νὰ καταδεικνύουν πόσον μετὰ συνεπείας καὶ μὲ αὐστηρότητα ἡ Πολιτεία ἀντιδρᾷ ἐναντίον τοιούτων στυγερῶν ἐγκλημάτων, τὰ ὁποῖα κηλιδώνουν τὴν τιμὴν ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Διατὶ εἶπον, ἔστω καὶ βραδέως, νὰ ἐπακολουθήσουν κυβερνητικαὶ ἐνέργειαι, θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ τὸ ἐκθέσω, ὅταν ἀσκηθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Ἐκφράζω τὴν εὐχὴν ὅπως ἡ ἐνέργεια, ἡ κυβερνητικὴ καὶ ἡ διοικητικὴ εἶνε τόσον ἱκανοποιητικὴ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὥστε νὰ μὴ καταστῇ τόσον ἀναγκαῖος ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ἐπὶ τῆς πράξεως αὐτῆς. Ὁμόθυμος πρέπει νὰ εἶνε ἡ γνώμη ὅλης τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὁμόθυμος ἡ θέλησις αὐτῆς, ἀνταποκρινομένη πρὸς τὸ αἴσθημα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, λαοῦ ἔχοντος μακρὸν πολιτισμὸν καὶ βαθείας ἠθικὰς ἀρχάς, ὁμόθυμος, λέγω, πρέπει νὰ εἶνε ἡ θέλησις, ὅπως τὸ Κράτος ἀντιδράσῃ μετὰ δριμύτητος, μὲ ὅλα αὐτοῦ τὰ μέσα, ἐναντίον τοῦ τόσον ἀποτροπαίου ἐγκλήματος, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ἕνα νεώτερον Κυλώνειον ἄγος, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξαγνισθῇ καὶ θὰ ἐξαγνισθῇ ὁ τόπος. (Χειροκροτήματα).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης ἔχει τὸν λόγον.

§24Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τῶν πεπραγμένων παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν, δὲν ὑποθέτω ὅτι ἔγινε διὰ νὰ ζητήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνανέωσιν τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Σώματος, τοῦ ὁποίου ἡ πλειονοψηφία παραμένει πιστὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἀνασκόπησις αὐτὴ ὑποθέτω ὅτι εἶχεν ἄλλην ἔννοιαν ἐκδηλώσεως εὐλαβείας πρὸς τὴν Βουλήν, τὴν ὁποίαν ἠθέλησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταστήσῃ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν της ἐνήμερον τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον διεχειρίσθη κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀπουσίας της ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν. Θετικώτερος βεβαίως θὰ ἠδύνατο νὰ ἐκδηλωθῇ ὁ σεβασμὸς αὐτός, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, εἰσακούουσα πρὸ τριμήνου τὰς ἐπιμόνους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως συστάσεις, ἀπέφευγε τὴν διακοπὴν τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐργασιῶν, διακοπήν, καταδειχθεῖσαν ἐκ τῶν πραγμάτων ἐντελῶς ἄσκοπον, ἥτις ἐπεβράδυνε τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ ἀναγκάζει ἤδη τὰ Νομοθετικὰ Σώματα νὰ ἐπιληφθοῦν ὅλως σπασμωδικῶς καὶ ἐν μέσῳ κυνικῶν καυμάτων τοῦ ἔργου των. Ὁπωσδήποτε ἡ ἐκδήλωσις εὐλαβείας πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν εἰς οἱανδήποτε ὥραν, ἔστω καὶ ὀψίμως ἐπερχομένη, ὀφείλει νὰ εἶνε εὐπρόσδεκτος. Ὅτε εἶδον πρό τινος χρόνου, ἀναγραφομένην εἰς τὰς ἐφημερίδας τὴν εἴδησιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰργάζετο εἰς κατάρτισιν τῆς ἐκθέσεως τῶν πεπραγμένων, μοὶ ἐγεννήθη ἡ ἀπορία, εἰς τὶ τάχα θὰ περιεστρέφετο ἡ ἔκθεσις αὐτή, ἂν θὰ ἦτο χρονογραφικὴ μόνον ἐξιστόρησις γεγονότων ἢ καὶ ἐπίδειξις ὄντως ἐνώπιον τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἔργου καὶ ἔξαρσις ὡρισμένων κυβερνητικῶν ἐνεργειῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξε μᾶλλον περιγραφικός, ἀσχοληθεὶς κυρίως εἰς τὴν ἐξιστόρησιν τῶν διαπραγματεύσεων, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν εἰς τὸ Λονδῖνον πρὸς ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ ἡμῶν χρέους. Εἰς σύσκεψιν λαβοῦσαν πρό τινων ἡμερῶν χώραν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, διετύπωσα συντόμως παρατηρήσεις τινάς, συνοψιζούσας τὰς ἀντιλήψεις μου ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ δημοσίου χρέους. Τιμῶ ἰδιαζόντως τοὺς ἡγηθέντας τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι καὶ ζῆλον καὶ δραστηριότητα ἀνέπτυξαν διὰ τὴν εὐόδωσιν τῆς ἀποστολῆς των. Ἡ γνώμη μου ὅμως εἶνε, ὅτι ὁ χειρισμὸς τοῦ ζητήματος τῶν χρεῶν ὑπῆρξεν ἀτυχὴς καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησεν ἐξ ἀρχῆς σφαλερὰν κατεύθυνσιν, συνέπεια τῆς ὁποίας εἶνε ἡ δύσκολος θέσις, εἰς τὴν ὁποίαν φαίνεται ὅτι περιήλθομεν καὶ ἡ ἀνάληψις τῆς σωρείας ἐκείνης τῶν βαρῶν καὶ τῶν δεσμεύσεων, τὰς ὁποίας βλέπομεν ἀναγραφομένας εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε σήμερον, ὅτι δὲν θὰ ἦτο σκόπιμος ἐπὶ τοῦ παρόντος ἡ διεξαγωγὴ τῆς συζητήσεως αὐτῆς καὶ ἡμεῖς εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλομεν νὰ διευκρινίσωμεν εἶναι, ὅτι ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς σπουδαιοτάτης αὐτῆς ὑποθέσεως δύναται βεβαίως νὰ ὁρισθῇ, ἀφοῦ αἱ διαπραγματεύσεις φθάσουν εἰς ὁριστικώτερον σταθμόν. Ἐὰν πρόκειται ὅμως νὰ περατωθοῦν ταχέως θὰ ὤφειλε νὰ ἐπισπευθῇ αὕτη ἐν περιπτώσει ἐπιβραδύνσεως.

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σύμφωνοι.

§26Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐπεξετάθη περισσότερον ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος, δὲν ἔχομεν δὲ καὶ ἡμεῖς στοιχεῖα ἐπαρκῆ ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὅπως εἰσέλθωμεν εἰς συζήτησιν ἐμπεριστατωμένην, ἐφόσον τὰ μὲν οἰκονομικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπεβλήθησαν ἀκόμη εἰς τὴν Βουλήν, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς καθυστερεῖ ἐπίσης καὶ δὲν εἴμεθα συνεπῶς καὶ ἡμεῖς εἰς θέσιν νὰ ἐπικρίνωμεν ἢ νὰ ἐγκρίνωμεν τὴν ἄγνωστον εἰς ἡμᾶς πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω ἀπὸ τοῦδε νὰ παρατηρήσω εἶναι ὅτι, παρὰ πᾶσαν καλὴν θέλησιν, οὐδαμοῦ κατώρθωσα δυστυχῶς νὰ ἀνεύρω πνεῦμα περισυλλογῆς καὶ προσπάθειαν οἰκονομιῶν εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως. Τοὐναντίον αἱ χείριστοι τῶν δαπανῶν, αἱ δαπάναι ἐκλογικῆς καὶ κομματικῆς φύσεως, καὶ ηὔξησαν καὶ βαίνουν ὁλοὲν αὐξανόμεναι, καθ’ ἥν στιγμὴν μελετῶνται καὶ παρασκευάζονται νέα φορολογικὰ βάρη ἐπιβαλλόμενα ἐπὶ τῶν λαϊκῶν ἰδίᾳ τάξεων. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεφέρθη εἰς τὰς ἀνακοινώσεις του καὶ εἰς τὸ ἀποτρόπαιον ἔγκλημα τῆς 6ης Ἰουνίου, χαρακτηρίσας αὐτὸ ὡς ἀπαίσιον περιστατικόν, ὡς ἀπόπειραν βδελυράν. Θὰ χρειασθῇ βεβαίως καὶ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης νὰ γίνῃ εὐρυτάτη συζήτησις εἰς εἰδικὴν ἡμέραν, ὥστε νὰ παρέλκῃ σήμερον ἡ λεπτομερεστέρα ἐξέτασις. Ἡ ἐξέτασις αὕτη δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ ἐπεκταθῇ ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας ὀφείλει νὰ παραμείνῃ ἀνεπηρέαστος ἡ δικαιοσύνη εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος αὑτῆς. Ἡ ἐξέτασις θὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν εὐθύνην μόνον τῆς Κυβερνήσεως διὰ παραλείψεις καὶ ἐνεργείας της μὴ συμβαλλούσας εἰς τὴν διαλεύκανσιν τοῦ ἐγκλήματος, διαλεύκανσιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐθεώρησε, καὶ ὀρθῶς, ὡς ζήτημα τιμῆς διὰ τὴν Κυβέρνησίν του, διαλεύκανσιν τὴν ὁποίαν ἀξιοῖ ὅμως ἡ κοινὴ γνώμη διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ βαθύτατα πληγὲν αἴσθημα τοῦ δικαίου καὶ ἐξασφαλισθῇ ἡ κανονικὴ ἐξέλιξις τῆς πολιτικῆς ζωῆς καὶ διὰ νὰ ἐξαλειφθῇ ἀπὸ τὸ μέτωπον τῆς πατρίδος μας ὁ ἐγκολαφθεὶς εἰς αὐτὴν ρύπος. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἤμην εἰς θέσιν νὰ εἴπω, ὅτι αἱ μέχρι τοῦδε ἐνέργειαι τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τοιαύτης φύσεως ὑπόθεσιν, ὑπῆρξαν δι’ ἡμᾶς ἱκανοποιητικαί. Δὲν εἶναι δυστυχῶς δυνατὸν νὰ τὸ πράξω. Θέλομεν νὰ πιστεύωμεν ἀκόμη, ὅτι λίαν συντόμως, ἔστω καὶ ὀψίμως, θὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἀποδείξεις δι’ ἔργων καὶ ὄχι διὰ λόγων, ἐνισχύσεως τῆς ἀνακρίσεως εἰς τὸ τραχύτατον ἔργον της ὅπως ὁλόκληρος ἡ σκοτεινὴ αὐτὴ ὑπόθεσις ἔλθῃ εἰς φῶς καὶ ἐπέλθῃ ὁ ἀναγκαῖος ἐξαγνισμός. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρῆλθεν ἐν σιγῇ τὴν ἐκλογὴν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τὰ ἔκτροπα, τὰ λαβόντα χώραν εἰς αὐτήν, ἐφ’ ὧν ἀναμένονται εἰς μάτην μέχρι τοῦδε αἱ ἀναγκαῖαι κυρώσεις, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει ἡ περιφρούρησις τῆς γνησιότητος τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν προέβη, ἂν καλῶς ἀντελήφθην, σήμερον εἰς ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν δήλωσιν, ἄφησεν ὅμως σαφῶς νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι ἐμμένει εἰς τὰς γενομένας προσφάτως πρὸς τὸν τύπον ἀνακοινώσεις του, καθ’ ἃς ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ νὰ ἐμμείνῃ ἀπαρεγκλίτως εἰς τὴν ὁδὸν τῆς νομιμότητος καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ Πολιτεύματος τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματός της. Ἐλπίζομεν ὅτι ἡ δήλωσις αὕτη εἶναι ὁριστική, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ τὸ πᾶν ὅπως διαλυθῇ ἡ πνιγηρὰ ἀτμόσφαιρα, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ἀβεβαιότητος καὶ τῶν ἀνησυχιῶν, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ ἀπειλὴ τῶν ἀνωμάλων λύσεων, ἡ ἐπισειομένη μέχρις ἐσχάτων παρ’ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθήσῃ —καὶ εἶναι τὸ συμφέρον της νὰ τὸ πράξῃ— τὴν ὁδὸν τῆς ψυχικῆς τοῦ λαοῦ ἑνότητος καὶ συμπνοίας καὶ παράσχῃ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις διοικητικῆς ἀμεροληψίας καὶ πραγματικῆς τονώσεως τοῦ ἔργου τῆς δικαιοσύνης, θὰ μᾶς εὕρῃ, θὰ ἦτο περιττὸν νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνωμεν, προθύμους νὰ παράσχωμεν εἰς αὐτὴν ἐνίσχυσιν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν δυσκόλων περιστάσεων. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξηγούμεθα· ὅταν λέγωμεν «ἐνίσχυσιν», δὲν ἐννοοῦμεν βέβαια ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πολλοί φαίνονται ὑποστηρίζοντες, δὲν ἐννοοῦμεν, ὡς «ἐνίσχυσιν» τὴν ἐξουθένωσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὴν δουλικὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κομματικῶν τῆς Κυβερνήσεως συμφερόντων καὶ τὴν τυφλὴν ἔγκρισιν μέτρων ἐπιβλαβῶν. Αὐτό, ἐὰν τὸ ἔπραττεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, θὰ ἦτο ἔνοχος ἀληθοῦς προδοσίας τῶν λαϊκῶν συμφερόντων. Ὅταν λέγωμεν «ἐνίσχυσιν», ἐννοοῦμεν τὴν ἐνθάρρυνσιν τῶν ἀγαθῶν τῆς Κυβερνήσεως προθέσεων καὶ ἄσκησιν ἀγρύπνου, ἀλλὰ καλοπίστου καὶ ἀνυστεροβούλου ἐλέγχου τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου καὶ τὴν ἀποτροπήν, διὰ τῆς διαφωτίσεως καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινῆς γνώμης, βλαβερῶν καὶ ἐπιζημίων πράξεων. Δὲν θὰ ἔλεγον τὴν ἀλήθειαν, Κύριοι, ἐὰν ἐβεβαίουν ὅτι μᾶς ἱκανοποιεῖ ἡ μέχρι τοῦδε πορεία τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἱκανοποιεῖ φαντάζομαι οὔτε αὐτὴν τὴν ἰδίαν τὴν Κυβέρνησιν, διότι, ἐὰν συνέβαινε τὸ ἀντίθετον, θὰ ἀπετέλει τοῦτο σύμπτωμα λυπηρόν. Ἄς ἐπιδοθῇ τοὐλάχιστον ἤδη ἀπερίσπαστος εἰς τὴν ἀληθῆ της ἀποστολήν, διὰ νὰ συντελέσῃ ὥστε νὰ λησμονηθοῦν αἱ δυσάρεστοι τοῦ πενταμήνου ἀναμνήσεις. Εἰς τοὺς σκληροὺς καιρούς, ποὺ μᾶς ἔλαχαν, μόνον φωτεινὴ κυβερνητικὴ δρᾶσις στερεώνει τὰς κυβερνήσεις καὶ προάγει τοὺς λαούς. (Χειροκροτήματα).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ριζιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§28Α. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. (Ἐξ ὀνόματος τῆς Ἀγροτικῆς ὁμάδος κ. Μυλωνᾶ). Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δηλώσωμεν, ὅτι διαφωνοῦμεν ἀπολύτως εἰς τὴν τροπήν, ποὺ ἔλαβον καὶ τὸν τρόπον, καθ’ ἥν διεξήχθησαν ἐν Λονδίνῳ αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῶν ὁμολογιούχων. Ἐνῷ ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, ἔκθεσις συνταχθεῖσα μετὰ πλήρους ἀντικειμενικότητος καὶ ἀμεροληψίας, διεπίστωσε τὴν οἰκονομικὴν ἀδυναμίαν τῆς Χώρας καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ Δημοσίου χρέους μας σύμφωνα πρὸς τὴν οἰκονομικήν μας ταύτην ἀδυναμίαν, αἱ διαπραγματεύσεις κατέληξαν ὥστε ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ νὰ πληρώσῃ ποσοστόν, ἐγγίζον περίπου τὰ 30% καὶ μάλιστα νὰ δεχθῇ νὰ πληρώσῃ τὸ ποσοστὸν τοῦτο, κατόπιν τῆς ἐπιμονῆς τῶν ὁμολογιούχων, ἐπιμονῆς βασιζομένης εἰς τὰς ἰδιαιτέρας αὐτῶν πληροφορίας καὶ οὐχὶ εἰς τὴν ἐπίσημον ἔκθεσιν τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς. Τὸ πρᾶγμα ἀποβαίνει ἔτι μᾶλλον εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, καθόσον ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη ὅπως τὸ ποσοστὸν τοῦτο πληρώσῃ διὰ τῆς ἐπιβολῆς νέων φορολογικῶν βαρῶν καὶ οὐχὶ διὰ τῆς ἀναλόγου αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως τῶν προϊόντων μας καὶ ἰδίᾳ τοῦ καπνοῦ καὶ τῆς σταφίδος. Ἡ διακοπὴ τῆς Οἰκονομικῆς Διασκέψεως τοῦ Λονδίνου κατ’ οὐδὲν δικαιολογεῖ τὴν ὑποχώρησιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, διότι ἡ οἰκονομικὴ ἀδυναμία τῆς Χώρας πρὸς πληρωμὴν εἶνε ἄσχετος πρὸς πᾶν διεθνῶς ληφθησόμενον μέτρον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς παγκοσμίου κρίσεως. Συνεπῶς, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ πληρωθησομένου ποσοῦ, διὰ τῆς διαθέσεως τῶν προϊόντων μας εἰς τὰς πιστωτρίας Χώρας, ἡμεῖς κηρυσσόμεθα κατὰ πάσης πληρωμῆς καὶ ἐναντίον πάσης ἐπιβολῆς νέων φορολογικῶν βαρῶν ἐπὶ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ μάλιστα εἰς ἐποχήν, καθ’ ἥν πανταχόθεν τῆς Ἑλλάδος πιστοποιεῖται ἡ συνεχὴς πτῶσις τοῦ βιωτικοῦ ἐπιπέδου, ἡ ἔντασις τῆς κρατούσης ἀνεργίας καὶ ἡ ἀπαθλίωσις τῶν λαϊκῶν τάξεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ἀπαίσιον κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἔγκλημα διὰ τὸ ὁποῖον ἐκφράζομεν τὸν βαθὺν ἀποτροπιασμόν μας, ὀφείλομεν νὰ παρατηρήσωμεν ὅτι αὕτη δὲν ὑπῆρξεν ἀνάλογος πρὸς τὴν βαρύτητα καὶ τὴν σκαιότητα τοῦ ἐγκλήματος. Ἡ πλήρης διαλεύκανσις αὐτοῦ εἶνε στοιχειώδης ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως, χάριν αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος καὶ τοῦ μέλλοντος τῆς Χώρας. Αἰσθανόμεθα ἐν τέλει τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπισύρωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἄμεσον ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν ὑπὸ τὸ βάρος τῶν ὁποίων στενάζει ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμός.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαβριηλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§30Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Μετὰ μακρὰν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐνεφανίσθη ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἡ Κυβέρνησις καὶ προέβη εἰς ἀνακοινώσεις πρὸς αὐτὸ, ἀσχοληθεῖσα, κατὰ μέγα μέρος μὲ τὸν διακανονισμὸν τοῦ ἐξωτερικοῦ δανείου, ἤτοι μὲ τὴν πληρωμὴν τῶν ὁμολογιούχων. Φαίνεται ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ συζητηθῇ ἐκ νέου καὶ θὰ λάβωμεν τότε ἀφορμὴν νὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀπόψεις μας. Εἶμαι ἐν τούτοις ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω ὅτι, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ὑποφέρει τὰ πάνδεινα καὶ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐσχάτην ἐξαθλίωσιν, ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ φροντίσῃ τὸ πῶς θὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ψωμί τοῦ πάσχοντος λαοῦ, φροντίζει νὰ ἐξασφαλίσῃ τοὺς ξένους ὁμολογιούχους. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι θὰ εἴπωμεν τὰς ἀντιλήψεις μας, ὅταν ἔλθῃ τοῦτο πρὸς συζήτησιν, ἂν καὶ αἱ ἀντιλήψεις μας αὐταὶ εἶνε ἀπολύτως γνωσταί. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔγκλημα τῆς λεωφόρου Κηφισίας, ἡ Κυβέρνησις ἐξέφρασε τὴν λύπην της καὶ ἐδήλωσεν ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκόν της. Θὰ μᾶς ἐπιτρέψητε νὰ δηλώσωμεν ὅτι δὲν εἴμεθα σύμφωνοι καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπραξε τὸ καθῆκόν της. Ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ δύο μηνῶν ἔπαυσεν ἀσχολούμενος μὲ τὰ οἰκονομικά του προβλήματα, συζητῶν τὸ ἔγκλημα τῆς λεωφόρου Κηφισίας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὰς δηλώσεις του, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἀνακάλυψις καὶ ἡ τιμωρία ἐντὸς 24 ὡρῶν τῶν ἐνόχων εἶνε ζήτημα τιμῆς διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡμεῖς ζητοῦμεν ἀμέσως τὸν διακανονισμὸν, διότι δὲν εἶνε δυνατὸν ὁ ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἀσχολῆται μὲ τὸ ἔγκλημα τοῦτο, ἀφήνων τὸ οἰκονομικόν του πρόβλημα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠσχολήθη διόλου κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο μὲ τὰ κοινωνικὰ ζητήματα, μὲ τὴν ἀθλίαν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ἐργάται καὶ οἱ ἀγρόται. Ἔχομεν καταστροφὰς εἰς τὸν Νομὸν Σερρῶν, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ οὔτε μνείαν ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν πεῖναν καὶ τὴν φτώχειαν τοῦ λαοῦ. Ἔχομεν 200.000 ἀνέργους καὶ ἡ Κυβέρνησις οὔτε ἐσκέφθη νὰ εἰπῇ μὲ ποῖα μέτρα θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα. Τοὐναντίον αἱ διώξεις ἐναντίον τῶν ἀγροτῶν συνεχίζονται. Ἕν ἐκ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνεκούφιζον τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου, δὲν ἤρχισε νὰ λειτουργῇ καὶ εἰς τὴν Θεσσαλίαν μέγα μέρος τῆς παραγωγῆς ἐπωλήθη ἤδη εἰς τοὺς ἐμπόρους ἐκμεταλλευτάς. Ἀλλὰ πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰ κοινωνικὰ ζητήματα, ὅταν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς καταλήψεως τῆς ἐξουσίας, ὅλαι αἱ πράξεις της ἀποβλέπουν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ στενοῦ κομματικοῦ συμφέροντος; Δὲν ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις εἰμὴ πῶς νὰ ἀποκτήσῃ τὴν Κυβερνητικὴν πλειονοψίαν. Εἴδομεν Ὑπουργοὺς καὶ Βουλευτὰς εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς Θεσσαλονίκης νὰ μεταβάλλωνται εἰς ἀληθινοὺς τραμπούκους. (Θόρυβος, φωναὶ, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος καὶ τοῦ κέντρου).

§31Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ. Τραμποῦκος εἶνε αὐτὸς καὶ τραμπουκισμοὶ εἶναι αὐτά, ποὺ λέγει.

§32Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεχίσῃ. Θὰ ἀνακαλέσῃ.

§33Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις εἶνε διατεθειμένη νὰ δεχθῇ οἱονδήποτε ἔλεγχον, ὡς ἔλεγον ἤδη ἀλλὰ δὲν δύναται, διότι γίνονται σήμερον γενικαὶ ἀνακοινώσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων δύναται νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ὁμιλήσῃ οἱοσδήποτε τῶν Κυρίων Βουλευτῶν, ἕκαστος ἐκ τούτων νὰ κάμῃ καὶ μίαν ἐπερώτησιν. Ἄς γίνῃ καὶ μία ἐπερώτησις δι’ ὅλα τὰ ζητήματα, εἴτε τῶν ἐκλογῶν τῆς Θεσσαλονίκης, εἴτε οἱουδήποτε ἄλλου, καὶ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως, ἀλλὰ δὲν δύνανται ἀπὸ τοῦ Βήματος αὐτοῦ νὰ γίνωνται αἱ συζητήσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς ἄλλον ἐντελῶς τόπον. Κατηγορήσατε τὴν Κυβέρνησιν, γράψατε μίαν ἐπερώτησιν, εἰπέτε ὅ,τι θέλετε καὶ θὰ ἦσθε τότε ἐν τάξει.

§34Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν.

§35ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ, Κύριε Πρόεδρε, ἄλλως δὲν δύναται νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην.

§36Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς γνωρίζει ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι εἰς τὸ Βῆμα αὐτό, διὰ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, ἐξασφαλίζεται τοιαύτη ἀσυλία, ὥστε οὔτε δι’ ἀδίκημα διαπραττόμενον νὰ μὴ δύναται νὰ θιχθῇ. Ἀλλὰ ἡ κοσμιότης εἶνε ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει τὰς κοινοβουλευτικὰς ἐργασίας, καὶ ἐφόσον τοιαύτην κοσμιότητα δὲν τηρεῖτε, Κύριε Βουλευτά, δὲν ἐκτελεῖτε τὸ καθῆκον σας.

§37Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀξίωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διὰ παραλείψεις καὶ δι’ ἰδιαιτέρας ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ εἰδικῶν θεμάτων, εἶνε ὀρθὸν νὰ ἀσκηθῇ ἰδιαίτερος ἔλεγχος, ἡ ἀξίωσις αὐτὴ ἀνταποκρίνεται, ὄχι μόνον εἰς τὸ συμφέρον τοῦ Σώματος καὶ τὴν τακτικωτέραν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ συμφέρον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία βέβαια θὰ ἐζημιοῦτο, ἐὰν ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα θεωροῦμεν σπουδαιότατα, συνεπτύσσοντο εἰς μίαν γενικὴν συζήτησιν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔδωκαν ἀφορμὴν βεβαίως αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Βουλευτὴν Θεσσαλονίκης, ἀντιπρόσωπον τοῦ ἑτέρου τῶν ἀγροτικῶν κομμάτων, νὰ μὴ θελήσῃ νὰ εἰσέλθῃ εἰς λεπτομερείας.

§38Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ὀφείλει νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ Κύριος Βουλευτής. Ζητῶ τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (Ἐκ τῆς δεξιᾶς). Νὰ ἀνακαλέσῃ. Νὰ ἀνακαλέσῃ.

§40Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ αὐτὸς ὁ κομμουνιστής.

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Πλησιάζουν πρὸς τὸ Βῆμα, ζητοῦντες ἀπὸ τὸν ρήτορα νὰ ἀνακαλέσῃ. Δημιουργεῖται θόρυβος καὶ ὁ κ. Πρόεδρος διακόπτει τὴν συνεδρίασιν ἐπὶ πέντε λεπτά.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι Βουλευταί, πρέπει νὰ συντελέσωμεν ὅλοι εἰς τὸ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν κανονικότητα τῆς συνεδριάσεως. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§43Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ἐπεισόδιον ἔλαβε χώραν, καθ’ ἥν στιγμὴν ὡμίλουν καὶ προσεπάθουν νὰ ἄρω τὰς ἀφορμὰς παρεξηγήσεως καὶ συγκρούσεως. (Θόρυβος). Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τερματίσω τὸν λόγον μου. Λοιπόν, ἔλεγεν, ὅτι εἶναι συμφερότερον καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τὴν πλειονοψηφίαν καὶ διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὁ ἔλεγχος δι’ αὐτὰ τὰ ζητήματα, διὰ τὰ ὁποῖα θεωροῦμεν ὑπεύθυνον τὴν Κυβέρνησιν, νὰ διεξαχθῇ κανονικῶς, ἀφοῦ ὑποβληθοῦν αἱ σχετικαὶ ἐπερωτήσεις. Καὶ ἤθελον νὰ εἴπω ἀκόμη, ὅτι ὁ θόρυβος αὐτὸς καὶ ἡ ἐξέγερσις, ἡ ὁποία προεκλήθη ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου, κατὰ τοῦτο τοὐλάχιστον εἶνε ἐλάχιστα δικαιολογημένη, καθόσον δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος πρώτην, ἄν δὲν ἀπατῶμαι φορὰν ὁμιλεῖ ἀπὸ τοῦ Βήματος, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος εἶναι ἕνας νέος αὐτοδημιούργητος, μόνος του σπουδάσας, μόνος του ἐγκύψας εἰς τὴν μελέτην τῶν πολιτικῶν ζητημάτων, μόνος του ἐκμαθὼν ἀκόμα καὶ τὴν γλῶσσαν τὴν ἑλληνικήν, διότι ἀνήκει εἰς τοὺς πρόσφυγας. Κατὰ συνέπειαν ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν εἶνε καὶ τόσον κύριος τοῦ Βήματος, ὅσον εἶνε οἱ παλαιότεροι Συνάδελφοι καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἔπρεπε νὰ ἀποδοθῇ τόση σημασία εἰς λέξιν τινά, τὴν ὁποίαν ἐξέφερε καὶ ἡ ὁποία ἔθιγεν ἄλλους Συναδέλφους, ἡ ὁποία τέλος πάντων δὲν ἠμπορεῖ νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς κοινοβουλευτική. Καὶ ἔχω ἀπόλυτον πεποίθησιν ὅτι, ὅταν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, θὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφον νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν λέξιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐνόμιζεν ὅτι χρωματίζει, χωρὶς τέλος πάντων νὰ προσβάλῃ, χρωματίζει τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων του, ὅτι θὰ ἦτο πρόθυμος ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν λέξιν αὐτήν, διότι δὲν ὑπῆρχε πρόθεσις νὰ προσβάλῃ κανέναν. Καὶ ἔχω πεποίθησιν ὅτι ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος θὰ θελήσῃ ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν λέξιν αὐτήν. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο γίνῃ, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἐρωτῶ· τί πρέπει νὰ γίνῃ καὶ πῶς νὰ χαρακτηρισθοῦν αἱ βίαιαι πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν στρέφονται μόνον κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ἀλλ’ ἐστράφησαν καὶ κατὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς, τοῦ ὁποίου κατὰ τὸν πλέον ὠμὸν τρόπον ἠθέλησαν νὰ διεκδικήσουν τὰ δικαιώματα οἱ ἀξιότιμοι κ. Συνάδελφοι, προσέβαλον αὐτὴν τὴν Βουλήν, αὐτὴν τὴν πολιτικήν μας ζωὴν αἱ πράξεις αὐταί, αἱ βίαιαι; Καὶ πρέπει νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπιχειρεῖται νὰ ἐμποδισθῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀπὸ τὸ νὰ ὁμιλήσῃ εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι ἔναυλοι ἀκόμη οἱ λόγοι τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε μίαν γενικὴν προσπάθειαν πρὸς διασκέδασιν τῆς πνιγηρᾶς ἀτμοσφαίρας πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν σπουδαιοτάτων ζητημάτων. Καὶ ἐρωτῶ καὶ ἐγώ· εἶνε ἀπήχησις τῶν λόγων τοῦ Κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἡ συμπεριφορὰ τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων, ἡ βιαία καὶ ἀνάρμοστος; Ἐπιθυμῶ, Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος ἀνακαλέσῃ, ἡ Βουλὴ νὰ κολάσῃ ὡς ἐμπρέπει τὴν συμπεριφοράν, τὴν βιαίαν τῶν συναδέλφων, ἡ ὁποία, ὅπως εἶπον, ἀποτελεῖ προσβολὴν καὶ κατὰ τῆς Βουλῆς καὶ κατὰ τοῦ Προεδρείου καὶ ἐν γένει κατὰ τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς.

§44Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἤμην ἕτοιμος, μόλις ἐδημιουργήθη ὁ θόρυβος ν’ ἀνακαλέσω τὴν φράσιν αὐτήν, διότι ἁπλούστατα, ἡ φράσις αὐτή, τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισα ἐνόμισα ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ θίξῃ ἀπολύτως κανένα. Διότι καὶ ἄν δὲν παρηκολούθησα τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, ἤκουσα καὶ ἐδιάβασα ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας ὅτι μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπροφέρθησαν λέξεις βαρύτεραι καὶ χειρότεραι. Ἀλλ’ ἐφόσον, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγροτικοῦ καὶ Ἐργατικοῦ κόμματος καὶ ὅπως γνωρίζετε καὶ σεῖς, διὰ πρώτην φορὰν ἀνέρχομαι εἰς τὸ Βῆμα εἶμαι δικαιολογημένος, ἴσως, διότι δὲν ἀπέκτησα τὸ κοινοβουλευτικὸν τάκτ. Ἀλλὰ διατὶ δὲν τὸ ἀπεκτήσατε καὶ σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσα χρόνια ἐκλέγεσθε Βουλευταὶ καὶ συμπεριεφέρθητε μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν καὶ μὲ κατεβάσατε ἀπὸ τὸ Βῆμα καὶ μοῦ κατεξεσχίσατε τὰ ροῦχα; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Πῶς πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ αὐτό;

§45ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ὀφείλει ν’ ἀνακαλέσῃ, Κύριε Πρόεδρε.

§46Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι, ὅταν δημιουργῆται ἕνα ζήτημα, τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἔχει δικαίωμα νὰ ἀνακαλέσῃ εἰς τὴν τάξιν κάθε ρήτορα παρεκτρεπόμενον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, μετὰ τὴν ἀνάκλησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐκφράσῃ ἡ Βουλὴ τὴν γνώμην της διὰ τὴν συμπεριφορὰν τῶν Συναδέλφων πρὸς ἐμέ.

§47Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μᾶς ἠνάγκασες νὰ συμπεριφερθῶμεν οὕτω.

§48Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡσυχάσατε, Κύριοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις, ὅταν θέλῃ ἕνας ἕκαστος ἀπὸ τὴν θέσιν του νὰ λησμονῇ, ὅτι εἶναι ἕνας Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος διευθύνει. Διότι αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται ἐδῶ εἶναι μία διαρκὴς ἀνωμαλία καὶ ὄχι ἀνωμαλία πλέον, ἀλλὰ μία ἔλλειψις σεβασμοῦ πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, τὸν ὁποῖον διὰ διαφόρους λόγους πρέπει νὰ ἐκτιμῶμεν. Ὁ κ. Βουλευτής, ἀληθῶς, παρεξετράπη. Δὲν γνωρίζω τοὺς λόγους, οὔτε δύναταί τις ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ γνωρίζῃ ὑπὸ ποίους ὅρους εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλήν, ὥστε νὰ δικαιολογῆται διὰ μίαν παρεκτροπήν του. Ἀλλὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἔρχεται ἐδῶ μετὰ τὰ ὅσα ἔγιναν νὰ ἀνακαλέσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε, νομίζω ὅτι ἀσφαλῶς, ἀσφαλέστατα, ἀπαλλάσσεται πάσης οἱασδήποτε μομφῆς καὶ νομίζω ἐπὶ πλέον ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα νὰ ἐκφράσῃ οἱανδήποτε μομφὴν κατὰ τοῦ ρήτορος. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι καὶ οἱ ἄλλοι Βουλευταὶ ἐν γένει πρέπει νὰ τηρήσουν τὴν αὐτὴν στάσιν, διότι δὲν εἶναι αὐτοὶ οἱ διεκδικηταὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Προέδρου. Πᾶς ὅστις αὐθαιρέτως λαμβάνει τὸν λόγον, ἀκόμη περισσότερον πρέπει νὰ ἐπικριθῇ διὰ τὴν πρᾶξιν του καὶ ὅταν ἀκόμη ἐκστομισθῇ ὑπό τινος Βουλευτοῦ βάναυσος φράσις καταδικαστέα καθ’ ὁλοκληρίαν. Διότι ἐναπόκειται εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸν παρεκτραπέντα Βουλευτὴν ὅπως ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν του. Ἐὰν ἐγνώριζον ὅτι πᾶσα πρᾶξις, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, πολὺ μάλιστα περισσότερον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς κάθε αἴθουσαν, διότι πρόκειται περὶ αἰθούσης ἑνὸς Σώματος, περιλαμβάνοντος τοὺς ἐκλεκτοὺς τοῦ λαοῦ καὶ ἔχοντος μεγάλην ἀποστολὴν καὶ μεγάλην θέσιν, ἐν τῇ Πολιτείᾳ καὶ ἐν τῇ Κοινωνίᾳ, ἐπιβάλλεται, ἀπὸ ἕνα Κανονισμόν, δὲν θὰ εἴχαμεν τὰ ἐπεισόδια αὐτά. Δὲν θὰ ἐπιμείνω νὰ εἴπω περισσότερα. Νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ εἴπω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι ἐκπροσωπῶ τὴν γνώμην πάντων ἀνεξαρτήτως καὶ ἀνεξαρτήτως τῆς θέσεως, ἥν ἔχω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐπιθυμία ὅλων εἶναι καὶ πρέπει νὰ εἶναι, νὰ διεξαγάγωμεν τὰς συζητήσεις μετὰ πάσης τάξεως καὶ εὐπρεπείας. Νομίζω ὅτι πρέπει ὅλον αὐτὸ τὸ λυπηρὸν ἐπεισόδιον νὰ τὸ θεωρήσωμεν λῆξαν.

§49ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πῶς λῆξαν;

§50Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ τὸ θεωρήσωμεν λῆξαν. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ θεωρηθῇ λῆξαν, τότε θέλετε ν’ ἀνάψητε μίαν νέαν πυρκαϊάν.

§51Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς προεκαλέσαμεν μίαν νέαν ἀνάκλησιν. Ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς, καθ’ ὁμόθυμον ἀπόφασιν, νὰ ἀνακληθοῦν εἰς τὴν τάξιν οἱ παρεκτραπέντες Βουλευταί.

§52Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖτε εἶνε ὅτι θέλετε πάλιν ν’ ἀνάψητε πυρκαϊάν.

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι. Ὄχι.

§54Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ τοῦτο μόνον ἔχω νὰ εἴπω — ἄς κάμῃ ὅ,τι ὁ Κύριος Πρόεδρος θέλει.

§55Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ συνεδρίασις ἐξελίσσετο ὁμαλώτατα μέχρι τινός, δὲν ἐπέπρωτο ὅμως νὰ λήξῃ ὁμαλῶς. Ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ἦτο βεβαίως ἄτοπος εἰς αἴθουσαν Βουλῆς. Μοῦ ἐδόθη ὅμως ἡ πληροφορία ὅτι, ὁ ἴδιος ὁ Συνάδελφος, ἀναγνωρίσας τὸ ἄτοπον τῆς φράσεώς του, εἶχε στραφῆ ἤδη πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον νὰ δηλώσῃ εἰς αὐτὸν ὅτι ἦτο ἕτοιμος νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν καὶ νὰ ἐκφράσῃ τὴν λύπην του. Καὶ θὰ ἔλειπεν οὕτω τὸ ἐπεισόδιον. Ἐδόθη ἤδη ἡ ἐξήγησις, ἐξήγησις ἀκριβής, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Θεσσαλονίκης δὲν εἶχε κἀμμίαν πρόθεσιν προσβολῆς, ἀλλ’ ἤθελε, δι’ ὅσων εἶπε, νὰ προσδώσῃ ἐντονώτερον χρωματισμὸν εἰς τὴν ἔκφρασίν του. Καὶ τὸ ἄτοπον μὲν τῆς φράσεως ἀνεγνωρίσθη. Ἀπὸ τοῦ σημείου ὅμως τούτου μέχρις ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπηκολούθησαν, ἡ ἀπόστασις εἶναι τεραστία. Οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ κρίνῃ τοὺς ὁμιλοῦντας ἀπὸ τοῦ Βήματος Βουλευτὰς καὶ νὰ ἐπιβάλλῃ διὰ χειροδικίας τὰς ἀντιλήψεις του περὶ τῆς κοινοβουλευτικῆς εὐκοσμίας. Ὑπάρχει ὁ Κανονισμός, ὁ ρυθμίζων τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ ἐποπτεύων ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, καὶ ἐφαρμόζων τοὺς κανόνας τῆς διαδικασίας τῆς διαγραφομένης διὰ τὴν ἀνάκλησιν εἰς τὴν τάξιν τῶν παρεκτρεπομένων Βουλευτῶν. Πέραν τῶν κυρώσεων τούτων κανεὶς δὲν δικαιοῦται νὰ ὑψώνῃ τὴν βίαν καὶ τὴν χειροδικίαν, ὡς ρυθμιστὴν τῆς κοινοβουλευτικῆς τάξεως. Τί θέλετε ἐρωτοῦν τώρα νὰ γίνῃ; Ὁ ἐκ Θεσσαλονίκης Συνάδελφος ἀνεκάλεσε τὴν φράσιν, ἀλλ’ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐχειροδίκησαν δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνακαλέσουν τὴν χειροδικίαν των, εἶνε τοῦτο ἀληθές, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὸ γεννᾶται ἐπιτακτικωτέρα ἡ ἠθικὴ ὑποχρέωσις, ἐὰν πραγματικῶς πρόκειται νὰ διεξάγηται ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς πολιτικὸς ἀγὼν καὶ ὄχι ἄλλης φύσεως πάλη, ὅπως Βουλευταί, οἵτινες εἰς στιγμὴν παροξυσμοῦ ἐβιαιοπράγησαν, νὰ ἐκφράσουν τὴν εἰλικρινῆ των θλίψιν καὶ μεταμέλειαν, διὰ τὰς βιαιοπραγίας των καὶ μετὰ τοῦτο σύσσωμος ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ τὰς διαμαρτυρίας της, διὰ τὰς ἀξιοθρηνήτους αὐτὰς σκηνάς, διὰ νὰ ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν ὅτι ὑπάρχουν ἐγγυήσεις τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§56Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζω ἂν ὁ Συνάδελφος κ. Γαβριηλίδης ἐξέφρασε τὴν λύπην του καὶ ἀνεκάλεσε.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεκάλεσε.

§58Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Τότε εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω καὶ τὴν ἰδικήν μου λύπην διότι, ἐξαναγκασθεὶς ἀπὸ τὴν φράσιν τοῦ κ. Συναδέλφου συμπεριεφέρθην, ὡς συμπεριεφέρθην...

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐπεισόδιον θεωρεῖται λῆξαν. Καλεῖται ὁ κ. Γαβριηλίδης νὰ συνεχίσῃ τὸν λόγον.

§60Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Καταλήγων, ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ Ἀγροτικὸν κόμια δὲν εἶναι καθόλου ἱκανοποιημένον ἀπὸ τὴν πεντάμηνον δρᾶσιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, διότι ἠσχολήθη ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον μὲ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τῶν ξένων καὶ ἐντοπίων ὁμολογιούχων, ἐνδιεφέρθη διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν στενῶν κομματικῶν συμφερόντων καὶ μὲ οὐδὲν ἄλλο πέραν τούτου ζήτημα ἠσχολήθη. Ἀλλ’ ἕν ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον κατώρθωσε νὰ ἐπιφέρῃ ἡ Κυβέρνησις εἶνε τὸ μῖσος, τὸ ὁποῖον ἔδειξεν ἐναντίον ἑνὸς ὁλοκλήρου κόσμου, τοῦ κόσμου τῶν προσφύγων, καὶ εἴδομεν δημοσιογραφικὰ ὄργανα φιλικῶς προσκείμενα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ζητοῦν νὰ ἐκδιωχθοῦν οἱ πρόσφυγες ἀπὸ τὰ ἀστικὰ κέντρα, διότι δὲν ἀπέκτησαν, ἐγράφη, ἐθνικὴν συνείδησιν, ἐνῷ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος εἴδομεν τὴν Κυβέρνησιν καταργοῦσαν τοὺς χωριστοὺς Συλλόγους τῶν Ἑβραίων καὶ διατεινομένην ὅτι οὗτοι ἀπέκτησαν ἐθνικὴν συνείδησιν. Καὶ τὸ Ἀγροτικὸν κόμια εἶχε τὴν γνώμην ὅτι ἔπρεπε νὰ καταργηθοῦν οἱ χωριστοὶ Σύλλογοι τῶν Ἰσραηλιτῶν, ἀλλὰ ὑπεστήριζε τοῦτο, ὁρμηθὲν οὐχὶ ἀπὸ ἀπόψεως κομματικῆς, ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς λεπτομερείας, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐπεκτείνεσθε.

§62Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Ἀλλ’ ἀναφέρω ἁπλούστατα, Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ζήτημα τοῦτο, διὰ ν’ ἀποδείξω ὅτι ὅλαι αἱ σκέψεις καὶ αἱ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως ἔτειναν ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ πῶς νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸ κομματικόν της συμφέρον. Αὐτὸ ἤθελα νὰ διατυπώσω καὶ τίποτε πλέον τούτου. Ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τῆς Θεσσαλονίκης ἐντὸς τῆς Βουλῆς, τότε θὰ μᾶς δοθῇ καὶ πάλιν ἡ εὐκαιρία νὰ ἀποδείξωμεν τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν. Τώρα περιοριζόμεθα εἰς τὸ νὰ δηλώσωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτή ἐφάνη ἀνίκανος νὰ λύσῃ τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὴν Χώραν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§64Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἐξ ὀνόματος τῶν ἀγροτικῶν τμημάτων τοῦ Ἀγροτικοῦ κόμματος τῆς Ἑλλάδος, τὰ ὁποῖα συμπράττουν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ ὑπολογίζῃ ἐπὶ τῆς ψήφου μου, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐμποδίζει τίποτε νὰ διατυπώσω ἐδῶ τὰς ἀντιλήψεις ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπῶ. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τρία σημεῖα διεκρίθησαν· εἰς τὸ σημεῖον τῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, εἰς τὸ σημεῖον τῶν διαπραγματεύσεων τοῦ Λονδίνου καὶ εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἀποπείρας τῆς ὁδοῦ Κηφισιᾶς. Διὰ τὴν ἐξουσιοδότησιν ἐκφράζω τὸ παράπονον, δι’ ὅ κατετέθη καὶ σχετικὴ ἐπερώτησις, τὸ παράπονον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἠθέλησε, σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως τὸ διάταγμα περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου 5533 περὶ ἀναστολῆς τῆς διώξεως τῶν ὀφειλετῶν ἀγροτῶν. Σήμερον ἔχομεν διώξεις καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως, θὰ ἐκθέσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἀδικεῖται ὁ κόσμος ὁ ἀγροτικός.

§65Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς ἑρμηνείας.

§66Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μεγίστη δυστυχῶς. Ὡς πρὸς τὰ δημόσια χρέη, Κύριοι, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι οἱ παράγοντες, οἱ οἰκονομικοί, τῆς Ἑλλάδος, εἶναι παγίως δυσμενεῖς. Μία Χώρα, ἡ ὁποία ἔχει νὰ ἀποκαταστήσῃ 1½ ἑκατομμύριον κόσμου προσφυγικοῦ, μία Χώρα, ἡ ὁποία ἔχει ἄνευ ἐπαγγέλματος 600 χιλιάδας ἀνδρῶν καὶ 150 χιλιάδας ἀνέργους, μία Χώρα, ἡ ὁποία ἔχει τεράστιον παθητικὸν ἰσοζύγιον, μία Χώρα, ἡ ὁποία ἔχει ἀβάστακτα βάρη δημοσιονομικά, μία Χώρα, ἡ ὁποία στερεῖται τῶν μέσων διὰ νὰ συμπληρωθοῦν τὰ ἔργα τὰ παραγωγικά, διὰ νὰ συμπληρωθῇ ἡ ὁδοποιΐα, δὲν ἠμπορεῖ ἡ Χώρα αὐτὴ νὰ ἔχῃ βελτιωθῇ οἰκονομικῶς, ὥστε νὰ συζητῇ περὶ αὐξήσεως τῶν ποσοστῶν πρὸς τοὺς ξένους ὁμολογιούχους. Ἡ γνώμη τῆς ὁμάδος, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπῶ, εἶνε ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὕρῃ ὁμόθυμον τὴν ὑποστήριξιν τοῦ κόσμου, τοῦ ἀγροτικοῦ, ἐὰν ἐμμείνῃ εἰς τὰς ἀπόψεις ὅτι ἡ παροῦσα γενεὰ εἶνε καταδικασμένη νὰ ἀθλεύσῃ τὸν ἆθλον τῆς πείνης, ὥστε νὰ ἀποτελῇ ἐπιτακτικὴν διὰ τὴν Κυβέρνησιν ὑποχρέωσιν νὰ εἶνε ὅσον τὸ δυνατὸν φειδωλὴ εἰς τὰς παροχὰς ἀπέναντι τῶν ξένων. Τὸ τρίτον σημεῖον τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων ἀφορᾷ τὴν ἀπόπειραν τῆς ὁδοῦ Κηφισιᾶς. Ἀποτροπιαζόμεθα καὶ τὴν καταδικάζομεν τὴν ἀπόπειραν αὐτήν. Ἀλλὰ, Κύριοι, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ κοινὴ ἑλληνικὴ γνώμη, ὅσον καὶ ἂν ἀποτροπιάζηται τὸ ἔγκλημα ἐκεῖνο, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εὕρῃ λόγους νὰ δικαιολογήσῃ τὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία ἔγινεν ἀπὸ τὸ βράδυ ἐκεῖνο, ὅπως ἀναμοχλευθοῦν παλαιὰ πάθη καὶ μίση παλαιά, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔφεραν ἔξω ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα. (Χειροκροτήματα). Ἤθελα νὰ εἴπω καὶ τοῦτο· μὲ ὅλον τὸν ἀποτροπιασμόν, φαντάζομαι, ὅτι ἡ μερὶς ἐκείνη (δεικνύει τὴν πτέρυγα τῶν Φιλελευθέρων) θὰ στήσῃ ἀνδριάντας εἰς τοὺς ἐνόχους, διότι ἀπὸ κατηγορουμένη διὰ τὴν τετραετίαν, τὴν παρελθοῦσαν καὶ λησμονηθεῖσαν, μετεβλήθη διὰ τῆς ἀποπείρας εἰς κατηγοροῦσαν σήμερον. Εἴμεθα τῆς γνώμης, ὅτι σήμερον μονάχα μία πηγὴ ἐξουσίας ὑπάρχει, ἡ τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐνσφηνοῦται μέσα εἰς τὸ κίνημα τῆς 6ης Μαρτίου καὶ μέσα εἰς τὴν ἀπόπειραν τῆς 6ης Ἰουνίου, ὥστε τὰ δύο αὐτὰ ἀξιοθρήνητα γεγονότα καὶ μόνα ἀποτελοῦν ὅλον τὸν ἄξονα τῆς πολιτικῆς καὶ κοινωνικῆς τοῦ τόπου ζωῆς, πολὺ φοβοῦμαι μὴ τὰ πράγματα μᾶς φέρουν ἔξω ἀπὸ τὴν πραγματικότητα, καὶ ἄλλοι θὰ μᾶς ἐκδιώξουν, διότι θὰ εἴμεθα ἀνάξιοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πρέπει νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως, ἀφήνουσα τὰ ζητήματα αὐτὰ εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, προσηλωθῇ εἰς τὴν μεγάλην ἀποστολήν της, ἥτις συνίσταται εἰς τὸν ἠθικὸν καθαρμὸν τοῦ δημοσίου μας βίου καὶ εἰς τὴν λύσιν τῶν μεγάλων οἰκονομικῶν τῆς Χώρας ζητημάτων, διὰ νὰ ἀσφαλισθῇ ψωμὶ καὶ ἐργασία εἰς τὸν θεσπαλαίοντα λαόν.

§67Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμήν, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, καὶ ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ Ἀεροπορίας, σχέδιον νόμου «Περὶ αὐτεπαγγέλτου ἀποστρατείας τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν συνειργησάντων εἰς τὸ κίνημα τῆς 6ης Μαρτίου». Τὸ νομοσχέδιον συνοδεύεται ἀπὸ μακρὰν ἔκθεσιν καὶ δὲν θεωρῶ σκόπιμον νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, διότι τὸ νομοσχέδιον θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν, ἀφοῦ ὑποστῇ ὅλην τὴν συνήθη διαδικασίαν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κύρκος ἔχει τὸν λόγον.

§69Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ μετάσχω τῆς συζητήσεως, τὴν ὁποίαν ἤγειρον αἱ πρὸς τὴν Βουλὴν ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλήν. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ ἀφήσω ἀδιαμαρτύρητον μίαν περικοπὴν τῶν ἀνακοινώσεων, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόσωπος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, περικοπὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ προσφυγικὰ ζητήματα. Ἔργον, βεβαίως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶνε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς κατὰ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως αἰτιάσεις. Ἀλλ’ εἶνε καὶ καθῆκον ἐμοῦ, ὡς πρόσφυγος Βουλευτοῦ ἀνεξαρτήτου, συνεργαζομένου μὲ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ ἀφήσω ἀδιαμαρτύρητον τὴν περικοπὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς συστηματικὴν τοῦ προσφυγικοῦ στοιχείου δίωξιν. Ἄν ὄχι εἰς δίωξιν κατὰ τῶν προσφύγων προέβαινεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ ἁπλῶς ἀνέβαλε νὰ πράξῃ ὅ,τι ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ διαστήματος, κατὰ τὸ ὁποῖον κατέχει τὴν ἐξουσίαν, αἱ διαμαρτυρίαι δὲν θὰ προήρχοντο ἐκ τῆς πλευρᾶς ἐκ τῆς ὁποίας προῆλθον. Αἱ διαμαρτυρίαι θὰ προήρχοντο ἐκ μέρους ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι...

§70ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ποίων ἡμῶν; Ποίων ἡμῶν;

§71Μ. ΚΥΡΚΟΣ. .... οἱ ὁποῖοι, ὄχι μόνον θὰ διεκόπτωμεν πάντα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν δεσμόν, ἀλλὰ καὶ δριμεῖαν κατ’ αὐτῆς θὰ ἠσκοῦμεν ἐπίκρισιν. Δὲν εἶνε βέβαια στιγμὴ ἡ παροῦσα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ κριθῇ ἡ προσφυγικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἔλθῃ ἐκείνη ἡ στιγμή, τότε θὰ λάβωμεν τὴν εὐκαιρίαν καὶ ἡμεῖς νὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀπόψεις μας ἐπὶ τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων καὶ νὰ διαφωτίσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος εἶναι καιρὸς νὰ μάθῃ ποῦ κεῖνται αἱ εὐθῦναι τῆς ἐσχάτης ἐξαθλιώσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀκόμη ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται ἕνα μέγα μέρος τοῦ προσφυγικοῦ στοιχείου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς). Νομίζω, Κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ, τῇ γενικῇ, νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ὁμαλότης ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ γαλήνη εἰς τὸν λαόν, ἐν τῇ γενικῇ ταύτῃ ἐπιθυμίᾳ, πρέπει νὰ καταβάληται ἰδιαιτέρα φροντὶς ἐκ μέρους ἐκείνων μάλιστα, οἱ ὁποῖοι εἶνε περιβεβλημένοι μὲ τὴν μεγαλειτέραν ἐμπιστοσύνην ἐκ μέρους τοῦ προσφυγικοῦ στοιχείου, νὰ καταβάληται ἡ μεγαλειτέρα φροντίς, ἵνα μὴ δι’ ἀδίκων ἐπικρίσεων καὶ διὰ φραστικῶν ὑπερβολῶν εἰς στιγμὰς τόσον λεπτὰς, δημιουργῆται καὶ πάλιν ἀναμόχλευσις παθῶν μεταξὺ προσφύγων καὶ γηγενῶν, παθῶν, τὰ ὁποῖα ἀτρήτους προσπαθείας κατεβάλομεν ἅπαντες ἀπὸ ἀρκετῶν ἐτῶν νὰ ἐξομαλύνωμεν, νὰ κατασιγάσωμεν καὶ νὰ ἐπιφέρωμεν τὴν ἀφομοίωσιν γηγενῶν καὶ προσφύγων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τουρκοβασίλης ἔχει τὸν λόγον.

§73Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριοι Βουλευταί, νομοθετικά τινα διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐξουσιοδοτήσεως, κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ τὰ καταθέσω εἰς τὴν κύρωσιν τῶν δύο Βουλῶν σήμερον, συμφώνως πρὸς τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος. Ἐπίσης ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τρία ἕτερα νομοσχέδια· 1) Τὸ νομοσχέδιον «Περὶ σχολικῶν βιβλίων». 2) Τὸ νομοσχέδιον «Περὶ Ἀστικῶν Σχολείων» καὶ 3) Τὸ νομοσχέδιον «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Ὀργανισμοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». Δηλαδή, διατάξεις τινὲς τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἐπεκτείνονται καὶ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης. Ἄν ἡ Βουλὴ μοῦ ἐχάριζεν ὀλίγην ὥραν, θὰ ἀνέπτυσσον ἐν ὀλίγοις τὰ τρία αὐτὰ νομοσχέδια διὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς....

§74Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀνάγκη σήμερον. Κατὰ τὴν συζήτησιν κάμνετε τὴν ἀνάπτυξιν.

§75Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἔχει καλῶς. Μόνον θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι εἰς τὰ τρία αὐτὰ νομοσχέδια εἶναι ἀποκεκρυσταλλομένη ἡ ἐκπαιδευτικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ, ἐπειδὴ εἶνε ἐπειγούσης χρήσεως νὰ παρακληθῇ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος διευθύνει τὰς ἐργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ τὰ ἐπεξεργασθῇ ὅπως τὸ ταχύτερον ἀποτελέσωσι νόμους τοῦ Κράτους.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§77ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Θὰ καταθέσω καὶ ἐγώ, Κύριοι Βουλευταί, μερικὰ νομοσχέδια, ἀφορῶντα τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν· εἶνε πρῶτον δύο νομοσχέδια συναφῆ· 1) «Περὶ κυρώσεως διεθνοῦς συμβάσεως γραμμῆς φορτώσεως πλοίων» καὶ 2) «Περὶ διεθνοῦς γραμμῆς φορτώσεως πλοίων». Ὑπάρχει κάποια σύμβασις, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν τὰ φορτηγὰ πλοῖα ἔχουν μίαν γραμμὴν φορτώσεως καὶ ἐπειδὴ μέχρι τοῦδε τὰ ἰδικά μας ἔχουν τὴν γραμμὴν αὐτὴν τῆς φορτώσεως ἀπὸ ἐξωτερικὰ κράτη, δι’ αὐτό, σύμφωνα μὲ τὴν σύμβασιν αὐτήν, καταθέτω τὰ νομοσχέδια αὐτὰ διὰ νὰ κανονισθῇ ὅπως καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα κανονίζεται ἡ γραμμὴ αὐτή. Ἐπίσης καταθέτω τὸ νομοσχέδιον· «Περὶ κυρώσεως ἢ θέσεως ἐν ἰσχύϊ διεθνῶν κανονισμῶν πρὸς ἀποφυγὴν συγκρούσεως τῶν πλοίων». Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἶνε τυπικόν· διότι πρόκειται περὶ πληρώσεως διεθνῶν κανονισμῶν, περὶ ἀποφυγῆς συγκρούσεων πλοίων. Αὐτὰ εἶχον δοθῇ εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν, ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν ἐψηφίσθησαν, διότι ἐθεωρήθησαν ὡς συμβάσεις. Εἶναι μὲν συμβάσεις αὐταί, ἀλλὰ δὲν ἔχουν οὔτε ἔξοδα, οὔτε ἄλλον τινά λόγον, ὥστε ἦσαν ἐντελῶς τυπικὰ καὶ ἠδύναντο καὶ τότε νὰ ψηφισθῶσιν καὶ νὰ ἐπικυρωθῶσιν. Τότε δὲν ἐπεκυρώθησαν καὶ τὰ καταθέτω ἐκ νέου. Ἐπίσης καταθέτω σχέδιον νόμου· «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου 3783 κυρωθέντος Ν. Δ. τῆς 28 Σεπτεμβρίου 1925 περὶ καταβαλλομένων ὑπὸ τῶν πλοίων ὑγειονομικῶν δικαιωμάτων». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δίδεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν νὰ κανονίζῃ τὰ τέλη ἀναλόγως μὲ τὴν διακύμανσιν τοῦ συναλλάγματος καὶ τῆς δραχμῆς, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται ζημία κατὰ τὴν εἴσπραξιν. Ἐπίσης καταθέτω νομοσχέδιον’ «Περὶ προστασίας τῶν ἀνέργων ἐργατῶν θαλάσσης καὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν». Εἶναι ἀληθὲς ὅτι καὶ ἐπὶ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως ἐλήφθη μέτρον διὰ τοῦ «Οἴκου τοῦ Ναύτου» περὶ τῆς προστασίας τῶν ἀνέργων ἐργατῶν θαλάσσης. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὅμως λαμβάνονται νέα μέτρα προστατευτικὰ καὶ μέτρα, ὥστε ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ περιορίσωμεν τὴν ἀνεργίαν τῶν ἐργατῶν θαλάσσης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἠμπορέσωμεν τὰ ἐπὶ πλέον πληρώματα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ εὕρωμεν ἀρκετὴν ἐργασίαν, νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τὰ ἀποκαταστήσωμεν δι’ ἄλλου τρόπου, εἴτε γεωργικοῦ, εἴτε καλλιεργητικοῦ, διὰ καλλιεργητικῶν συνοικισμῶν. Ἐπίσης εἶναι εἷς νόμος «Περὶ ὀργανώσεως τῆς πλοηγικῆς ὑπηρεσίας» κατὰ ἕνα καλλίτερον τρόπον, χωρὶς νὰ προέρχηται ἐξ αὐτοῦ αὔξησις δαπανῶν. Καὶ τέλος ἕν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΓΦΟΕ (3505) τῆς 31 Δεκεμβρίου 1919 περὶ φαρικῶν καὶ ἀγκυροβολίων τελῶν, καὶ 1591 περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΦΕ 3505 κλπ».

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§79Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ κατανομῆς τῶν ἐν τῷ νομῷ Ἕβρου βοσκῶν ἀναλόγως τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν τῆς κτηνοτροφικῆς αὐτῆς περιφερείας». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5693 περὶ ἐπιβολῆς ἐλέγχου εἰς τὴν ἐξαγωγὴν γεωργικῶν τινων προϊόντων». 3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἄρθρων τοῦ περὶ θήρας Νομοθετικοῦ Διατάγματος ὡς ἐκυρώθη διὰ τοῦ νόμου 5720». 4) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΔΝΔʹ καὶ τῶν τροποποιησάντων αὐτὸν νόμων». 5) «Περὶ ἐπαληθεύσεως τῶν πρὸς ἰδιώτας ἀγροτικῶν χρεῶν». 6) «Περὶ παροχῆς προθεσμίας πρὸς ἄσκησιν προσφυγῆς κατ’ ἀποφάσεων ἐπιτροπῶν τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 3077». 7) «Περὶ συστάσεως Γεωργικῆς Σχολῆς εἰς Βέλλον– Κορινθίας ἐκ δωρεᾶς καὶ δαπάναις τοῦ Ἑλληνοαμερικανικοῦ Σωματείου Ἀχέπανς». 8) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1932 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος «περὶ παραδόσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν 50.000 ὁμολογιῶν ὀνομαστικῆς ἀξίας δραχμῶν 50.000.000 δανείου ἀποζημιώσεως ἀνταλλαξίμων τύπου 6% 1928, ἵνα διανείμῃ ταύτας πρὸς ἐξόφλησιν τῶν 75% τοῦ ποσοστοῦ τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς τοὺς δικαιούχους ἀποζημιώσεως ἀστοὺς ἀνταλλαξίμους ἐκ τῆς πρώτης νομίμου προκαταβολῆς τῆς ἀποζημιώσεως αὐτῶν». Ἰδιαιτέρως θὰ παρεκάλουν τοὺς κ.κ. Συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Γεωργίας, νὰ εὐαρεστηθῶσιν νὰ ἐπεξεργασθῶσι τὰ νομοσχέδια τὰ γεωργικά, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Ἡ γεωργία δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἀναμείνῃ ἐπ’ ἄπειρον μέχρις ὅτου ἡ Βουλὴ νομοθετήσῃ ὡρισμένα νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ἀπολύτως ἐπείγοντα. Συγχρόνως δὲ θὰ παρακαλέσω καὶ τὴν Βουλὴν ὅπως εὐαρεστουμένη ἀπὸ τοῦδε ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν συζητήσεως ἐπὶ τῶν γεωργικῶν ζητημάτων καὶ ἐπὶ τῶν γεωργικῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχω ὑποβάλει, τοῦτο μὲν διότι πολλὰ ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐπείγοντα, τοῦτο δὲ διότι καὶ ἐγώ, λόγῳ τῆς ἐποχῆς, τὴν ὁποίαν διερχόμεθα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἔλθω εἰς στενωτέραν ἐπαφὴν μετὰ τῶν γεωργῶν μας καὶ τῶν διαφόρων γεωργικῶν περιφερειῶν. Θὰ ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ γνωρίζω διὰ ποίαν ἡμέραν θὰ ὡρίζετο ἡ συζήτησις, ὥστε νὰ εἶμαι πλέον ἐλεύθερος.

§80Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα.

§81Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Διὰ νὰ δυνηθῶ καὶ ἐγὼ νὰ κάμω μερικὰς ἐκδρομὰς εἰς τὴν ὕπαιθρον. Φαντάζομαι ὅτι καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος ἀπὸ τοῦδε νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα συζητήσεως ἐπὶ τῶν γεωργικῶν νομοσχεδίων.

§82ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὶ ἐννοεῖτε; Νὰ συζητηθοῦν τὰ νομοσχέδιά σας;

§83Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Μάλιστα.

§84ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι, ὅπως ἠξεύρετε, τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν δὲν τὴν καταρτίζει ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀλλὰ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑποβάλλει τὰ νομοσχέδιά του, ὡς θὰ ὑποβάλῃ καὶ ἄλλα τινά, τὰ ὁποῖα ἐπιθυμεῖ νὰ συζητηθῶσι τὸ ταχύτερον, διότι ἔχει ἀνάγκην, ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων του, νὰ ἀπουσιάσῃ. Πρὸς τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία εἶνε ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ὅπως τὸ ταχύτερον προσαγάγῃ τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τοῦ Ὑπουργ. Γεωργίας. Ἐὰν δὲ τὰ νομοσχέδια δὲν προσαχθοῦν ἐντὸς μιᾶς ὡρισμένης προθεσμίας....

§86ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁρίσατε μίαν προθεσμίαν.

§87Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σήμερον εἶναι Τετάρτη. Ὑποθέτω δὲ ἕως τὴν προσεχῆ Τρίτην, δύνανται νὰ προσαγάγουν τὰς ἐκθέσεις των αἱ Ἐπιτροπαί. Ἐὰν ἕως τότε δὲν προσαχθῶσιν αἱ ἐκθέσεις, τότε τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, τὰ ἐπείγοντα, θὰ ἀναγραφῶσιν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Τετάρτης καὶ ἄνευ τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Βουλῆς). Ἕνεκα τῆς ἀναβολῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, τῆς διακοπῆς αὐτῶν, αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ ἐργασθῶσιν καὶ νὰ τελειώσωσιν ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποβληθῆ εἰς αὐτὰς, δὲν εἴχομεν δὲ τάξει προθεσμίαν εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ μίαν προθεσμίαν γενικῶς εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, 5–10 ἡμερῶν, ὅσας νομίζει ἡ Βουλὴ ἀναγκαίας, νὰ συμπληρώσουν τὰς ἐκθέσεις των καὶ μετὰ τοῦτο νὰ ἔλθουν εἰς συζήτησιν. Σήμερον δὲ εἶναι ἀδύνατον, ἐφόσον δὲν ἔχουν ὑποβληθῆ ἀπὸ ὅλας τὰς ἐπιτροπὰς αἱ ἐκθέσεις, νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Λοιπόν, ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν· συναινεῖ νὰ τεθῇ μία προθεσμία πέντε ἡμερῶν εἰς τὰς Ἐπιτροπάς;

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§90Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ τεθῇ μία τόσον σύντομος προθεσμία δι’ ὅλα τὰ νομοσχέδια, καὶ παρακαλῶ μόνον διὰ τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Γεωργίας νὰ τεθῇ μία προθεσμία μέχρι τῆς προσεχοῦς Τετάρτης νὰ προσαχθῶσιν αἱ ἐκθέσεις, αἱ εἰσηγητικαί, καὶ ἐπειδὴ τὰ νομοσχέδια ἔχουν ἐπείγοντα χαρακτῆρα καὶ διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει ἀνάγκην δι’ ὑπηρεσιακοὺς λόγους νὰ ἀναχωρήσῃ τὸ ταχύτερον.

§91ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τάξατε μίαν προθεσμίαν.

§92Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰ ἄλλα νομοσχέδια δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ τάξωμεν προθεσμίαν. Οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ ἂς ὁρίσουν ποῖα εἶνε τὰ ἐπείγοντα νομοσχέδια.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ὑποβολῆς τῶν νομοσχεδίων τάσσεται μία προθεσμία, δὲν τὴν εἴχομεν τάξει τὴν προθεσμίαν.

§94Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τάξατε μίαν προθεσμίαν δέκα ἡμερῶν, καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας μέχρι τῆς Τετάρτης.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν.

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον. Αὔριον.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας.

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον. Αὔριον.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον 5½ μ.μ. (Ὥρα 9½ μ.μ.)