1931.06.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 107η

ΔΕΥΤΕΡΑ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ μικροϊδιοκτῆται Ἀγρινίου ζητοῦν τὴν ἐπὶ τριετίαν ἀναστολὴν ἐκτελέσεως ἀποφάσεων καὶ πλειστηριασμῶν. — Ὁ σύνδεσμος ἐλαιοκτηματιῶν Μυτιλήνης καὶ σύνδεσμος ἐμπόρων ἐλαίου παρακαλοῦν, ὅπως ἡ ἐπιβληθεῖσα φορολογία ἐπὶ τῶν σπορελαίων ἐπιβληθῇ καὶ ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων καρυδίων καὶ ἐπὶ τοῦ καρυδελαίου. — Ἡ Ἕνωσις ἐργατῶν οἰκοδομῶν Σερρῶν ζητεῖ τὴν ἔναρξιν τῶν ἔργων Στρυμῶνος, ὁδοποιΐας, καὶ συνοικισμῶν τὴν χορήγησιν ἐπιδομάτων ἀνεργίας καὶ τὴν σύστασιν ταμείου ἀσφαλίσεως οἰκοδομῶν. Ἡ Ἕνωσις ἐφέδρων πολεμιστῶν Ξάνθης ζητεῖ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 4042, τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 4180, τὴν ἀκύρωσιν τῶν γενομένων προσλήψεων ὑπαλλήλων εἰς ἑταιρίας καὶ διαφόρους ὀργανισμοὺς καὶ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν θηλέων ὑπαλλήλων ἐκ τῶν ὑπηρεσιῶν — Ὁ ἐφεδρικὸς κόσμος Διδυμοτείχου ζητεῖ τὴν ἄμεσον διάλυσιν τῶν ἑβραϊκῶν συλλόγων τῆς Ἑλλάδος. — Οἱ κληροῦχοι καὶ καλλιεργηταὶ Κορωπίου ζητοῦν τὴν ψήφισιν νομοσχεδίου «περὶ ἐγκαταστάσεως ἐργοστασίου ἐριουργίας εἰς τὸ ἀγρόκτημα Γέρακα». — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Στεφανόπουλος καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Χάβαρι τῆς Ἠλείας ζητούντων τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας οἰκοδομήσεως ἐν τῷ συνοικισμῶ ἐπὶ διετίαν. — Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς καταθέτε: τηλεγράφημα τῶν σιτοπαραγωγῶν Ἀχαΐας καὶ Ἠλείας ζητούντων τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου 4598 περὶ συγκεντρώσεως σίτου εἰς τὴν περιφέρειαν των. — Ἡ ἐπὶ τῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατηρήσεως τῶν παρὰ τῷ τμήματι προστασίας θυμάτων πολέμου τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως ὑπερετούντων ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων μέχρι 31 Μαρτίου 1922». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ὑφισταμένων διατάξεων περὶ δασμολογήσεως τῶν λιπασμάτων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Ἀποστόλου καὶ Β. Ἀγγελῆς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης καὶ διακανονισμοῦ ὀφειλῶν τινων αὐτοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Συρογιάννης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἄρσεως τῆς ἀπαγορεύσεως ἀπαλλοτριώσεως ἐπὶ τοῦ μοναστηριακοῦ κτήματος μετοχίου Καρβουνιὸ τῆς Ἁγίας Ἀναστασίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κουλουμβάκης, Ι. Ράλλης, Δ. Χατζῖσκος. Β. Κυρέλλος, Σ. Κωστόπουλος, Η. Παπαδόπουλος, Α. Λούλης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1640 «περὶ φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων, ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη διὰ μεταγενεστέρων νόμων». Ὁ κ. Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης δι’ ἐσωτερικὰς μικροεπισκευὰς καὶ προμήθειαν ἐλλειπόντων ἐπίπλων καὶ οἰκιακῶν σκευῶν εἰς τὴν ἐν τῷ ἐθνικῷ κτήματι Τατοΐῳ θερινὴν διαμονὴν τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας» Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ν. Μπότσαρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνακαινίσεως τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων.

§3Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀπεφασίσθη προχθὲς ἡ ἐρώτησις περὶ τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου νὰ μετατραπῇ εἰς ἐπερώτησιν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἔχετε τὸν λόγον.

§5Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἠθέλομεν νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ μέτρα σχετικῶς μὲ τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου. Ἡ κατάστασις αὐτοῦ εἶναι πρωτοφανής. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑφίσταται ἓν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον οὐδὲν ἄλλο κάμνει εἰμὴ μόνον νὰ κατασπαταλᾷ τὸ χρῆμα τοῦ ταμείου κατὰ τρόπον προκαλοῦντα τὰς διαμαρτυρίας ὅλων τῶν ἀναπήρων. Νομίζω, ὅτι τὸ κακὸν προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι ἀνατίθεται πάντοτε ἡ διεύθυνσις τοῦ ταμείου εἰς πολιτικὰ πρόσωπα. Ὑπάρχουν αἰτήσεις ὑποβληθεῖσαι παρὰ διαφόρων ἀναπήρων πρὸς χορήγησιν ἐπιδομάτων καὶ ἔχει παρέλθη μέχρι σήμερον 1½ ἔτος, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν ἀκόμη νὰ ἐξακριβωθοῦν καὶ νὰ πάρουν χρήματα οἱ δικαιοῦχοι. Οὐδεὶς ἐκ τῶν πασχόντων ἀναπήρων, ἐκτὸς τῶν τῆς περιφερείας Ἀθηνῶν, οὐδεὶς ἐκ τῶν λοιπῶν περιφερειῶν ἔχει λάβῃ ἐπίδομά τι. Πρὸ καιροῦ εἶχεν ἔλθει ἐδῶ πατὴρ μὲ νέον ἀνάπηρον, ὁ ὁποῖος ἐζήτει ἐπίδομα. Ἦλθε τρεῖς φορὰς εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ νὰ λάβῃ ἐπίδομα μόνον διὰ φάρμακα, διότι αὐτὸς καὶ υἱός του εἶναι ἀσθενεῖς, ἀλλὰ δὲν τὸ κατώρθωσε. Χρειάζεται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἰδικὴ ἀναδιοργάνωσις καὶ ἡ ἀνάθεσις τῆς διευθύνσεως εἰς πρόσωπον μὴ πολιτικόν. Εἶναι καιρὸς ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα διὰ νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ αἶσχος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας.

§7Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Πρὸ τινων ἡμερῶν συνεζητήθη ἐν τῇ Βουλῇ ἀναφορὰ τῶν θυμάτων πολέμου περὶ τοῦ ταμείου, ὁμόθυμος δὲ ὑπῆρξε ἡ θέλησις τῆς Βουλῆς νὰ μετατραπῇ αὕτη εἰς ἐπερώτησιν διὰ νὰ λάβωσι τὸν λόγον καὶ ἄλλοι τῶν κ. συναδέλφων καὶ διαδηλώσωσι τὴν γνώμην των διὰ τὴν ἐν τῷ ταμείῳ τούτῳ ἐπικρατοῦσαν οἰκτρὰν τραγικὴν κατάστασιν.

§8Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὸ ζήτημα. Ὁ κ. συνάδελφος ὅμως εἶπεν καὶ λέξεις τινάς πέραν τοῦ δέοντος.

§9Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὸ καλούμενον ταμεῖον θυμάτων πολέμου δὲν αἰσθάνεται ὅτι εἰσέρχεται εἰς δημόσιον γραφεῖον ἀλλ’ εἰς στίβον παλαιστῶν καὶ πυγμάχων. Ἡ ἐπικρατοῦσα ἀναρχία ὡς πρὸς τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀπαιτήσεων τῶν δικαιούχων εἶναι πρωτοφανής. Ὁ ἔχων τά μέσα δύναται νά ἴδῃ τὴν αἴτησίν του ἐκδικαζομένην καὶ νά λαμβάνῃ πλείονα τῶν ὅσων ἐζήτησεν, οἱ ἄλλοι ὅμως εἶναι καταδικασμένοι νά βλέπωσιν εἰς τὸ ἀρχεῖον τάς αἰτήσεις των. Αἱ προτιμήσεις, ὁ τρόπος τῆς διανομῆς τῶν ἐν εἴδη λαφύρων διανεμομένων χρημάτων τοῦ Δημοσίου ἡ ἀναρχία, ἡ σύγχυσις, ἡ ἔλλειψις σεβασμοῦ πρὸς τὸ καθῆκον καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἄλλων εἶναι τὰ χαρακτηριστικά τῆς λειτουργίας τοῦ ταμείου. Ζητοῦμεν νὰ γίνῃ λεπτομερὴς ἔλεγχος ὁλοκλήρου τῆς διαχειρίσεως ἀπὸ τῆς λειτουργίας τοῦ ταμείου καὶ νὰ ἐξετασθῇ ἐὰν περιπτεριοῦχοι ὑπενοικιάζουσι τά περίπτερά των, διὰ τίνας λόγους γίνεται τοῦτο καὶ ἐὰν ὑπάρχωσιν ἀνάπηροι λαμβάνοντες εἰς βάρος τῶν ἄλλων κατὰ προτίμησιν καὶ ἐπανειλημμένως βοηθήματα. Πρέπει νὰ γίνῃ μία ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ νὰ ἐξετάσῃ τὰς μερίδας τῶν λαμβόντων, θὰ παρεκάλουν δὲ τὸν ἄλλοτε Πρόεδρον τοῦ ταμείου συνάδελφον κ. Βουδούρην νὰ μᾶς εἴπῃ τὰς ἀντιλήψεις του διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ταμείου καὶ εἰ δυνατὸν τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους παρῃτήθη.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, κύριε Πρόεδρε.

§11Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Πρέπει, κύριοι, νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν, ὅτι οἱ διαχειριζόμενοι δημοσίας ὑπηρεσία δὲν δύνανται οὔτε τὸν νόμον νὰ ἀγνοοῦσιν, οὔτε νὰ συμπεριφέρωνται κατὰ τὸ δοκοῦν. Ἐφ’ ὅσον δὲ ὁ ὑπουργὸς τῆς Προνοίας οὐδὲν μέτρον ἔλαβε διὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν, ὑπέχει εὐθύνας τὰς ὁποίας πρέπει νὰ γνωρίσῃ ἡ Βουλή. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ μία κατάστασις τόσον ὀδυνηρά.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος.

§13Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ προῆλθεν ἐκ μιᾶς ἀναφορᾶς ἀναπήρων, παραπονουμένων κατὰ τοῦ Ταμείου θυμάτων πολέμου. Οἱ ἀνάπηροι αὐτοὶ εἶναι οἱ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Κύριοι αὐτὰ χαρακτηρίζονται ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας πόλεως Ἀθηνῶν ὡς ἑξῆς. (ἀναγινώσκει).

§14Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἶναι ἄσχετα αὐτά... (Θόρυβος).

§15Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἔρχεσθε ἐδῶ νὰ μᾶς λέγετε. (Θόρυβος). Κύριε πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου τόσον ἐπὶ τοῦ προκατόχου τοῦ διευθυντοῦ, ὅσον καὶ ἐπὶ τοῦ σημερινοῦ ἐλειτούργησε πλήρως, περιέθαλψεν ἀπειρίαν θυμάτων πολέμου, κατώρθωσε ἐπὶ τῆς δράσεώς του, ὥστε οἱ ἀνάπηροι νὰ λαμβάνουν τακτικὰ τὰ βοηθήματά των. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὅταν ἕνας ἀνάπηρος ἔχει ἀνάγκην λουτρῶν, προσέρχεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐξετάζεται, καὶ ἀμέσως ἐκδίδεται τὸ ἔνταλμα χωρὶς τὴν γραφειοκρατείαν ἐκείνην τὴν ἀτελεύτητον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι, ὅταν ἕνας ἀνάπηρος ἔχει ἀνάγκην ἐπιδόματος, προσέρχεται καὶ λαμβάνει τοῦτο χωρὶς τήν ἀτελεύτητον γραφειοκρατίαν. Βέβαια εἰς τὸν κυκεῶνα τῶν ἀναπήρων, εἶναι πιθανὸν νὰ ἠγέρθησαν παράπονα τινὰ ἢ νὰ ἐγένοντο καὶ ἀδικίαι τινὲς. Τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου ἀκολουθῆσαν τακτικὴν ἐφαρμογῆς οἰκονομιῶν εἰς τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ εἶναι βέβαια ἀνεπαρκὲς εἰς τὴν ταχεῖαν διεκπεραίωσιν τῶν ὑποθέσεων. Παρ’ ὅλα ταῦτα, ὅποιος προσέρχεται εἰς τὸ προσωπικὸν καὶ ἐν γένει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ταμείου, προστατεύεται κατὰ τὸν μᾶλλον πατρικὸν τρόπον. Ὅλα τὰ λεγόμενα ἐκ μέρους τῶν ἀναφερομένων ἐν τῇ ἀναφορᾷ ἐξ ἧς προεκλήθη ἡ ἐπερώτησις εἶναι συκοφαντία, εἶναι ἐφαρμογὴ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τινων ἤδη ἐτῶν ἐφαρμόζει ἐν Ἑλλάδι τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, ἵνα παραλύῃ πᾶσαν ὑπηρεσίαν καὶ φέρῃ πλήρη ἀναστάτωσιν πρὸς ἐπιβολὴν τῶν σκοπῶν τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει. Ἐὰν ὑπῆρχον ὡρισμέναι αἰτιάσεις κατὰ τοῦ ἱδρύματος τούτου, θὰ ἔπρεπε εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀνακοινωθοῦν ἵνα εἶναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ ἐὰν ὄντως ἐγίνοντο παραβάσεις ὑπὲρ ἢ κατά τινων προσώπων. Ἡ τοιαύτη γενικὴ αἰτίασις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ τὴν Κυβέρνησιν οὔτε τὴν Βουλὴν εἰς λῆψιν ὡρισμένων ἀποφάσεων κατὰ τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου, ὅπως ἐπεδίωξαν οἱ διευθύνοντες τὴν ἕνωσιν ἀναπήρων. Δι’ αὐτὸ προσθέτω ὅτι ἂν ὑπάρχουν ὡρισμένα γεγονότα πρέπει νὰ ἔλθουν δι’ ἄλλης ἐπερωτήσεως εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ἐξετασθοῦν, διότι δὲ εἶναι ὀρθὸν νὰ συκοφαντῶμεν ἕνα ἵδρυμα ἄξιον πάσης τιμῆς καὶ εὐγνωμοσύνης ἐκ μέρους τῶν ἀναπήρων.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης.

§17Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ποῖος ὁ προορισμὸς τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου καὶ κατὰ πόσον τοῦτο ἐκπληροῖ τὸν προορισμὸν του, ὡς καὶ ποῖος ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ἠδύνατο νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ πλεῖστον μέρος τοῦ προορισμοῦ του ἔχω ἀναφέρει πρὸ πολλοῦ δι’ ἐπαναλλειμμένων ὑπομνημάτων, τόσον πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅσον καὶ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας. Συνεπῶς δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον διὰ νὰ ἐπαναλάβω τὰ αὐτὰ πράγματα. Μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα ἡ ἄδικος μομφὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας δι’ εἰσηγήσεως τὴν ὁποίαν ὡς λέγει ἔκαμε εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὅσον ἀφορᾶ τὴν ρύθμισιν τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου καὶ εἰς τὴν ὁποίαν χωρὶς κἂν νὰ γνωρίζῃ τὸ ταμεῖον, χωρὶς νὰ θελήσῃ νὰ μάθῃ πῶς λειτουργῇ, ἂν λειτουργῇ καλῶς ἢ κακῶς ποῖα τὰ αἴτια εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλεται ἡ καλὴ ἢ κακὴ λειτουργία, ἐπερρίπτει μίαν μομφήν, ὅτι ὁ λόγος διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται ἡ κατάργησις τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου, ὡς αὐτονόμου ὀργανισμοῦ καὶ ἡ ὑπαγωγὴ αὐτοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον εἶναι ὅτι ἑκάστοτε (ἀναγινώσκει). Ἐπειδὴ εἶχα τὴν τιμὴν κύριοι βουλευταί, νὰ χρηματίσω Πρόεδρος τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου καὶ συνεπῶς ἐπιρρίπτεται ἐναντίον μου ἡ μομφὴ αὐτή, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ ἀμερόληπτος δὲν γνωρίζω μέχρι ποίας ἐκτάσεως φθάνει ἡ μομφὴ τῆς ὁποίας ἀσφαλῶς δὲν ἔχει ἐπίγνωσιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ὅπως δὲν ἔχει ἐπίγνωσιν κἂν τῆς ὑπάρξεως τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου — ἀλλὰ καὶ ὅτι δὲν εἶχα τὴν διοικητικὴν ἱκανότητα, διὰ τὴν ὁποίαν ἀσφαλῶς δὲν εἶχα ἀνάγκην πιστοποιητικῶν διότι δὲν ὑπέστην οὐδεμίαν ἐξέτασιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος λέγω νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ δώσω ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἀπάντησιν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μετὰ τοσούτου.....καὶ μὲ τόσον ἀφελῆ τρόπον διαχειρίζονται ζητήματα τοιαύτης σοβαρότητος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἀποτρέψω ἕνα σοβαρότατον κίνδυνον ὅστις ὑπάρχει καὶ ὅστις πρόκειται νὰ δημιουργηθῇ ἂν ποτὲ ἡ Κυβέρνησις ἤθελε ἀκούσῃ τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, καὶ ὑπαγάγει τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Προνοίας, ἡ ὁποία δυστυχῶς μέχρι σήμερον δὲν παρέχει τὰς ἐγγυήσεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπειθαν οἱανδήποτε καλῆς πίστεως συζητητήν, ὅτι εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ὑπουργείου τούτου, ὁ ὀργανισμὸς θὰ ἦτο εὐκλεέστερος. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐξάρω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὸ ἐνδιαφέρον τὸ προσωπικὸν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν ἀναπήρων καὶ ἐν γένει τῶν θυμάτων πολέμου, καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξάρω διότι προσωπικῶς παρηκολούθησα πόσον θερμὸν ὑπῆρξε τὸ ἐνδιαφέρον του καὶ ποίας κατέβαλε προσπαθείας, διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ τρόπου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐθεραπεύετο τὸ μέρος ἐκεῖνο τῶν ἀναπήρων μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπουν τὰ οἰκονομικὰ μέσα τῆς χώρας. Ἐμελέτησε προσωπικῶς τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑπέβαλε προσωπικῶς τὸ νομοσχέδιον περὶ θυμάτων πολέμου. Ἐκάλεσε διαφόρους, οἱ ὁποῖοι ἠδύνατο νὰ τὸν διαφωτίσουν μεταξὺ, τῶν ὁποίων καὶ τὸν ὁμιλοῦντα αὐτὴν τὴν στιγμὴν προσεπάθησε λέγω, δι’ ὅλων τῶν μέσων νὰ ἐνισχύσῃ οἰκονομικῶς τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστήριξε καὶ πολὺ δικαίως τὴν ἐλπίδα ἐξαιρετικῶς ἀγαθῶν ἀποτελεσμάτων. Ἐψηφίσθη ὁ νόμος, συνέστη τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου, καὶ ἀντετέθη εἰς ἐμὲ ἡ τιμὴ τῆς πρώτης Προεδρίας, ἢ μᾶλλον τῆς πρώτης οὐσιαστικωτέρας, διότι προϋπῆρχον τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξαν Πρόεδροι πολλοὶ καὶ ἐξαιρετικοὶ ἄνδρες, ὅπως ὁ κ. Σβῶλος πολλοὶ καὶ διάφοροι ἄλλοι. Δυστυχῶς, ὅμως ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ὁ σκοπὸς τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου παρεξηγήθη ἐντελῶς καὶ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐδείκνυε, ὅτι ἡ ζωή του καὶ ἡ δρᾶσις του δὲν θὰ ἦτο μακρά. Δὲν ὑπῆρχεν Ὀργανισμός, δὲν ὑπῆρχε κἄν μητρῷον ἀναπήρων καὶ ἐν γένει ἐκαλούμεθα νὰ θεραπεύσωμεν μίαν κατηγορίαν δικαιούχων, τοὺς ὁποίους ἠγνοούσαμεν ἐντελῶς, ἠγνοούσαμεν πόσοι ὑπῆρχον ποῦ ἦσαν διασκορπισμένοι, ποῖοι ἦσαν ἀποκατεστημένοι, ποῖοι ἦσαν ἀποκατάστατοι καὶ ποῖαι γενικῶς αἱ ἀνάγκαι τὰς ὁποίας ἐκαλούμεθα νὰ θεραπεύσωμεν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι νὰ εἴπω τινὰ τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ ἀποφύγω. Χωρὶς νὰ ἔχω τὴν διοικητικὴν ἱκανότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἀλλὰ διότι ἔχω θερμότερον τὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ ἐκείνων τῶν ὁποίων ἡ τύχη μοῦ ἐνεπιστεύθη εἰς τὸ ἐνδιαφέρον καὶ εἰς τὸν ἐνθουσιασμόν μου αὐτόν, ὥστε νὰ ἀπιδείξω σχετικὴν τινὰ διοικητικὴν ἱκανότητα, καὶ πρὸ πάντων διέθεσα ὅλας μου τὰς δυνάμεις διὰ νὰ δημιουργήσω ἕναν Ὀργανισμὸν ἄξιον, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸν πρυορισμόν του. Δυστυχῶς εὑρέθην πρὸ ἀνυπερβλήτων δυσχερειῶν καὶ δὲν ἀποκρύπτω, ὅτι τὰς δυσχερείας τὰς ἀντιμετώπισα εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος. Αἱ δυσχέρειαι τὰς ὁποίας ἀντιμετώπισα λέγω, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν προέρχονται ἐξ αὐτοῦ τοῦ Κράτους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐκ μιᾶς μερίδος κακομαθημένων ἀναπήρων διαμενόντων ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιᾶ, καὶ ἐξασκούντων ἀπὸ μακροῦ χρόνου τὸ ἔργον τοῦ θορυβοποιοῦ. Ἐξυπηρετοῦντες μόνον τὰ ἴδια συμφέροντα ἐνόμισαν, ὅτι ἦτο δυνατὸν τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ θεραπεύῃ τὰ συμφέροντα τῶν ὀλίγων αὐτῶν θορυβοποιῶν ἐπαναλαμβάνω, καὶ νὰ λησμονήσῃ τοὺς εὐρυτέρους σκοποὺς τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος ἐνεπιστεύθη. Τὴν ἀντίδρασιν ἐκ μέρους τῶν ἀναπήρων αὐτῶν, τὴν ἀντίδρασιν αὐτὴν τὴν παρέκαμψα. Δὲν ἦτο δυνατὸν ὅμως νὰ παρακάμψω καὶ τὴν ἀντίδρασιν τοῦ Κράτους. Ὅπως εἶναι γνωστὸν ὑπάρχουν περίπτερα ἰδίως εἰς τὰς μεγάλας πόλεις Πειραιᾶ, Πάτρας, Ἀθήνας Θεσσαλονίκην, τὰ ὁποῖα ἐξαιρετικῶς χορηγοῦνται εἰς τοὺς ἀναπήρους, τῶν ὁποίων ἡ ἐκμετάλλευσις ἀφαλῶς δύναται νὰ προσκομίζῃ εἰς οὓς παραχωρεῖται ἕνα ποσὸν ἐξασφαλίζον τὸν ἄρτον αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Αἴ, κύριοι βουλευταί, τὰ περίπτερα αὐτὰ τὰ ἀνήκοντα δῆθεν εἰς ἀναπήρους κατὰ τὰ 9)10 ἔχουν περιέλθει εἰς ἐκμεταλλευτάς, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται ταῦτα ἀντὶ ἑνὸς τεμαχίου ἄρτου. Ἠθέλησα νὰ ἐνεργήσω ἕνα ἔλεγχον ἐπὶ τῶν περιπτέρων, ἵνα βεβαιωθῶ κατὰ πόσον ταῦτα ἔχουν παραχωρηθῆ νομίμως εἰς ἀναπήρους καὶ κατὰ πόσον τὰ ἐκμεταλλεύονται ἀνάπηροι, καὶ αἱ πληροφορίαι μας ἦσαν ἐπίσημοι καὶ ἀσφαλεῖς, ἀποδεικνύουν, ὅτι τὰ 9)10 τὰ κατέχουν ἄνθρωποι οὐδεμίαν σχέσιν καὶ συγγένειαν ἔχοντες πρὸς τοὺς ἀναπήρους.

§18Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐπὶ καταβολῆς ἐνοικίων μόνον.

§19Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐνοικίου ἀστεῖον κ. συνάδελφε. Δέν ἀποκρύπτω, ὅτι τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἔχουν παραχωρηθῆ καὶ εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπῆρξαν κἄν τραυματίαι. Ἐνήργησα προσωπικῶς ἔλεγχον τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ περιπτέρων καὶ ἀνεκάλυψα, ὅτι περίπτερα, τὰ ὁποῖα δῆθεν ἐξεμεταλλεύοντο ὑπὸ τραυματιῶν ἀνῆκον εἰς διδασκάλους ταμίας εἰσηγητάς, νομάρχας. Ἔκαμα ἔγγραφον καὶ ἀνέφερα ταῦτα εἰς τὰς προϊσταμένας Ἀρχάς. Δὲν γνωρίζω ὅμως ἂν αὐτοὶ οἱ κύριοι ἐξακολουθοῦν νὰ ἐκμεταλλεύωνται καὶ νὰ ὑπενοικιάζουν τὰ περίπτερα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχουν παραχωρηθῆ εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὸ εὐτύχημα νὰ εἶναι ταμίαι διδάσκαλοι ἢ τμηματάρχαι δὲν ἠξεύρω ποίων ὑπουργείων.

§20Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχουν παραχωρηθῆ ἀπ’ εὐθείας εἰς αὐτούς;

§21Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι ἀπ’ εὐθείας.

§22Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἦτο ἀνάπηροι δηλαδή;

§23Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι οὔτε ἀνάπηροι.

§24Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μήπως τ’ ἀγόρασαν.

§25Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ εἰσηγητὴς ἔκαμε μίαν αἴτησιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν, ὅτι δῆθεν ἦτο ἀνάπηρος καὶ ἐγένετο κάτοχος περιπτέρου.

§26Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διότι τὰ ἐπώλησαν πολλοὶ ἐξ αὐτῶν.

§27Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐκάλεσα τοὺς ἐνταῦθα ἀναπήρους περιπτεριούχους καὶ ἐξήντλησα ὅλα τὰ δυνατὰ μέσα διὰ νὰ τοὺς πείσω, ὅτι ἔπρεπε εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ τεθῇ κἄποια τάξις πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῶν τῶν ἰδίων. Ἀτυχῶς ὅμως ἡ τάξις τῶν θορυβοποιῶν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν ἴσως οὐχὶ καὶ ἀδικαιολογήτως, ὅτι εἰς αὐτοὺς συμφέρον εἶναι ἡ ἀνωμαλία καὶ οὐχὶ ἡ ὁμαλότης, ἀντέταξαν μίαν πείσμονα ἄρνησιν. Δὲν ἤθελον νὰ προσαγάγουν εἰς τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου τὰ ἀντίγραφα τῶν διπλοτύπων τῶν συντάξεων καὶ τῆς ἀδείας δυνάμει τῆς ὁποίας ἔτυχον τοῦ περιπτέρου καὶ μίας μικρᾶς φορολογίας. Διότι δὲν σᾶς ἀποκρύπτω ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ράκη ὑπῆρχον σημειώσεων ἐκ τῶν ὁποίων ἐφαίνετο ὅτι παρεχωρήθησαν καὶ εἰς ποίους ἐξ αὐτῶν περίπτερα. Κατόπιν τῆς πείσμονος ἀρνήσεως τῶν ἀναπήρων ἀπευθύνθην πρὸς τὴν διεύθυνσιν τῆς ἀστυνομίας, μετὰ τοῦ διευθυντοῦ, τῆς ὁποίας καὶ προσωπικῶς ἐπεκοινώνισα καὶ παρεκάλεσα αὐτὸν ὅπως ἀναλάβῃ τὴν ἐξέτασιν, ἐὰν τὰ περίπτερα τὰ λειτουργοῦντα ἐπ’ ὀνόματι ἀναπήρων λειτουργοῦν καλῶς. Ἐὰν ἐκμεταλλεύεται ταῦτα ὁ ἀνάπηρος, ἢ διὰ ποίους λόγους ὁ ἀντικαταστάτης του, ἐὰν εἶναι μισθωταὶ ἢ παρανόμως κατέχοντες ν’ ἀναλάβῃ δὲ αὐτὸς τὴν προσκόμησιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν δύο αὐτῶν στοιχειωδῶν πιστοποιητικῶν. Ἐνῷ ὅμως ταῦτα ἐγένοντο, ἐνῷ ἡ διεύθυνσις τῆς ἀστυνομίας ἠγωνίζετο διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἐν λόγῳ διαταγῆς, ἄγνωστο πῶς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας εὑρίσκει, ὅτι ἡ διαταγὴ αὐτὴ ἦτο σατραπικὴ σκοπὸς τῆς ὁποίας ἦτο ἡ κατάρτισις ἑνὸς μητρώου ἀναπήρων τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ δι’ ὅλην τὴν σταδιοδρομίαν. Ἔκρινε, λέγω, σατραπικὴν ταύτην καὶ ἔστειλεν ἀντίθετον ἔγγραφον νὰ μὴν τὴν ἐφαρμώσῃ.

§28Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ ποῖον ἐστάλη;

§29Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας πρὸς τὴν ἀστυνομίαν κατὰ τὸ 1928. Εἶχον κάμει τὴν διαταγὴν αὐτὴν ἐγώ, διότι ἦτο ἀδύνατος ἡ ἐκ μέρους μου ἐξακρίβωσις ἑνὸς ἑκάστου τῶν περιπτέρων πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔπραξα διὰ τὰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Μεταξὺ τῶν ἄλλων σοβαρῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν καὶ πρέπει νὰ ἀπασχολοῦν τὸ ταμεῖον ἦτο καὶ ἡ νοσοκομιακὴ περίθαλψις τῶν θυμάτων πολέμου. Δὲν ἦτο βέβαια δυνατὸν οὔτε σκόπιμον νὰ φέρωμεν εἰς τὰς Ἀθήνας ἐκ τῶν περάτων τῆς Ἑλλάδος τὰ πάσχοντα θύματα τοῦ πολέμου. Καὶ πρὸς τοῦτο ἀπηύθυνα ἔγγραφον πρὸς τοὺς κ. κ. νομάρχας τοὺς ὁποίους παρεκάλεσα νὰ μοῦ γνωρίσουν ἐὰν εἰς τὴν ἕδραν των λειτουργοῦν νοσοκομεῖα καὶ ποίας μορφῆς καὶ ἐὰν εἰς αὐτὰ τὰ νοσοκομεῖα ἠδύνατό τις νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν νοσηλείαν τῶν θυμάτων πολέμου δαπάναις τοῦ Κράτους. Δυστυχῶς ὅμως κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῶν 40 νομαρχῶν εἰς ἐπανειλλημμένα ἔγγραφά μου μόλις κατεδέχθησαν καὶ ἀπήντησαν δύο ἢ τρεῖς. Ἠθέλησα λέγω καὶ χωρὶς νὰ ἔχω τὴν διοικητικὴν ἱκανότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας νὰ καταρτίσω πίνακα τῶν ἐχόντων ἄδειαν λιανικῆς πωλήσεως καπνοῦ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὰς πόλεις τῶν κάτω τῶν 10 χιλιάδων κατοίκων ἡ πώλησις τοῦ καπνοῦ ἀνετέθη μονοπωλιακῶς εἰς τοὺς ἀναπήρους καὶ εἰς τὰ θύματα πολέμου. Ἤθελον λοιπὸν νὰ καταρτίσω μητρῷον τῶν τυχόντων τοῦ προνομίου αὐτοῦ διότι ἤθελον νὰ περικλείσω ὅπως ἔπρεπε τὸν κύκλον τῶν δικαιουμένων συντάξεως διότι δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ Κράτος μὲ τοὺς πόρους τοὺς ὁποίους διέθετε ἄνευ ἐνισχύσεως νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν θυμάτων πολέμου. Δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλωστε νὰ δημιουργήσῃ καὶ δώσῃ τὴν αὐτὴν ἀρωγὴν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν εὐτυχέστεροι τῶν ἄλλων, ποὺ εἴτε διὰ τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς περιπτέρου, εἴτε διὰ τῆς παραχωρήσεως μιᾶς ἀδείας λιανικῆς πωλήσεως καπνοῦ, ἐξησφάλισαν τὸν ἄρτον αὐτῶν καὶ τῆς οἰκογενείας των. Αἱ ἄδειαι αὐταὶ ὅπως εἶναι γνωστὸν δίδονται ἐκ μέρους τῶν νομαρχιῶν αἱ ὁποῖαι εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχουν ἕνα πίνακα εἰς τὸν ὁποῖον νὰ ἀναγράφωνται ἐκεῖνοι εἰς τοὺς ὁποίους παρέχονται αἱ ἄδειαι αὐταί. Ἀλλὰ εἰς τὸ ἔγγραφον μου αὐτὸ μόλις, ἐπαναλαμβάνω, ἐκ τῶν 40 νομαρχῶν κατεδέχθησαν νὰ ἀπαντήσουν δύο ἢ τρεῖς νομάρχαι, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι ἀποστέλλοντες ράκη ἀπαντήσεως διότι δὲν εἶχον τὸν καιρὸν οὐδὲ τὴν ὄρεξιν νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ ἀποσταλέντος εἰς αὐτοὺς ἐγγράφου. Ἠναγκάσθην ν’ ἀπευθύνω ἔγγραφον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέφερον τὴν διαγωγὴν καὶ τὴν τακτικὴν ταύτην τῶν νομαρχῶν καὶ παρεκάλουν νὰ χρησιμεύσῃ ἐκεῖνο ὡς μεσάζον τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ψηφισθέντος ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο οὐδεμιᾶς ἔτυχον ἀπαντήσεως.

§30ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πάντες σᾶς ἐπολέμησαν.

§31Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν μὲ ἐπολέμησαν ἐμέ, ἀλλὰ ἀτυχῶς, κύριοι, τὸ Κράτος κοιμᾶται καὶ δὲν βλέπω νὰ ὁρισθῇ κανεὶς νὰ τὸ ξυπνήσῃ. Εἷς ἐκ τῶν σοβαρωτέρων σκοπῶν τῶν θυμάτων πολέμου εἶναι ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀναπήρων. Ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ συστήσῃ γραφεῖον εὑρέσεως ἐργασίας ἀναπήρων εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ὑπέβαλον οἱ ἀνάπηροι τὰς αἰτήσεις των εἰς τὰς ὁποίας θ’ ἀνέφερον τά προσόντα τὰ ὁποῖα εἶχεν ἕκαστος. Συγχρόνως δὲ ἀπηύθυνα ἔγγραφον εἰς τὰ διάφορα ὑπουργεῖα εἰς τὰ ὁποῖα ἀνέφερα τοὺς νόμους τοὺς ψηφισθέντας διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν θυμάτων πολέμου, τοὺς νόμους διὰ τῶν ὁποίων προτιμῶνται οὗτοι εἰς διορισμοὺς εἰς κενὰς θέσεις καὶ παρεκάλουν αὐτὰ νὰ μὴ προβαίνουν εἰς πλήρωσιν τῶν θέσεων κατωτέρου προσωπικοῦ.... καὶ ζητοῦν ἀπὸ τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου νὰ τοὺς προμηθεύσῃ ἀναπήρους ἄριστα θὰ ἔφερον εἰς πέρας τὸ ἔργον αὐτῶν καὶ θὰ ἀποκαθίσταντο οὕτω σχετικῶς.

§32Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἀπολογίαν κάμετε τώρα, κ. συνάδελφε;

§33Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν κάμνω ἀπολογίαν. Ἔκαμα ὅμως δύο ὑπομνήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρω διὰ ποίους λόγους δὲν ἐμελετήθησαν. Θέλω λοιπὸν νὰ φωτήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι φοβοῦμαι μήπως πέσῃ θῦμα τῆς εἰσηγήσεως τοῦ ὑπουργοῦ ὁ ὁποῖος διακηρύσσει ὅτι τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου θὰ γίνῃ ὀργανισμὸς θαυμάσιος καὶ ἀγγελικὸς ἂν ὑπαχθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας. Ἀπηύθυνα λέγω, κ. βουλευταί, ἔγγραφον εἰς ὅλας τὰς Τραπέζας καὶ εἰς ὅλας τὰς ἀνωνύμους ἑταιρείας, ἀλλ’ οὐδεμιᾶς ἠξιώθην ἀπαντήσεως ἐκ μέρους τῶν τραπεζῶν καὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶναι ἀποκαρδιωτικὸν καὶ ἐξαιρετικὰ θλιβερὸν εἶναι ὅτι τῆς αὐτῆς ἀδιαφορίας ἔτυχον ἐκ μέρους τῶν διαφόρων κρατικῶν ὀργανισμῶν τῆς Βουλῆς, τῆς Γερουσίας καὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἐνῷ ἔβλεπον σωρηδὸν νὰ δημοσιεύωνται διορισμοὶ κλητήρων καὶ εἰς διαφόρους ἄλλας θέσεις, εἰς θέσεις εἰς τὰς ὁποίας κατὰ τὸν νόμον ἔπρεπε νὰ προτιμῶνται οἱ ἀνάπηροι. Συνέστη ἡ Γερουσία τὸ πρῶτον καὶ ὄχι μόνον ἀπέστειλα ἔγγραφον ἀλλὰ καὶ προφορικῶς παρεκάλεσα τὸν πρόεδρον τῆς Γερουσίας ἵνα ἐκ τῶν διορισθησομένων κλητήρων λάβῃ πρόνοιαν καὶ περὶ τοῦ διορισμοῦ ὀλίγων ἀναπήρων καίτοι δυνάμει τοῦ νόμου ἀνήκουν αἱ θέσεις αὗται δικαιωματικῶς εἰς τοὺς ἀναπήρους. Οὐδεμία μοῦ ἐδόθη ἀπάντησις καὶ οὐδεὶς διωρίσθη ἀνάπηρος. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ εἰ τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ εἰς τὸ συμβούλιον Ἐπικρατείας καὶ εἰς ὅλους τοὺς Κρατικοὺς ὀργανισμούς.

§34Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὅλο ἀνάπηροι εἶναι.

§35Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς ἐμὲ δὲν ἀπήντησεν οὐδεμία ἀρχή.

§36Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Ὁσάκις κενοῦνται θέσεις προκηρύσσεται διαγωνισμὸς, καλοῦνται οἱ ἀνάπηροι οἱ κεκτημμένοι τὰ νόμιμα προσόντα νὰ διορισθοῦν καὶ προτιμῶνται αὐτοὶ καὶ ἂν περισσεύσουν θέσεις διορίζονται ἄλλοι.

§37Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν γίνεται εἰς τὴν πρᾶξιν, αὐτὸ. Ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ἐγένετο αὐτό, τὸ ὁποῖον συμπτωματικῶς ἐγένετο ἐὰν ἔγινε, ποτὲ οὐδεμία ἀπάντησις ἐδόθη εἰς τὸν ὀργανισμὸν ἐκεῖνον τοῦ ὁποίου σκοπὸς εἶναι ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀναπήρων, διότι ὑπὲρ πάντα ἄλλον τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου γνωρίζει ποῖοι εἶναι κεῖνοι οἱ ἀνάπηροι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι διορισμοῦ, διότι ὑπάρχουν σήμερον ἀνάπηροι διορισμένοι εἰς Τραπέζας καὶ ὑπουργεῖα καὶ ἔχοντες καὶ ὑπὸ ἐκμετάλλευσιν ἕνα ἀπὸ τὰ καλλίτερα περίπτερα.

§38Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διατὶ τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου δὲν τοὺς κατήγγειλλεν αὐτούς;

§39Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὑπεβλήθη, κ. ὑπουργέ εἰς τὴν ἀστυνομίαν καὶ εἰς τὸν εἰσαγγελέα σωρεία μηνύσεων Ἐγώ, κ. ὑπουργέ, ἔδωσα μηνύσεις εἰς τὸν εἰσαγγελέα ἐναντίον ἀναπήρων, οἱ ὁποῖοι ἦλθον καὶ ἐρράπισαν τοὺς ὑπαλλήλους διὰ νὰ τοὺς τρομοκρατήσουν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων μηνύσεων δὲν ἐγένετο οὐδεμία ἐνέργεια. Δὲν θὰ θελήσω, κύριοι βουλευταί, νὰ συνεχίσω τὴν ἀπολογίαν, διότι ἀσφαλῶς ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀσχοληθῇ σοβαρῶς μὲ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ λειτουργήσῃ εἰς τὸ μέλλον τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ θελήσῃ νὰ μάθῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους τυχόν μέχρι σήμερον τὸ ταμεῖον δὲν ἀπέδωσε τοὺς ἀναμενομένους καρποὺς ὡς καὶ πολλὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα τιθέμενα εἰς ἐφαρμογὴν θὰ ἐξασφαλίσουν εἰς αὐτὸ μίαν καλλιτέραν λειτουργίαν. Τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ εὑρεθοῦν ὅταν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ θελήσουν νὰ ἀσχοληθοῦν σοβαρῶς, διότι μέχρι σήμερον δὲν ἠσχολήθησαν καθόλου δι’ ἕνα τόσης σημασίας Κρατικὸν ὀργανισμόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν θὰ συνίστων ποτὲ εἶναι νὰ γίνῃ ἀκουστὴ ἡ εἰσήγησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, διότι ὑπὸ τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους λειτουργεῖ τοῦτο, ἐὰν ποτὲ ἤθελε γίνῃ ὑπαγωγὴ τοῦ ταμείου εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ὄχι μόνον δὲν θὰ ἐξασφαλίζετο καλλιτέρα λειτουργία τοῦ ταμείου, ἀλλὰ θὰ ἦτο ἡ τελευταία σφαῖρα κατὰ τοῦ θνήσκοντος κατὰ τὴν γνώμην μου ὀργανισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Προνοίας. Ἐὰν ἐπαναλαμβάνω ἡ Κυβέρνησις μελετήσῃ σοβαρῶς τὴν ἱστορίαν τοῦ ταμείου καὶ τοὺς λόγους τῆς μὴ καλῆς λειτουργίας του μέχρι σήμερον εἶμαι βέβαιος ὅτι εὐθὺς ἀμέσως θὰ εὕρῃ τήν ὁδὸν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὸ ταμεῖον καὶ εἰς τοὺς δικαιουμένους περίθαλψιν καὶ τὴν ἐλπίδα μιᾶς καλλιτέρας αὔριον. Καὶ τὸ καθῆκον αὐτὸ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θά πράξῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ πολὺ ταχέως διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσῃ ἔκθετον ἰδίᾳ δὲ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ ταμεῖον ὑπὲρ τοῦ ὁποίου πολλοὶ ἐμόχθησαν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§41Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ὀλίγας μόνον λέξεις τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον μὲ κατέχει βαθεῖα λύπη καὶ σφοδρὰ δυσφορία διὰ τὸ θέμα. Ἐὰν κύριοι βουλευταί, ἤθελον ἀποφασισθῆ νὰ κατηργηθοῦν ὅλα τὰ εἰδικὰ ταμεῖα δὲν θὰ ἤμουν ἐγὼ ὁ βουλευτὴς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἶχον ἀντιρρήσεις. Ἀλλ’ ἐν προκειμένῳ συμβαίνει κάτι, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω καὶ τὸ τονίζω προκαλεῖ λύπην καὶ δυσφορίαν. Ἐκυκλοφόρησε μεταξὺ ἡμῶν μία ἐγκύκλιος ἀναπήρων, διὰ τοὺς ὁποίους ὑπάρχει ἐπίσημος βεβαίωσις τῆς ἀστυνομίας ὅτι εἶναι κομμουνισταί. Τὴν ἐγκύκλιον αὐτὴν τῶν ἀναπήρων μάλιστα εἶδον καὶ ἐγὼ καὶ ὑποθέτω καὶ πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ἀναγινωσκομένην ὑπὸ ἀρκετῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἀξιότιμοι βουλευταὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Μεθ’ ἑνὸς μάλιστα τῶν ἐπερωτησάντων συνεζήτησα ἐπί τινας στιγμὰς περὶ τοῦ περιεχομένου τῆς ἐγκυκλίου ταύτης. Μετὰ ταῦτα δύο τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐνεγράφησαν ὡς ἐπερωτῶντες καὶ ἀκολούθως εἴδομεν ἔγγραφον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας ἀποδεχομένου τὴν ἐπερώτησιν. Ἡ ἐπερώτησις ὅπως γνωρίζετε εἶναι κατηγορία ἐναντίον ὑπουργοῦ. Ἐν προκειμένῳ ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπεδέχθη τὴν κατηγορίαν ὡς ἀβάσιμον. Τὸ πρᾶγμα εἶναι Κοινοβουλευτικῶς παράξενον καὶ προκαλεῖ λύπην, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβε τὸ ὑπουργεῖον ἔδειξε κατὰ πάντα τρόπον ὅτι θέλει τὴν κατάργησιν τοῦ ταμείου αὐτοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα ἐντελῶς, ἐν τούτοις δὲ ἐνῷ ἐμφανίζεται ἀποδεχόμενος τὴν ἐπερώτησιν ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ὑπουργὸς καὶ δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀνώμαλον.

§42Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐσκόπουν νὰ ἀπαντήσω, διότι ὁ ὑπουργὸς λείπει. Δὲν κάνει καλά, ἀλλὰ ἀκοῦτε ἐδῶ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι ἀνωμαλία εἰς τὸν ὑπουργὸν νὰ πιστεύῃ ὅτι τό ταμεῖον αὐτὸ ὅπως καὶ τόσα ἄλλα πρέπει νὰ καταργηθοῦν.

§43Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ ὑπεύθυνος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ ὑπουργός.

§44Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σωστά. Νομίζετε, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ ὁ ὑπουργός, ὅτι ἀποδέχομαι τὰς τροπολογίας σας καὶ θὰ φροντίσω νὰ τὰ διορθώσω.

§45Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς ἔδειξε, ὅτι ἔχει αὐτὴν τὴν γνώμην ἀπὸ πολλῶν μηνῶν.

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δικαίωμα του εἶναι.

§47Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δικαίωμά του νὰ ἐξακολουθῇ νὰ μὴ φέρῃ τοιοῦτον νομοσχέδιον καὶ νὰ ἐπιρρίπτῃ μομφὰς ἐναντίον τοῦ προέδρου τοῦ ταμείου, ἐναντίον πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα εἰς σεβασμὸν τῆς Βουλῆς ὅσον καὶ ἐκεῖνοι.

§48Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Χωρὶς νὰ θίγεται ὁ πολιτευόμενος ἠμπορεῖ ἕνας θεσμὸς νὰ μὴ λειτουργήσῃ καλά, ἀλλὰ ὅτι ὑπάρχει σωρεία παραπόνων εἶναι βέβαιον. Ἐγὼ ἀπὸ τὰ ἐμπιστευτικὰ παράπονα......

§49Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὴ ἡ συνεργασία ἡ ἀθέμιτος ὅμως πρέπει νὰ παραδεχθῶ κ’ ἐγὼ, αὐτὴ ἡ ἀθέμιτος συνεργασία μεταξὺ κομμουνιστῶν ἀναπήρων πρῶτον, δεύτερον ἀντιπολιτευομένων βουλευτῶν καὶ ὑπουργοῦ εἶναι κάτι τὸ Κοινοβουλευτικῶς παράξενον. Εἶναι μία ἀπροσεξία ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποπέσῃ ὁ ὑπουργός, διότι ἐπὶ τέλους εἶχε γνῶσιν τοὐλάχιστον ὅτι βουλευταὶ τῆς μειοψηφίας ἐνδιαφέρονται διὰ τοὺς ἀναπήρους, ὡς ἡμεῖς οἱ ἀνεξαρτήτου κόμματος. Διότι θὰ εἶναι ἀνάξιος τοῦ ἀξιώματος τοῦ βουλευτοῦ, θὰ εἶναι ἀνάξιος ἀντιπροσώπου τοῦ λαοῦ, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θεωρεῖ τὸν ἀνάπηρον, καὶ τὸν ἐξετάζει ὑπὸ χρῶμα κομματικόν. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ λέγωμεν ὅτι ἐνδιαφερόμεθα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διὰ τοὺς ἀναπήρους. Ἔχομεν ἀντιθέτως τὴν γνώμην ὅτι τὸ ταμεῖον λειτουργεῖ καλῶς κατὰ πᾶν τὸ ἀνθρώπινον, ἄριστα. Λειτουργεῖ ἀκριβῶς διότι προΐσταται αὐτοῦ πολιτευόμενος παλαιός, ὁ ὁποῖος καὶ διὰ τὰς παραδόσεις τῆς οἰκογενείας του καὶ διὰ τὸν χαρακτῆρα σέβεται τοὺς πολεμήσαντας ὑπὲρ πατρίδος καὶ δὲν ἦτο ἐπιτετραμένον κατ’ αὐτὸν τὸν πάντως παράξενον τρόπον νὰ ἔρχωνται ἐδῶ ὑπουργικὰ ἔγγραφα καὶ ὑπουργικὴ πρότασις νόμου πρὸς κατάργησιν τοῦ ταμείου αὐτοῦ. Εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα μὲ ἔφεραν εἰς τὴν θέσιν κύριοι βουλευταί, νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον εἰς ἰδιαιτέραν ὁμιλίαν μου. Ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, χαρακτὴρ γενικώτερος. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας εἶναι κ’ ἐκεῖνο ὅπως καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, ὑπουργεῖα τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, δὲν εἶναι εἰδικὸν ὑπουργεῖον δι’ ὡρισμένον μέρος τοῦ λαοῦ.

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ ὑποστηρίζει κανείς αὐτὸ καὶ τελευταῖος παντὸς ὁ ὑπουργὸς τῆς Προνοίας.

§51Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι πολεμιστὴς καὶ ἔχει πολεμήσει καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ταῦτα τὰ αἰσθήματα. Ἐν τούτοις εἶναι βέβαιον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπάτησε εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἤρχισε ἕνα πόλεμον κατὰ τοῦ ταμείου χωρὶς ν’ ἀντιλαμβάνεται δυστυχῶς ὅτι ἂν καταργηθῇ αὐτὸ τὸ ταμεῖον θὰ ὑποστῇ ζημίαν, διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐμφανισθῇ — ὁ κ. Φλέσσας—ἀπέναντι τῶν ἀναπήρων μὲ ἐπιβολὴν καὶ ἕνα κῦρος, εἶναι μοναδικὸς καὶ τὸ κῦρος αὐτὸ φοβοῦμαι ὅτι δὲν τὸ ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ θὰ ὑποστῇ ζημίαν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι τυπώνουν καὶ κυκλοφοροῦν τοιαύτας ἐγκυκλίους. Θὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν ἀνοικονόμητον, θὰ εὑρεθῇ ἐνώπιον ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ δυστυχῶς δὲν τὸ ἀντιλαμβάνεται.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ ἀφίνετε αὐτὸ εἰς τὸ νομοσχέδιον ποὺ θὰ φέρῃ νὰ τὸ εἴπητε.

§53Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τέλος πάντων ἐδῶ ἔρχεται μία ἐπερώτησις ἀντιπολιτευομένων βουλευτῶν, ὑποστηριζομένη ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν καὶ ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ εἶναι ἐπερώτησις ἐναντίον τοῦ γερουσιαστοῦ Μεσσηνίας κ. Φλέσσα ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὑπεύθυνον πρόσωπον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ εἶναι ἀνώμαλος ἡ ἐπερώτησις.

§54Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν: Τότε σημαίνει ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι διευθυντὴς τοῦ ταμείου ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ γερουσιαστὴς διότι ἂν δὲν ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικρίνωμεν τὸν διευθυντὴν τοῦ ταμείου τότε τοσοῦτον μᾶλλον δὲν εἰμποροῦμεν νὰ ἐπικρίνωμεν τὸν ὑπουργόν.

§55Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος διότι ἕνας γερουσιαστὴς εἶναι ὁ πρόεδρος τοῦ ταμείου. Ἀλλὰ ὑπεύθυνος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ ὑπουργὸς καὶ ὑπεύθυνος ἐνώπιον τοῦ ὑπουργοῦ εἶναι ὁ διοικητὴς τοῦ ταμείου. Ὁ κ. ὑπουργὸς λοιπὸν ἀντὶ νὰ καλέσῃ τὸν διευθυντὴν τοῦ ταμείου καὶ νὰ συνεννοηθῇ μετ’ αὐτοῦ, νὰ συνεργασθῇ μετ’ αὐτοῦ καὶ νὰ μάθῃ τὶ συμβαίνει, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐκήρυξε πόλεμον ἐναντίον ἑνὸς κυβερνητικοῦ γερουσιαστοῦ, συνεργαζομένου μετ’ ἀντιπολιτευομένων βουλευτῶν καὶ προκαλεῖ ἐγκυκλίους ἀναρχικάς, κομμουνιστῶν ἀναπήρων. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης.

§57Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διαμαρτυρηθῶ μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῶν πνευμόνων μου διὰ τὰς κατηγορίας τὰς ἐκτοξευθείσας ἐναντίον τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ὁσάκις τὸ ἐπεσκέφθην συνήντησα μεγάλην ἀληθῶς προθυμίαν, ἐὰν δὲ φέρῃ κἄποτε δυσκολίας τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ οἰκονομικὸν πνεῦμα τοῦ ταμείου. Οὐδέποτε συνήντησα περισσοτέραν προθυμίαν ἀφ’ ὅσην συνήντησα εἰς τὸ ταμεῖον τοῦτο. Καὶ διὰ μικρὰν αἴτησιν διὰ τὴν παροχὴν 1000 δραχμῶν διὰ τὸν τοκετὸν μιᾶς πτωχῆς, δεικνύει τὴν μεγαλυτέραν ταχύτητα. Ὀφείλω νὰ δηλώσω κατηγορηματικῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι ὁ πρόεδρος τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου ἔχει ἀπαράμιλλον ἐργατικότητα, εἶναι δὲ ἄδικον νὰ ἔρχωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ νὰ κατηγοροῦν ἐντιμώτατον καὶ δραστηριώτατον ὑπάλληλον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούτης.

§59Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Τίνες λόγοι ὡδήγησαν, κύριοι βουλευταί, τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ θεσπίσῃ τὸν Αὐτόνομον ὀργανισμὸν τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου εἶναι εἰς πάντας γνωστοί. Ὁ ὀργανισμὸς οὗτος, νεαρᾶς ἡλικίας, κατὰ τὸ ὀλίγον διάστημα τῆς ζωῆς του, δηλαδὴ μόλις 1½ ἔτους, ἀπέδωσε σπουδαίους, σπουδαιοτάτους καὶ πλουσιοτάτους καρπούς, παρ’ ὅλας τὰς διαμαρτυρίας, τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν ἀπὸ τῆς πτέρυγος ἐκείνης διαμαρτυρίας αἵτινες ἔθιξαν καὶ πρόσωπα προερχόμενα ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ πρόσωπα ἐργασθέντα καὶ καταπονηθέντα εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ὑψηλοῦ καὶ ὡραίου αὐτοῦ σκοποῦ, τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν ὑπὲρ τῆς πατρίδος θυσιασάντων τὴν ζωήν των καὶ τὴν σωματικήν των ἀκεραιότητα. Παρ’ ὅλας λέγω τὰς διαμαρτυρίας τὰς ἀκουσθείσας ἐκεῖθεν, τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου λειτουργοῦν, ὡς αὐτόνομος ὀργανισμός, κατὰ τὸ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον ἀριθμεῖ ζωῆς, ἀπέδωσε πλουσίους καρπούς. Μάλιστα εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον τῶν Ἀθηνῶν ἐδημοσιεύθησαν κατὰ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον ἐν ἐκτάσει οἱ καρποὶ οὗτοι καὶ ἐκεῖ, ἐὰν ἤθελε προσέξῃ ἡ ἀντιπολίτευσις, θὰ ἔβλεπε ὅτι, σωρεία προικοδοτήσεων, σωρεία βοηθημάτων, διὰ λουτροθεραπείαν καὶ ἄλλας, ἐχορήγησε τὸ ταμεῖον τοῦτο εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου καὶ εἰς ἀναπήρους τοῦ πολέμου. Ἐὰν δὲ ἐπέτυχε ὁ θεσμὸς οὗτος, τοῦτο ἀκριβῶς ὀφείλεται, εἰς τὸ ὅτι ἡ διοίκησις ἐνεπιστεύθη εἰς πρόσωπα οἷα ὁ προλαλήσας συνάδελφος ἐξ Ὀλυμπίας, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος σήμερον διευθύνει τὸ ταμεῖον προερχόμενος ἀπὸ οἰκογένειαν ἱστορικήν, ἀπὸ οἰκογένειαν, ἡ ὁποία προσέφερε εἰς τὸν τόπον τοῦτον πολλὰ καὶ ὁ ὁποῖος δωρεὰν καὶ μετὰ πρωτοφανοῦς αὐταπαρνήσεως καὶ αὐτοθυσίας ἐπεκάλεσε τὸ ἔργον ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἔρχεται σήμερον ἡ ἀντιπολίτευσις νὰ κατακρίνῃ τὴν Κυβέρνησιν. Εἰς χιλιάδας θύματα πολέμου παρέσχε τὰ μέσα τῆς ζωῆς καὶ ἀνακουφίζει αὐτὰ ἐν πολλοῖς. Διότι πρέπει νὰ εἶναι ὑπ’ ὄψιν τῶν κυρίων βουλευτῶν, ὅτι μὲ ποσὸν 10.000.000, μὲ ὅσα προικοδοτεῖ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκρίνεται αὐτὸ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν θυμάτων πολέμου.

§60Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς εἴπητε ἐκ ποίου μέρους εἶναι οἱ βοηθηθέντες, μήπως εἶναι ἀπὸ ὡρισμένα διαμερίσματα μόνον. Καὶ ὀφείλω νὰ διαβεβαιώσω, ὅτι ἀπετάνθημεν ἐπανειλημμένως καὶ οὐδεμιᾶς ἀμοιβῆς ἐτύχαμεν.

§61Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Ἀπὸ ὅλα τὰ διαμερίσματα τῆς Χώρας ἠκούσθη ἡ φωνὴ βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦν διάφορα διαμερίσματα τῆς χώρας, ὅτι ἡ συνδρομὴ παρεχωρήθη εἰς διάφορα μέρη εἰς διαφόρου προελεύσεως θύματα πολέμου, εἰς ὅλα τὰ θύματα τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ μὲ ὅλην τὴν δυνατότητα τὴν οἰκονομικήν, τὴν ὁποίαν διαθέτει τὸ ταμεῖον νὰ θεραπεύσῃ ἁπάσας τὰς ἀνάγκας αὐτῶν. Ἡ συζήτησις εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην μετετράπη ἀπὸ ἐρωτήσεως εἰς ἐπερώτησιν. Ἡ ἐρώτησις ἦλθε, κατόπιν παραπόνων τῶν προσώπων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἠρίθμησε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Λεβαδείας ὁ κ. Κουτσοπέταλος, καὶ τὰ ὁποῖα ὠνόμασε ὁ κ. Κουλουμβάκης καὶ κατέστησε γνωστὴν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ποιότητα τῶν παραπόνων τούτων. Πρόκειται περὶ κομμουνιστῶν, πρόκειται περὶ ὀργάνων τῆς Μόσχας, τὰ ὁποῖα διαδίδουν εἰς τὰς ἀναπηρικὰς τάξεις διάφορα καὶ προσπαθοῦν νὰ συσκοτίσουν τὰ γεγονότα καὶ δημιουργοῦν δυσφορίαν καὶ θόρυβον εἰς τὴν συμπαθεστάτην αὐτὴν τάξιν, ἵνα ἐπιτύχουν τοὺς σκοτεινοτέρους σκοπούς των.

§62Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§63Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς δείξω τὴν προκήρυξιν τῶν κομμουνιστῶν.....

§64Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Δὲν ἔχουν σχέσιν αὐτά.

§65Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. ... οἱ ὁποῖοι ἔφεραν τὰς ἀντιρρήσεις αὐτάς.

§66Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν.

§67Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Πῶς συμβαίνει τὸ παράπονον νὰ διατυποῦται ἐκ μέρους ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἡ ἀστυνομία κατηγορεῖ ὡς κομμουνιστὰς καὶ τῶν ὁποίων τὸ ποιὸν διατυποῦται δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν ἀλλεπαλλήλως ὑπὸ τῶν δικαστηρίων. Ἀλλὰ ὁ ὑπουργὸς δὲν κατηγόρησε τὴν λειτουργίαν τοῦ ταμείου, σεῖς τὴν κατηγορεῖτε, καὶ τὴν κατηγορεῖτε τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀκουσίως συνεργεῖτε εἰς τὴν συσκότισιν τῶν πραγμάτων καὶ εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς ἀποθαρρύνσεως εἰς τὴν συμπαθῆ αὐτὴν τάξιν. Βεβαίως μὲ τὸ ἐλάχιστον προσωπικόν, τὸ ὁποῖον διαθέτει σήμερον τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου, μὲ τὰ σχετικῶς γλίσχρα μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταπεξέλθῃ καὶ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τῶν ἀναπήρων θυμάτων πολέμου. Κατὰ τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ, ἐπιτελεῖ ὅ,τι δύναται. Τὶ δὲ ἐπετέλεσε τοῦτο τὸ διαπιστώνουν διάφορα ψηφίσματα τῶν θυμάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἄνευ ὑστεροβουλίας προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὴν πατρίδα, δι’ ἀλλεπαλλήλων δὲ ψηφισμάτων καὶ γενικῶν συνελεύσεων διαδίδουν τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὸν ὀργανισμὸν καὶ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι οἱ ὀλίγοι κομμουνισταί, οἱ ὁποῖοι παρεπονέθησαν εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατὰ κόρον ἐβοηθήθησαν ἀπὸ τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου, ἐκεῖνοι διὰ τοὺς ὁποίους ὑποβάλλετε ἐπερώτησιν κ. συνάδελφε.

§68Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἄλλο τὸ ζήτημα αὐτό.

§69Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπόκειται νὰ ἐξεύρῃ τὰ μέσα τῆς εὐρυθμοτέρας λειτουργίας τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ. Ἡ κατάργησις τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ ἢ ἡ ὑπαγωγὴ του εἰς τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας, τοῦτο δὲν θὰ ἦτο σκέψις ὀρθή. Δὲν δύναμαι νὰ κατέλθω τοῦ βήματος τούτου χωρὶς νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὰ ἐκτοξευθέντα ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως, τὰ ὁποῖα θίγουν τὴν ὑπόληψιν τῆς διευθύνσεως τοῦ ταμείου, ἀνθρώπων προερχομένων ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον, οἱ ὁποῖοι καταβάλλουν πᾶσαν προσπάθειαν νὰ ἀνταποκριθοῦν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ ταμείου διαχειριζόμενοι τὸ ταμεῖον αὐτό.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§71Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ὑποβληθεῖσα ἐπερώτησις, κ. Πρόεδρε, ἀληθῶς, παρεξηγήθη, εἴτε σκοπίμως εἴτε κατόπιν τοῦ λόγου τοῦ κ. συναδέλφου. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὴν λειτουργίαν τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου ἀνεξαρτήτως τῆς ὑποβληθείσης ἀναφορᾶς ἐκ μέρους τῶν ἀναπήρων. Πρόκειται περὶ γνώμης τήν ὁποίαν εἶχον σχηματίσει οἱ ἐπερωτήσαντες ἐξ ἰδίας αὐτῶν ἀντιλήψεως. Ὅτι συνέπεσε ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας νὰ συμφωνῇ αὐτὸ εἶναι τὸ παράδοξον. Ἡ ἀντιπολίτευσις εὑρίσκεται εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ὑπεραμύνεται αὐτοῦ, ὅτι εὑρέθη ὁ ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παραδεχθῇ, ὅτι ἐν μέρει οἱ ἐπερωτήσαντες δὲν ἔχουν ἄδικον. Αὐτὸ ὅμως νομίζω, δὲν ἀντίκειται εἰς τὸν Κοινοβουλευτισμόν, οὔτε δικαιολογεῖ τὴν τόσην ἀγανάκτησιν τῶν κυρίων συναδέλφων. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου βουλευτής, ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔπρεπε νὰ παραιτηθῇ ὁ ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐτόλμησε νὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι ἡ ἐπερώτησις εἶναι βάσιμος. Ὑποθέτω, ὅτι θὰ γνωρίζῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι πολλάκις εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἡμῶν βίον εὑρέθησαν ὑπουργοὶ ὑφιστάμενοι ἕνα ἔλεγχον καὶ ἀποδεχόμενοι, ὅτι οἱ ἐλέγχοντες αὐτοὺς δὲν εἶχον ἄδικον. Οὔτε ἐπιτρέπεται νὰ δεχθῇ τις, ὅτι ἡ καλὴ λειτουργία τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος εἶναι πάντοτε ἐκ προκαταλήψεως ἄρνησις παρὰ τῶν ὑπουργῶν τοῦ δικαίου τῶν ἐλεγχόντων, διότι τότε τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα δὲν θὰ εἶναι πολίτευμα σοβαρόν, ἀλλὰ πολίτευμα στηριζόμενον πάντοτε ἐπὶ τοῦ ψεύδους. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὴν λειτουργίαν τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου. Ἀνεξαρτήτως τῆς γνώμης τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἄσκησις ἐλέγχου τινὸς διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἔστω καὶ τὸ ἀβάσιμον τῆς ἐπερωτήσεως πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ διευθύνοντος τὸ ταμεῖον τοῦτο, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι ἀνεύθυνος διὰ τὴν τοιαύτην διεύθυνσιν ἑνὸς ταμείου ἐκ τοῦ ὅτι ἔτυχε νὰ εἶναι γερουσιαστής, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τοῦτο θὰ ἦτο λόγος νὰ μὴ διορίζωνται Πρόεδροι αὐτῶν τῶν ταμείων πολιτευόμενοι. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἀπευθύνω μομφήν τινα κατὰ τοῦ πολιτευομένου Προέδρου τοῦ ταμείου, νομίζω ὅτι δικαιολογοῦμαι λέγων, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν πολιτευόμενοι νὰ διορίζωνται εἰς τοιαύτας θέσεις καὶ νὰ ἀναλαμβάνουν τοιαύτας εὐθύνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ παρεξηγηθοῦν, διότι εἶναι φυσικόν, αἱ πολιτικαὶ πεποιθήσεις τῶν ἰθυνόντων τὰ ταμεῖα νὰ ἐπηρεάζουν αὐτοὺς κατὰ τὴν ἐνάσκησιν τῶν καθηκόντων των εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴν εἶνε πάντοτε ἀμερόληπτος καὶ δικαία ἡ ἄσκησις τῶν καθηκόντων αὐτῶν. Διὰ τοῦτο καὶ χάριν αὐτῶν τῶν πολιτευομένων οἱ ὁποῖοι διορίζονται καὶ χάριν τῆς κανονικωτέρας λειτουργίας τοῦ ταμείου αὐτοῦ, ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ ἤθελον, πρῶτον νὰ διαταχθῇ κἄποιος ἔλεγχος τοῦ ταμείου δεύτερον δὲ ν’ ἀντικατασταθῇ ὄχι διὰ πολιτευομένου ὁ πρόεδρος αὐτοῦ—ὁπότε θὰ ἦτο πραγματικὴ ἡ ἀποκέντρωσις, διότι δὲν εἶναι ἀποκέντρωσις ὅταν ὑπάρχει πολιτικὸν πρόσωπον διωρισμένον. Εἶναι τοὐναντίον τοῦτο μᾶλλον ἔκτροπος ἐκδήλωσις συγκεντρώσεων. Ἄλλως τε ἠκούσαμεν πάντες τὰ ὑπὸ τοῦ προκατόχου προέδρου λεχθέντα ἐνῷ ἀνεγνωρίσθη ὑπ’ αὐτοῦ ὅτι κακῶς λειτουργεῖ τὸ ταμεῖον. Ἡ τοιαύτη δήλωσις νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλει τὴν ἄσκησιν κάποιου ἐλέγχου.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου.

§73Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχω καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε, τὴν ἀτυχίαν πολλοὶ τῶν συμπολιτῶν μου νὰ εἶναι ἀνάπηροι καὶ θύματα πολέμου. Ἀναγκάζομαι λοιπὸν ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου, καθ’ ἑκάστην σχεδὸν νὰ ἐπισκέπτομαι τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου διὰ νὰ διευκολύνω τὴν περαίωσιν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τόσον ἐπὶ τῆς Προεδρείας τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ὀλυμπίας, τοῦ κ. Βουδούρη, ὅσον καὶ ἐπὶ τῆς σημερινῆς τοῦ κ. Φλέσσα, διεπίστωσα, ὅτι ἡ λειτουργία τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου γίνεται εὐριθμιτικωτάτη, ὅτι οἱ ἀνάπηροι τυγχάνουν πάσης εὐκολίας καὶ προθυμίας ἀπὸ τοὺς διευθύνοντας τὸ ταμεῖον καὶ ὅτι τόσον ὁ κ. Βουδούρης πρότερον, ὅσον καὶ ὁ κ. Φλέσσας σήμερον, μετ’ ἀληθοῦς ἀλτρουϊσμοῦ διεξέρχεται τὰς αἰτήσεις τῶν ἀναπήρων, οἱ ὁποῖοι παλλάκις καὶ ἐξέφρασαν τὴν εὐγνωμοσύνην των. Νομίζω, κ. Πρόεδρε ὅτι μόνον ὅταν ἡ διοίκησις τοιούτων ταμείων εἶναι ἀνατεθειμένη εἰς πολιτευομένους, μόνον τότε δύνανται νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸν ἀνθρωπιστικὸν καὶ ἀλτρουϊστικὸν προορισμόν των.

§74Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐὰν ἦτο παρών, ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ τὸν ἠρώτων: εἰς πόσας συνεδριάσεις παρευρέθησαν οἱ περίφημοι αὐτοὶ διευθυνταὶ τῶν ὑπουργείων οἱ ὁποῖοι εἶναι μέλη τῶν ταμείων. Τὰ ἐγκατέλειψαν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἀφήσαντες τὰς θέσεις των εἰς τοὺς γραφεῖς. Αὐτὴ εἶναι ἡ περίφημος γραφειοκρατεία.

§75Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω, κ, Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀνθρωπιστικὴ αὐτὴ ἐργασία μόνον ἀπὸ πολιτευομένους δύναται νὰ γίνῃ. Οἱ κ. συνάδελφοι καθ’ ἑκάστην εὑρίσκονται εἰς τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου ἀπολαμβάνοντες καὶ αὐτοὶ ἴσως ἂν μὴ ἴσης, μεγαλυτέρας ἐξυπηρετήσεως ἀπὸ ἡμᾶς. Δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι ἡ ἐπίθεσις ἡ γενομένη κατὰ τοῦ σημερινοῦ προέδρου τοῦ ταμείου καὶ τῆς ἐν γένει λειτουργίας αὐτοῦ, ἦτο ἐντελῶς ἄσκοπος καί δὲν ἀνταπεκρίνεται οὔτε πρὸς τό κοινὸν αἴσθημα οὔτε πρὸς τὸ αἴσθημα τῶν ἀναπήρων οἱ ὁποῖοι ὁμολογοῦν τὴν εὐγνωμοσύνην των.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§77Π. ΦΛΩΡΟΣ. Σοφώτερον μέτρον ἀπὸ τὸ μέτρον τοῦ νὰ ἀνατεθῇ ἡ διεύθυνσις τοῦ Ταμείου Θυμάτων Πολέμου εἰς πολιτικὸν πρόσωπον, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Διότι, ἔχει εὐαισθητικωτέραν τὴν ψυχὴν καὶ τὴν καρδίαν διὰ τὰ θύματα πολέμου. Δὲν εἶναι οἱ πολιτικοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πονοῦν καὶ αἰσθάνονται τὴν ψυχικὴν ὀδύνην ἐκείνων οἵτινες ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου τῆς Πατρίδος εἰργάσθησαν καὶ ἔπαθον; Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ παραμένῃ διευθυντὴς τοῦ ταμείου αὐτοῦ πρόσωπον πολιτικὸν καὶ ὄχι ἄλλο τὸ ὁποῖον θὰ φροντίζῃ μόνον πῶς θὰ πάρῃ τὴν ἀποζημίωσίν του διὰ τὰς ὑπηρεσίας του.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀφθονίδης.

§79Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἀφορᾶ τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι ὁ Ὀργανισμὸς Λιμένος Πειραιῶς κεῖται ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ ἐκεῖ ἡ ἀναφορά. Ὁ κ. Ροδόπουλος.

§81Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν διὰ τὸν βορβορώδη καὶ δυσώδη ρύακα τὸν μετοχετεύοντα διὰ τῆς κοίτης τοῦ Ἰλισσοῦ τὰς ἀκαθαρσίας πλυντηρίων, νοσοκομείων, ἐργοστασίων καὶ ἄλλων καταστημάτων καὶ ἰδιωτικῶν οἰκιῶν, ἀλλ’ οὐδὲν ἐγένετο. Ὁ κ. Στέφ. Στεφάνου ἀνὴρ ἀνωτέρας πολιτικῆς μορφώσεως, ὁ ὁποῖος καταγίνεται εἰς μελέτας τῶν δημοτικῶν καὶ ὑγιεινῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Μεγαλουπόλεων ἐν Εὐρώπῃ, εἶχε τὴν ἀντοχὴν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον νὰ περιέλθῃ ὅλην τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν καὶ νὰ βεβαιώσῃ δι’ ἐκθέσεως ἀνταξίας καὶ διὰ σχημάτων καὶ εἰκόνων μίαν κατάστασιν οἰκτρὰν τῆς καθαριότητος τῆς πόλεως. Ἐκ τούτου ὡρμήθην ἵνα φέρω τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τοῦ καταμερισμοῦ τῶν εὐθυνῶν τῆς παρατάσεως τῆς οἰκτρᾶς ταύτης καταστάσεως. Ἡ μεγαλυτέρα εὐθύνη κατ’ ἐμὲ βαρύνει τὸν Δῆμον· ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα ἐδῶ νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ εὐθυνῶν τοῦ Δήμου, ἀλλὰ κατὰ τὸν κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ κατὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὸν προϊστάμενον τοῦ Δήμου, τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον ἐρωτῶμεν ἐὰν αὐτὸς μὲ τὸ κῦρος καὶ τὴν δύναμιν τοῦ ἀξιώματός του ἐπεβλήθη εἰς τὸν Δῆμον διὰ νὰ τὸν ὑποχρεώσῃ ὥστε νὰ παρέχῃ οὗτος ἐπαρκῆ τὰ μέσα τῆς καθαριότητος. Διότι ἐδῶ παρεγνωρίσθη ὁ ὀργανισμὸς τῆς καθαριότητος καὶ ἀφέθησαν τὰ πάντα εἰς τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν ἀγαθὴν διάθεσιν τοῦ Δήμου μόνον. Ἐγὼ ὅταν ἤμην δημοτικὸς σύμβουλος εἰς τὴν Λάρισσαν, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἶχεν ὀργανωθῆ ὡς ἑξῆς ἡ λειτουργία τῆς καθαριότητος τῆς πόλεως. Ἡ σύμβασις μὲ τὸν ἐργολάβον ἦτο νὰ παραδίδῃ ὡρισμένον ἀριθμὸν κάρρων καὶ ὡρισμένον ἀριθμὸν καθαριστῶν εἰς τὴν ἀστυνομίαν, ἡ δὲ ἀστυνομία ἐπέβλεπε τὰ κάρρα καὶ τοὺς καθαριστὰς ἐὰν ἐξετέλουν τὴν καθαριότητα, ἡ ὁποία ἐγίνετο ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐπίβλεψιν καὶ παρακολούθησιν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἐὰν δὲ δὲν τὴν ἐξετέλει ὁ ἐργολάβος καλῶς, ἢ ἂν ἦσαν ἀνεπαρκῆ, τὰ μέσα, ἀνεφέρετο ἡ ἀστυνομία εἰς τὸν Δῆμον ἢ ἐζήτει τὴν ἐπαύξησιν τῶν κάρρων ἢ τῶν καθαριστῶν. Ἡ ἀστυνομία λοιπὸν παίζει τὸν κύριον ρόλον καὶ αὐτὴν βαρύνει περισσότερον, ὡς κυρίως ὑπεύθυνον, ἡ κακὴ καὶ ἀνεπαρκὴς ἐνέργεια τῆς καθαριότητος τῆς πόλεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν ἀστυνομίαν τῆς εὐθύνης Αὐτὸ δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν νόμον περὶ καθηκόντων τῆς ἀστυνομίας, οὐχ’ ἧττον ὅμως ἐγὼ εὐχαρίστως δέχομαι τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῷ Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν Ἀστυνομίαν τῶν Πόλεων, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ εἴμεθα πολὺ αὐστηροί, διότι ὁμολογουμένως προσφέρει μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον. Ἀλλ’ ἐν τούτοις ἡ ἀστυνομία εἰς μίαν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναγνώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναγνωρίζει τὰ πλεῖστα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσεν ὁ κ. Στεφάνου καὶ εἰδικῶς ὅτι ρίπτονται αἱ ἀκαθαρσίαι καὶ τὰ σκουπίδια τῶν κάρρων ἐντὸς τῆς πόλεως, ὅτι συνοικισμοὶ ἀπειλοῦνται νὰ μολυνθοῦν κλπ. Ἀλλὰ μόνον εἰς ἔκθεσιν ἐλλείψεων δικαιοῦται νὰ περιορίζεται ἡ ἀστυνομία, ἐνῷ ὁ ἀστυνομικὸς νόμος καὶ ὁ ποινικὸς τόσα τῇ παρέχουν μέσα ἐπιβολῆς. Ἀρκεῖ διὰ νὰ πεισθῇ τις περὶ τῆς ἀθλιότητος νὰ ἴδῃ τὰ κάρρα τῆς καθαριότητος. Ὁ παλαιὸς ἀστυνομικὸς νόμο τοῦ 1835 λέγει, ὅτι τὰ κάρρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ μισθώσῃ ὁ Δῆμος καὶ νὰ παραδώσῃ εἰς τὴν ἀστυνομίαν ἔπρεπε νὰ εἶναι σκεπασμένα κάρρα καὶ ὄχι ἀσκεπῆ, διαρρέοντα, ἐρειπιώδη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα τρέχουν τὰ σκουπίδια δεξιὰ καὶ ἀριστερά, εἰς τὰ ὁποῖα πετοῦν μὲ τὰ φτυάρια τὰ σκουπίδια, ὥστε ὅταν περνᾶτε νὰ σᾶς ἔρχεται εἰς τὸ πρόσωπον ὅλη ἡ εὐωδία. Αὐτὸ δὲν λέγεται καθαριότης εἶναι ἀκαθαρσία. Ἐξ ἄλλου τὸ ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς — διὰ νὰ ἔλθω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος εἶναι μὲν διακεκριμμένος χειροῦργος, ἀλλὰ ἀσχολεῖται ἤδη μὲ τὴν κινίνην καὶ μὲ τὴν ὑγιεινήν, ἐνῷ ἡ εἰδικότης του εἶναι νὰ θεραπεύῃ τὰ νοσήματα δι’ ἐγχειρίσεων καὶ ὄχι νὰ τὰ προλαμβάνῃ δι’ ὑγιεινῶν μέτρων — παρατηρῶ, ὅτι δὲν ἔπραξε τὸ καθῆκον του, ὅπως ἐγὼ τὸ ἀντιλαμβάνομαι. Διότι ἔπρεπε μείζονα ἐπιβολὴν νὰ ἐνασκήσῃ καὶ μείζονα καὶ ἀνάμιξιν καὶ πρωτοβουλίαν νὰ ἔχῃ εἰς τὸ ζήτημα τῆς καθαριότητος τῆς Πρωτευούσης. Ὑγιεινῆς πρῶτον στοιχεῖον εἶναι ἡ καθαριότης. Παρατηρῶ δὲ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἀστυνομίας, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἔδωκεν ἄδεια εἰς ἕναν ἐργοστασιάρχην νὰ ρίχνῃ τὰ ἀκάθαρτα νερὰ τοῦ ἐργοστασίου του εἰς τὸν Ἰλισσὸν πρᾶγμα ὅπερ εἶναι ἐναντίον τοῦ νόμου. Ὥστε ἀντὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς νὰ λαμβάνῃ μέτρα καὶ νὰ ὑποχρεώνῃ ὅλους τοὺς παρὰ τὸν Ἰλισσὸν νὰ κατασκευάσουν στεγανοὺς βόθρους κατὰ τὸν νόμον, ἔδωσεν ἄδεια εἰς ἕναν ἐργοστασιάρχην νὰ ρίχνῃ τὰ βρωμερά του ἀπορρίματα μέσα εἰς τὴν κοίτην τοῦ Ἰλισσοῦ. Καὶ ἀπορῶ, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς θέλει μὲ κινίνο νὰ σώσῃ τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τοὺς ἑλώδεις πυρετοὺς καὶ τὰ ἐλάχιστα ἕλη ποὺ εἶναι μέσα εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν κάμει τίποτε διὰ νὰ τὰ καθαρίσῃ. Βλέπομεν μίαν ἐργασίαν μόνον κατασταλτικήν, δηλαδὴ νὰ μοιράζομεν κινίνο. Ἐγὼ βέβαια δὲν εἶμαι ἰατρὸς ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι τις ἰατρὸς διὰ νὰ γνωρίζῃ, ὅτι κυριωτέρα φροντὶς καὶ τῶν ἰατρῶν καὶ τῆς πολιτείας καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Ὑγιεινῆς εἶναι νὰ προλαμβάνωνται παρὰ νὰ θεραπεύωνται αἱ ἀσθένειαι. Εἰς τὴν Κίναν μάλιστα, —δὲν ξεύρω ἂν εἶναι ἀληθές—ἔχω ἀκούσει, ὅτι οἱ ἰατροὶ πληρώνονται ἐφ’ ὅσον δὲν ἀσθενεῖ ὁ πελάτης των· ἅμα ἀσθενήσει δὲν δικαιοῦνται ἰατρικῆς ἀμοιβῆς. Εἶναι καιρὸς λοιπὸν νὰ ληφθοῦν μέτρα ἰδίως διὰ τὸν Ἰλισσὸν ποταμόν. Καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν εἰς μὲν τὸν Δῆμον νὰ παρέχῃ ἀφθονώτερα τὰ μέσα τῆς καθαριότητος, καὶ εἰς τὴν Ἀστυνομίαν νὰ μεριμνᾷ διὰ τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῶν παλαιῶν ἐκείνων νόμων περὶ ἀστυνομίας, οἱ ὁποῖοι δίδουν εἰς αὐτὴν ὅλα τὰ μέσα νὰ ἐπιβάλῃ τὴν καθαριότητα ὥστε νὰ λήξῃ ἡ φρικτὴ αὐτὴ κατάστασις, ἡ ὁποία λυμαίνεται τὴν πόλιν.

§82Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ ἐπερωτήσας κ, συνάδελφος τὲν τελεῖ ἐν δικαίῳ, διότι οἱ βόθροι τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν ἔχουν κατασκευασθῆ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων καὶ δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Δῆμος νὰ κάμῃ τὴν ἀποχέτευσιν τῶν ἐκεῖ ἀκαθαρσιῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Στεφάνου αὕτη εἶναι περυσινή. Εἰς τὸν Δῆμον ὑπάρχει ὑπὸ ἐφαρμογὴν μελέτη ἀπορρίψεως τῶν διαφόρων ἀπορριμμάτων καὶ περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον αὐτὰ δέον νὰ χρησιμοποιοῦνται ἵνα καταστρέφωνται. Ἡ μελέτη αὐτὴ θεωρεῖται ὡς μία ἀπὸ τὰς τελειοτέρας αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν, τὸ ὅλον δὲ ἐφαρμοζόμενον σύστημα τῆς καθαριότητος οὐδαμῶς ὑπολείπεται.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§84Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἀπαντήσω, κ. συνάδελφε εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος, καθόσον ἀφορᾷ τὴν εὐθύνην τῆς ἀστυνομίας, διότι περὶ τούτων μόνον δύναμαι νὰ ὁμιλήσω, εἰς τὰς ἄλλας δὲ αἰτιάσεις βεβαίως δὲν εἶμαι ἐγὼ ἁρμόδιος ν’ ἀπαντήσω. Ἡ ἀστυνομία, δύναμαι νὰ εἴπω, δὲν παρέλειψε τὸ καθῆκόν της εἰς τὸ ζήτημα τῆς καθαριότητος τῆς πόλεως Ἀθηνῶν. Δι’ ὁλοκλήρου δικτύου ἀστυφυλάκων παρακολουθεῖ καθημερινῶς τήν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῶν περὶ καθαριότητος ἀστυνομικῶν διατάξεων, καὶ πρὸς ἀπόδειξιν δέ, ὅτι τοῦτο δὲν γίνεται φαινομενικῶς θὰ ἀναφέρω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι εἰς διάστημα πέντε μόνον μηνῶν, ὑπεβλήθησαν 1628 ἐν συνόλῳ μηνύσεις διὰ παράβασιν διατάξεων καθαριότητος κατ’ ἰδιωτῶν. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖται εἰς τοῦτο καὶ μόνον. Ἔχει καθιερώσει δελτία ἡμερήσια καθαριότητος λεγόμενα, εἰς τὰ ὁποῖα καταχωροῦνται ἀκριβῶς παρ’ ὅλων τῶν ὀργάνων τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς τὰ ὑποπίπτοντα εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτῆς ζητήματα σχετιζόμενα μὲ τὴν καθαριότητα. Τὰ δελτία δὲ ταῦτα καθ’ ἑκάστην, δύναμαι νὰ εἴπω, ἢ τοὐλάχιστον τὴν ἑπομένην, διαβιβάζονται πρὸς τὴν δημοτικὴν ἀρχήν, τὴν μόνην, ὅπως γνωρίζετε, ἁρμοδίαν πρὸς λῆψιν οὐσιατικῶν καὶ ἀποτελεσματικῶν μέτρων διὰ τὴν καθοριότητα. Ἀλλ’ οὐδ’ εἰς τοῦτο περιορίζεται. Δι’ ἀνακοινώσεων, εἰς τὰς ὁποίας ἔδωσεν εὐρυτάτην δημοσιότητα, δημοσιευθεισῶν εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ εἰς ἴδια ἔντυπα, τὰ ὁποῖα διένειμε εἰς ὅλα τὰ σπίτια, ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τῶν κατοίκων ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς καθαριότητος, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ δι’ ἐκθέσεως εἰδικῆς ἐμπεριστατωμένης, ὑποβληθείσης πρὸς τὴν δημαρχίαν, ἀνέφερεν ἀκριβῶς ποῦ καθυστερεῖ ἡ καθαριότης καὶ ποῖα πρὸ παντὸς μέτρα εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι. Συμπίπτει δὲ ἡ ἔκθεσις αὐτὴ ἐν πολλοῖς εἰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας τελευταίως ὁ κ. Στεφάνου ἔκαμε, διότι ἀκριβῶς ὑπέδειξε τὴν κοίτην τοῦ Ἰλισσοῦ ὡς ἑστίαν ἀκαθαρσιῶν, ὑπέδειξε τὰ ἀκάλυπτα καὶ τὰ ἀνέφερε ἓν πρὸς ἕν, νομίζω δὲ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ τὸ νὰ τὰ ἀναφέρω καὶ πάλιν. Ἐπίσης ἀνέφερε τὸ ρεῦμα τοῦ Κηφισσοῦ ποταμοῦ καὶ ἄλλα. Ὥστε ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐκτελέσεως τοῦ καθήκοντος τῆς ἀστυνομίας εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον δὲν μένει οἱαδήποτε ἀμφιβολία, ὅτι πάντοτε, εἰς πᾶσαν περίστασιν, μετ’ ἐπιμονῆς καὶ περισσοῦ ζήλου ἐξετέλεσε τοῦτο. Ἐπίσης ὑπέδειξε καὶ διὰ τὰ ἀπορρίμματα νὰ ληφθῇ μία οὐσιαστική μέριμνα, διότι κατὰ τὴν γνώμην αὐτῆς εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ λεκανοπεδίου τῆς Ἀττικῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι πυκνῶς κατῳκημένον, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπορρίπτωνται ταῦτα. Τώρα δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν ἔλαβε ταῦτα καὶ ἡ Δημοτικὴ ἀρχή, ἥτις ἀγωνίζεται κατὰ τὰς ἰδίας δυνάμεις ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ποικίλας ἀνάγκας τῆς πόλεως. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, νομίζω, ὅτι οἱ ἐκλογεῖς καὶ οἱ δημόται αὐτῆς εἶναι κριταί.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οὐδεὶς Δῆμος δύναται ν’ ἀνταπεξέλθῃ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του, ἐὰν δὲν ἔχῃ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς προϊσταμένης του ἀρχῆς. Τοῦτο ἤθελον νὰ πληροφορηθῶ παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν παρέσχε τὰ ἀπαιτούμενα μέσα. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ Δημοτικὴ ἀρχὴ ἀπὸ καιροῦ ἠσχολήθη μὲ τὴν μελέτην τῆς καταστροφῆς τῶν ἀπορριμμάτων. Τοῦτο ὅμως δὲν ἀρκεῖ, ἐφόσον δὲν ἐπαρκοῦν τὰ μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτει.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸν βοηθήσῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν καθαριότητα;

§87Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ τὸν βοηθήσῃ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν μέσων. Ἀπηγορεύθη ὅμως εἰς τὸν Δῆμον ἡ ἐξεύρεσις ἑνὸς δανείου καὶ ἐζήτησα νὰ μάθω ποία εἶναι ἡ συνδρομή τὴν ὁποίαν παρέσχε ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀπαραιτήτων εἰς τὸ Δῆμον μέσων. Αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπιτύχουν εἰς τὸ ἔργον των, ἐὰν δὲν τύχουν τῆς συνδρομῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§88Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀναμφισβητήτως κ. βουλευταί, ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὁμιλεῖ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδίων σκέψεων καὶ ἰδίων ἀντιλήψεων καὶ ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τῆς Δημοτικῆς ἀρχῆς, διότι ἐὰν τοιαύτας εἶχε πληροφορίας θὰ ἐμάνθανεν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρὸς τὴν Δημοτικὴν ἀρχὴν Ἀθηνῶν, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου, ὅτι εἶναι πρόθυμος, ἀνεξαρτήτως πάσης ἄλλης σκέψεως τὰ παράσχῃ οἱανδήποτε συνδρομήν, τὴν ὁποίαν ἡ Δημοτικὴ ἀρχὴ ἐνόμιζεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ παράσχῃ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ εἰδικῶς εἰς τὸ ζήτημα τῆς καθαριότητος ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν μοι ὑπέδειξε μέχρι σήμερον τοὐλάχιστον — δὲν γνωρίζω διὰ τὸ μέλλον — εἰδικὰ μέτρα εἰς τὰ ὁποῖα δύναται νὰ συνεισφέρῃ τὴν συνδρομήν του τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὥστε ἐν τούτῳ δύναμαι νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος προέρχονται ἐξ ἰδίων ἀντιλήψεων καὶ δὲν πιστεύω, ὅτι ἠδύνατο ἡ Δημοτικὴ ἀρχὴ νὰ διαβιβάσῃ τοιαύτας πληροφορίας, διότι οὐδὲν δεδομένον μέχρι σήμερον τοὐλάχιστον ἔχει. Ἀπ’ ἐναντίας ἔχει δεδομένον, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσε πρὸς αὐτόν, ὅτι εἶναι πρόθυμος, προκειμένου περὶ τῶν συμφερόντων τῆς πόλεως νὰ παράσχῃ ἀμέριστον τὴν συνδρομὴν αὐτοῦ Συνεπῶς εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐὰν ὑπῆρχε συνάφειά τις μεγαλυτέρα μετὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ τῆς Δημοτικῆς ἀρχῆς Ἀθηνῶν δὲν θὰ ἐγένοντο ταῦτα.

§89Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πῶς θὰ γίνουν τὰ δημοτικὰ ἔργα ἀφοῦ δὲν ἐπιτρέπετε εἰς τούς Δήμους νὰ συνάπτουν ὁμολογικὰ δάνεια.

§90Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἡ κατάστασις εἰς ἣν ἔχει περιέλθει ἡ καθαριότης τῆς πόλεως ἥτις μετεβλήθη εἰς σκουπιδούπολιν δικαίως προκαλεῖ τὰς διαμαρτυρίας ὅλων τῶν πολιτῶν. Καὶ εἰς τοῦτο εἶναι μεγάλη ἡ εὐθύνη τῆς Δημοτικῆς ἀρχῆς.

§91Α. ΠΑΠΠΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὅπως ἐτέθη τὸ ζήτημα ἀφορᾶ ὀλιγώτερον τοὺς ὑπουργοὺς καὶ τὴν Κυβέρνησιν περισσότερον δὲ τὸ Δῆμον Ἀθηνῶν καὶ εἶναι βεβαίως ἀδύνατον νὰ διατυπωθῇ ἐπερώτησις ἐντὸς τῆς Βουλῆς πρὸς τὸν Δῆμον. Ἀπὸ ἀπόψεως ὑγιεινῆς δὲν ὑπάρχει κύριοι περιπλοκώτερον ζήτημα ἀπὸ τὸ ζήτημα τῆς καθαριότητος Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Διὰ τὰς δύο αὐτὰς πόλεις ἔγιναν δύο βασικὰ λάθη. Ἔγιναν ἄνευ ὑδρεύσεως καὶ ἄνευ ὑπονόμων. Γὰ ζητήματα αὐτὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ λυθοῦν ἐντὸς ὀλίγων μόνον ἐτῶν. Χρῄζουν μεγάλης καὶ ἐπισταμένης καὶ συστηματικῆς ἐργασίας. Ἡ Κυβέρνησις ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν ἔστρεψε τὴν προσοχήν της εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Μετεκάλεσε εἰδικὸν καθηγητήν. Πιστεύω, ὅτι ὁ Δῆμος Ἀθηναίων θὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰς διαφόρους μελέτας καὶ ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ φέρῃ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Ὁ κ. Στεφάνου ἀντέγραψε μίαν ἔκθεσιν περὶ ὑγιεινῆς γενομένην πρὸ 4 μηνῶν ὑπὸ ἐπιθεωρητοῦ τῆς ὑγιεινῆς, ἑνὸς ἐπιστήμονος πρωτίστης τάξεως καὶ κατόπιν προσωπικῆς μου διαπιστώσεως ὅτι ὅσα ἐλέχθησαν ἦσαν ὀρθά. Διότι πράγματι δὲν ὑπάρχει, κύριοι, ἑβδομὰς χωρὶς νὰ κάμω ἕνα περίπατον πρὸς ὅλα τὰ σημεῖα τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ καθαριότης τῆς πόλεως ἀπέχει μακρὰν τοῦ νὰ εἶναι ὅπως πρέπει. Δὲν ἀποδίδω εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων ὅλας τὰς εὐθύνας Ἔχει τινὰς ἐξ αὐτῶν.

§92Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν διὰ τοὺς προσφυγικοὺς συνοικισμούς;

§93Α. ΠΑΠΠΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν. Χθὲς πῆγα στὰ Πετράλωνα. Κάτω ἀπὸ τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμὴν ἀνοίγει ἕνας ὀχετός. Περνᾷ ἀπὸ ὁλόκληρον συνοικίαν, καὶ χύνεται καὶ γεμίζει μίαν πλατεῖαν. Εἰς τὸ ρεῦμα τῆς Καλλιρρόης ὑπάρχουν ἀπίστευτοι σωροὶ σκουπιδιῶν. Πλάϊ στὴν ὑγειονομικὴν σχολὴν τῶν Ἀμπελοκήπων ὑπάρχει ρεῦμα γεμᾶτο ἀκαθαρσίας, τὸ ὁποῖον κυλάει εἰς τὸ ἐπάνω τμῆμα τῆς ὁδοῦ Κηφισσίας καὶ ἀπὸ τὸ πεζοδρόμιον, παρὰ τὸ μνημεῖον Δραγούμη, χύνεται μέσα εἰς τὸν δρόμον. Ὑπάρχουν τὰ ρεύματα τοῦ Κυκλοδόρου, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν μίαν ἀφόρητον κατάστασιν. Εἰς τὴν ὁδὸν Ἰθάκης, ὅπου δὲν εἶναι συνοικισμός, ὑπάρχει ρεῦμα ἀκάλυπτον, τὸ ὁποῖον περνᾷ ἀπὸ τὴν ὁδὸν Ἀχαρνῶν. Εἰς τὴν στάσιν Λεβίδη τὸ ρεῦμα Νέγρη εἶναι μία λίμνη ἀκαθαρσίας. Εἰς τὸ τέρμα Ἁγίου Μελετίου πίσω ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον Κλωναρίδου, εἰς τὴν ὁδὸν Λένορμαν, 4, 5 ρεύματα ἀκάλυπτα. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς σωροὺς τῶν σκουπιδιῶν, εἶναι καὶ αὐτὸ γεγονός. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι πταίει δι’ ὅλα ὁ δῆμος. Ἀλλὰ ἠμποροῦμεν νὰ ποῦμε, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ μεριμνήσῃ κἄπως περισσότερον καί νὰ σηκώνῃ περισσότερα σκουπίδια. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔφερε δυσκολίας διὰ τὴν σύναψιν ὑπὸ τοῦ δήμου τοῦ δανείου τῶν 160 ἑκατομμυρίων. Ἡ μόνη δυσκολία ἦτο ἡ ἑξῆς. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ποὺ καυχᾶται ὅτι γνωρίζει τὴν κατάστασιν τῶν Ἀθηνῶν σπίτι μὲ σπίτι ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τοῦ δήμου, ὅτι ἔχει καθῆκον πρὸ τῆς κατασκευῆς τῶν δρόμων νὰ κάμῃ τοὺς ὑπονόμους ἢ τοὐλάχιστον νὰ καλύψῃ τὰ ἀκάλυπτα ρεύματα. Καὶ ὅτι μὲ οἱονδήποτε σχέδιον δρόμων πρέπει νὰ καλυφθοῦν τὰ ρεύματα. Δὲν νομίζω, ὅπως εἶπον, ὅτι ἡ εὐθύνη τοῦ δήμου εἶναι ἀκεραία δι’ ὅλα τὰ ζητήματα. Ἐὰν, ὅμως κατόπιν τῆς προειδοποιήσεως ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται ἡ ἰδία κατάστασις, νομίζω, ὅτι ἡ εὐθύνη τοῦ δήμου εἶναι μεγίστη.

§94Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ πληροφορηθῶ, ἐὰν παρεσχέθη ἡ συνδρομὴ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀπαραιτήτων ποσῶν, διότι ἄνευ αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπληρώσῃ ὁ δῆμος τὸ ἔργον του. Εἶναι φυσικόν, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ γίνουν τὰ ἔργα χωρὶς ὑπονόμους. Ἀλλὰ καὶ αἱ ὑπόνομοι δὲν μποροῦν νὰ γίνουν μόνον ἀπὸ τὸν δήμαρχον χωρὶς τὴν συνεργασίαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχει δίκαιον λοιπὸν ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ λέγουσα: ἐγὼ ἐκίνησα τὸ ζήτημα, δὲν μπορῶ νά κάμω τίποτε ἄλλο. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ καθιερώσῃ τὴν ἀρχὴν τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ μὴ θεωροῦμεν, ὅτι οἱ δῆμοι ἔχουν σχέσιν μὲ τὰ πολιτικὰ κόμματα. Καὶ ὁ δῆμος Ἀθηναίων δὲν εἶναι δῆμος ἁπλός, ἀλλὰ πρωτεύουσα τοῦ Κράτους. Πρέπει λοιπὸν νὰ τὸν συντρέξῃ τὸ Κράτος.

§95Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος κατήγγειλε ἐμὲ, ὅτι ἦλθα εἰς διαφωνίαν μὲ τὸν δήμαρχον καὶ ἄφισε νὰ νοηθῇ εἰς τοῦτο ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρεμβάλλει προσκόμματα εἰς τὸν δήμαρχον Ἀθηναίων. Ἔχω καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς πληροφορίας ταύτης. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναμιχθῇ ποσῶς κατὰ τὰς δημαρχιακὰς ἐκλογάς. Δὲν θὰ ἀρνηθῇ δὲ μήτε αὐτὸς ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅτι ἂν τοιαύτη δὲν ἦτο ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως, ὁ νῦν δήμαρχος θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐκλεγῇ. Ὁ ἴδιος τοὐλάχιστον μοῦ τὸ ἀνεγνώρισε. Καί ὁσάκις ἐγένετο λόγος περὶ προσκομμάτων δῆθεν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ἔργον του ἔσπευσεν ὁ ἴδιος νὰ διαψεύδῃ τὰς πληροφορίας. Ὁ δῆμος Ἀθηναίων ἐζήτησε νὰ κάμῃ ἕνα δάνειον διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν δρόμων Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἐκ τῆς μελέτης τῆς καταστάσεως τῆς πόλεως, εἶχεν φθάσει ἀφ’ ἑτέρου εἰς συμπέρασμα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ἐπείγοντα μέτρα. Εἶπα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, ὅτι δὲν ἠμποροῦμε νὰ ὑποχρεώσωμε τὸν δῆμον νὰ κάμῃ αὐτὴν καὶ ὄχι ἐκείνη τὴν δουλειά. Ἠμπορεῖς ὅμως νὰ στείλῃς ἕνα ἔγγραφον καὶ νὰ εἰπῇς, ὅτι δὲν νομίζεις ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὸ καὶ νὰ παραλειφθῇ ἐκεῖνο. Αὐτὸ ἔκαμε. Δὲν ἤλθομεν εἰς διαφωνίαν. Καὶ βεβαίως ἡ αὐτονομία τῶν δήμων δὲν φθάνει μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ μὴ μπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ λέγῃ τὴν γνώμην της.

§96Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ μὴν ἐπιβάλλῃ.

§97Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ, ὅμως ἡ Κυβέρνησις συντελεῖ εἰς τό νὰ ἔχῃ ὁ δῆμος 100 ἑκατομ. διὰ τοὺς δρόμους, ἠμπορεῖ νὰ ζητήσῃ νά βεβαιωθῇ, ὅτι θὰ διατεθοῦν τὰ χρήματα αὐτὰ διὰ τοὺς δρόμους, καὶ εἶπε ὅτι ἡ Τράπεζα θὰ κάμῃ τὰς πληρωμὰς διὰ τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν πράγματι διὰ τοὺς δρόμους. Νομίζω ὅτι καὶ γι’ αὐτὸ δὲν μπορεῖτε νὰ μὲ κατηγορήσητε. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν ὁμολογιακῶν δανείων, δὲν πρόκειται περὶ τοῦ δήμου Ἀθηναίων. Τοῦτο μᾶς συνεστήθη διὰ τὰ ἐξωτερικά μας δάνεια. Ὁ δῆμος μᾶς ἐζήτησε 100 ἑκατ. διὰ τοὺς δρόμους καὶ 300 ἑκατ. διὰ τὸν συλλεκτῆρα. Τὸ ἕνα τὸ ἔδωσε ἡ Τράπεζα καὶ τὸ ἄλλο, σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι εἶναι διατεθειμένη νὰ τὸ δώσῃ. Οὔτε θὰ λάβῃ ἀνάγκην ὁμολογιακοῦ δανείου ὁ δῆμος Ἀθηναίων. Τότε θὰ εἰπῆτε γιατὶ δὲν ἀρχίζουν τὰ ἔργα τῶν ὑπονόμων. Διότι οἱ διακεκριμμένοι ξένοι μηχανικοὶ διεφώνησαν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα καὶ ἡ Κυβέρνησις μετεκάλεσε ἕνα Ἄγγλον εἰδικόν, εἶναι δὲ ἀποφασισμένη νὰ κάμῃ τὸ ἔργον αὐτό. Ἀποκρούω κάθε κατηγορίαν, ὅτι γίνεται συστηματικὴ ἀντίδρασις εἰς τὴν προσπάθειαν τοῦ δήμου. Πρὸ ἡμερῶν μὲ ἐκάλεσε ὁ δήμαρχος Ἀθηναίων εἰς ἐγκαίνια μιᾶς δεξαμενῆς καὶ ἐθεώρησε ὁ ἴδιος ἀναγκαῖον νὰ εἴπῃ δημοσίᾳ, ὅτι εὑρίσκει ἀμέριστον τὴν ὑποστήριξιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ἔργον του. Δηλῶ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι θὰ παράσχω ἀμέριστον τὴν ὑποστήριξίν μου εἰς τὸ ἔργον τοῦ δήμου, ἀλλὰ καὶ δὲν θὰ διστάσω ἐὰν ἴδω τίποτε στραβὸ νὰ ἔλθω εἰς διαφωνίαν μαζύ του.

§98Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν θέλω νὰ δώσω ἀφορμὴν εἰς παρεξήγησιν. Ὅσα εἶπα δὲν τὰ εἶπα ἐπὶ τῇ βάσει παραπόνων τοῦ δημάρχου μετὰ τοῦ ὁποίου ἄλλως τε συναντῶμαι σπανιώτατα. Δὲν θὰ ἀρνηθῇ ὅμως ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι δεικνύει κἄποιαν δυσπιστίαν πρὸς τὸν δήμαρχον Ἀθηναίων ἀφοῦ ὁ ἴδιος ἀνέφερε τὰ περὶ διαθέσεως τοῦ ποσοῦ. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἀποτελεῖ κἄποιαν κηδεμονίαν. Καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἐπέλθουν ἱκανοποιητικώτερα ἀποτελέσματα, ἐὰν καθιερώσωμεν στενωτέραν ἐπαφὴν μεταξὺ δημάρχων καὶ Κυβερνήσεων.

§99Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐκφράζω τὴν βαθυτάτην μου λύπην, δι’ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Διότι ἡ στάσις μου κατὰ τὰς δημαρχιακὰς ἐκλογὰς ἀπέδειξε, ὅτι ἐπεζήτουν νὰ ἐκλεγῇ ὁ καλύτερος δήμαρχος χωρὶς νὰ ἔχω ἀνάγκην νὰ ἀντιδράσω εἰς τὸ ἔργον του ἐκ τῶν ὑστέρων. Παρέχω τὴν ὑποστήριξίν μου πρὸς ὅλους τοὺς δημάρχους καὶ ἰδίως πρὸς τὸν δήμαρχον Ἀθηναίων. Ἡ μόνη ἐπέμβασις ἦτο ἡ ἀποστολὴ τοῦ ἐγγράφου τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ρευμάτων. Δὲν εἶπε ὁ ὑπουργὸς «διατάσσω». Ὑπέμνησεν ἁπλῶς. Τὶ μένει τώρα ἀπὸ τὴν κατηγορίαν; Τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως τοῦ ποσοῦ. Τυγχάνει, κύριοι, νὰ θεωροῦμαι καὶ ἐγὼ ἀρχηγὸς κόμματος. Καὶ ἦλθαν οἱ φίλοι μου καὶ μοῦ εἶπαν «Σὺ ἔγινες ἀφορμὴ νὰ ἐκλεγῇ ὁ Μερκούρης δήμαρχος». Τώρα τοῦ δίδεις τὰ λεπτὰ νὰ κάμῃ τοὺς δρόμους. Μεθαύριον θὰ κάμῃ ἐκλογὰς καὶ ἠμπορεῖ νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ μερικὰ ἀπὸ αὐτὰ διὰ νὰ μᾶς πολεμήσῃ». Τὸ μόνον διὰ τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀσφαλίσω—τοὺς εἶπα—εἶναι νὰ μὴ χρησιμοποιήσῃ τὰ χρήματα αὐτὰ δι’ ἄλλον σκοπόν, ἀλλὰ διὰ τοὺς δρόμους. Θὰ βοηθήσω τὸν δήμαρχον Ἀθηναίων εἰς τὸ ἔργον του. Δὲν θὰ διστάσω ὅμως νὰ διαφωνήσω μαζύ του, ἐὰν τὸν ἴδω νὰ παρεκτρέπεται ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων του.

§100Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἐπερίμενα νὰ ἀκούσω ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπήκουσεν εἰς τὰς συστάσεις τῶν φίλων του διὰ νὰ ἐπέμβῃ ὡς ἐπενέβη.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουτζουρίδης.

§102Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὡς ἀναφερομένη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ἡ ἐπερώτησις, κύριοι βουλευταί, βεβαίως δὲν εἶναι γενικοῦ θέματος, ἀλλ’ εἶναι ἰδιαιτέρας ἀξίας, καθόσον πρόκειται περὶ παραπόνων πολίτου παραπονουμένου, ὅτι ἠδικήθη παρὰ τῶν ὀργάνων τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι ἠναγκάσθη κατ’ ἐπανάληψιν νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὰς προϊσταμένας ἀρχὰς τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν τῶν ἐπαρχιακῶν, τῶν νομομηχανικῶν καὶ τὰς προϊσταμένας ἀρχὰς τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ἀλλὰ καὶ ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου μὴ ἀντιλαμβανομένη διὰ τῆς ἰδίας αὐτῆς μελέτης τῆς ἐξετάσεως τοῦ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου παραπονεῖται, ἀλλὰ στηριζομένη ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας παρεῖχεν ὁ νομομηχανικὸς, ἐξέδωσε καὶ αὐτὴ διαταγάς, αἱ ὁποῖαι ἐπιστεγάζουν τὸ ἀδίκημα αὐτὸ τὸ γενόμενον ἐκ μέρους τοῦ νομομηχανικοῦ, ἠναγκάσθη δὲ ὁ ἀδικούμενος πολίτης νὰ καταφύγῃ καὶ εἰς τὸ πολιτικὸν γραφεῖον καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἠναγκάσθη νὰ καταφύγῃ καὶ εἰς τὸν Τύπον καὶ ἔπειτα ἀπὸ 1½ ἔτος κατωρθώθη νὰ ἀπονεμηθῇ τὸ δίκαιον, ἀλλ’ ἔπειτα ἀπὸ κόπους καὶ ἀπὸ ζημίας πολλὰς καὶ ἀντοχήν, τὴν ὁποίαν οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ διαθέτῃ καὶ ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ καὶ μερικὴν ἀκόμη ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου του. Καὶ εἶναι λυπηρὰ ἡ κατάστασις καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι, ἐκτὸς τῆς γενικότητος, εἶναι σκληρὰ ἡ ἀδικία ἡ προερχομένη ἐκ μέρους τοῦ Κράτους τοῦ τεταγμένου διὰ τὴν ἐνίσχυσιν καὶ τὴν καλλιτέρευσιν τῆς θέσεως τῶν πολιτῶν καὶ μάλιστα εἰς τὰς στιγμὰς τὰς ὁποίας διέρχεται ὁ πολίτης, στιγμὰς στυγνῆς στενοχωρίας, λόγῳ τῆς βαρυτάτης φορολογίας, ἀλλὰ καὶ ἰδιαιτέρως, διότι ὑπὸ τὸ καθεστὼς τὸ κυβερνητικὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξήγγειλεν ἅμα τῇ καταλήψει τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ προστασία τῶν πολιτῶν θὰ ἀπονέμεται εἰς πάντας ἐξ ἴσου, ἀλλὰ καὶ αἱ σχέσεις αὐτῶν πρὸς τὸ Κράτος, θὰ ρυθμίζωνται—διὰ τὰς ὁποίας μάλιστα ἰδιαιτέραν ἐσχημάτισεν ὑπηρεσίαν πρὸς ἀπονομὴν ὄχι μόνον τοῦ δικαίου ἀλλὰ καὶ πληροφοριῶν, ἡ ὁποία σὺν τῷ χρόνῳ ἐξέπνευσε καὶ παρέλυσε. Λέγω ἰδιαίτατα εἶναι τὸ παράπονον πικρὸν διὰ τὸν παραπονούμενον πολίτην, διότι εὑρέθη εἰς τοιαύτην ἀνάγκην, ἀνάγκην ἡ ὁποία ἐδημιούργησε καὶ εἰς ἐμὲ αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ ἀπασχολήσω τὸ βῆμα τοῦ Κοινοβουλίου. Καὶ εἰσέρχομαι ἐπὶ τῆς οὐσίας. Πολίτης τις, συμπολίτης μου, κατὰ τὸ 1925 ἐξοικονόμισε μερικὰ χρήματα, διὰ νὰ κατασκευάσῃ μίαν οἰκίαν. Κατέφυγε, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, εἰς τὸν ἁρμόδιον νομομηχανικόν, ὑπέβαλεν ὅλα τὰ σχετικὰ πρὸς ἔκδοσιν τῆς ἀδείας, καὶ ὁ νομομηχανικὸς μεταβὰς ἐπὶ τόπου ἔκαμεν ἴδιον σχεδιάγραμμα, ἐξέδωσε τὴν κανονικὴν ἄδειαν ἐπὶ τοῦ σχετικοῦ σχεδιαγράμματος, διεγράφη ἡ πασσάλωσις καὶ κατόπιν ἤρχισεν ἡ οἰκοδομή. Μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀδείας ὁ πολίτης αὐτὸς προέβη εἰς τὴν ἀνέγερσιν τῆς οἰκοδομῆς, ἀλλὰ λόγῳ δυσχερειῶν οἰκονομικῶν ἠναγκάσθη κατὰ τὸ 1926 νὰ διακόψῃ. Κατὰ τὸ 1930 ἀγνοῶν ὅτι χρειάζεται ἀνανέωσις τῆς παλαιᾶς ἀδείας, προέβη εἰς τὴν συνάθροισιν τῶν ὑλικῶν. Ἀντιληφθέντες τοῦτο οἱ ὑπάλληλοι τοῦ μηχανικοῦ τοῦ ἀνεκοίνωσαν ὅτι ἔπρεπε νὰ προκαλέσῃ ἔκδοσιν νέας ἀδείας, διότι ἡ παλαιά, συμφώνως μὲ τὸν νόμον μετὰ ὡρισμένην προθεσμίαν δὲν ἰσχύει. Ὑπέβαλε νέα χαρτιά, καὶ ὁ νομομηχανικὸς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νέων στοιχείων τοῦ ἔδωσε μίαν προσωρινὴν ἄδειαν τὴν 3)2)30, τοῦ ἐζήτησε δὲ συμπληρωματικῶς νὰ ὑποβάλῃ μερικὰ στοιχεῖα διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς οἰκοδομῆς· τονίζω τὴν ἡμερομηνίαν 3)2)30 Ὁ πολίτης ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ ὑποβάλῃ τὰ ζητηθέντα στοιχεῖα τὴν 2 Ἰουνίου καὶ ἐσυνέχισε τὴν ἀνέγερσιν τῆς οἰκοδομῆς. Ἀλλ’ ὁ δρόμος ἐπὶ τοῦ ὁποίου οἰκοδομεῖται ἡ οἰκία εἶναι κεντρικὸς καὶ ἑπομένως ἦτο ὑπὸ τὰ ὄμματα τοῦ νομομηχανικοῦ καὶ ὅλων τῶν ὀργάνων αὐτοῦ. Οὐδεμία ἐνέργεια ἐγένετο, τὸν ἄφησαν νὰ οἰκοδομήσῃ καὶ ἔφθασεν εἰς ὕψος 5⅛ μέτρων, ὁπότε ὁ νομομηχανικὸς, διότι συνεκρούσθη μὲ τὸν ὑφιστάμενον ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐκδώσει τὴν ἄδειαν, ἐπῆγε εἰς τὸν πτωχὸν πολίτην καὶ τοῦ λέγει ὅτι δὲν θὰ συνεχίσῃς τὴν οἰκοδομὴν καὶ δὲν θὰ στεγάσῃς. Φαντασθῆτε, κ. ὑπουργέ, πόσον σκληρὸν εἶναι δι’ ἕνα ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος κατώρθωσε μὲ χίλια βάσανα νὰ βρῇ τὰ λεπτὰ καὶ νὰ φτειάσῃ ἕνα σπῆτι, ὅταν ἔχει ἔλθει εἰς τὰ 5 μέτρα ὕψος τοῦ οἰκοδομήματος νὰ τοῦ λέγῃς «ἄλτ, σταματᾶ ἡ ἐργασία.» Τὰ ὑλικὰ δὲ συγκεντρωμένα. Φαντασθῆτε τὴν ζημίαν τοῦ ἀνθρώπου. Ἀλλὰ ὡς νὰ μὴ ἔφθανε τοῦτο ὁ νομομηχανικὸς τοῦ ἔκαμεν ἕνα πρωτόκολλον αὐθαιρέτου οἰκοδομῆς. Διεμαρτυρήθη ὁ πολίτης αὐτός, κατέφυγεν εἰς τὸν Πολιτικὸν Γραφεῖον καὶ εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν κλπ. Ἐπῆγεν ὅμως ὁ νομάρχης ὁ ἴδιος καὶ ἐξήτασε, καὶ διαδίδει ὅτι ἡ οἰκοδομικὴ γραμμὴ ἐξέρχεται κατὰ 1.30. Διεμαρτυρήθη ὁ ἄνθρωπος ἀλλ’ ὁ νομομηχανικὸς τοῦ ἔκαμε πρωτόκολλον αὐθαιρέτου οἰκοδομῆς καὶ ἐζήτησε νὰ κατεδαφίσῃ τὴν οἰκοδομήν. Ὁ πολίτης αὐτὸς πρὸ τῆς τοιαύτης καταστάσεως, μὴ γνωρίζων ποῦ νὰ καταφύγῃ, κατέφυγεν εἰς τὸν κ. ἐπιθεωρητὴν τοῦ ὁποίου ἡ ἕδρα εἶναι ἐν Ναυπλίῳ διότι ὁ κ. Οἰκονόμου, διευθυντής, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ πολίτης, τοῦ ἔστειλεν μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν ὁποίαν ὅμως τίποτε δὲν λέγει συγκεκριμένως.

§103Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πότε ἐστάλη;

§104Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. 26 Αὐγούστου 1930. «Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀναφορᾶς σας, ὡς προέκυψεν ἐκ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἠδυνήθημεν νὰ συγκεντρώσωμεν...» Ὁ κ. Οἰκονόμου συνεκέντρωσε τὰ στοιχεῖα καὶ ἔστειλε τὴν ἀναφοράν. Βεβαίως ὁ κ. Οἰκονόμου ὡς ἐπιστήμων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκδώσῃ τοιαύτην διαταγὴν ἡ ὁποία νὰ λέγῃ περαιτέρω: «δεδομένου ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν......» Ἐπειδὴ τὴν ἡμέραν τῆς χορηγήσεως ἐπῆρε τὴν ἄδειαν ἀπὸ ἕνα ἄλλον μηχανικόν, ἰσχυρίζεται ὅτι κακῶς τοῦ τὴν ἔδωκε τὴν ἄδειαν ἐκεῖνος. Τὸν νομομηχανικόν, κ. ὑπουργέ, δὲν τὸν βλέπομεν ἡμεῖς, διότι ἀπουσιάζει ἄλλοτε ἐδῶ καὶ ἄλλοτε ἐκεῖ, καὶ δι’ αὐτὸ ἔδωκε τὴν ἄδειαν ὁ ἄλλος, ὁ ὁποῖος, φυσικά, καὶ αὐτὸς θ’ ἀπέβλεψεν εἰς τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, κ. ὑπουργέ, εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται μηχανικὸς εἶχεν ἔλθει εἰς ἀντεγκλήσεις, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων παρῃτήθη ὁ ἕνας καὶ ἔφυγεν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ ὅλα αὐτὰ τά ἐπλήρωσεν ὁ πολίτης. Ἐδῶ ἔγκειται ἡ ἀδικία. «Κατόπιν τούτου παρεκαλέσαμεν ὅπως συμμορφωθῆτε...» (ἀναγινώσκει). Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ 1930 μέχρι σήμερον οὐδεμία ποινικὴ δίωξις ἐγένετο ἐναντίον τούτου, καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς ἀποδεικνύει πόσον ἀμελέτητος ὑπῆρξεν ἡ γνώμη τοῦ προσώπου αὐτοῦ εἰς βάρος τοῦ πολίτου. Ἀλλ’ ὁ πολίτης εἶχε κατὰ σύμπτωσιν δύναμιν καὶ μέσα παρὰ τοῖς ἰσχύουσοις. Κατώρθωσε νὰ κρούσῃ εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον καὶ ἐδόθη διαταγὴ νὰ γίνῃ ἐπαλήθευσις τῆς γνώμης τοῦ νομομηχανικοῦ, ἀλλὰ καὶ πάλιν νὰ μὴ μείνῃ ἀνικανοποίητος ὁ νομομηχανικός. Ἔρχεται ὁ ἐπιθεωρητὴς καὶ εὑρίσκει ὅτι ἀντὶ νὰ εἶναι 14 μέτρα εἶναι 13.93, δηλαδὴ 7 ἑκατοστὰ διαφορά! Φαντασθῆτε ἕνα σπίτι τὸ ὁποῖον ἔχει φθάσει 6 μ. ὕψος καὶ διὰ 7 ἑκατοστὰ τοῦ λέγουν νὰ τὸ γκρεμίσῃ, ὡς ἂν νὰ πρόκειται περὶ τῶν Βερσαλλιῶν. Ἠναγκάσθη ὁ πολίτης νὰ φέρῃ ἄλλον μηχανικόν, νὰ κάμῃ τριγωνομετρήσεις κλπ., καὶ ἀπεδείχθη ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἔβγαινεν ἔξω, ἀλλ’ ἔμενε καὶ μεῖον τὸ ὁποῖον μετὰ πολλὰς προσφυγὰς παραδέχεται καὶ ὁ ὑπουργὸς, καὶ ἐδόθη μία διαταγὴ διὰ τῆς ὁποίας ὁ ὑποφαινόμενος. (ἀναγινώσκει). Συνεστήθη μία ἐπιτροπή, ἔκαμε τὰς καταμετρήσεις καὶ τὸ βρῆκε σωστό. Βγῆκε τότε μία ἀπόφασις καὶ λέγει «χορηγῶ εἰς τὸν κ... (ἀναγινώσκει).

§105Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡμερομηνία;

§106Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἀριθμὸς ἀδείας 18. Ἡμερομηνία 6 Ἀπριλίου 1931. Κατόπιν ὅμως, δὲν ξεύρω πῶς, παρουσιάσθη εἰς τὸ μέσον ὁ νομομηχανικός. «Προσκαλοῦμεν νὰ...» (ἀναγινώσκει). Σταματᾶ τὸ ἔργον ἔπειτα ἀπὸ τόσην ἐργασίαν. Εἰς τὰς 16 Ἀπριλίου τοῦ λέγει «σταμάτα» ἀφοῦ εἶχε βάλει ἐμπρός. Εἰς τὰς 20 τοῦ λέγει: τράβα ἐμπρὸς, ἔχεις δίκαιο. Ἐρωτῶ, κ. ὑπουργέ, ἂν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ κατάστασις αὐτὸ καὶ ἂν ὁ πολίτης δὲν θὰ αἰσθάνεται βαθὺ τὸ παράπονον, διότι σημειώσατε ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς βιοπαλαιστοῦ. Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, λόγῳ αὐτῆς τῆς περιπετείας εὑρίσκεται εἰς δυσχέρειαν ὡς πρὸς τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς οἰκοδομῆς του. Διότι ἐγεννήθη καὶ ἕνα ἄλλο κακό, τοῦ λέγουν «ἐκεῖνο ποὺ ἔχτισες ἦτο καλὸ, ἀλλ’ ἕνα ποὺ εἶχες κτίσει δίπλα, ἐκεῖνο δὲν ἦτο καλό». Τώρα πρόκειται, κύριοι, δι’ ἐκεῖνο ποὺ ὠκοδόμησε καὶ ὄχι δι’ ἐκεῖνο ποὺ εἶχεν οἰκοδομηθῇ. Τὶ γίνεται, κ. ὑπουργέ; κατορθώνουν καὶ βγάνουν διαταγὴν καὶ δὲν μιλοῦν πλέον οὔτε διὰ τὸ 1,30 οὔτε διὰ 1,70 ἀλλὰ νὰ γκρεμίσουν τὸ διπλανό. Ἔκαμε μίαν διαμαρτυρίαν διὰ τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος καὶ ἀναφέρεται εἰς τὸ πολικὸν Γραφεῖον, ἀλλὰ μία νύκτα σπεύδει ὁ νομομηχανικὸς καὶ τοῦ γκρεμίζει μία μάντρα δίπλα. Τὸ μεσημέρι ὅμως ἔρχεται διαταγὴ τοῦ ὑπουργείου νὰ μὴ γκρεμισθῇ, διότι ἔχει δίκαιο. Αὐτό, κ. ὑπουργέ, δὲν λέγεται κατάστασις.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§108Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ ὑποθέσεως τῆς ὁποίας τὰς λεπτομερείας βεβαίως δὲν γνωρίζω, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ διατελῶ ἐν γνώσει ὅλων τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἠθέλησε νὰ ἐπικαλεσθῇ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς προκειμένου περὶ μιᾶς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία μάλιστα δὲν ἔλαβε χώραν οὔτε καθ’ ὃν χρόνον ἐγὼ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ἀλλ’ οὔτε καὶ πρόκειται περὶ ἐνεργειῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας ἔμαθον ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται πολίτης κατὰ τὸ 1925 εἶχε λάβει μίαν ἄδειαν, πραγματικῶς, δι’ ἀνέγερσιν μιᾶς οἰκοδομῆς, τὴν ὁποίαν καὶ ἐξετέλεσε. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐπεχείρησεν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παλαιᾶς ἐκείνης ἀδείας καὶ ἐν ἐλλείψει νεωτέρας νὰ προβῇ εἰς μίαν νεωτέραν οἰκοδομήν. Ἠμποδίσθη, φυσικά, διότι δὲν εἶχε τὴν ἄδειαν καὶ ἐκλήθη ὅπως συμμορφωθῇ πρὸς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ λάβῃ νόμιμον ἄδειαν. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον διεπιστώθη ὅτι τὸ οἰκοδομούμενον ἐξήρχετο καὶ τῆς ρυμοτομικῆς γραμμῆς. Ὁ ἔλεγχος ὁ ὁποῖος ἐγένετο διεπίστωσεν, ὅτι πράγματι, ὑπῆρχε μία παραβίασις τῆς ρυμοτομικῆς γραμμῆς, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως ταύτης συνετάγη πρωτόκολλον αὐθαίρετον, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὤφειλε νὰ προβῇ εἰς τὴν κατεδάφισιν τοῦ αὐθαιρέτως κατασκευασθέντος. Ἐὰν δὲ ἐκεῖνος παρέλειπε τοῦτο, εἶχεν ἐκ τοῦ νόμου δικαίωμα ἡ ὑπηρεσία ὅπως προβῇ εἰς τὴν κατεδάφισιν τοῦ τμήματος τὸ ὁποῖον παρεβίασε τὴν ρυμοτομικὴν γραμμήν. Ὁ κ. συνάδελφος ἐπεκαλέσθη ἔγγραφον, συνταχθὲν ὑπὸ ἐπιτροπῆς μηχανικῶν—δὲν γνωρίζω δυνάμει τίνος διαταγῆς συσταθείσης—τὸ ὁποῖον ἔγγραφον ἀποφαίνεται ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν παραβίασις τῆς γραμμῆς.

§109Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Κατόπιν διαταγῆς τοῦ ὑπουργείου καὶ τῆς γνώμης τοῦ νομομηχανικοῦ ὅτι ἐξήρχετο τῆς ρυμοτομικῆς γραμμῆς κατὰ 30)οο, ἀπεδείχθη δὲ ὅτι ἔλλειπον μόνον 0.07.

§110Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ, τὸ αὐθεραίτως κατασκευασθὲν δὲν εἶναι ἔτσι; Λοιπὸν κατὰ τὶ ἐν τούτῳ ὑπέχει εὐθύνην ἡ ὑπηρεσία;

§111Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐτέθησαν οἱ οἰκοδομικοὶ πάσσαλοι.

§112Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ 1930 ἐπεχείρησεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παλαιᾶς ἐκείνης ἀδείας νὰ οἰκοδομήσῃ. Ἐζήτησε νὰ πάρῃ ἄδειαν. Ἐν τῷ μεταξύ, χωρὶς ν’ ἀναμείνῃ τὴν ἄδειαν ἡ ὁποία θὰ τοῦ ἐκανόνιζε τὴν ρυμοτομικὴν γραμμὴν, προέβει εἰς ἀνοικοδόμησιν.

§113Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Θὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας ὅλον τὸν φάκελλον, διότι ἐδῶ πρόκειται περὶ κακουργήματος σχεδόν.

§114Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) Ὑποστηρίζετε ὅτι τὸ καταδαφισθὲν δὲν ἦτο αὐθαίρετον;

§115Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ὄχι, δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ὁμιλῶ διὰ τὸ οἰκοδόμημα διὰ τὸ ὁποῖον ἐπῆρεν ἄδειαν τὸ 1925. Ἀνενέωσε τὴν ἄδειαν τὸ 1930 καὶ ἔρχεται μετὰ 4 μῆνας ἐπὶ τῆς ἤδη μνησθείσης οἰκοδομισίμου γραμμῆς.....

§116Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ ἐκ τῆς διατυπώσεως τῆς ἐπερωτήσεώς σας ἐνόμισα ὅτι αὕτη ἀφορᾷ τὸ καταδαφισθὲν ὡς κακῶς καταδαφισθέν. Ἐλέγχετε διὰ τῆς ἐπερωτήσεως τὰς ἐνεργείας τῶν ὀργάνων ἐκείνων ὡς μὴ συμφώνους πρὸς τὰ πράγματα καὶ ἀλληλοσυγκρουμένας. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ διατάξω μίαν ἀνάκρισιν τοῦ ζητήματος.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§118Π. ΦΛΩΡΟΣ. Τὸν Αὔγουστον τοῦ 1928 ἡ Ἠπειρωτικὴ πρωτεύουσα εἶχε τὴν τιμὴν νὰ ἴδῃ τόν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπισκεπτόμενον αὐτήν. Ὁ ἐνθουσιασμὸς τῶν κατοίκων καὶ ἡ χαρὰ ἡ ὁποία κατέλαβε τὰς ψυχάς ὅλων καὶ ὁ ἐνθουσιασμὸς τοῦ κ. Προέδρου, διότι ἔβλεπεν αὐτὸν δεικνύοντα τὴν πρὸς αὐτὸν λατρείαν τοῦ ἐπέπρωτο νὰ ἀμαυρωθῇ διότι τὴν βραδυὰν ἐκείνην ἀνηγγέλθη ἡ αἰχμαλωσία τῶν ἐγκρίτων πολιτευτῶν Ἠπείρου κ. κ. Μελᾶ καὶ Μυλωνᾶ. Ἡ ψυχικὴ ὀδύνη ἐξηφάνισε τὴν φαιδρότητα τὴν κατέχουσαν τὴν ψυχὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι ὄντως ἦτο λυπηρὸν εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν καὶ εἰς ὥραν καθ’ ἣν ἐπεσκέπτετο τὴν πρωτεύουσαν ἠχμαλωτίσθησαν, ἐλάχιστα χιλιόμετρα μακρὰν τῆς πρωτευούσης. Τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἀνεγνώσθη, ὅτι οἱ αἰχμαλωτίσαντες αὐτοὺς ἐζήτουν 5 ἑκατομμύρια. Ἐπῆλθεν ἐπικοινωνία τηλεγραφικῶς μετὰ τῶν συγγενῶν καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως ἵνα ἐξευρεθῇ τὸ ρευστὸν χρῆμα, διότι πολλὰ ἑκατομμύρια εἶχον οἱ συγγενεῖς ἀμφοτέρων εἰς ἀκίνητον περιουσίαν.

§119ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἤδη ἔχουν.

§120Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ναί. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως φαίνεται ὅτι ἔδωκε τὴν ἐγγύησιν εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ καταβληθοῦν ἀμέσως τὰ 5 ἑκατομμύρια αὐτὰ ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν τῶν κ. κ. Μελᾶ καὶ Μυλωνᾶ. Ἕως ἐδῶ τὸ πρᾶγμα ἦτο θαυμάσια, καίτοι ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ πυγμὴ τοῦ Τρικούπη τότε μὲ τὸν Παπακυριτσόπουλον. Ἐν τούτοις λόγῳ τῆς αἰχμαλωτίσεως δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ πράξῃ ὅπως ἔπραξε. Παρήλθον ἀπό τότε, κύριοι συνάδελφοι, 3 χρόνια παρὰ 1 μῆνα καὶ 6 ἡμέρες καὶ ἐν τούτοις ὁ Ἠπειρωτικὸς Λαός, ἐπειδὴ δὲν βλέπει κινουμένην τὴν Τράπεζαν διὰ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν εἴσπραξιν κατὰ τῶν ὀφειλετῶν της ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐγγυήθη ἡ Κυβέρνησις πιστεύει ὅτι τὰ χρήματα κατεβλήθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἤδη ἐρωτᾶται.

§121ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχετε ἀκριβεῖς πληροφορίας:

§122Π. ΦΛΩΡΟΣ. Μάλιστα, ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι δυστυχῶς οὐδὲν μέχρι σήμερον ἐγένετο πρὸς ἀναζήτησιν τοῦ χρήματος. Δυνατὸν νὰ ἀνεζητήθῃ, ἀλλὰ πιθανὸν νὰ κωφεύουν οἱ ὀφειλέται. Τώρα τὶ συμβαίνει; Ἀγωγὴ μέχρι πρὸ ἐλαχίστων ἡμερῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι δὲν κατετέθη. Γεννᾶται τὸ ζήτημα τῶν τόκων, διότι 5 ἑκατομμύρια ἐπὶ 3 ἔτη μὲ 10% μᾶς κάμουν 1½ ἑκατομμύρια, αὐτὸ ποὺ θὰ ἐπιπέσῃ εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ;

§123Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἀκούσετε.

§124Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν ἔγινεν ἀγωγή.

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ σᾶς ἐξηγήσω.

§126Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι οἱ συγγενεῖς τῶν λῃστευθέντων ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἔχουν πολλὰ ἑκατομμύρια, ἀλλ’ ἔχουν καὶ λαμβάνειν ἀπὸ τὸ Δημόσιον τὸ ἀντίτιμον τῆς πωλήσεως τοῦ «Ἰλίου Μέλαθρον» καὶ ἠδύνατο κάλλιστα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται, ὅπως καὶ εἶναι, ὁ κέρβερος τοῦ Δημοσίου θησαυροῦ—ἀπόδειξις ὅτι ὅλος ὁ κόσμος δὲν δύναται ν’ ἀναπνεύσῃ ἐὰν δὲν πάρῃ τὴν ἔγκρισιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ διὰ μίαν δαπάνην 100 δραχ.—ὑποθέτω ὅτι ἦτο δυνατὸν κάλλιστα νὰ συμψηφίσῃ τὰ 5.000.000 εἰς τὰς δόσεις τὰς ὁποίας πρέπει νὰ καταβάλῃ τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ὅταν αἰχμαλωτίζωνται οἱ πολιτικοί, πρέπει νὰ μάθῃ ὁ λαὸς ὅτι τὰ λύτρα δὲν θὰ τὰ πληρώσῃ τὸ δημόσιον.

§127Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὸν ἐπερωτῶντα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ ὑποστηριχθεῖσαν γνώμην, ὅτι δὲν δύναται νὰ τεθῇ ἀρχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ λύτρα τῶν αἰχμαλωτισθέντων πολιτευομένων θὰ ἐπιβαρύνουν τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Θὰ ἦτο τοῦτο τερατώδης ἀρχή, ἀλλὰ θὰ συμφωνήσῃ μετ’ ἐμοῦ ἐλπίζω ὁ ἐπερωτῶν, ὅτι ἦτο ἀπολύτως δεδικαιολογημένη ἡ ἐνέργεια τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῇ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους καταβολὴν τῶν λύτρων τῶν κ. κ. Μελᾶ καὶ Μυλωνᾶ. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῆται, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ πολιτευομένων μὴ φίλων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅτι τὸ Κράτος ἔδιδεν ἐγγύησιν, κατόπιν ἑνὸς τηλεγραφήματος πλουσίας συγγενοῦς τοῦ ἑτέρου τῶν αἰχμαλωτισθέντων ἀναλαμβανούσης νὰ ἀποζημιώσῃ τὸ Κράτος, διότι δὲν ἠδύνατο βεβαίως ἡ πλουσία αὕτη συγγενὴς νὰ ἔχῃ καὶ νὰ δώσῃ τόσον ρευστὸν χρῆμα. Ἐπρόκειτο λοιπὸν περὶ μιᾶς εὐκολίας τὴν ὁποίαν οὐδεὶς Κυβερνήτης θὰ ἐδικαιολογεῖτο νὰ ἀρνηθῇ. Μέχρι σήμερον ἡ ὑπόθεσις μένει ἐκκρεμὴς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἡ ὁποία ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Δημόσιον νὰ πληρώσῃ καὶ ἀπηντήσαμεν, ὅτι πρέπει νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια, ἵνα ἐκεῖ καθαρισθῇ ἡ ὅλη ὑπόθεσις. Ἀλλ’ ὁ κ. βουλευτὴς ἐρωτᾷ καὶ διατὶ δὲν παρεκρατήσαμεν μίαν ἀπαίτησιν τῆς πλουσίας συγγενοῦς κατὰ τοῦ Δημοσίου πρὸς ἀσφάλειαν αὐτοῦ. Ἀπαντῶ, ὅτι ὑπολείπεται ἐκ τῆς ἀπαιτήσεως ἐκείνης ποσόν, ἱκανὸν νὰ ἀσφαλίσῃ τὸ Δημόσιον καὶ ποσὸν τοκοφόρον καὶ βεβαίως τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν ἀσφάλειαν ταύτην τοῦ Δημοσίου δὲν θὰ καταβληθῇ εἰς τὸν δικαιοῦχον πρίν ἐκκαθαρισθῇ ἡ ὑπόθεσις. Παρακράτησις τῆς ὅλης ἀπαιτήσεως τῆς μὴ ἀναγκαίας διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Δημοσίου, θὰ ἀπετέλει μέτρον ἄδικον καὶ πιεστικόν.

§128Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν, ὅτι ἔχει νὰ κάμῃ νὰ τὸ κάμῃ μίαν ὥραν προτίτερα, διότι ἀλλοίμονον τὶ περιμένει τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς Ἠπείρου.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§130Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ ἀπὸ τριετίας ἐπαναλαμβανόμεναι καταστροφαὶ εἰς τὴν πεδιάδα Σερρῶν, ἐδημιούργησαν κατάστασιν ἀξιοθρήνητον ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως τῶν πληθυσμῶν, παρ’ ὅλον δὲ ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος αἱ πλημμύραι ὑπῆρξαν ἀνώτεραι τῆς παρελθούσης τριετίας δυστυχῶς καὶ παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας ὑποδείξεις μας δὲν ἐλήφθησαν τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλετο νὰ ληφθῶσι. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλετο νὰ ληφθῶσι ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ἦσαν τὰ ἑξῆς: Πρῶτον νὰ διατάξῃ τὴν κατασκευὴν τῶν καταστραφεισῶν γεφυρῶν εἰς τήν πεδιάδα Σερρῶν, γεφυρῶν αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὕδατα τοῦ Στρυμῶνος πλημμυρίσαντος, ἐπὶ 9 δὲ ὁλοκλήρους μῆνας ἡ περιφέρεια εὑρίσκεται ὑπὸ μίαν συγκοινωνιακὴν κατάστασιν ἀρκετὰ ἀξιοθρήνητον. Αἱ ἐπανειλημμέναι ὑποδείξεις ὡς καὶ ἡ ὑπόδειξις ἡμῶν ὅτι θὰ ἠδύναντο αἱ γέφυραι νὰ κατασκευασθῶσιν ὑπὸ τῆς ἑταιρείας δεδομένου ὅτι ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς σήμερον, θὰ χρησιμοποιοῦντο αἱ γέφυραι διὰ τὴν μεταφορὰν μηχανημάτων καὶ ὑλικῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ φράγματος, δυστυχῶς δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει, ὑποδειχθέντος ἐκεῖθεν, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κατασκευάσουν τὰς γεφύρας, τὰ δὲ συμφέροντα ὁλοκλήρου τῆς πεδιάδος ἠγνοήθησαν.

§131Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ διακόψωμεν κατὰ τὰς 9 καὶ νὰ ἐπιστρέψωμεν εἰς τὰς 10.30′.

§132Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μάλιστα.

§133Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πικρία τοῦ πληθυσμοῦ, ὁ ὁποῖος παραδέρνεται ἀπὸ τὰς συνεχεῖς καταστροφὰς εἶναι βαθεία διότι δὲν εὑρίσκουν μίαν καλὴν συγκοινωνίαν, δεδομένου ὅτι ἡ ὁδὸς ἡ ἄλλη, ἡ Ἐθνικὴ ὁδὸς Νιγρίτης λόγῳ τῆς συγκεντρώσεως μεγάλων ὄγκων λίθων καὶ λόγῳ τῆς κατασκευῆς τοῦ μικροῦ ντεκοβὶλ καθιστᾶ δυστυχῶς δυσχερῆ τὴν συγκοινωνίαν διὰ τὰ τετράτροχα. Τὸ δὲ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ πνιγοῦν δύο ζῶα καὶ νὰ ἀνατραπῇ ἀκόμη ἕνα κάρρο. Διὰ τοῦτο ἐπιμένομεν ὅτι ἡ κατασκευὴ τῶν μικρῶν γεφυρῶν διὰ πάσης θυσίας εἶναι ἐπιβεβλημένη. Μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ προσωπικὴ τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἔβλεπε, ὅτι δὲν γνωρίζει ἐὰν θὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα παρὰ τῆς ἑταιρείας μετὰ ἕν ἔτος. Μόνον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐδικαιολογεῖτο ἡ μὴ κατασκευὴ τῶν γεφυρῶν. Νῦν ὅμως εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη καὶ ἐπιτακτικὴ τοὐλάχιστον αἱ νέαι ἐσοδεῖαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι προσεχεῖς, νὰ εὕρουν μίαν συγκοινωνίαν διὰ νὰ διέλθουν τὰ τετράτροχά των, διότι ἄλλος διατρέχουν κινδύνους, διὰ τῆς ὁδοῦ τῆς Νιγρίτης, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ὑπὸ κατασκευήν. Τὸ παράπονον εἶναι δικαιολογημένον ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι δὲν εἶναι οὔτε ἡ πρώτη φορά, οὔτε ἡ δευτέρα φορά, οὔτε ἡ τρίτη, ἀλλὰ πολλάκις ἠνόχλησα τὸ ὑπουργεῖον καὶ ὑπέδειξα τὰς ἀνάγκας ὁ δὲ κ. Γενικὸς Διοικητὴς Μακεδονίας παρέλειψε τὸ καθῆκόν του νὰ ὑποδείξῃ τὴν ἀνάγκην τῆς κατασκευῆς τῶν γεφυρῶν. Ἄλλο σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑποχρεωμένος εἶμαι νὰ παρατηρήσω εἶναι τὸ ἑξῆς, παρ’ ὅλον ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας λέγουσι ὅτι ἐξησφαλίσθη ὁ συνοικισμὸς Ἡρακλείας καὶ Δασοχωρίου ταῦτα δὲν εἶναι ἀκριβῆ, ὁ δὲ συνοικισμὸς Ποντισμένου ὡς γνωρίζει καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς εἶναι ἡμικατεστραμμένος, δεδομένου ὅτι ἐντὸς 3 μηνῶν κατὰ 700 περίπου μέτρα ὁ Στρυμὼν κατέφαγε τὰς ὄχθας. Γνωρίζει λοιπὸν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι σχεδὸν κατὰ τὰ ¾ ὁ συνοικισμὸς κατεστράφη, παρεσύρθησαν τὰ οἰκήματα αἱ δὲ ἐπανειλημμέναι ὑποδείξεις πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν ἠνάγκασαν αὐτὴν ἐπὶ τέλους νὰ πιστοποιήσῃ ὅτι ὄντως εὑρίσκεται ἐν κινδύνῳ ὅλη ἡ περιφέρεια τῶν συνοικισμῶν ἐκείνων, καὶ ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ ἀδιαφορῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν Συγκοινωνίας. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὰ ἔργα Στρυμῶνος εἴπομεν, ὅτι κατὰ πρώτιστον λόγον ἔπρεπε νὰ προσληφθοῦν εἰς τὸ ἔργον οἱ χωρικοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν τὸν γεωργικὸν κλῆρον, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον οἱ γεωργικοὶ πληθυσμοί, οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν τὰ 40 ἕως 90% τῆς ἐσοδείας των, Ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία ἔχει τὴν εἰδικήν της τακτικὴν, προσλαμβάνει ἐργάτας κατ’ οἰκείαν κρίσιν καὶ ἀδιαφορεῖ διὰ τοὺς πλημυροπαθεῖς καὶ τοὺς ἀπωλέσαντας τὸν κλῆρον των. Ἡ διαγωγὴ αὕτη τῆς ἑταιρείας εἶναι ἀκατανόητος, εἶναι παραλογισμὸς ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, ἡ ὁποία λέγει, μοῦ εἶναι ἀδιάφορον, δὲν δύναμαι νὰ προσλάβω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεῖχον τὰς γαίας, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζομεν πότε θὰ ἀποζημιωθοῦν. Καὶ ταῦτα λέγει ἐνῶ γνωρίζει ὅτι αἱ πλημμῦραι κατὰ μέγα μέρος ὀφείλονται εἰς τὰ ἔργα της. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν πρόσληψιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἰς τὰ ἔργα τῆς ἑταιρείας, διότι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖ κατεστράφησαν, ἡ κατάστασις των εἶναι δεινὴ ζητοῦμεν δὲ ἐργασίαν διὰ τοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν, καὶ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν δὲν δύναται νὰ τὴν ἀρνηθῇ τὸ Κράτος. Ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ζητήσωμεν ἀποζημίωσιν τῶν παθόντων καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ὅπως τὸ 1921 τὸ Κράτος ἐχορήγησεν 12 ἑκατομμύρια ὡς τριετῆ δάνεια, οὕτω καὶ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ πράξῃ τοῦτο ἐφ’ ὅσον τὴν στιγμὴν αὐτὴν ζητοῦμεν ἐργασίαν καὶ δὲν ὑπάρχει καὶ δι’ αὐτὸ εἶσθε ὑποχρεωμένοι κατὰ τὸ ἴδιον τρόπον νὰ ἀντιμετωπίσετε τὰ πράγματα. Ἄλλο σημεῖον τῆς ἐπερωτήσεως μου εἶναι ἀνάγκη τῆς κατασκευῆς προσωρινῶν ἐγχωματώσεων τοῦ ποταμοῦ Ἀγγίτου. Ὁ ποταμὸς αὐτὸς εἶναι γεγονός, ὅτι περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ Στρυμῶνος, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο καὶ τὸ προσεχὲς δὲν πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῶσι ἔργα ἐπ’ αὐτοῦ, ἐφέτος εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἀγγίτου οὕτως διὰ τῶν πλημμυρῶν εἰς μίαν μόνον ὁμάδα συνοικισμῶν ἐπέφερε ζημίας 40 ἕως 50%, εἰς δευτέραν δὲ ὁμάδα ἔφθασε ἡ καταστροφὴ 15 ἕως 20%. Ἡ κατασκευὴ τῶν προσωρινῶν ἔργων εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη ἐνδείκνυται ἀπολύτως, διότι καὶ αἱ φθινοπωριναὶ καὶ ἐαριναὶ σποραὶ παρασύρονται. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν χωρὶς νὰ μὴ ἀποβλέπωμεν βεβαίως εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ὁριστικοῦ ἔργου, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκτελέσωμεν προσωρινὰ ἔργα διὰ τὰ προφυλάξωμεν ..... Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅτι ἡ ἐσοδεία τοῦ χειμῶνος κατεστράφη. Συγκεκριμμένως ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸν συνοικισμὸν Δήμητρα τοῦ ὁποίου ἡ παραγωγὴ κατεστράφη τελείως. Βεβαιωθεῖτε κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὅτι τὰ ὅσα ἐπιστοποίησα προσωπικῶς τὰ 50% τῶν οἰκογενειῶν τοῦ συνοικισμοῦ στεροῦνται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Αὐτοὶ ζητοῦν νὰ ἐπισκευασθῶσι προσωρινὰ ἀναχώματα διὰ νὰ προχωρήσουν αἱ μέλλουσαι ἐργασίαι. Ἔπρεπε ἐν ἐπισήμῳ ἀνάγκῃ νὰ ἐπέμβῃ τὸ ὑπουργεῖον σας εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ νὰ ὑποδείξῃ τὴν λῆψιν ἐκτάκτων μέτρων, ὥστε νὰ μὴ τοὺς πιέζῃ διὰ τὰ καλλιεργητικὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ δώσῃ σήμερον. Πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ζήσουν διότι δὲν ὑπάρχουν ἐργασίαι ἐκτὸς ἄν γίνουν τὰ ἀναχώματα, τὰ ὁποῖα θὰ στοιχίσουν 1 ἑκατ. δρχ. καὶ τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς ἐξασφαλίσουν ἐργασίαν δι’ ὀλίγους τοὐλάχιστον μῆνας. Γενικώτερον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαπιστώσω τὸ ἑξῆς. Παρὰ τὴν προσωπικήν σας ἐπιθυμίαν, κ. ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας τὸ νὰ ἴδητε ἐκτελεσμένα τὰ ἔργα αὐτὰ ἂν δὲν ἐπιδείξετε ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον παρακολουθοῦντες τὸ ζήτημα, φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ γίνῃ τίποτε ἀπὸ ὅτι ὑποδεικνύομεν καὶ τοῦ χρόνου χωρὶς νὰ εἶμαι προφήτης θὰ ἔλθω καὶ θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπάρχει πλήρης καταστροφὴ τῆς παραγωγῆς. Ζητῶ λοιπὸν νὰ λάβετε σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν τὰ λεχθέντα διὰ νὰ προληφθοῦν αἱ καταστροφαὶ καὶ ζητῶ νὰ γίνῃ αὐτὸ διότι ἄλλως ἐγὼ θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ζητήσω καὶ προσωπικῶς ἀποζημίωσιν ἀκόμη.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἐπερωτήσεως του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ τοὺς παραμεθορίους πληθυσμούς.

§135Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ παροῦσα Βουλὴ ἐψήφισε τὸν νόμον περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν. Σύμφωνα μὲ τὸν νόμον αὐτὸν διειέθητα, 120 ἑκατ. ὁμολογίαι καὶ 90 ἑκατ. δρχ. διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν παραμεθορίων. Ἀλλὰ εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ ἀποκατάστασις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ μὲ τὰ 90 αὐτὰ ἑκατ., διότι αἱ ἀνάγκαι τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν ὑπερβαίνει τὰ 350 ἑκατ. δρχ. ὡς διεπιστώθη πράγματι ἀπὸ τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Μακεδονίας, ἐξ ἄλλου καθ’ ὃν τρόπον διετέθησαν τὰ χρήματα πλὴν τῆς περιπτώσεως τῆς κατασκευῆς τῶν ὑδραυλικῶν καὶ αὐθεντικῶν ἔργων ἡ διάθεσις τῶν χρημάτων αὐτῶν ὑπῆρξε ἄστοχος. Εἰς τὸν πίνακα τῶν δαπανηθέντων παρατηρεῖται, ὅτι διετέθησαν 5 ἑκατ. δρχ. διὰ τὴν κατασκευὴν ἐκκλησιῶν. Ἐπίσης διετέθησαν 3 ἑκατ. διὰ τὴν κατασκευὴν δικαστηρίων διετέθη ἕνα ποσὸν ἀπὸ 2 χιλ. δρχ. κατ’ οἰκογένειαν τὸ δὲ ὑπόλοιπον διετέθη διὰ τὴν κατασκευὴν μικρῶν ἔργων ὑδραυλικῶν καὶ ἀρδευτικῶν, τὰ ὁποῖα πράγματι εἶναι ἐξαιρετικῆς σπουδαιότητος, ἂν δὲ ὀλιγώτερον τὸ χρῆμα διετίθετο διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτὰς οὐδεὶς θὰ εἶχε καμμίαν ἀντίρρησιν. Ἀλλὰ τό νὰ ἀνεγείρωμεν ἐκκλησίας τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ὁ χωρικὸς στερεῖται τῶν ἐργαλείων, τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ νὰ καλλιεργήσουν τὴν γῆν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διεπιστώθη, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἄλλων ἀπαραιτήτων καὶ κατεπειγόντων τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν ἄστοχον χρῆσιν διὰ τὰ χρήματα τὰ διατεθέντα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐπίσης νὰ διατυπώσω τὴν ἀνάγκην τῆς στεγάσεως τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς ἀξιοθρήνητον κατάστασιν. Τὰ παλαιὰ τουρκοβουλγαρικὰ οἰκήματα εἰς τὰ ὁποῖα στεγάζονται εὑρίσκονται εἰς χειρίστην κατάστασιν ἀπὸ ἀπόψεως στερεότητος. Μία ἔκθεσις τοῦ μηχανικοῦ Ζαχαριάδου τῆς γενικῆς διευθύνσεως ἐποικισμοῦ ἐπισκεφθέντος ἐπίσης τὴν παραμεθόριον τοῦ νομοῦ Σερρῶν λέγει, ὅτι εἶναι ἀνάξιον καὶ νὰ συζητοῦμεν καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπισκευάσωμεν ἕνα μέρος τῶν οἰκημάτων, ὅτι πρέπει ὅλα νὰ καταρριφθοῦν καὶ νὰ κάμωμεν καινούργια οἰκήματα διότι κάτω ἀπὸ αὐτὰ οὔτε ζῶα δὲν δύνανται νὰ κατοικήσουν. Καὶ ὅμως τὰ οἰκήματα αὐτὰ ἐχρεώθησαν ὅπως γνωρίζετε 10 καὶ 20 χιλιάδες δραχ. ὁ δὲ πληθυσμὸς τῆς παραμεθορίου εὑρίσκεται ὑπὸ ἕνα χρέος ἐκτάκτως ἀνυπόφορον. Ἐγὼ ἔχω διαπιστώσει ὅτι ἐχρεώθησαν οἰκήμητα πρὸς 18 καὶ 20 χιλ. δρχ. οἰκήματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι παρὰ ἐρείπια. Κανὲν οἴκημα ἐξ αὐτῶν δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν. Διότι τὸ σπίτι ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν παραμεθόριον τὸ τονίζω καὶ θὰ τὸ τονίζω δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν παρὰ τὴν σημασίαν τοῦ φυλακίου. Αὐτὰ λοιπὸν τὰ οἰκήματα τῆς παραμεθορίου ἐχρεώθησαν κατὰ τὴν σύμβασιν μὲ 35 λίρας ὁ μέσος ὅρος. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ προσέξῃ εἰς ζήτημα καθαρῶς ἐθνικὸν· εἶναι ζήτημα γενικώτερον. Ἰδιαίτατα δὲ τὴν στιγμὴν ταύτην ἐπιβάλλεται ν’ ἀναθεωρήσετε ἄρδην εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὰς χρεώσεις τῶν ἀγροτῶν τῶν παραμεθορίων—διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπνεύσητε εἰς αὐτοὺς καὶ τὴν ἀγάπην τῆς παραμονῆς των ἐκεῖ ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εὑρίσκονται ἐκεῖ ἕτοιμοι νὰ βοηθήσουν τὸν στρατόν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τοὺς χρεώνομεν μὲ σπίτια μὴ ἔχοντα καμμίαν ἀξίαν. Ἐγὼ ἄλλωστε ὡς ἰδιώτης προέβην εἰς διαπραγματεύσεις μὲ τὴν ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως καί τοὺς εἶπα, ὅτι αὐτὰ θὰ χρεώνωνται μὲ ἐλάχιστον. Τὸ ἀνώτατον ὅριον 25 λίρας. Ὅταν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως διηύθυνε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἀπηύθυνε ἔγγραφον πρὸς ὅλας τὰς ὀργανώσεις τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν ὅτι ἀνώτερον τῶν 25 λιρῶν, ἤτοι τῶν 8 χιλιάδων δραχμῶν δὲν θὰ χρεωθοῦν τὰ οἰκήματα. Προεκάλεσα ἐγὼ κατόπιν ἐπανειλημμένων τηλεγραφημάτων ταῦτα δὲ ἐδήλωσεν καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἀποκαταστάσεως. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐπέμενα διὰ γενικωτάτους ἐθνικοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἔχετε ἀκούσει. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκολουθήσῃ ἰδίαν γραμμὴν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐπίσης εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις καὶ ὀφείλει νὰ ἀποβλέψῃ καὶ εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἄλλων χρεῶν τῶν παραμεθορίων. Εἶναι δίκαιον νὰ χρεωθοῦν μὲ ὅσα πῆραν καὶ ὅσα ὀφείλουν καὶ ἂν ἴδωμεν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ πληρώσουν καὶ αὐτὰ διότι, κύριοι δὲν ἔχουν παρὰ 10 ἕως 16 στρέμματα ὁ καθένας νὰ τὰς ἀπαλλάξητε διὰ νὰ ἐφαρμώσητε ὅτι ἐφήρμοσαν καὶ ἄλλοτε εἰς παλαιοτάτην ἐποχὴν οἱ Βυζαντινοὶ μὲ τὰ θέματα διὰ τοὺς παραμεθορίους πληθυσμοὺς οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον ἀπηλάσσοντο πάσης φορολογίας, ἀλλὰ καὶ ἐμισθοδοτοῦντο. Ἡμεῖς βέβαια δὲν θέλομεν μισθοφόρους ἀλλὰ ἐννοοῦμεν μίαν κρατικὴν πολιτικὴν διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν ἀρχὴν ἀναγνωρίσεως μιᾶς ἐξαιρετικότητος διὰ τοὺς πληθυσμοὺς αὐτούς, ἀρχὴ σοβαροτάτη καθ’ ὅλα. Ἀλλὰ ὅταν κανεὶς μελετήσει τὴν οἰκονομικήν τους κατάστασιν ἀπὸ ἀπόψεως γεωργικοῦ κλήρου συγκοινωνικοῦ κλπ. θὰ ἴδῃ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἔχουν κτηνοτροφίαν ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται νὰ ἔχουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ἑπομένως ἐγὼ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ καταλήξῃ ἐπειγόντως καὶ νὰ λάβῃ μέτρα ὥστε νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ κτηνοτροφικῶς, διότι ἡ σηροτροφία, ἡ μελισσοκομία, καὶ ἡ κνηνοτροφία πρέπει νὰ νὰ εἶναι παρὼν ὁ οἰκονομικὸς πυρὴν τοῦ ὁποίου θὰ στραφῇ ἡ Γεωργικὴ πολιτική. Δεύτερον, νὰ τοὺς ἀπαλλάξητε ἀπὸ βαρύτατα χρέη, τρίτον προκειμένου νὰ διατεθοῦν πιστώσεις ἐκ τοῦ ὑποληφθέντος ποσοῦ τῶν 60 ἑκατομ. εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπικαλεσθῶ τὰ αἰσθήματά σας ὅπως συστήσετε εἰς τὴν γενικὴν διεύθυνσιν Ἐποικισμοῦ, ὅπως πρωτίστως διατεθοῦν τὰ ποσὰ αὐτὰ διὰ τὴν στέγασίν των, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον νὰ διατεθοῦν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ὑποφέρουν ἀπὸ πλημμύρας καὶ τῶν ὁποίων ἡ ὑγρασία ἔχει καταφάγει τὰς σάρκας.

§136Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ πρώτη ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου βουλευτοῦ εἶχεν 3 σημεῖα τὰ ὁποῖα ἀφορῶσιν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Πρῶτον τὴν μὴ ἐκτέλεσιν 5 γεφυρῶν ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας Μὰξ Γιοῦλεν. Πρόκειται περὶ γεφυρῶν οὐχὶ ἐπ’ ἐθνικῶν ὁδῶν ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἐνέργειαι τοῦ ὑπουργείου, ἀλλ’ ἁπλῶς προσπελάσεως πρὸς τὰ ἔργα τῆς ἑταιρείας, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ ἑταιρεία ὑπ’ ὄψιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μελέτης ἡ ὁποία ἰσχύει, νὰ τὰ ἐκτελέσῃ μετὰ πάροδον τινῶν ἐτῶν, ἐὰν, ἐννοεῖται, τὸ ἀντίδικον μέρος τῶν τεχνικῶν ἔργων θὰ πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῇ τότε. Ἐζήτησα τὴν γνώμην καὶ τοῦ προκειμένου τοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς ἰδίας ἑταιρείας ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθοῦν ἀπὸ τοῦδε ὥστε νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ πληθυσμὸς καὶ νὰ χρησιμεύσῃ δὲ καὶ δι’ ὃν χρόνον θὰ ἐπιστῇ πρὸ τῆς ἐκτελέσεως τῶν τεχνικῶν ἔργων. Ἡ ἀπάντησις τῆς ἑταιρείας ἦτο ὡς προβλέπετο ὅτι αἱ γέφυραι ἐν τῷ μεταξὺ θὰ εἶναι τελείως ἄχρηστοι διὰ τὰ ἔργα, διότι θὰ εἶναι δέκα καὶ βάρους 3–4 τόνους καὶ μόνον ἐνῷ ἂν πρόκειται νὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα ἡ ἑταιρεία θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ κατασκευάσῃ γεφύρας δεκτικὰς διελεύσεως βάρος 10 τόννων Ἐπειδὴ δὲν εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ κλάδος αὐτὸς τῶν ἔργων. θὰ ἐκτελεσθῇ μετὰ 3τίαν διότι θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν χρηματοδότησιν τὴν ὁποίαν θὰ δυνηθῇ νὰ δώσῃ ἡ τότε Κυβέρνησις διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ ἀποφασισθῇ ἡ δαπάνη πρὸς ἐκτέλεσιν μιᾶς τοιαύτης γεφύρας διὰ τὴν διέλευσιν βαρῶν 10 τόννων. Δὲν γνωρίζω ἂν ἡ περίπτωσις ὑπάγεται εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῶν κοινοτήτων, πρόκειται περὶ κοινοτικῆς ὁδοῦ καὶ ἑπομένως ἂν αἱ γέφυραι δύνανται νὰ ἔχουν τὸν χαρακτῆρα μονίμων ἔργων. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου ἐδήλωσα ὅτι θὰ τὸ ἐξετάσῃ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως ἀφορᾷ τὴν λῆψιν προσωρινῶν μέτρων ἀντιπλημμυρικῶν εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἡρακλείας καὶ εἰς κάποιο ἄλλο χωρίον ἐκεῖ πλησίον. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ δηλώσω καὶ ἐκ τῆς ἐφαρμῆς αὐτῆς, ὅτι τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος ἐκτελοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει προγράμματος τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν ἑκάστοτε νὰ τὸ παραμερίζωμεν καὶ νὰ ἀλλάσωμεν τὴν σειρὰν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ὑπηγόρευσε μία ἐθνικὴ ἀνάγκη ἐὰν πρόκειται περὶ ἔργων ἀφορώντων τὴν ἐπανόρθωσιν ἐντελῶς ἐκτάκτων καταστροφῶν, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν καὶ ἡ δαπάνη θὰ εἶναι πολὺ μικρά. Ἤδη ἔδωσα εἰς τὸν προϊστάμενον τοῦ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐδῶ ἐντολὴν νὰ ἐξετάσῃ ἄν καὶ κατὰ πόσον θὰ εἶναι δυνατὸν δι’ ἐλαχίστης δαπάνης νὰ γίνουν μικρὰ ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα εἰς τὰ σημεῖα τῶν τελευταίων καταστροφῶν. Τὸ τελευταῖον σημεῖον τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου βουλευτοῦ ἀφορᾷ τὴν πρόσληψιν ἐκ τῶν πλημμυροπαθῶν ἐργατῶν διὰ τὰ ἔργα ὑπὸ τῆς ἐκεῖ ἑταιρείας. Ὅπως εἶπον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ δηλώσω ἐξ ἀφορμῆς προηγουμένων ἐρωτήσεων καὶ ἄλλων βουλευτῶν, ἔδωσε συστάσεις πρὸς τὴν ἑταιρείαν νὰ προσλαμβάνῃ κατὰ προτίμησιν ἐργάτας ἐκ τῶν μερῶν αὐτῶν. Αἱ συστάσεις μου ἀντιτίθενται πρός προηγουμένας συστάσεις τοῦ γενικοῦ διοικητοῦ Μακεδονίας ὁ ὁποῖος εἶχεν κάμει συστάσεις, οἱ ἐργάται νὰ λαμβάνωνται ἀπὸ ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς πλημμυρισμένα μέρη ὑπέβαλε ἔγγραφον καὶ νομίζω, ὅτι ὁ γενικὸς διοικητὴς θὰ ἔχῃ συμφώνους καὶ τοὺς ἄλλους. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ κάμω μίαν δήλωσιν, ὅτι ἡ πρόσληψις ἐργατῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀπεριορίστως ἐκ μέρους τῶν ἑταιρειῶν, διότι καὶ αἱ ἑταιρεῖαι εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ προσλαμβάνουν ἐργάτας ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν των ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ὁ περιορισμός, ὅτι ὑπάρχει ἕνας ἀριθμὸς ἐργατῶν, τοὺς ὁποίους δὲν μπορεῖτε εὐχερῶς νὰ ἀπολύσετε καὶ νὰ προσλάβετε νέους. Ἐὰν παρουσιασθῇ ἀνάγκη θὰ προσληφθοῦν ἐργάται ἀπὸ τὰ πλημμυροπαθῆ μέρη καὶ θὰ ἐπαναλάβω τὴν σχετικήν μου σύστασιν πρὸς τὰς ἑταιρείας.

§137Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ πρῶτον μέρος διὰ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τοὺς πλημμυροπαθεῖς τῶν συνόρων εἶναι τὸ μέρος τὸ ἀφορῶν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ὁ δὲ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐξέθεσε μέτρα σοβαρὰ τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιφέρουν σημαντικὴν βελτίωσιν τῶν παθόντων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀφορόντα τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας τόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, δὲν παρέλειψαν οὐδὲν ἐκ τῶν μέτρων ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ ἀνακουφίσουν τοὺς παθόντας, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ, ἔγινε δι’ ὅλα τὰ μέρη τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν ζημίας ἐκ τῶν θεομηνιῶν καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις διὰ τὴν περιφέρειαν τῶν Σερρῶν, διότι τότε δικαίως θὰ κατηγορεῖτο τὸ Κράτος, ὅτι μεταχειρίζεται δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Σχετικῶς μὲ τοὺς παραμεθορίους πληθυσμοὺς ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφισθῇ λαμβάνονται ὅλα τὰ μέτρα διὰ νὰ τακτοποιήσωμεν τὸν πληθυσμὸν αὐτὸν ὁ ὁποῖος πράγματι ἐπειδὴ εὑρίσκεται στὰ σύνορα πράττει κάτι παραπάνω ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους πληθυσμούς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ αἰτήματα αὐτῶν, δὲν φέρει καμμίαν εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις ἐὰν δὲν ἀντέστησαν εἰς τὰ ἐκ θεομηνιῶν πλήγματα. Ἡ Κυβέρνησις ὅτι μποροῦσε ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ της νὰ προσφέρῃ προσέφερε καὶ οἱ ἰδιοκτῆται πρέπει περαιτέρω νὰ ἐνδιαφερθοῦν.

§138Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας εὐηρεστήθη νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι λαμβάνονται τοιαῦτα μέτρα ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπωνται παράπονα. Ἐν τούτοις ἀνεγνώρισε καὶ αὐτὸς ὅτι ὄντως εἶναι οἰκτρὰ ἡ κατάστασις τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς νὰ δηλώσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι αἱ κατοικίαι τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν κατὰ 50% εἶναι ἐρείπια. Εἶναι κατοικίαι αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ἀξίαν πλὴν τοῦ λίθου. Διότι ὡς φαίνεται οἱ Τοῦρκοι καὶ οἱ Βούλγαροι ἐκ τοῦ πάθους των οὔτε λάσπη δὲν ἔβαζαν. Εἶναι οἰκήματα 45–50 ἐτῶν συγκρατούμενα ἀπὸ δοκοὺς αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐντελῶς κατεστραμέναι. Ἕνα μεγάλο μέρος κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ μηχανικοῦ 20–25% τὰ οἰκήματα εἶναι ρίξεμαι νὰ μὴ σὲ ρίξω. Ἡ κατάστασις ὅσο πάει καὶ χειροτερεύει. Ἑπομένως ἀπὸ τοῦ 1928 οὐδὲν ἔκτακτον μέτρον ἐλήφθη ὥστε νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ παραμεθόριοι. Ὑπῆρξα ἱεραπόστολος καὶ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν παραμεθορίων. Ἐγνώρισα ὅλην τὴν κατάστασιν, διότι ἔκαμα περιοδείαν καὶ καμμίαν ἀμφιβολίαν ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεγομένων διὰ τὴν κατάστασιν τῶν παραμεθορίων. Τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα δίδονται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρκέσουν παρὰ εἰς 5–6 χιλ. σπίτια. Γνωρίζω, ὅτι ἡ συνολικὴ δαπάνη εἶναι 15 ἑκατ. Ἀπὸ τὰς πιστοποιήσεις τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν καὶ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Δεμέστιχα εἶναι τὰ περισσότερα σπίτια τελείως κατεστραμένα. Δὲν δύναμαι ν’ ἀποκρύψω τὴν ἀλήθειαν ὅτι ὄντως ὑπάρχουν πληθυσμοὶ ἄστεγοι καὶ ἑπομένως ἔχετε ἀνάγκην 2 χιλ. οἰκημάτων. Καὶ μεταξὺ αὐτῶν πῶς θὰ στεγάσετε καὶ τοὺς ὀρεινοὺς καὶ τοὺς πεδινοὺς μὲ 60–70 χιλ. δραχ.; Νομίζω, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ χορεύῃ κανεὶς μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀγροτῶν. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκῆ τὰ ληφθέντα μέτρα διὰ τοὺς παραμεθορίους πληθυσμούς. Καὶ διατίθενται τὰ χρήματα διὰ τὴν κατασκευὴν Ἐκκλησιῶν καὶ σχολείων, ξεύρομεν πῶς γίνονται αὐτὰ τὰ πράγματα. Ὁ ἀγρότης χωρικὸς δὲν ἔχει νὰ ἀγοράσῃ 50 αἰγοπρόβατα ἀπαραίτητα διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ σηροτροφίαν δενδροκομίαν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐργασθῇ συστηματικῶς εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς ἄνευ ἐνισχύσεως τοῦ Κράτους, αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν γίνονται μὲ λόγια. Ζητῶ λοιπὸν ὅπως παρέμβῃ σοβαρῶς ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παίξωμεν ἐν οὐ παικτοῖς.

§139Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Ἀνθρακοπούλου περὶ παροχῆς πιστώσεως εἰς τοὺς ἐμπόρους βιοτέχνας καὶ ἐπαγγελματίας Σερρῶν, δηλῶ ὅτι θὰ ἐπέμβω ἐπειγόντως καὶ θὰ ζητήσω θερμῶς ἀπὸ τὰς τραπέζας νὰ ἐπαναλάβουν τὰς πιστώσεις των εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας, βιοτέχνας καὶ ἐμπόρους τῆς πόλεως Σερρῶν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10.30′ μετὰ μεσημβρίαν.

(Ὥρα 9 15′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.40′ μ. μ.)

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ κώδικος νόμων περὶ τελωνειακοῦ δασμολογίου εἰσαγωγῆς καὶ τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀδειῶν οἰκοδομῆς κλπ. ἐπὶ ρυμοτομουμένων ἀκινήτων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως ὡρισμένου εἴδους ἀποφάσεων τῶν Διοικητικῶν Δικαστηρίων φορολογικῶν παραβάσεων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ οἰνοποιείων καὶ ἐλαιουργείων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ὁ κ. Τηλικίδης.

§142Γ. ΤΥΛΗΚΙΔΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νομοσχεδίου, κ. ὑπουργέ, εἰς τὰ διδασκαλεῖα δὲν περιλαμβάνεται τὸ μάθημα τῆς παιδαγωγικῆς.

§143Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ γίνουν διδάσκαλοι αὐτοί;

§144Γ. ΤΥΛΗΚΙΔΗΣ. Ὄχι κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ ὁ καθηγητὴς ὁ ὁποῖος θὰ διδάσκει πρέπει νὰ εἶναι μορφωμένος νὰ γνωρίζῃ παιδαγωγικήν, διὰ νὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ γίνῃ καθηγητὴς πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν εἰς τὰ μαθήματα αὐτὰ ἵνα λάβουν καὶ ἔχουν γνῶσιν παιδαγωγικῆς. Ἄλλως τε αὐτὸ εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸ εἰδικὸν νομοσχέδιον «περὶ ἐκπαιδεύσεως» ὅσον ἀφορᾷ τὰς γενικὰς κατευθύνσεις.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2.

§146Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὸ αʹ ἐδάφιον ἀντὶ ἐμπορικῶν... (ἀναγινώσκει).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. Ἄρθρον 3. (Δεκτόν).

§148Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἐπιτρέπεται ὅπως.... (ἀναγινώσκει). Αὐτὴ εἶναι ἡ προσθήκη.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. (Δεκτόν). 6 (Δεκτόν). 7. (Δεκτόν). 8.

§150Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν δέχομαι τὴν τροπολογίαν διότι τὸ νομοσχέδιον εἶναι μελετημένον ἀπὸ εἰδικούς, οἱ ὁποῖοι δὲν θεωροῦν ἀπαραίτητον τὴν παιδαγωγικήν.

§151Γ. ΤΥΛΗΚΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἀντίκειται πρὸς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας καθιέρωσεν ἡ Κυβέρνησις σύμφωνα μὲ τὸ νομοσχέδιον «περὶ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου». Ἐκεῖ μεταξὺ ἄλλων λέγει: πρὸς καθορισμὸν ἑνιαίου συστήματος εἰς τὴν ὅλην ἐκπαίδευσιν πρέπει. (ἀναγινώσκει).

§152Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θέλετε καὶ ἕνα καθηγητὴν τῆς παιδαγωγικῆς; Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη. Οἱ ἄνθρωποι πᾶνε νὰ μάθουν ἐμπορικὰ μαθήματα—δὲν νομίζω ὅτι θέλουν νὰ γίνουν δάσκαλοι.

§153Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Διὰ νὰ διδάσκῃ κανεὶς πρέπει νὰ ξεύρῃ διδασκαλίαν.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρα 8, 9, 10, 11, 12 (δεκτά) 13.

§155Γ. ΤΥΛΗΚΙΔΗΣ. Ἐδῶ ὑπάρχει τὸ ἑξῆς: ὅτι αἱ δαπάναι τῆς ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας τῶν σχολῶν αὐτῶν ἐπιβαρύνουσι τοὺς οἰκείους δήμους καὶ κοινότητας—καὶ λέγει εἰς τὸ ἐδάφιον 2», ἡ ἀνωτέρω εἰσφορά... (ἀναγινώσκει). Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι σωστὸ αὐτό, νὰ ἐπιβαρύνωνται οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες διὰ τὰς μέσας ἐμπορικὰς σχολάς.

§156Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ δὲν εἶναι δικό μας. Εἰς ὅλον τὸν κόσμον τὸ ἴδιο γίνεται. Αὐταὶ αἱ ἐπαγγελματικαὶ σχολαὶ κυρίως συντηροῦνται ἀπὸ τοὺς δήμους.

§157Γ. ΤΥΛΗΚΙΔΗΣ. Καλὰ διὰ τὰς κατωτέρας ἐμπορικὰς σχολάς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς μέσους δὲν εἶναι σωστό.

§158Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πρόκειται περὶ συμπληρωματικῶν σχολῶν—ὄχι περὶ μέσων.—Ἐὰν εἰς μίαν πόλιν ἡ ὁποία ἔχει μέσην ἐμπορικὴν σχολὴν θελήσουν οἱ δῆμοι, τὰ ἐπιμελητήρια, νὰ κάμουν μίαν συμπληρωματικὴν σχολήν, θέλετε, τὸ Κράτος νὰ συντηρήσῃ καὶ αὐτήν; Εἶναι τὰ Cours proffesioneils ποὺ γίνονται.

§159Γ. ΤΥΛΗΚΙΔΗΣ. Τότε νὰ γίνῃ «προαιρετικῶς».

§160Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐφ’ ὅσον θὰ ἱδρυθοῦν. Ἅμα δὲν θέλουν οἱ δῆμοι, δὲν τὰ ἱδρύει τὸ Κράτος.

§161Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὅταν οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες ἀποφασίσουν νὰ ἱδρύσουν μίαν σχολήν, τότε ἡ δαπάνη εἶναι ὑποχρεωτική.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (δεκτόν). 15 (δεκτόν). 15.

§163Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὸ ἐδάφ. 2 ὑπάρχει μίαν τροπολογία τὴν ὁποίαν δέχομαι.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρα 16, 17 (δεκτά), 18.

§165Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ λέξις αὐτὴ «ἐκπαιδεύσεως» «μορφώσεως»

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. 19 (δεκτόν). 20.

§167Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὲ τὴν ἑξῆς τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἀποδέχεται καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν... (ἀναγινώσκει).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. 21, 22, 23, 24 (δεκτά). Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§169Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ ἐπιμένῃ εἰς τὸ ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀτελειῶν εἰς ἁλιευτικοὺς συνεταιρισμοὺς κλπ.» διότι ἐνομίσθη ὅτι εἶχον νὰ ὑποβάλλω τροπολογίας· ταύτην τὴν στιγμὴν ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔκαμε δεκτὴν τὴν τροπολογίαν ποὺ ἐπρόκειτο νὰ ὑποβάλλω, ὑποβληθεῖσαν παρ’ ἑτέρου συναδέλφου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει μὴ ἔχων ἄλλην τροπολογίαν νὰ ὑποβάλλω θὰ παρακαλέσω νὰ ψηφισθῇ.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἀτελειῶν εἰς ἁλιευτικοὺς συνεταιρισμούς». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῆς ἀγορᾶς τῆς ἐργασίας». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἰνστιτούτου βάμβακος. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος.

§173Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἢ ἀρχίσω τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου ὀφείλω νὰ ἐκφράσω ὡς προερχόμενος ἐξ ἐπαρχίας κατ’ ἐξοχὴν βαμβακοπαραγωγοῦ τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ πρώτη Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἀπεφάσισε νὰ παρακολουθήσῃ τὴν βαμβακοπαραγωγὴν ἐν Ἑλλάδι νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ἀξίαν αὐτῆς καὶ νὰ ἀποφασίσῃ νὰ τὴν προστατεύσῃ. Θὰ ἀποτελέσῃ ἀσφαλῶς τίτλον τιμῆς διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ προστατεύσῃ τὸν βάμβακα, ὁ ὁποῖος εἶναι ἕνα προϊόν κατ’ ἐξοχὴν πολύτιμον προϊόν τὸ ὁποῖον μέλλει ἀσφαλῶς νὰ καταλάβῃ τὴν πρώτην θέσιν ἐν λίαν προσεχεῖ μέλλοντι τῶν ἐθνικῶν προϊόντων τῆς Ἑλλάδος. Οἱ λόγοι ὧν ἕνεκεν ἡ Κυβέρνησις προῆλθε εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ὑποβολῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐκτίθενται ἐκτενῶς ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκτενέστερον ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς καὶ θεωρῶ περιττόν νὰ τοὺς ἐπαναλάβω καὶ νὰ ἀπασχολήσω μὲ αὐτοὺς τὴν Βουλήν. Μόνον δύο λόγια ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι διαπιστομένον ἀπολύτως, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἀρδευομένη Ἑλληνικὴ γῆ εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι εἶναι κατάλληλος διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ προϊόντος τούτου τοῦ ὁποίου ἡ ἀνωτερότης ἀπέναντι ὁμοίων προϊόντων ἄλλων χωρῶν ἦτο ἀνέκαθεν ἀνεγνωρισμένη, ἐσχάτως ἀνεγνωρίσθη δὲ καὶ παρ’ αὐτῶν τῶν Ἑλλήνων Βιομηχάνων οἱ ὁποῖοι μέχρι ἐσχάτων ἠμφισβήτουν τὴν ἀξίαν του ταύτην. Οἱ Ἕλληνες βαμβακοβιομήχανοι εἰς τὸ τελευταῖον ὑπόμνημα τῆς 1 Ἰουνίου 1931 τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ μᾶλλον ἐπιστημονικώτερον καὶ τὸ μᾶλλον ἐγγίζον πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀναγνωρίζουν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς βάμβαξ ἔχει ἁφὴν λεπτὴν καὶ μεταξοειδῆ παραβαλλόμενος πρὸς τοῦτο καὶ πρὸς αὐτὸν τὸν ἐκλεκτὸν ἀμερικανικὸν βάμβακα. Ἐγὼ δὲ προσθέτω μετὰ ἐπιτυχίαν ἀσφαλῶς συναγωνιζόμενος αὐτὸς ὑπερτερεῖ κατὰ πολὺ καὶ τὸν Βελγικὸν καὶ τὸν Τουρκικὸν βάμβακα ὁ ὁποῖος συνήθως εἶναι ἐν χρήσει παρὰ τῇ Ἑλληνικῇ βιομηχανίᾳ. Εἶπον, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ προστατεύσῃ τὸν ἐγχώριον βάμβακα καὶ ὀφείλω νὰ ἐξηγηθῶ. Δὲν νομίζω, οὔτε ἰσχυρίζομαι, ὅτι ἡ προστασία τοῦ βάμβακος διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προέρχεται ἐκ τῆς ὑποβολῆς ἑνὸς δασμοῦ εἰσαγωγικοῦ ἐπὶ τοῦ ἔξωθεν εἰσαγωμένου βάμβακος. Ὁ δασμὸς ὁ ἐπιβαλόμενος διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τόσον ἐλαφρὸς ὥστε καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἀποδοθῇ ὁλόκληρος εἰς τὴν παραγωγήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὐδέποτε συμβαίνει καὶ ἂν ἐπρόκειτο λέγω νὰ ἀποδοθῇ ὁλόκληρος εἰς τὴν παραγωγὴν δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἐνισχύσῃ αὐτὴν μόλις κατὰ 8% ἢ 10% τῆς σημερινῆς ἀξίας κατ’ ὀκᾶν τοῦ ἐν Ἑλλάδι παραγομένου βάμβακος. Τὴν προστασίαν διαβλέπω εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ λάβῃ τὸ ἱδρυόμενον ἰνστιτοῦτον ὑπὲρ τῆς παραγωγῆς, τουτέστι εἰς τὴν αὔξησιν τῆς κατ’ ἔκτασιν καλλιεργίας τοῦ βάμβακος, εἰς τὴν αὔξησιν τῆς κατὰ στρέμμα παραγωγῆς αὐτοῦ, εἰς τὴν προσπάθειαν παραγωγῆς ἐκλεκτοτέρας ποιότητος τῆς σήμερον παραγωμένης, καὶ τὴν καλὴν προπαρασκευὴν διὰ τὴν βιομηχάνευσιν τοῦ βάμβακος καὶ εἰς τήν ἀποφυγὴν τῶν ἀσθενειῶν· εἰς ταῦτα ἀποδίδω σημασίαν.

§174Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ σωστά.

§175Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Καὶ ὄχι εἰς τὴν προστασίαν διὰ τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ὁ ὁποῖος δὲν ἐκπροσωπεῖ, διὰ τὰ ὑφάσματα μάλιστα, εἰ μὴ μόλις 2% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς ὕλης, ἐκ τῆς ὁποίας παράγονται τὰ ὑφάσματα τὰ καταναλισκόμενα ἐν Ἑλλάδι. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀσμένως ἐδέχθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ὡρισμένας τροπολογίας αἱ ὁποῖαι νομίζω, ὅτι θὰ συντείνουν εἰς τὴν ἀρτιωτέραν ἐμφάνισιν αὐτοῦ καὶ εἰς τὰ ἀρτιώτερα ἀποτελέσματα τοῦ ἱδρυομένου ὀργανισμοῦ ὑπὲρ τῆς προστασίας τοῦ βάμβακος πρὶν ἢ εἰσέλθει εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν τροπολογιῶν καὶ τὴν δικαιολόγησιν αὐτῶν, τὰς ὁποίας ἐν τῇ ἐκθέσει της ἡ ἐπιτροπὴ ἀναφέρει, ἔχω καθῆκον νὰ ἐξετάσω τὸ ἀναφυὲν ἐν τῷ μεταξὺ ζήτημα τῆς στάσεως ἀπέναντι τῆς προστατευτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως τῶν βιομηχάνων κλωστοϋφαντουργῶν τῆς Ἑλλάδος. Ὁμολογῶ, ὅτι ἰταμωτέραν στάσιν ἀπέναντι τῶν μέτρων τούτων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τηρήσουν οὔτε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπεδίωξαν ἑκάστοτε τὴν ἀνατροπὴν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος διὰ τῆς δημιουργίας κοινωνικῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ φέρουν τήν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Κράτος ἀντιμετώπους πρὸς τὰς λαϊκὰς μάζας, τῶν ὁποίων ὡς γνωστὸν ἡ ἀπελπισία εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ εἰς κοινωνικὴν ἀνατροπήν. Ἐγνώριζον ὅτι ἀπὸ πολλοῦ χρόνου παρακολουθοῦντες τὰς μελέτας τῆς Κυβερνήσεως προσεπάθησαν νὰ πείσουν αὐτήν, ὅτι ἡ ἐλαφρὰ αὐτὴ φορολογία πρὸς δημιουργίαν τοῦ Ἰνστιτούτου καὶ συντήρησιν αὐτοῦ ἐπρόκειτο νὰ καταστρέψῃ τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν. Ἡμεῖς οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐξίσου τόσον διὰ τὴν παραγωγήν, ὅσον καὶ διὰ τὴν βιομηχανίαν τοῦτο δὲ διατυποῦται καὶ ἐκ τῆς ἁπλῆς ἀναγνώσεως τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, ἧς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ὁ εἰσηγητής, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφερόμεθα ἐξίσου τόσον διὰ τὴν παραγωγήν, ὅσον καὶ διὰ τὴν βιομηχανίαν ἠλπίσαμεν ὅτι ἐν τέλει οἱ βιομήχανοι θὰ ἐπείθοντο ὅτι ἡ ἀντίδρασις τὴν ὁποίαν ἐδείκνυον μέχρι τινὸς δὲν ἦτο ὀρθὴ καὶ θὰ εἶχον κατανοηθῆ τὸ σήμερον παρ’ αὐτὴν διακηρυσσόμενον ὅτι τὸ συμφέρον τῆς βιομηχανίας ἔγκειται πρὸ παντὸς ἐν τῇ ἐξυπηρετήσει τῶν συμφερόντων τῆς παραγωγῆς τοῦ βάμβακος. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐξάρω τὸ ἀξίωμα κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ βιομηχανία προκύπτει μόνον ἐκεῖ ὅπου αἱ πρῶται ὗλαι παράγονται καὶ προσεπάθησα καὶ ἐγὼ καὶ πρὸ παντὸς ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας κατ’ ἐξοχὴν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ τοὺς πείσωμεν, ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν μία τάξις ὀργανωμένη ὅπως αὐτοὶ κατ’ ἐξοχὴν συντηρητική, μία τάξις προστατευθεῖσα κατ’ ἐξοχὴν πατρικῶς παρ’ ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων ἀπὸ 50ετίας ἀφ’ ἧς ὑπῆρξεν ἐν Ἑλλάδι καὶ ἀνεφάνει ἡ βιομηχανία, ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ ἀντιστοῦν μετὰ τοιαύτης ἰταμότητος κατὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ προσπαθήσουν μὲ ὑπομνήματα.....

§176Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν ἦτο ὑπομνήματα μόνον θὰ ἦτο ἀνεκτόν.

§177Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Θὰ ἔλθω καὶ ἐκεῖ· μὲ ὑπομνήματα, τὰ πλεῖστα τῶν ἐπιχειρημάτων τῶν ὁποίων δὲν εἶναι ἀληθῆ καὶ ἀμέσως θὰ ἀποδείξω ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν ὑπομνημάτων. Δὲν ἠρκέσθησαν εἰς τοιαύτας ἀντιδράσεις, ἀλλ’ ἀπεφάσισαν νὰ μεταφέρουν τὸν ἀγῶνα εἰς τὰς ὁδοὺς ὅπως ἐπαναλαμβάνω, οἱ κοινωνικοὶ ἀνατροπεῖς καὶ ρίψουν εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν περίστασιν εἰς ἀνεργίαν ὑπὲρ τοὺς 20.000 ἐργάτας μὴ δεχθέντες κατὰ τὸ ἀνακοινωθέν, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα» τὴν συμβουλὴν τὴν ὁποίαν τοὺς ἔδωκε ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ συζητήσουν μετὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν ζητημάτων των καὶ ἐπὶ τῶν αἰτημάτων των, ἀλλ’ ἀπεφασίσαντες πρῶτον νὰ κλείσουν τὰ ἐργοστάσιά των καὶ κατόπιν νὰ περιφέρωνται εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς καὶ τὰς αἰθούσας τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ νὰ πείσουν, ἂν μὴ νὰ ἐκβιάσουν, τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων των. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω οὕτω: Τὶ πρᾶγμα ἄραγε νὰ εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καταστρέψῃ τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἔχομεν καθῆκον πάντες νὰ ἐνδιαφερώμεθα; Ποία ἦτο αὐτὴ ἡ φορολογία ἡ σοβαρά, τὴν ὁποίαν κατόπιν ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους μελέτης ἀπεφάσισε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐπιβάλῃ εἰς αὐτήν; Ἦτο 1,50 δρχ. κατὰ χιλιόγραμμον. Ποία ἦτο ἡ ἀναλογία τῆς φορολογίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν καλοῦνται αὐτοὶ νὰ εἰσφέρουν καὶ νὰ ὑποστοῦν ἀπέναντι τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς, ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἀπέναντι τῶν Ἑλληνικῶν βαμβακοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ 50 ὁλόκληρα ἔτη ἐδέχθησαν βαρεῖαν, βαρυτάτην φορολογίαν ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς κλωστοϋφαντουργίας; Ἄν λάβωμεν τὸ ἁπλούστερον προϊόν τῆς βιομηχανίας τοῦ βάμβακος τὸ νῆμα, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θελήσωμεν νὰ συγκρίνωμεν ποία ὑπῆρξεν ἡ προστασία, τὴν ὁποίαν παρέσχεν τὸ Κράτος διὰ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεών του πρὸς αὐτὴν ἔναντι τῆς προστασίας τὴν ὁποίαν τοὺς ζητεῖ σήμερον ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ προστατεύσῃ ἓν κατ’ ἐξοχὴν πολύτιμον προϊόν, ποία λέγω ὑπῆρξεν ἡ ἀναλογία αὐτή, ἂς ἴδωμεν. Ὅπως εἶναι βέβαιον καὶ ὅπως παραδέχονται καὶ οἱ βιομήχανοι εἰς τὸ ὑπόμνημά των, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον τοῦ 1930–1931 ἡ τιμὴ τοῦ βάμβακος τοῦ Ἀμερικανικοῦ ἐν Πειραιεῖ ἦτο δρχ. 26 κατ’ ὀκᾶν, ἦτο δὲ πραγματικῶς καὶ ἡ αὐτὴ τιμὴ τοῦ βάμβακος τοῦ Ἑλληνικοῦ πλὴν ὡρισμένης ποιότητος ἀνωτέρας κἄπως, ἡ ὁποία εἶχε κἄτι περισσότερον, 1 ἕως 2 δραχμάς. Ποῖος φόρος ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸν βάμβακα εἰσαγωγικὸν καὶ μόλις 6%, εἰς δὲ τὸ προϊόν τῆς ὑφαντουργίας τὸ μᾶλλον ἐκλεκτὸν μόλις ἀνέρχεται εἰς 2%; Ποία εἶναι ἡ φορολογία ἡ προστατευτικὴ ἢ καθαρῶς προστατευτική, ἡ ὁποία παρέχεται ἐκ μέρους τοῦ Κράτους εἰς τὸ νῆμα; ἂς ἴδωμεν. Μέχρι μὲν τοῦ 1926 ἡ φορολογία ἦτο μικροτέρα, ἀλλὰ μετὰ τὸ 1926 κατόπιν διαβήματος, καὶ τὸ τονίζω, εἰς τὴν βιομηχανίαν ἐπετεύχθησαν τὰ νήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παράγονται ἐν Ἑλλάδι νὰ ἐπιτύχουν προστατευτικὸν δασμὸν ὁλόκληρον 80 δρχ. κατὰ 100 χιλιόγραμμα.

§178Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς; τί εἶναι αὐτό;

§179Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι τὸ δασμολόγιον τὸ ἰσχύει σήμερον μετὰ τὴν προσπάθειαν τὴν καταβληθεῖσαν ἀπὸ τοὺς βιομηχάνους εἰς τὸ 1926 πρὸς αὔξησιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν νημάτων. Δὲν θὰ ἐξετάσω τὰ ὑφάσματα κτλ, διότι εἶναι μία ἱστορία πολὺ μεγάλη καὶ πολὺ κουραστικὴ διὰ τὴν Βουλήν, ἀλλά ἡ βάσις ὡς ξεύρετε ὅλων αὐτῶν εἶναι τὸ νῆμα καὶ ἡ φορολογία ἐπ’ αὐτοῦ, ἡ ὁποία εἶναι μεγαλυτέρα διὰ τά ὑφάσματα, καὶ ἀποδεικνύει ποίας προστασίας ἔτυχε μέχρι τοῦδε ἡ βιομηχανία. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωσθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ κλωστήρια κάμνουν ἐξαιρετικῶς τοὺς ἀριθμοὺς νημάτων ἀπὸ 6–28 καὶ αὐτὴ εἶναι κυρίως ἡ παραγωγὴ τῶν Ἑλληνικῶν κλωστηρίων. Παρατηρεῖται λοιπὸν τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων βιομηχάνων ἀκριβῶς εἰς τὴν κατ’ ἐξοχὴν προστασίαν τῶν ἀριθμῶν τούτων καὶ τῶν νημάτων, τὰ ὁποῖα παράγουσι τὰ Ἑλληνικὰ κλωστήρια καὶ βλέπετε εἰς τὴν κλάσιν 219 τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου εἰσαγωγῆς, νήματα ἀπὸ 0 ἕως 6. 60 δρχ. κατὰ 100 χιλιόγραμμα, ἀπὸ 6–28, 80 δρχ. ἀπὸ 28 δὲ καὶ ἄνω, ἐκεῖνα ποὺ δὲν παράγονται εἰς τὴν Ἑλλάδα 60 κατὰ χιλιόγραμμον. Τὸ σημεῖον τοῦτο, τὸ ὁποῖον βαρύνει ὁλόκληρον τήν προσπάθειαν τῶν βιομηχάνων νὰ ἐπιτύχουν βαρεῖαν φορολογίαν εἰς τὰ νήματα, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν τήν βιομηχανίαν τῆς Ἑλλάδος, τὸ γεγονὸς τοῦτο ἠθέλησαν, οἱ κύριοι βιομήχανοι διὰ τῶν ὑπομνημάτων νὰ φέρωσιν ὁλόκληρον εἰς βάρος τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων αἱ ὁποῖαι λέγουν, δὲν ἐφρόντισαν τὰ λεπτότερα νήματα τὰ ἄνω τοῦ 28 νὰ τὰ φορολογήσουν βαρύτερον, καὶ τὰ χονδρότερα ἐλαφρότερον, ὁπότε θὰ ἦτο μία ἐπιστημονικὴ φορολογία, ἐνῶ τοῦτο προέρχεται ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ καὶ προκαλῶ τοὺς ἁρμοδίους νὰ μὲ διαψεύσουν. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρουν, κύριοι, τὰ ἄλλα νήματα ἐκτὸς τῶν ἀριθμῶν 2–28. Δι’ αὐτὰ λοιπὸν τὰ νήματα ἐπεβλήθη φόρος 80 μεταλλικῶν δραχμῶν κατὰ 100 χιλιόγραμμα ἤτοι 80 μεταλλικῶν λεπτῶν, ἤτοι 12 δραχμὰς κατὰ χιλιόγραμμον. Εἰς αὐτά, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ προστεθοῦν καὶ 75% διὰ δάνεια πρόσθετα τινά, τέλη δημοτικοῦ δασμοῦ κλπ. καὶ ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἀναγάγωμεν ὅλα αὐτὰ εἰς τὴν ὀκᾶν, ἡ ὁποία εἶναι καὶ μᾶλλον εὔληπτος ἀπὸ τοὺς μὴ καταγινομένους εἰς τοὺς λογαριασμοὺς διὰ χιλιογράμμων θὰ ἴδητε ἀποτέλεσμα, ὅτι ἡ κατ’ ὀκᾶν φορολογία τῶν νημάτων ἀπὸ τοῦ ἀριθ. 6–28 ἀνέρχεται εἰς 28 δραχ. κατ’ ὀκᾶν δασμὸς εἰσαγωγικός. Καὶ ἐπειδὴ ἐν Ἑλλάδι ὁ λογαριασμὸς αὐτὸς γίνεται εἰς πακέτα νημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν βάρος 3½ ὀκάδων, ὁ λογαριασμὸς εἶναι ὅτι κατὰ πακέτον ἀνέρχεται ὁ φόρος οὗτος εἰς δραχμὰς 98 κατὰ πακέτον 3½ ὀκάδων. Ποῖα εἶναι ἡ ἐσωτερικὴ ἀξία τοῦ πακέτου;

§180Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ ἔχει 104 δραχμάς.

§181Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. 104 δραχ. εἶναι τὸ κόστος τοῦ βάμβακος, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§182Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι, εἶναι ἡ ποσότης τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Ἔχει ὡς ἑξῆς: «Διὰ νήματα... (ἀναγινώσκει).

§183Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τόσον τὸ καλλίτερον. Τώρα θὰ σᾶς εἴπω ποῦ εἶναι ὁ ἀριθμὸς 104 κ. Πρόεδρε. Δραχμαὶ 98. Ποῖον εἶναι τὸ πραγματικὸν κόστος ἑνὸς πακέτου βάμβακος; Πρὸς παραγωγὴν ἑνὸς πακέτου νήματος τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, ἐκ 3½ ὀκάδων ἀπαιτεῖται βάμβαξ ὀκάδες 4 πρὸς 26 δραχ. Ἐκεῖ εἶναι αἱ 104 δραχμαί, περὶ τῶν ὁποίων ἠκούσατε πρὸ ὀλίγου. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ δαπάνη βιομηχανεύσεως, ἡ ὁποία ἔχει ληφθῆ ἀπὸ τοὺς νηματουργοὺς τῆς Λειβαδίας. Εἶναι ἀνάγκη ἐν παρενθέσει, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐν Λειβαδίᾳ ὑπάρχει μία μικρὰ βιομηχανία νηματουργίας. Εἶναι μία βιομηχανία, ἡ ὁποία κατ’ αὐτὴν μάλιστα τὴν ἐποχὴν ἐτίμησε τὸν τόπον μας, διότι εἶναι ἡ μόνη ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων βιομηχανιῶν, ἡ ὁποία ὄχι μόνον δὲν ἀντέδρασε, ὄχι μόνον δὲν ἔκλεισε τὰ καταστήματα, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ ἐργαζομένη, καὶ εἰς ἐμὲ προσωπικῶς, ὁ ὁποῖος ἀπετάθην πρὸς αὐτὴν διὰ νὰ λάβω ὁδηγίας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν δυνατὸν νὰ θίξουν τὴν βιομηχανίαν, παρέσχεν ὁμολογουμένως πολυτίμους πληροφορίας καὶ εἶναι ἕνας λόγος διὰ τὸν ὁποῖον σεμνύνομαι, ὅτι κατάγομαι ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο ποὺ ἔχει τοιούτους καλοὺς πολίτας. Λέγω ὅτι ἀπὸ τὴν μικρὰν αὐτὴν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν θὰ πληγῇ ἀπὸ τὴν φορολογίαν τοῦ βάμβακος—διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ μικραὶ βιομηχανίαι ὑποφέρουν περισσότερον ἐκ τῆς φορολογίας αὐτῆς—ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν αὐτὴν ἠρύσθην τὴν πληροφορίαν τὴν ἐπίσημον ὅτι τὸ κόστος τῆς βιομηχανεύσεως ἑνὸς πακέτου βάμβακος ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 30. Δεδομένου ὅτι ἡ ἀξία τοῦ βάμβακος εἶναι δραχμαὶ 104, ἡ ἀξία τοῦ πακέτου εἶναι δραχμαὶ 134. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀξίας τίθεται ὁ φόρος τῶν 98 δραχμῶν καὶ ὑπολογίσατε, κύριοι, ἐὰν δὲν εἶναι ὁλόκληρα 80 καὶ πλέον τοῖς ἑκατὸν προστατευτικὸς δασμὸς ἐπὶ τῶν νημάτων. Ἔναντι τοῦ 2–8%, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ προστασία σήμερον τοῦ βάμβακος, ὄχι ὡς προστασία πραγματικὴ διὰ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ, ἀλλὰ διὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἰνστιτούτου βάμβακος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου πάντως ἡμεῖς οἱ εἰδότες τὰ τῆς βαμβακοπαραγωγῆς στηρίζομεν πολλὰς καλὰς ἐλπίδας καὶ ἤδη ἐρωτᾶται: ἀξίζει κἄν τὸν κόπον, ἡ στάσις αὐτὴ τῶν βιομηχάνων ἀπέναντι τοῦ Κράτους, ἀποφασίσαντος νὰ ὑποστηρίξῃ μίαν παραγωγὴν πολυτίμου προϊόντος του; Διότι ἐπαναλαμβάνω νὰ τονίσω, ὅτι εἰς λίαν προσεχὲς μέλλον, τὸ πολὺ ἐντὸς 5ετίας ὁ Ἑλληνικὸς βάμβαξ, ὄχι μόνον θὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν ἀλλ’ ἀσφαλῶς καλύπτων ταύτην θὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν καὶ εἶναι δίκαιον, οἱ ἀξιότιμοι βιομήχανοι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ ἄλλα ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι ἄξιοι προστασίας, νὰ ρίπτωσι κατὰ τῆς Κυβερνήσεως τὸν ἐκφοβισμὸν τοῦτον τῆς ἀπολύσεως 25 χιλ. ἐργατῶν, διὰ νὰ φέρωσιν αὐτὴν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παραδεχθῇ τί; Τὰ αἰτήματα ἆρά γε, τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα», ἢ τὰ τελευταίως διατυπωθέντα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα κατὰ μὲν ἄλλας πληροφορίας, ἃς ἔσχον, περιορίζονται εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ φόρου τοῦ βάμβακος κατὰ τὸ ἥμισυ, κατ’ ἄλλας δὲ ἐξ ἐγκύρων ἴσως πηγῶν, τὸν περιορισμὸν τῆς φορολογίας τῆς 1,50 δραχμῆς ἀντὶ τῆς χιλιογράμμου εἰς ὀκᾶν. Δηλαδὴ ἠθέλησαν, κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔλαβα καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἀκούσωμεν καὶ τὸ σχετικὸν αἴτημα— νὰ περιορισθῇ ὁ φόρος εἰς 75 λεπτὰ κατὰ χιλιόγραμμον. Καὶ ἐρωτῶ: ἐὰν εἶναι αὐτὴ ἡ ἀξίωσις καὶ ἂν πρόκειται δι’ αὐτοὺς νὰ σωθῇ ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία, ἄξιζε τὸν κόπον νὰ ἀντιταχθῶσι μετὰ τοιαύτης ἰταμότητος, ἐπαναλαμβάνω ἐναντίον τῶν προσπαθειῶν μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία μὲ τὰ γλίσχρα μέσα τὰ οἰκονομικὰ, τὰ ὁποῖα διαθέτει, ἤθελε τέλος πάντων νὰ δημιουργήσῃ ἕν ἐπιστημονικὸν ἵδρυμα χάριν τῆς προστασίας τῆς βαμβακοπαραγωγῆς; Τὶ ἀναλογοῦν εἰς τὴν κατὰ χιλιόγραμμον νήματος. Τὰ 75 λεπτὰ τὰ ἐπὶ πλέον ἢ τὰ 40 λεπτὰ, ἐὰν ἐδεχώμεθα εἴτε τὴν μίαν εἴτε τὴν ἑτέραν πρότασίν των; Πρόκειται ἆρα γε, ἡ βιομηχανία ἡ Ἑλληνικὴ νὰ σωθῇ διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν 40 χαρτίνων λεπτῶν κατὰ χιλιόγραμμον τῆς εἰσαγωγικῆς φορολογίας; Ἐὰν εἶναι τοῦτο, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω καὶ νὰ διακηρύξω ἐντίμως ἐρρέτω ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία, ἐὰν δὲν δύναται νὰ ἀνθέξῃ εἰς μίαν φορολογίαν 40 ἢ 75 χαρτίνων λεπτῶν κατὰ χιλιόγραμμον,—τὶ χρειάζεται ἡ τόση προστασία καὶ διατὶ ἐπὶ 50 ἔτη, ὁλόκληρα ἐκλήθη ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὁ πτωχότερος καὶ ἰδίᾳ οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ νὰ καταβάλουν αὐτὴν τὴν τεραστίαν φορολογίαν τὸ 88% εἰς τὰ νήματα τὰ χρησιμοποιούμενα διὰ τὰ ἐνδύματα, τὰ ὁποῖα κυρίως αὐτοὶ μεταχειρίζονται; Ἂς ἔλθωμεν εἰς ριζικὴν λύσιν ἐφ’ ὅσον δὲν κατανοεῖται, ὅτι πρέπει ἐκ παραλλήλου πρὸς τὴν βιομηχανίαν νὰ προστατευθῇ καὶ ἡ παραγωγή, ἂς ἔλθωμεν εἰς ριζικὴν λύσιν καὶ ἂς εἴπωμεν «ὅταν ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνθέξῃ εἰς μίαν φορολογίαν ἐπὶ πλέον 40 λεπτῶν χαρτίνων εἶναι περιττὸν νὰ ὑπάρχῃ, ἂς τὴν καταργήσωμεν, ἂς καταργήσωμεν τοὺς εἰσαγωγικοὺς δασμοὺς εἰς τρόπον ὥστε ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, νὰ ἠμπορέσῃ νὰ προμηθευθῇ τὰ ἐνδύματά του τὰ πτωχά, (χειροκροτήματα) εὐθηνότερα ἀπὸ ὅτι τὰ ἀγοράζει σήμερον, ἐξαιρετικῶς χάριν τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας. Λέγουν εἰς τὰ ὑπομνήματά των οἱ ἀξιότιμοι βιομήχανοί μας «εἰξεύρετε, κύριοι, μᾶς ἐπροστάτευσεν τὸ Κράτος μὲ μίαν τοιαύτην τεραστίαν ὄντως προστασίαν δασμολογικὴν, ἀλλὰ ἡμεῖς δὲν τὴν κερδίζομεν, ἡμεῖς δὲν τὴν ἀπολαμβάνομεν». Διατὶ τοὺς ἠρώτησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός; Τοῦ ἀπήντησαν κατὰ τὸν ἀφελέστερον τρόπον «διότι συναγωνιζόμεθα μεταξύ μας. Μόνον τοὺς ξένους, τοὺς Ἰταλούς, τοὺς Ἄγγλους, τοὺς Γερμανοὺς ἀποκλείσατε, ἀλλὰ συναγωνιζόμεθα μεταξύ μας». Ποία ἀπάντησις ἐδόθη εἶναι περιττὸν νὰ τὴν ἐπαναλάβω, τὴν φαντάζεσθε μόνοι σας. Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ δηλώσω καὶ νὰ ἀποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, δὲν ἦτο ἀκριβὴς ἡ πληροφορία των ὅτι ὁ συναγωνισμὸς τοὺς ἔφερεν εἰς τὸ σημεῖον ὥστε νὰ μὴν εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ κερδίσουν πολλά, ἐκ τῆς ἐπιβληθείσης φορολογίας. Εἶναι ἀπολύτως ἀποδεδειγμένον, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν νημάτων—ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὁμιλῶ περὶ νήματος διότι εἶναι ἡ πρώτη ἐκ τοῦ βάμβακος παραγωγή. Περὶ τῶν ἄλλων ἂν ἀπεφάσιζα νὰ ἀσχοληθῶ καὶ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐκτὸς τοῦ γεγονότος, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς παρουσιάσω λογαριασμὸν τεράστιον, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο πάλιν εἰς βάρος τῆς βιομηχανίας, καὶ ἂν κανειὰ εἶναι ὁ ὁποῖος ἔχει ἀντίθετον γνώμην, δύναται ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα τοῦτο νὰ τὸ ἀποδείξῃ—ἡ τιμὴ λοιπὸν τῶν νημάτων ἐν τῇ Ἑλληνικῇ ἀγορᾷ εἶναι ἡ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Αὐτὴ εἶναι ἡ τιμὴ τῆς ἀγορᾶς τοὐλάχιστον τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Διότι δὲν δύναμαι νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ καμμία τεραστία διαφορὰ ἡ ὁποία δὲν θὰ ἐκαλύπτετο ἐξ ἀποστολῶν νημάτων ἐντεῦθεν ἢ ἐκεῖθεν πρὸς τὸν Πειραιᾶ. Αἱ τιμαὶ αὐταὶ δίδονται ἀπέναντι τιμῆς κόστους 134 ὡς πρὸ ὀλίγου ὑπελόγισα. Τὸ ἐπὶ πλέον ἤτοι δραχμὰς μὲν 66 τῶν πακέτων διὰ τοὺς ἀριθμοὺς 12–14, δραχμὰς δὲ 98 διὰ τοὺς ἀριθμοὺς 14–20, δίδονται εἰς κέρδος τῶν βιομηχάνων, ποὺ ὀφειλομένου; Ποὺ ἀλλοῦ, παρὰ εἰς τὴν φορολογίαν αὐτὴν ἡ ὁποία εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐκπροσωπεῖ 66% μόνον διὰ τὰ νήματα, 12–14 τὰ 89% δὲ διὰ τὰ νήματα 16–20. Καὶ ἤδη ἐρωτῶ, σοβαρῶς οἱ κύριοι αὐτοὶ ἰσχυρίζονται, ὅτι δὲν ἀπολαμβάνουν τῆς προστασίας τῆς δασμολογικῆς ὅταν ἀπὸ 98% πραγματοποιοῦν 89 δραχμάς;

§184Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Ἔχετε ἕνα λάθος, τὸ ἑξῆς: Εἴπατε ὅτι τὰ ἔξοδα ἑκάστου πακέτου νήματος εἶναι 30 δραχμαὶ καὶ νομίζω ὅτι τὸ νούμερο 12–14 κερδίζει περισσότερα. Μάθετε λοιπὸν ὅτι ἕνας ὑπάλληλος ποὺ παράγει 100 πακέτα νούμερο 10, ὁ ἴδιος ὑπάλληλος δὲν δύναται νὰ παράγῃ παρὰ μόνον 10 πακέτα νούμερο.... Ἑπομένως τὰ ἔξοδα τῆς βιομηχανίας τοῦ νήματος δὲν εἶναι μόνον 30 δραχμαί.

§185Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὄχι, εἶναι 60 ποὺ γράφετε ἐσεῖς εἰς τὸ ὑπόμνημα.

§186Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ σᾶς λέγω μίαν ἀλήθειαν.

§187Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Σᾶς εἶπον πρὸ ὀλίγου ὅτι τὰς πληροφορίας αὐτὰς τὰς ἔλαβον ἀπὸ τὸ κλωστοϋφαντουργεῖον Λεβαδείας. Αὐτοὶ οἱ βιομήχανοι μοῦ παρέσχον τὰς πληροφορίας αὐτάς, δὲν πιστεύω δὲ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ νομισθῇ ὅτι εἶχον συμφέρον νὰ μοῦ δώσουν ἐσφαλμένας πληροφορίας ἐφ’ ὅσον αὐτοὶ πρὸ παντὸς οἱ μικροβιομήχανοι θίγονται ἐκ τῆς φορολογίας αὐτῆς. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας εἶχον. Δὲν μπορεῖτε νὰ ἰσχυρισθῆτε βεβαίως ὅτι τὸ ὑπόμνημα τῶν βιομηχάνων εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο πλησιάζει ἢ προσπαθῇ νὰ πλησιάσῃ πρὸς τὴν ἀλήθειαν, ὅταν ἰσχυρίζεται ὅτι θέλουν 60 δραχμὰς τὸ πακέτο εἰς τὰ μεγάλα ἐργοστάσια. Ὅταν θὰ τὸ ἀποδείξετε αὐτό, τότε μάλιστα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν τὸ ἀποδεικνύετε δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ ὑποστηρίξετε. Ἡ τάξις τῶν κλωστοϋφαντουργῶν, ἀξία πάσης ὑποστηρίξεως, παρεξήγησεν τὴν ἀποστολήν της. Ἀντὶ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ὀρθότητα τῶν μέτρων τούτων τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις λαμβάνουν ὡς μέτρα γενικῆς ὠφελείας παρεξήγησεν, λέγω, καὶ ἐνόμισεν ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα λαμβάνονται ὑπὲρ ὡρισμένων προσώπων. Καὶ τὰ πρόσωπα ταῦτα ἐθεώρησαν ἑαυτὰ ὡς τὰ κατ’ ἐξοχὴν ἀγαπημένα παιδιὰ τῆς Ἑλληνικῆς πολιτείας καὶ φροντίζοντα διαρκῶς ὑπὲρ τῶν ἀτομικῶν αὐτῶν συμφερόντων παρημπόδησαν τὴν ἐπιβολὴν τοῦ δημοτικοῦ δασμοῦ ἐπί τοῦ βάμβακος εἰς ὅλους τοὺς δήμους τοῦ Κράτους. Καὶ βλέπετε φορολογίας προστατευτικὰς ὑπὲρ παντὸς εἴδους παραγωγῆς πλὴν τοῦ βάμβακος ἀρνητικὴν μόνον προστασίαν παρεχούσας εἰς αὐτοὺς ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας ἡ ὁποία εἴς τι τέλος πάντων κατόρθωσεν νὰ ἐξελιχθῇ. Ὁμολογοῦν οἱ κύριοι βιομήχανοι ὅτι ὁ βάμβαξ ὁ Ἑλληνικὸς παραβαλλόμενος μὲ τὸν ἀμερικανικόν...

§188Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Αἰγυπτιακόν.

§189Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὄχι δυστυχῶς Αἰγυπτιακὸν. Διὰ νὰ μὴ λέγωμεν ἀστειότητας, μὲ τὰς ἀμερικανικάς ποιότητας, δύναται νὰ παραγάγῃ τὶς νῆμα μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ 40. Καὶ τοὺς ἐρωτῶ: ποῖος κατόρθωσεν ἕως τώρα νὰ ἔχῃ τοιοῦτον πολύτιμον νῆμα, τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστὸν ἀπολύτως ὅτι καὶ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν καὶ εἰς τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν δύναται νὰ ἔχῃ τὴν πρώτην θέσιν.

§190Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ λέγετε, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραχθῇ ἐδῶ νῆμα 40;

§191Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν παράγεται.

§192Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παράγεται, ἀλλὰ δὲν συμφέρει νὰ παραχθῇ, διότι ἡ προστασία μας εἶναι τοιαύτη ὥστε τὴν μὲν κατωτέραν ποιότητα βαρύνομεν μὲ δασμὸν ὁ ὁποῖος ὑπερβαίνει τὰ 60% τὰς δὲ ἀνωτέρας ποιότητας...

§193Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὰ ἠξεύρω κ. Πρόεδρε.

§194Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι εἶδα νῆμα τῶν 90.

§195Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ συνολικὴ κατανάλωσις εἶναι 1.750.000.

§196Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εἶναι μπαγιάτικη.

§197Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὸ λέγει τὸ ὑπόμνημα τῶν κλωστοϋφαντοπαραγωγῶν.

§198Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπάρχει ἕνα ὑπόμνημα ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῆς Πανελληνίου ἑνώσεως κλωστοϋφαντουργῶν, τὸ ὁποῖον ἐτυπώθη καὶ διηνεμήθη εἰς ὅλους καὶ λέγει. (ἀναγινώσκει).

§199Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι εἰς τὴν νῆσον τῶν Σπετσῶν τὸ ἐργοστάσιον ποὺ εἶναι ἐκεῖ μοῦ ἔδειξε νῆμα Νο 800 ποὺ βγάζει.

§200Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Πρόκειται περὶ λάθους, διότι καὶ ἂν βγάλῃ ἕνα ἐργοστάσιον θὰ βγάλῃ 2 πακέτα ὅλα—ὅλα τὴν ἡμέραν.

§201Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἔχουν μηχανήματα νὰ βγάλουν ναὶ ἢ ὄχι;

§202Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν ἔχουν.

§203Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Αὐτὰ εἶναι πρωτοφανῆ πράγματα. Δὲν τὰ λέγετε εἰς μαθητὰς δημοτικοῦ σχολείου. Τὰ λέγουν ἄλλωστε οἱ ἴδιοι εἰς τὰ ὑπομνήματα των.

§204Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἄλλωστε ἡμεῖς καλούμεθα νὰ πληρώσωμεν τὰς ἀτελείας τῶν ὑπαρχόντων ἐργοστασίων. Ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ θὰ ἐπανέλθωμεν.

§205Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ εἶναι βεβαιωμένον ἀπολύτως ὅτι οὐδέποτε ἐζήτησαν δασμολογικὴν προστασίαν ἐξαιρετικὴν παρὰ μόνον διὰ τὰ νήματα τὰ ὁποῖα τοὺς ἐνδιέφερον, διότι εἶχον μεγάλην ἀπόδοσιν κέρδους τότε. Καὶ τοῦ ὅτι τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τὴν ἠκολούθησαν πάντοτε παρεξηγοῦντες τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους, ἀπόδειξις τρανωτάτη εἶναι αἱ τελευταῖαι διαπραγματεύσεις των τῆς μειώσεως τοῦ φόρου κατὰ 40% τὸ χιλιόγραμμον. Τὶ ἄλλο εἶναι αὐτὸ παρὰ ἑβραίϊκο παζάρι καὶ ὄχι προσπάθεια ἀναστηλώσεως καὶ ἀναδείξεως τῆς βιομηχανίας των 40 λεπτὰ τὸ χιλιόγραμμο ἐκάνανε παζάρι. Πρόκειται πλέον περὶ προστασίας ἢ περὶ κέρδους; Τοιαῦται διαπραγματεύσεις ἔγειναν μέχρι σήμερον καὶ πρὸ ὀλίγου καὶ ἀποδεικνύουν ὅτι ὁλόκληρον τὸ ἄδικον εἶναι εἰς βάρος των. Ἀλλὰ ἂς μὴ εἴπουν καὶ κάτι ἄλλο. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ Ἰταλοὶ παράγοντες τόν ἀριθμὸν 4 ἕως 12 νήματος κατώρθωσαν νὰ χρησιμοποιήσουν κατὰ μέγα μέρος—ὑπὲρ τὰ 50%—ἀποβάμβακον. Διατὶ ἄραγε; διότι ἔχοντες πρὸ παντὸς ὡς σκοπὸν τελικὸν καὶ μοναδικὸν τὴν πρόοδον τῆς βιομηχανίας των κατώρθωσαν διὰ τῶν νημάτων νὰ χρησιμοποιῶσι τὸ ἀποδάμβακον. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ συναγωνισθῆτε τοὺς Ἰταλούς, ὅταν αὐτοὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς μεταχειρίζονται βάμβακα κόστους ἐλαχίστου. Νά, πῶς ἐργάζονται αἱ βιομήχανοι, ὅταν θέλουν νὰ ἀνδρωθῇ ἡ βιομηχανία των καὶ δὲν θὰ μπορέσῃ κανεὶς νὰ τοὺς πολεμήσῃ.

§206Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Ἔχετε λάθος. Ἕνα μέρος τὸ μεταχειρίζονται διὰ τὴν κατασκευὴν ὑδροφύλλου βάμβακος.

§207Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Σεῖς μεταχειρίζεσθε διὰ παπλωματάδες, Αὐτὴ εἶναι ἡ βιομηχανία σας. Ἀλλά, κύριοι, πρέπει νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἀκόμη μὲ τὸ περίφημον ὑπόμνημα τῶν κλωστοβιομηχάνων τῆς Ἑλλάδος. Οἱ κύριοι βιομήχανοι ἐν τῷ ὑπομνήματι ἐνθυμοῦνται ὅτι ἡ φορολογία πρόκειται νὰ βλάψῃ τὴν παραγωγήν, διότι αὕτη ἐπιβαλλομένη ἐπὶ τῆς βιομηχανίας θ’ ἀναγκάσῃ αὐτὴν νὰ κλείσῃ τά καταστήματα της καὶ οὕτως ὁ Ἑλληνικὸς βάμβαξ πρόκειται ν’ ἀποκλεισθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ ὁ ἰσχυρισμός των οὗτος. Καὶ θὰ τοὺς παρακαλέσω, ἐὰν ἐνδιαφέρωνται διὰ τὴν παραγωγὴν νὰ μὴν ἐνδιαφέρωνται, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀπεφάσισε νὰ λάβῃ τὰ μέτρα προστασίας τοῦ βάμβακος θὰ λάβῃ καὶ μέτρα ἐξαγωγῆς αὐτοῦ. Ἐξαγωγὴ βάμβακος καὶ ἄλλοτε ὑπῆρχε καὶ μετὰ πόλεμον λυσσώδη ἰδικόν σας κατορθώθη νὰ περιορισθῇ αὕτη εἰς μόνον 30 χιλ. χιλιόγραμμα βάμβακος. Ὑπῆρχε ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ Μάντσεστερ ἐφιγουράρισε καὶ ὁ Ἑλληνικὸς βάμβαξ ἰδίως ὁ Λεβαδιακός· πολὺ δὲ περισσότερον ὁ βάμβαξ τῶν Σερρῶν, Ἀτυχῶς ἡ ἐγκατάλειψις ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἐντελῶς ἀπροστατεύτου τῆς ἐξαγωγῆς ἐκείνης, ἀφ’ ἑτέρου ἡ λυσσώδης ἀντίδρασις ὡρισμένων ἀνθρώπων ἐχόντων ἀντίθετα συμφέροντα ἐπέφεραν τὴν μείωσιν τῆς ἐξαγωγῆς ἀπὸ 500 χιλ. χιλιογρ. μόλις εἰς 30 χιλ. χιλιογρ. Ὥστε ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Ἰνστιτούτου τοὐλάχιστον ἂν ὄχι καὶ δι’ ἄλλων συμπληρωματικῶν μέτρων κατορθώνουσα νὰ μειώσῃ τὰ ἐλαττώματα διὰ τὰ ὁποῖα κατηγορεῖται ὁ Ἑλληνικὸς βάμβαξ, θὰ εὕρῃ τὸν τρόπον τῆς ἐξαγωγῆς καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ ἀπασχοληθῆτε σεῖς μὲ τὴν προστασίαν τῆς βαμβακοπαραγωγῆς. Ἀλλὰ οἱ κύριοι λέγουν ἀκόμη ἐν σελίδι 6ῃ τοῦ ὑπομνήματος των ὅτι οἱ Ἕλληνες παραγωγοὶ ξεύρετε τὶ κάμνουν; Μᾶς καταστρέφουν ρίχνουν πρὸ παντὸς νερὸ εἰς τὸν βάμβακα εἰς τρόπον ὥστε ἡ ὑγρασία ἀπὸ 4% ἀνέρχεται εἰς 11%. Θὰ ἦτο ἄραγε ἀνάγκη ν’ ἀσχοληθῶ διὰ ν’ ἀποκρούσω τὸ ἐπιχείρημα των ὅταν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι εἰς ἄλλην σελίδα κατωτέρω, λησμονοῦντες τὸ προηγούμενον ἐπιχείρημά των ἀναφέρουν, ὁ βάμβαξ εἶναι εἶδος ὑγροσκοπικὸν κατεργαζόμενος δὲ ἐν Ἀγγλίᾳ ἀπορροφᾷ ὑγρασίαν 20% καὶ ἑπομένως εἶναι εὐκολώτερον ἐπεξεργάσιμος. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ ὑγρασία εἶναι ἐλαχίστη καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διατηρῶμεν ὑγραντήρια, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπιβαρύνουν μὲ τόσον ἐπὶ τῆς ἑκατὸν ἐπὶ τοῦ κόστους. Ἀνωτέρω λέγουν ὅτι τοὺς ρίχνουμε ὑγρασίαν 11% ποιὸ κάτω ξεχνοῦν τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ καὶ λέγουν ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχουν, ὑγραντήρια.

§208Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Δὲν ἀφήνετε τὰ τεχνικὰ ζητήματα κ. συνάδελφε νὰ τὰ ποῦν οἱ εἰδικοί.

§209Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Γελασθήκατε φίλε μου ἂν νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γελάσετε τοὺς δικηγόρους. Δὲν μοῦ λέγετε σᾶς παραλαλῶ εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς μὲν τὴν σελίδα ἓξ κατηγορεῖτε τοὺς παραγωγοὺς ὅτι σᾶς ρίχνουν νερὸ εἰς δὲ τὴν σελίδα 46 ὅτι εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχετε ὑγραντήρια διὰ νὰ αὐξάνετε τὴν ὑγρασίαν;

§210Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Πρόκειται περὶ τεχνικῆς ἀνάγκης.

§211Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὄχι, ἀλλὰ διὰ νὰ ἔχετε 20% κέρδος σεῖς.

§212Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Αὐτὸ ποὺ λέγετε κ. συνάδελφε εἶναι κάτι τι ἀνάλογον μὲ τὸ ἑξῆς. Σεῖς λέγετε ὅτι εἶναι τὸ ἴδιον νὰ δώσετε εἰς ἕνα μυλωνᾶ στάρι βρεγμένον καὶ ὁ μυλωνᾶς ὅταν γίνῃ ἀλεύρι νὰ τὸ πιτσιλίζῃ μὲ νερό.

§213Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶσθε παρὰ πολὺ δικηγόρος κ. συνάδελφε.

§214Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Τοῦτο συμβαίνει διότι ἡ ἐπεξεργασία τοῦ βάμβακος δὲν γίνεται ἀμέσως καὶ ἔχει μίαν φύραν ἐκ τῆς ὁποίας ζημιώνονται οἱ βιομήχανοι.

§215Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν κρατᾶτε ἀποθηκευμένον τὸν βάμβακα περισσότερον ἀπὸ ἕνα μῆνα.

§216Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Καὶ ἕξ μῆνες καὶ ὀκτὼ μῆνες.

§217Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐὰν τοιοῦτόν τι συμβαίνει θὰ σᾶς παρακαλέσω μέσα εἰς τὰ ὑπομνήματα ποὺ θὰ φέρετε εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ φέρετε καὶ τὰ τιμολόγια ἐξαγωγῆς καὶ εἰσαγωγῆς καὶ τότε θὰ πεισθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυρερνήσεως ποῖος ἐκ τῶν δύο μας λέγει τὴν ἀλήθειαν.

§218Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξωμεν.

§219Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὅταν θὰ μπορέσετε νὰ μᾶς τὸ ἀποδείξετε, πρῶτος ἐγὼ θὰ ὁμολογήσω τὴν πλάνην μου διότι ὅπως θὰ ἴδητε ἀπὸ τὴν εἰσήγησιν μου ἂν καὶ ὑπεραμύνομαι αὐτῆς δὲν δύναμαι ὅμως νὰ συγχωρήσω καὶ αὐτὰς τὰς ὑπερβολάς. Ἀλλὰ δὲν θέλομεν νὰ πληρώσωμεν αὐτὰς τὰς ὑπερβολὰς αὐτὰς τὰς ἰταμότητας. Οἱ κύριοι βιομήχανοι τεχνικοὶ καὶ ὄχι δικηγόροι λέγουν τὰ ἑξῆς: ὅτι ὁ βάμβαξ ὁ Ἑλληνικὸς δὲν ὑπέστη τὴν κρίσιν τήν ὁποίαν ὑπέστησαν τὰ λοιπὰ προϊόντα. Οἱ κύριοι βιομήχανοι διὰ νὰ ἀποδείξουν τοῦτο ἠρκέσθησαν εἰς τὸ νὰ προβάλουν ἀριθμοὺς τινὰς τῆς τιμῆς αὐτοῦ κατὰ τὸ 1920–30 καὶ νὰ εἴπουν, ὅτι ἡ πτῶσις τοῦ βάμβακος ὑπῆρξε 35% ἐνῷ ὑπῆρξαν καὶ ἄλλα προϊόντα ὅπως π. χ. τὰ χαρούπια ἅτινα ξέπεσαν κατὰ 65%. Ἐγὼ ποὺ δὲν εἶμαι εἰδικὸς ἀλλὰ δικηγόρος ζῶν ὅμως ἐν Λεβαδίᾳ ὅπου κατ’ ἐξοχὴν ὑπάρχει ἡ ἐμπορία τοῦ βάμβακος καὶ ἡ παραγωγὴ λέγω ταῦτα. Ὅτι τὸ βαμβάκι ἀκόκιστο εἰς τὴν Λεβαδείαν εἶχε δραχ. 16 εἰς τὰ 1928 καὶ εἰς τὰ 1930–1931 εἶχε δρ. 7–8 τὴν ὁποίαν παραδέχεσθε. Δὲν εἶναι τιμὴ κατὰ 50% κατωτέρα τῆς τιμῆς τοῦ 1927–28 ἀλλὰ εἶναι ἆραγε καὶ τοσοῦτον τὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῆς βαμβακοπαραγωγῆς τὸ ὁποῖον ἐπεδείξατε; Εἶναι ἆραγε ἡ πτῶσις τῆς βαμβακοπαραγωγῆς; Μόνον διὰ τὴν πτῶσιν τῆς τιμῆς, δὲν ἐμάθατε οἰκοῦντες ἐν Ἑλλάδι καὶ παρακολουθοῦντες καὶ ἀποζῶντες ἀπὸ τὴν βαμβακοπαραγωγὴν δὲν ἐμάθατε ὅτι ἡ βαμβακοπαραγωγὴ ἐμειώθη ἐν Ἑλλάδι κατὰ 40% ἕνεκα τῶν ἀσθενειῶν τοῦ ροδίνου σκώληκος καὶ τοῦ πρασίνου σκώληκος καὶ τοῦ ἄνθρακος. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν αὐτὸν τὸν κόσμον νὰ τὸν ἀφήσωμεν ἕρμαιον τῶν διαθέσεων οἱωνδήποτε καὶ ἀκόμη ἕρμαιον αὐτῶν τῶν ἀσθενειῶν καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ καλέσωμεν σᾶς οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζεσθε ὅτι τὸν προστατεύετε σὰν τὰ πλέον χαϊδεμένα παιδία τῆς Ἑλλάδος νὰ εἰσφέρητε μέρος τῶν ἀπολαυῶν σας ὑπὲρ τῆς προστασίας τοῦ προϊόντος αὐτοῦ ἡ προστασία τοῦ ὁποίου ὠφελεῖ σᾶς ἐξαιρετικῶς. Ἰσχυρίζεσθε εἰς τὸ ὑπόμνημά σας ὅτι τὰ συμφέροντα τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς βιομηχανίας συνδυάζονται. Εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ ἀλλὰ εἴπατέ μου πότε τὸ ἠσθάνθητε καὶ πότε τὸ ἐφηρμόσατε; ἂν παρατηρήσατε ποτὲ καὶ ἐρρίξατε βλέμμα πρὸς τὴν βαμβακοπαραγωγήν! Ἠσχολήθητε μόνον τώρα ὅτε ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν νὰ τὴν προστατεύσῃ μόνον διὰ νὰ ἀντιδράσητε καὶ κατὰ τοῦτο εἶσθε ἀξιοκατάκριτοι.

§220Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι πρὸ καιροῦ εἶχον μεταβεῖ εἰς Λεβαδείαν καὶ ἐζήτησα πληροφορίας περὶ τῶν ἀσθενειῶν τοῦ βάμβακος.

§221Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι τιμητικὴ ἐξαίρεσις ἡ ἐμφανιζομένη εὐτυχῶς μέσῳ τοῦ σώματος τῆς Βουλῆς ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ἐξαίρεσις διὰ τὴν ὁποίαν τὸν συγχαίρω ἐξ ὅλης τῆς καρδίας, ἀλλὰ δὲν σημαίνει μὲ αὐτὸ ὅτι ἐσώθη ἡ βαμβακοπαραγωγὴ ἂν μάλιστα δὲν ἀπατῶμαι σήμερον ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω ὅτι εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ βεβαιώσω, ὅτι σᾶς εἶδον καὶ ἐγὼ εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Καραμάνου μὲ δείγματα διάφορα προσπαθοῦντα νὰ λάβητε πληροφορίας περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ βάμβακος ἐν Λεβαδείᾳ Τώρα εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐπειδὴ τὸ ἐνεθυμήθην νὰ τὸ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, ἐμάθατε δὲ καὶ σεῖς ὅταν ἔμαθα καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι 40% ἡ ἀπώλεια λίαν δὲ προσεχῶς ἡ ἀπώλεια θὰ ἀνέλθῃ εἰς 90%.

§222Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Ἡμεῖς ἐνεργήσαμεν ἐν Τουρκίᾳ νὰ φέρωμεν βάμβακα ἀπρόσβλητον.

§223Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τοὺς Τούρκους βιομηχάνους καὶ θὰ ηὐχόμην πολὺ νὰ τοὺς ἐμιμοῦντο οἱ ἐν Ἑλλάδι τοιοῦτοι. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἀλλὰ ἀκόμη δὲν εἶδον τοιοῦτό τι. Μόνον σεῖς οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζεσθε ὅτι κατεννοήσατε τὴν σύμπτωσιν συμφερόντων παραγωγῶν καὶ βιομηχάνων οἵαν δὲν κατεννοήσαμεν ἡμεῖς οἱ ἐκπροσωποῦντες τοὺς παραγωγούς, σεῖς λέγω τὴν μόνην ἐνέργειαν τὴν ὁποίαν ἐκάματε εἶναι τὸ κλείσιμο τῶν καταστημάτων σας καὶ τὸ πέταγμα εἰς βάρος τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ 25.000 ἐργατῶν διότι ἀπεφασίσθη νὰ σᾶς ἐπιβληθῇ ἕνας φόρος 2–7%. Ἀλλὰ οἱ ἀξιότιμοι κύριοι βιομήχανοι ἐν σελίδι 11 τοῦ ὑπομνήματός των λέγουν ὅτι ἡ δασμολογικὴ προστασία τοῦ βάμβακος αὐτὴ ἡ μηδαμινὴ εἶναι ἀντιοικονομικὴ καὶ ἀντιλαϊκή. Περίεργον πρᾶγμα τόσον ἀργὰ ἀνεῦρον τοὺς κανόνας τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προσβαλλομένους διὰ τὴν ἐπιβολὴν ἑνὸς δασμοῦ 1,50 λεπτῶν εἴτε 10 λεπτῶν χρυσῶν κατὰ χιλιόγραμμον, καὶ δὲν ἀνεῦρον τὴν ἀντιοικονομικὴν πολιτικήν, πολιτικὴν ὑπάρχουσαν ἐκεῖ ὅπου κατὰ 80–90 φορολογοῦνται τὰ προϊόντα τῆς βιομηχανίας καὶ δὲν ἀνεῦρον ταύτην ἀντιλαϊκὴν ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ φορολογικὸν βάρος τὸ πληρώνει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ δὴ ὁ πτωχότερος. Ἀλλὰ ἐν σελίδι 12 λέγουν—ἄκουσον ἄκουσον!!—βαρύνει ὁ δασμὸς τὰς λαϊκὰς τάξεις Ἀνεῦρον ὅτι ἐβάρυνεν τὰς λαϊκὰς τάξεις ὁ δασμὸς αὐτὸς. Μήπως πρόκειται νὰ λογαριάσητε πόσον τοὺς βαρύνει ἀπὸ πενταετίας καὶ πόσον μέλετε νὰ τὸν βαρύνετε καὶ μάλιστα ὅπως —δὲν ἔχω ἀντίρρησιν ἐγὼ τουλάχιστον—πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ σᾶς προστατεύσῃ ἀκόμη περισσότερον ἐν τῷ μέλλοντι. Εἶναι λοιπὸν ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ σᾶς ἀγάγουν εἰς τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην τὴν ἀνατρεπτικὴν κατὰ τῶν βάσεων τῆς κοινωνίας προσβάλουσαν κατ’ ἐξοχὴν ὑμᾶς αὐτοὺς καὶ τὴν ὑμετέραν περιουσίαν; (χειροκροτήματα).

§224Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Θὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν, ὅτι ἕνα ἐργοστάσιον τὸ ὁποῖον ἐπεξεργάζεται 600 χιλιάδες ὀκάδας βάμβακος ἐπιβαρύνεται μὲ 2.500.000 χωρὶς νὰ κερδίζῃ ὀβολόν.

§225Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι κερδίζουν 69 δρχ. τὸ πακέτο.

§226Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). (Δὲν ἠκούσθη).

§227Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Δὲν κερδίζουν τίποτε. Ἕνεκα τῆς ὑπερπαραγωγῆς ἐργαζόμεθα μὲ ζημίας καὶ αὐτὸ μποροῦμε νὰ σᾶς τὸ ἀποδείξωμεν διότι εἶναι πολὺ εὔκολο.

§228Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν πρόκειται ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ σᾶς ἀποσχολήσω περισσότερον κ. βουλευταί. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν στιγμὴν ταύτην τουλάχιστον δὲν ἔχει οὐδένα ἀπολύτως λόγον νὰ πεισθῇ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνασταλῇ τὸ ληφθὲν μέτρον, οὔτε κἂν ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῆς φορολογίας, διότι δὲν πλήσσει ἀσφαλῶς μόνον τά ἀνύπαρκτα ἐπιχειρήματα τῶν κλωστοϋφαντουργῶν καὶ διότι δὲν ἦτο δυνατὸν καμπτομένη, ὄχι ἐκβιαζομένη ἐκ τοῦ κλεισίματος τῶν ἐργοστασίων, ἀλλὰ καμπτομένη ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων τῶν κλωστοβιομηχάνων, νὰ ἐλαττώσῃ οὔτε κατὰ ἕν λεπτὸν τὴν φορολογίαν διότι οἱαδήποτε ἐλάττωσις......

§229Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐζητήσαμεν καὶ αὔξησιν.

§230Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὸ γνωρίζω. Ἀλλὰ ἡμεῖς εἴμεθα ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ δὲν παραπονούμεθα κ. συνάδελφε. Ἐγὼ συζητῶν τοὐναντίον λέγω ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος ὀφείλωμεν νὰ ἀρκεσθοῦμε εἰς τὴν φορολογίαν αὐτήν, νὰ ἀναθέσωμεν τὰς ἐλπίδας εἰς τὴν ἐκ τῆς φορολογίας αὐτῆς προκύψασαν ἐπιστημονικὴν προστασίαν τοῦ βάμβακος καὶ ἀργότερον παρερχομένης μάλιστα τῆς κρίσεως ἡ ὁποία ὁμολογουμένως ὑπάρχει, δυνάμεθα νὰ ἀξιώσωμεν ἡμεῖς οἱ ἐκπρόσωποι τῶν παραγωγῶν μία βαρυτέραν φορολογίαν προστατευτικήν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ ἐγὼ δὲν εὑρίσκω ὀρθὸν τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ἡ Κυβέρνησις μετὰ μελέτην μεγάλην καὶ ἐπισταμένην. Νὰ θέλωμεν δηλ. νὰ τὸ ἀνατρέψωμεν. Μόνον μαινόμενος δημαγωγὸς θέλων νὰ γίνῃ ἀρεστὸς εἰς ὡρισμένην τάξιν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀτυχῶς δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιληφθοῦν πῶς ἐξυπηρετεῖται καλλίτερον τὸ συμφέρον αὐτῶν δύναται νὰ ζητῇ βαρεῖαν φορολογίαν. Ἤκουσα ἄλλωστε εἰς τὸ παραγωγικὸν συνέδριον τῆς Λεβαδείας ἀξίωσιν νὰ ἐπιβληθῇ 15 δρχ. κατ’ ὀκᾶν φορολογία καὶ ἐγὼ σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ἐγέλασα, ὅπως θὰ γελάσω, ἐὰν ἀκούσω καὶ μίαν ἄλλην πρότασιν περὶ ἐπιβολῆς ἔστω καὶ 5 δρχ. κατ’ ὀκᾶν φορολογίας. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ θέσωμεν τὴν βιομηχανίαν ὑπὸ τοιαύτην δοκιμασίαν. Θὰ ἦτο πολιτικὴ Κυβερνήσεως ὄχι συνετῆς ἡ προσπάθεια τῆς αὐξήσεως τῆς φορολογίας τῆς ἐξοντώσεως τῆς βιομηχανίας τῆς Ἑλλάδος τὴν ὁποίαν ὁμολογῶ, ὅτι εἶμαι σύμφωνος, ὅτι πρέπει νὰ προστατεύσωμεν ἐν ὡρισμένῳ πάντοτε μέτρῳ, ἵνα ἀνδρουμένη αὕτη ἐν καιρῷ—ἂς ἐλπίσωμεν καὶ τοῦτο—νὰ κατωρθώσῃ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀξιώσεις τὰς καταναλωτικὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἀπορροφήσῃ τὴν παραγωγὴν καὶ νὰ ἀποκομίσῃ ὠφελήματα. Ταῦτα εἶχον, κύριοι, νὰ εἴπω καὶ εἶμαι βέβαιος ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποχωρήσῃ. Ἔχω ὅμως νὰ ὁμιλήσω διὰ τὰς ὀλίγας ἐκείνας τροπολογίας τὰς ὁποίας διατυπώνει ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῇ ἐκθέσει της. Ὀφείλω νὰ σᾶς δηλώσω ὅτι αἱ πλειότεραι τούτων ἐλήφθησαν ἐν κοινῇ συνεννοήσει μετὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ὑποθέτω, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς ἐκθέσεως εἶναι πλήρης καὶ θὰ τὴν ἀποδεχθῆτε. Ἐλπίζω ἀκόμη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συντελοῦντος καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ θελήσῃ νὰ εἰσφέρῃ καὶ αὐτή, ὅπως καὶ οἱ βιομήχανοι, ἕνα μέρος τῶν δαπανῶν πρὸς συντήρησιν τοῦ Ἰνστιτούτου. Τὸ μέρος αὐτὸ εἶναι τὸ 1 ἑκατ. τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ δοθῇ. Μία τρίτη τροπολογία, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἐντελῶς τὸν ἐγωϊσμὸν ἡμῶν εἶναι ἡ τροπολογία τῆς ὑποχρεωτικῆς ἱδρύσεως ὑποσταθμοῦ ἐν Λεβαδείᾳ. Ξέρετε κ. ὑπουργέ, καλλίτερον ἀπὸ ἐμὲ ὅτι ἡ Λεβαδειὰ καλλιεργεῖ τὰ ⅘ τῆς ὅλης ἐκτάσεως βαμβακοκαλλιεργίας ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν παρακειμένην Λοκρίδα τῆς ὁποίας τὰ κτήματα συνέχονται μετὰ τῶν τῆς Λεβαδείας. Ἀλλ’ ὅταν ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγὴ ἐκπροσωπῆται ἀπὸ τὸν Λεβαδειακὸν βάμβακα κατὰ ⅘ εἶναι ὀρθὸν μέσα εἰς τὰς 220 χιλιάδες στρέμματα ποὺ καλλιεργοῦμεν ἡμεῖς καὶ οἱ Λοκροί, νὰ ἀξιώσωμεν τὴν ἵδρυσιν ὑποσταθμοῦ ἐν Λεβαδείᾳ. Θὰ ἔλθῃ μία ἡμέρα ποὺ θὰ αὐξήσουν αἱ Μακεδονικαὶ καλλιεργήσιμοι ἐκτάσεις ἀναγκαστικῶς Τότε θὰ τὰς σπείρωμεν βάμβακα ἵνα ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὸ κόστος τῶν γαιῶν αὐτῶν. Καὶ διὰ τοῦτο εἶναι πρέπον σήμερον τὸ Ἰνστιτοῦτον νὰ ἱδρυθῇ εἰς Μακεδονίαν, ἐν Λεβαδείᾳ δὲ ὑποσταθμός.

§231Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐκ τῶν πρώτων θὰ γίνῃ.

§232Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἀκριβῶς μοῦ εἶπεν ἡ ὑπηρεσία. Ἀλλὰ ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπάρχει πρόθεσις διατὶ τότε δὲν δέχεσθε τήν ὑποχρεωτικὴν ἵδρυσιν.

§233Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἔχομεν ἀκόμη χρήματα.

§234Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν σᾶς παρέχει τὸ ἑκατ. ὁλόκληρον, θὰ σᾶς δώσῃ μίαν προκαταβολή. Διατὶ λοιπὸν δὲν δέχεσθε; Ἔχω καὶ τὴν τροπολογίαν περὶ ἐκκοκιστηρίων. Ἡ ἐκκοκιστικὴ βιομηχανία ἐν Ἑλλάδι εἶναι καὶ αὐτὴ μία βιομηχανία ἡ ὁποία παραλλήλως πρὸς τὴν αὔξησιν τῆς βαμβακοπαραγωγῆς ηὐξήθη καὶ αὐτὴ ἀρκετὰ καὶ ἀπασχολεῖ σήμερον ἀρκετὰ κεφάλαια καὶ ἐργάτας. Δὲν ἐπροστατεύθη οὐδέποτε, οὔτε ἐζήτησε προστασίαν.

§235Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μεταπηδήσῃς τώρα εἰς τοὺς βιομηχάνους. Τώρα ὁμιλεῖς περὶ τῶν γεωργῶν.

§236Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Αὐτοὶ εἶναι εἰς τὸ μέσον μεταξὺ βιομηχάνων καὶ γεωργῶν. Ἡ Λεβάδεια ἔδειξεν τὸ καλὸν παράδειγμα ποὺ δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ τὸ ἔδειξεν ὁ Πειραιεὺς, ἢ ἡ Θεσσαλονίκη. Δι’ αὐτὸ ἀξιῶ μετ’ ἐλπίδων τὴν προστασίαν τῶν ἐκκοκιστῶν τῆς Λεβαδείας. Λοιπὸν θά ἤθελον νὰ μελετηθῇ κ. ὑπουργὲ ἡ τροπολογία αὐτὴ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκκοκίσεως τοῦ βάμβακος. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι εὔκολον ἀμέσως ἅμα τῇ ἱδρύσει τοῦ Ἰνστιτούτου, χωρὶς ἀκόμη τὰ πρόσωπα νὰ εἰδικευθοῦν, χωρὶς ἀκόμη νὰ ἔχωμεν τὴν πεῖραν νὰ τοὺς δώσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἀμέσου ἐφαρμογῆς ἑνὸς συστήματος ἐκκοκίσεως εἰς εὐρεῖαν κλίμακα τὸ ὁποῖον θὰ μποροῦσε νὰ ζημιώσῃ καὶ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν, ἀλλὰ καὶ τὸ Ἰνστιτοῦτον τοῦ βάμβακος ἐκτιθέμενον εἰς μίαν βιομηχανικὴν ἐπιχείρησιν πολλῶν ἑκατομμυρίων. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα ὅπως τὸ μέτρον τοῦτο κατόπιν προστασίας τοῦ Ἰνστιτούτου μελετηθῇ καὶ ἐφαρμοσθῇ νομοθετικῶς.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακαλῆς.

§238Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Θὰ ζητήσω πρωτίστως συγνώμην ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν εἶμαι ἐπαρκῶς παρεσκευασμένος διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος, παρὰ μόνον τόσον ἐπαρκῶς ὥστε καταδείξω τὸ ἀνεπαρκῶς μελετημένον τοῦ νομοσχεδίου εἴς τινα σημεῖα αὐτοῦ. Δὲν ὑπάρχει ὑποθέτω γνώμη ἀντίθετος ὡς πρὸς τὴν μεγίστην χρησιμότητα τοῦ μέτρου περὶ τοῦ ὁποίου προνοεῖ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον. Διὰ τοῦ Ἰνστιτούτου τοῦ βάμβακος πρόκειται νὰ ἐξασφαλισθῇ — ὡς πᾶσα πρόβλεψις δικαιολογεῖται περὶ τούτου — νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ὑποστήριξις τῆς ἐπιστήμης ὑπὲρ μιᾶς καλλιεργείας, τῆς καλλιεργείας τοῦ βάμβακος ἢ ἐν γένει τῶν κλωστικῶν φυτειῶν, μιᾶς δηλαδὴ καλλιεργείας ἐκ τοῦ εὐνοουμένων ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς φύσεως ἔχουσα μάλιστα καὶ τὸ πρόσθετον πλεονέκτημα ὅτι ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην εὐνοουμένην καλλιέργειαν ἐν Ἑλλάδι αὕτη ἔχει ἐξησφαλισμένον εὐρύτερον πεδίον καταναλώσεως. Εἶναι μὲ ἄλλους λόγους καλλιέργεια ἀπὸ τὰς μᾶλλον ἀγαθῶς εὐνοουμένας. Ἡ πολιτικὴ ἔχει ἀληθῶς χαλαροὺς τοὺς δεσμοὺς της μετὰ τῆς ἐπιστήμης καὶ ὅμως εἶναι ἀπαραίτητον ἡ ἐπιστήμη νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ εἰ δυνατὸν νὰ καταλάβῃ ὁλόκληρον τὸ πεδίον τῆς δράσεώς της, διότι χωρὶς τὴν συνδρομὴν τῆς ἐπιστήμης τίποτε δὲν δύναται νὰ παραχθῇ τὸ μόνιμον καὶ τὸ γενναῖον. Ἰδιαίτατα δὲ ἡ γεωργία ἔχει ἀνάγκην τῆς ἐπιστήμης, διότι ἐπείγει σφόδρα νὰ καθορισθῇ ποία ἡ κατὰ τόπους καλλιέργεια καὶ νὰ ἀφωσιωθῇ πᾶσα ἡ κατάλληλος γῆ εἰς τὴν προσήκουσαν καλλιέργειαν καὶ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ὑπὸ τοὺς καλλιτέρους ὅρους καλλιέργεια πρὸς ἐπίτευξιν τῶν καλλιτέρων ἀποτελεσμάτων. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν χειροκροτοῦμεν τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ συγκρατήσωμεν τὰ χειροκροτήματά μας ὡς πρὸς τὰ καθ’ ἕκαστα τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ δὴ ἐν πρώτοις δύναται νὰ γεννηθῇ ζήτημα ἐὰν καὶ κατὰ πόσον τὸ πολύτιμον αὐτὸ ἵδρυμα πρόκειται νὰ ἀπορροφήσῃ μόνον τὰς ἀπαραιτήτους δαπάνας, ζήτημα κατ’ ἐμὲ θεμελιωδέστατον, διότι πᾶσα ὑπὲρ τὸ μέτρον τῆς ἀνάγκης δαπάνη δὲν κάμει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ μᾶς καθιστᾶ ἀνικάνους εἰς τὸ νὰ λάβωμεν ἀνάλογα μέτρα καὶ δι’ ἄλλας ἀνάγκας ἐπίσης ἐπειγούσας καὶ ἐπίσης σπουδαίας ὡς ἡ προκειμένη. Θέλω διὰ τούτου νὰ προσημάνω τὸν κίνδυνον ὅστις περιπολεῖ κατὰ κανόνα πᾶσαν ἵδρυσιν νέας ὑπηρεσίας ἢ πᾶσαν ἀναδιοργάνωσιν ὑπηρεσίας, τὸν κίνδυνον τῶν περισσῶν δαπανῶν, μ’ ὅλον ὅτι διατρέχω καὶ ἐγὼ τὸν κίνδυνον νὰ χαρακτηρισθῶ, νὰ κριθῶ ὡς ἐκ προκαταβολῆς μεμψίμοιρος. Ἀλλὰ τὸ μέρος τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸ ὁποῖον δικαιολογοῦνται αἱ θετικώτεραι ἐπιφυλάξεις εἶναι αἱ διατάξεις διὰ τῶν ὁποίων καθορίζονται οἱ πόροι τοῦ Ἰνστιτούτου τοῦ βάμβακος. Ἐν τούτοις εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ σημείου τούτου γίνεται ἔκδηλος κἄποια σπουδή, κἄποια βιασύνη λαβοῦσα χώραν ἐν τῇ κατεργασίᾳ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀναφέρεται εἰς τὴν ἔκθεσιν τὴν συνοδεύουσαν, τὸ νομοσχέδιον ὅτι μεταξὺ τῶν πόρων τοῦ Δημοσίου εἶναι καὶ ἐπικουρία τοῦ Κράτους ἐξ ἑνὸς ἑκατομμυρίου (1.000.000) δραχ. καθ’ ὅσον ὑπογράφεται ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ἐν τῷ κειμένῳ ὅμως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ φέροντος τὴν προσυπογραφὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἀναφέρεται ὁ πόρος οὗτος. Ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι καὶ ἡ ὑπογραφὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κάτωθι τοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου περιωρίσθη μόνον εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, εἰς τὴν ἀπάλειψιν τῆς ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους ἐπιχορηγήσεως, ὅτι δηλαδὴ τὸ ἅσμα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐπεξετάθη πέραν τῆς τοιαύτης διορθώσεως. Τοῦτο ἐγένετο πρόδηλον μόλις ἀνεγνώσθη ἡ διάταξις ἡ ἀναφερομένη εἰς τὸν ἐπιβαλλόμενον πρόσθετον δασμόν. Εἶναι διάταξις λίαν πλημμελῶς διατυπωμένη ἀμφίρροπος καὶ ἀσαφὴς ἄρα μὴ προερχομένη ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἄρα μὴ ἐπισκοπηθεῖσα τὸ παράπαν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐπέσυρεν ἄλλωστε τὴν εὐρυᾶ προσοχὴν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ τὴν διατυπώσῃ καταλλήλως καὶ ἐπὶ τὸ μᾶλλον διὰ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἀφορᾷ. Ἀλλ’ ὅ,τι πρὸ παντὸς παρατηρεῖται ἐν τῇ ὅλῃ τοῦ νομοσχεδίου κατασκευῇ, εἶναι ἡ πλήρης ἀπουσία τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, μόλον ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπηρεάζεται καὶ ἐπηρεάζεται ὄχι ἐπιπολαίως κατὰ τὴν γνώμην πολλῶν, ἡ βιομηχανία ἢ μᾶλλον ἡ σπουδαιοτάτη τῶν βιομηχανιῶν τῆς Ἑλλάδος. Δὲν θέλω νὰ μελετήσω τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπηρεασμοῦ τὸν ὁποῖον ὑφίσταται ἡ σπουδαιοτάτη κλωστοϋφαντουργεία, ἡ σπουδαιοτάτη βιομηχανία τῆς Ἑλλάδος ἐκ τῆς ἀπονενοημένης πράξεως τῶν κ. βιομηχάνων, διότι τὸ κλείσιμον τῶν ἐργοστασίων κατ’ ἐμὲ δὲν εἶχεν ἀληθῶς λόγον. Προσέβαλον δικαιολογίας πολλὰς καὶ διαφόρους, ὅτι εἰς τοῦτο προέβησαν διότι δὲν κατώρθωσαν νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαρκῆ ἐπαφὴν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἐξάρουν τὰς ἀπόψεις των. Ἐγὼ δὲν δικαιολογῶ τὸ παράπαν τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν τῶν βιομηχάνων.

§239Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶπον ὅτι πρῶτον θὰ κλείσουν τὰ ἐργοστάσια καὶ ἔπειτα θὰ ἔλθουν εἰς συνεννόησιν.

§240Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Βλέπομεν καὶ γνωρίζομεν εἰς ὅλον τὸν κόσμον, ὅτι αἱ διαταραχαὶ αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν εἰς ἕκαστον κλάδον παραγωγῆς ἐφ’ ὅσον λαμβάνουν χώραν μεταξὺ ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατῶν ἐξηγοῦνται ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι πρόκειται περὶ τῆς διανομῆς τοῦ κέρδους τοῦ προκύπτοντος ἐκ τῆς ἐργασίας τῆς κοπιώδους. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου οἱ παραγωγοὶ μὲ τὴν δύναμιν τὴν ὁποίαν ἔχουν νὰ καταλαμβάνουν ὁλονὲν ἔδαφος κατάφεραν νὰ παρασύρουν πρὸς ἑαυτοὺς τοὺς ἐργάτας τῶν βιομηχανιῶν. Ὁποίαν βαθυτέραν σημασίαν ἔχει, δὲν θὰ ἐξετάσω. Δὲν ἔχει καμμίαν, εἶναι φαινόμενον ὀφειλόμενον εἰς ἐπιτηδείους ἐνεργείας ὀργάνων τινων, τούτων ἢ ἐκείνων. Ἀλλὰ λέγω παρὰ τὴν ἀδεξιότητα ἀλλὰ καὶ παρὰ τὴν προκλητικότητα, ἐὰν θέλετε, τὴν ὁποίαν ἐτήρησαν οἱ κ. κ. ἐργοστασιάρχαι ἐν προκειμένῳ, φαντάζομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ θὰ διατηρήσουν τὴν ἠρεμίαν αὐτῶν ὅπως ἐξετάσουν μετὰ πλήρους ἀντικειμενικότητος τὰς ἀπόψεις τῆς βιομηχανίας. Ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι «ἐν ἀρχῇ ἔσεται ἡ γεωργία», οὐδεὶς ἀντιλέγει περὶ τούτου, ἀλλ’ ἐκ τούτου οὐδόλως ἕπεται ὅτι δύναται ὁ φιλογεωργικὸς ζῆλος ἡμῶν πάντων νὰ ἐξαρθῇ ἄνευ ἀνάγκης εἰς τὸ νὰ πλήξωμεν ἄλλους κλάδους τῆς παραγωγῆς τῆς χώρας ἐπίσης πολυτίμους. Διότι δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποκρύπτωμεν, ἡ γεωργία εἶναι ἀσφαλὴς καὶ πολυτιμωτέρα τῶν τεχνῶν διὰ τὴν Ἑλλάδα ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀρκεσθῶμεν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὴν γεωργικὴν οἰκονομίαν. Τὸ ἐξ αὐτῆς αἴφνης εἰσόδημα δὲν ἀνταποκρίνεται οὐδὲ εἰς τὰ 40% τοῦ συνολικοῦ εἰσοδήματος τοῦ εἰσκομιζομένου σήμερον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Ἑλλάδος. Ὡς πλεῖσται ἄλλαι χῶραι, καὶ πᾶσαι ἴσως αἱ ἄλλαι χῶραι τοῦ κόσμου, ἔχομεν ἀνάγκην καὶ ἄλλων πλουτοφόρων πηγῶν ἔχομεν ἀνάγκην καὶ τῆς βιομηχανίας καὶ τῆς ναυτιλίας, πλὴν δηλαδὴ τῆς φυσικῆς ἡμῶν παραγωγῆς. Βέβαια ἐν τῇ ἐπιβολῇ τῶν διαφόρων αὐτῶν κλάδων θὰ συναντήσωμεν πολλὰ προσκόμματα ἀντιτιθεμένων συμφερόντων, ἀλλὰ φαντάζομαι ὅτι ὅταν ἀσκηθῇ μία μελέτη θὰ φέρωμεν ἄριστα συμβιβασμὸν καὶ νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ συμβιβασμὸς εἶναι τελείως εὐχερὴς καὶ ὅτι ἐὰν πρὸς στιγμὴν φαίνεται ὅτι δὲν ἐπιτυγχάνεται τοῦτο, πρέπει νὰ τὸ ἀποδώσωμεν εἰς ἀτελῆ μελέτην τῶν πραγμάτων παρὰ τὰς δυσχερείας τὰς προερχομένας ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ σοφώτατα πράττουσα, ἀνωμολόγησεν ὅτι στηρίζει κατὰ πολὺ τὴν εὐδοκίμησίν της σήμερον ἡ παραγωγὴ εἰς τὴν ἐγχωρίαν βιομηχανίαν τοῦ βάμβακος. Ταῦτα γράφει ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐν ψυχρῷ. Ἐν θερμῷ ὅμως ὁμιλοῦσα ἀπὸ τοῦ βήματος, ἔφερε πρὸς στιγμὴν εἰς ἀντίθεσιν ὀξυτάτην τοὺς δύο αὐτοὺς παράγοντας. Τὶ ζητοῦν οἱ βαμβακοπαραγωγοί; Ζητοῦν μίαν ἐπὶ μᾶλλον ἐνίσχυσιν τῆς σήμερον παρεχομένης, ζητοῦν 1.50) δραχ. τὸ χιλιόγραμμον. Ποῖον τὸ ὄφελος τῶν προκειμένου μάλιστα περὶ τῆς βαμβακοπαραγωγῆς τῆς ἀσκουμένης ἐδῶ, ἐγγὺς τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου ἔχομεν τὴν πτωχοτέραν κατὰ στρέμμα ἀπόδοσιν; Ἐνθυμοῦμαι τοὺς σοφοὺς ἐκείνους λόγους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καθ’ ἣν ὥραν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνόμισεν εὐχερῆ τὴν στιγμήν, κατ’ ἐμὲ μὴ οὖσαν, νὰ προβῇ εἰς ἐλάττωσιν τινὰ τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου ἔλεγεν ἀπαντῶν εἰς τὰς διαμαρτυρίας τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως διαμαρτυρομένου ὅτι οὕτω ἐλαττοῦται ἡ προστασία τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῆς σιτοκαλλιεργείας: «Τὶ περιμένουν ἀπὸ ὀλίγα λεπτά; Ἄς μὴ ἀναμένωμεν τὸν σιτοκαλλιεργητὴν νὰ τὸν ὠφελήσουν οἱ προστατευτικοὶ δασμοί. Ὀφείλομεν νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς ἄλλους τρόπους ἱκανοποιήσεως τοῦ σιτοκαλλιεργητοῦ, νὰ βελτιώσωμεν τὴν ἀπόδοσιν, νὰ δυνηθῇ ἀληθῶς νὰ ἐξαρθῇ εἰς ἕνα βαθμόν, ἱκανοποιητικώτερον εἰς 30, 40 καὶ 50% καὶ ὄχι νὰ περιμένωμεν ἀπὸ τὸ 5λεπτον, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς δίδῃ μόλις 30 δραχμὰς κατὰ στρέμμα γῆς. Ἐνῷ μὲ μίαν καλὴν μέθοδον καλλιεργείας θὰ δυνηθῶμεν ἴσως νὰ ἐπιτύχωμεν ἀπόδοσιν κατὰ 50% ἀνωτέραν, δηλαδὴ νὰ ἔχωμεν 35 χιλιόγραμμα στάρι». Τοῦτ’ αὐτὸ ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν 1.50 δραχ. κατὰ χιλιόγραμμον δὲν ἐξασφαλίζει εἰς τὴν κατὰ στρέμμα παραγωγὴν τοῦ βάμβακος τῆς Λοκρίδος, ἂς εἴπωμεν, παρὰ ὡς ἓν χιλιόγραμμον καθαροῦ βάμβακος.

§241Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι προστατευτικὸς ὁ δασμὸς αὐτός.

§242Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Καὶ τὰ δύο εἶναι σήμερον ὡς καὶ τότε, καὶ ταμιακὸς καὶ προστατευτικός, καὶ διὰ νὰ ἐξοικονομήσωμεν χρῆμα διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν λειτουργίαν τοῦ Ἰνστιτούτου καὶ διὰ νὰ προστατεύσωμεν κατὰ 1½ δραχ. τὸ κιλὸ τὴν ἐντοπίαν παραγωγήν. Ἐγὼ δὲν ἤμην σύμφωνος μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου δὲν εἶχε ταμιευτικὸν σκοπόν Εἶχε καὶ πάρα εἶχε. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀρνούμεθα, ἄνευ σκοποῦ καὶ λόγου, ἀληθείας αὐτοφόρους. Ἐν προκειμένῳ ἔχει προστατευτικὸν χαρακτῆρα ὁ δασμὸς αὐτός. Νὰ βελτιώσῃ κατὰ ½ δραχ., τὸ χιλιόγραμμον τῆς ἐγχωρίας βαμβακοπαραγωγῆς. Πόσον βαμβάκι παράγει, κ. Κουτσοπέταλε, ἡ Λεβάδεια;

§243Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. 15 ὀκάδες καθαρὸ κατὰ στρέμμα.

§244Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. 20 κιλὰ πρὸς 1.50 δραχ. 30 δραχμὰς μόλις κατὰ στρέμμα. Ἐνῷ ἐὰν βελτιώσωμεν κατὰ 20% τὴν ἀπόδοσιν...

§245Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ γίνουν καὶ τὰ δύο, αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τοῦ πράγματος.

§246Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Νὰ γίνουν καὶ τὰ δύο, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι διὰ νὰ γίνῃ τὸ ἐλάχιστον ἐνοχλοῦμεν τὰ μέγιστα τὸν ἄλλον παράγοντα. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἢ καὶ ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ μέτρου τούτου ἐρειδωμένη εἰς τὰ ἐκτιθέμενα εἰς τὴν συνοδεύουσαν τὸ νομοσχέδιον ἔκθεσιν, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι θὰ παραπλανηθῇ ἡ Βουλή, διότι ἀπέχουν πάρα πολὺ τῆς ἀκριβείας τὰ ἐκτιθέμενα εἰς τὴν συνοδεύουσαν τὸ νομοσχέδιον ἔκθεσιν. Ὑπολογίζεται ὅτι μὲ τὸν δασμὸν τῆς 1.50 δραχμῆς κατὰ χιλιόγραμμον ἐπὶ τοῦ εἰσαγομένου βάμβακος, θὰ εἰσπραχθῶσιν 4–5.000.000 δραχμῶν. Κάμνει λάθος 50%, διότι ὁ εἰσαγόμενος βάμβαξ ἀνέρχεται εἰς 6.000 χιλιόγραμμα καὶ πρὸς 1.50 δραχ. μᾶς κάμνουν 9.000.000. Ἀφήσατε ὅτι ἐκτιμῶ εἰς 1800 ἑκατομμύρια τὴν ἀξίαν τοῦ ἀναλισκομένου ἐγχωρίου βάμβακος, 1430 ἑκατ. μᾶς λέγει ἡ στατιστικὴ ὑπηρεσία ἀλλὰ εἶναι 30% λάθος. Ἀκόμη διὰ νὰ παρουσιασθῇ πόσον ἐλαφρὰ θὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις τῆς βιομηχανίας, γίνονται ὑπολογισμοὶ ἐπίσης πόρρω ἀπέχοντες τῆς ἀκριβείας. Ὑπολογίζεται λ. χ. ὅτι ἡ ἀξία τῶν προϊόντων τῆς βιομηχανίας θὰ ἐπιβαρυνθῇ κατὰ 1% ἐνῷ εἶναι βέβαιον ὅτι θ’ αὐξηθῇ κατὰ 4%.

§247Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διατὶ εἶναι βέβαιον αὐτὸ, ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς πῆτε;

§248Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Σεῖς ὀφείλετε νὰ μᾶς πῆτε, διότι δὲν εἶναι ὁ ρόλος μου νὰ διδάσκω, ἀλλὰ νὰ ἐλέγχω.

§249Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πῶς ἔχομεν τόσην εἰσαγωγὴν βάμβακος;

§250Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. 5900 μοῦ ἔδωκαν.

§251Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς ἔδωκαν πολὺ κακὴν πληροφορίαν. Εἰσάγομεν 3½ ἑκατομμύρια.

§252Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ θέσω ἐν ἀμφιβόλῳ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ μοῦ δίδετε, διότι εἶναι ἀριθμοὶ προσερχόμενοι ἀπὸ ὑπηρεσίαν ἀτελῶς πληροφορημένην. Ἔχομεν 5962.

§253Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἄν θέλετε νὰ συζητήσωμεν ὅπως συζητῶμεν συνήθως ἐδῶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον, θὰ πάρωμεν τὸν μέσον ὅρον. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ πάρωμεν ἕν ἔτος μόνον, διότι πέρισυν εἴχομεν καὶ ἕν μεγάλο ἀπόθεμα, δηλαδὴ ἠγόρασαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν βάμβακα περισσότερον. Ἐντὸς μιᾶς πενταετίας εἶναι 3½ ἑκατομ.

§254Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Ἐφέτος ἕν τετράμηνον τοῦ 1931 μᾶς παρουσιάζει 2800 χιλ. καὶ κάτι.

§255Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὥστε πᾶμε εἰς τὰ 11;

§256Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Δὲν φαντάζομαι.

§257Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰσαγωγὴ μιᾶς δεκαετίας 1921. (ἀναγινώσκει). Ὥστε ὁ μέσος ὅρος εἶναι 3½ ἑκατ.

§258Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὁ κ. Κύρτσης φοβεῖται ὅτι εἶναι λάθος. Μᾶς εἶπεν ὅτι ἐφέτος εἰσήχθησαν 2800 χιλ. τὴν πρώτην τετραμηνίαν.

§259Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι δυνατόν.

§260Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐφέτος εἰσήγαγον περισσότερον, διότι προβλέπετο δασμός.

§261Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μοῦ λέγετε ὅτι ἐπεβαρύνεται μὲ 2,38. Δὲν εἶναι ἀκριβές. Διότι εἰσάγομεν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν 3½ ἑκατ. βάμβακος πρὸς 1,50 γίνονται 5250 χιλιάδες. Τὰ 5250 χιλ. ἐπὶ 700 ἑκατ. ποὺ εἶναι ἡ παραγωγὴ τῶν βαμβακερῶν ἀνέρχεται εἰς 0,58, ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς βάζω εἰς 3½ ἑκατ. ποὺ παράγονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Λοιπὸν 5250 χιλ. καὶ 5250 χιλ. γίνονται 10500 χιλ. ἐπὶ 700 ἑκατομ. εἶναι 1,3.

§262Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀρθώτατα.

§263Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ μὴ ψωνίζῃ πλέον βαμβακερά.

§264Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν τὸν ἀφήνετε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τοὺς ἀγρούς τους νὰ δουλεύῃ; ἂς μὴ τὸν κακομεταχειριζώμεθα.

§265Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἡ ἐγχώριος παραγωγὴ κατὰ τὴν στατιστικὴν ἐπιστήμην τοῦ Κράτου ἀνέρχεται εἰς 7½ ἑκατ. κιλά.

§266Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀνεκκόκκιστον ὅμως.

§267Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Μάλιστα.

§268Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Ἡμεῖς ὑπολογίζομεν 2½ ἑκατ. ὀκάδες καθαρόν.

§269Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει μέσον ὅρον (ἀναγινώσκει).

§270Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ποία ἔκδοσις εἶναι αὐτή;

§271Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§272Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἔντυπον τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι παρήχθησαν 75 χιλ. ἑκατόλιτρα.

§273Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀνεκκόκκιστα.

§274Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ, Κύρτσην καὶ λέγει ὄχι. Ἐγὼ θὰ ἐμμείνω εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν ὅτι φέρεται ἐπιβάρυνσις 1.3% εἰς τὴν βιομηχανίαν ἐνῷ κατὰ τὰς κραυγὰς τῶν συμπολιτῶν μου ἀνέρχεται εἰς 4% καὶ ὄχι εἰς 1.3.

§275Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Μήπως ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας εἰς ποῖον ποσοστὸν ὑπελόγισε τὴν ἐπεβάρυνσιν ἡ ἀνωτάτη δασμολογικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν;

§276Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὄχι κ. συνάδελφε.

§277Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχει ὁ κ. ὑπουργός;

§278Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως ἔχομεν ὑπολογίσει διὰ τὸ κάμποτ 4½%, δρχ., διὰ τὰ δρύλλια 2½ διὰ τὸν ἀλατζὰν 3% κλπ.

§279Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δηλαδὴ ὅμως αἱ βεβαιώσεις αὐταὶ εἶναι τουλάχιστον ὑπερδιπλάσιαι τῶν βεβαιώσεων τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§280Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ ὑπολογισμοὶ ἐπὶ τῆς πρώτης ὕλης οἱ γενόμενοι ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ἀναβιβάζουν τὴν ἐπιβάρυνσιν διὰ τὰ νήματα εἰς 7%, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Αὐτὸς εἶναι ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ διευθυντοῦ τῶν τελωνείων Πειραιῶς. Οἱ ἀριθμοὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι οἱ ἀκριβέστεροι.

§281Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἔχω ἀπόσπασμα ἐκθέσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς βιομηχανίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἑκάστη δραχμὴ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ βάμβακος...... (ἀναγινώσκει).

§282Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Ἀναλόγως τῆς ὕλης.

§283Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Σωστόν, Ἀλλ’ ἐγεννήθη καὶ ἄλλο ζήτημα: τὶ εἶναι αὐτὸ τὸ 2 καὶ 3 καὶ 4%; Τὶ σημαίνει ἕνα ποσοστόν; Εἶναι εὐνόητον διὰ τοὺς πρακτικοὺς ἀνθρώπους. Ἀλλὰ 1 καὶ 2 καὶ 3% εἶναι παμμέγιστον ποσοστὸν διὰ τὸ ἐμπόριον, μοναχὰ νὰ μὴ εἶναι ἡ στιγμὴ τῆς πληρώσεως τοῦ ποτηρίου τοῦ ὑπερπληρωμένου ἤδη!

§284Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅπου πρόκειται περὶ προστασίας, ἡ ὁποία κατὰ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς βιομηχανίας μὲ τὰς σημερινὰς τιμὰς ὑπολογίζεται διὰ μὲν τὰ νήματα εἰς 58½%, διὰ δὲ τὰ ὑφάσματα εἰς 49½%, ἐπὶ προστασίας τοιαύτης ὅσον δήποτε καὶ ἂν τὸ ποσοστὸν αὐτὸ δὲν ὑπερβαίνει τὸ ὅριον τὸ ὁποῖον ἔχομεν μετὰ τὴν προστασίαν.....

§285Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕν γεγονός, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ κατανοηθῇ ἡ χρισιμότης τοῦ 1%. Ἐγένετο συναγωνισμὸς ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τῶν κρατικῶν προμηθειῶν καὶ συνηγωνίσθη ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία μετὰ τῆς ξένης βιομηχανίας. Ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία ἀπεχώρησε καὶ ἡ ξένη ὑπερίσχυσε προσενεγκοῦσα τιμὴν 6.95.

§286Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διότι πρέπει ν’ αὐξήσωμεν τὸ προστατευτικὸν ποσοστὸν ὑπὲρ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ πρέπει εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς ὅλους νὰ ζητοῦμεν ἐγχώρια.

§287Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἠδυνήθησαν νὰ κατισχύσουν οἱ ἰδικοί μας ἀπέναντι 7 λεπτῶν διαφορᾶς, καὶ αἱ προμήθειαι αὐταὶ ἐχάθησαν καὶ ἐχάθησαν ὡσαύτως ἀπὸ τὸν τόπον ἑνὸς μηνὸς ἡμερομίσθια.

§288Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ μιὰ στενοκεφαλιά των ἔχασαν τὴν προμήθειαν αὐτήν.

§289Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ δίδεται ἐργασία ἔξω, ἀφοῦ ἔχομεν τόσας ἐργατικὰς χεῖρας ἐδῶ.

§290Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκάλεσα τοὺς ὑφαντουργοὺς νὰ δεχθοῦν τὴν τιμὴν τοῦ τελευταίου μειοδότου, δηλ. τῶν 30%. Δὲν ἐδέχθησαν τήν πρότασιν αὐτήν, ἀλλ’ ἤθελον ὁ ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παραβιάσῃ τοὺς νόμους. Τοὺς εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι ἔχομεν νόμους τοὺς ὁποίους εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τηροῦμεν.

§291Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἤδη εἶχαν δόσει 7.02 καὶ ἔχασαν τελείως τὴν ἐργασίαν.

§292Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι τόσον γνωστά, κύριοι συνάδελφοι, ὥστε δὲν δύνανται νὰ ἀμφισβητηθοῦν καὶ ὀφείλω νὰ σᾶς ὁμολογήσω ὅτι ἠσθάνθην πικρίαν διότι ἔχασαν μίαν ἀξίαν 4–5 ἑκατομ. δραχμῶν, ἀλλὰ τὸ βάρος ἐπιπίπτει ὁλόκληρον εἰς τοὺς ὑφαντουργούς, οἱ ὁποῖοι ἄλλωστε ἔχουν καὶ μίαν ὑποχρέωσιν πρὸς τὸ Κράτος, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε.

§293Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὸ Κράτος δὲν δύναται νὰ κατηγορηθῇ ὡς ἄστοργον τὸ ζήτημα εἶναι νὰ καταλήξωμεν ....

§294Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Εἴχομεν παρακαλέσει νὰ ἀναβληθῇ ἡ δημοπρασία αὐτὴ καὶ νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος νὰ τὰ πάρουν οἱ βιομήχανοι.

§295Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ τρόπος αὐτὸς δὲν εὑρέθη τώρα, εὑρέθη τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζήτουν μὲ τοὺς ὑφαντουργοὺς καὶ τοὺς ὑπέδειξα τὴν λύσιν ποῦ ἤθελαν καὶ ἀκριβῶς εἶπα. Κύριοι, πᾶρτε τὴν ποσότητα αὐτὴν μὲ αὐτὴν τὴν τιμὴν διότι εἶναι συμφέρον καὶ διὰ σᾶς καὶ διὰ τὸν τόπον.

§296Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλομεν, ἀκόμη καὶ ἂν βλέπωμεν δύοντας τοὺς βιομηχάνους, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ τοὺς συνερίζεται ἀλλὰ θὰ θελήσῃ νὰ τούς κάμῃ καλόν...

§297Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀσφαλῶς.

§298Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Ἡ βιομηχανία Ρετσίνα προσέφερεν 6,30 μέσῳ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης.

§299Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Συμπεραίνων θὰ ἔλεγον ὅτι κάποια παρεξήγησις ἔγινε μεταξὺ ὑπηρεσίας καὶ τῶν ὑφαντουργῶν καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπῆρχεν ἀμφιβολία τις, καὶ ἡ ἐλαχίστη...

§300Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία.

§301Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. .. περὶ τῆς ὀρθότητος τῶν παραπόνων τῆς βιομηχανίας, θὰ ἔλεγα ὅπως δοθῇ ὁ προσήκων καιρὸς ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις καὶ ἀφιεμένης τῆς διατάξεως τῆς καθοριζούσης τοὺς πόρους αὐτοῦ εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν—θὰ εἶναι ζήτημα ὀλίγων ἡμερῶν—διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ μετὰ τῆς ἀπαιτουμένης ἀκριβείας ἀπολύτως μέχρι ποίου σημείου πρέπει νὰ προχωρήσωμεν διὰ νὰ μὴ πλήξωμεν ἔστω καὶ ἐλαφρότατα τὴν ὑφαντουργίαν. Γνωρίζετε ὅτι ἄριστα μέλη τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησαν νὰ ἐξεύρουν ἕνα modus vivendi, νὰ ἐλαττώσουν αὐτὸν τὸν δασμὸν καὶ ἐπροχώρησαν εἰς τοῦτο. Νομίζω ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἕνα ἐπὶ πλέον βῆμα. Δηλαδὴ ὑπάρχουσιν ἐκ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως οἱ ὑποστηρίζοντες ὅτι ἡ 1,50 πρέπει νὰ καθορισθῇ κατ’ ὀκᾶν. Οἱ κύριοι βιομήχανοι λέγουσι νὰ ὁρισθοῦν 75 λεπτὰ κατὰ χιλιόγραμμον. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον ὅτι 1 δρχ. κατὰ χιλιόγραμμον θὰ ἦτο τὸ προσῆκον μέσον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν καλλιεργητὴν πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι καθ’ ὃν χρόνον συνετάσσετο τὸ νομοσχέδιον, ἡ τιμὴ τοῦ βάμβακος ἦτο κατὰ 2 δρχ. περίπου κατωτέρα τῆς σημερινῆς, διότι ἐμεσολάβησεν ἡ γνωστὴ ἀνακοίνωσις τῆς Ἀμερικῆς συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ὑπερετιμήθησαν τὰ γεωργικὰ καὶ βιομηχανικὰ προϊόντα, ὥστε τὴν 1,50 δρχ. κατὰ χιλιόγραμμον τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ὡς προσήκουσαν προστασίαν διὰ τὴν ἐγχώριον βαμβακοπαραγωγὴν τὴν ἀπήλλαξεν ἤδη αὐτομάτως. Ἐὰν λοιπὸν εἰς τὴν αὐτόματον αὐτὴν βελτίωσιν τῆς τιμῆς τῆς ἐγχωρίου βαμβακοπαραγωγῆς προσετίθετο καὶ ἀνὰ μία δρχ. κατὰ χιλιόγραμμον, ἐὰν δὲν σταματήσῃ ἕως ἐδῶ ἡ ἄποψις τῆς...

§302Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καμμίαν θυσίαν δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν ὑφαντουργίαν, διότι τὴν προστατεύομεν ὑπεραρκετά.

§303Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὄχι. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ὑπολογισμοῦ. Εἶναι ὑπολογισμοὶ μαθηματικοὶ ἐὰν ἠμπορῇ νὰ θιγῇ ἢ ὄχι. Καὶ μάλιστα ἄν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔλαβε χώραν θεομηνία δὲν ἠμπορεῖ νὰ καθορισθῇ καὶ τὸ ποσοστόν. Δὲν ἔχει λοιπὸν νὰ κάνῃ τὸ 30 ἢ 40 οὔτε ἔχει σχετικὴν ἔννοιαν. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν προστασίαν, τὴν ὁποίαν παρέχουν τὰ ἀντίζηλα Κράτη. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον, λέγω, ἡ βιομηχανία νὰ ἔχῃ κάπως πρακτικώτερον τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι θὰ ἦτο παραδοξώτερον, θὰ ἦτο νὰ μὴ προτιμῶνται τὰ προϊόντα της ἀπέναντι τῶν ξένων ὅταν ὑποστηρίζῃ ὅτι στέργει νὰ παραχωρῇ ταῦτα εἰς τὸ Κράτος ἐπὶ τῇ ἐξακριβώσει τοῦ κόστους αὐτῶν. Ταῦτα εἶχον ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐπαφίεμαι εἰς αὐτὴν νὰ ἐκφέρῃ τὴν προσήκουσαν κρίσιν της.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος.

§305Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ προτίμησις τῆς ἀξίας γενικῶς τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἰδιαίτατα δὲ τοῦ πολυτίμου προϊόντος τοῦ βάμβακος ἀπὸ ἑνὸς ἔτους ἐμβάλλει εἰς μεγάλην στενοχωρίαν τὰς ἀγροτικὰς μάζας. Οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπασχολοῦνται εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ βάμβακος συνῆλθον κατὰ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον εἰς συνέδρια ἐν Λεβαδείᾳ. Ἐπανῆλθον εἰς δεύτερον συνέδριον εἰς τὰς Σέρρας, καὶ κατὰ τὰ δύο δὲ συνέδρια εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ παρακολουθήσω αὐτοὺς καὶ νὰ ἀκούσω τὰς ἀπόψεις τῶν παραγωγῶν, τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου τοῦ βάμβακος. Ὁσάκις ὁμιλοῦσα ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας εἴτε γενικώτερον ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἀναφερόμην εἰς τὴν γεωργικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐτόνιζα ὅτι εἶναι μοιραῖον εἰς τὸν τόπον μας νὰ κατευθυνθῶμεν εἰς τὴν παραγωγὴν βιομηχανικῶν προϊόντων καὶ εἰς τὴν κτηνοτροφίαν, καὶ ὅτι πᾶσα ἐντατικὴ προσπάθεια εἰς τὸ νὰ παραγάγωμεν ἢ εἰς τὸ νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν ἐπάρκειαν δημητριακῶν καρπῶν ἀπετέλει μίαν προσπάθειαν ἐντελῶς ἄκαρπον καὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐπιστημονικῶς εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι πρόσφορος διὰ τὴν βιομηχανικὴν παραγωγὴν ἐκεῖ μοιραίως θὰ στραφῶμεν, καὶ ὅτι λόγῳ τοῦ μικροῦ γεωργικοῦ κλήρου ἡ ὑπόστασις τῆς βαμβακοπαραγωγῆς εἶναι ἐπιβεβλημένη. Ἡ βαμβακοπαραγωγὴ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐξελίσσεται ἐν παλαιᾷ Ἑλλάδι εἰς ἀρκετὰ εὐχάριστον σημεῖον, ἐν Μακεδονίᾳ δὲ θὰ ἀποτελέσῃ, μετὰ τὸν καπνὸν—ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι θὰ ὑπερβῇ καὶ τὸν καπνόν—θὰ ἀποτελέσῃ τὸ πρῶτον προϊὸν τοῦ τόπου. Ἡ προσπάθεια τῶν παραγωγῶν ὅπως ἀποκτήσουν μίαν τιμὴν ἀνωτέραν ἀπὸ τὴν σημερινὴν, δὲν εἶναι προσπάθεια ἐμπορίας, δὲν εἶναι προσπάθεια εἰς τὸ νὰ κερδίσουν εἰς βάρος ὅλων τῶν ἄλλων, ἀλλὰ εἶναι προσπάθεια ὅπως ἐξασφαλίσουν εἰς τὸν ἑαυτὸν των ἕνα ἀνώτερον ἡμερομίσθιον ἀνεκτῆς καὶ ὑποφερτῆς γῆς. Ἡ ὑποτίμησις τοῦ προϊόντος ἀπὸ τοῦ 1928 ἕως σήμερον, ὡς ἐγὼ γνωρίζω, εἶναι περίπου ½, δηλαδὴ βάμβαξ ὁ ὁποῖος πωλεῖτο εἰς τὰς ἐπαρχίας 15, 16, 17 δραχ. ἐπωλήθη εἰς 7, 7½–8 δραχ. Ἑπομένως ἡ ὑποτίμησις αὐτὴ ἦτο ἀρκετὴ διὰ νὰ κινήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν παραγωγῶν, διὰ νὰ ἐπιζητήσουν τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος. Εἰς μὲν τὸ συνέδριον τῆς Λεβαδείας ἐζήτησαν οἱ παραγωγοὶ τὴν προστασίαν τὴν δασμολογικήν, ἐζήτησαν 15 δραχ. πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπερβολικόν. Ἀλλὰ εἰς τὸ συνέδριον τῶν Σερρῶν ἐξητάσθησαν καὶ αἱ δύο ἀπόψεις, ἐξητάσθη ἡ ἄποψις ἡ δασμολογική, κατὰ πόσον ἀπὸ γενικωτέρας οἰκονομίας εἶναι συμφέρουσα, ἐξητάσθη καί ἡ ἄλλη ἄποψις τῆς μονοπωλήσεως τοῦ προϊόντος. Καὶ ἂν δὲν φθάσωμεν ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰς τὴν κρατικοποίησιν, πάντως ἐκεῖ θὰ καταλήξωμεν. Τὸ συνέδριον τοῦτο κατέληξεν εἰς τὸ ὅτι προσφορώτερος τρόπος τῆς προστασίας τῶν παραγωγῶν εἶναι νὰ τελοῦν ὑπὸ τὴν κηδεμονίαν τοῦ Κράτους, δηλαδὴ τὸ Κράτος νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐμπορίαν τοῦ προϊόντος. Ἀνεγνώρισε βεβαίως τὸ συνέδριον τὰς δασμολογικὰς προστασίας τῶν ἄλλων προϊόντων καὶ ἀνεὗρεν, ὅτι μόνον διὰ τοῦ δασμοῦ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ προστατευθοῦν τὰ προϊόντα ἐφ’ ὅσον τὸ ἐμπόριον τῶν γεωργικῶν προϊόντων δὲν εἶναι ὀργανωμένον ἐπιστημονικῶς. Καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ ἐμπόριον τῶν γεωργικῶν προϊόντων εἶναι ἔκθετον τῶν μεσιτῶν καὶ τῶν ἐμπόρων, δὲν εἶναι σοβαρὸν νὰ λέγωμεν ὅτι θὰ ὠφεληθῇ ἡ παραγωγή. Τήν στιγμὴν ταύτην ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν τὰς δύο ἀπόψεις. Τὴν ἄποψιν τῆς δασμολογικῆς προστασίας καὶ τὴν ἄποψιν τῆς μονοπωλήσεως. Ἡμεῖς εἴμεθα κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς μονοπωλήσεως τοῦ προϊόντος, ὁπότε ζήτημα δασμολογικῆς προστασίας δὲν ὑπάρχει ἀλλὰ τὸ Κράτος αὐτὸ τοῦτο, ὡς ρυθμιστὴς τῶν γενικωτέρων συμφερόντων του ὡς ρυθμιστὴς τῆς καταναλώσεως, θὰ ἔφθανε διὰ νὰ δώσῃ τὴν μεγαλυτέραν ἀνωτέραν τιμὴν εἰς τὸ προϊόν ὥστε νὰ ἐξασφαλίσῃ ἕνα ἡμερομίσθιον ἀνώτατον εἰς τοὺς παραγωγούς. Ἐκεῖ τείνει ὁ σκοπὸς τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου. Βαθύτερον ἐξετάζων κανεὶς τὰ ζητήματα εὑρίσκει εἰς τὴν προσπάθειαν ὅλην αὐτὴν τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου, ἀνευρίσκει καὶ πάλιν τὴν στενότητα τοῦ γεωργικοῦ κλήρου. Ἡ στενότης αὐτὴ μοιραίως τὴν ὠθεῖ εἰς τὸ νὰ ζητῇ ἕνα ἡμερομίσθιον ἀνεκτὸν καὶ τὸ ἡμερομίσθιον αὐτὸ διὰ τοῦ δασμοῦ, γελοίου κατὰ τὴν γνώμην μου, τῆς 1½ δραχ. δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐξασφαλίσῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ βιομηχανία ἰσχυρίζεται ὅτι θίγεται ἀπὸ τὴν προστασίαν τῆς 1½ δρχ. Ἀλλὰ ἐὰν τοῦτο πράγματι θεωρηθῇ φόρος, τὸν φόρον αὐτὸν δὲν πρόκειται κατ’ οὐδένα λόγον νὰ τὸν πληρώσῃ ἡ βιομηχανία, ἀλλὰ θὰ τὸν πληρώσῃ ἡ κατανάλωσις. Καὶ ἡ κατανάλωσις ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἐπιβαρύνεται παρὰ κατὰ 1, 3% ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀνέπτυξεν, ἀσφαλῶς δὲ δὲν ἦτο δικαιολογημένον τὸ Lock-aut τῆς βιομηχανίας ἐναντίον τῶν συμφερόντων τῆς κοινωνίας.

§306Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ lock-aut πρόκειται περὶ ἁπλῆς διαμαρτυρίας.

§307Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρᾶξις ἡμῶν ὑπῆρξεν ἀπολύτως μία ἐπανάστασις ἐναντίον τῶν συμφερόντων τῆς πολιτείας καὶ φοβοῦμαι ὅτι ἔχετε βαθυτέρους σκοπούς. Τὸ μὲν ἵνα συγκρατήσητε τὴν πολιτείαν εἰς τὸ νὰ λάβῃ μέτρα προστατευτικὰ περισσότερα διὰ τὴν βαμβακοπαραγωγὴν— ἂν καὶ σεῖς ἀναγνωρίζετε ὅτι ἂν αὐτὴ δὲν λάβῃ τουλάχιστον 10–12 δρχ. κατ’ ὀκᾶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ, ἀλλὰ οὔτε καὶ νὰ ζήσῃ—τὸ δὲ φοβοῦμαι ὅτι ἡ προσπάθεια τείνει—ἐλπίζω νὰ διαψευσθῶ ἀπὸ τὰ πράγματα—τείνει εἰς τὸ νὰ ἐκκαθαρίσητε καὶ τὸ προσωπικόν σας ἀλλὰ καὶ νὰ ζητήσητε καὶ ἡμερομήσθια τὰ αὐτά.

§308Π. ΚΥΡΤΣΗΣ. Οὔτε αὐτὸ εἶναι ἀληθές.

§309Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως μὲ τὴν πρᾶξιν σας αὐτὴν ἀποβλέπετε μὲ ἕνα σμπάρο εἰς δύο τρυγώνια. Αὐτοὶ εἶναι οἱ πραγματικοὶ λόγοι τοῦ λὸκ–ἄουτ. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ μικρὸς γεωργικὸς κλῆρος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκρατήσῃ τὴν οἰκονομίαν τὴν ἐντατικήν, προβάλλει ἐνώπιόν μας τὸ ζήτημα τῆς διατηρήσεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας. Ἐκ τῆς φορολογίας αὐτῆς ἐκείνη ἡ ὁποία προσεκόμισε κέρδη εἶναι ἡ βιομηχανία, ἥτις ἀνέπτυξεν ἐργοστάσια, ἐδημιούργησε νέα ἐργοστάσια. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνα λάθος εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ὑπάρχει εἰς τὸ ἑξῆς σημεῖον, ὅτι οὔτε αἱ βιομηχανίαι εἶναι κατάλληλοι νὰ ἀποδώσουν ὅσα πρέπει νὰ ἀποδώσουν, ἀλλ’ οὔτε καὶ τὸ ἐργατικόν σας προσωπικὸν εἶναι ἱκανὸν νὰ ἀποδώσῃ τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἀποδώσῃ, καὶ τὰ σπασμένα τὰ δικά σας δὲν μπορεῖ νὰ τὰ πληρώσῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον βιομηχανία μὴ βιώσιμος νὰ προστατεύεται.

§310Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ τί θὰ κάμωμεν 24.000 ἐργάτας;

§311Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν πρόκειται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ προστατεύωνται, θὰ τοὺς προστατεύετε διὰ τοῦ Κράτους κρατικοποιοῦντες τὴν βιομηχανίαν. Ἡμεῖς λέγομεν ὅτι δὲν μπορεῖτε νὰ ἐκμεταλλεύεσθε τὴν παραγωγήν. Εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ ἐπιτελέσητε καὶ τὸ ἐμπόριον, ἀλλὰ καὶ νὰ αὐξήσετε καὶ τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ ἐργάτου. Τὸ ἐμπόριον θὰ ἐπιτελέσῃ ἐὰν μονοπωλήσητε, ἐὰν συγκεντρώσετε τὸ προϊόν. Δύνασθε νὰ ὑποχρεώσετε στρατόν, στόλον, ἰδιωτικὰ σχολεῖα, καὶ τὰ παιδιὰ νὰ φορέσουν βαμβακερὰ ἀπὸ τὸν τόπον τὸν δικόν μας. Καὶ ὅταν αὐτὸ γίνῃ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι θὰ δυνηθῆτε νὰ δώσετε ζωὴν εἰς τὴν βαμβακοπαραγωγήν. Ἐὰν εἶναι ἐπιτετραμένον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ βιομηχανία νὰ ὑφίσταται ὅσα ὑφίσταται, ἐὰν δὲν πρέπει νὰ κλείσουν ὡρισμέναι βιομηχανίαι, ἐὰν δὲν πρέπει ἄλλαι βιομηχανίαι νὰ βελτιώσουν τὰ μηχανήματα των, ἀλλὰ καὶ τὸ προσωπικόν τους νὰ τὸ καταστήσουν ἱκανὸν νὰ παραγάγῃ περισσότερα, ἡ Κυβέρνησις εἰς αὐτὸ πρέπει νὰ ἀποδώσῃ μεγαλυτέραν σημασίαν. Ἐνθυμοῦμαι ὁ ἀξιότιμος διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τὴν τελευταίαν του ἔκθεσιν λέγει ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ καταβάλλῃ συντόνους προσπαθείας συγκεντρώσεως τῶν ὁμάδων τῶν βιομηχάνων καὶ διὰ τοὺς περιορισμοὺς τῶν μικρῶν νὰ ἐξοικονομηθοῦν τὰ ἔξοδα. Τοῦτο, μέν, μέχρι τοῦδε δὲν ἔγινε, ἀλλ’ ἀνέπτυξε νέας βιομηχανίας νέας ἑταιρείας διὰ νὰ εἶναι μέτοχος, νὰ κερδίζῃ. Αἱ βιομηχανίαι παραπονοῦνται ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἀνθέξουν εἰς τὸν μεγάλον τόκον. Τὸ ἴδιον παράπονον ἔχει ὁ γεωργικὸς κόσμος, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ πληρώνῃ μέ μεγάλον τόκον τὰ δάνεια του. Τὸ Κράτος ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιβάλλεται εἰς τὴν σημερινὴν περίστασιν καὶ νὰ ρυθμίζῃ τὰ ζητήματα ὡς ἐπιβάλλεται.

§312Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῖα ζητήματα; Νὰ ἐπέμβῃ τὸ Κράτος νὰ ρυθμίζῃ τὸ ζήτημα τοῦ τόκου, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα; Πρέπει νὰ ἔχωμεν τό αἴσθημα τῆς εὐθύνης πρὸς τὸν κόσμον αὐτόν, τὸν ὁποῖον παραπλανῶμεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν αὐτά.

§313Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης τὸ ἔχω ἀρκετά. Τὸ κεφάλαιον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκομίζῃ ὅσα συνεκόμιζε μέχρι τοῦδε, ὅταν αἱ βιοτεχνίαι, τὰ μικρὰ ἐπαγγέλματα πιέζωνται ἀπὸ τὸν βαρὺν τόκον.

§314Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πιέζονται, ἀλλὰ δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς διὰ νὰ βοηθοῦν. Θὰ ἐργασθῶμεν διὰ νὰ προσελκύσωμεν ξένα κεφάλαια.

§315Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον τὸ μεγαλύτερον κεφάλαιον εἶναι συγκεντρωμένον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, εἶναι δειναὶ περιστάσεις καὶ ἐπιβάλλεται ἐπέμβασις ὥστε νὰ ὑποχωρήσῃ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ τόκου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ κοινωνικὴν ἀνάγκην ὑψίστης σημασίας. Δὲν λέγομεν ἡμεῖς νὰ μπῆτε στὰς Τραπέζας νὰ τοὺς κάνετε γιαλιὰ τὰ πράγματα.

§316Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠξεύρετε τὰ ἁπλούστερα τῶν πραγμάτων, κ. Ἀνθρακόπουλε. Δὲν ἠξεύρετε ὅτι μᾶς λέγουν: πῶς θὰ ἐλαττώσωμεν τοὺς τόκους ὅταν σεῖς τὸ Κράτος πληρώνετε 8½% διὰ τὰ ἀνταλλάξιμα; Ὅταν εὑρίσκῃ ὁ ἄνθρωπος νὰ δώσῃ 8½ πῶς θὰ μοῦ φέρῃ τὰ χρήματα φθηνότερα; Διότι ὡς γνωρίζετε τὰ κεφάλαια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι αἱ καταθέσεις. Πῶς δὲν τὰ βλέπετε αὐτὰ τὰ στοιχειώδη καὶ ἔρχεσθε ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ λέγετε αὐτά;

§317Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπω, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὡρισμένα πράγματα στοιχειώδη τὰ ὁποῖα δὲν ἐδιορθώθησαν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, γνωρίζετε, ὅτι ἔχει καταθέσεις νομικῶν προσώπων καὶ τὰς ἐκμεταλλεύεται. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν καλλυμμάτων παρὰ τὴν προσπάθειάν της τὸ μεγαλύτερον μέρος κατεκράτησε δι’ ἑαυτήν.

§318Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔδωσε αὐτὸ ποὺ τῆς ἐζητήσαμεν. Οὔτε διὰ τὰς καταθέσεις τῶν νομικῶν προσώπων πρέπει νὰ κατηγορῆτε διότι τὰς ἔχω δυνάμει τῆς συμβάσεως.

§319Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιθυμία σας εἰς τὸ ζήτημα τῶν καλυμμάτων νὰ πραγματοποιηθῇ ὁλόκληρος δὲν κατέστη δυνατή. Τὴν ἐσωτερικήν σας ἐπιθυμίαν θὰ δυνηθῆτε νὰ τὴν ἐκδηλώσητε διὰ πραγματικοῦ νόμου. Διότι, ὅταν ἡ γεωργία καὶ ἡ βιομηχανία ὑποφέρει, ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ πάρῃ τὰ χρήματα τῶν διαφόρων νομικῶν προσώπων καὶ τὰ κληροδοτήματα, τὰ ὁποῖα διὰ συμβάσεως πρέπει νὰ κατατίθενται εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ νὰ τὰ δώσῃ εἰς τὴν γεωργίαν καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ νὰ κανονίσῃ τὸ Κράτος τὸν τόκον ὅπως, συμφέρει εἰς τὸ σύνολον τῶν πολιτῶν. Ἐλέγομεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὴν τελικὴν λύσιν εἰς τὸ πρόβλημα τῆς βαμβακοπαραγωγῆς δὲν τὴν εὑρίσκομεν ἡμεῖς παρὰ μόνον εἰς τὴν μονοπωλιακὴν διασάφισιν τοῦ Κράτους. Ὀφείλει δὲ ἐκ παραλλήλου ἡ βιομηχανία τῆς κλωστοϋφαντουργίας, ὅπως παρουσιάζεται σήμερον, νὰ ὑποστῇ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους, ἐὰν λειτουργῇ καλῶς καὶ ἐὰν οἱ ἐργάται αὐτῆς μισθοδοτοῦνται καλῶς, διότι ἐὰν πάρῃ κανεὶς τὴν μισθοδοσίαν τῶν δικῶν μας ἐργατῶν τῆς βιομηχανίας αὐτῆς πρὸς τὴν τῶν Ἄγγλων θὰ ἴδῃ, ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορά· τὴν στιγμὴν δὲ ποὺ ἡ βιομηχανία αὐτὴ τόσον προστατεύεται ἀπὸ τὸ Κράτος διὰ νὰ δυνηθῇ ν’ ἀνθέξῃ εἰς ἕναν συναγωνισμὸν τῆς Ἰταλικῆς βιομηχανίας, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ προστασία αὐτὴ νὰ δίδεται εἰς ὄφελος ὡρισμένων ἀνθρώπων.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Συμεωνόγλου.

§321Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀξιολύπητον πῶς κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις, ἡ Βουλή, οἱ βιομήχανοι, οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ καὶ οἱ ἐργάται τῶν βαμβακοεργοστασίων νὰ χωρισθοῦν εἰς διάφορα κόμματα καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ ἕνας ἐναντίον τοῦ ἄλλου θεωρίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ὀρθαί.

§322Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ποῖος πταίει;

§323Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Θὰ σᾶς εἴπω. Ἀλλὰ περὶ τίνος πρόκειται; Οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, οἱ βαμβακοεργοστασιάρχαι καὶ οἱ ἐργάται τῶν βαμβακοεργοστασίων. Πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ τρία αὐτὰ στοιχεῖα ἀντὶ νὰ ἑνωθοῦν μαζὶ καὶ νὰ προσπαθήσουν νὰ προοδεύουν καὶ οἱ βαμβακοπαραγωγοί, καὶ οἱ βιομήχανοι καὶ ἐργάται τῶν ἐργοστασίων διὰ νὰ ἀπολαμβάνουν κἄτι περισσότερον καὶ διὰ νὰ καλλιτερεύσουν τὴν θέσιν των, σήμερον νὰ εἶναι χωρισμένα; Οἱ ἐργάται ἐγκατέλειψαν τὰ ἐργοστάσια, οἱ ἐργοστασιάρχαι ἐγκατέλειψαν τὰ ἐργοστάσια. Ἐδῶ ἐνεργοῦμεν σἂν νὰ πρόκειται νὰ κάμωμεν μίαν ταξικὴν πάλην.

§324Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ταξικὴ πάλη εἶναι.

§325Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Βαμβακοπαραγωγὴ θὰ εἰπῇ βαμβακοβιομηχανία, καὶ δὲν μπορεῖ νὰ προαχθῇ ἡ βαμβακοπαραγωγὴ ἄνευ τῆς βαμβακοβιομηχανίας. Αὐτὴ εἶναι θεωρία ἰδική μου καὶ ἀποτέλεσμα πολυετοῦς πείρας. Ἐγὼ κατηγορῶ τοὺς πάντας καὶ σένα καὶ τοὺς ἄλλους εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ποὺ κατώρθωσε νὰ χωρίσῃ αὐτὰ τὰ τρία στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ χωρισθοῦν. Ἐὰν δὲ ἡ βαμβακοβιομηχανία ἔπαυσε καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ἐργασθῇ ἔπρεπε οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ νὰ κάμουν τὸ πᾶν νὰ βοηθήσουν τὴν βαμβακοβιομηχανίαν. Εἶναι ἀχώριστα τὰ ζητήματα αὐτά. Νομίζω ὅτι ἔγινε μία κακὴ συνεννόησις.

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης.

§327Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω καὶ νὰ ἐξάρω τὰ εὐεργετικὰ μέτρα τὰ ὑπέρ τῆς βαμβακοπαραγωγῆς τὰ λαμβανόμενα διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Ὀφείλω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ κατακρίνω ὡς ἀχαρακτήριστον τὴν στάσιν ἐκείνην τῶν βιομηχάνων, οἱ ὁποῖοι ἀντὶ ἐκ πνεύματος ἀλληλεγγύης μεταξὺ τῶν ἐργαζομένων τάξεων νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν μικρὰν αὐτὴν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν ἐπὶ τοῦ ἐξ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένου βάμβακος ἠθέλησαν ὡς ὁ κ. εἰσηγητὴς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐδήλωσε ἰταμότατα νὰ ἀπειλήσουν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοῦ κλεισίματος τῶν ἐργοστασίων των καὶ διὰ τῆς ἐκδιώξεως ἐκ τῶν ἐργασιῶν των 25000 ἐργατῶν. Ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ὀφείλει νὰ ἐπιδείξῃ ἐρρωμένην ἀντίστασιν εἰς τὴν στάσιν αὐτὴν τῶν βιομηχάνων καὶ ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν μὲ πᾶσαν θυσίαν νὰ προστατεύσῃ τοὺς μεγάλους πληθυσμοὺς τῶν βαμβακοκαλλιεργητῶν οἱ ὁποῖοι ὡς γνωστὸν πολὺν κρίσιν διατρέχουν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι διὰ τῶν λαμβανομένων ἡ βελτίωσις ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς ποιότητος τοῦ βάμβακος ἐν Ἑλλάδι ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ αὔξησις τῆς ἀποδόσεως τῆς γῆς θέλει ἐπιφέρει ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τῶν δύο τάξεων καὶ τῶν καλιεργητῶν καὶ τῶν βιομηχάνων. Ἡ ἀπόλυτος δηλονότι συνεργασία τῶν δύο τούτων τάξεων εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ προαγάγῃ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν καὶ θὰ ἐπιφέρῃ τὴν γαλήνην μεταξὺ τῶν δύο τάξεων αἱ ὁποῖαι σήμερον ἐνῷ ἀπολύτως εἶναι συνδεδεμέναι, μία μικρὰ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ γεννήσῃ ζήτημα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία ἠθέλησεν νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς καὶ νὰ ἀνακουφίσῃ καὶ τοὺς καλλιεργητὰς καὶ τὰς ἐργαζομένας τάξεις ἀφ’ ἑτέρου. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν πρότασίν μου τὴν ὁποίαν καὶ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἔκαμον καὶ νὰ θεωρῶ ὅτι ἡ ἐπέμβασις ἡ ὁποία σήμερον γίγνεται εἰς τοὺς βιομηχάνους εἶναι πράγματι ἐλαχιστοτάτη ἀπέναντι τῶν ὠφελειῶν τὰς ὁποίας θέλει ἐπιφέρει ὁ ἀγροτικὸς κόσμος εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Νομίζω δὲ ὅτι δὲν ἦτο ἄσκοπον νὰ μελετηθῇ κατὰ πόσον ἦτο δυνατὸν ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκείνη τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἡ ὁποία ἀναγράφεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡμῶν ἐξ 1.000.000 ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξοικονομηθῇ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ καὶ ἐὰν ὁ φορολογικὸς δασμὸς ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιβάλλεται εἰς 1.50 ἀνήρχετο τοὐλάχιστον εἰς 2.50 δραχ. ὁπότε ἡ αὔξησις πάλιν εἰς τὴν βιομηχανίαν δὲν θὰ ἦτο παρὰ ἐλαχίστη ἀπέναντι τῶν μεγάλων ὠφελειῶν, τὰς ὁποίας θὰ προσφέρωμεν εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος. Συνιστῶ λοιπόν, κύριοι βουλευταί, τὴν ταχυτέραν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου, διότι ἡ ἔκρυθμος αὐτὴ κατάστασις ἐπιφέρει ζημίας ἀνυπολογίστους εἰς τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν ἡμῶν.

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως.

§329Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ Βουλή, βλέπω, κατὰ μεγάλην πλειοψηφίαν ἀποδέχεται τὰ μέτρα τὰ ὁποία θέλει νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸς προστασίαν τῆς βαμβακοπαραγωγῆς. Ἐπροξένησε ἀληθῶς ἀλγεινὴν ἐντύπωσιν ἡ συμπεριφορὰ τῶν βιομηχάνων οἱ ὁποῖοι ἀντὶ νὰ προσέλθουν οἱ ἴδιοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἐκθέσουν ἐὰν νομίζουν ὅτι εἶχον δίκαιον εἰς τὰς ἀπόψεις των καὶ ζητήσουν καὶ αὐτοὶ ἀνταλλάγματα, ἂν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ βιομηχανία νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὸν ἐλάχιστον αὐτὸν δασμὸν τοῦ βάμβακος, ἀντὶ λέγω νὰ ζητήσουν μίαν μελέτην καὶ μίαν ἐξακρίβωσιν τῆς πραγματικῆς καταστάσεως ἐκήρυξαν τὸν πόλεμον καὶ ἠθέλησαν νὰ ἀντιτάξουν εἰς τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως τὰς χιλιάδας τῶν ἐργατῶν τὰς ὁποίας ἀπασχολοῦν οἱ βιομήχανοι. Εὐτυχῶς οἱ ἐργάται δὲν ἐνέπεσαν εἰς τὴν παγίδα καὶ ἐδήλωσαν ὅτι εἶναι ἀλληλέγγυοι πρὸς τοὺς ἀγρότας, ἀπέδειξαν δηλαδὴ οἱ ἐργάται ὅτι ἔχουν πολὺ μεγαλειτέραν συναίσθησιν τῆς ἀλληλεγγύης ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑπάρχει μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποζοῦν ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποζοῦν ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς τῆς παραγωγῆς τοῦ βάμβακος. Διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι καὶ αἱ δύο αὐταὶ τάξεις ἐξαρτῶνται ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλην. Οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ ἐὰν ζητοῦν τὴν αὔξησιν τῆς δασμολογικῆς προστασίας δὲν τὴν ζητοῦν ἀπὸ καμμίαν πλεονεκτικὴν διάθεσιν, διότι ἡ ἐλάττωσις τῆς τιμῆς τοῦ βάμβακος κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη κατά 30% καὶ ἡ ἐλάττωσις τῆς τιμῆς τῶν ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων κατέστησαν τὴν θέσιν τῶν παραγωγῶν πολὺ δυσάρεστον καὶ δι’ αὐτὸ ὁ μόνος τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ἐνόμιζαν ὅτι μποροῦν νὰ καλλιτερεύσουν τὴν θέσιν των θὰ ἦτο ἡ αὔξησις εἰς πολὺ μεγαλείτερον βαθμὸν παρ’ ὅτι γίνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου. Ἀντιτάσσεται ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκομίσῃ ἡ παραγωγὴ μεγαλεῖτερα κέρδη ἐὰν ἐφρόντιζον νὰ συλλέγουν τὸν βάμβακα μὲ μεγαλειτέραν ἐπιμέλειαν ἂν τὸν ἐκαθάριζον ἂν ἐκλέγουν καταλληλότερον σπόρον καὶ ἂν τὸν ἀπολυμένουν κλπ. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἡ κατηγορία ἡ διατυπουμένη ἀπὸ τοὺς βιομηχάνους ὅτι δηλαδὴ οἱ παραγωγοὶ ἀναμιγνύουν ξένας ὕλας, ὅτι διὰ μεγαλυτέρας τεχνιτῆς παραγωμένης ὑγρασίας αὐξάνουν τὸ βάρος τοῦ βάμβακος καὶ ὅτι ἐκ τοῦ κακοῦ καθαρισμοῦ καταστρέφουν τὸ πλεονέκτημα τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ βάμβαξ νὰ ἔχῃ μακρὰς ἶνας, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἡ κατηγορία αὐτὴ δὲν ἀποδεικνύεται βάσιμος δὲν ἀρνούμεθα ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ καὶ μία προσπάθεια πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν ἀλλ’ ἡ προσπάθεια αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀπόδοσιν ἄμεσον. Ἐξ ἄλλου δὲν μπορεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ κατὰ 1½ δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ὅτι αὐτὸ καὶ μόνον μπορεῖ νὰ σώσῃ τὴν κατάστασιν. Θὰ χρειασθῇ καὶ ἡ μικρὰ αὔξησις τῆς τιμῆς νὰ γίνῃ, καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, νὰ καταβληθῇ κάθε προσπάθεια βελτιώσεως τοῦ εἴδους καταπολεμήσεως τῶν ἀσθενειῶν, καλλιτερεύσεως τῆς περισυλλογῆς κλπ. Ὥστε ὅλ’ αὐτὰ τά ἐπιχειρήματα δὲν εἶναι δικαιολογημένα. Οἱ βιομήχανοι δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψει τὸ ἑξῆς πρᾶγμα, ὅτι ὁ γεωργικὸς κόσμος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος καταναλίσκει κυρίως τὰ προϊόντα τῆς νηματουργίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι ὅπως ἰσχυρίζονται οἱ ἴδιοι λόγῳ τοῦ εἴδους τοῦ δασμοῦ τοῦ ἐπιβαλλομένου κατὰ βάρος καὶ ὄχι κατ’ ἔκτασιν, ἔχει συντελέσει ὥστε οἱ βιομήχανοι νὰ παράγουν χονδρὰ εἴδη καταναλισκόμενα κυρίως ἀπὸ τὸν γεωργικὸν κόσμον. Οἱ γεωργοὶ δηλαδὴ εἶναι οἱ καταναλωταὶ τῶν προϊόντων αὐτῶν καὶ εἶναι φυσικὸν αὐτοὶ οἱ παραγωγοὶ νὰ ἀξιοῦν ὅπως καταστῇ ἡ θέσις των τοιαύτη ὥστε νὰ εἶναι ἱκανοὶ νὰ καταναλίσκουν τὰ προϊόντα τῆς βιομηχανίας. Μία στοιχειώδης δηλαδὴ οἰκονομολογικὴ ἀντίληψις εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἔλλειψεν ἀπὸ τοὺς βιομηχάνους, ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχυθῇ ὁ καταναλωτὴς διὰ νὰ μπορέσουν νὰ ζήσουν οἱ βιομήχανοι. Δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα: ὅτι οἱ γεωργοί μας ἔχουν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς ἐπεκτάσεως τῆς βαμβακοκαλλιεργείας διότι στερούμεθα εἰδῶν καλλιεργείας τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐναλλάσσωνται μὲ τὴν καλλιέργειαν τῶν σιτηρῶν. Ὁ δὲ βάμβαξ εἶναι ἓν εἶδος τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς ἀναπλήρωσιν τῆς καλλιεργείας τῶν σιτηρῶν. Δηλαδὴ εἰς τὴν γεωργίαν μας ἔχει μίαν μεγίστην σπουδαιότητα, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ καπνὸς προσκόπτει εἰς τὴν κατανάλωσιν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σταφίς, τὸ λάδι, προσκόπτουν ἐπίσης, νὰ εὕρωμεν εἴδη καλλιεργείας τῶν ὁποίων ἡ κατανάλωσις νὰ γίνεται εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἡμεῖς εἰσάγομεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ περὶ τὸ ἓν δισεκατομμύριον ὑφάσματα καὶ εἰσάγομεν ὑπὲρ τὰ 100 ἑκατομμύρια βάμβακος. Λοιπὸν εἶναι στοιχειώδης οἰκονομολογικὴ ἀντίληψις νὰ ἐνισχύσωμεν καὶ τὴν παραγωγὴν αὐτὴν ἡ ὁποία καὶ τοὺς γεωργοὺς προάγει καὶ τὴν ὅλην γεωργικὴν οἰκονομίαν τακτοποιεῖ εἰς τὸν τόπον. Αἱ μεγάλαι διαμαρτυρίαι τῶν βιομηχάνων, νομίζω ὅτι εἶναι ἀστήρικτοι διότι ἀντὶ οἱ βιομήχανοι νὰ δίδουν συμβουλὰς εἰς τὸν κόσμον τὸν παραγωγικὸν περὶ καλλιτερεύσεως τοῦ τρόπου τῆς καλλιεργείας, τῆς συλλογῆς κλπ. θὰ ἔπρεπε νὰ δώσουν ἓν μεγάλῳ μέτρῳ αὐτὰς τὰς συμβουλὰς εἰς τοὺς ἰδίους ἑαυτούς των διότι ἡ δημιουργία 80 ἐργοστασίων κλωστοϋφαντουργίας ἐν Ἑλλάδι ἀποδεικνύει ὅτι ἀπὸ βιομηχανικῆς ἀπόψεως εὑρισκόμεθα εἰς μεγάλην καθυστέρησιν. Μποροῦν νὰ ὑπάρχουν καὶ ὑπάρχουν βεβαίως ἐργοστάσια προηγμένα ἀλλὰ γενικῶς ὁ μέσος ὅρος αὐτῶν δὲν εἶναι βέβαια εἰς τὴν περιοπὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ εἶναι δηλαδὴ δὲν ἐφαρμόζουν τὰς τελευταίας μεθόδους τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἐφαρμόζουν διὰ νὰ γίνῃ καλὴ καὶ ἐφθηνὴ παραγωγή. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει ἀδιστάκτως νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ μάλιστα μὲ ποιάν τινα ἀκόμη ἴσως αὔξησιν τῆς δασμολογικῆς προστασίας ἡ ὁποία καὶ ὑπεστηρίχθη ἄλλωστε. Ἂν ἠθέλομεν εὑρεθῇ πρὸ παντελοῦς ἀντιστάσεως τῆς βιομηχανίας πρέπει νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν μονοπώλησιν τοῦ ἐμπορίου τοῦ βάμβακος ἐφ’ ὅσον οἱ βιομήχανοι ἤθελον προτάξει πλήρη ἄρνησιν, εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Κράτους εἰς τὴν λειτουργίαν δι’ ὀργανισμῶν τοὺς ὁποίους ἤθελεν δημιουργήσει τὸ Κράτος ἐφ’ ὅλων τῶν ἐργοστασίων—διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὸν δρόμον οὔτε τὰς 25.000 ἐργάτας, οὔτε τοὺς παραγωγοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν μεγάλην ἀνάγκην τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν διὰ νὰ καταναλώσουν τὸ βαμβάκι. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερίας ἤθελον νὰ ὑποβάλω μερικὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἠμπορεῖ νὰ ὑποβάλῃ κανεὶς ὅταν ἔλθῃ ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις ἀλλὰ θέλω νὰ ἐκφέρω μερικὰ συμπεράσματα. Οἱ παραγωγοὶ ἐζήτησαν καὶ περὶ αὐτοῦ—δὲν ἔχουν ἄδικον—τὸ ἰνστιτοῦτον τοῦ βάμβακος ν’ ἀποτελέσῃ παράρτημα τοῦ σταθμοῦ καλλιτερεύσεως φυτῶν. Δὲν ὑπάρχει δηλαδὴ ἀνάγκη νὰ κάμωμεν ἰδιαίτερον ὀργανισμὸν πολυδάπανον ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ αὐτὸ τὸ ἰνστιτοῦτον καὶ ὡς παράρτημα τοῦ σταθμοῦ καλλιτερεύσεως φυτῶν ὁ ὁποῖος εἶναι πραγματικὰ ἄριστος καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἶχεν ὡς προορισμὸν τὸ ἰνστιτοῦτον νὰ μεριμνᾷ διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ σπόρου καὶ τοῦ τρόπου τῆς καλλιεργείας καὶ τῆς περισυλλογῆς. Οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ ἐπιθυμοῦν ἐκτὸς τοῦ παραρτήματος αὐτοῦ τοῦ ἰνστιτούτου καὶ ἕν ταμεῖον ἀμύνης τῆς βαμβακοπαραγωγῆς τὸ ὁποῖον θὰ εἶχε καὶ σκοποὺς ἄλλως ἐναρμονίσεως τῶν συμφερόντων βιομηχανίας καὶ παραγωγῆς. Αὐτὸ εἶναι ἄξιον μελέτης πραγματικῆς καὶ θὰ συνίστων εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ μελετήσῃ. Ἐκτὸς τούτου καὶ τὸ ἰνστιτοῦτον ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐγκατασταθῇ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ἀκριβῶς ἡ βαμβακοπαραγωγὴ δηλαδὴ εἰς τὴν περιφέρειαν Θεσσαλονίκης, εἰς τὰς Σέρρας ἢ εἰς τὴν Λεβάδεια, ὥστε ἡ ἐπίδρασίς του νὰ καθίσταται ἄμεσος καὶ μεγαλυτέρα. Αὐτὰ νομίζω εἶναι ἄξια μεγάλης προσοχῆς. Ἐπίσης ἐὰν ποτὲ ἤθελον ἐπιμείνει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἵδρυσιν μεγαλυτέρου ὀργανισμοῦ θὰ ἔπρεπε ἡ ἐκπροσώπησις τῶν γεωργικῶν ὀργανώσεων νὰ ἦτο σοβαρὰ καὶ νὰ μετέχουν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀντιπροσώπων καὶ τὰ ἐπιμελητήρια ὅλων τῶν περιφερειῶν αἱ ὁποῖαι παράγουν βάμβακα. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω ἐν σχέσει πρὸς τὸν διευθυντήν. Ὅπως διατυποῦνται τὰ προσόντα τοῦ διευθυντοῦ ἀποτελοῦν μίαν φωτογραφίαν τοῦ προσώπου τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διορισθῇ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω. Δηλαδὴ ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι ἡ φορολογία ἡ ἐπιβαλομένη εἶναι ἐλαχίστη καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μία μεγαλυτέρα αὔξησις. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ ἐκκρεμότης ἥτις δημιουργεῖ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἠθελήσαμεν νὰ ἐπιτύχωμεν ὑπὲρ μιᾶς τάξεως μίαν λύσιν ἄδικον καὶ ἐπιζήμιαν διὰ τὴν ὅλην Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν. ,... (χειροκροτήματα).

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§331Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἐξ ὅσων ἀνέπτυξαν καὶ οἱ ὑποστηρίζοντες τὰς ἀπόψεις τῶν παραγωγῶν καὶ οἱ ὑποστηρίζοντες τὰς ἀπόψεις τῶν βιομηχάνων νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ προκύψῃ—οὔτε καὶ δύναται νὰ προκύψῃ—ἀμφιβολία ὅτι ἡ φορολογία κατὰ τὸ νομοσχέδιον τίθεται χάριν τοῦ ἰνστιτούτου τὸ ὁποῖον ἱδρύεται διὰ τὴν καλλιτέρευσιν καὶ αὔξησιν τῆς παραγωγῆς τοῦ βάμβακος. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ὄχι μόνον τῶν παραγωγῶν ἀξίωσις, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν βιομηχάνων. Τὸ ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψει, τῶν βιομηχάνων λέγει τὰ ἑξῆς: Τὴν ἀνάγκην τῆς ἱδρύσεως (ἀναγινώσκει). Ἐξ αὐτῶν τούτων τὰ ὁποῖα οἱ ἀστοὶ οἱ βιομήχανοι ὑποστηρίζουν προκύπτει ὅτι αὐτὸ τὸ ἰνστιτοῦτον τὸ ὁποῖον θὰ ἱδρυθῇ διὰ μιᾶς χορηγίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους καὶ συνεπείᾳ μιᾶς φορολογίας ἡ ὁποία προστίθεται, θὰ χρησιμεύσῃ οὐχὶ μόνον διὰ τοὺς παραγωγούς, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς βιομηχάνους. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως λοιπὸν ταύτης ὅταν ἐξετάσῃ τις τὸ νομοσχέδιον δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ καμμίαν ἀμφιβολίαν κατὰ τῆς παραδοχῆς τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει, ἀνεξαρτήτως παντὸς ἄλλου λόγου ὅτι δηλαδὴ εὑρισκόμεθα εἰς μίαν στενόχωρον θέσιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραγωγὴν καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ παραμελήσωμεν ἕν εἶδος ὡς ὁ βάμβαξ ὁ ὁποῖος ἔχει στάδιον καταναλώσεως ἐν τῇ χώρᾳ μας. Ἀλλὰ ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ἐγειρόμενον καὶ τὸ ὁποῖον θὰ δύναται νὰ στραφῇ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ βιομήχανοι παραπονοῦνται εἰς τοῦτο: ὅτι μὲ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ ὡς ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ εἰς τὸν βάμβακα δὲν κερδίζουν. Νομίζουν μάλιστα, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ὑπομνημάτων των, ὅτι καὶ θὰ ζημιωθοῦν. Ἐὰν θὰ ζημιωθοῦν ἢ ὄχι καὶ κατὰ πόσον θὰ ζημιωθοῦν δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ ἐξετάσω, δύσκολον δ’ εἶναι ἄλλως τε, κατὰ τοιαύτην ὥραν νὰ ἀποδειχθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ποία εἶναι ἡ εἰς τοὺς βιομηχάνους ἐπερχομένη ζημία καὶ κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ ἀποφευχθῇ. Ἔχω ὅμως ἓν περιστατικὸν ἀρκετὰ ἐνδεικτικὸν ὑπὲρ ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζονται οἱ βιομήχανοι: ὅτι δὲν δύνανται ν’ ἀνταποκριθῶσιν. Ἐγένετο δημοπρασία ἐδῶ τοῦ δημοσίου καὶ παρὰ τὴν προστασίαν ἡ ὁποία χορηγεῖται μέχρι 30% κατὰ προτίμησιν τῶν ἐγχωρίων προϊόντων δὲν κατωρθώθη ν’ ἀνταποκριθοῦν ἀπέναντι τῶν ξένων καὶ ἡ προμήθεια ἐδόθη εἰς τοὺς ξένους. Δὲν εἶναι δυνατὸν, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ τόπου, νὰ μὴ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει τὸ δεδομένον τοῦτο καὶ ν’ ἀδιαφορήσῃ ὅσον ἀφορᾷ τὴν βιομηχανίαν τοῦ βάμβακος καὶ τὴν κλωστοϋφαντουργίαν ἐν Ἑλλάδι. Τοῦτο δὲν εἶναι ἁπλῶς πρὸς προστασίαν τῆς βιομηχανίας ἀλλὰ χρησιμεύει καί διὰ τὴν προστασίαν τῆς παραγωγῆς. Θεωρῶ λίαν ἐσφαλμένον τὸ λεχθέν, ἴσως ἐν τῷ ὑπερβολικῷ ζήλῳ πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν παραγωγῶν, ὅτι πρέπει νὰ τείνωμεν κατὰ τίνα τρόπον θὰ φθάσωμε ὥστε οἱ παραγωγοὶ νὰ ἐξάγουν τὸν βάμβακα ἔξω καὶ νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν βιομηχανίαν ἐνταῦθα. Εἰς τοῦτο οὐδέποτε πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν. Εἶπον καὶ ἄλλοτε, δὲν ἔχομεν ἐδῶ πολλὰς βιομηχανίας αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ προαχθῶσιν, ἀλλὰ ὀφείλομεν νὰ τὰς προστατεύομεν ὥστε νὰ προαχθῶσιν αἱ βιομηχανίαι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι πρὸ παντὸς ἔχουν τὰς πρώτας ὕλας ἐν Ἑλλάδι. Μία ἐκ τῶν βιομηχανιῶν αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ βιομηχανία τῆς κλωστοϋφαντουργείας. Ἐὰν λοιπὸν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἔχομεν νὰ προστατεύσωμεν τὴν παραγωγὴν τοῦ βάμβακος καὶ ἡ ὁποία προστατεύεται διὰ τοῦ ἰνστιτούτου, ἀφ’ ἑτέρου τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἔχομεν νὰ προστατεύσωμεν τὴν κλωστοϋφαντουργίαν ἥτις καὶ αὐτὴ προστατεύεται διὰ τοῦ ἰνστιτούτου, πρέπει νὰ ἴδωμεν κατὰ τὶ θὰ εὑρεθῇ ἐν μειονεκτικῇ θέσει μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δασμοῦ αὐτοῦ καὶ νὰ τῆς παράσχωμεν τὰς ἀναλόγους βοηθείας. Μία δὲ βοήθεια εἶναι νὰ προτιμήσωμεν ἀπολύτως αὐτὴν εἰς τὰς κρατικὰς προμηθείας. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ δυσκολίας. Πάντως ἐχάσαμεν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν ἀγορὰν ὡρισμένον ποσὸν χρημάτων τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ χάσωμεν. Οὐδεὶς ἐκ τῶν ξένων δύναται νὰ μᾶς εἰπῇ ὅτι κάμνομεν ἀποκλεισμὸν τῶν ξένων προϊόντων εἰς περίπτωσιν προτιμήσεως τῶν ἰδικῶν μας. Ἡ παραχώρησις τῆς προτιμήσεως τῶν Ἑλληνικῶν εἰδῶν νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον ἀποτέλεσμα ἐπιβαλλόμενον καὶ ἴσως–ἴσως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ δώσῃ ἀφορμὴν πρὸς λῆψιν ἑνὸς μέτρου γενικωτέρου. Ἂν τώρα ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ καλλιτέρᾳ μελέτῃ τῶν πραγμάτων ὑπό τῶν ὑπηρεσιῶν δύναται νὰ εὕρῃ καὶ ἄλλα τινὰ μέτρα προστασίας τὰ ὁποῖα δὲν θὰ θίγουν τὴν παραγωγὴν, καὶ αὐτὰ πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Πάντως τὸ ζήτημα τῶν προμηθειῶν πρέπει νὰ γίνῃ ἀπολύτως δεκτόν.

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§333Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ἐν τῇ μελέτῃ τῶν τρόπων πρὸς αὔξησιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἕνα ἀπὸ τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα εὐδοκιμοῦν εἰς τὸν τόπον μας εἶναι καὶ ὁ βάμβαξ καὶ ὅτι ὑποβοηθοῦντες τὴν καλλιέργειαν αὐτοῦ εἶναι δυνατὸν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ ρυθμίσωμεν τὰς ἐμπορικάς μας συμβάσεις κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ὑπέρογκος προστασία διὰ τὰς κατωτέρας ποιότητας. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι θὰ κατορθώσωμεν μίαν ἡμέραν εὑρισκομένην ὄχι πολὺ μακρὰν νὰ παραγάγωμεν εἰς τὸν τόπον μας ὅλα σχεδὸν τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα τοῦ βάμβακος πλὴν ἴσως τῆς κλωστῆς. Ἀπὸ πίνακα δὲ τὸν ὁποῖον μοῦ ἔδωσεν ὁ συνάδελφος μου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας βλέπω ὅτι πληρώνομεν κατ’ ἔτος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν 892 ἑκατομμύρια δραχμῶν διὰ βαμβακερὰ εἴδη ἐκ τῶν ὁποίων ἡ κλωστὴ ἀπορροφᾶ τὰ 119 ἑκατομμύρια ὥστε καὶ ἂν προσωρινῶς δὲν ἐκατορθώσαμεν νὰ παραγάγωμεν τὴν κλωστήν, θὰ τὴν παραγάγωμεν καὶ αὐτὴν μίαν ἡμέραν καὶ θὰ ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὰ λοιπὰ εἴδη ἐκ τοῦ βάμβακος θὰ δυνάμεθα νὰ τὰ παραγάγωμεν εἰς τὸν τόπον μας. Κατ’ αὐτόν τὸν τρόπον τὴν σημερινὴν παραγωγὴν τοῦ βάμβακος θὰ μπορέσωμεν νὰ τὴν διπλασιάσωμεν, ἀφοῦ σήμερον ἐξάγομεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κάτι τι περισσότερον παρ’ ὅτι εἶναι ἡ ἀξία τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα κατεργαζόμεθα εἰς τὸν τόπον. Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία, ἡ ὁποία ἤγαγε τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι τὰ ἀγροτικὰ συνέδρια, τὰ ὁποῖα ἀνέφερε ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σερρῶν βουλευτὴς δὲν μᾶς ἐπηρέασαν καὶ τὸ λέγω, ὄχι διότι θέλω νὰ μειώσω τὴν ἀξίαν τῶν συνεδρίων τούτων, ἀλλὰ διότι εἰς ταῦτα ἐγκαταλείπεται τὸ ἔδαφος τῆς πραγματικότητος καὶ ὅλος ὁ συναγωνισμὸς γίνεται ἐκεῖ. Πρέπει ν’ ἀποδειχθῇ λοιπὸν εὔκολος ἡ θεραπεία τῶν ἀσυστάτων ἀπαιτήσεων τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ταῦτα δὲν συγκινοῦν βέβαια μίαν Κυβέρνησιν. Καὶ μία Κυβέρνησις σεβομένη ἑαυτὴν, ὅταν λαμβάνει αὐτὰ τὰ ὑπομνήματα τὰ ρίπτει εἰς τὸν κάλαθον τὸν ἀχρήστων. Τὶ νομίζετε δὲ ὅτι μᾶς ἐζήτησαν ἀπὸ τὸ συνέδριον τῆς Λεβαδείας; Νὰ βάλωμεν 15 δρχ. φόρον κατ’ ὀκᾶν εἰς τὸν εἰσαγόμενον βάμβακα. Τοιοῦτον αἴτημα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξετασθῇ σοβαρῶς. Μὰ δύναται τις νὰ μοῦ πῇ, ὅτι: στὰς Σέρρας δὲν εἴπομεν 15 δρχ., διότι ἐκεῖ ἐζήτησεν τὸ Κράτος νὰ πάρῃ τὸ μονοπώλιον τοῦ βάμβακος ἢ τὴν βιομηχανοποίησιν αὐτοῦ. Ὅλαι αἱ γνῶμαι εἶναι σεβασταί, ἀλλὰ εἶναι φανερὸν ὅτι τοιαῦται ἀντιλήψεις εὑρίσκονται πολὺ μακρὰν τῶν ἀντιλήψεων τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὥστε καὶ τὰ ψηφίσματα αὐτὰ εὗρον τὴν αὐτὴν τύχην τῶν τοῦ συνεδρίου τῆς Λεβαδείας. Ἡ μελέτη τοῦ ζητήματος ἐγένετο ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Πλήν, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν ἤθελε αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Ἔφερε ἀντιρρήσεις, διότι οἱ ἐν αὐτῷ κύριοι ἔβλεπον τὰ πράγματα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν συμφερόντων τῆς βιομηχανίας ὅλως ἀντιθέτως παρὰ οἱ ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας. Καὶ ἔπρεπε νὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἁρμονία καὶ συμφωνία εἰς τὰς σκέψεις τῶν δύο αὐτῶν ὑπουργείων καὶ τῆς Κυβερνήσεως γενικῶς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπιδιώκομεν κυρίως οὐχὶ τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τοῦ βάμβακος, διότι ἡ αὔξησις εἶναι ἀληθῶς ἐλαχίστη, ἀλλὰ νὰ εὕρωμεν τὰ μέσα πρὸς δημιουργίαν τοῦ ἰνστιτούτου αὐτοῦ τοῦ βάμβακος, ὅπως ὀρθώτατα παρετήρησεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, πρᾶγμα ὅπερ εἶναι σπουδαιότατον. Πλὴν κατὰ τήν ὑποβολὴν τούτου εὑρέθημεν ἐνώπιον μιᾶς ἐξεγέρσεως μιᾶς τάξεως ἡ ὁποία ἐνομίσαμεν ὅτι εὑρίσκεται μεταξὺ τῶν πλέον συντηρητικῶν τάξεων τῆς κοινωνίας, ὅτι εἶναι αὕτη πολὺ συντηρητικὴ καὶ τοὺς εἶδον νὰ μεταβάλλωνται εἰς ἐπαναστάτας. Οὗτοι ὅταν εἶδον ποίαν ἐντύπωσιν ἐπροξένησεν εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην ἡ ἐνέργειά των αὕτη ἠθέλησαν νά μετριάσουν τὴν κακὴν ἐντύπωσιν καὶ ἐδικαιολογήθησαν, ὅτι δὲν τοὺς ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις νὰ συζητήσουν. Ἔχω καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ὅταν προχθὲς ἦλθον ἐδῶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι, τοὺς ἠρώτησα πότε ἠρνήθην νὰ τοὺς δεχθῶ; Καὶ μοῦ εἶπαν, ὅτι πρὸ ἑνὸς ἔτους ἠθέλησαν νὰ μὲ ἴδουν εἰς τὸ Πεντελικόν, ἀλλ’ ἔκτοτε δὲν μὲ εἶδον. Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τοὺς εἶδον, καὶ νὰ τοὺς παρέπεμψα εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἀποδεικνύει ὅτι τώρα ποὺ ἐδημιουργήθη τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἐζήτησαν νὰ μὲ ἴδουν καὶ τοὺς ἐβεβαίωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ ἴδουν καὶ τοὺς εἶπε ἐλᾶτε τὸ ἀπόγευμα μίαν τῶν ἡμερῶν αὐτῶν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ζητήσω νὰ σᾶς δεχθῇ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθουν. Ἀλλ’ οἱ κύριοι τὸ ἐθεώρησαν περιφρονητικὸν αὐτὸ καὶ ἐκήρυξαν ἀμέσως τὸ λὸκ ἄουτ. Ὁ κ. Π. Κύρτσης ἠρνήθη, ὅτι ἡ ἐνέργεια αὕτη ἔχει χαρακτῆρα λὸκ–ἄουτ. Ἀλλ’ ἡ ἐνέργεια αὕτη ἑρμηνεύεται ὡς ἑξῆς: εἴμεθα καὶ ἡμεῖς δυνατοί, διότι ἀντιπροσωπεύομεν τόσα ἐργοστάσια, καὶ εἴμεθα δυνατοί, διότι ἔχομεν εἰς χεῖρας μας αὐτὴν τὴν βιομηχανίαν καὶ 24 χιλιάδ. ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι ζοῦν ἀπὸ μᾶς καὶ ἑπομένως ἔχομεν τὰ μέσα νὰ ἐπιβληθῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καί θὰ ἐπιβληθῶμεν δίδοντες τὰ ἐργοστάσιά μας. Ἡ πλάνη των ἦτο νὰ νομίσουν ὅτι ἔχουν τὰς 24 χιλιάδες ἐργάτας μαζύ των. Καὶ ἂν τοὺς εἶχον, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ὑπεχώρει. Θὰ μοῦ εἴπητε. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδιαφόρει διὰ τὴν τύχην τῶν ἐργατῶν τούτων; ὄχι. Καὶ ἤμην ἀποφασισμένος νὰ δηλώσω πρὸς τοὺς ἐργάτας, ὅτι ὅσον καιρὸν μείνουν κλειστὰ τὰ ἐργοστάσια, ἡ Κυβέρνησις, θὰ τοὺς τρέφῃ καὶ ἂν τὰ συσσίτια τὰ ὁποῖα εἶχεν ὀργανώσει ἀποβοῦν ἀνεπαρκῆ θὰ ἐπέμενεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ψηφισθῇ νόμος ὥστε οἱ ἐργάται νὰ λαμβάνουν ὃν ἐλάμβανον μισθὸν ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, ὅσον καὶ ἂν βαστάξῃ αὐτὸ τὸ λὸκ–ἄουτ. Διότι, εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἀνεκτὸν, ὅπως εἰς μίαν διαφοράν, ἡ ὁποία γεννᾶται ὄχι μεταξὺ ἐργοδότου καὶ ἐργάτου, ἀλλὰ μεταξὺ ἐργοδότου καὶ Κράτους, τὰ σπασμένα νὰ τὰ πληρώσουν αὐτοὶ οἱ ἀτυχεῖς ἐργάται. Ἐπλήρωνεν λοιπὸν τὸ Κράτος ἀποφασισμένον νὰ εἰσπράξῃ τὰ ποσὰ ταῦτα ἀπὸ τὰ κλωστοϋφαντήρια Λοιπὸν κάμετε πολὺ κακὰ καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὅλοι θὰ τὸ συναισθανθῆτε, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶσθε ὑπαίτιοι τῆς καταστάσεως αὐτῆς, τοῦ ὀλισθήματος τούτου. Τώρα πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἐν τούτοις καὶ ἄλλα. Ὅπως τούς εἶπα καὶ ὅταν τοὺς εἶδα προχθὲς ἐδῶ, τὸ ἀπολύτως σωστὸ θὰ ἦτο νὰ τοὺς εἴπω: ἀνοίξατέ τα, νὰ μὴ γυρίζουν 24 χιλιάδες ἄνθρωποι καὶ τότε ἐλάτε νὰ συζητήσωμεν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν ὑπὸ τὴν πίεσιν αὐτήν. Σᾶς ζητῶ μόνον νὰ ἀναγνωρίσητε, νὰ πληρώσητε τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν, ὅσας ἡμέρας τοὺς εἴχατε χωρὶς ἐργασίαν. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐδέχθησαν. Καὶ πρέπει νὰ δηλώσω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὅπως θὰ ζητήσω νὰ ψηφισθῇ τροποποιημένον θὰ ψηφισθῇ μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ τηρήσουν τὰς ὑποσχέσεις των, ἄλλως πρὶν ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, θὰ τὸ μεταβάλωμεν διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ τοὺς εἶπον ἀκόμη δέχομαι νὰ μοῦ ἀποδείξετε, ὅτι ἔχω ἄδικον καὶ νὰ μεταβάλω τὴν ἀπόφασιν, νὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον. Διὰ νὰ μὲ πείσητε ὅμως πρέπει νὰ μοῦ ἀποδείξετε, ὅτι ὁ προστατευτικὸς δασμός, ὁ ὁποῖος εἶναι πέραν τῶν 50% κατὰ μέσον ὅρον, ἐξαντλεῖται σήμερον ἀπὸ τὴν ἐγχώριον κλωστοϋφαντουργίαν μὲ τὰς τιμὰς ποὺ ἔχει ἑπομένως ἐὰν προστεθῇ καὶ τὸ νέον αὐτὸ βάρος δὲν τοὺς μένει πλέον προστασία. Τοὺς εἶπα καὶ μοῦ ἔκαμαν ἓν ὑπόμνημα μὲ τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν κατώρθωσαν νὰ μὲ πείσουν, ὅτι ἔχουν δίκαιον. Διότι ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι πολὺ κάτω ἀπὸ 5% χρησιμοποιοῦν ἐκ τῆς προστασίας ὅταν κατὰ τὴν τελευταίαν μειοδοσίαν, ἡ ὁποία ἔγεινε καὶ ἐδόθη εἰς ἀλλοδαπήν, πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον λυποῦμαι βαθύτατα, ἡ ἐγχώριος βιομηχανία ἦλθεν εἰς διαφορὰν μὲ τὸ 30% 67 λεπτὰ σημαίνει ὅτι μὲ 31% καλύπτεται ἐντελῶς. Καὶ εἶναι δ’ αὐτὰ τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι φοβοῦνται τὸν ἀνταγωνισμὸν περισσότερον. Ἐλέχθη λοιπὸν, ὅτι τὸ περιθώριον τὸ ὁποῖον μένει ἀπὸ τὴν προστασίαν τὴν ὁποίαν παρέχει ὁ νόμος εἰς τὴν κλωστοϋφαντουργίαν εἶναι ἴσως 10 φορὰς μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ πρόσθετον βάρος, τό ὁποῖον ζητοῦμεν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς αὐτήν. Ἡ παραγωγὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ βάμβακος καὶ ἡ εἰσαγωγὴ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ ἀνῆλθε κατὰ τὸ 1928. (ἀναγινώσκει). Ἄν πάρωμεν λοιπὸν τὰ 10 ἑκατομμύρια μὲ τὴν ἐπιβάρυνσιν, ἡ ὁποία εἶναι μιάμισυ δραχμὴ ἐπὶ τῆς ὀκᾶς θ’ ἀνέλθῃ ἡ ἐπιβάρυνσις εἰς 11 ἑκατομμύρια 700 χιλιάδες δραχμῶν. Δὲν ὑπῆρξαν λοιπὸν σοβαρὰ ἐπιχειρήματα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἡ βαμβακομηχανία ἠδύνατο νὰ ἀντιταχθῇ κατὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ μάλιστα καθ’ ὃν ἀνώμαλον τρόπον ἐπεδίωξε τοῦτο. Δὲν λέγω ὅτι δὲν πρέπει νὰ δυσφορήσῃ διὰ τὸ βάρος αὐτό, ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπαναστατήσῃ, διότι τὸ βάρος ἔπεσεν εἰς τὴν κατανάλωσιν. Καὶ δὲν εἶναι μὲν ἀκριβές, ὅτι τὰ βαμβακερὰ ὑφάσματα θὰ καταναλίσκουν ὁ παραγωγὸς καὶ ὁ ἀγρότης, διότι τὰ καταναλίσκουν καὶ οἱ ἐργάται τῶν πόλεων. Ὅλαι αἱ ἀπορώτεραι τάξεις καταναλίσκουν πρόστυχα ὑφάσματα. Ὅ,τι ἠμποροῦν νὰ εἴπουν οἱ βιομήχανοι ἐπιστημονικῶς, ἐξετάζοντες τὰ πράγματα εἶναι ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ἀγροτικὴ δύναμις εἶναι περιωρισμένη αὐτοὶ δὲν θὰ μπορέσουν νὰ εἰσπράξουν περισσότερα ἀπὸ 800 ἑκατ. δρχ. τὸν ἑπόμενον χρόνον ἐνῶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἐξοδεύσουν περισσότερα. Δὲν εἶναι τόσον τρομερὸν πρᾶγμα νὰ περισωθῇ ὁ γῦρος των ἐπὶ ἓν ἔτος εἰς 1½–2%. Ἐξ ἄλλου διὰ τοῦ ἰνστιτούτου πιστεύομεν ὅτι θὰ βελτιώσωμεν τὴν κατάστασιν. Διότι, κύριοι, ἕν εἶναι βέβαιον, ὅτι ὅλαι αἱ παραγωγικαὶ τάξεις ὑποφέρουν σήμερον, ὑποφέρει ἰδιαιτέρως καὶ ἡ βιομηχανία. Ἀλλὰ καὶ ἡ βιομηχανία ἐκείνη ἡ ὁποία εἶναι περισσότερον, ἀποτελεσματικώτερον, ἀγριώτερον θὰ μποροῦσα νὰ πῶ προστατευομένη εἶναι ἡ βιομηχανία τῶν βαμβακερῶν ὑφασμάτων. Ὑπέφερεν ὅμως γιατί; Διότι ἔγιναν πάρα πολλὰ ἐργοστάσια, καὶ ὁ συναγωνισμὸς μεταξὺ των εἶναι δεινός. Τί πταίουν ὅμως οἱ παραγωγοὶ τοῦ βάμβακος διὰ νὰ τοὺς ἀρνηθῶμεν τὰ μέσα ὄχι διὰ νὰ πωλήσουν κἂν περισσότερον τὸ βαμβάκι των, ἀλλὰ διὰ νὰ τοῦ δώσωμεν τὰ μέσα τῆς ἐπιστήμης πρὸς καλυτέραν καὶ ἀφθονωτέραν παραγωγήν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπαναλάβω ἐδῶ μίαν παροιμίαν, τὴν ὁποίαν πολλάκις εἶπα. «Τὸ ἕνα χέρι νίβει τὸ ἄλλο καὶ τὰ δυὸ τὸ πρόσωπο». Ἡ τάξις τῶν βαμβακοβιομηχάνων δὲν ἔπρεπε νὰ ξεχνᾷ τὴν παροιμίαν αὐτήν, ἡ ὁποία εἰς ὑλικὸν νόμισμα μᾶς δίδει τὸν νόμον τῆς ἀλληλεγγύης τῆς κοινωνικῆς. Ἄς ἀφίσωμεν τοὺς ἄλλους νὰ ἀρνοῦνται αὐτὴν τὴν ὑπάρχουσαν ἀλληλεγγύην, ἂς ἀφίσωμεν τοὺς ἄλλους νὰ κηρύττουν τὸν ἀγῶνα τῶν τάξεων, ἀλλὰ εἶναι ἀληθῶς ἀκατανόητον πῶς μποροῦν νὰ κηρύττουν αὐτὸν τὸν ἀγῶνα, αἱ βιομήχανοι. Περιορίζομεν τὴν αὔξησιν τοῦ τέλους εἰς 1½ δρχ. κατ’ ὀκᾶν ἀντὶ τοῦ χιλιογράμμου, συγχρόνως δὲ παρεμβάλλομεν καὶ διατάξεις τινάς, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μία εἶναι ὅτι διὰ διατάγματος προκαλουμένου ὑπὸ τῶν ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δύνανται. (ἀναγινώσκει). Ὀφείλω ἐξ εἰλικρινείας νὰ εἴπω, ὅτι ἀπ’ αὐτὴν τὴν διάταξιν τὴν ὁποίαν ἐζήτησαν οἱ κλωστοϋφαντουργοὶ νὰ ψηφίσωμεν δὲν περιμένομεν πολλὰ πράγματα, διότι ἂν παρουσιασθῇ τοιαύτη ἀνάγκη, νομίζω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη νὰ προσφύγωμεν εἰς τὰ νομοθετικὰ Σώματα διὰ νὰ ζητήσωμεν τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων θὰ μπορέσωμεν ν’ ἀντιταχθῶμεν κατὰ τοῦ κινδύνου αὐτοῦ. Ἐπίσης ὁρίζεται ὅτι ἀπαλλάσσεται ὑπὸ τοῦ προσθέτου τέλους. Μπορούσαμε καὶ διὰ διαταγῆς τοῦ ὑπουργείου νὰ τὸ κάμωμεν. Προετιμήσαμεν ὅμως νὰ τὸ βάλουμε εἰς τὸ νομοσχέδιον. Κύριοι βουλευταί, δὲν ξεύρω, ἂν τὴν ἑσπέραν ταύτην θὰ μπορέσωμεν νὰ ἐπιληφθῶμεν καὶ ἑνὸς ἄλλου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον μπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι εἶναι δύο σκουλαρίκια μαζὶ μὲ τοῦτο, διότι τὸ ἕνα ἐπιδιώκει νὰ προστατεύσῃ τὴν γεωργίαν, χωρὶς νὰ ζητᾷ νὰ ἐπιβάλῃ βάρη εἰς τὴν βιομηχανίαν—τὰ βάρη θὰ τὰ πληρώνῃ ἡ κατανάλωσις—καὶ τὸ ἄλλο ἐπιζητεῖ νὰ προστατεύσῃ μίαν μεγάλην μας βιομηχανίαν, χωρὶς καὶ ἐκεῖ νὰ ζητήσωμεν νὰ ἐπιβάλωμεν βάρη εἰς τὴν γεωργίαν, ὅπως θὰ κατηγορηθῶμεν. Ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον θὰ τὰ εἰποῦμε. Εἰς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον ζητοῦμε νὰ ἐπιβάλωμεν ἀπαγορευτικὸν δασμὸν ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἔξωθεν λιπασμάτων, διότι ἔχομεν βιομηχανίαν ἀρτιωτάτην, δὲν ἀμελήσαμεν ὅμως τὸ καθῆκον τὸ ὁποῖον εἴχομεν νὰ μὴν ἀφίσωμεν ἐκτεθειμένους τοὺς χρησιμοποιοῦντας λιπάσματα γεωργούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύνατο κατὰ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ ἀπαγορευτικοῦ νὰ ἴδουν τὴν ἀξίαν τῶν λιπασμάτων, ηὐξημένην. Δὲν περιωρίσθημεν εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλίσωμεν, ὅτι τὰ λιπάσματα θὰ ἠμποροῦν νὰ μείνουν εἰς τὴν σημερινὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν ἔφθασαν μετὰ τὸν ἀνταγωνισμὸν αὐτῶν, ὁ ὁποῖος ἀπὸ μηνῶν ἤδη μεταξὺ τῶν ἔξωθεν καὶ ἔσωθεν παραγομένων ἀνεπτύχθη. Τοὐναντίον ὁρίζομεν, ὅτι τὰ ἐγχώρια λιπάσματα μετὰ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ κατὰ τῶν ξένων λιπασμάτων θὰ πωλοῦνται ὡς σήμερον, ὅτε ὁ ἀνταγωνισμὸς εἶναι ἐλεύθερος. Ἡ ἐλάττωσις τῆς τιμῆς εἶναι ἀπὸ 50– 150 δρχ. ἀναλόγως τοῦ εἴδους τοῦ λιπάσματος. Μὲ τὴν ὑποβολὴν τῶν δύο αὐτῶν νομοσχεδίων, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι πληροῖ τὸ καθῆκον τὸ ὁποῖον ἔχει ὅπως ὑποβοηθήσῃ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς. Λαμβάνομεν δύο μέτρα διὰ τῶν ὁποίων καὶ τὴν γεωργίαν ὠφελοῦμεν κυρίως καὶ τὴν βιομηχανίαν, χωρὶς νὰ ζημιώνωμεν οὔτε διὰ τοῦ ἑνὸς μέτρου οὔτε διὰ τοῦ ἄλλου τὸν ἕτερον παράγοντα, ἐκεῖνον χάριν τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται αὐτὸ τὸ προστατευτικὸν μέτρον. (χειροκροτήματα).

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§335ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§336ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3905 περὶ ἱδρύσεως Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ Κερκύρας». Ὁ κ. Σαρακηνός.

§338Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Ἤκουσα μετὰ ἰδιαιτέρας προσοχῆς τὸν λόγον τοῦ κ. βουλευτοῦ Κερκύρας καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ περὶ τῆς ἐπιτακτικῆς ἀνάγκης τῶν ἐπιδεικνυομένων τροποποιήσεων τοῦ νόμου 3905 περὶ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ ἀγροτικῆς πίστεως Κερκύρας. Τόσον ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, καὶ ὁ εἰσηγητὴς παρὰ τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ ὅσον καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὑπῆρξαν εἰς ἄκρον ἀόριστοι, ὑπῆρξαν πτωχοὶ εἰς ἐπιχειρήματα καὶ οὐδένα κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν ἔπεισαν περὶ τοῦ ὅτι λόγοι σοβαροί, περὶ τοῦ ὅτι λόγοι ἐπιτακτικοὶ ἐπιβάλλουσι τὴν τροποποίησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3905. Καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πείσωσι κανένα, κύριοι βουλευταί, ἁπλούστατα διότι ἡμεῖς φρονοῦμεν ἀδιστάκτως, ὅτι νόμος 3905 δὲν ἔχει ἀτελείας, ὅτι δὲν ἔχει τρωτά. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὑπῆρξεν αὐστηρὸς, αἰτητής, ἐπικριτὴς τῶν διατάξεων τοῦ νόμου τούτου ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ χαρακτηρίσῃ τὸν νόμον τοῦτον ἐξαιρετικῆς ἀτελείας. Ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας τὸν νόμον 3905 ἐξαιρετικὸν τῆς ἀτελείας καὶ ἐνόμισεν, ὅτι εἶναι πρωτοφανὴς ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ ἔχει ἕνα περιθώριον ἐκ τοῦ νόμου νὰ καθορίζῃ τὰς χρεωλυτικὰς δόσεις. Τὸ τοιοῦτον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐνόμισεν αὐθαιρεσίαν. Εἶπεν, ὅτι αὐθαιρέτως ὁ Αὐτόνομος Ὀργανισμὸς καθορίζει καὶ τὰς δόσεις τὰς χρεωλυτικὰς ἀλλὰ καὶ τὰ ἐπιτόκια. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ ὑποστηρίζων τὴν ἐκδοχὴν ταύτην. Πληροφορῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅτι ἁπλῆ μελέτη τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 3905 θὰ τὸν πείσῃ, ὅτι ὁ νομοθέτης ἔταξεν ὅρια ἀνώτατα καὶ κατώτατα ἐντὸς τῶν ὁποίων πληρώνονται τὰ χρέη τὰ προερχόμενα ἐκ συνεταιρισμῶν. Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίχθη, ὅτι οἱ ἀγρόται τῆς νήσου Κερκύρας δὲν γνωρίζουν οὔτε τὶ πληρώνουν, οὔτε πότε πληρώνουν, οὔτε ὅτι θὰ γνωρίσουν τὰ ἐπιτόκια τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ καθορίζει ὁ Αὐτόνομος Ὀργανισμὸς ὅλως αὐθαιρέτως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπετέθη, ὑπῆρξε δριμύτατος ἐπικριτὴς ἔναντι τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3905 αἱ ὁποῖαι ἐν πολλοῖς δὲν ὑπῆρχον. Ὡμίλησεν περὶ αὐθαιρεσιῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ εἶπεν, ὅτι ὅλως αὐθαιρέτως τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καθορίζει καὶ δόσεις καὶ ἐπιτόκια. Θὰ ἀναγνώσω, κύριοι βουλευταί, τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νόμου 3905 τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ τροποποίησις διὰ νὰ πληροφορηθῆτε ἐὰν ὄντως τὸ Διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ εἶχεν τοιαύτην εὐρυτάτην δικαιοδοσίαν, ὅπως τὴν ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Τὸ ἄρθρον λοιπὸν 6 λέγει. (ἀναγινώσκει) «....Κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας φρονεῖτε, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐξυπηρετεῖτε τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς τῆς Κερκύρας καὶ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ὑπεστήριξεν ὅτι ὁ νόμος εἶχεν τρωτὰ καὶ ἀτελείας καὶ ἔρχεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ διορθώσῃ τὰς ἀτελείας καὶ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς ἀγρότας τῆς Κερκύρας. Ἐγὼ θὰ ἀποδείξω τὸ ἀντίθετον διότι τὸ λέγει τὸ Κυβερνητικὸν νομοσχέδιον. Θὰ ἀναγνώσω τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 3905 ἡ ὁποία λέγει, ὅτι συνεταῖροι ὀφειλέται μέχρι 20 χιλ. δραχ. ὑποχρεοῦνται νὰ πληρώσουν τὰ χρέη των τὸ minimum ἐντὸς δεκαετίας—ἡ διάταξις αὐτὴ ὁμιλεῖ περὶ τῆς κατηγορίας τῶν χρεῶν ἀπὸ 5–20 χιλιάδων δραχ. Ὁ νομοθέτης τοῦ νόμου αὐτοῦ ἔταξε καὶ τὰ ὅρια καὶ εἶπε, ὅτι οἱ ἀγρόται θὰ ἐξοφλήσουν τὰ χρέη των ἀπὸ 10–25 ἕως τὸ maximum. Ἔρχεσθε σεῖς διὰ νὰ ὑποστηρίξετε ὅπως εἴπατε προχθὲς τοὺς ἀγρότας τῆς Κερκύρας καὶ δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι τοιαύτη ἦτο ἡ πρόθεσίς σας καὶ καθορίζετε τὰ χρονικὰ ὅρια εὐρύτερα ἀντὶ νὰ τὰ περιορίσετε διότι τὶ λέγετε εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας. «Οἱ συνεταῖροι ὀφειλέται....(ἀναγινώσκει)....» Φρονεῖτε, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὅτι μὲ τὴν διάταξιν αὐτὴν ἐξυπηρετεῖτε τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς τῆς Κερκύρας ἢ δεσμεύετε τὰ χρονικὰ ὅρια τὰ ὁποῖα ὁ νομοθέτης τοῦ νόμου 3905 ἔταξεν; Φρονῶ ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἀπολύτως δυσμενὴς διὰ τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμοὺς τῆς Κερκύρας καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὅπως εἴπατε ἔρχεται μετὰ παρέλευσιν διετίας ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 3905 νὰ διορθώσῃ τὰ τρωτὰ αὐτοῦ διότι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ἔρχεσθε νὰ δημιουργήσετε πραγματικὰς ἀτελείας καὶ πραγματικὰ τρωτὰ καὶ κατάστασιν ὀδυνηρὰν διὰ τοὺς ἀγρότας τῆς Κερκύρας. Διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ νομοθέτης καθορίζει περιθώριον μιᾶς εἰκοσιπενταετίας κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν δικαιοδοσίαν ἔρχεσθε καὶ δεσμεύετε τὰ ὅρια. Δὲν φρονεῖτε, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ πρέπει νὰ ἀπαληφθῇ; Ἐὰν θέλετε νὰ ὑποστηρίξετε τοὺς ἀγρότας τῆς Κερκύρας (σᾶς ἐπιβάλλεται τὴν διάταξιν αὐτὴν νὰ τὴν θέσετε εὐρυτέραν· καθωρίσατε τὸ χρονικὸν ὅριον εἰς μίαν εἰκοσιπενταετίαν ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς μίαν 15ετίαν, 20ετίαν ἀλλὰ φρονῶ ἀδιστάκτως ὅτι δὲν σᾶς ἐπιτρέπεται νὰ περιορίσετε τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα καθώρισε ὁ νομοθέτης τοῦ νόμου 3905 ὁ ὁποῖος καθώρισε τὸ minimum εἰς 10 ἔτη καὶ τὸ maximum εἰς 25 ἔτη. Ἀλλὰ καθορίζετε καὶ ἐπιτόκιον κ. ὑπουργὲ καὶ λέγετε ὅτι εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν καθορίζετε ἐπιτόκιον 3%. Ἀλλὰ βάλετε καὶ μίαν ποινικὴν ρήτραν ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀπολύτως ἀδικαιολόγητος. Τὴν στιγμὴν ποὺ θέλετε κ. ὑπουργὲ νὰ ἐξυπηρετήσητε τοὺς πληθυσμοὺς καὶ θέλετε νὰ ὑποβιβάσετε τὸ ἐπιτόκιον τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἀντίληψιν σας αὐθαιρέτως καθορίζει τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ, ἔρχεσθε καὶ λέγετε ὅτι ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως μιᾶς δόσεως τὸ ἐπιτόκιον πρέπει νὰ γίνεται 7% δι’ ὅλας τὰς ὑπολειπομένας δόσεις. Δηλαδὴ βάλετε μίαν ρήτραν ἀδικαιολόγητον ποὺ τότε εἶναι ἕνα δῶρον ἄδωρον. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ κατὰ πρότασιν ἡμετέραν ἐδέχθη ὅπως ἡ ποινικὴ ρήτρα ἐφαρμοσθῇ διὰ τὴν καθυστέρησιν δόσεων.

§339Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Αὐτὸ ὑπῆρξε καὶ πρότασις ἰδική μας.

§340Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει κ. συνάδελφε ἡ πατρότης τῆς προτάσεως μὲ ἐνδιαφέρει ἡ οὐσία καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ἐὰν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εὑρεθῶμεν σύμφωνοι διὰ τὸ συμφέρον τοῦ πληθυσμοῦ τὸν ὁποῖον ἀπὸ κοινοῦ ἀγαπῶμεν.

§341Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ἐδέχθην αὐτό.

§342Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Ναὶ ἀλλὰ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως ποὺ ἐπικρατεῖ βεβαιωθεῖτε ἀπολύτως ἀπὸ τὴν πεῖραν ποὺ ἔχω, ὅτι οὐδέποτε οἱ ἀγρόται εὑρέθησαν εἰς θέσιν νὰ καταβάλλουν ἐμπροθέσμως τὰ χρέη των κατὰ συνέπειαν πάντοτε θὰ ἔχωμεν καθυστερημένην δόσιν καὶ ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος τὸ ἐπιτόκιον ἀπὸ 3% θὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ 7%. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβετε ὑπὸ σοβαρὰν σημείωσιν τὴν παράκλησίν μας εἰς τρόπον, ὥστε νὰ κανονίσετε σταθερὸν ἐπιτόκιον ἔστω καὶ 4%. Σᾶς δίνω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ Αὐτόνομος Ὀργανισμὸς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς λειτουργίας του καθώρισε ἐπιτόκιον σαφὲς καὶ ὡρισμένον 7% διὰ τὰ χρέη ἐκ συνεταιρισμῶν καὶ 9% διὰ τὰ χρέη τὰ προερχόμενα ἐξ ἰδιωτῶν. Κατὰ συνέπειαν διὰ τῆς διατάξεώς σας τὰ ἐπιτόκια εἶναι ἀνώτερα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ὁ Α. Ο. καθώρισε μέχρι σήμερον. Δύνασθε δὲ διὰ τὸν Ὀργανισμὸν τῆς ὑπηρεσίας νὰ τηλεγραφήσετε εἰς τὴν διεύθυνσιν διὰ νὰ πληροφορηθῆτε περὶ τῆς ἀκριβείας τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν κάμνω. Οὐδὲν παράπονον ἠγέρθη ὅτι ἐπενοήθη ἐπιτόκιον διὰ χρέη, ἄνω τῶν 7% συνεταιρισμῶν καὶ 9% διὰ χρέη ἰδιωτικά. Οὐδὲν ἐπὶ πλέον παράπονον ὑπεβλήθη. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν ὅπως καθορίσετε ἕνα σαφὲς ἐπιτόκιον τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι 4%, 5%. Ἀφίσατε τὸ 3% καὶ μὴ βάλετε τὴν ποινικὴν ρήτραν κ. ὑπουργὲ καὶ ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως τῆς δόσεως. Διότι σᾶς λέγω καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ ἐπιτοκίου τῶν 7% δὲν θὰ συζητηθῇ καὶ εἶμαι βέβαιος ἀδιστάκτως ἐπ’ αὐτοῦ λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως ἡ ὁποία μαστίζει τὸν πληθυσμὸν τῆς Κερκύρας διότι τὸ ἐπιτόκιον τὸ 7% τὸ ὁποῖον βάνετε ὡς μίαν παροδικὴν ποινικὴν ρήτραν. Αὐτὸ δὲ εἶναι σταθερὸν θὰ εἶναι δι’ ὅλας τὰς ἐρχομένας δόσεις. Ἔρχομαι εἰς τὴν 2αν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 1 λέγετε ὅτι ὀφειλέται.............. Καὶ ὁ παλαιὸς νόμος διὰ τὰ χρέη τὰ ἄνω τῶν 20 χιλιάδ. δραχ. καθώρισε ἀκριβῶς μίαν 15ετίαν. Λέγει (ἀναγινώσκει).... Κατὰ συνέπειαν καὶ ὁ νόμος 3905 ἀκριβῶς μίαν 15ετίαν δόσεων. Ἐκεῖνο τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ ἐπιστήσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν σας εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἐπιτοκίων. Ἐδῶ πέρα ἔχετε 3 κατηγορίας χρεῶν τὰ μέχρι 20.000, 20.000–40.000, καὶ 40.000 καὶ ἄνω. Εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν καθορίζεται ἐπιτόκιον 4% καὶ ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως 7%, εἰς τὴν δευτέραν κατηγορίαν 6% καὶ ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως 9%, καὶ εἰς τὴν τρίτην καθορίζεται 7% καὶ ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως 11%. Τοὺς λογαριασμοὺς αὐτοὺς τοὺς κάνω διὰ τὴν πρώτην κατηγορίαν καὶ διὰ τὴν δευτέραν καὶ τρίτην. Διότι ὅπως καὶ ἐγὼ ἐλπίζω, δὲν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ πληρώσῃ τὴν ὀφειλὴν καὶ θὰ πέσῃ εἰς τὸ ἐπιτόκιον 7%· οὕτω εἰς τὴν 2 καὶ 3 κατηγορίαν ἀπὸ τοῦ 6 θὰ πέσῃ εἰς τὸ 9% καὶ 11%. Εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσιν ὅτι ὁ ὀργανισμὸς ἔχει καθορίσει ἐπιτόκιον 7% πάγιον, πῶς θέλετε σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔρχεσθε μετὰ μίαν διετίαν νὰ συμπληρώσητε αὐτὸν νόμον ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ Κερκύρας, νὰ καθορίσητε ἐπιτόκιον μεγαλύτερον; Δὲν φρονεῖτε, κ. ὑπουργὲ, ὅτι ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἀδικεῖτε τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμοὺς; δὲν φρονεῖτε ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν στέκει εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ μακρῶν ἠγορεύσατε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ εἴπατε ὅτι πᾶν ὅ,τι πράττετε τὸ πράττετε διότι ὁ νόμος 3905 εἶναι τέκνον σας τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖτε μὲ κἄποιαν στοργήν; Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ ὁλοκλήρου καὶ καταγόμενος ἐξ ἀγροτικῆς περιφερείας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν διάταξιν αὐτήν, διότι φρονῶ ἀδιστάκτως ὅτι καθιστᾷ τὴν θέσιν τοῦ ἀγρότου χείρονα ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου. Διότι ἐνῶ διὰ τοῦ νόμου 3905 ἐδώσατε περιθώριον ἐξασφαλίσεως τῶν παλαιῶν χρεῶν εἰς μίαν 25ετίαν, ἔρχεσθε σήμερον σεῖς καὶ καθορίζετε νὰ πληρωθοῦν τὰ χρέη ἐντὸς μιᾶς 10ετίας. Διὰ τοῦτο, κ. ὑπουργὲ, προτείνω νὰ καθορίσητε ἕνα πάγιον ἐπιτόκιον δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν χρεῶν καὶ σᾶς δίδετε φιλοδώρημα τὸ ὁποῖον ἐδώσατε καὶ σεῖς χθὲς ἀγορεύοντες, ὅτι ἡμεῖς διὰ τῶν ἀτελειῶν τοῦ 3905 νόμου ἐδώσαμεν δικαιοδοσίαν εἰς τὸ διοικητικὸν συμβούλιον νὰ μεροληπτῇ ὑπὲρ ὡρισμένης πολιτικῆς μερίδος.

§343Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ ὑποψιασθῇ;

§344Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Θὰ ἔλθω καὶ ἐκεῖ καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω διὰ τῶν πραγμάτων, ὅτι τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ὅπως συνεκροτήθη, συνεκροτήθη κατὰ τρόπον ὑπερτέλειον, ὑπῆρξε διοικητικὸν συμβούλιον τὸ ὁποῖον ἔφθασεν εἰς τὸ ὕψος τῆς μεγίστης ἀποστολῆς του. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου παρακαλῶ εὐλαβῶς τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἔχω μίαν δήλωσίν σας προκειμένου περὶ τοῦ καθορισμοῦ τοῦ τόκου, διότι δὲν εἶναι σωστὸν νὰ κάνωμεν ἄλλους πατρικίους καὶ ἄλλους πληβείους καὶ νὰ καθορίζωμεν τόκον διαφορετικόν. Ἔρχομαι, κ. ὑπουργὲ, εἰς τὸ ἄρθρον 2, ἐπιδιώκεται ἡ μείωσις τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 4, ὑπεστηρίξατε προχθὲς ὅτι συνεκροτήθη διοικητικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ μεροληπτοῦσε. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον συνεκροτήθη πρὸ διετίας καὶ ἐξεπλήρωσε καὶ ἐφάνη ἀνώτερον πάσης ὑποψίας. Ὑπεστηρίχθη ἔτι τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ὅπως συνεκροτήθη ἦτο δυνατὸν νὰ μεροληπτήσῃ ὑπὲρ ὡρισμένης πολιτικῆς μερίδος διὰ τὸν λόγον τοῦτον καί ἀφ’ ἑαυτοῦ καὶ ἐξ ὀνόματος τοῦ κ. Ζαβιτζιάνου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις περὶ τῆς συνθέσεως τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιουν ἀπηρτίσθη ἐξ ἑνὸς ἐφέτου, τὸν ὁποῖον ἐκλέγει ὁ πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν, ἐκ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Αὐτονόμου, τοῦ ἑκάστοτε νομογεωπόνου Κερκύρας, ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ γεωργικοῦ ἐπιμελητηρίου καὶ ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ ἐπαγγελματικοῦ ἐπιμελητηρίου καὶ τριῶν κτηματιῶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ πρόσωπα μὲ τὰ ὁποῖα συνεκροτήθη τὸ διοικητικὸν συμβούλιον κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 3905. Τὰ πρόσωπα αὐτὰ προκειμένου περὶ τῶν τριῶν κτηματιῶν, θὰ σᾶς εἴπω ποῖοι εἶναι οἱ τρεῖς κτηματίαι. Ὁ κ. Ζαβιτζιάνος παρεκάλεσε τὸ γεωπόνον Σορδίναν, ὁ ὁποῖος εἶναι θεοτοκικώτατος καὶ ἐπῆγεν εἰς τὸ σπίτι του καὶ ἔκαμε βίζιτα διὰ νὰ δεχθῇ τὴν θέσιν του, διότι ὁ κ. Ζαβιτζιάνος ἠθέλησε νὰ τονώσῃ τὸν ὀργανισμὸν διὰ προσώπων περιωπῆς ὅπως εἶναι ὁ κ. Σορδίνας. Ἕτερος κτηματίας προσελήφθη ὁ κ. Λάσκαρης μεγάλος κτηματίας καὶ ἔντιμος ἄνθρωπος ἀκραιφνὴς δὲ φιλελεύθερος ὑπηρετήσας εἰς τὸ πολιτικὸν γραφεῖον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τρίτος ὁ ἰατρὸς Μωραΐτης ἰδεολόγος καὶ γνωστὸς εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἐργασθὲν ἐπὶ διετίαν ἀπέδωσε πραγματικὰ ἀποτελέσματα καὶ οὐδεὶς ἀπολύτως ἐκ Κερκύρας παρεπονέθη ἐναντίον του. Κατὰ συνέπειαν, κ. ὑπουργὲ, ὁ ὑπαινιγμός σας ὅτι τὸ συμβούλιον ἐμεροληπτοῦσε δὲν εἶναι ἀκριβής.

§345Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶπα αὐτό, εἶπα ὅτι ἠδύνατο νὰ παρεξηγηθῇ ἀπὸ τὴν Κοινὴν Γνώμην.

§346Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι ὁ νομικὸς σύμβουλος παρημέλησε τὸ καθῆκον του καὶ ὅτι εἶναι πολιτικὸς ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Ζαβιτζιάνου εἰς Κέρκυραν. Ἀμφότερα δὲν εἶναι ἀληθῆ. Ὁ κ. Καρύδης, ὁ ὁποῖος εἶναι νομικὸς σύμβουλος, εἶναι ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον του μὲ ἀπόλυτον ἐντιμότητα· ὡς νομικὸς σύμβουλος ἐγνωμοδότει ἄνευ ψήφου, δὲν ὀφείλονται δὲ εἰς αὐτὸν αἱ καθυστερήσεις ὅπως ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Κογεβίναν. Ὡς νομικὸς σύμβουλος δὲν εἶχε παρὰ νὰ ἐξετάσῃ τοὺς τίτλους ἑνὸς ἀγρότου δι’ ἕνα δάνειον· ἐὰν ὑπῆρξε καθυστέρησις δὲν εὐθύνεται αὐτὸς μπορεῖ νὰ εὐθύνεται ὁ διευθυντὴς τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ, ὁ ὑποδιευθυντής, ἀλλὰ δὲν εὐθύνεται ὁ νομικὸς σύμβουλος καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ζητεῖται ἡ κεφαλή του ἐπὶ πίνακι, ἁπλῶς διότι ὁ νομικὸς σύμβουλος εἶναι πολιτικὸς φίλος ἡμῶν, ὄχι ὅμως καί πολιτικός μας ἀντιπρόσωπος ἐν Κερκύρᾳ. Ἔρχομαι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ παρεδέχθη τὴν ἀπάλειψιν τοῦ πρώτου ἐδαφίου ὑπὸ στοιχεῖον Α, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι «εἰς τὸ ταμεῖον. (ἀναγινώσκει). Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ παρεδέχθη τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως αὐτῆς καὶ ἐγὼ ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν ἀπάλειψιν ταύτην, ἵνα μὴ δυσχερανθῇ τὸ ἔργον τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὁ Αὐτόνομος Ὀργανισμὸς δὲν δύναται νὰ μοιράζῃ κόλυβα δεξιὰ καὶ ἀριστερά. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν πληρώνει ὑπὲρ τοῦ ταμείου ὁδοποιΐας, καὶ κατὰ συνέπειαν ὁ Αὐτόνομος Ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ σταδίου του εἰς ἐποχὴν ποὺ ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως, διότι εὑρίσκεται εἰς τὸ σημεῖον ποὺ σᾶς εἶπα, διὰ νὰ κάμνῃ πρατήρια, μελέτας ὑδραυλικῶν ἔργων δὲν δύναται νὰ δίδῃ 50 χιλιάδες εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§347Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Ἐκ τῆς ἐπιβληθείσης φορολογίας τὸ ταμεῖον ὁδοποιΐας ἐστερήθη 250 χιλιάδων δρχ. ἐξ αὐτῶν ζητοῦμεν τὴν ἐπιστροφὴν 50 χιλιάδων.

§348Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τὴν φορολογίαν τῶν 75%, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη τοπικῶς εἰς τὴν Κέρκυραν συμμετέχουν καί τινες ἄλλοι ὀργανισμοὶ δηλαδὴ τό ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ ὁ δῆμος Κερκυρέων καὶ τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα. Ἦλθεν καὶ ὁ Αὐτόνομος Ὀργανισμὸς καὶ ἐπῆρεν ἕνα μερίδιον συμμέτρως. Αὐτὸ τὸ μερίδιον ἐρχόμεθα νὰ τοῦ τὸ ἀφαιρέσωμεν. Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον θὰ συνεφώνουν εἶναι νά μείνουν μόνον αἱ 50.000 δρχ. ὑπὲρ τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, διότι ταῦτα ὑποφέρουν οἰκονομικῶς, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις ὅσον ἀφορᾷ τὸ ταμεῖον ὁδοποιΐας. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, κ. ὑπουργέ, καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἔχω τὴν γνώμην σας ἐὰν ἀποδέχεσθε τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως αὐτῆς.

§349Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχω ὑποβάλει τὰς σχετικὰς τροπολογίας καὶ αὐτὰς μόνον δέχομαι.

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν;

§351ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§352ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανεκδικάσεως ἀγροκτημάτων τινῶν». Ὁ κ. Χαβίνης.

§353Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§354Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ μένει ἡ πρώτη παράγραφος μόνον, ἡ δευτέρα διαγράφεται.

§355Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§356Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κάμνω τὴν ἑξῆς δήλωσιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν δέχομαι καμμίαν τροπολογίαν.

§357Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐκ μέρους ὑμῶν;

§358Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§359Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν παρουσιάσθησαν ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος καὶ τοῦ συνεταιρισμοῦ, ἐδέχθη νὰ γίνωσιν αἱ ἐπανεκδικάσεις. Ὥστε δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς ἐξουσιοδότησε νὰ εἴπετε αὐτά. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἵνα εἶναι παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἄλλως θὰ ὁμιλήσω ἕως τὸ πρωΐ.

§360Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁμιλήσατε, ἀλλὰ δὲν θὰ μᾶς ἐπιβάλλετε τὴν γνώμην σας.

§361Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Οὔτε σεῖς τὴν ἰδικήν σας, ἡ ὁποία εἶναι ἀδικαιολόγητος. Δὲν ἔχετε κανένα ἐπιχείρημα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θέλει νὰ εἰσαγάγῃ νέα ἔθιμα. Ὁσάκις λόγῳ ἐργασιῶν δὲν δύναται νὰ μελετήσῃ τὰ νομοσχέδια, ἀποφαίνεται ὅτι δὲν δέχεται οὐδεμίαν τροπολογίαν. Εἶναι νεωτέρα μέθοδος, τὴν ὁποίαν εἰσάγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν τὴν ἀνεχόμεθα. Ἐγὼ ἐπρότεινα τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη κατὰ πλειοψηφίαν, τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα συμφώνως πρὸς ἀναφορὰς συγκεκριμένας τοῦ γεωργικοῦ γραφείου Ἄρτης καὶ τοῦ Γενικοῦ διευθυντοῦ τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας κ. Καραμάνου, ὁ ὁποῖος ὡμολόγησεν, ὅτι αἱ ἐκθέσεις τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν τὸ γραφεῖον ἐποικισμοῦ Ἄρτης εἶναι δεδικαιολογημέναι καὶ ἐπιβάλλεται ἡ ἐκδίκασις τῶν ἀγροκτημάτων αὐτῶν. Καὶ πρὸ ἡμερῶν ἀπησχολήθημεν διὰ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Ἤπειρον, τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν κεκτημένων καλλιεργητῶν, τῶν καλλιεργούντων κατ’ ἔκτασιν. Ὡς εἶναι γνωστόν, εἰς τὴν Ἤπειρον ἰσχύει ἓν σύστημα καλλιεργείας ἐντελῶς ἰδιόρρυθμον, τὸ σύστημα τῆς μπασταίνης. Κατὰ τὸ σύστημα αὐτὸ ὁ καλλιεργητὴς ὅταν καλλιεργῇ τὴν γῆν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώνῃ 30% ὡς γεώμορον εἰς τὸν ἰδιοκτήτην. Ὅταν δὲν καλλιεργῇ τὴν γῆν δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ οὔτε μίαν πεντάραν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην. Ἔχει δικαίωμα νὰ ἐνοικιάζῃ τὴν ἔκτασιν, ἔχει δικαίωμα νὰ δίδῃ αὐτὴν ὡς προῖκα εἰς τὴν κόρην του, δηλαδὴ ὁ καλλιεργητὴς εἶναι ὁ πραγματικὸς κύριος ἐνῷ ὁ ἰδιοκτήτης εἶναι ψιλὸς κύριος. Εἶναι ἐξουσιαστής. Ἐνῷ τοιαύτη ἦτο ἡ σχέσις τῶν ἀγροτῶν ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐκαλλιεργοῦσαν, ἐνῷ τοιαύτη ἦτο ἡ σχέσις ἐν τούτοις ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἔγινεν κακῶς συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἔγινεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀγροτικῶν δεδομένων μόνον τῆς Θεσσαλίας. Δυστυχῶς οἱ νομοθέται τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὰς ἰδιαιτέρας συνθήκας τῆς Ἠπείρου.

§362Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχει εἰδικὴ διάταξις.

§363Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν προνοεῖ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις, διότι κατὰ τὴν γνώμην μου κατὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν κτημάτων αὐτῶν οἱ ἀγρόται ἔπρεπε νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἰδιοκτῆται καὶ ὄχι ὡς κολλῆγοι καὶ νὰ ὁρισθῇ ἕν τίμημα μικρὸν καὶ ὄχι ὡς ὁρίζεται εἰς ὅλα τὰ τσιφλίκια. Πρὸ δύο ἐτῶν ἔγινεν ἀπαλλοτρίωσις κτημάτων καὶ τῶν μπασταινικῶς καλλιεργουμένων εἰς τὴν περιφέρειαν Ἄρτης καὶ Φιλιππιάδος. Κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἐπετράπη ἀπαλλοτρίωσις, ἀντί, ὡς ὤφειλον, νὰ σεβασθῶσιν τὰ ἐλάχιστα αὐτὰ στρέμματα τὰ ὁποῖα ἕκαστος ἐκ τῶν καλλιεργητῶν ἐκαλλιέργει, διὰ νὰ δώσωσιν κλῆρον εἰς τοὺς ἐντελῶς ἀκτήμονας, ἀφῄρεσαν μέρος τῶν κτημάτων τῶν καλλιεργουμένων ὑπὸ τῶν ἀγροτῶν, ἵνα δώσωσιν εἰς τοὺς μὴ ἔχοντας, δὲν ἔθιξαν δὲ καθόλου τὴν ἔκτασιν ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἰδιοκτήτου. Ὅταν ἦλθεν ἡ ἐποχὴ τῆς ὁριστικῆς διανομῆς καὶ μετέβησαν ἐπὶ τόπου τὰ συνεργεῖα, κατέστη ἀδύνατον νὰ γίνῃ αὐτή, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἑκατοντάδας ἐτῶν ἐκαλλιεργοῦσαν τὰ κτήματα αὐτά —τὰ ὁποῖα σημειωτέον αὐτοὶ ἐβελτίωσαν—δὲν ἐδέχοντο νὰ ἐξέλθωσι τῶν ἀγρῶν των, δὲν ἐδέχοντο νὰ γίνῃ διανομὴ καὶ ἐσημειώθησαν καὶ φόνοι. Ἐπυροβολήθη ὁ προϊστάμενος τοῦ τοπικοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον μετέβη εἰς τὴν Γουμενίτσαν ἵνα κάμῃ τὴν διανομήν, ἐφονεύθη καὶ εἷς ἄλλος πολίτης καὶ ἐπυροβολήθη καὶ εἷς ἄλλος εἰς ἓν ἄλλο χωρίον. Ἀλλεπάλληλα συλλαλητήρια καὶ ἀλλεπάλληλοι συνελεύσεις τῶν συνεταιρισμῶν παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀποστείλῃ ἰδιαίτερον ὑπάλληλον ἢ ὅπως μεταβῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπὶ τόπου, ἵνα ἀντιληφθῇ τὴν κατάστασιν. Παρήλθεν ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος καὶ μετὰ ταῦτα ὅταν ἠπειλήθη ἡ κάθοδος τῶν χωρικῶν μὲ μαύρας σημαίας εἰς συλλαλητήρια, τότε ὁ κ. ὑπουργὸς διέταξε τὸν κ. Καραμάνον νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου, καὶ τοῦτο πρὸς φενάκην τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, διότι ὁ κ. Καραμᾶνος ἐπανελθὼν ἐβεβαίωσεν ὅλον τὸν κόσμον καὶ αὐτὰ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς—καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ἀναστασιάδην νὰ τὸ βεβαιώσῃ—ὅτι ὅτι εἶναι ἀληθῆ ὅσα κατέστησε γνωστὰ τὸ γραφεῖον ἐποικισμοῦ καὶ πρέπει νὰ γίνουν αἱ ἐπανεκδικάσεις. Καὶ ἐνῷ ἐβεβαίωσε τοῦτο ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν δέχεται τὰς ἐπανεκδικάσεις οἱονεὶ λέγων «σᾶς περιφρονῶ ἀγρόται τῆς Ἠπείρου, δὲν σᾶς λαμβάνει ὁ Ἀλεξανδρῆς ὑπ’ ὄψιν». Δὲν ἔχετε τοιοῦτον δικαίωμα νὰ περιφρονῆτε ἕνα λαὸν φορολογούμενον, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ περιφρονῆτε ἕνα λαόν, ὁ ὁποῖος ἀμυνόμενος θὰ σημειώσῃ καὶ ἀνθρώπινα θύματα, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἔχετε ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην καὶ διὰ τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ζητηθῇ καὶ λόγος ἐν καιρῷ. Μὴ νομίζετε ὅτι θὰ περιφρονήσετε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἕνα λαόν. Δὲν ἔχετε οὔτε τὴν δύναμιν, οὔτε τὸ ἀνάστημα νὰ τὸν περιφρονήσετε. Ἐπιτρέψατέ μου κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰς ἐκθέσεις τοῦ γραφείου ἐποικισμοῦ, ἐκθέσεις τὰς ὁποίας ἔφερεν ὁ κ. Καραμᾶνος, αἱ ὁποῖαι εἶναι κατὰ γράμμα ἀληθεῖς διὰ νὰ πεισθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει πᾶν δικαίωμα νὰ ἀρνῆται τὴν ἐπανεκδίκασιν ἀγροκτημάτων, αἱ ὁποῖαι ἐὰν δὲν γίνουν θὰ προκαλέσουν ταραχὰς μὲ ἀνθρώπινα θύματα, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην. Ἀγρόκτημα Γρεμενίτσης. (ἀναγινώσκει). Μήπως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει ἀντίρρησιν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐπανεκδίκασις διὰ τὸ ἀγρόκτημα τοῦτο, κατόπιν τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς καὶ τῆς μεταβάσεως τοῦ κ. Καραμάνου; Ἀγρόκτημα Γριμπόβου. (ἀναγινώσκει). Βλέπετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀφέθησαν 7000 στρέμματα εἰς τὸν ἰδιοκτήτην διὰ νὰ δοθοῦν κλῆροι 25 καὶ 16 στρεμμάτων εἰς τοὺς ἀγρότας. Δηλαδὴ ἀφῃρέθησαν τμήματα ἀπὸ τοὺς μπασταινούχους, οἱ ὁποῖοι εἶχον μεγάλον κλῆρον, διὰ νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς ἄλλους κληρούχους διὰ νὰ μὴ θιγῇ ἡ ἔκτασις ἡ ὁποία ἀφήνεται εἰς τὴν πλήρη κυριότητα τοῦ ἰδιοκτήτου. Νομίζει ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἐπανεκδίκασις; Μπορεῖ μία οἰκογένεια νὰ ζήσῃ μὲ 25 καὶ 16 στρέμματα; Φαντάζομαι ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καρδίτσης ὁ κλῆρος εἶναι 50 καὶ 100 στρέμματα. Ἀγρόκτημα Στρεβίνας. (ἀναγινώσκει).

§364Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ γίνῃ μία διακοπή, διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὰ νομοσχέδια διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 8)6)31 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ τροποποιήσεως τῆς ἀπὸ 5 Μαΐου 1925 συμβάσεως περὶ προσχωρήσεως τῶν ἐξ ἀνταλλαγῆς κτημάτων ὡς ἔκτοτε ἐτροποποιήθη». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσχωρήσεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν γενικὴν πρᾶξιν τὴν ἀφορῶσαν τὸν διακανονισμὸν τῶν Διεθνῶν διαφορῶν τῆς 26 Σεπτεμβρίου 1928». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις, ὡς ἐτροπολογήθη, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνθέσεως πληρωμάτων τῶν ἐμπορικῶν πλοίων». (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4183 τοῦ κυρώσαντος τὸ ἀπὸ 23)2)1929 νομοθετικὸν διάταγμα περὶ διπλωμάτων ἱκανότητος καὶ πτυχίων εἰδικότητος ἐν τῷ ἐμπορικῷ ναυτικῷ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν του τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ καταβολῆς ὀφειλῶν ἐνοικιαστῶν». (ψηφίζεται εἰς μόνην συζήτησιν, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως καὶ ἐκδόσεως ὁμολογιῶν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀγροτικῶς ἐγκατεστημένων δικαιούχων ἀνταλλαξίμων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ὑφισταμένων διατάξεων περὶ δασμολογήσεως τῶν λιπασμάτων».

§366Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ παρακαλῶ νὰ μετατραπῇ εἰς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν.

§367ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§368Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀντιτίθεμαι πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ ρητὰς συμφωνίας τὰς ὁποίας ἐκάναμεν μὲ τὴν ἑταιρείαν Λιπασμάτων. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι συναινέσαμεν νὰ δοθῇ ἡ ἐγγύησις τοῦ Κράτους διὰ τὸ δάνειον τῶν 600.000 λιρῶν, ἡ ἑταιρεία δὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι μετὰ ταύτην παρῃτεῖτο πάσης δασμολογικῆς προστασίας. Ἐκτὸς τούτου παρεσχέθη ἀτέλεια ὡρισμένων πρώτων ὑλῶν. Κατὰ συνέπειαν ἡ σημερινὴ πρότασις ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὰς συμφωνίας. Παρατηρῶ, ὅτι ὡς κυρία δικαιολογία τοῦ νομοσχεδίου φέρεται ὅτι θὰ ἐξασφαλίσῃ κατωτέρας τιμὰς τῶν λιπασμάτων, ἀλλὰ παρατηρῶ ἐπίσης ὅτι πρῶτον ἡ ἔκπτωσις τῆς τιμῆς, ἡ ὁποία γίνεται, εἶναι ὀλιγωτέρα ἀπὸ τὴν πραγματικὴν ἀγοραίαν τιμὴν τῶν ξένων λιπασμάτων ἐν Ἑλλάδι, καὶ δεύτερον ὅτι ὡς ὅρος διαχειρίσεως εἰς τὸ μέλλον τίθεται ἡ αὐξομείωσις τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων ἀναλόγως τῆς αὐξομειώσεως τῆς τιμῆς τῶν πρώτων ὑλῶν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει δὲν εἶναι ἡ τιμὴ τῶν πρώτων ὑλῶν, ἀλλ’ ἡ τιμὴ τοῦ βιομηχανικοῦ προϊόντος· παίζει μεγάλον ρόλον ἡ βιομηχανοποίησις τῶν πρώτων ὑλῶν. Ἀφίνω ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ποιότητος εἰμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ μία καθυστέρησις ἡ ὁποία εἰμπορεῖ νὰ εἶναι εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἡμεῖς ἀντιτιθέμεθα πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Νομίζομεν ὅτι δὲν εἶναι δικαιολογημένη ἡ νέα αὐτὴ προσαύξησις. Ἄς φροντίσῃ ἡ ἑταιρεία Λιπασμάτων νὰ τροποποιήσῃ τὴν ὀργάνωσίν της, ἄς φροντίσῃ ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις διὰ συμβάσεων ἐμπορικῶν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν κατανάλωσιν εἰς ἄλλας χώρας. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἕνα παθητικὸν ἰσοζύγιον ἐμπορικὸν καὶ ἑπομένως εἰμπορεῖ νὰ ἀξιώσῃ τὴν κατανάλωσιν γεωργικῶν προϊόντων εἰς τὰς ἀγορὰς ἀπὸ τὰς ὁποίας προμηθευόμεθα μεγίστης ἀξίας ἐμπορεύματα. Αὐτὴ εἶναι ἡ προστασία τήν ὁποίαν εἰμποροῦμεν νὰ παράσχωμεν.

§369Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀφείλω νὰ δηλώσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι καὶ ὅταν ἐδόθη ἡ ἐγγύησις, εἰς τὴν ὁποίαν συνήνεσε καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως εἰς τὴν ἑταιρείαν τῶν λιπασμάτων, οὕτω καὶ σήμερον σκοπὸς δὲν εἶναι νὰ προστατευθῇ μία ἐπιχείρησις ἢ μία ἑταιρεία, ἀλλὰ σκοπὸς εἶναι νὰ προστατευθῇ ἡ Ἑλληνικὴ ἐργασία καὶ ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγὴ καὶ μία βιομηχανία ἡ ὁποία εἶναι συνυφασμένη ἀπολύτως μὲ τὴν γεωργίαν τῆς χώρας. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν καὶ τὴν πρώτην φορὰν καὶ σήμερον πιστεύει ἀπολύτως, ὅτι προστατεύει τὴν γεωργίαν διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς βιομηχανίας τῶν λιπασμάτων.

§370Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ...

§371Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πιστεύω ἀπολύτως ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὸ ὁποῖον συνεπράξατε καὶ ὑμεῖς, κ. Παναστασίου, εἶναι σωστικώτατον. Πιστεύω ἀπολύτως ὅτι ἦτο ἕν μέτρον σωστικὸν διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. Δὲν ἐπρόκειτο νὰ σωθῇ μία ἑταιρεία, ἀλλ’ ἐπρόκειτο νὰ σωθῇ μία ἐργασία τοῦ τόπου κοντὰ δὲ εἰς αὐτὴν πλεῖσται ἄλλαι βιομηχανίαι. Καὶ ἡ σημερινὴ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι συνέχισις τῆς τότε προσπαθείας. Ἐπείσθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτρεπτέον νὰ κουβαλῶμεν πράγματα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν ἐφ’ ὅσον ἐδῶ ἔχομεν βιομηχανίαν σοβαροτάτην, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντεπεξέλθῃ ὄχι μόνον εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς γεωργίας τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐξαγάγῃ μάλιστα καὶ μεγάλας ποσότητας λιπασμάτων εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἔχομεν καθῆκον νὰ τονώσωμεν τὴν βιομηχανίαν αὐτὴν ἐξασφαλίζοντες εὐθηνὰ λιπάσματα εἰς τὴν γεωργίαν. Νομίζει δὲ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν ἐπιτυγχάνει καὶ τὰ δύο: καὶ θὰ τονώσῃ τὴν ἐργασίαν καὶ θὰ ἐξασφαλίσῃ εὐθηνὰ καὶ καλὰ λιπάσματα εἰς τὴν γεωργίαν.

§372Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι δὲν ἐξασφαλίζει ὅσον πρέπει εὐθηνὰ λιπάσματα. Σᾶς εἶπον, δὲ ὅτι καὶ σήμερον αἱ τιμαὶ αἱ ἀγοραῖαι εἶναι κατώτεραι. Δὲν εἶναι δὲ ἐπαρκὴς ἐξασφάλισις ἡ αὐξομείωσις τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων, διότι παίζει μεγάλον ρόλον ἡ βιομηχανοποίησις.

§373Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι θὰ δοθοῦν καὶ εὐθηνότερα καὶ καλύτερα λιπάσματα.

§374Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω κατ’ ἀρχὴν εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν του σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τῶν νόμων περὶ δημοσίου Λογιστικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν του τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ ἄρσεως τῆς ἀπαγορεύσεως ἀπαλλοτριώσεως ἐπὶ τοῦ μοναστηριακοῦ κτήματος «Μετοχίου Καρβουνιὸ» τῆς Ἁγίας Ἀναστασίας. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. 4121 περὶ ἐποπτείας ἀποκαταστάσεως παραμεθορίων πληθυσμῶν Μακεδονίας καὶ Θράκης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§376ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5 μ. μ. τῆς σήμερον. (Ὥρα 5ῃ πρωϊνὴ)