1931.06.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 104η

ΠΕΜΠΤΗ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ἡ ἕνωσις ἀναπήρων πολέμου ὁλικῆς ἀνικανότητος παρακαλεῖ ὅπως ἀνεγερθῇ νοσοκομεῖον εἰς τὰ λουτρὰ Αἰδηψοῦ. —Ἡ ἕνωσις ἀναπήρων πολέμου ὁλικῆς ἀνικανότητος παρακαλεῖ ὅπως τὸ ταχύτερον κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον «πόθεν ἔσχες». —Ἐπιτροπὴ μηχανικῶν ἠλεκτρολόγων ὑπαλλήλων τῆς ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας Πάουερ δι’ ὑπομνήματός των γνωρίζουσι τοὺς κινδύνους, οὕς διατρέχει ἡ ζωὴ τοῦ κοινοῦ ὑπὸ τῶν καταστρατηγήσεων καὶ παραβάσεων τῶν κανονισμῶν ἐκτελέσεως ἠλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων. —Ὁ καπνεργατικὸς κόσμος ζητεῖ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ 8ώρου πρὸς περιστολὴν τῆς ἀνεργίας, τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἐλευθέρας λειτουργίας τῶν ὀργανώσεών των, τὴν κατάπαυσιν τῆς τρομοκρατίας κλπ. —Ἡ προσφυγικὴ ὀργάνωσις ἀμύνης δικαιούχων ἀνταλλαξίμων Καλαβρύτων διαμαρτύρεται διὰ τὴν ψήφισιν νομοσχεδίων ἀντισυνταγματικῶν καὶ δὴ εἰς βάρος τῶν προσφύγων. —Οἱ ἐργάται φορτοεκφορτωταὶ τοῦ λιμένος καὶ προλιμένος Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς θέσεώς των καὶ τὴν ἵδρυσιν ταμείου προνοίας φορτοεκφορτωτῶν. —Τὰ κοινοτικὰ συμβούλια Λέσβου δι’ ὑπομνήματός των ζητοῦν τὴν παροχὴν ἀρωγῆς πρὸς τοὺς ἀγρότας ἐλαιοπαραγωγοὺς καὶ λοιπὰς παραγωγικὰς τάξεις τῆς νήσου των πρὸς ἀποσόβησιν τῆς οἰκονομικῆς των καταστροφῆς. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Τσαλδάρης καὶ Δ. Γιαννόπουλος καταθέτουσιν ὑπόμνημα τοῦ συνδέσμου συνταξιούχων τροχιοδρομικῶν καὶ αὐτοκινητιστῶν Α.Π.Ν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γιαννόπουλος καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ συνδέσμου χρεωμένων μικροϊδιοκτητῶν ἐπαγγελματιῶν Βόλου καὶ περιχώρων. —Ἡ ὁμοσπονδία φοιτητῶν Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ὑποβάλλει τὰς ἀπόψεις της ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου «περὶ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου». —Οἱ δικαιοῦχοι κάτοικοι Φλωρίνης ἐξ ἐπιτάξεως ἀποζημιώσεων 1915–1931 ζητοῦν τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεων. —Ὁ πρόεδρος τοῦ περιφερειακοῦ ἐπιμελητηρίου Ἐδέσσης κοὶ ὁ πρόεδρος τοὐμπορικοῦ συλλόγου Φλωρίνης ζητοῦν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κανονίζοντος τὸ ζήτημα τῶν εἰς χρυσὸν καταθέσεων καὶ ἐνυποθήκων δανείων ἐπὶ μουσουλμανικῶν κτημάτων κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς. —Ὁ σύλλογος καραγωγέων Ἁλμυροῦ διαμαρτυρόμενος διὰ τὴν παρέλκυσιν τοῦ ζητήματος παροχῆς ἀποζημιώσεως ἁμαξηλατῶν καὶ καραγωγέων, ζητεῖ τὴν ταχεῖαν καταβολὴν ταύτης καὶ τὴν παράτασιν προθεσμίας ὑποβολῆς δηλώσεων. —Ὁ πρόεδρος τῶν κοινοτήτων Ἁγίων Δέκα καὶ Λευκίμης Κερκύρας ζητεῖ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ ἀγροτικῆς πίστεως Κερκύρας». Ἡ ἐπιτροπὴ καπνοπαραγωγῶν Κατούνης καὶ περιφερείας Ξηρομέρου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίου ἀπαγορεύοντος τὴν ἀγοραπωλησίαν πατοφύλλων. Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4142». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ἀμίσθων δικαστικῶν κλητήρων». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τάς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων. 1) Περὶ συστάσεως Γεωργικῆς Σχολῆς εἰς θέσιν Λυκόβρυσι Κοζάνης ἐκ τοῦ Χαρισσείου κληροδοτήματος». 2) Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4142 περὶ οἰνοποιείων, ἐλαιουργείων κλπ.». 3) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4402 τοῦ κυρώσαντος τὸ Ν. Δ. τῆς 13)11)1927 περὶ συστάσεως Κεντρικοῦ Ταμείου ἀσφαλείας κατὰ χαλάζης καὶ παγετῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων «περὶ ἀνακαινίσεως τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Ἀγγελῆς, Ι. Ἀθανασιάδης Μ. Αἰλιανός, Κ. Ἀλαβάνος, Τ. Ἀναστασίου καὶ Λ. Ἀνδρεάδης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 4733 καὶ 4839 περὶ προστασίας πολυτέκνων». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Γαλανὸς καὶ Ι. Γοβατζιδάκης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 4562 καὶ 4591 περὶ ἀποζημιώσεως πολεμοπαθῶν».

§2Μ. ΜΠΕΣΣΑΝΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. βουλευτά.

§4Μ. ΜΠΕΣΣΑΝΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θέλω νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ἡ κατάστασις τῶν Ἰσραηλιτῶν Θεσσαλονίκης ἀπὸ ὥρας εἰς ὥραν ἀπὸ ἡμερῶν τινῶν ἀποβαίνει τραγικωτέρα. Οἱ Ἰσραηλῖται ἀπὸ προχθὲς τοὐλάχιστον ζῶσιν ὑπὸ καθεστὼς πραγματικῆς τρομοκρατίας. Χθὲς τὸ βράδυ ἑκατοντάδες ἀνθρώπων ἔκαμαν ἀγρίαν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Λέσχης Μακαβαίων, τὴν ἐλεηλάτησαν, κατέστρεψαν ὅλα τὰ ἔπιπλα, ἐπῆραν τὰ ἀρχεῖα καὶ ἐτραυμάτισαν τέσσαρας νέους μορφωμένους οἱ ὁποῖοι ἀνῆκον εἰς τὰς καλλιτέρας οἰκογενείας τῆς πόλεως, καὶ ἕνα ἐκ τῶν ὁποίων ἐτραυμάτισαν πολὺ σοβαρῶς. Ἡ συγκίνησις μεταξὺ τῶν Ἰσραηλιτῶν εἶναι βαθυτάτη. Ἀπό τὸ πρωΐ τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον συνεδριάζει συνεχῶς. Ἐκτὸς τούτου ἔγινε καὶ μία ἐπίθεσις ἐναντίον τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ συνοικισμοῦ 151, ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη μετὰ τὴν μεγάλην πυρκαϊὰν τοῦ 1917 καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ἱδρύθη μία σχολὴ μὲ τὴν συνδρομὴν ποὺ μᾶς ἐδώσατε. Αὐτὸς ὁ συνοικισμὸς ὑπέστη χθὲς τὸ βράδυ ὥρας ὁλοκλήρους τρομοκρατίας, ἔθραυσαν τὰς πόρτας καὶ ἐπετίθεντο ἐναντίον τῶν κατοίκων. Ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν νὰ στείλῃ ἐκεῖ χωροφύλακας, καὶ δὲν τὸ ἔκαμεν αὐτὸ λέγουσα, ὅτι εἶχεν ἀνάγκην ἀπ’ αὐτοὺς διὰ ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀπεργίαν τῶν ἀρτεργατῶν. Λοιπὸν ἀφίνουν τοὺς συνοικισμοὺς χωρὶς προστασίαν καὶ μένουν ἐκεῖ ἐν μεγάλῃ ἀγωνίᾳ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἔχω μεγάλην ἐκτίμησιν διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν Γενικὸν Διοικητὴν Μακεδονίας, τὴν μεγαλυτέραν ἐκτίμησιν, διότι ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν μᾶς ἔδειξεν ἀληθινὰ φιλελεύθερα αἰσθήματα καὶ πατρικὴν στοργὴν ἀκόμη. Ἔχομεν ἀληθῶς ἐξαιρετικὴν ἐκτίμησιν διὰ τὸν κ. διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας ὁ ὁποῖος δεικνύεται πραγματικῶς ἀμερόληπτος καὶ μᾶς ἐξυπηρετεῖ εἰς ὅλα τὰ δίκαια ἀλλὰ διὰ τὴν ἀλήθειαν πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι αὐτὴν τήν φορὰν δὲν ἐξεπλήρωσαν ὅπως ἔπρεπε ὅλο τὸ καθῆκον αὐτῶν. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ὅταν ἡ Παμφοιτητικὴ Ἕνωσις διένειμε τὰς προκηρύξεις, καλοῦσα τὸν κόσμον εἰς ἐπίθεσιν κατὰ τῶν Ἰσραηλιτῶν, εἰς μῖσος καὶ εἰς πόλεμον, ἔπρεπε αἱ ἀρχαὶ νὰ λάβουν τὰ προληπτικὰ μέτρα νὰ μὴ γίνουν ὅλα αὐτὰ τὰ ἐπεισόδια. Ὅταν διὰ μίαν ἀσήμαντον κομμουνιστικὴν προκήρυξιν ἥτις δὲν δύναται νὰ συγκλονίσῃ τὴν καθεστωτικὴν τάξιν κινητοποιεῖται ὁλόκληρος ἡ χωροφυλακή, νομίζω, ὅτι ὅταν πρόκειται διὰ τὴν ἡσυχίαν καὶ ἀσφάλειαν ἑνὸς ὁλοκλήρου πληθυσμοῦ, ἠμποροῦσαν αἱ ἀρχαὶ νὰ λάβουν αὐστηρότερα μέτρα. Δὲν ἔχω ἀνάγκην ἐδῶ νὰ διακηρύξω πάλιν ὅτι ἔχομεν πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς φιλελευθέρας ἀρχὰς καὶ εἰς τὴν εὐρύτητα πνεύματος τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ κατάστασις ὅμως παρουσιάζεται τώρα ἐκεῖ τραγική, τραγικωτάτη. Θὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ πάλιν νὰ ληφθῶσιν ἀμέσως, πρῶτα–πρῶτα, τὰ μέτρα τὰ προληπτικὰ εἰς τοὺς συνοικισμούς, διὰ ν’ ἀποκτήσῃ πάλιν ὁ ἰσραηλιτικὸς πληθυσμὸς ἐκείνην τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν ἐγκαταλείπεται ἀπὸ τὰς ἀρχὰς ἀλλὰ ὅτι προστατεύεται ὅπως καὶ ὁ ἄλλος πληθυσμός. Θὰ ζητήσωμεν ἐκτὸς τούτου νὰ γίνῃ ἡ ταχεῖα τιμωρία τῶν ἐνόχων ὄχι μόνον τῶν ἀμέσων ἐνόχων, διότι πολλὲς φορὲς οἱ φοιτηταὶ παρασύρονται ἀπὸ ὑποκινητάς, ἀπὸ ἀνθρώπους ἀσυνειδήτους ποὺ θέλουν νὰ ἐκμεταλλεύωνται ἢ ταπεινὰ αἰσθήματα ἢ μίαν δεδομένην κατάστασιν, πρέπει νὰ τιμωρηθοῦν καὶ οἱ ἠθικοὶ αὐτουργοὶ αὐτῶν τῶν ἐπεισοδίων. Ὑπάρχουν στὴ Θεσσαλονίκη, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἐφημερίδες ποὺ νομίζουν, ὅτι μποροῦν νὰ αὐξήσουν τὴν κυκλοφορίαν των, ὅτι μποροῦν νὰ κάμουν ὄχι πολιτικόν, ἀλλὰ χρηματικὸν κεφάλαιον ἀπὸ τὸ μῖσος τῶν Ἰσραηλιτῶν καὶ συστηματικῶς καλλιεργοῦν τὸ μῖσος αὐτό. Ἐφ’ ὅσον ἐθεωρήθη ἀνάγκη νὰ προστατευθῇ ἡ τιμὴ ἑνὸς πολιτικοῦ ἀνδρὸς καὶ ἑνὸς δημοσίου ὑπαλλήλου καὶ πολὺ δικαίως ἐθεσπίσθη ὁ νόμος περὶ Τύπου, διότι ἡ τιμὴ εἶναι τὸ πολυτιμώτερον πρᾶγμα ποὺ ἔχει ἕνας ἄνθρωπος ἔτι περισσότερον ἀκόμη πρέπει νὰ προστατευθῇ ἡ τιμὴ καὶ ἡ ἀσφάλεια ἑνὸς ὁλοκλήρου πληθυσμοῦ. Δὲν δύναται πλέον ὁ Ἰσραηλιτικὸς πληθυσμὸς Θεσσαλονίκης νὰ παραμένῃ εἰς τὸ ἔλεος τοῦ πρώτου τυχόντος δημοσιογράφου, ὁ ὁποῖος ἐπιτίθεται μὲ συκοφαντίας ταπεινὰς καὶ στυγερὰς ἐναντίον τοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ καὶ δηλητηριάζει τὰ πνεύματα. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἔχομεν τὴν ἐντύπωσιν, σχεδὸν τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ ἕνας Κρατικὸς ὑπάλληλος, ὁ διευθυντὴς τοῦ Γραφείου τοῦ Τύπου, διὰ τὸν ὁποῖον ἄλλωστε ἔγινε λόγος ἐκ μέρους τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Θεσσαλονίκης—δηλαδὴ δὲν εἶναι μόνον ἡ προσωπική μου ἐντύπωσις—αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος, ἐπαναλαμβάνω, συνεργάζεται μὲ τοὺς ὑποκινητὰς τῶν ἀντισημιτικῶν ταραχῶν. Ὁ ἐν λόγῳ Κρατικὸς λειτουργός, ὄχι μόνον δὲν προσπαθεῖ νὰ διαφωτίσῃ τὸ κοινόν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Ἰσραηλίτας, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀληθείας, ἀλλ’ ἀκόμη συντελεῖ εἰς τὴν δηλητηρίασιν τῶν ψυχῶν, διαστρέφων καὶ διαστρεβλώνων πράγματα καὶ δεδομένα.

§5ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος;

§6Μ. ΜΠΕΣΣΑΝΤΣΗΣ. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ Γραφείου Τύπου, ὁ κ. Μινάρδος. Ἔχομεν πολλὰς ἐνδείξεις περὶ τούτου. Ξεύρω π. χ. ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις «Ἑλλὰς» ἐδημοσίευσεν ἓν ἀνακοινωθὲν εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρει ἓν γεγονὸς παλαιὸν 5 ἐτῶν, ἐνῷ ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις ἱδρύθη πρὸ ἑνὸς ἔτους. Κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἀσήμαντον καὶ ἀθῶον ἄλλωστε, ἀλλὰ παραμορφωμένον, ἐφέρθη εἰς γνῶσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως «Ἑλλὰς» ὑπὸ τοῦ κ. διευθυντοῦ τοῦ Γραφείου Τύπου. Ἐνῷ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς δίδει τὴν μεγαλειτέραν δημοσιότητα εἰς τὰ γραφόμενα τῆς μικροτέρας κομμουνιστικῆς Ἰσραηλιτικῆς ἐφημερίδος, θεωρεῖ καθῆκόν του νὰ μὴν γνωρίζῃ εἰς τὸ Χριστιανικὸν κοινὸν τὰ δημοσιεύματα τῶν σοβαρῶν Ἰσραηλιτικῶν ἐφημερίδων, τὰ τονίζοντα τὰ καλὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Διοικήσεως καὶ τοιουτοτρόπως παρουσιάζει παραμορφωμένην εἰκόνα τῆς νοοτροπίας καὶ τῶν αἰσθημάτων τῶν Ἰσραηλιτῶν. Ἔχομεν καὶ πολλὰς ἄλλας ἐνδείξεις, ὅτι αὐτὸς ὁ κ. Μινάρδος ἐργάζεται συστηματικῶς ἐναντίον τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ στοιχείου. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀνεκτὴ ἡ κατάστασις αὐτή. Πρέπει νὰ μετατεθῇ ὁ ὑπάλληλος αὐτός, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δι’ ἕνα ἢ ἄλλον λόγον δὲν δύναται νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δὲν πρέπει νὰ παραμείνῃ, διότι ὁλόκληρος ὁ Ἰσραηλιτικὸς πληθυσμὸς ἔχει τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐργάζεται ἐναντίον αὐτοῦ. Ἐκτὸς αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ σᾶς παρακαλέσω ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ δοθῇ ἀπὸ τώρα εἰς τὴν Μακαμπί, ἥτις ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀγαθοὺς πολίτας οἱ ὁποῖοι διαδίδουν τὴν Ἑλληνικὴν μόρφωσιν, καὶ τὴν ἀγάπην πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἡ ὑπόσχεσις, ὅτι θὰ ἀποζημιωθῇ δι’ ὅσας ζημίας ὑπέστη κατὰ τὴν νυκτερινὴν ἐπίθεσιν. Θὰ καταλήξω μὲ δύο μόνον λόγους δὲν θέλωμεν ἡμεῖς νὰ συγκαλυφθοῦν τὰ πράγματα, δὲν θέλομεν ἡμεῖς διὰ λόγους σκοπιμότητος νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οἱ Ἰσραηλῖται εἶνε ἀθῶοι, τίμιοι καὶ ἐργατικοὶ πολῖται. Ἡμεῖς θέλομεν μόνον τὴν ἀλήθειαν, θέλομεν νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἀλήθεια. Πάλιν ζητοῦμεν νὰ γίνῃ ἔρευνα, νὰ γίνῃ βαθεῖα ἔρευνα, διὰ νὰ γνωσθοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα. Διότι εἴμεθα πεπεισμένοι βαθέως, ὅπως τὸ εἶπον καὶ προχθές, ὅτι οὔτε ἕνας Ἰσραηλίτης δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ποὺ νὰ συνεργάζεται μὲ ἐχθροὺς τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο θέλωμεν νὰ γίνουν δηλώσεις, ὄχι σκοπιμότητος. Καὶ διὰ τοῦτο παρακαλοῦμεν καὶ πάλιν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δηλώσῃ ὅ,τι πραγματικῶς σκέπτεται διὰ τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν καὶ διὰ τὰς ὑπαρχούσας ἢ μὴ εὐθύνας τὰς Ἰσραηλιτῶν. Καὶ ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι μὲ τὴν ἀποκατάστασιν ὅλης τῆς ἀληθείας, θὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν διάδοσιν τερατωδῶν καὶ στυγερῶν συκοφαντιῶν καθ’ ἃς προσπαθοῦν νὰ μᾶς παρουσιάσουν ὡς προδότας καὶ συνεργάζοντας μετὰ τῶν ἐχθρῶν τοῦ Κράτους. (χειροκροτήματα).

§7Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ ἤκουσε μὲ μεγάλον ἐνδιαφέρον καὶ ἀρκετὴν συγκίνησιν τὸν λόγον τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος πρὸ μικροῦ κατῆλθεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Πράγματι στὴ Θεσσαλονίκη κατὰ τὰς δύο τελευταίας ταύτας ἡμέρας ἔλαβαν χώραν γεγονότα ἀξιοθρήνητα, καὶ χωρὶς ἀληθῶς καμμίαν αἰτίαν οὐδὲ ἴχνος ἀφορμῆς. Ὑπάρχει εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἕνας σύλλογος τῶν Μακαβαίων, ὁ ὁποῖος εἶναι τμῆμα ἑνὸς παγκοσμίου συνδέσμου Ἰσραηλιτῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιδιώκει πολιτικοὺς σκοποὺς παρὰ ἀποκλειστικῶς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἀθλητισμοῦ καὶ ὁ ὁποῖος προσκληθεὶς πρὸ ὀλίγου καιροῦ εἰς τὴν Σόφιαν, ὅπου ἐτελεῖτο ἡ εἰκοσιπενταετηρὶς τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐν Βουλγαρίᾳ Συνδέσμου τῶν Μακαβαίων ἔστειλεν οὗτος μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ 2–3 ἀντιπροσώπους.

§8Μ. ΔΑΥΙΔ. Ἕνα ἀντιπρόσωπον.

§9Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τόσον μᾶλλον καθ’ ὅσον ἠλπίζετο ὅτι θὰ παρίστατο ὁ Ρόζενφορ ἕνας διακεκριμένος Ἰσραηλίτης, ὁ ὁποῖος εἶναι μέλος τοῦ συμβουλίου τῆς παγκοσμίου αὐτῆς ἑνώσεως. Κατὰ τὴν ἐκεῖ παρουσίαν του εἰς ἐκ τῶν Βουλγάρων Μακκαβαίων...

§10Μ. ΔΑΥΙΔ. Ὄχι Χριστιανὸς, δὲν ἠξεύρομεν καλά.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔστω. Ὡμίλησεν ὑπὲρ τῆς αὐτονομήσεως τῆς Μακεδονίας. Σημειωτέον, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ πολιτικοῦ συνεδρίου διὰ νὰ ἀπασχοληθῇ μὲ αὐτὰ τὰ πράγματα.

§12Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπιτρέπετε κ. Πρόεδρε, νὰ σᾶς παράσχω μίαν πληροφορίαν; Κατὰ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἔχω ἡ ὁμιλία αὐτὴ ἐγένετο μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ Ἕλληνος Ἰσραηλίτου ἐκ τοῦ συνεδρίου.

§13Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Χαίρω πολὺ διὰ τὴν πληροφορίαν. Ἀλλὰ ἐγὼ δέχομαι ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν ἦτο ἀποδεδειγμένον. Ἔρχονται λοιπὸν καὶ καταγγέλλουν τοὺς Ἰσραηλίτας τῆς Θεσσαλονίκης διατὶ ἕνας ἀντιπρόσωπος τοῦ συλλόγου τῶν Μακκαβαίων εἰς τὴν Σόφιαν, ὅταν ὡμίλησαν περὶ αὐτονομήσεως τῆς Μακεδονίας, δὲν ἐσηκώθη νὰ διαμαρτυρηθῇ. Βλέπετε ἀπὸ τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπὸ τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅτι δὲν ἦτο κὰν παρών, ἀλλὰ καὶ ἂν ἦτο παρὼν δὲν ἦτο ἔργον ἰδικόν του νὰ μιλήσῃ. Εἶναι πράγματα αὐτά; Νομίζω, ὅτι διερμηνεύω τὸ πνεῦμα ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς ὅταν διαδηλώσω τὴν θλιβερὰν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν αὐταὶ αἱ σκηναί. Εὐτυχῶς ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ἔχομεν ἐλαττώματα, πλὴν ὅμως ἔχομεν καὶ ἀρκετὰ πλεονεκτήματα. Ἕνα ἀπὸ τὰ καλά μας αὐτὰ πλεονεκτήματα εἶναι, ὅτι εἴμεθα πραγματικῶς ὄχι μόνον ἀνεκτικοὶ πρὸς πᾶσαν θρησκείαν, ἀλλὰ ἐλευθέριοι πρὸς πᾶσαν τοιαύτην ἰδεολογίαν. Εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ μαλώνωμεν καὶ νὰ τρωγώμεθα, ἀφοῦ εἴμεθα τὰ τέκνα τῆς αὐτῆς πατρίδος καὶ ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ ζητήματα νὰ τὰ λύσωμεν. Ἀλλ’ οἱ ἐν Θεσσαλονίκῃ ὑπαίτιοι τῶν σκηνῶν δὲν ἐφάνησαν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς Ἕλληνες. Παρεγνώρισαν, δηλαδή, ἕν ἀπὸ τὰ κυριώτερα χαρακτηριστικά, μίαν ἀπὸ τὰς ἀρετάς μας. Θὰ μᾶς ἐπιτρέψητε δὲ νὰ διαβάσω τὴν προκήρυξιν ἡ ὁποία ἔβαλε φωτιὰ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν παμφοιτητικὴν ἕνωσιν διὰ νὰ ἴδητε ἐπὶ τῇ βάσει ποίων ἀνοησιῶν, ποίων γεγονότων ἐδημιουργήθησαν ἐκεῖναι αἱ σκηναὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, (ἀναγινώσκει). Δὲν εἶναι οἱ Ἑβραῖοι ὅλοι κομμουνισταί. Κάθε ἄλλο. Ἕνα μικρὸ τμῆμα εἶναι κομμουνισταί. Οἱ κομμουνισταὶ δὲ οἱ δικοί μας οἱ ὁποῖοι πιστεύουν τὸν χριστιανισμόν, δὲν ὑποθέτω, ὅτι εἶναι καλύτερα τσανάκια ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους κομμουνιστάς, διὰ νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν διάκρισιν. Ἀχρεῖα ὑποκείμενα εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ ἀναιρέσουν κάθε ἰδέαν τῆς πατρίδος, τῆς θρησκείας (ἐξακολουθεῖ νὰ ἀναγινώσκῃ τὴν προκήρυξιν· Οἱ Ἑβραῖοι εἶναι ἐκεῖνοι....) ὅτι, δηλαδὴ βγαίνουν τρεῖς γαλλόφωνοι ἐφημερίδες ἀπὸ πληθυσμὸν 60 χιλιάδες, ὁ ὁποῖος ἕως τὴν ἡμέραν ἐκείνην ποὺ ἐπῆγεν ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, δὲν ὡμιλοῦσε παρὰ τὴν Γαλλικήν, ἡ ὁποία φυσικὰ εἶναι ἡ γλῶσσα των ἡ συνήθης, αὐτὸ εἶναι ἕνα ἔγκλημα μεγάλο.

§14Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Διαβάζουν Ἑλληνικές.

§15Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Προχθὲς ἀκόμη ἐζήτησαν νὰ τοὺς αὐξήσωμεν τὰ σχολεῖά των καὶ προχθὲς ἀκούσαμεν λόγους ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῆς Ἰσραηλιτικῆς κοινότητος... (Ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων) ὅτι δὲν βάζουν σταυροὺς εἰς τὰς σημαίας των. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω τὶ εἶναι καὶ αὐτὴ ἡ μεγάλη κατηγορία. Οἱ Ἰσραηλῖται δὲν εἶναι φυσικὰ χριστιανοί. Εἰς τοὺς κοντοὺς τοὺς ὁποίους βάζουν στὰ καταστήματά των ποὺ σηκώνουν τὴν σημαίαν δὲν ἔχουν κανένα λόγον νὰ βάλουν σταυρόν. Σημειωτέον ὅτι δὲν τὸ κάνουν μὲ διάθεσιν περιφρονητικήν. Αὐτὸ λοιπὸν θεωρεῖται ἔγκλημα ὅτι δὲν βάζουν σταυρὸν εἰς τοὺς κοντοὺς τῶν σημαιῶν (ἀναγινώσκει). Εἶναι ἀληθῶς οἰκτρὰ ἡ κατάστασις τῶν πνευμάτων αὐτῶν ἡ ὁποία ἐνέπνευσεν αὐτὴν τὴν προκήρυξιν τῆς παμφοιτητικῆς ἑνώσεως. Τώρα πρέπει νὰ εἴπω ὅτι τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν, ἐὰν δικαιολογοῦν ἐντελῶς τὴν συγκίνησιν τῶν συναδέλφων μας βουλευτῶν Θεσσαλονίκης, νομίζω ὅμως ὅτι παρεστάθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος μὲ κἄποιαν φυσικὴν ἐκ συγκινήσεως ὑπερβολήν. Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς εἶπεν ὅτι τὸ ἰσραηλιτικὸν στοιχεῖον ἔχει πάντα λόγον νὰ αἰσθάνεται ἐμπιστοσύνην καὶ πρὸς τὰς ἐκεῖ ἀρχὰς καὶ πρὸς τὴν γενικὴν διοίκησιν καὶ τὴν Χωροφυλακήν, ἀλλὰ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν φρονοῦμεν, ὅτι δὲν ἔδειξαν τὴν ἀπαιτουμένην δραστηριότητα. Δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψις δραστηριότητος, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς καλύτερον ὀργανωμένας πολιτείας εἶναι δυνατὸν νὰ συμβοῦν τοιαῦτα πράγματα χωρὶς ἡ ἀστυνομία νὰ προφθάσῃ νὰ καταστείλῃ. Τὸ πρωΐ, κ. βουλευτά, ἤλθατε εἰς τὸ σπίτι μου καὶ εἴδατε ὅτι ἐζήτησα εἰς τὸ τηλέφωνον τὸν κ. Γενικὸν Διοικητήν, ἠκούσατε πόσον ὡμίλησα μετ’ αὐτοῦ καὶ μοῦ ἔδωσε ὅλας τὰς διαβεβαιώσεις, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ λόγος ἀνησυχίας. Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον μέσα εἰς τὸν σύλλογον τῶν μακαμπί, καὶ κατέστρεψαν τὰ ἔπιπλα, καὶ καθὼς πληροφοροῦμαι ἐτραυμάτισαν ἐλαφρῶς μερικὰ πρόσωπα, αὐτοὶ θὰ τιμωρηθοῦν διότι ὑπάρχει διάταξις τοῦ νόμου κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ εἰσερχόμενοι εἰς γραφεῖα, σπίτια κλπ. τιμωροῦνται καὶ συνεπῶς καὶ αὐτοὶ θὰ τιμωρηθοῦν αὐστηρῶς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ ἐκφράσω, εἶναι ἡ εὐχὴ ὅτι αὐτὰ τὰ ἀξιοθρήνητα γεγονότα δὲν θὰ γίνουν ἀφορμὴ νὰ ἀνασταλῇ ἡ ψυχικὴ ἀφομοίωσις τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκομεν ὅλοι οἱ Ἕλληνες τῆς Θεσσαλονίκης ὅλης τῆς Ἑλλάδος, οἱωνδήποτε θρησκευτικῶν φρονημάτων καὶ ἂν εἴμεθα. Ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι οἱ Ἰσραηλῖται τῆς Π. Ἑλλάδος μὲ τοὺς ὁποίους ἐζήσαμεν ἀπὸ τόσων ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἀνεξαρτησίας, εἶναι Ἕλληνες πολίται μὴ διακρινόμενοι οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ἀπὸ τοὺς λοιπούς. Εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ ἴδιον θὰ συμβῇ καὶ εἰς Θεσσαλονίκην. Ἀληθὲς εἶνε ὅτι τὸ ἰσραηλιτικὸν στοιχεῖον πρὸ τῆς καταλήψεως τῆς Θεσσαλονίκης παρ’ ἡμῶν ἔζη καλὰ ὑπὸ τὴν προηγουμένην κατάστασιν καὶ δὲν μᾶς ἐδέχθησαν οὗτοι μὲ ἀνοικτὰς ἀγκάλας, πλὴν οὐδόλως οὗτοι προέβησαν εἰς ἐνεργείας παρανόμους ἐναντίον μας ἀποδεικνυούσας ὅτι δὲν θέλουν νὰ προσαρμοσθοῦν πρὸς τὴν νέαν κατάστασιν. Μὲ αὐτὰς δὲ τὰς σκηνὰς τὰς ὁποίας προεκάλεσεν ἡ προκήρυξις κἄθε ἄλλο παρὰ συντελεῖ νὰ συντελεσθῇ αὐτὴ ἡ ἕνωσις ἡ ψυχικὴ μία ὥρα ταχύτερον. Νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω εἰς τοὺς συναδέλφους μας βουλευτὰς Ἰσραηλίτας τῆς Θεσσαλονίκης, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω δὲν ἐκπροσωποῦν τὰς ἰδέας ἑνὸς κόμματος εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ τὰς ἰδέας ὅλων τῶν κομμάτων ὅλης τῆς Ἑλλάδος.

§16Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὅλων τῶν Ἑλλήνων.

§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας εἶχε καὶ ἐκεῖ εἰς τὴν Κέρκυραν ἓν ἐπεισόδιον, πρὸ 40 ἐτῶν ἀπὸ μίαν ἀνοησίαν ποὺ ἐγεννήθη ἐκεῖ, ἀλλὰ εὐτυχῶς δὲν ὑπάρχει τίποτε σήμερον. Ἐννοῶ τὴν συγκίνησίν σας, ἀλλὰ νὰ μὴ ἀνησυχῆτε διὰ τὸ μέλλον. Εἶμαι βέβαιος ὅτι μὲ τὸ αἴσθημα αὐτὸ τὸ βαθὺ τὸ ὁποῖον ὄχι ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμός, καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι μόνον ἕνα κόμμα ἀλλὰ ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ἀδύνατον αὐτὰ τὰ ζιζάνια τὰ ὁποῖα ζητοῦν νὰ φυτρώσουν ἐκεῖ, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀναπτυχθοῦν καὶ θὰ καταπνιγοῦν εἰς τὴν πρώτην εὐκαιρίαν. Καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἡ διοίκησις τῆς Μακεδονίας εἶναι εἰς θέσιν μετὰ τῆς χωροφυλακῆς νὰ διατηρήσῃ τὴν τάξιν, ἡ δὲ δικαιοσύνη νὰ κολάσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πταίουν. (χειροκροτήματα.

§18Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι βεβαίως θλιβερὰ τὰ ἐπεισόδια τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἀλλὰ καθὼς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὅτι ἀπέρρευσαν ἐκ πνεύματός τινος ἀντιπαθείας ἀπέναντι τοῦ ἰσραηλιτικοῦ στοιχείου. Σήμερον ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμὸς εἶναι προδιατεθειμένος νὰ κάμῃ πᾶν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ψυχικὴ ἀφομοίωσις τῶν δύο αὐτῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμόν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσω τήν αἰτίαν ἐκ τῆς ὁποίας προῆλθον τὰ ἐπεισόδια, ὀφείλω ὅμως νὰ εἴπω ὅτι μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θέλω νὰ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα ἵνα ὄχι μόνον μὴ ἐπαναληφθοῦν τοιαῦτα γεγονότα εἰς τὸ μέλλον ἀλλὰ καὶ νὰ ἀποδοθῇ τό δίκαιον. Ἰδιαιτέρως δὲ μοῦ ἔκανε ἐντύπωσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοῦ ἐδήλωσε ὁ συνάδελφός μου βουλευτὴς ἐκ Θεσσαλονίκης ἰσραηλίτης καὶ τὸ ὁποῖον μοὶ συνιστᾶται ἐκ τῶν τηλεγραφημάτων τὰ ὁποῖα ἔλαβα, ὅτι τὸ ἰσραηλιτικὸν στοιχεῖον ζητεῖ ἐπιμόνως νὰ ἐξακριβρωθῇ ἂν αἱ δικαστικαὶ καὶ διοικητικαὶ ἀρχαὶ ἐκ τῶν ἐνεργειῶν εἰς τὰς ὁποίας προέβησαν ἐβεβαιώθησαν ἀπολύτως ὅτι οὐδεμία δικαιολογημένη ἀφορμὴ περὶ τῶν αἰσθημάτων τῶν ἰσραηλιτῶν κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου ὑπῆρξε. Εἶμαι δὲ πεπισμένος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ εἰς τοῦτο τοὺς Ἰσραηλίτας.

§19Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μετέχει κύριοι βουλευταὶ καὶ ἡ Προοδευτικὴ Ἕνωσις εἰς τήν συγκίνησιν ἐκ τῆς ὁποίας κατέχεται καὶ ἡ Βουλὴ ἐκ τῶν θλιβερῶν ἐπεισοδίων τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ παραλείψῃ ὅπως ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐμνήσθη θλιβερῶν σκηνῶν τῆς Κερκύρας λαβουσῶν χώραν πρὸ τεσσαράκοντα ἐτῶν. Ὑπῆρξαν πράγματι θλιβεραὶ αἱ σκηναὶ ἐκεῖναι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ὑπῆρξε θλιβερὸν διὰ τὴν Κέρκυραν διότι ἀπεμακρύνθη ἐκεῖθεν ἐκ τῶν σκηνῶν ἐκείνων στοιχεῖον ἐξ οὗ ἐζημιώθη ὁ τόπος. Ἐὰν τυχὸν ὑπῆρξε κάποια ἀντιθρησκευτικὴ προσπάθεια δὲν εἶναι οἱ φοιτηταὶ ἐκεῖνοι ποὺ θὰ τὸ ἐξακριβώσουν, ἀλλὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐκ τοῦ νόμου εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ λάβῃ πάντα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα καὶ δι’ αὐτὸ ἔχομεν ἀπόλυτον τὴν πεποίθησιν ὅτι αὕτη οὐδὲν θὰ παραλείψῃ διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν. Ὄχι μόνον διότι τοῦτο εἶναι ἐπιβεβλημένον, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ ἐντύπωσις εἶναι ὀδυνηρὰ εἰς τὰ ὄμματα τοῦ ξένου κόσμου.

§20Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ τὸ ἰδικόν μας κόμμα κ. Πρόεδρε, καταδικάζει τὰς ἀντισημιτικὰς ἐκδηλώσεις τῆς Θεσσαλονίκης ὄχι διότι εἰς τὰ ὄμματα τοῦ ξένου κόσμου εἶναι δυνατὸν νὰ προξενήσουν δυσάρεστον ἐντύπωσιν, ἀλλὰ πρωτίστως, διότι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ἔχομεν βαθὺ τὸ αἴσθημα τῆς ἰσοπολιτείας. Διότι περιβάλλομεν τοὺς συμπολίτας μας Ἰσραηλίτας, μὲ συμπάθειαν ἀπεριόριστον, διότι διαβλέπομον αὐτοὺς ὡς στοιχεῖον προόδου καὶ πολίτας φιλονόμους. Δὲν γνωρίζω, ἂν τὰ καταγγελλόμενα κατὰ τοῦ σωματείου Μακαμπῆ εἶναι ἀληθῆ, ἀλλὰ καὶ ἂν τυχὸν συνέβαινε νὰ ἦσαν ταῦτα ἀληθῆ δὲν θὰ ἐδεχόμεθα ὅπως ἡ κακὴ πρᾶξις δύο ἀτόμων πέσῃ εἰς τὴν ράχιν ἑνὸς ὁλοκλήρου πληθυσμοῦ. Δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ χρησιμοποιήσῃ πᾶν μέσον ὅπως εἰς τὸ μέλλον παρεμποδισθῇ οἱαδήποτε ἔκνομος ἐκδήλωσις ἢ οἱαδήποτε προπαγάνδα, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ καὶ οἰκονομικὰ ἐλατήρια ἐναντίον τῶν συμπολιτῶν μας Ἰσραηλιτῶν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐμπόρων Ἀθηνῶν.

§22Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν ἐμπόρων Ἀθηνῶν περὶ τῆς ὁποίας θέλω νὰ ἀπασχολήσω ὀλίγον τὴν Βουλὴν ἀφορᾶ εἰς τὸ γνωστὸν θέμα τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν. Εἶναι γνωστὸν πῶς μέχρι τοῦδε συνετελεῖτο ὁ ἐκτελωνισμὸς τῶν διαφόρων εἰδῶν τῶν ἔξωθι εἰσαγομένων παρὰ τῶν ἐμπόρων. Ὅσα δὲν ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἀμέσως ἐτίθεντο εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ δημοσίου, ἀπὸ τῶν ὁποίων, ὁσάκις παρελαμβάνοντο ἐπληρώνετο, ὁ δασμός. Τοῦτο ἦτο τὸ ὑπηρεσιακῶς καθιερωμένον, ἀλλ’ ἐν τῇ πράξει δὲν συνέβαινε τοιοῦτον τι, διότι ἀποθῆκαι τοῦ δημοσίου πραγματικῶς δὲν ὑπῆρχον, ἀλλὰ τὰς ἀποθήκας τοῦ δημοσίου, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε κατὰ νόμον νὰ ὑπάρχουν, τὰς εἶχεν ἀντικαταστήσει τό σύστημα τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν. Εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἀποθήκας ἐτοποθετοῦντο τὰ λεγόμενα ὑπὸ μετακόμησιν «transito» ἐμπορεύματα καὶ ἐκλείνοντο διὰ δύο κλειδῶν καὶ τὴν μίαν κλεῖδα τὴν ἐλάμβανεν ὁ δικαιοῦχος τῶν ἐμπορευμάτων τὴν δὲ ἄλλην τὸ δημόσιον. Ἀλλ’ ἡ προϊοῦσα ἐξέτασις τῶν πραγμάτων ἐπιστοποίησεν, ὅτι ἀντὶ νὰ ὑπάρχουν δύο πραγματικῶς κλεῖδες ἐν τῇ οὐσίᾳ ὑπῆρχε μίας κλείς, διότι ὁ φύλαξ τοῦ δημοσίου παρέδιδε τὴν κλεῖδα ταύτην εἰς τὸν δικαιοῦχον εἰς τὸν ὁποῖον τρόπον τινὰ ἐνεπιστεύετο ὁλόκληρον τὸ ἐμπόρευμα. Ἦτο φυσικόν, ἀλλ’ ὄχι βεβαίως νόμιμον, ἡ τοιαύτη κατάστασις τῶν πραγμάτων νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἐλαμβάνοντο ἐμπορεύματα χωρὶς ἀμέσως νὰ πληρώνεται ὁ δασμός. Καὶ ὅταν ἐγένετο αἰφνηδιασμὸς ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου, αἱ ἀποθῆκαι κατὰ τὸ πλεῖστον εὑρέθησαν κεναὶ χωρὶς νὰ ἔχῃ πληρωθῇ ὁ ἀντίστοιχος δασμός. Αἱ κατὰ νόμον συνέπειαι ἔπρεπε νὰ ἦσαν νὰ ζητηθῇ ἀμέσως ἐκ μέρους τῶν ἐμπόρων αὐτῶν ἡ εἴσπραξις τοῦ δασμοῦ, ἀλλὰ καὶ νὰ καταδιωχθοῦν οἱ ἔμποροι ποινικῶς. Ἀλλὰ βεβαίως αἱ τοιαῦται νομικαὶ συνέπειαι δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπακολουθήσουν. Καὶ δὲν ἐπηκολούθησαν πολὺ σωστά διὰ δύο οὐσιώδεις λόγους. Ὁ πρῶτος λόγος δι’ ἐμὲ ἦτο, ὅτι αἱ ἁρμόδιαι ἀρχαὶ παρέδωσαν εἰς τοὺς ἐμπόρους τὴν κλεῖδα καὶ τοὺς ἄφησαν νὰ λαμβάνουν ἐμπόρευμα ὅποτε θέλουν χωρὶς ἀμέσως νὰ καταβάλουν τὸν δασμόν. Καὶ ὁ δεύτερος, διότι ἂν ἤθελον ποτὲ προβῆ εἰς τὴν ἄμεσον καταδίωξιν μεγίστου μέρους τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου, ὄχι μόνον Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ἀλλὰ καὶ ἔλων τῶν ἄλλων μεγάλων πόλεων ὁ ἐμπορικὸς κόσμος θὰ εὑρίσκετο εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ ἕνα ἄλλο ἀκόμη μέγιστον μέρος θὰ ἐστερεῖτο τῆς ἐλευθερίας του. Ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου θὰ εὑρίσκετο εἰς μίαν κατάστασιν ἐντελῶς ἀπελπιστικὴν ἐντελῶς θλιβεράν. Πρέπει δὲ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν θὰ ἦσαν μόνον οἱ ἔμποροι οἱ ὁποῖοι θὰ κατέληγον εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἀλλὰ εἰς τὰς φυλακὰς θὰ ἔπρεπε νὰ μεταφερθῶσι καὶ διπλάσιος ἀριθμὸς ὀφειλετῶν, διότι κατὰ τὸ κρατοῦν σύστημα ἔπρεπεν ὁ ἔμπορος νὰ ἔχῃ καὶ ἐγγυητὰς ἄλλους ἐμπόρους, καὶ οἱ ἐγγυηταὶ θὰ εὑρίσκοντο εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν. Φαντασθῆτε μίαν κατάστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι περίπου οἱ ἔμποροι τῶν μεγάλων πόλεων θά εὑρίσκοντο εἰς τὰς φυλακὰς. Πολὺ ὀρθῶς, συνεπῶς, διά τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἔλαβε τὰ δέοντα μέτρα. Πρῶτον κατήργησε τὸ σύστημα τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν καὶ οὕτω πως ἔκλεισεν ἡ πηγὴ τῆς κακῆς ἀρχῆς. Ἀλλὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἔπρεπε νὰ τὴν βελτιώσῃ, καὶ καλῶς ἐσκέφθη περὶ τοῦ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς ἄμεσον καταδίωξιν καὶ ἐξ ὅσων γνωρίζω παρέχει σιωπηρῶς προθεσμίαν πρὸς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὅταν λέγωμεν παρέχει προθεσμίας πρὸς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων, δὲν πρόκειται περὶ διακανονισμοῦ μικρῶν τινων ποσῶν διὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπαρκέσῃ μία προθεσμία ὀλιγόμηνος ἢ ἑνὸς ἔτους. Πρόκειται περὶ πολλῶν ποσῶν, διότι ἡ κατάστασις αὐτὴ ὑφίσταται ἀπὸ μακροῦ. Καὶ πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὅσον καὶ ἂν ἀποδώσωμεν αἴσθημα ἐπιεικὲς τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν πρὸς τοὺς ἐμπόρους νὰ εἴπωμεν, ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι ἔχει εὐθύνην τινὰ τὸ Κράτος διότι ἄφησε νὰ φθάσουν νὰ πράγματα ὥστε αἱ ὀφειλαὶ νὰ ἀνέρχωνται εἰς ἕνα μεγάλο ποσόν. Σήμερον καλύτερον παντὸς ἄλλου γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως καὶ ὁ ἀναπληρῶν αὐτὸν ἐνταῦθα παριστάμενος ὑφυπουργός, ὅτι ἡ ἄμεσος ἐπιδίωξις αὐτῶν τῶν ποσῶν πρὸς εἴσπραξιν εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατος, διότι θὰ φέρῃ εἰς πτώχευσιν ὅλους τοὺς μεγάλους ἐμπόρους. Τώρα θὰ εἴπῃ τις: ἐφ’ ὅσον δὲν καταδιώκονται ἀμέσως οἱ ἔμποροι τὶ τοὺς μέλλει νὰ ζητήσουν νὰ γλυτώσουν; Διότι ζοῦν ὑπὸ ἕνα καθεστώς, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μεταβληθῇ αὔριον καὶ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εὑρίσκονται ἴσως τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐν τάξει καὶ μὲ τὰς προθεσμίας τὰς παρασχεθείσας. Ἀλλὰ γνωρίζομεν ποία εἶναι σήμερον ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις καὶ ἄν οἱ ἔμποροι εὑρίσκωνται εἰς τοιαύτην θέσιν ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ ἐπαγγέλματος των, ὥστε νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς ἀμέσους ἀνάγκας τὰς ὁποίας ἔχουν καὶ νὰ ἱκανοποιοῦν ταυτοχρόνως τὰς παλαιὰς ὀφειλάς. Λοιπὸν δὲν ἀρκεῖ ἡ προφορικῶς καὶ κατ’ ἀνοχὴν παροχὴ εὐκολίας τῆς μὴ ἀμέσου καταδιώξεως, διότι διὰ τοῦ μέσου τούτου ὁ ἔμπορος δὲν δύναται νὰ διαρρυθμίσῃ τοὺς λογαριασμούς του. Δὲν δύναται νὰ εἶναι ἥσυχος πρὸς διεξαγωγὴν τῶν ὑποχρεώσεών του ἐκ τοῦ κινδύνου, ὅτι αὔριον δὲν θὰ δύναται νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς μίαν τοιαύτην ἀπαίτησιν, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ νὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ μία πτώχευσις. Εἶναι ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων ἐπιβεβλημένον. Καὶ ὅταν λέγω ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων ἐννοῶ δύο τινά: πρῶτον ἐννοῶ ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη ἐδημιουργήθη συνεπείᾳ ἀνοχῆς ἢ σιωπηρᾶς συναινέσεως τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων—δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς παρούσης, διότι ἡ παροῦσα εὗρε τὴν κατάστασιν—Ἐκ τῆς ἀνοχῆς τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων ἐδημιουργήθη ἡ κατάστασις. Εἶναι ἡ πρώτη περίστασις, ἡ ὁποία ἐπέβαλε νὰ ληφθῇ κάποιο μέτρον. Ἡ δευτέρα περίστασις εἶναι ὅτι σήμερον εὑρισκόμεθα πρὸ οἰκονομικῆς καταστάσεως διὰ τὸν ἐμπορικὸν κόσμον οὐχὶ ἐκείνης ἡ ὁποία ἐπιτρέπει νὰ ληφθοῦν αὐστηρὰ μέτρα. Ἀρκοῦν νομίζω τὰ δύο ταῦτα περιστατικὰ νὰ δικαιολογήσωσι τὴν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ διαρρυθμίσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ὁριστικῶς. Ποῖον δὲ εἶναι τὸ μέτρον; Δὲν εἶναι τόσον δύσκολον τὸ πρᾶγμα ὥστε νὰ χρειάζεται νὰ παρασχεθοῦν συστάσεις τινὲς ὡρισμέναι περὶ τοῦ μέτρου. Διότι μία εἶναι ἡ βάσις, ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν ὁριστικὰ μέτρα. Ὁ ἔμπορος πρέπει νὰ ἠξεύρῃ διότι ἔχει γραμμάτια ληξιπρόθεσμα τῆς Α ἢ Β προθεσμίας. Δὲν πρέπει νὰ νομίζῃ ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν καλὴν θέλησιν ὄχι τοῦ τάδε ὑπουργοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ τάδε ὑπαλλήλου ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε νὰ εἴπῃ ὅτι: ἐγὼ αἰσθάνομαι οὕτω πως τὸ καθῆκόν μου. Ἕως ὅτου νὰ πῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν νὰ τοῦ ἐξηγήσῃ καὶ νὰ λάβῃ τὴν εὐκολίαν, ἡ θέσις τοῦ ἐμπόρου εἶναι ἐπικίνδυνος, δὲν ἠμποροῦμεν λοιπὸν νὰ τὴν ἀφήσωμεν, ἀλλὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ὁριστικῶς νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα. Θὰ παράσχῃ βεβαίως προθεσμίας καὶ ἂν θέλετε κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου θὰ παράσχῃ προθεσμίας σοβαρὰς, διότι ἄν πρόκηται νὰ παράσχῃ μικροπροθέσμους, οὐδὲν ἀποτέλεσμα θὰ ἔχῃ εὐνοϊκὸν διὰ τοὺς ἐμπόρους. Διότι ὡς ἐξελίσσεται ἡ κατάστασις εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνωφέρειαν τῶν ὁδῶν καὶ πρέπει νὰ παράσχῃ προθεσμίας μεγάλας ἵνα τακτοποιηθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον μένει ἐκκρεμές. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας θὰ ὑποστῇ καὶ ἀπωλείας τὸ Δημόσιον, διότι ὅλα τὰ ἐμφυλλοχωρήσαντα γεγονότα δὲν ἀγάγουν τὸ ἐμπόριον εἰς μίαν καλὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Κατ’ ἀνάγκην μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ χάσουν θὰ εὑρεθῇ δυστυχῶς καὶ τὸ δημόσιον, ἑπομένως δὲν πρέπει ἁπλῶς νὰ σκεφθῶμεν πῶς καὶ κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰς ἀπαιτήσεις του, ἀλλὰ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ σύνολον τῆς καταστάσεως τὸ ὁποῖον θὰ τοῦ δώσῃ τὸν τρόπον τῆς λύσεως. Δὲν συνέστησα οὔτε ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς δωρεὰς οὔτε οἱ ἔμποροι τὸ ζητοῦν, ἀλλὰ καὶ ἂν τὸ ἐζήτουν δὲν θὰ τὸ ἐνόμιζον ὀρθόν. Ἀλλὰ νομίζω δικαιολογημένον καὶ χάριν τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου καὶ τοῦ ἐμπορίου νὰ δοθῇ μικρὰ προθεσμία καὶ νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα μὲ τὸν ἐμπορικὸν κόσμον, μὲ τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον. Ἔχομεν τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια μετὰ τῶν ὁποίων δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ συνεννοηθῇ καὶ νὰ ζητήσῃ πληροφορίας περὶ τῆς οἰκονομικῆς θέσεως ἑκάστου ἐκ τῶν ἐμπόρων αὐτῶν, διὰ νὰ ἴδῃ πῶς θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα. Ὑποθέτω ὅτι ὁ ἐμπορικὸς κόσμος ὁ ὁποῖος εἶμαι βέβαιος ὅτι ἔχει πλήρη συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεών του ἀπέναντι τοῦ δημοσίου, ἀλλὰ καὶ πλήρη συναίσθησιν τῆς θέσεώς του, θὰ εὑρεθῇ ἀπολύτως πρόθυμος νὰ συντρέξῃ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν καὶ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν νὰ βρεθῇ ἡ προσείκουσα λύσις. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφύγῃ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ μία λύσις ὁριστικὴ ἡ ὁποία νὰ θεμελιοῦται ἐπὶ ἀποφάσεως ὑποχρεωτικῆς τόσον διὰ τὸ δημόσιον ὅσον καὶ διὰ τοὺς ὀφειλέτας, διὰ νὰ μὴ εἶναι ὁ κόσμος ὁ ἐμπορικὸς ἐξηρτημένος ἀπὸ τὴν διάθεσιν ἑκάστου ὑπαλλήλου ὁ ὁποῖος δὲν κάμνει καὶ τίποτε κακὸν ἀλλὰ πηγαίνει νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του. Δὲν κατηγορῶ κανένα. Χρωστᾶς, πρέπει νὰ πληρώσῃς. Νὰ λήψῃ λοιπὸν αὐτὴ ἡ ἐξάρτησις ἀπὸ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἁρμόδια, καὶ νὰ δοθῇ μία λύσις ὁριστική. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ ὅτι θὰ χρειασθῇ καὶ νομοθετικὸν μέτρον νὰ λάβῃ, καὶ ἐγὼ συναισθάνομαι τὴν ἀνάγκην τόσον ἐπιτακτικὴν δι’ αὐτὸ, ὥστε θὰ εἶχον ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραμείνῃ διὰ νὰ ληφθῇ αὐτὸ τὸ μέτρον. Τουλάχιστον ἡ μερὶς τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπῶ εἶναι προδιατεθημένη νὰ παραμείνῃ ἵνα συντρέξῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ψήφισιν ἑνὸς τοιούτου μέτρου.

§23Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐκ παραλείψεως δὲν εἶμαι ἐγγεγραμμένος εἰς τὴν ἀναφορὰν αὐτήν. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ἀπολύτως ἐπὶ τῆς συστάσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅπως γίνῃ διευκόλυνσις.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰλιανός.

§25Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶχε φέρει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκτιμήσας ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιαύτη αὐστηρὰ κρίσις εἰς βάρος καὶ τῶν πρωτοφειλετῶν καὶ τῶν ἐγγυητῶν. Ὑπεσχέθη εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμόν, ὅτι θὰ προσκομίσῃ νομοθετικὴν ρύθμισιν καὶ διὰ τὸν πρωτοφειλέτην καὶ τὸν ἐγγυητήν. Δυστυχῶς μέχρι τοῦδε τὸ πρᾶγμα δὲν ἐγένετο. Αἱ ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρουν τὸ ζήτημα εἶναι δύο, ἡ πρώτη εἶναι οἰκονομικὴ καὶ ἡ ἄλλη εἶναι ποινική. Ἡ οἰκονομικὴ ἄποψις ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη καὶ τότε ἀπὸ ἐμὲ, πρὸ ὀλίγου δὲ ἀπὸ τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, συνίσταται εἰς τὸ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσουν ἀμέσως σήμερον τὰς ὑποχρεώσεις των, ἀλλὰ καὶ κάτι τι ἄλλο τὸ ὁποῖον ὡμολόγισεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμόν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οὐδέποτε ἐκ δόλου καὶ ἐκ προθέσεως διὰ νὰ κατακρατήσουν τοὺς δασμοὺς, καθυστέρησαν.

§26Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ δέν εἶναι ἀκριβές.

§27Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μὴ θέλετε νὰ μειώσητε κάτι τὶ τὸ ὁποῖον εὗρεν ὑπὲρ ὑμῶν ἀπήχησιν γενικῶς εἰς τὴν Βουλὴν Σᾶς λέγω τοῦτο: ὅτι τὰ ἐνθυμοῦμαι ὅλα διότι ἐμελέτησα τὸ ζήτημα. Εἶναι ἀληθὲς τοῦτο τὸ ὁποῖον εἴπατε. Εἴπατε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἐξωμειώσητε πρὸς κοινοὺς λαθρεμπόρους ὅπως σήμερον ἐξωμειοῦνται. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ἔχων πρὸς τοῦτο τὴν ἐντολὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως ὅτι αἱ ἀντιλήψεις τοῦ ἰδικοῦ μας κόμματος συμπίπτουν ἀπολύτως εἰς τὴν ἔννοιαν ὅτι πρέπει νὰ ἐξαντληθῇ πᾶσα ἐπιείκεια καὶ ὑπὲρ τῶν πρωτοφειλετῶν καὶ ὑπὲρ τῶν ἐγγυητῶν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἤθελεν παριστάμενος, νὰ συντρέξῃ τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς ποινικῆς αὐτοῦ ἀπόψεως ἐπίσης, διότι εἶναι ἀπολύτως ἐξηκριβωμένον ἀπὸ ἀπόψεως νομοθετικῆς ὅτι ὡς ἔχουν τὰ πράγματα καὶ ἐὰν ἐξωφλήσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πάντως θὰ συρθοῦν εἰς τὰς φυλακὰς ὡς λαθρέμποροι διότι δὲν ἀποσβένυται ἐκ τῆς καταβολῆς τὸ ἀδίκημα. Τίνι τρόπῳ λοιπὸν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ ὅτι καὶ πληρόνοντες δὲν θὰ ἀπαλλαγοῦν κἄν τοῦ στιγματισμοῦ, ὁ ὁποῖος στιγματισμὸς ἔφθασεν καὶ μέχρις ἀπολήψεως τῶν δακτυλικῶν ἀποτυπωμάτων;

§28Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ τῶν ποινῶν.

§29Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἀσφαλῶς. Ἐγὼ θέλω νὰ τονίσω, ὅτι, καὶ ἂν πληρώσουν ἀκόμη, δὲν ἀπαλλάσσονται. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, θέλω νὰ σᾶς ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν εἰς ἕναν ἀριθμὸν τόν ὁποῖον θὰ σᾶς δώσω. Ἀπὸ τὸ 1926–1930 τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς εἰσέπραξε ἄθροισμα εἰς Τραπεζογραμμάτια 7.170.000.000 δρχ., ἐκ τούτων 4.780.000.000 εἰσεπράχθησαν ἀπὸ τὸ τράνζιτο. Ποῖον εἶναι δὲ τὸ ὀφειλόμενον: Εἰσεπράχθησαν 4.780.000.000, τὸ ὑπόλοιπον τὸ ὀφειλόμενον εἶναι 270.000.000, δηλαδὴ ὅσα θὰ ἐξώδευεν ἀσφαλῶς τὸ Κράτος ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ διατηρήσῃ ἰδίας ἀποθήκας καταναλώσεως. Εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ συρθοῦν εἰς τὰς φυλακὰς ὡς κοινοὶ λαθρέμποροι μὲ τὸ στίγμα ἐπί τῆς ράχης ἔμποροι οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν πάντοτε τὸ βάθρον τῆς τάξεως ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ; Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐπιείκειαν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἄμεσον ρύθμισιν τοῦ ζητήματος καὶ ὑπὲρ τῶν πρωτοφειλετῶν καὶ ὑπὲρ τῶν ἐγγυητῶν μὲ τὴν ἀπόλυτον πεποίθησιν ὅτι, τοῦτο πράττων δὲν κάμνω τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ζητῶ νὰ ὑπάρξῃ μία ἀλληλεγγύη ὅλων τῶν ἐθνικῶν παραγωγικῶν δυνάμεων τῆς χώρας.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαράντης.

§31Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ἐνῷ κύριοι βουλευταὶ, εἶναι φυσικὸν καὶ ἀνθρώπινον νὰ διαχύνεται κανεὶς ἀπὸ εὐμένειαν καὶ συμπάθειαν ἐν τῇ ὑποστηρίξει παντὸς νομίμου καὶ δικαίου ζητήματος τῆς τάξεως ἐκ τῆς ὁποίας προέρχεται, εἶναι γνωστὸν ἐξ ὅσων ἐδήλωσα καὶ ἄλλοτε ἐπ’ εὐκαιρείᾳ ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν συναδέλφου κ. Αἰλιανοῦ ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἀφῆκα τὰ αἰσθήματα μου ταῦτα νὰ μὲ παρασύρουν μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ἔλθω ἀπολογητὴς καὶ συνήγορος τῶν σημειωθησῶν ἀνωμαλιῶν, ἀλλὰ τουναντίον ὑπῆρξα πολλάκις δριμὺς τιμητὴς τούτων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τῆς Βουλῆς. Ὅσον δήποτε ὅμως καὶ ἂν ἐνόμισα καθῆκον νὰ χαρακτηρίσω καὶ νὰ κρίνω τὰς σημειωθείσας ἀνωμαλίας, δὲν παρέλειψα νὰ συστήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸν ὅπως ἐξαντλήσῃ, ἀφοῦ εἶχεν καὶ συμφέρον νὰ τὸ πράξῃ, πᾶσαν ἐπιείκειαν διὰ τὴν ρύθμισιν τῆς ἐκκρεμμότητος τῶν ἀποταμιευτῶν καὶ ἐγγυητῶν τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν. Ἦτο φανερὸν ὅτι ἐκεῖ ὅπου εἶχε φθάσει τὸ πρᾶγμα μόνον ἕνας τρόπος ἐνδεικνυόμενος ἀπὸ τὴν πλήρη ἐπίγνωσιν τῆς καταστάσεως καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς θεραπείας, ἦτο δυνατὸν νὰ βοηθήσῃ τοὺς ἀνθρώπους τούτους εἰς τὸ νὰ μπορέσουν νὰ τακτοποιηθοῦν ἀπέναντι τοῦ δημοσίου. Προσέθεσα μάλιστα καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἐνισχύσω τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν πλήρως δεδικαιολογημένην ἀνάγκην τῆς ἀναστολῆς, ὅτι ἅπασαι αἱ προγενέστεραι Κυβερνήσεις, ὄχι βέβαια διότι τὸ ἤθελον, ἠναγκάσθησαν νὰ βοηθήσουν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ ὑποπέσουν εἰς τὸν πειρασμόν, τοὺς εἰσήγαγον εἰς πειρασμόν. Εἶναι κύριοι βουλευταὶ, κατ’ ἐξοχὴν ἀνθρώπινον τὸ νὰ ὑποπίπτῃ τις εἰς τὸν πειρασμὸν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν πρωτοπλάστων. Παρηκολούθησα κατὰ τοὺς τελευταίους μήνας τὸ ζήτημα καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν παρέλειψε νὰ παράσχῃ διαφόρους διευκολύνσεις διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος. Γνωρίζω ἐξ ἰδιαιτέρων συνομιλιῶν μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Βαρδαγιάννη, ὅτι οὗτος καὶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα του ὡς διευθυντοῦ τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν κατέβαλεν πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ φθάσῃ εἰς κάποιαν λύσιν προστατευτικὴν καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, ἀλλὰ καὶ ὑποβοηθοῦσαν ταυτοχρόνως καὶ τοὺς ἐμπόρους νὰ ρυθμίσουν τὴν θέσιν χωρὶς νὰ συντριβοῦν. Οὐδεὶς βεβαίως, κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμεῖ τὴν συντριβὴν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων πολὺ δὲ ὀλιγώτερον ἡ Κυβέρνησις ἥτις γνωρίζει πολὺ καλά, ὅτι μία τοιαύτη λύσις θὰ ἐσήμαινε κλείσιμον τῶν καταστημάτων, ἀπώλειαν τῆς ἰδιωτικῆς πίστεως καὶ θλιβερὰ ἐπακόλουθα λόγῳ τοῦ ἀλληλενδότου τῆς ἰδιωτικῆς πίστεως. Εὐτυχῶς ποὺ ἡ ἀνακίνησις τοῦ ζητήματος ἐν τῇ Βουλῇ συμπίπτει μὲ κάποιαν εὐχάριστον εἴδησιν, τὴν ὁποίαν εἴδομεν εἰς τὸν πρωϊνὸν Τύπον καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ἀνέθεσεν εἰς ἐπιτροπὴν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ εἰσηγηθῇ μίαν πρακτικὴν λύσιν. Ἐν ἀναμονῇ τῶν εἰσηγήσεων τῆς ἐπιτροπῆς θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ παρακαλέσω διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργόν, ὅπως, ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης συναδέλφου του, καὶ δι’ ὅλων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτουν, καταβάλουν κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ βοηθήσουν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς—εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι καὶ αὐτοὶ ἐξ αἰσθήματος εὐγνωμοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν θὰ φροντίσουν νὰ ἀντικρίσουν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὸ δημόσιον, τὰ συμφέροντα τοῦ ὁποίου εἶναι καὶ ἰδικά των συμφέροντα.

§32Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ συντρέχει τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀναλαμβάνει τὴν πρωτοβουλίαν.

§33Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὕστερα ἀπ’ ὅλα αὐτὰ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ νὰ εὕρῃ ἕνα τρόπον λύσεως εἰς ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὁμολογουμένως δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ καθ’ ὃν τρόπον ἐξακολουθεῖ νὰ στηρίζηται εἰς βάρος μιᾶς τάξεως ἥτις ὁμολογουμένως πάντοτε διεκρίθη διὰ τὴν τακτικὴν καὶ ἀκριβῆ τήρησιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῆς.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαρβαγιάννης.

§35Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῶν δικαίων τῆς πολυπληθοῦς τάξεως τῶν ἐμπόρων, διότι δὲν θὰ ἦτο αὐτὸ τὸ ζήτημα. Ἐγὼ ἀναγνωρίζω ὅτι ἔσφαλαν, ἀλλ’ ἔσφαλαν, διότι ἴσως εὑρέθησαν ὑπὸ τοιαύτας ἢ τοιαύτας συνθήκας, ὀρθῶς δὲ ἡ Κυβέρνησις ἔθεσεν τέρμα εἰς μίαν κακὴν κατάστασιν. Τὸ πρόβλημα, ὡς τίθεται σήμερον ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι πρόβλημα ὁριστικῆς ἐκκαθαρίσεως ἑνὸς παρελθόντος Γεννᾶται τώρα τὸ ζήτημα, τὶ πλευρὰς παρουσιάζει αὐτὸ τὸ πρόβλημα. Μία πλευρὰ εἶναι ἡ οἰκονομική. Οἰκονομικῶς τὸ ζήτημα παρουσιάζεται εἰς ἓν ποσὸν 250 ἑκατ. δρχ. περίπου, τὰ ὁποῖα ὀφείλονται ἀπὸ 400–500 ἄτομα. 250 ἑκατ. κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθοῦν ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ 500 ἐμπόρους ἔστω καὶ ἂν εὑρίσκονται εἰς ἀνθηρὰν κατάστασιν—καὶ σήμερον δὲν εὑρίσκονται. 250 ἑκατ. εἶναι ὁ φόρος ἐπιτηδεύματος, τὸν ὁποῖον πληρώνουν 30 χιλιάδες ἐπαγγελματιῶν καὶ ἐμπόρων. Εὑρισκόμεθα λοιπόν, καὶ ἡμεῖς, οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὴν παρακαλέσωμεν νὰ δείξῃ μίαν ἐπιείκειαν εἰς τὴν καταβολὴν τῶν δόσεων αὐτῶν. Θὰ ἔλεγα ὅμως τὸ ἑξῆς: ἡ ἐπιείκεια αὐτή νὰ εἶναι ἐν συνδυασμῷ μὲ ἄλλα μέτρα, τά ὁποῖα μελετῶνται ἤδη, ἀπὸ τοὺς ἐμπορικοὺς ὀργανισμοὺς—ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προχθὲς ἐνεπιστεύθη τὴν μελέτην ἁπλῶς τοῦ ζητήματος, ἵνα ὑποβάλῃ τὰ πορίσματα του. Ὀφείλουν καὶ οἱ ἔμποροι νὰ δώσουν ἐγγυήσεις—μείζονας δὲ ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελον τοὺς δοθῇ καὶ μείζονες εὐκολίαι. Ἐφόσον δὲν δύνανται νὰ παρουσιάσουν ἐμπραγμάτους ἀσφαλείας διὰ τὴν τακτικὴν ἐξασφάλισιν τῶν δόσεων, ἐφόσον δὲν θὰ δύνανται νὰ παρουσιάσουν καὶ νέους ἐγγυητάς, τοὐλάχιστον νὰ παρουσιάσουν τὰ γραμμάτια τῶν λήξεων (;) ὥστε νὰ ὑπάρχῃ καὶ πρόσθετος ἐγγύησις διὰ τὴν τακτικὴν ἐξόφλησιν. Καὶ αὐτὰ μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικόν, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι χρήζει νομοθετικῆς ρυθμίσεως. Ἀλλὰ παραμένει, κύριοι βουλευταί,—καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαιότατον—καὶ τὸ ζήτημα τὸ ποινικόν. Πρὸ ἡμερῶν ἐπισκεφθεὶς τὰς φυλακὰς τοῦ Παλαιοῦ Στρατῶνος εὑρέθην πρὸ ὁμάδος 50 ἐμπόρων μεταξὺ τῶν ὁποίων πλεῖστοι ἔμποροι μεγάλοι τῆς ὁδοῦ Ἑρμοῦ, προφυλακισμένοι διὰ τὴν αὐτὴν περίπτωσιν διὰ τὴν ὁποίαν, ἄλλοι 500 ἔμποροι ζητοῦν εὐκολίας. Μοῦ ἀνεκοίνωσαν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε κἂν ἡ ἐπὶ ἐγγυήσει ἀπόλυσίς των καὶ εὐθὺς ἀμέσως μετέβην παρὰ τῷ ὑπουργῷ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀρκετά, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόθυμοι νὰ καταβάλουν ἐγγύησιν χρηματικὴν οἱανδήποτε, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόθυμοι νὰ καταβάλουν ἐμπράγματον ἀσφάλειαν νὰ μένουν προφυλακισμένοι; Τὸ ἀδίκημα ἐθεωρήθη ὡς ἰδιώνυμον καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐπὶ ἐγγυήσει ἀποφυλάκισις. Εἶναι λοιπόν, καὶ αὐτὸ ζήτημα ἀναγκαῖον νὰ ρυθμισθῇ νομοθετικῶς. Βεβαίως ἡ πλειοψηφία τῆς νομολογίας, ἡ ὁποία ἡρμήνευσε τὸν νόμον, χαρακτηρίζει τὸ ἀδίκημα ὡς ἰδιώνυμον, ὡς λαθρεμπόριον. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἰσχυρὰ μειοψηφία ἀρίστων δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουν τὸ ἑξῆς: ὅτι, ἐφόσον δὲν ἀποδεικνύεται ἡ δολία προαίρεσις, ἀμφιβάλλομεν ἐὰν ὑπάρχει τὸ ἀδίκημα τῆς λαθρεμπορίας, διότι τὸ γεγονὸς τῆς ἀναλήψεως τῶν ἐμπορευμάτων χωρὶς τὴν καταδολὴν τοῦ δασμοῦ δὲν σημαίνει, ὅτι προῆλθεν ἐκ δολίας προαιρέσεώς των ὅπως καταχρασθοῦν τὸν δασμόν. Θὰ παρεκάλουν, ἐφόσον ἤθελεν ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ παραπέμψῃ ὡρισμένα νομοθετικὰ ἔργα ὡς ἐξουσιοδότησιν, θὰ παρεκάλουν ὅπως καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς ἐκκαθαρίσεως μιᾶς σαθρᾶς καταστάσεως τοῦ παρελθόντος, ὅπως καὶ αὐτὸ δοθῇ εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν.

§36Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, τὴν Κυβέρνησιν πρὸ πολλοῦ ἀπησχόλησε τὸ ζήτημα τῆς τακτοποιήσεως τῶν ζητημάτων τῶν προκυπτόντων ἐκ τῆς ἀποταμιεύσεως. Ὅπως γνωρίζῃ ἡ Βουλή, κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ 1931–1932 ἐξέθεσα τὰς ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἔλεγον τότε εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ λέξει: «ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν... (ἀναγινώσκει). Κύριοι βουλευταί, δὲν λείπουν αἱ ἐπιεικεῖς διατάξεις. Ἐψηφίσθησαν. Οὐσιαστικῶς ἠκούσαμεν τὸν ἔλεγχον ἀναμείναντες ὅπως οἱ ἔμποροι εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν. Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθημεν εἰς αὐτάς· εἰς τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον προέβημεν εἰς ἀνακοινώσεις, ὅτι θὰ εἴμεθα διατεθημένοι νὰ ἀναστείλωμεν πᾶσαν δίωξιν κατὰ τῶν ἐμπόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ ἀσφαλίσωσι τὴν καταβολὴν τῶν δασμῶν ἐντὸς μακρᾶς χρονικῆς προθεσμίας ἐπὶ ὑποθήκῃ ὅμως ἢ Τραπεζιτικῇ ἐγγυήσει. Καὶ ἄλλα μέτρα κατόπιν, τῇ ὑποδείξει ἐμπόρων, ἐδέχθημεν, νὰ μᾶς ὑπογράφουν γραμμάτια ἀλληλοδιαδόχως μηνιαίων λήξεων πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ ποσοῦ, γραμμάτια ὅμως ἐξησφαλισμένα, εἴτε διὰ Τραπεζικῆς ἐγγυήσεως εἴτε δυνάμενα νὰ προεξοφληθῶσι. Δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐμπαιχθῇ τὸ Δημόσιον. Ἀπόδειξις ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν ἦτο ἡ ὀρθοτέρα εἶναι ὅτι ἀπέναντι τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν ἐλλειματιῶν ἐμπόρων εἶναι ἐλάχιστοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξώφλησαν τὰς ὑποχρεώσεις των, εἶναι ἐλάχιστοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφάνησαν πρόθυμοι νὰ κανονίσωσι τὰς ὀφειλάς των πρὸς τὸ Δημόσιον δηλαδὴ ἀσφαλίζοντες τὸ Δημόσιον εἴτε δι’ ἐνυποθήκου, εἴτε δι’ ἐμπραγμάτου ἀσφαλείας, εἴτε δι’ αὐθεντικῆς ἐγγυήσεως. Δευτέρα ἀπόδειξις ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλάβομεν εἶναι ὀρθὸν εἶναι ὅτι ἐκ τοῦ μεγάλου ποσοῦ τῶν ἑκατομμυρίων εἰς τὰ ὁποῖα ἀνήρχοντο τὰ ἐξ ἀποταμιεύσεως ὀφειλόμενα, ὀφείλονται μόνον 250 000.000. Ἐν τούτοις ὅμως ἂν οἱ ἔμποροι εἶναι διατεθειμένοι καὶ δύνανται νὰ ἀσφαλίσουν τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλάς των ἐπαρκῶς ἐντὸς μακρᾶς, διετοῦς, χρονικῆς προθεσμίας, θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν αὔριον τὴν ἑσπέραν, νόμον ἐπιεικῆ ὑπὲρ αὐτῶν. Νομίζω ὅτι δὲν ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ καλλιτέραν λύσιν εἰς τὸ ζήτημα.

§37Ν. ΣΠΗΛΙΩΤΗΣ. Εἴμεθα ἀπολύτως ἱκανοποιημένοι ἐκ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὸν ὁποῖον καὶ σπεύδομεν νὰ δηλώσωμεν τὰς εὐχαριστίας μας.

§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ἔχομεν μίαν ἐκκρεμῆ ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 3260 περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς περὶ ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος νομοθεσίας, ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων καὶ διαφορῶν καὶ τοῦ ἐκτελεστικοῦ τούτου διατάγματος».

§40Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὡς προτείνεται ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7ον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς...

§42Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω ὅτι ἡ ψηφοφορία ἀφορᾷ κυρίως τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν πρότασιν. Περὶ τίνος ἀρχῆς μοῦ ὁμιλεῖτε; Τώρα ἔχομεν βʹ συζήτησιν.

§44Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ ψηφοφορία θὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς λέγουσιν «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Μαλαμίδας καὶ Σ. Σχοινᾶς. (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα: Ἐψηφοφόρησαν 129. Ὑπὲρ τοῦ ἄρθρου ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς 101. Κατὰ τοῦ ἄρθρου 24. Οἱ κ. κ. Ι. Ράλλης, Ι. Παπαφλέσσας, Ι. Μουντζουρίδης, Α. Καλαντζᾶκος καὶ Α. Παπαθανάσης ἐδήλωσαν ὅτι ψηφίζουν κατὰ τοῦ ἄρθρου ἐφ’ ὅσον δὲν συμπεριλαμβάνονται ὅλοι οἱ λαβόντες ἀποζημιώσεις. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὡς τοῦτο ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2.

§47Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπίσης ὡς προτείνεται ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν.

§49Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 ὡς πρὸς τὸν προσδιορισμὸν τῶν τιμῶν τὶ ἐκάματε;

§50Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅτι ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον εἶναι τὸ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε εἰς ὅλα τὰ νομοθετικὰ διατάγματα. Λέγω ὅτι «ἡ διαφορὰ τοῦ ἐπιπλέον... (ἀναγινώσκει). Ἐπήραμεν δηλαδὴ καὶ τὸ κάμαμεν ὅπως εἶχε εἰς τὸ παρελθόν. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι προσωπικῶς εἶχα ἀντίθετον γνώμην, ἤθελα νὰ δώσω δηλαδὴ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν θὰ ἀπεδείκνυεν ὁ ἐπιδιώκων τὴν διαφορὰν ὅτι ἐπλήρωσε κατὰ τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον ἠναγκάσθη ν’ ἀγοράσῃ τὸ ἐπὶ ἔλαττον εἰσπραχθὲν συνάλλαγμα. Ἀλλὰ ἡ ὑπηρεσία μου μοῦ εἶπε ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ ἔχωμεν μίαν παγίαν...

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 3.

§52Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ ἄρθρον 3 τροποποιεῖται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἑξῆς: «Διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν αἰτήσεων. (ἀναγινώσκει). Αὐτὸ εἶναι τὸ 1 ἐδάφιον. Τὸ 2 ἐδάφιον εἶναι. (ἀναγινώσκει). Ἐπακολουθοῦν τὰ στοιχεῖα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὸ Κυβερνητικὸν νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δηλαδὴ δεχόμεθα ὅλας τὰς ἐπιεικεῖς προτάσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§53Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγένετο δεκτὴ ἡ παραπομπὴ εἰς τὸ διοικητικὸν δικαστήριον;

§54Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι, θὰ πᾶμε εἰς τὰ δικαστήρια τὰ τακτικά. Ἐπροτείναμεν τὴν ἐκδίκασιν ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ αἱ 2 πτέρυγες δὲν τὸ ἐδέχθησαν. Διοικητικὰ δικαστήρια δὲν δεχόμεθα.

§55Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ τὸ Ἐφετεῖον λοιπόν.

§56Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡμεῖς ρυθμίζομεν τὰ δικαιώματα τοῦ ἤδη ὑφισταμένου, δὲν δημιουργοῦμεν νέα δικαιώματα. Τὰ ἀφίνομεν εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, ἐξασφαλίζοντες μόνον τὸ Δημόσιον ζητοῦντες μείζονα ἀπόδειξιν τῆς ἀληθείας.

§57Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ ἀποδεικτικὰ μέσα τὰ ἀφίνετε ὅπως ἔχουν;

§58Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα. Ἰδοὺ πῶς λέγει τὸ νομοσχέδιον. (ἀναγινώσκει). Αὐτὴν τὴν πρότασιν ἔκαμεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ τὴν ἐδέχθημεν.

§59Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ ἐπεθύμουν νὰ δεχθῆτε μίαν τροπολογίαν πρὸς διασάφησιν. Ὅτι δηλαδὴ εἶναι δεκτὸν πᾶν ἀποδεικτικὸν μέσον πλὴν τῶν μαρτύρων.

§60Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀφήσω τὴν πόρταν αὐτὴν ἀνοικτὴν ἂν ὑπάρξῃ περίπτωσις ἀνωτέρας βίας...

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὴν πόρταν τῆς διακανονίσεως σᾶς ζητοῦμεν κ. ὑπουργέ.

§62Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄταν ὑπάρχῃ ἀνωτέρα βία θὰ κάμῃ τὴν ὑποχώρησιν αὐτὴν τὸ δικαστήριον, ἀλλὰ καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων...

§63Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Γιατὶ δὲν ἀφίνετε τὴν θύραν ἀνοικτὴν διὰ τὰ ἄλλα ἀποδεικτικὰ μέσα;

§64Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιμένομεν ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὅπως ἔχει. Διότι θεωροῦμεν κατ’ ἐξοχὴν ἐπικίνδυνον κάθε περαιτέρω τροπολογίαν. Ἐδέχθημεν τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἐδέχθημεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιμονὴν τῆς ἀντιπολιτεύσεως.

§65Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, διότι ἢ ἔχετε νὰ ἐπιδιώξετε ὡρισμένην βάσιν ἢ ὄχι. Ἄν θέλετε νὰ ἐπιδιώξετε ὡρισμένην βάσιν νὰ μᾶς τὸ εἴπετε. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ «καὶ πᾶν ἄλλο ἀποδεκτὸν μέσον πλὴν τῶν μαρτύρων».

§66Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει καὶ ἡ ἑξῆς περίπτωσις. Συμβαίνει πολλάκις ὁ ἐξαγωγεὺς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ μὴ εἶναι ὁ ἴδιος ὁ καταθέσας τὸ συνάλλαγμα. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ ἴδιον πρόσωπον νὰ παρουσιάσῃ τὴν φορτωτικὴν καὶ τὴν ἀπόδειξιν τῆς παραδόσεως τοῦ συναλλάγματος ἐπ’ ὀνόματί του, ὅπως ἀπαιτεῖ ὁ νόμος. Ζητοῦμεν τὴν διευκρίνησιν τοῦ πράγματος.

§67Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶμαι σύμφωνος μὲ αὐτό. Ἐὰν ὁ φορτωτὴς εἶναι ἄλλος καὶ ἄλλος ὁ παραδώσας τὸ συνάλλαγμα, τὸ δικαίωμα θὰ τὸ ἔχει ὁ παραδώσας τὸ συνάλλαγμα εἰς τὸ κονσόρτσιουμ.

§68Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πῶς θὰ ἐξακριβωθῇ αὐτό;

§69Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀπὸ τὴν Τράπεζαν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. Ἄρθρον 4.

§71Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ ἄρθρον 4 κανονίζεται ὡς ἑξῆς. «Τὴν ὁριστικὴν καὶ τελεσίδικον... (ἀναγινώσκει).

§72Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὶ εἶναι αὐτό;

§73Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν ἐδέχθημεν, ὅτι τὸ ποσὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ὑποβληθῇ τὸ δημόσιον νὰ πληρώνῃ δὲν θὰ δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰ 10 ἑκατομμύρια δρχ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὑπεστηρίχθη σοβαρῶς πρότασις ὅπως τὰ σβύσωμεν αὐτά. Μολονότι ὑπεστηρίχθη ἡ πρότασις αὐτὴ καὶ ἀπὸ τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν καὶ ἀπὸ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, εἴπομεν, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ κάμωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλ’ εἴπομεν ὅτι τὸ ἀνώτερον ὅριον ἐν τῷ συνόλῳ δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰ 10 ἑκατ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 5 ὁ κ. Ράλλης.

§75Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δύναται τις νὰ εἴπῃ, ὅτι μετεβλήθη τελείως ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὅτι συνεπῶς ἴσως αἱ παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ γίνουν ἐντελῶς περιττεύουν. Διότι ἀκριβῶς ἡ προσπάθεια ὅλων ἡμῶν ἦτο καὶ νὰ μὴ ἐκτεθῇ τὸ Δημόσιον εἰς ὑπερόγκους ἀποζημιώσεις καὶ μὴ δυναμένας νὰ προϋπολογισθῶσι. Παραμένει ὅμως τὸ ἄλυτον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κυρίως ἐξέθηκε ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἀποζημιωθοῦν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχαν πράγματι ὑποστῆ αὐτὴν τὴν ζημίαν καὶ δὲν θὰ ἀποζημιωθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πράγματι ἐζημιώθησαν.

§76Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῖος ὁ δυνατὸς αὐτὸς κίνδυνος;

§77Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος μᾶς ἐξέθηκεν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φέρουν ψευδῆ πιστοποιητικὰ ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν τὰ ὁποῖα νὰ μὴ εἶναι σύμφωνα πρὸς τὴν πραγματικὴν κατάστασιν.

§78Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν; Καὶ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων μπορεῖ νὰ γίνουν καὶ πλαστὰ ἔγγραφα καὶ κακοὶ μάρτυρες καὶ στραβαὶ ἀποφάσεις νὰ ἐκδοθοῦν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ αὐτὸ δεκτὸν προκειμένου περὶ ἐνόρκων μαρτυριῶν τῶν Ἀγγλικῶν δικαστηρίων.

§79Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ τῶν ἀποδεικτικῶν μέσων.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὁ περιορισμὸς ἀφορᾷ μόνον τοὺς μάρτυρας τοὺς ὁποίους δὲν ἐτόλμησε κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι πρέπει νὰ δεχθῶμεν εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν. Μὴ λέγετε λοιπόν, ὅτι κάνομεν περιορισμούς.

§81Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἀφορᾶ ὁ περιορισμὸς ὅλους. Μόνον εἰς τοὺς μάρτυρας;

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§83Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὄχι κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, διότι θέτει ὡς κανόνας, ἐκείνους, τοὺς ὁποίους νομίζει ἀναγκαίους, διὰ νὰ ἀποφευχθοῦν αἱ πλάναι τὰς ὁποίας φοβεῖται ὁ κ. Ράλλης. Ἀλλὰ προστίθεται, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ δικαστήριον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του καὶ ἄλλας ἀποδείξεις πλὴν μαρτύρων.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιόν σας δὲν λέγει αὐτό. Δύνασθε νὰ τὰ ἔχετε ἐν τῇ διανοίᾳ σας, ἀλλὰ δὲν τὰ ἐξεδηλώσατε εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας. Ἔκαμα συζήτησιν μὲ τὸν κ. ὑπουργόν...

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠξεύρω τὶ συζήτησιν ἐκάνατε, ἀλλὰ ἐγὼ διαβάζω τὸ νομοσχέδιον.

§87Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Βεβαίως, νὰ μὴν ἐπιτρέψετε μάρτυρας, αὐτὸ εἶναι εὐχάριστον τὸ ὁποῖον θὰ κάνετε, ἀλλὰ νὰ περιορίσητε τὰς ἀποδείξεις ὡς ὑποχρεωτικὰς δι’ ἐγγράφων, διὰ τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ μέλος τῆς Κυβερνήσεως πρό τινος ἐδήλωσεν ὅτι εὐκόλως δύνανται νὰ προσαχθῶσι τοιαῦτα ἀναληθῆ πιστοποιητικά. Τοῦτο τὸ πιστοποιεῖ καὶ ἡ πρόνοια περὶ τῆς ὁποίας καὶ ὁ κ. βουλευτὴς ἀπὸ τοῦ βήματος ὁμιλεῖ καὶ χθὲς πλεῖστοι ὅσοι εἶπον. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι τὰ μέσα τὰ ἀποδεικτικὰ δὲν πρέπει νὰ ὁρισθῶσιν περιοριστικῶς, ἀλλὰ νὰ δύνανται κατ’ αἴτησιν τοῦ δικαστηρίου νὰ προσαγάγουν καὶ οἱονδήποτε ἄλλο ἔγγραφον.

§88Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ νομοσχέδιον. (ἀναγινώσκει). Λοιπὸν μὴν ἐπιμένετε. Ἔρχεσθε νὰ ὑποστηρίξετε, ὅτι φοβεῖσθε μὲ αὐτὰ τὰ μέσα μήπως δοθοῦν χρήματα εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν δικαίωμα, ἀλλ’ ἐν τούτοις εἶσθε διατεθειμένος νὰ ὑποστηρίξετε τὴν πρότασιν... Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν μπορεῖ πάρα πάνω ἀπὸ 10 ἑκατομμύρια......

§89Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπιμένω κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι μόνον ἐν ἀδυναμίᾳ δὲν μπορεῖ νὰ διαθέσῃ. Κάματε τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ νόμου εἶναι νὰ δύνανται νὰ προσαχθῶσι καὶ ἄλλα ἀποδεικτικὰ μέσα ἀνεξαρτήτως...

§90Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ κάμω δηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἐκθέτουν τὴν σοβαρότητα τῆς Βουλῆς. Διότι ὅταν εἰς τὸ νομοσχέδιον περιέχεται διάταξις ὅτι ἐκτὸς τῶν ὁριζομένων ἀποδεικτικῶν μέσων δύνανται. (ἀναγινώσκει). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω πῶς ἐπιμένετε εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν.

§91Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τοῦτο ἐπιμένω.

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπιμένετε, δικαίωμά σας εἶναι.

§93Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, τήν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω τὴν λέξιν, νευρικότητα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως προκειμένου περὶ ζητήματος καθαρῶς νομικοῦ. Αἱ ἀντιλήψεις ἡμῶν ἦσαν αὐταὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ τεθῇ κυρία βάσις μία βάσις δικαία νὰ ἀποζημιωθοῦν ἀναλόγως τῶν δυνάμεων τῆς Χώρας ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν μίαν πραγματικὴν ζημίαν. Ἐθεωρήθη δὲ ὅτι ἦτο ἐντελῶς ἄδικον, αὐθαίρετον, νὰ τεθῇ μία διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἔχουν κανὲν δικαίωμα νὰ λάβουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐζημιώθησαν. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀντίληψίς μας. Ὅταν δὲ ἐλέγομεν περιορισμένον ποσόν, εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἦτο ἄγνωστον μέχρι ποίου ποσοῦ θὰ ἦτο ὑποχρεωμένον τὸ Δημόσιον νὰ προβῇ εἰς ἀποζημιώσεις καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ πρὸ κολοσσιαίων ὑποχρεώσεων τοῦ Δημοσίου. Ἐλέγομεν, λοιπόν, ὅτι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ βάσις αὐτὴ τῆς δικαιοσύνης τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀποζημιωθέντων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ μὴ ἀνοιχθῇ μία θύρα καταστρεπτικὴ διὰ τὸν Δημόσιον θησαυρόν. Ἀπὸ τοῦ σημείου ὅμως αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ πρέπει νὰ δεχθῶμεν ὅτι τὸ ἀποδεικτικὸν μέσον τὸ κύριον εἶναι τὸ πιστοποιητικὸν τῶν μεσιτῶν τῶν Ἄγγλων ὑπάρχει διαφορὰ ἡ ὁποία δικαιολογεῖ τὴν κατάπληξιν αὐτήν.

§94Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν προσέξατε διότι ὑπάρχει διάταξις ἡ ὁποία λέγει ὅτι τὶ δικαστήριον δύναται νὰ δεχθῇ καὶ ἄλλο μέσον πλὴν μαρτύρων.

§95Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ συζητῶ τὰ πράγματα ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως. Εἶναι δυνατὸν νὰ πλανῶμαι ἐγώ, εἶναι δυνατὸν νὰ πλανᾶσθε καὶ σεῖς.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ νὰ πλανώμεθα ἀφοῦ δίδει τὸ δικαστήριον...

§97Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Διότι θεωρεῖτε ὅτι τὸ σπουδαιότερον μέσον ἀποδείξεως εἶναι τὸ πιστοποιητικὸν τῶν Ἄγγλων μεσιτῶν. Εἶναι ἀληθὲς τοῦτο; Ἀλλὰ ἔχομεν ἐδῶ μίαν δήλωσιν ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος κατάγεται ἀπὸ τὰς Πάτρας καὶ γνωρίζει ὅπως πολλοὶ γνωρίζουν τὸ ζήτημα, προέβη εἰς μίαν δήλωσιν ἐνώπιον Ἐπιτροπῆς παρισταμένου καὶ τοῦ κ. Ἀραβαντινοῦ ὅτι ἔχει καὶ εἰς τὴν τσέπη του ἀποδείξεις τῆς πλαστότητος αὐτῆς Ἄγγλων μεσιτῶν. Ὅταν ἔχετε τοιαύτην δήλωσιν ἐξανίστασθε.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἦσαν ἔνορκοι βεβαιώσεις. Ἡμεῖς ζητοῦμεν ἐνόρκους βεβαιώσεις.

§99Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη ἡ ἀντίληψις αὐτὴ καὶ ὅτι παντοῦ ὑπάρχουν ψευδομάρτυρες, καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἴσως δὲ καὶ εἰς τὸν Παράδεισον. Πάρετε τὰς ἀποφάσεις τῶν Ἀγγλικῶν δικαστηρίων καὶ θὰ ἰδῆτε ὅτι ὑπάρχουν καταδίκαι ἐπὶ ψευδομαρτυρίᾳ. Καὶ ἐν προκειμένῳ μάλιστα, πρόκειται οἱ Ἄγγλοι νὰ εἴπουν, ὅτι «πρόκειται νὰ ζημιώσωμεν τὸ Ρωμέϊκο; Καλλίτερο νὰ ζημιωθῇ τὸ Ρωμέϊκο». Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι εἶναι μεσῖται. Εἶναι, λοιπόν, δικαία ἡ ἐπιφυλακτικότης μας. Διατὶ θέλετε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως νὰ μεταβάλωμεν μίαν συζήτησιν καθαρῶς ἐπιστημονικὴν εἰς συζήτησιν πολιτικήν;

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει κίνδυνος νὰ γίνουν δεκταὶ ἀπαιτήσεις ἀνυπόστατοι. Ἔχετε τὰς ἀντιλήψεις σας καὶ ἔχομεν τὰς ἰδικάς μας.

§101Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι ἀσφαλίζονται μόνον ὡρισμένα πρόσωπα καὶ δὲν ἀσφαλίζονται οἱ πραγματικοὶ δικαιοῦχοι.

§102Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δικαιοῦσθε νὰ νομίζετε ὅ,τι θέλετε, θὰ ἴδωμεν ὅμως πῶς ἔχει ἡ ὑπόθεσις ἀπὸ πολιτικῆς καὶ ἠθικῆς ἀπόψεως.

§103Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ παράσχωμεν εἰς τὰ δικαστήρια τ’ ἀπαραίτητα ἀποδεικτικὰ μέσα.

§104Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς θέλετε τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἡμεῖς ἐζητήσαμεν νὰ τὸ παραπέμψωμεν εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Σεῖς ὡμιλήσατε περὶ ποσοῦ 40–50 ἑκατομμυρίων διὰ νὰ πάρουν ὅλοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ μοιράσωμεν δηλαδὴ κόλλυβα, καὶ τὸ ἠρνήθην καὶ ἔγινε περιορισμὸς μέχρι 10 ἑκατομ.

§105Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν κύριοι βουλευταί, νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ καθαρῶς ἐπιστημονικοῦ σημείου εἰς τὸ ὁποῖον προσεπαθήσαμεν διὰ παντὸς μέσου νὰ τὴν περιορίσωμεν. Ἀλλὰ αἱ φρασεολογίαι αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν πρὸ ὀλίγου ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποχρεοῦσιν ἡμᾶς νὰ εἴπωμεν ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεπειράθησαν νὰ μοιράσουν κόλλυβα. Ἡμεῖς ἢ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας; Ὀφείλω πρῶτον, κύριοι βουλευταί, ἐκπληρῶν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι ἑμαυτοῦ νὰ δηλώσω ὅτι προέβην χθὲς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἰς τὴν διαβεβαίωσιν πράγματος τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἀκριβές, διότι ἐστερούμην στοιχείων ἐὰν τὸ λεχθὲν ἦτο ἀληθές, λόγῳ τοῦ ὅτι μοῦ προσήχθη ἀντίγραφον τὸ ὁποῖον δὲν ἔφερε τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ. Σήμερον ἐπληροφορήθην παρὰ τῆς ὑπηρεσίας ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι τὸ ἔγγραφον φέρει τὴν ὑπογραφὴν μόνον τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ ἀλλὰ τὸ ἔγγραφον ἔφερε καὶ τὴν προσυπογραφὴν τῆς ὑπηρεσίας. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι δὲν ἐξεδόθη ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ὀχυροῦται ὄπισθεν τοιούτων ἐπιχειρημάτων ἀναξίων αὐτοῦ...

§106Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ποῦ τὸ ὠνειρεύθητε ὅτι ἐξεδόθη ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ὑπουργοῦ κανὲν ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ὑπογράφει ὁ ὑπουργός. Ὄχι μόνον ἐξεδόθη ἐν γνώσει του ἀλλὰ, σᾶς δηλῶ ὅτι ἀναλαμβάνω καὶ τὴν εὐθύνην τοῦ περιεχομένου. Διότι σᾶς εἶπα κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἔγγραφον ἀπεστάλη, ἡ ὑπηρεσία ἐπίστευεν ὅτι ὄντως ἔπρεπε νὰ δοθῇ ὁλόκληρος ἡ διαφορά, διὰ τοῦτο καὶ εἰς ἔγγραφον 167 ἐξαγωγέων ἀποσταλὲν εἰς τὸ Πολιτικὸν γραφεῖον, τὸ ὁποῖον τὸ ἀπηύθυνε εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἐγένετο μακρὰ ἔκθεσις τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἐξῆρε ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἠλείας ὡς τὸ μόνον φωτεινὸν ἔγγραφον. Τὶ λέγει; Λέγει ὅτι δὲν ὑπάρχει λύσις, ὅλαι αἱ ἄλλαι λύσεις εἶναι ἐπικίνδυνοι καὶ ἔπρεπε νὰ μοιράσωμεν καὶ ἄλλα ἑκατομμύρια. Καὶ μόνον ὅταν τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἠκύρωσε τὸ ἄρθρον 8 τὸ συμβούλιον ἠκολούθησε τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ ἀλλάξαν γνώμην.

§107Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν μαὶ ἐπιτρέψατε ν’ ἀπαντήσω ὅτι ὑπέπεσαν εἰς μίαν πλάνην ὡς δύναται νὰ πιστοποιηθῇ ἀπὸ ὅσα εἴπατε πρὸ ὀλίγου, ἀλλὰ πλάνην ἀπολύτως δεδικαιολογημένην. Διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως χθὲς διακόπτων τὸν κ. ὑπουργὸν εἶπε ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: «Μὰ πιστεύετε σεῖς ὅτι αὐτὸ τὸ ἔγγραφον τὸ συνέταξε ὁ ὑπουργός;»

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἡ ἔννοιά μου εἶναι ἡ ἑξῆς: Διατὶ δὲν συνεννοούμεθα καὶ χάνετε τὸν καιρὸν σας καὶ τὸν ἰδικόν σας καὶ τῆς Βουλῆς μὲ τὸ νὰ συζητῆτε τὴν φρασεολογίαν ἑνὸς ἐγγράφου ὑπηρεσιακοῦ διὰ τοῦ ὁποίου τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας παρέπεμψε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μίαν ἀναφορὰν καὶ ἔβαζε καὶ τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργείου, δηλαδὴ τῆς ὑπηρεσίας; Σᾶς λέγω μὴ χάνεσθε εἰς συζητήσεις λεπτομερειακὰς ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου ὅταν ξεύρετε, ὅτι εἰς τὴν τοιαύτην περίστασιν ὁ ὑπουργὸς δὲν εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔγραψε τὸ ἔγγραφον. Γενικὰς γραμμὰς τοῦ ἐγγράφου ἔδωκε καὶ ὅταν τὸ εὗρε σύμφωνον τὸ ὑπέγραψεν. Ἀλλὰ ἡ ὑπηρεσία διετέλει ὑπὸ τὴν πλάνην κατὰ τὸ διάταγμα ἐκεῖνο, ὅτι ὁ νόμος 3260 ἔδιδε ὀπίσω ὁλόκληρον τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος. Ἀλλὰ σᾶς λέγω, τὶ κάθεσθε καὶ χάνετε τόσην ὥραν εἰς τὴν ἐπιχειρηματολογίαν τοῦ ἐγγράφου. Κατακρίνετε τὸν κ. ὑπουργὸν διότι ὅταν τοῦ ἐδόθη μία αἴτησις σχετικὴ τὴν ἔστειλεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκομικῶν καὶ εἶπε, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη τῆς ὑπηρεσίας μου καὶ νομίζω, ὅτι ἡ γνώμη αὐτὴ εἶναι σωστὴ διότι στηρίζεται εἰς τόν νόμον 3260 μαζὶ μὲ τὸ ἐκδοθὲν διάταγμα. Ἕξ μῆνες ὑστερότερον ἦλθε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ εἶπε ὅτι τὸ διάταγμα εἶναι καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ νόμου 3260 καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀκυρώσεως αὐτῆς ἦτο νὰ μεταβληθοῦν αἱ ἀντιλήψεις τοῦ ὑπουργείου. Ἐὰν βλέπετε κἄποιαν νευρικότητα τοῦτο συμβαίνει διότι ἐνῷ ἐπιδιώκομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ περιφρουρήσωμεν τὸν Δημόσιον θησαυρὸν ἀπὸ μίαν ὀργανομένην ἐπίθεσιν ἡ ὁποία μᾶς γίνεται ἀπὸ μακροῦ χρόνου, σεῖς ἀντὶ νὰ μᾶς βοηθήσετε συνετελέσατε διὰ τῆς στάσεως σας νὰ γεννηθῇ ἐντύπωσις, ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἀνοίξωμεν πόρτες εἰς διαφόρους ἀποζημιώσεις.

§109Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν περιφρουρεῖ τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου.

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἐδίδαμεν 40 ἑκατομμύρια ὅπως ὑπεστηρίξατε σεῖς θὰ τὰ περιφρουροῦσε;

§111Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὴν γνώμην μου. Δὲν περιφρουρεῖ τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου διότι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐκπληροῦν τὸ ἐκ τοῦ Συντάγματος καθῆκόν του ἠκύρωσε τὸ ἄρθρον 8 τοῦ διατάγματος. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἠκύρωσε τὸ διάταγμα δὲν ὑπάρχει πλέον κίνδυνος οὐδεμιᾶς ἐπιδρομῆς κατὰ τοῦ Δημοσίου θησαυροῦ καὶ θὰ ἦτο σκιαμαχία νὰ ἐπεζητῆτο μετὰ μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας κατοχύρωσις τοῦ Δημοσίου θησαυροῦ. Τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν εἶναι τόσον ἀθῶον καὶ τόσον ἁπλοῦν ὅσον θέλετε νὰ παραστήσετε σήμερον διότι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ συνετάχθη δι’ ἰδίας χειρὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁρίστε τὸ ἔγγραφον διὰ νὰ ἴδητε ἀπὸ ποῖον συνετάγη.

§113Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Διετέλεσα καὶ ἐγὼ ὑπουργὸς κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ γνωρίζω πῶς συντάσσονται τὰ ἔγγραφα καὶ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ αὐτὰ τὰ παιδαριώδη ἐπιχειρήματα. Ὁ κ. ὑπουργὸς δίδει τὰς γενικὰς γραμμὰς βάσει τῶν ὁποίων θὰ συνταχθῇ τὸ ἔγγραφον ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας καὶ ὅταν ἴδῃ ὅτι τὸ ἔγγραφον διετυπώθη καλῶς τὸ ὑπογράφει. Πᾶσα ὑπογραφὴ τοῦ ὑπουργοῦ ἐπισύρει τὴν εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ οὐχὶ κατὰ τυπικὸν δίκαιον ἀλλὰ καὶ κατὰ δίκαιον οὐσιαστικόν.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς κατηγορεῖτε τὸν ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος εἰσηγήθη εἰς ἕνα ἄλλο ὑπουργεῖον δι’ ἑνὸς ἐγγράφου τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας του ἡ ὁποία ἐστηρίζετο ἐπὶ ἑνὸς διατάγματος, πῶς μπορεῖτε νὰ τὸν κατηγορήσητε ὅτι παρεβίασε τὸν νόμον περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν; Θέλετε νὰ κινήσωμεν τὸν νόμον περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν;

§115Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι, δὲν θέλω νὰ κινήσω τὸν νόμον περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς προστατεύομεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§117Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν δὲν θέλω νὰ κινήσω τὸν νόμον περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν μὴ θέλετε καὶ σεῖς νὰ περιορίσετε τὸν ἔλεγχον τὸν ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τοῦ Συντάγματος.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸν περιορίζω, ἀλλὰ νὰ εἶναι σοβαρός.

§119Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀποτελεῖ ἐγγύησιν τοῦ Πολιτεύματος ἡμῶν ὁ ἔλεγχος καὶ ποιοῦμαι χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου.

§120Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν σᾶς περιορίζει κανείς.

§121Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐξασφαλίσετε τὴν ἄνετον ὁμιλίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακόπτωμαι κατὰ τοιοῦτον τρόπον.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δέχομαι νὰ μὴ ἐπιτρέπωνται αἱ διακοπαί.

§123Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, γνωρίζετε καὶ ἴδετε, ὅτι ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα μὲ τὴν ἀπόλυτον ἀπόφασιν νὰ συζητήσωμεν ἀπολύτως ἐπιστημονικῶς ἕνα ζήτημα. Ἀλλὰ θέλετε τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν τέλος πάντων κάποιο δίκαιον, νὰ μᾶς ἐπιρρίψετε ὅλας τὰς ἀδικίας καὶ νὰ φανῆτε σεῖς, ὅτι ἔχετε νὰ κάμετε μὲ ἁπλοϊκοὺς τοὐλάχιστον διὰ νὰ μὴ εἴπω τίποτε ἄλλο. Ἀλλὰ συκοφαντίαν ὑποθέτω ὅτι δὲν ἔχετε τὴν ἀξίωσιν, νὰ τὴν δεχθῶμεν ἐν σιγῇ. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀποδεικνύει τοῦτο κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ μείνῃ ἐκκρεμὴς ἡ ρύθμισις αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν πληρουμένου τοῦ χρόνου θὰ ἐπήρχετο ἡ ἀντικατάστασις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δι’ ἄλλου ὑπουργοῦ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἶναι καὶ διάδικος καὶ δικαστής. Καὶ εἶναι καὶ διάδικος καὶ δικαστὴς αὐτὸ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ θέλωμεν νὰ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου μας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας—καὶ τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ καμμίαν μομφήν ἀναμφισβητήτως—ἀποτελεῖ ἕνα ἐκ τῶν σπουδαίων πλουτοπαραγωγικῶν συντελεστῶν τῆς Χώρας μας. Διευθύνει ἕνα μεγάλον οἶκον.

§124Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν διευθύνω κανένα, οὔτε εἶμαι μέλος τοῦ οἴκου.

§125Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἤθελον νὰ εἴπω αὐτό.

§126Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ οἶκος φέρει τὸ ὄνομα μου ἐπὶ ἥμισυ αἰῶνα κατέχει τὰ σκῆπτρα τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου, καὶ ὅταν ἀπεχώρησα ἀφῆκα τὸν τίτλον, διότι ὁ τίτλος ἀποτελεῖ περιουσιακὸν δικαίωμα. Δὲν μετέχω τοῦ οἴκου, ἀλλὰ ὁ οἶκος φέρει τὸ ὄνομα μου· οὔτε τὸν διευθύνω.

§127Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε περιττεύει ἐντελῶς, διότι πρὶν τὸ πῆτε σεῖς τὸ εἶπον ἐγώ.

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ εἴπατε σεῖς.

§129Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ εἶπον, ὅτι μετεχειρίσθην χρόνον ἐσφαλμένον, δηλαδὴ ὅταν διευθύνεται. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν ἦτο εἰς τὴν πρόθεσίν μου νὰ εἴπω αὐτό, ὅτι σήμερον εἶσθε διευθυντὴς ἢ ἔχετε ἄμεσα συμφέροντα μὲ τὸν οἶκον αὐτόν. Ἀλλὰ εἶπον, ὅτι ἀναμφισβητήτως συνδέεσθε μὲ τὸν οἶκον αὐτόν, εἶναι πολὺ φυσικὸν εἶναι ἀνθρώπινον νὰ ἔχετε μίαν στοργήν.

§130Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς ἐκδηλοῦται εἰς τὸ νομοσχέδιον;

§131Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Στοργὴ ἡ ἔννοια θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς μειονεκτική, δι’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος πρέπει ἀστόργως καὶ ἀπαθῶς νὰ διαχειρισθῇ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου ἐναντίον τῶν συμφερόντων ἴσως καὶ τῶν δικαίων τῶν ἑταίρων. Τοῦτο εἶπον καὶ τοῦτο ἰσχυρίζομαι. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοῦ λέγει, πῶς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ προκύπτει, μὰ δὲν προκύπτει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ προκύπτει ἐκ τῆς ὅλης ἐνεργείας τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι ἦτο γνώστης βαθὺς τῶν περιπτώσεων, ὅλων τῶν ἀναγομένων εἰς τὸ ζήτημα καὶ ὡς γνώστης αὐτῶν τῶν περιπτώσεων ἐκ προσωπικῆς πείρας προέβη εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν πραγμάτων αὐτῶν. Θὰ μοῦ πῆτε δὲν εἶναι ἐλάττωμα αὐτὸ νὰ ἔχητε τοιαύτην πεῖραν, ὑπάρχουν ὅμως περιπτώσεις καθ’ ἃς εἶναι μέγιστον ἐλάττωμα. Ἡ προσωπικὴ πεῖρα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὡς παρουσία του εἶναι ἐν προκειμένῳ μέγιστον ἐλάττωμα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφίσῃ πλήρη τὴν ψυχραιμίαν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τοῦ διακανονισμοῦ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Πῶς ἐκδηλοῦται εἰς τὸ νομοσχέδιον; Ἐγὼ π. χ. δέχομαι τοῦτο, ἠμπορεῖ νὰ πλανῶμαι, ὅτι ἡ ἀπόδειξις διὰ τῶν πιστοποιητικῶν τῶν μεσιτῶν ἐν Ἀγγλίᾳ εἶναι τρόπος ἀποδείξεως, ὁ ὁποῖος ἐννοεῖ τοὺς μεγάλους ἐξαγωγικοὺς οἴκους τῆς Χώρας μας. Ὅτον τοῦτο λέγω, σᾶς λέγω ἰδοὺ πῶς ἐπὶ μιᾶς περιπτώσεως ἐννοεῖ τὸ νομοσχέδιον τοὺς μεγάλους ἐξαγωγικοὺς οἴκους.

§132Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχει λαμβάνειν ὁ κ. ὑπουργὸς συμφώνως πρὸς τὸ νομοσχέδιον, ἢ ὑποχρεοῦται νὰ δώσῃ τίποτε;

§133Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προέβη εἰς μίαν δήλωσιν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὰ πρακτικά.

§134Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μείνῃ εἰς τὴν διάνοιάν σας ἡ ὑπόνοια, ὅτι ὁ συνάδελφός μου ἕνεκα τῶν προηγουμένων του σχέσεων πρὸς τόν οἶκον εἶναι πολὺ φυσικόν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐπηρεασθῇ εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ βάλῃ καμμίαν διάταξιν, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως εἰμπορεῖ νὰ ἀποβῇ εἰς ὄφελος τοῦ οἴκου Βουρλούμη. Διότι ὁ οἶκος Βουρλούμη δὲν ἔχει νὰ λάβῃ τίποτε ἐπὶ μιᾶς ἀπαιτήσεώς του, τὴν ὁποίαν ἤδη εἶναι παραγεγραμμένη.

§135Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφῆστε νὰ ὁμιλήσω, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς βεβαιώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι σύμφωνοι μὲ τὰ πράγματα.

§136Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς τὰ εἶπον ὅλα τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα προκύπτουν τοῦ κονσόρτσιουμ ἔληγον τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1923. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸν Ἰούνιον τοῦ 1931 παρῆλθον 8 ἔτη. Ἔχετε καμμίαν ἀγωγὴν τοῦ συγγενικοῦ μου οἴκου, οὔτε ἐναντίον τοῦ Δημοσίου, ἂν τὴν ἔχητε νὰ τὴν προσκομίσητε.

§137Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι τοιαύτη ἀγωγὴ δὲν ἔγινε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὀφεληθῇ ὁ οἶκος Βουρλούμη, μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ὀφελεῖτο ὅταν τὸ νομοσχέδιον ἔδιδε δικαιώματα ἐνῷ ἔρχεται νὰ περιορίσῃ τὰ δικαιώματα. Ἄν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς ἀντιπολιτεύσεως νὰ διανείμω 50 ἑκατ. εἰς ὅλους αὐτούς, ὁ οἶκος Βουρλούμη ὡς ἕνας ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων ἐξαγωγικῶν οἴκων θὰ ἔπερνε μίαν μερίδα τοῦ Λέοντος. Λοιπὸν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὰ γνωρίζετε αὐτά, ἀλλὰ νὰ ἔρχεσθε καὶ σεῖς νὰ προτείνετε τὴν ἀπάληψιν τῆς παραγραφῆς, τὴν ὁποίαν ἠρνήθη ὁ κ. ὑπουργός; Δι’ αὐτὸ παραπονοῦμαι ὡς πρεσβύτερος ἀπὸ ὅλους ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον διεξάγονται οἱ ἀγῶνες ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ἀληθινὰ δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ συντελοῦμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν δυσφήμισιν τοῦ πολιτικοῦ κόμου. Αὐτὰ εἶχον καθῆκον νὰ σᾶς εἴπω.

§138Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τοῦτο μοῦ εἶναι ἐκτάκτως λυπηρόν, καὶ παρακαλῶ νὰ πιστεύσετε, ὅτι ἔγινε τοιαύτη παρεξήγησις, ὅσον ἀφορᾶ ἐμὲ καὶ ὅτι θεωρῆτε, ὅτι ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα τοῦτο διὰ νὰ εἴπω τὶ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον καὶ ἐκ φύσεως καὶ ἐκ παραδόσεως θεωρῶ, ὅτι εἶναι ποταπὸν καὶ ἀνάξιον ἀνδρὸς σεβομένου ἑαυτόν. Δὲν ὡμίλησα διὰ τὴν ὑπόληψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι δὲν ὑπάρχουν δημόσιοι ἄνδρες κατέχοντες τὴν ὑψηλὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύνατο νὰ προβαίνουν εἰς πράξεις ἐπιζημίας διὰ τὸν δημόσιον θησαυρόν, χωρὶς ἀμέσως οἱ ἴδιοι πρῶτοι νὰ τιμωρήσουν ἑαυτούς, ὑπὸ τὴν βοὴν καὶ τὴν κατάραν τῆς Κοινῆς Γνώμης. Καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρίσητε οὔτε ὑμεῖς, οὔτε ὁ λαὸς ὁ ἐν τῇ αἰθήσῃ ταύτῃ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς, ὅτι ἤθελον ὁπωσδήποτε νὰ θίξω τὴν ὑπόληψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§139Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον τὶ προσωπικῶς δι’ ὑμᾶς, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀντιπολίτευσιν.

§140Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶμαι εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς καὶ ἐγὼ ἐντὸς τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ἕνα ἄλλο ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ἐὰν τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα ἔχει στερεᾶς τὰς βάσεις ἐν τῇ Χώρᾳ ταύτῃ, ἔχει τοσοῦτον μᾶλλον ταύτας καθ’ ὅσον δὲν κρύπτεται ὄπισθεν τοῦ ψεύδους. Ἀλλ’ εἰς τὸ φῶς τῆς ἡμέρας διεξάγει τὰς ἐργασίας αὐτοῦ. Δὲν εἶναι πολιτική, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ σώσῃ τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα, ἡ μέθοδος τῆς προστασίας τῆς στρουθοκαμήλου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρῆται ὅτι τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα σώζεται, ὅταν κρύπτομεν τὴν κεφαλὴν καὶ ἀφίνοντες ἐκτεθειμένον τὸ σῶμα κατὰ τὴν συνήθειαν ἡμῶν. Εἶπον καὶ παρακαλῶ κατὰ τοῦτο νὰ μοῦ χαρίσητε ὅλοι τὴν προσοχήν σας, εἶπον ὅτι κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας χωρὶς βεβαίως νὰ θέλω νὰ ἔχῃ ποσῶς εἰς τὴν σκέψιν αὐτοῦ τὴν βλάβην τοῦ Δημοσίου ἢ τὴν ὀφέλειαν αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ κριτὴς ἀμερόληπτος ἐπὶ ὑποθέσεως τοιαύτης, διότι εἶχε πεῖραν τοιαύτην προσωπικὴν ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ πλήρη τὴν ψυχραιμίαν αὐτοῦ. Τοῦτο εἶπον καὶ αὐτὸ ἰσχυρίζομαι χωρὶς νὰ θέλω νὰ προσάψω καμμίαν μομφὴν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ, καὶ ὑπολήπτομαι καὶ τὸ γνωρίζει αὐτὸ. Ἀλλὰ δικαιοῦμαι νὰ εἴπω κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν εἶναι πραγματικὸν ὅτι ὑπῆρξεν παραγραφή. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπέστη μίαν ἐπίθεσιν δημοσιογραφικὴν ἡ ὁποία ἀληθῶς ὑπῆρξεν ἄδικος καὶ διότι ὑπῆρξεν ἐξαιρετικὰ τραχεῖα πρὸ παντὸς τόσον τραχεῖα, ὥστε βεβαίως δὲν δικαιολογεῖται ἐκ τῆς πολιτείας του! Ἀλλὰ ὑποστὰς τὴν ἐπίθεσιν αὐτὴν ἀπώλεσεν τὴν ψυχραιμίαν του μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ ἀπαντήσῃ. Ἐνῷ ἠδύνατο νὰ ἀπαντήσῃ διὰ τῶν πραγμάτων καὶ νὰ ἀποστομήσῃ τοὺς κατηγόρους του, ἀπήντησε διὰ πραγμάτων τά ὁποῖα δὲν ἦσαν πραγματικὰ καὶ τὰ ὁποῖα ἀπεδείχθησαν ἀνακριβῆ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προέβη εἰς τὴν δημοσίευσιν κατὰ Δεκέμβριον τοῦ παρελθόντος ἔτους ἑνὸς ἀνακοινωθέντος. Τὸ λαμβάνω ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς ὅπως τό ἀνέγνωσε ὁ κ. ὑπουργός. (ἀναγινώσκει). Ἀλλ’ ὅταν λέγει ἕνας ὑπουργὸς διὰ μία κατηγορίαν κάτι τί, πρέπει αὐτὸ νὰ εἶναι αὐταπόδεικτον καὶ ὄχι διὰ τῆς πρώτης ἀντιρρήσεως νὰ καταπίπτῃ ὁ ἰσχυρισμός, διότι ὁ ἴδιος κ. ὑπουργός ἐν ἐπαινετῇ κατόπιν ἠλικρινείᾳ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, μετὰ 6 ὅμως μήνας ἀπὸ τοῦ δημοσιεύματος ἐκείνων, ἔρχετε καὶ λέγει, ὅτι ὑπέβαλλε αἴτησιν διὰ 166 χιλιάδες λίρες ἀλλὰ δὲν ἔκαμεν ἀγωγήν. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας σᾶς εἶπον. Ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς κατηγορίας ἀδικοτάτης ἐναντίον σας ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀδικωτέρα ἦτο ἡ κατηγορία κατὰ τοσοῦτο μᾶλλον ἦτο ἐπιβεβλημένη ἡ ἀπόλυτος ἠλικρίνεια ὑμῶν.

§141Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι δὲν τὰ λέτε ὅπως εἶναι ἀκριβῶς τὰ πράγματα. Τὶ λέγει τὸ ἀνακοινωθὲν ὅτι οὔτε ἐζήτησεν, οὔτε ἔλαβεν μερίδα ἐκ τῶν χορηγηθεισῶν ἀποζημιώσεων ὁ οἶκος Βουρλούμη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 3260. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ὑπάρχει τί ἀνακριβές ἐν αὐτῷ; ἐζήτησεν ὁ οἶκος Βουρλούμη; Ἔλαβεν ὁ οἶκος Βουρλούμη; Εἰς τὸν πίνακα τὸν ὁποῖον κατέθηκα ἐν τῇ Βουλῇ ὑπάρχει τὸ ὄνομα τοῦ οἴκου Βουρλούμη ὡς ζητήσαντος καὶ λαβόντος ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου;

§142Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔλαβεν ἀλλ’ ἐζήτησε.

§143Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οὔτε ἐζήτησεν, οὔτε ἔλαβεν. Τί ἐγένετο ἐν τῷ μεταξὺ κατὰ τὴν Δικτατορίαν—αὐτά ποὺ σᾶς λέγω κ. βουλευτὰ Ἀττικῆς, τὰ ἐπανέλαβον καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εἰς τὴν ὑποεπιτροπήν, ὥστε ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ξάστερος οὐρανὸς ἀστραπὴ δὲν φοβᾶται κ. Ράλλη—καὶ ἐπῆγα καὶ τοὺς εἶπα, ἰδοὺ πῶς ἔχει ἡ κατάστασις. Ἦλθεν ἡ δικτατορία Πράκτορες διάφοροι ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι καὶ σήμερον προσπαθοῦν νὰ ἐκπορθήσουν τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, πράκτορες τότε ἔστειλαν ἐγκυκλίους εἰς ὅλον τὸν ἐξαγωγικὸν κόσμον καὶ τοῦ ἔλεγον. Ἡμεῖς ἀναλαμβάνομεν νὰ σᾶς πάρουμε τῆς διαφορές, νὰ μᾶς ἀναθέσετε νὰ τὰς πάρουμε αὐτὰς τὰς διαφορὰς καὶ δὲν ζητοῦμεν τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον μίαν προμήθειαν 2% ὅλος ὁ ἐξαγωγικὸς κόσμος ὑπέβαλεν τότε αὐτὰς τὰς αἰτήσεις.

§144Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς κατηγορεῖ κανεὶς δι’ αὐτό;

§145Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὲ κατηγορεῖτε ἐπὶ ἀνακρίβεια. Κατέθεσα λοιπὸν τὸν τρίτον πίνακα εἰς τὸν ὁποῖον ὁ ὅλος ἐξαγωγικὸς κόσμος, ὁ τίμιος τῆς Ἑλλάδος, διότι ὁ καθένας θὰ ἦτο μωρὸς ἐφ’ ὅσον ἔβλεπε τὸν γείτονά του νὰ εἰσπράττῃ ἑκατομμύρια αὐτὸς νὰ κάθεται. Ἀλλ’ ἐγὼ βεβαίως γνωρίζων, ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν εἶναι ἐπιτετραμένα ἀπὸ μέρος τοῦ οἴκου Βουρλούμη, νὰ κάμῃ δηλαδὴ ἀγωγήν. Τοῦ εἶπον ὅτι, ἡμεῖς εἴμεθα οἶκος δεχόμενος ἀποστολὰς ἀπὸ τὰς Ἐπαρχίας Αἰγιαλείας καὶ ἄλλας—καὶ μάλιστα δύναμαι νὰ ἀναφέρω πρὸς τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὅτι συμπολίτης του ἦλθε καὶ μᾶς εἶπε, τὶ κάθεσθε, ἐδῶ μοιράζονται ἑκατομμύρια, διατὶ δὲν πηγαίνετε νὰ πάρετε καὶ σεῖς;— Εἶπον λοιπὸν εἰς τὸν συγγενικὸν μου οἶκον, δὲν σᾶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ πάρετε σεῖς. Λοιπὸν ἀπὸ τοῦ 1923 μέχρι τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1931 αἱ ἀπαιτήσεις εἶναι παραγεγραμμέναι. Ἐγὼ ὑπέστην τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας ὑπέστη καί ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὑποστᾶσα τὰς πιέσεις ἐπρότεινε νὰ μὴ θεωρηθοῦν παραγεγραμμέναι αἱ ἀπαιτήσεις. Ἐγὼ ρητῶς ἠρνήθην καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὲ βοηθήσῃ εἰς τοῦτο. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτεία μου εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ κ. Ράλλη (χειροκροτήματα).

§146Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πρὶν προφθάσουν νὰ σβύσουν οἱ ἦχοι τῶν χειροκροτημάτων, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπαντήσατε εἰς μίαν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν εἶπον ποτὲ, ὅτι σεῖς ἐζητήσατε νὰ λάβετε αὐτὰ τὰ χρήματα, διὰ ἀγωγῆς ἢ ἀλλέως. Ἐγὼ εἶπον κ. ὑπουργέ, τὸ ἑξῆς, καὶ νομίζω, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ δὲν μοῦ ἀπαντήσατε εἶπον, ὅτι εἰς τὸ ἀνακοινωθέν σας λέγετε τοῦτο: «Πλὴν τῶν δημοσιευμένων ἐγγράφων». (ἀναγινώσκει).

§147Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ πράγματι δὲν ἐζήτησε ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ νόμου νὰ λάβῃ. Δὲν ἔλαβεν, οὔτε ἐζήτησεν.

§148Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κατάλογος Γ, εἰς τὸν ὁποῖον φέρεται ὁ οἶκος Βουρλούμη εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ.

§149Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐγκυκλίου αὐτῶν τούτων, οἱ ὁποῖοι διεξάγουν καὶ σήμερον τὸν ἀγῶνα τῆς ἐκπορθήσεως τοῦ Δημοσίου Ταμείου.

§150Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγώ, κύριοι, δὲν γίνομαι ἠχὼ συκοφαντιῶν καὶ ἀτιμιῶν. Εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος γνωρίζετε, ὅτι θεωρῶ κατάπτυστον ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος προβαίνει εἰς συκοφαντίας κατακρίνων τὸν κ. ὑπουργόν. Διότι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγει σήμερον δὲν τὰ εἶπεν εἰς τὸ ἀνακοινωθέν του. Ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω διὰ ποῖον λόγον, ἀπωλέσας τὴν ψυχραιμίαν του, προέβη εἰς βεβαίωσιν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύονται εὐκολώτατα ἐκ τῶν ἐνόντων, ὡς μὴ ἀληθῆ, καὶ ἀπολύτως σύμφωνα πρὸς τὰ πράγματα. Πῶς θέλετε, αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια. Δὲν κατηγορῶ τὸν κ. ὑπουργόν, ὅτι ἐπῆγε μαζὶ μὲ αὐτούς τοὺς παληανθρώπους—ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις,—οἱ ὁποῖοι ἐπῆγαν μαζὶ ἔξω, λέγω ἐπὶ δικτατορίας, καὶ ἐζήτησαν νὰ λάβουν διαφόρους ἀπαιτήσεις, διὰ νὰ λάβουν ποσοστὰ, καὶ νὰ διαμερισθοῦν τὰ ἱμάτια τῆς ἀτυχοῦς αὐτῆς χώρας. Δὲν τὸν κατηγορῶ ἐγὼ τὸν κ. ὑπουργόν. Δὲν εἶπον τοιοῦτον τι, οὔτε φαντάζομαι, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, τόσον κατάπτυστος φυσιογνωμία. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶ τοιοῦτον τι διὰ τὸν κ. Βουρλούμην, τὸν ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐγὼ δὲν ἔχω λόγον νὰ τὸν κατηγορήσω. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι προέβη εἰς ἕν ἀνακοινωθέν, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἶναι κἄπως μελετημένον, καὶ αὐτὸ ἔδωσεν λαβὴν εἰς συζητήσεις. Διότι κ. ὑπουργέ, παρ’ ὅλας τὰς κατόπιν γενομένας συζητήσεις, ἀπευθύνθητε πρὸς τὴν πτέρυγαν αὐτήν, καὶ εἴπατε: «Προσέξατε, διότι αὔριον θὰ ἔλθητε σεῖς εἰς τὴν ἐξουσίαν, καὶ προσέξατε δι’ αὐτὴν τὴν πολιτικήν σας......» Τὶ ἐννοεῖται, ὅταν λέγετε εἰς μίαν πτέρυγα, δι’ αὐτῆς σας τῆς πολιτικῆς; Ποίας πολιτικῆς; Τῆς πολιτικῆς τῆς συκοφαντικῆς; Δέχεσθε, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα οἱ συκοφάνται;

§151Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχω τὴν πεποίθησιν ἐπειδὴ τὸ εἶπον ἐγώ, ὅτι ἡ στάσις τῆς ἀντιπολιτεύσεως, κατὰ τοὺς δύο–τρεῖς τελευταίους μήνας, ὑποβοηθεῖ καὶ ἐνισχύει τὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία καταβάλλεται διὰ νὰ διαβληθῇ ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος.

§152Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι εἶναι προικισμένος διά πολλῶν ἀρετῶν, ἀλλὰ ἔχει καὶ μερικὰ ἐλαττώματα καίρια μεταξὺ τῶν ὁποίων, εἶναι, ὅτι δέν, λόγῳ τῆς ἰδιοσυγκρασίας του, καί αὐτὸ ἴσως εἶναι ἕνα προτέρημα εἴς τινας περιπτώσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νά ἀποδεχθῇ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος, χωρὶς νὰ ἐξεγερθῇ καὶ ἡ νευρικότης αὐτοῦ, καί ἡ συνείδησις αὐτοῦ.

§153Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ πῆτε αὐτό, ὅτι δὲν δέχομαι τὸν ἔλεγχον. Ἀλλὰ ὅταν βλέπω, ὅτι ἐπιρρίπτονται ὑπαινιγμοὶ ἰδίως....

§154Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σεῖς ἐπιρρίπτετε ὑπαινιγμοὺς πρὸς ἡμᾶς.

§155Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Ράλλη, εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἐξεγείρομαι, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου μας ἐρχόμεθα νὰ προστατεύσωμεν τὸν Δημόσιον θησαυρόν, ἀπὸ τὴν ὀργανωμένην ἐπίθεσιν, ἡ ὁποία γίνεται ἐναντίον του, καὶ ἀντὶ νὰ μᾶς συγχαρεῖτε ἔρχεσθε νὰ μᾶς εἴπητε, ὅτι δὲν τὰ καταφέρνετε καλά.

§156Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, σᾶς κάναμεν ριζικωτέραν πρότασιν.

§157Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν ἐδέχθη.

§158Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀπομένει καὶ ἓν ἕτερον σημεῖον...

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τὰ σβύσωμεν ὅλα κ. Πρόεδρε, οὔτε τὰ 10 ἑκατομμύρια νὰ δώσωμεν. (Ὅλοι οἱ κύριοι βουλευταὶ ὄρθιοι φωνάζουν νὰ σβυσθοῦν ὅλα, ἐν μέσῳ θορύβου).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Κρούων τὸν κώδωνα). Παρακαλῶ, κύριοι, καθῆστε. (Οἱ κύριοι βουλευταὶ ἐξακολουθοῦν νὰ φωνάζουν, ὅτι νὰ σβυσθοῦν ὅλα)

§161Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφῆστε με, κύριοι, νὰ περαιώσω τὴν ἀγόρευσίν μου. (Θόρυβος).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχᾶστε, κύριοι, διότι θὰ διακόψω τὴν Συνεδρίασιν. (ἐξακολουθεῖ ὁ θόρυβος)

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5 λεπτά.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§165Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς εἶναι ἔκδηλος καὶ ἀκριβῶς διὰ νὰ προλάβωμεν κάθε παρεξήγησιν τῆς ἐνεργείας μας, τὸ καλλίτερον ποὺ ἔχομεν νὰ κάμωμεν εἶναι αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἐκκρεμὴς ἀπὸ τόσων ἐτῶν νὰ τὴν κλείσωμεν διὰ τῆς νομοθετικῆς παρεμβάσεως δηλοῦντες, ὅτι θεωροῦνται ἀπεσβεσμέναι αἱ ἀπαιτήσεις αὐταί. (χειροκροτήματα). Καὶ ὅταν ἡ πρότασις αὕτη τὸ πρῶτον διετυπώθη χθὲς καὶ ὑπεστηρίχθη ἐντόνως ἀπὸ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως οἱ συνάδελφοί μου ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οἱ ὁποῖοι ἐκάθηντο δίπλα μου, μοῦ εἶπον, ὅτι ἡ καλλιτέρα λύσις εἶναι αὐτή. Ἐδήλωσα ὅτι θὰ ἤμην ἕτοιμος νὰ συμφωνήσω πρὸς αὐτὴν τὴν γνώμην ἐὰν εἰς αὐτὴν συνεφώνουν ὅλαι αἱ πολιτικαὶ ὁμάδες τῆς Βουλῆς, ὁπότε θὰ ἐδεχόμην ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν ἀναγνώρισιν, ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν ἕνα γενικώτερον συμφέρον χρησιμοποιοῦντες τὴν νομοθετικὴν δύναμιν, ἵνα ρυθμίσωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα τελειωτικῶς. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος—καὶ δὲν τὸν κατηγορῶ διὰ τοῦτο—εἶχε τοὺς ἰδίους ἐνδυασμούς, τοὺς ὁποίους εἶχον καὶ ἐγὼ καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν νομίζει ὅτι μποροῦμεν νὰ κάμωμεν αὐτοῦ τοῦ εἴδους χρῆσιν τῆς ἐξουσίας, ὄχι διότι δὲν ἔχομεν τὴν ἐξουσίαν διὰ νόμου νὰ ἀποσβέσωμεν αὐτά—δὲν χωρεῖ ἀμφιβολία διὰ τοῦτο, ἀφοῦ δὲν πρόκειται περὶ ἐμπραγμάτων δικαιωμάτων—ἀλλ’ εἶχεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος τοὺς ἰδίους ἐνδυασμούς, τοὺς ὁποίους εἶχον καὶ ἐγὼ ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν νὰ μεταχειριζόμεθα αὐτὴν τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Ἐδήλωσα δὲ τότε, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι σύμφωνοι ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Βουλῆς δὲν μποροῦμεν νὰ δώσωμεν αὐτὴν τὴν λύσιν. Σημειωτέον, ὅτι καὶ σήμερον ἀκόμη ἐμμένω εἰς τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν καὶ συμφωνῶ κατὰ τοῦτο μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Δηλαδὴ ἐγὼ θὰ ψηφίσω ἐναντίον τῆς προτάσεως, ἡ ὁποία φαίνεται θὰ συγκεντρώσῃ τὴν ὁμοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐνῷ θὰ καταψηφίσω αὐτὴν τὴν πρότασιν, δὲν μπορῶ ἐν τούτοις νὰ καταστήσω ζήτημα ἐμπιστοσύνης τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος καὶ ἑπομένως ἀφήνω ἐντελῶς ἐλευθέρους τοὺς φίλους μου νὰ ψηφίσουν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀντιλήψεώς των, (χειροκροτήματα), ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ δὲν προέρχεται ἐκ πνεύματος δημευτικοῦ, ἀλλὰ γίνεται μὲ τὴν σκέψιν τῆς ἐξυπηρετήσεως ἑνὸς ἄλλου γενικωτέρου, κοινοῦ συμφέροντος, ὅπως τὸ ἀντιλαμβάνονται ἀλλὰ καὶ ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Βουλῆς. Δηλῶ διὰ τοῦτο, ἐὰν δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν, νὰ κληθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφανθῇ, καὶ καλλίτερον, ἐὰν θέλητε δι’ ἀναστάσεως, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν πολὺν καιρόν, ἀλλὰ καὶ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἂν θέλετε, ἐὰν θὰ συμφωνήσωμεν ἐπὶ τῆς ἑξῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι μποροῦμεν νὰ διατυπώσωμεν ὡς ἑξῆς: «Δηλοῦμεν ὅτι τοῦ λοιποῦ ἀποσβένυται κάθε ἀπαίτησις, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν διαδικασίαν τοῦ κονσόρτσιουμ καὶ τοῦ συναλλάγματος». Ἂς κληθῇ ἡ Βουλὴ διὰ νὰ τελειώνωμεν. Θὰ μείνωμεν κοινοψηφίζοντες τὴν πρότασιν ἐγὼ καὶ ὁ κ. Τσαλδάρης.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§167Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συμπληρώσω διὰ δύο λέξεων ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ εἴπω. Ἤθελον νὰ εἴπω τοῦτο μόνον, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας περιέπεσαν εἰς μίαν πλάνην ἡ ὁποία ἂν εἶναι ἴσως δεδικαιολογημένη διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι κατ’ ἐμὲ ἀδικαιολόγητος καὶ διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐβεβαίωσεν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἦτο παραγεγραμμένη, ἐνῷ δὲν ἦτο παραγεγραμμένη, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἴσχυε τὸ δικαιοστάσιον, τὸ ὁποῖον ἰσχύει, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἄλλωστε καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διεκήρυξε. Καὶ αὐτὸς ὁ Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας κατὰ τὴν σχετικὴν δίκην ἀπὸ τῆς ἕδρας αὐτοῦ ἀπεστόμωσε τὸν Νομικὸν Σύμβουλον τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰπὼν πρὸς αὐτὸν, ὅτι δὲν παρεγράφη. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ μακαρία τῇ λήξει νομοσχέδιον. Ὅσον ἀφορᾶ τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐγώ, ὁ ὁποῖος συνεμμεριζόμην τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι τοῦτο θὰ ἦτο ἄδικον. Σήμερον πείθομαι ὅτι δύο κακῶν προκειμένων τὸ μὴ χεῖρον βέλτιστον. Προκειμένου νὰ γίνῃ τὸ κακὸν νὰ ὑποπέσωμεν εἰς διαφόρους συκοφαντίας ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ καταστῇ δουλειὰ τοῦ πρώτου καταλαμβάνοντος τὸν Δημόσιον πλοῦτον, προτιμώτερον εἶναι νὰ γίνῃ ἡ ἀδικία νὰ ταφῶσιν μαζὶ μὲ τοὺς ἀδίκους καὶ οἱ δίκαιοι. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω ὅτι, ὅταν πρὸ 10ετίας ἀκριβῶς εἰσηγούμην ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, τὸ περίφημον κονσόρτσιουμ—διότι ἐγὼ ὑπῆρξα δυστυχῶς ὁ εἰσηγητής—ὅταν, λέγω, εἰσηγούμην αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον μετὰ συντριβῆς ψυχῆς, διότι ἐθεώρουν αὐτὸ ὄχι ἀγαθόν, ἀλλὰ κακὸν ἀναγκαῖον, δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι τὸ τέρμα αὐτοῦ θὰ ἦτο τόσον ἄδοξον, ἐκ τῆς πολιτικῆς διαφόρων ἐν τῷ παρελθόντι ἀνευθύνων Κυβερνήσεων αἱ ὁποῖαι εἰς τοσούτους καὶ τοιούτους ἐξέθηκαν κινδύνους τὸν πλοῦτον τῆς Χώρας ταύτης.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§169Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐλπίζω ἡ Βουλὴ νὰ κατευνάσθῃ ἀπὸ τὴν ἐξέγερσιν τὴν γενομένην ἐν τῷ μεταξὺ καὶ νὰ παράσχῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ πεισθῇ καλλίτερον. Δὲν γνωρίζω διατὶ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας εὑρίσκεται, —καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ εἴπω—ἔν τινι ταραχῇ, ὥστε ὅλα τὰ ζητήματα οἱασδήποτε φύσεως καὶ ἂν εἶναι νὰ τὰ ἐκλαμβάνῃ ὡς προσωπικά, ὡς ζητήματα καθαρῶς πολιτικά, ζητήματα καθαρᾶς διευθετήσεως ὡρισμένων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ μακροῦ ἢ ἀπὸ ὀλίγου ἐκκρεμοῦν καὶ τῶν ὁποίων αὐτὴ γίνεται εἰσηγητής. Πᾶσαν δὲ συζήτησιν ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως νὰ τὴν θεωρῇ ὅτι εἶναι προσωπικὴ ἐπίθεσις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ φράσις ἡ τοσάκις ἐκφωνιθεῖσα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως περὶ ὡρισμένης μερίδος τοῦ Τύπου ὡς κιτρίνου Τύπου, ἂν δὲν ἐξεδηλώθη πλήρως κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἐν τούτοις ὡς ἐκ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ὡμίλησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἀπῆχε μακρὰν ἀπὸ τὴν ἔννοιαν νὰ κατηγορήσῃ τὴν ἀντιπολίτευσιν ὅτι ὠθῆται εἰς συζητήσεις ἀπὸ σκέψεις καὶ συμπεριφορὰν ὁμοίαν πρὸς ἐκείνην διὰ τὴν ὁποίαν κατηγορεῖ ὡρισμένην μερίδα τοῦ Τύπου. Δὲν εἶναι ποσῶς διατεθειμένος ὡς ἐλπίζω οὐδὲ εἷς τῶν βουλευτῶν εἴτε εἰς τὴν συμπολίτευσιν εἴτε εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν ἀνήκῃ νὰ ἀκούσῃ τὴν κατηγορίαν ταύτην καὶ μάλιστα νὰ λέγεται παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζεται ἀπὸ μίαν τόσον κολοσσιαίαν πλειονοψηφίαν. Καὶ ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μάχεται διὰ λόγων στεντορίων ὅπως διατηρήσῃ τὸν πολιτικὸν κόσμον εἰς θέσιν ὑψηλήν, τὸν διαβεβαιῶ ὅτι αἱ ἐξάψεις του εἰς ὡρισμένας περιστάσεις δὲν εἶναι παρὰ μία ἐκ τῶν κυρίων αἰτιῶν αἱ ὁποῖαι εἰσφέρουσι τὴν κατάστασιν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Δὲν δύναται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ λέγῃ πολὺ δὲ περισσότερον νὰ μέμφεται τὴν ἀντιπολίτευσιν, ὅταν ἔχῃ ἀντιθέτους ἰδέας. Τότε τοῦτο εἶναι ἄσκησις οὐχὶ πολιτική, ἀλλ’ εἶναι μία ἀντίδρασις ὁμοία πρὸς ἐκείνην διὰ τὴν ὁποίαν θέλει νὰ κατηγορῇ—ἐγὼ δὲν τὸ δέχομαι καὶ διὰ τὸν Τύπον—ὡρισμένην μερίδα τοῦ Τύπου. Αἴ! κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως θέλετε νὰ διεξαγάγωμεν τοὺς ἀγῶνας μας ἐν εἰρήνῃ; Θέλετε νὰ προστατεύσωμεν αὐτὸ τὸ Πολίτευμα; Πρέπει νὰ σέβεσθε τὴν ἀντιπολίτευσιν μέ τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἔχει, ἀφοῦ σεῖς ἔχετε τὴν δύναμιν τῆς μεγάλης πλειοψηφίας, τὴν ὁποίαν ἔχετε. Διότι αἱ πλειοψηφίαι εἰς οὐδὲν δύναται νὰ ὀφελήσουν ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ μία ἀντιπολίτευσις ἀποφασισμένη νὰ διεξαγάγῃ τὸν πολιτικὸν ἀγῶνα. Καὶ μετὰ ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἶπον, ἔρχομαι ἤδη συγκεκριμένως νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος διὰ τὸ ὁποῖον ἐξηγέρθη ἡ συνείδησις τοῦ κ. Προέδρου. Εἶπον ἐγὼ χθὲς τὴν ἑσπέραν, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶπον, ὅτι δύο εἶναι τὰ καθήκοντα τῆς Βουλῆς: Πρῶτον εἶναι νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, καὶ δεύτερον νὰ ἀποκαταστήσῃ δικαιοσύνην, καὶ διήρεσα τοὺς ἔχοντας σχετικὰς δοσοληψίας μὲ τὸ Δημόσιον εἰς δύο κατηγορίας. Ἡ πρώτη ἡ ὁποία περιλαμβάνει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεχράσθησαν τὸ Δημόσιον, καὶ δευτέρα κατηγορία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία περιλαμβάνει τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χρήματα μὴ ὀφειλόμενα ἀπὸ τὸν Δημόσιον θησαυρόν. Θὰ εἴπω, ὅτι τὰ δύο μέρη, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν κατηγορίαν ταύτην αὐτὰ ἔλαβον μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι εἶχον ἕνα νόμον ὑπὲρ αὐτῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἓν τρίτον μέρος, τὸ ὁποῖον ἐπωφελήθη ἐκ τοῦ Δημοσίου θησαυροῦ καὶ ὑστέρησεν τὸν θησαυρὸν ὡρισμένου ποσοῦ διὰ καταχρήσεως τοῦ νόμου, διὰ παραβάσεως τοῦ νόμου. Καὶ ἀνέφερα χθὲς τρεῖς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ὑπόχρεοι νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὸ Δημόσιον πᾶν ἔτι ἔλαβον καὶ πρωτίστως εἶπον, ὅτι δυνάμει νομοθετικοῦ διατάγματος εἰδικῶς ὡρίσθη παρὰ τὸν νόμον νὰ μεταβάλωμεν ὁριστικῶς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ὑποχρεώνει ὅλους τοὺς πολίτας νὰ δώσουν τὴν διαφορὰν μεταξὺ ὡρισμένου ποσοῦ τῆς ἀξίας τῆς λίρας, πρὸς ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐν τῇ ἀγορᾷ ὡρίζετο, νόμον τὸν ὁποῖον εἰσηγήθη ὁ κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος. Πρὸ τῆς ἀνάγκης τότε τῆς Χώρας εἶπεν, ὅτι ὅσοι ἔχουν ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα δὲν θὰ λάβουν ὁλόκληρον τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἔχει τόσον συνάλλαγμα, ἀλλὰ θὰ λάβουν ὁρισμένον ποσόν. Ἦλθεν ἕνας νόμος κατόπιν, ὁ ὁποῖος εἰς μίαν ὡρισμένην κατηγορίαν ἐμπόρων ἐπέστρεψεν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν αὐτό. Εἶπεν, ὅτι μοὶ τὸ κατεβάλλετε, σᾶς τὸ δίδω ὀπίσω. Δὲν γωρίζω, ἂν ἔχῃ καὶ ποίαν δύναται νὰ ἔχῃ δικαιολογίαν. Ἀλλὰ ἀναντίρρητον εἶναι ὅτι καθιερώνεται μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία ὄχι μόνον εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς ἰσότητος τῶν πολιτῶν, ἡ ὁποία διαγράφεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἀντίκειται, ἀλλὰ ἀντίκειται εἰς πᾶσαν ὀρθὴν ἀντίληψιν τῆς δικαιοσύνης. Καὶ ἐξήγησα τότε, ὅτι δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ὑπαχθοῦν εἰς κοινὴν κατηγορίαν. Ὡμίλησα περὶ δύο κατηγοριῶν, περὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ηὐνοήθησαν ἀπὸ ἓν διάταγμα κακῶς, κάκιστα ἐκδοθὲν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 3260. Δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι κακῶς, κάκιστα ἐξεδόθη τοῦτο, διότι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἦλθε καὶ ἀκύρωσεν τὴν διάταξιν τὴν σχετικὴν τοῦ Συντάγματος, καὶ αὐτοὶ ἔλαβον ἐπίσης ὅλην τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν τὸ Δημόσιον.

§170Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ εἶναι αὐτή; Εἴπατε πρωτίστως ὅτι καὶ ἄλλη παρανόμως. Ποία;

§171Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω. Σᾶς εἶπον, ὅτι εἶναι ἕν νομοθετικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐπέστρεψε τὴν διαφορὰν εἰς ὡρισμένην κατηγορίαν.

§172Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐννοεῖτε τοὺς Κρήτας;

§173Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μάλιστα.

§174Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε δὲν εἶναι νομοθετικὸν διάταγμα, εἶναι νόμος τῆς Βουλῆς. Αὐτὴ εἶναι μία κατηγορία, ἡ ἄλλη εἶναι τῶν λαβόντων ἐπὶ τῇ βάσει...

§175Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μάλιστα δύο κατηγορίες καὶ εἶπον, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ κατηγορία ἔλαβεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ διατάγματος ἐκείνου καὶ δὲν ἔλαβεν καὶ αὐτὴ τὴν διαφορὰν τοῦ εἰσπραχθέντος ἀπὸ τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ ἔλαβεν τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος. Καὶ εἶναι καὶ ἡ τρίτη κατηγορία, ἡ ὁποία προυκάλεσε ὅλην τὴν ὀργὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τρόπον τινὰ ἐξέγερσιν, ἔριδα, ὅπως θέλετε εἰπέτε το, διότι ὑπῆρξαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐξήγαγον χωρὶς νά λάβωσι τίποτε, αὐτὴ δὲ ἡ κατηγορία κατὰ ἔγγραφον τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐθεωρήθη, ὅτι ὤφειλε περὶ τὰς 600 χιλιάδας. Δὲν ἠξεύρω ποία ἦτο ἡ ἀφορμὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος ἐταράχθη τόσον, ὅταν ἀνεγνώσθη τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνετο πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§176Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς αὐτὸ ἀσχολεῖσθε; Ἀκόμη δὲν ἐβαρέθητε;

§177Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ κ. ὑπουργὲ δὲν ἐβαρύνθην, ἐὰν σεῖς ἐβαρύνθητε κάματε, ὅτι νομίζετε. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι δὲν ἔτυχε παρ’ οὐδενὸς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι ἢ κατὰ τὸν ἕνα ἢ κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον ἢ αὐτοδικαίως ἢ δυνάμει πράξεων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἢ δυνάμει πράξεων τῆς νομοθετικῆς, εὐνοηθέντες πολῖται ἐπὶ βλάβῃ τοῦ Δημοσίου θησαυροῦ, ἔλαβον. Καὶ ἄλλο ἀφ’ ἑτέρου ὑπεστήριξεν ἡ ἀντιπολίτευσις. Ἡ ἀντιπολίτευσις ὑπεστήριξεν, ὅτι ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπωφελήθησαν τὴν διαφορὰν ἦσαν καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπωφελήθησαν. Νὰ τοὺς ἐπιστραφῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος παρανόμως ἔλαβεν· καὶ παρανόμως ἔλαβεν τὸ Κράτος τὰς 100 λίρας ἀπό τὸ συνάλλαγμα τοῦ ἐμπορεύματος, τὸ ὁποῖον ἐξήγαγον. Τὸ Κράτος τοὺς εἶχε πάρει....

§178Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς αὐτὸ διαφωνούσαμε.

§179Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, θὰ σᾶς εἴπω ποὺ διαφωνούσαμε. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀρχαὶ τόσον ἀπολύτως δίκαιαι τόσον ἀπολύτως ἠθικαί, ὥστε οὔτε ἡ ἐκδήλωσις αὐτή, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τὴν Βουλὴν τόσον ὁμοθύμως, ὅτι ἔχομεν δικαίωμα νὰ διαθέσωμεν τὰς περιουσίας τοῦ κόσμου, δὲν εἶναι προωρισμένη νὰ μὲ πείσῃ οὕτως νὰ εἴπω διὰ νὰ παραιτηθῶ τῆς ὑπερασπίσεως τοῦ ὀρθοῦ καὶ τοῦ δικαίου. Διότι ὅτι εἶναι καὶ ὀρθὸν καὶ δίκαιον καὶ ἠθικὸν καὶ ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἐνασκήσῃ ἕν Σῶμα ἀντιπροσωπευτικὸν τοῦ λαοῦ πρέπει νὰ εἶναι πολιτικὴ ἠθική. Καὶ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἡγούμενοι ἀκριβῶς τῶν πλειοψηφιῶν ἔχουν καὶ καθῆκον νὰ ποδηγετήσουν τὰς πλειοψηφίας αὐτῶν, καὶ βεβαίως δὲν δύνανται νὰ λέγουν, ὅτι ἐγὼ νίπτω τὰς χεῖρας μου καὶ ἄς κάμῃ ἡ πλειοψηφία ὅ,τι νομίζῃ. Ἐγὼ λέγω τοῦτο, ὅτι διεφωνήσαμεν, ὡς πρὸς τὴν τελευταίαν περίπτωσιν: Διεφωνήσαμεν εἰς τὸ ὅτι πρέπει νὰ ἀποδοθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται κατὰ πάντα νόμον, κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ κατὰ πᾶσαν ἠθικὴν ἀρχήν ... Διεφώνησα μετὰ τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἓν σημεῖον, εἰς τὸ σημεῖον κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐξακριβωθῇ ποῖον εἶναι τὸ ὀρθόν.

§180Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ χάνωμεν τόσον καιρὸν διὰ τὰ ἴδια πράγματα ...

§181Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐθίξατε διὰ τῆς συμπεριφορᾶς σας καὶ διὰ τῶν λόγων σας ὅλην τὴν πτέρυγα ἐκείνην ἔχω δὲ καθῆκον νὰ τὴν ὑπερασπισθῶ. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ποία ὑπῆρξεν ἡ διαφωνία μας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπόσβεσιν ἡμεῖς τὸ εἴπομεν καὶ δὲν ἠθέλησα χθὲς νὰ ἐπέμβω εἰς προσωπικὸν ζήτημα διὰ νὰ ἀναπτύξω περισσότερον τὰς σκέψεις μου. Μὲ ἀπήλλαξεν δὲ σήμερον ὁ κ. Ράλλης, ὁ ὁποῖος διεβεβαίωσεν καὶ πόθεν ἤχθημεν εἰς τὰς σκέψεις μας. Τὶ θὰ ἐγίνετο μὲ τὰς ἀποδείξεις τὰς ὁποίας διατάσσει. Ἡμεῖς φοβούμεθα τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐνῶ ὁ νόμος θέλῃ νὰ προστατεύσῃ πράγματι ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ λάβουν, διατάσσει διαδικασίαν τινὰ ἕνεκα τῆς ὁποίας εἶναι κίνδυνος—καὶ ὁ κίνδυνος δὲν εἶναι ἁπλῶς φανταστικός, ἀλλ’ εἶναι κίνδυνος πραγματικός—ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν νὰ λάβουν τὰ σπουδαιότερα ποσὰ αὐτοὶ θὰ ἔχουν καὶ τὰ μέσα νὰ προσαγάγουν οὐχὶ ἁπλῶς τὰς ἀποδείξεις τὰς ὁποίας πρέπει νὰ προσαγάγουν, ἀλλ’ ἴσως νὰ προσαγάγουν καὶ ἀποδείξεις νοθευμένας. Καὶ εἴπομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν «θέσε οἱονδήποτε φραγμόν». Καὶ συμφωνοῦμεν νὰ θέσῃ τὸν φραγμὸν ὅτι ἀπαγορεύονται οἱ μάρτυρες, διότι εἶναι μέσον τὸ ὁποῖον δυνατόν, δυστυχῶς, νὰ κακομεταχειρισθῇ. Μὴ περικλείετε τὰς ἀποδείξεις εἰς μόνα τὰ ἔγγραφα. Καὶ ἤκουσα ταύτην τὴν ἑσπέραν παρὰ τοῦ κ. Ράλλη, ὅστις ἀνέφερεν ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι γνωρίζει, ὄχι μόνον ὅτι δύνανται νὰ διαθέσουν ψευδῆ τοιαῦτα πιστοποιητικὰ ἀλλ’ ὅτι καὶ ἔχουν ἤδη διατεθῆ. Ὅταν λοιπὸν τοιαῦτα ὑποστηρίζῃ ἡ ἀντιπολίτευσις, πρέπει ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νόμου νὰ καθιερώσῃ διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐπιστραφῶσιν ὅλα τὰ παρανόμως εἰσπραχθέντα, ὡς ἐπίσης νὰ κατοχυρώσῃ τὸ νομοσχέδιον δι’ ἀποδείξεων τοιούτων, ὥστε νὰ μὴ ὑπερισχύσουν αἱ ψευδεῖς ἀποδείξεις καὶ ληφθῶσι ὡρισμένα ποσὰ παρὰ προσώπων τὰ ὁποῖα δὲν δικαιοῦνται νὰ λάβουν. Ἐρωτῶ, εἶναι τοῦτο δίκαιον; ἡμεῖς μαχόμεθα ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καὶ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῶν ἀτόμων, διὰ τὰ ὁποῖα εἴμεθα ἐπίσης ἐντεταλμένοι ἐνταῦθα, ἢ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ὅσον ἀφορᾷ μὲν ἐκείνους τοὺς ἀνθρώπους οἵτινες ἐξαγαγόντες ἤθελον νὰ μείνῃ μὲ τὰς χεῖρας δεδεμένας, οὐδόλως φροντίζει, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τοὺς ἄλλους μίαν ἐξαίρεσιν κάμνει κατόπιν τῆς ἐπιμονῆς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δι’ ἐκείνους ποὺ λαμβάνουν διὰ τοῦ νόμου 3260; Ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑπερασπίζεται τὸ δίκαιον καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου; Εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία παραμερίζει τὰς ἄλλας κατηγορίας τῶν ὑποχρέων...,

§182Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποίας ἄλλας κατηγορίας;

§183Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Περὶ τῶν λαθροχείρων καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δυνάμει τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος ἐπῆραν ὅ,τι καὶ οἱ ἄλλοι.

§184Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ τροπολογία δὲν ἀπαλλάσσει τοὺς ἔχοντας ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τοῦ Δημοσίου.

§185Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καθόλου.

§186Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ δοθῇ ἐντολὴ νὰ τὰ εἰσπράξῃ ἡ Κυβέρνησις.

§187Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ ὑπεστήριξα ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ δείξῃ, ὅτι ἐννοῇ νὰ ἐπιδιώξῃ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτὰς πρέπει νὰ θέσῃ εἰδικὴν διάταξιν—καὶ ἔχει ὑποβληθῇ τροπολογία—κατὰ τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ ἐπιδιωχθοῦν αἱ ἀπαιτήσεις αὐταὶ τὸ ταχύτερον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν εἶπεν. Ἐρωτῶ λοιπὸν: εἴμεθα ἡμεῖς οἱ ἀδικοῦντες, οἱ κακῶς πολιτευόμενοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ζητοῦμεν παρὰ νὰ προστατευθῶσι περισσότερον τὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους ἀπέναντι τῶν κακῶν ὀφειλετῶν, ἢ ἡ Κυβέρνησις; Θὰ ἐδεχόμην νὰ μοῦ ἔλεγεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι.... Ἀλλὰ νὰ ἔρχεται ἐδῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, στηριζομένη ἐπὶ μιᾶς μεγάλης πλειοψηφίας τὴν ὁποίαν ἔχει, καὶ νὰ κατηγορῇ τὴν ἀντιπολίτευσιν, ὅτι ἀδίκως ζητεῖ καὶ ὅτι αὐτὴ ἐπιδιώκει τοῦτο, τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον. Καὶ δὲν εἶναι ἔτι μᾶλλον ἐπιτετραμμένον εἰς μίαν Κυβέρνησιν ἔχουσαν ὅσην ἔχει μεγαλυτέραν πλειοψηφίαν, νὰ λέγῃ ὅτι ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν ἀδικίαν, ὅταν λέγωμεν ὅτι «μὴ ἐμπιστεύεσθε εἰς αὐτὰ τὰ ἀποδεικτικὰ μέσα—διὰ τὰ ὁποῖα καὶ μέλος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι αὐτὰ εὐκόλως δύνανται νὰ νοθευθῶσι—καὶ ἀφήσατε τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὸν δικαστὴν καὶ νὰ ζητήσῃ καὶ ἄλλας ἐγγράφους πάντοτε ἀποδείξεις. Ἀποκλείσητε τὸ μέσον τῶν μαρτύρων διὰ τὸ ὁποῖον εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς καταχρήσεις». Καὶ ὅταν σεῖς μοῦ λέγετε, ὅτι αὐτὰ τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως εἶναι ὕποπτα, κατὰ ἓν μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν τούτοις ἐπιμένετε ὅτι αὐτὰ πρέπει νὰ ἰσχύσουν, θέλετε νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι σεῖς ὑπερασπίζεσθε καὶ μάχεσθε ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου καὶ ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα κατὰ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου; Δὲν θὰ μετεχειριζόμην αὐτὴν τὴν διάκρισιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην μου, ἀλλὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἤρξατο χειρῶν ἀδίκων. Θὰ ἠδύνατο νὰ μοῦ εἴπῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: Ἐγὼ ἐμπιστεύομαι περισσότερον εἰς αὐτά, σεῖς δὲν ἐμπιστεύεσθε. Εἶναι ἡ γνώμη σας καὶ ἡ γνώμη μου. Ἀλλὰ δὲν δικαιοῦται κατ’ οὐδένα λόγον διὰ τοῦτο νὰ κατηγορήσῃ τὴν ἀντιπολίτευσιν ὅτι δῆθεν αὐτὴ δὲν φείδεται τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καὶ ὅτι ἦλθε δῆθεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Ἔ! κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν τοιαύτην πολιτικὴν μεταχειρίζεσθε, νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι δὲν χρησιμεύει οὔτε πρὸς προαγωγὴν τοῦ Κοινοβουλίου οὔτε πρὸς προαγωγὴν τῶν ὀφειλομένων σχέσεων μεταξὺ συμπολιτεύσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἀντιπολίτευσις νομίζει, ὅτι ἀρκετὰς ἐνδείξεις παρέσχεν μέχρι σήμερον κατὰ τίνα τρόπον νὰ διεξαγάγῃ ἐπιθυμεῖ τὸν ἀγῶνα αὐτῆς. Ἀλλὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατηγόρησεν καὶ δι’ ἕνα ἄλλο τὴν ἀντιπολίτευσιν, ὅτι ὑπερήσπισεν τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς. Ἀλλὰ κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχω τὴν δύναμιν τῆς πλειοψηφίας τὴν ὁποίαν ἔχετε ἐσεῖς, δὲν θὰ διστάσω ἀπέναντι οἱουδήποτε ἀδικουμένου νὰ Ὑπερασπίσω τὸ δίκαιον καὶ ἂν εἰς τὴν πλειονότητα τοῦτο δὲν φαίνομαι εὐχάριστος.

§188Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὁ Λαὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ πληρώσῃ.

§189Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν αὐτοὶ πράγματι ἐνεπιστεύθησαν ὡς ἐνεπιστεύθησαν εἰς τὸ Κράτος, πῶς δύναται τὸ Κράτος ἐξαπατῶν αὐτοὺς σήμερον νὰ τοὺς εἴπῃ, ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ παρεγράφη ἡ ἀπαίτησίς σας; Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα σπουδαίας διαφωνίας. Ἐγὼ ἐπρότεινα τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἄκρως συζητήσιμον ἄκρως λογικήν, ἐπιβαλλομένην ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἠθικήν, εἰς ἕνα Κράτος τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε τοιαύτας σχέσεις καὶ τὸ ὁποῖον ἐνῶ ἔχει λαθρόχειρας τοὺς ὁποίους δὲν καταδιώκει ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ζητεῖ νὰ κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ μὴ λάβουν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τίμιοι πολῖται δικαιοῦνται νὰ λάβουν ἀπὸ τὸ Κράτος. Νομίζω ὑποχρέωσίν μου νὰ ὑπερασπίσω τοῦτο ἀδιαφορῶν ἐὰν θὰ εὑρεθῶ ἀντιμέτωπος τῆς πλειοψηφίας ἡ ὁποία ζητεῖ νὰ μὴ γίνῃ αὐτό. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι τοῦτο ἐπιτετραμμένον ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νομίζῃ ἔχων τὴν πλειοψηφίαν τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ διαθέτει, ὅτι τοιαύτη λύσις πρέπει νὰ δοθῇ, πρέπει αὐτὸς νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ εἰσηγηθῇ τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ νὰ μὴ ἀναμένῃ νὰ τὴν ρίψῃ ἐπὶ τῆς πτέρυγος εἴτε τῆς μιᾶς εἴτε τῆς ἄλλης ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν δύναται νὰ λέγῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι «τὶ νὰ κάμω; βλέπετε, ὅτι μία πτέρυξ δὲν ἐδέχθη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καί πρέπει νὰ εἴπω ὅτι καὶ ἐγὼ εἶμαι διστακτικός»... Δηλαδὴ αὔριον θά ἐξέλθῃ ἔξω εἴτε αὐτοπροσώπως εἴτε διὰ τῶν ὀργάνων του καὶ θὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἠμπόδισε τὸ νὰ ἀπαλλαγῇ τό Δημόσιον ἀπὸ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτάς,—ἄν καὶ ἐγὼ ἤμην διατεθειμένος νὰ δεχθῶ τὴν πρότασιν, τήν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Παπαναστασίου.—Ἔ! κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι πολιτικὴ αὐτή. Ἔχετε τὴν πλειοψηφίαν, διαθέσατέ την. Εἰσηγηθῆτε τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχετε, καί τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχετε ἀσφαλῶς ἡ πλειοψηφία σας θὰ τὴν δεχθῇ. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§191Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐν σχέσει μὲ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν ἔλεγχον τὸν ἐξασκούμενον ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν, νομίζω, ὅτι εἶναι βάσιμα. Διότι ὁ ἔλεγχος ὁ ἀσκούμενος ἐδῶ εἶναι ἀπολύτως εἰλικρινὴς καὶ δὲν ἔχει καμμίαν ἀλληλεγγύην μὲ οἱανδήποτε ἄλλην ἐπίθεσιν, ἡ ὁποία γίνεται ἐναντίον τῶν Κυβερνήσεων, καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δικαιολογημένον νὰ ἀποκρούετε οἱονδήποτε ἔλεγχον ἐντὸς τῆς Βουλῆς μὲ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ὑπάρχει ἕνας Τύπος ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς αὐτὸ κυρησσόμεθα ἀλληλέγγυοι μὲ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἀλλὰ μόνον εἰς αὐτό. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν διὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὁμοθύμως καὶ εἰς μίαν στιγμὴν πραγματικοῦ πατριωτικοῦ ἐνθουσιασμοῦ ἀπεδέχθη ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀπαιτήσεις, πρέπει νὰ τὸ ἀναγνωρίσωμεν, εἶναι σάπιαι ἀπαιτήσεις. (χειροκροτήματα). Κύριοι, ἐν τῇ νομιμότητι θεωροῦμεν παραγεγραμμένας αὐταὶ αἱ ἀξιώσεις. Διαφωνῶ ὅμως καὶ εἰς κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος τὸ ὅτι δηλαδὴ δὲν πρέπει ποτὲ οἱ βουλευταὶ νὰ ἔχουν μεγάλην ἐλευθερίαν δράσεως καὶ ὅτι οἱ ἡγούμενοι τῆς πλειοψηφίας πρέπει νὰ ποδηγετοῦν αὐτάς. Τοὐναντίον ἡμεῖς εἴμεθα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζομεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀφεθῇ μεγαλυτέρα πρωτοβουλία εἰς τοὺς βουλευτάς. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἄφηνεν περισσοτέραν ἐλευθερίαν ἐνεργείας εἰς τὰ μέλη τοῦ κόμματος τὸ ὁποῖον τὴν ὑποστηρίζῃ, θὰ εἴχομεν καλύτερα ἀποτελέσματα καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία θὰ εἶχεν ἀπόδοσιν πολὺ καλυτέραν. Κατόπιν αὐτῶν παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαβιτσιάνος.

§193Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ προχωρήσω ἐπὶ τῆς συζητήσεως τῆς ὑποθέσεως. Ἡ οὐσία ἐξητάσθη καὶ ἡ κατάστασις τῆς ὑγείας μου εἶναι τοιαύτη ὥστε δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ μακρυγορήσω. Ὀφείλω ὅμως νὰ διατυπώσω ἀνεπιφυλάκτως τὴν γνώμην μου ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως. Τάσσομαι ἀνεπιφυλάκτως ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τῆς γνώμης αὐτῶν, ἐπὶ τῷ τέλει, ὅπως θεωρηθοῦν ἀπεσβεσμέναι ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀπαιτήσεις. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Βουλὴ ἀπέναντι τῶν συμφερόντων τῶν πολιτῶν, τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπεῖ. Ἀλλὰ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἄν εἰς αὐτὸ καὶ μόνον ἤθελε περιορισθῇ, δὲν θὰ ἦτο πλήρης. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι χειρότερον ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσαμεν, εἶναι ἡ πληρωμή, ὁποία ἔγινεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἠκύρωσεν τό Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἐπομένως ἐπάναγκες εἶναι νὰ τεθῇ διάταξις περὶ ἐπιστροφῆς τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα κατεβλήθησαν. (χειροκροτήματα).

§194Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅλοι εἶναι σύμφωνοι εἰς αὐτό.

§195Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Ἀλλὰ ἐπὶ πλέον πρέπει νὰ γίνῃ ἡ καταδίωξις τῶν εἰσαγωγέων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν συνεμορφώθησαν πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις των, διότι ἔτσι μόνον θὰ εἴμεθα ἴσοι ἀπέναντι ὅλων καὶ ἔτσι μόνον θὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν ἐντολῶν ἡμῶν. (χειροκροτήματα).

§196Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, κύριοι βουλευταί, νὰ μὴ μακρηγορήσω, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσω τὴν τελευταίαν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἀναπάντητον. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος διεμαρτυρήθη, διότι κατ’ ἐπανάληψιν εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην ἀπό τοῦ βήματος τούτου ὡς πρεσβύτερος, ὡς πατὴρ τῆς Βουλῆς, ἂς ποῦμε, ὡς τὸν ὀνομάζουν οἱ Ἄγγλοι λόγῳ τῆς ἡλικίας καὶ τῶν παλαιοτέρων ὑπηρεσιῶν νὰ εἴπω «προσέξατε, κύριοι, διότι εἰς τὴν συστηματικὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία καταβάλλεται ἐκ μέρους τοῦ Τύπου νὰ διαβληθῇ ὁ πολιτικὸς κόσμος σήμερον ὁ Κυβερνῶν,—διότι φυσικὰ κατ’ αὐτοῦ στρέφεται πάντοτε,—δὲν μπορεῖ νὰ στρέφεται κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως—προσέξατε μήπως καὶ σεῖς διὰ τῆς στάσεώς σας συντελεῖτε εἰς τὸ νὰ ἐξυπηρετῆτε αὐτούς. Δὲν εἶπα ποτέ, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ἄγεται ἀπὸ ἐλατήρια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἄγεται ὁ κίτρινος Τύπος. Αὐτὸ θὰ ἦτο καταδίκη τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος. Ἀλλὰ εἶπον, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ὑπέπεσε εἰς τὴν ἀνθρωπίνην ἀδυναμίαν νὰ θελήσῃ βλέπουσα, ὅτι ἠμπορεῖ ἀπὸ τὴν διεξαγωμένην αὐτὴν προσπάθειαν τοῦ κιτρίνου Τύπου νὰ ὠφεληθῇ καὶ ἡ ἴδια ὅ,τι ἠθέλησεν νὰ ὠφεληθῇ· εἶπον δὲ ὅτι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἤγαγε νὰ κάνω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶναι ὅτι ἀπὸ μίαν μερίδα τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐλέχθη δημοσίᾳ ὅτι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεώς μου ἐχάθη ὁ ἠθικὸς ρυθμός τὰ δημόσια πράγματα. Εἶπα, ὅτι ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν ἀντιπολίτευσιν ἐλέχθη κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Τύπου, ὅτι ἐπιδιώκω νὰ φιμώσω τὸν ἔλεγχον τῶν Κυβερνητικῶν πράξεων καὶ μάλιστα ὄχι νὰ τὸν φιμώσω διὰ τὸ μέλλον, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἤθελον σκάνδαλα κυβερνητικὰ ὅπως εἶναι αὐτὸ τῆς κινίνης νὰ μὴ καταγγέλωνται καὶ ἔρχονται εἰς τὴν δημοσιότητα. Καὶ τοὺς εἶπα τότε εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. «Μά, κύριοι δὲν σκέπτεσθε καλὰ τὸ τί λέγετε. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεσθε σεῖς νὰ υἱοθετεῖτε αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κίτρινος Τύπος, ὅτι ἐγὼ ἐπιδιώκω νὰ τὸν φιμώσω διὰ νὰ μὴ ἀποκαλύπτῃ τὰ σκάνδαλα; Πῶς μπορεῖτε νὰ τὰ εἴπετε, ὅταν ξέρετε αὐτό, ὅτι ἡ νοθεία τῆς κινίνης κατεδιώχθη ὄχι διότι ἐπεδίωξε τὴν καταδίωξιν αὐτὴν ὁ κίτρινος Τύπος, ἀλλὰ διότι μίαν ὡραίαν πρωΐαν διαβάζω εἴτε τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα» εἴτε τὴν «Πατρίδα» εἶδον ἕνα τηλεγράφημα ἐκ Θεσσαλονίκης, τὸ ὁποῖον ἀνέφερε, ὅτι εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀποθήκην Θεσσαλονίκης εὑρέθησαν δισκία μὲ ἠλαττωμένην περιεκτικότητα νοθευμένα. Ἐκάλεσα ἀμέσως τὸν κ. Τσουνούκαν καὶ τοῦ εἶπα πήγαινε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην νὰ κάμῃς ὅ,τι θὰ κάμῃς. Καὶ ἀφοῦ ἐγύρισεν, ἐκάλεσα διὰ τοῦ τηλεφώνου τὸν Εἰσαγγελέα καί τοῦ εἶπα νά μὴ σταθῇ πρὸ οὐδενός. Ὅταν δὲ αὐτὰ ἔγιναν γνωστά, διότι κατετέθησαν ἐπὶ τοῦ δικαστηρίου, πῶς ἐπιτρέπετε εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον τοῦ Τύπου νὰ διατυπώνῃ τὴν κατηγορίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει νὰ φράξῃ τούς ὀχετοὺς αὐτούς τοῦ κιτρίνου Τύπου διὰ νὰ μὴ ἀποκαλύπτῃ τὰ σκάνδαλα τῆς κινίνης; Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν κύριοι βουλευταί, τοῦ κονσόρτσιουμ, ἡ ἀντιπολίτευσις δυστυχῶς διὰ τοῦ κύρους της τοῦ ἠθικοῦ ἠθέλησεν νὰ ἐνισχύσῃ ἕνα ἀγῶνα ὁ ὁποῖος διεξάγεται πάλιν ἀπὸ τὸν κίτρινον Τύπον πρὸς διαβολὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιωτῶν ἕνα ἐκ τῶν διακεκριμμένων της, τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον σκοπὸν εἶχεν νὰ προστατεύσῃ ὅσον εἶναι δυνατὸν τὸ Δημόσιον Ταμεῖον κατὰ τῆς ὀργανομένης ἐπιθέσεως ἡ ὁποία διεξάγεται ἀπὸ ἐτῶν ἤδη, ἐνῷ τοιοῦτον εἶχεν σκοπὸν, ἐζητήθη νὰ πιστωθῇ καὶ διὰ τῆς στάσεως τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐνισχύθη τοῦτο, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπιδιώκει ὀφέλη ὑπὲρ τοῦ οἴκου τοῦ ὁμωνύμου του μὲ τὸν ὁποῖον βεβαίως συνδέεται.

§197Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν τὸ εἶπεν κανεὶς αὐτὸ κύριε Πρόεδρε.

§198Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς. Εἷς ἐκ τῶν ἀρχηγῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως εἶπεν ρητῶς κατὰ πρόσωπον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκομίας χθὲς τὸ βράδυ, ὅτι αὐτὸ ἔχει ἀντίθετον συμφέρον μὲ τὸ νομοσχέδιον. Λοιπὸν μὴ λέγετε, ὅτι δὲν τὸ εἶπε κανείς. Δὲν τὸ εἶπα λοιπὸν γιὰ σᾶς.

§199Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐὰν ὑπαινίσεσθε ὅτι ἐγὼ εἶπον συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ τὸ ἐπαναλάβω. Ἀλλὰ δὲν δέχομαι ὑπ’ οὐδενὶ λόγῳ ὅτι αὐτὸς ὁ ἔλεγχος θεωρεῖται ὅτι εἶναι ἔλεγχος. Ἀντικοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ἔχων ἐλατήρια ὄχι ἁγνά, ὄχι εἰλικρινά.

§200Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἰσχυρίζεσθε ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει ἀντίθετα συμφέροντα καὶ ἐπιρρεάζεται ἀπὸ τὰ ἀντίθετα συμφέροντα εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν Κυβερνητικῶν των καθηκόντων, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω μὲ ὅλην τὴν προσωπικὴν συμπάθειαν τὴν ὁποίαν ἠξεύρετε ὅτι ἔχω εἰς σᾶς, ὅτι αὐτὸ τό θεωρῶ κατάπτυστον.

§201Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ποῖον εἶναι;

§202Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ νὰ ἀποδίδετε εἰς τὸν ὑπουργόν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν κατηγορίαν ὅτι ἐπειδὴ ἔχει ἀντίθετα συμφέροντα ἀτομικὰ ἐπιρρεάζεται ἀπὸ αὐτό.

§203Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπα ἐπανειλημμένως ὅτι ἡ ψυχολογία τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἶναι ψυχολογία ἐναντίον τῶν παραγωγῶν εἶναι ψυχολογία ὑπὲρ τῶν βιομηχάνων καὶ τῶν ἐμπόρων.

§204Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄλλο εἶναι αὐτό. Αὐτό μπορεῖτε νὰ τὸ πῆτε.

§205Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὴ δὲ ἡ ψυχολογία προέρχεται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκομίας προέρχεται ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν ἐμπόρων καὶ ὅτι ὅσον καὶ ἂν ἐγκατέληψεν τὸν οἶκον αὐτοῦ, συνδέεται μὲ τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ εἶναι μοιραῖον νὰ ἐπιρρεάζεται ἀπὸ τὰς ἀντιλήψεις αὐτάς.

§206Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν τὸ λέγατε κατ’ αὐτὸ τὸν τρόπον θὰ ἦσαν ἐντελῶς Κοινοβουλευτικὰ διότι ἐγὼ ἰσχυρίζομαι ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐκ τῆς ἀποστολῆς του ἔχει ψυχολογία ἀντίθετον πολλάκις πρὸς τὰς ἄλλας παραγωγικὰς τάξεις.

§207Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θέλατε νὰ σᾶς τὸ διευκρινίσω περισσότερον; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὡμίλησεν ἐναντίον τοῦ γραφείου τοῦ Ἀμβούργου, τὸ γραφεῖον τοῦ Ἀμβούργου ἦτο ἐκ τῶν γραφείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα κατήγγειλαν τὴν ἀποστολὴν κακῆς ποιότητος σταφίδος γενομένης ὑπὸ τοῦ οἴκου Βουρλούμη.

§208Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι κακοηθέστατον ψεῦδος.

§209Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κακοηθέστατον ψεῦδος εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε σεῖς. Ἔχω θετικὰς πληροφορίας.

§210Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ ἐπίσημον γραφεῖον τοῦ Ἀμβούργου διηυθύνετο ἀπὸ τὸν συνέταιρον τοῦ κουμπάρου σας κ. Σημωνίδη ὁ ὁποῖος κατέπιε 12 χιλ. λίρες ἐντὸς ἑνὸς ἔτους.

§211Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχετε ὅλην τὴν ἐξουσιοδότησιν νὰ καταδιώξετε ποσῶς οἱονδήποτε. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι τὸ γραφεῖον ἐκεῖνο κατήγγειλε τὴν ἀποστολὴν βεβλαμμένης σταφίδος τοῦ οἴκου σας. Θὰ σᾶς φέρω τὸ ἔγγραφον.

§212Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βλέπετε κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, πόσον ἔχω δίκαιον ὅταν λέγω ὅτι συνιστῶ εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν νὰ μὴ συντελεῖ εἰς τόν ἀνόσιον ἀγῶνα ποῦ διεξάγει ἡ μερὶς τοῦ τύπου κατὰ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου.

§213Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν συντελεῖ ὅταν κάμῃ..... Δὲν ἐπιτρέπετε εἰς ἕνα ἀρχηγὸν κόμματος καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ λέγῃ αὐτὰ κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Διαμαρτύρομαι ἐντονώτατα.

§214Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατέ με νὰ ὁμιλήσω καὶ κατόπιν διαμαρτύρεσθε. Ἠξεύρω ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ συνεννοηθῶμεν. Διαφέρουν δυστυχῶς αἱ ἀντιλήψεις μας τόσον ὥστε ἡ συνεννόησις εἶναι δύσκολος. Ὅταν λοιπὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐδῶ μέσα ἢ μᾶλλον ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπολιτεύσεως καταγγέλλῃ ἕνα ἐκ τῶν ὑπουργῶν ὅτι ἔχει ἀντίθετα συμφέροντα, ἐπιρρεάζεται εἰς τὰς σκέψεις του αὐτὸς· εἶπα δὲ ὅτι τοῦτο εἶναι ἐξυπηρέτησις τοῦ ἀνοσίου ἀγῶνος ὁ ὁποῖος διεξάγεται διὰ τὴν δυσφήμησιν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου.

§215Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἰδική σας ἀντίληψις.

§216Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατέ με παρακαλῶ ἥσυχον νὰ ὁμιλήσω. Ὅπως τὸ ἐπανέλαβεν ὁ κ. Παπαναστασίου ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἐὰν τὰ ἔλεγα δὲν θὰ εἶχα κανένα παράπονον. Ἐδῶ λέγει, βέβαια, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καταντᾶ νὰ ἔχῃ ψυχολογίαν, νὰ ἔχῃ ἀντιθέτους ἀντιλήψεις ἀπὸ τὸ ἕνα καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο δὲν περιορίσθη εἰς αὐτό. Καὶ ἀπόψε πάλιν ἐπανέλαβεν καὶ ἄλλην κατηγορίαν κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἔ, κύριοι, γιὰ εἰπέτε μου παρακαλῶ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν, ὅτι θὰ ἐξυπηρετηθοῦν τὰ συμφέροντα τῆς χώρας ἐὰν στρατολογῶμεν τοὺς ὑπουργούς μας ἀπὸ ὡρισμένην τάξιν, εἴτε δικηγόρων, εἴτε ἰατρῶν εἴτε καὶ ἀνέργων ἐπὶ τέλους; Νομίζετε, ὅτι θὰ ἐξυπηρετηθοῦν καλύτερον, παρὰ ἐὰν μέσα εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως φέρωμεν καὶ ἀντιπροσώπους τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου. Νομίζετε, ὅτι μπορεῖτε νὰ μὲ κατηγορῆτε διότι ἔδωσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸν κ. Βουρλούμην ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος διεκρίθη ὡς ἔμπορος, ὁ ὁποῖος ἀπεχώρησεν ἀπὸ τὸ ἐμπόριον καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχῃ δεσμοὺς μὲ τὸν Οἶκον τὸν παλαιὸν τὸν ἰδικόν του, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι δεσμοὶ δὲν παρουσιάσαν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἐδῶ κανὲν τεκμήριον, ὅτι ἔγιναν ἀφορμὴ διὰ νὰ πάθουν τὰ δημόσια συμφέροντα; Καὶ νομίζετε, ὅτι κακῶς ἐξυπηρέτησα τὰ δημόσια συμφέροντα, ὅταν ἐπίεσα τὸν ἀγαπητὸν ἐκ Θεσσαλονίκης φίλον μου κ. Ζάνναν νὰ ἔλθῃ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας. Νομίζετε, ὅτι κακῶς ἐξυπηρέτησα τὰ συμφέροντα, διότι καὶ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς προέρχεται ἀπὸ τὸν ἐμπορικὸν κόσμον; Καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, διὰ νὰ τὸ γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἄνοδος εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ Ζάννα δὲν ἔγινεν ὡς προοίμιον τῆς εἰσόδου του εἰς τὴν πολιτικήν, διότι ὁ κ. Ζάννας δὲν ἔχει ἀνάγκην τοιούτου εἰσιτηρίου διὰ νὰ πολιτευθῇ. Ὁ κ. Ζάννας εἰς τελευταῖον ἀκόμη γενόμενον λόγον περὶ τῶν ἐκλογῶν, μοῦ ἐπανέλαβε τὴν δήλωσιν, ὅτι ἀρνοῦμαι νὰ λάβω μέρος εἰς τὰς ἐκλογάς «θὰ μείνω νὰ ὑπηρετήσω τὴν Κυβέρνησιν μέχρις ὁριστικῆς ὀργανώσεως τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας καὶ θὰ ἐπιστρέψω ὕστερα εἰς τὴν δουλειάν μου». Νομίζετε, ὅτι κακῶς ἐξυπηρέτησα, ἐπαναλαμβάνω, τὰ συμφέροντα, διότι κατώρθωσα νὰ πείσω τὸν φίλον μου αὐτὸν νὰ ἔλθῃ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὴν Χώραν καὶ φυσικὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Καὶ εἴδατε τὶ θῦμα ἔγινε καὶ αὐτὸς τῆς συκοφαντίας ὅταν προχθὲς μία ἐφημερὶς τοῦ λέγει ὅτι: ἐσὺ ὡς ἀντιπρόσωπος ἑνὸς οἴκου δίδοντος βενζίνα, δίδεις εἰς τὸν οἶκον αὐτόν τὴν προμήθειαν τῆς βενζίνης τῶν ἀεροπλάνων. Καὶ ἀπήντησεν ὁ συνάδελφός μου, προσάγων βεβαιώσεις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν προμηθειῶν ὅτι ἡ προμήθεια τῆς βενζίνης γίνεται ἐδῶ, ὅπου τὸ κατάστημα — νομίζω ὅτι ἔτσι λέγεται — «Μακρογορδάτο–Ζάννα» δὲν ἔχει ἀντιπροσωπεία. Ἀλλὰ μήπως λοιπὸν διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν ἐπιδιώκει νὰ ἐκθέσῃ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἀδιαφορεῖ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκει ν’ ἀνοίξῃ διάπλατα τὶς πόρτες τοῦ ταμείου διὰ νὰ πάρουν ὁ ἕνας καὶ ὁ ἄλλος, διὰ νὰ πάρῃ συγχρόνως καὶ ὁ οἶκος Βουρλούμη; Νομίζετε ὅτι καὶ πάλιν ἐξυπηρετεῖτε τὸ πολίτευμα μας καὶ τὰ γενικώτερα συμφέροντα τῆς Χώρας; Ἀλλ’ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἀνελθὼν ἐπὶ τοῦ βήματος δὲν περιωρίσθη νά ἐμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ γενικωτέρου αὐτοῦ ζητήματος, ἀλλ’ ἔφερε πάλιν τὸ νομοσχέδιον ὡς ὑπεβλήθη καὶ δὴ τὰς διατάξεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἄχρηστοι, καὶ ἠξίωσε νὰ κάμῃ μακρὸν ἔλεγχον, ὅτι ἡμεῖς θέλομεν διὰ τῶν διατάξεων καὶ δὴ τοῦ ἄρθρου 3 διὰ τῶν ὁποίων ὁρίζομεν τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως τὰ ὁποῖα κατὰ πρῶτον λόγον πρέπει νά ζητήσῃ ὁ δικαστὴς διὰ νὰ ὀχυρώσωμεν τὸ δημόσιον. Μᾶς κατηγόρησεν, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θέλομεν νὰ εὐνοήσωμεν τοὺς μεγάλους ἐπιχειρηματίας. Καὶ ὅταν τοῦ λέγω, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου λέγει, ὅτι τὸ δικαστήριον ἔχει τὸ δικαίωμα ἐκτὸς αὐτῶν τῶν ἀποδείξεων νὰ μεταχειρισθῇ καὶ ἄλλας, ἀλλὰ πλὴν μαρτύρων, περὶ τοῦ ὁποίου ἔμεινε σύμφωνος ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος — μᾶς κατηγορεῖ πάλιν, ὅτι ἐννοοῦμεν νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τοὺς μεγάλους ἐπιχειρηματίας.

§217Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶχα ὡρισμένους ἐνδοιασμοὺς διὰ μερικοὺς κινδύνους καὶ σᾶς εἶπα διὰ νὰ προφυλαχθῶμεν ἀπὸ αὐτοὺς τούς κινδύνους.

§218Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀλλ’ ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ σήμερον ἀκόμη, ὅταν πρὸ ὀλίγου κατεῖχε τὸ βῆμα τοῦτο, καὶ μᾶς κατηγόρησε ὅτι κύριοι, ἐδῶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 3260 καὶ τοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ ἐκδοθέντος ἀκυρωθέντος κατόπιν διατάγματος μὲ τὸ ἄρθρον 8 ἐπῆραν μερικοὶ χρήματα παρανόμως καὶ νὰ μὴ λέγῃ, ὅτι ἡμεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου μας προσπαθοῦμεν νὰ νομιμοποιήσωμεν αὐτοὺς ἐνῷ τὸ ἐναντίον τὸ νομοσχέδιόν μας ἐπιδιώκει. Λέγει, ὅτι ἐξ ἀπ’ ἀρχῆς θεωροῦνται ἄκυραι ὅλαι αἱ καταβολαὶ αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀκυρωθέντος διατάγματος καὶ ἑπομένως γεννᾶται τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιδιώξεως πρὸς ἀνάληψιν τῶν καταβληθέντων. Ἀλλά, μᾶς εἶπε, καὶ κἄτι ἄλλο. Ὅτι εἰσήγαγον πολλὰ γεωργικὰ εἴδη λαθρεμπορικὰ καὶ πρέπει νὰ τούς εὕρητε καὶ αὐτούς. Τοῦ παρετηρήθη, ὅτι ἐὰν ἔγινε λαθρεμπόριον πρὸ 8 ἐτῶν δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τοὺς εὕρωμεν. Ἀλλ’ εἶπε, ὄχι δὲν ἐννοοῦμεν αὐτοὺς, ἐννοοῦμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν ἐγγυήσεις. Δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ καταδιωχθοῦν καὶ αὐτοί. Φοβοῦμαι μόνον ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν κατεδιώχθησαν ἐπὶ τόσα ἔτη οὔτε ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ὅτε ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἦτο ὁ κ. Μερκούρης ἐπὶ 7 μῆνας, ὁ θησαυρὸς αὐτὸς θὰ εἶναι ἄνθραξ. Ἐν τούτοις ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ἐξετάσῃ ἐπιμελῶς τὸ ζήτημα διὰ νὰ ἴδωμεν τί μποροῦμεν ἀπὸ τὸν κεκλεμένον αὐτὸν θησαυρὸν νὰ πορισθῶμεν. Ἀλλὰ κύριοι, ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν ἔχει σκοπὸν ν’ ἀνοίξῃ τὴν θύραν πρὸς πλουτισμὸν μερικῶν καὶ εἶπον δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα, τὸ εἶπον δὲ ἀμυνόμενος καὶ ὄχι ἐπιτιθέμενος καὶ ἔχει μεγάλην διαφορὰν τὸ πρᾶγμα, ἐὰν ἕνας ἰσχυρισμὸς προβάλλεται πρὸς ἄμυναν καὶ οὐχὶ πρὸς ἐπίθεσιν. Πῶς μὲ κατηγορεῖτε δι’ αὐτὸ ἀφοῦ ἡμεῖς βάζομεν εἰς τὸ νομοσχέδιον μίαν διάταξιν ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπιστροφὴ τῶν δοθέντων κακῶς καὶ προκαταβληθέντων κακῶς δὲν μπορεῖ νὰ ὑπερβοῦν τὰ 10 ἑκατ. Πῶς μὲ κατηγορεῖτε ἀφοῦ σεῖς μοῦ ἐπροτείνατε νὰ δώσωμεν ἕνα ποσὸν 40 ἑκατομμυρίων;

§219Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν σᾶς εἶπα αὐτό. Σᾶς εἶπα, ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει ἕνα ἄρθρον ἐπικουρικόν, τό ὁποῖον εὑρίσκω, ὅτι δύναται νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου· σκεφθῆτε καὶ ὁρίσατε σεῖς πῶς δύναται νὰ συμβῇ αὐτό, οὐδέποτε ἀμέλησα περὶ ποσοῦ.

§220Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ τὴν πτέρυγα αὐτὴν ἐλέχθη καὶ ποσὸν 40 ἑκατομμυρίων.

§221Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶπα, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ αὐτὸ ἐν ταῖς λεπτομερείαις, ἀλλὰ γνωρίζω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησε ὡρισμένους πίνακας ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ καὶ οἱ πίνακες οὗτοι δὲν ἐδόθησαν ἐνῷ ἔπρεπε νὰ προσαχθοῦν.

§222Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς μείζονος ἀντιπολιτεύσεως μὲ ἐλέγχει καὶ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, ὅτι ἐγὼ εἶπα, ὅτι νίπτω τὰς χεῖρας μου καὶ ὅτι ἐπιτρέπων εἰς τοὺς φίλους μου νὰ ψηφίσουν τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν εἶναι σἄν ὑπεκφυγὴ εὐθυνῶν. Τὸ νομίζει ἀληθὲς αὐτὸ ἡ Βουλή, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν αὐτὸ εἶναι ὑπεκφυγὴ εὐθυνῶν, ὅταν εὑρίσκομαι ἐνώπιον δύο συμφερόντων καὶ τὰ δύο αὐτὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄξια προσοχῆς τὸ ἕνα νὰ μὴν ἀδικηθοῦν οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε κειμένων νόμων ἔχουν δικαίωμα νὰ πάρουν λεπτὰ καὶ τὸ ἄλλο νὰ μὴ διαβληθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι διὰ τῆς ψηφίσεως αὐτῶν τῶν διατάξεων ἐπιδιώκει νὰ προσφέρῃ χρηματικὰ ὀφέλη εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, ὅταν λέγω εὑρισκόμενος πρὸ τῶν δύο αὐτῶν ἀντιθέτων ἠθικῶν συμφερόντων λέγω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐγὼ θὰ ψηφίσω τὴν πρότασιν αὐτήν, διότι δὲν τὸ θεωρῶ δίκαιον, ἀλλ’ ὅποιος θέλει ἠμπορεῖ νὰ ψηφίσῃ τὸ ἐναντίον διότι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ἀξιότιμε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος κατὰ τὴν ὁποίαν κάθε ἄνθρωπος εἰς τὴν ζωήν του εὑρίσκεται εἰς μίαν ἀμφιβολίαν ἐπὶ ἠθικοῦ ζητήματος κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πλάστιγξ παίζει ἔτσι καὶ ἔτσι ἐπαρκετὸν χρόνον, καὶ δὲν ξεύρει ποῖον εἶναι τὸ προτιμώτερον νὰ κάμῃ. Διατί εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν μὲ κατηγορεῖτε, διότι εὑρεθεὶς πρὸ μιᾶς ἐκδηλώσεως τόσον κατηγοριματικῆς ὄχι κομματικῆς εἶπα εἰς τοὺς φίλους μου, ὅτι εἶσθε ἐλεύθεροι νὰ ψηφίσετε, ὅτι θέλετε ἐγὼ δὲ ψηφίζω τὸ δυνάμενον νὰ διαβληθῇ.

§223Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ τῶν δηλώσεών σας ἠθελήσατε τρόπον τινὰ νὰ ἐπιρρίψετε τὴν εὐθύνην εἰς τὴν πτέρυγα αὐτήν, διότι εἴπατε ὅτι ἐγὼ θὰ συνεφώνουν ἐὰν εἶχα καὶ τὴν πτέρυγα τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος σύμφωνον.

§224Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ γεγονότα δὲν ἔχουν οὕτω, ὅταν τὸ ζήτημα ἠγέρθη εἶπα ὅτι ὁ συνάδελφός μου ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μοῦ λέγει: νὰ δεχθῶ αὐτὴν τὴν πρότασιν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μοῦ λέγει τὸ ἴδιον ἐγὼ ἐνδοιάζω καὶ εἶπα ὅτι ἤθελα νὰ ξεύρω ποία εἶναι ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, διότι αὐτὴ θὰ ἠδύνατο νὰ μὲ ἐπηρεάσῃ ἀλλὰ σήμερον ἐγὼ δὲν μετέβαλλα γνώμην· ἐγὼ θὰ ψηφίσω καὶ πάλιν τὴν πρότασιν αὐτὴν ἀλλὰ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν νὰ εἴπω εἰς τοὺς φίλους μου ὅτι θέτω ζήτημα ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν λύσιν αὐτὴν τοῦ ἠθικοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ἀριστερᾶς ἀντιπολιτεύσεως ἐνόμισε ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν περίστασιν αὐτὴν καὶ νὰ μὲ ὠθήσῃ εἰς τὸ νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν τὴν πλήρη πολιτικὴν ἀναρχίαν. Λέγουν, ὡραῖα μπράβο σὲ χειροκροτοῦμεν, τοὺς ἀφίνεις τοὺς φίλους ἐλευθέρους, ἀλλὰ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ κάνῃς πολὺ συχνότερα. Βέβαια δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν εἰς τίποτε δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐξυπηρετήσῃ καλλίτερον τὰ συμφέροντα τῆς ἀντιπολιτεύσεως παρὰ αὐτό, ἂν δηλαδὴ ἄφινα νὰ μεταβληθῇ ἡ Βουλὴ αὐτὴ εἰς ἕνα ἀναρχικὸν σῶμα, ὁποῖον καὶ θὰ ἦτο, ἐὰν ἑκάστοτε δὲν παρενέβαινε τὸ Κυβερνητικὸν κῦρος, τὸ ὁποῖον συνίσταται εἰς τοῦτο· ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰς τὰς μεγάλας γραμμὰς ἀπολαμβάνει τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν φίλων της οἱ φίλοι της πρέπει νὰ τὴν ὑποστηρίζουν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματός της. Ὅταν δὲν τοὺς ἀρέσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀνατρέπουν. Δὲν ἠμπορεῖ ὅμως νὰ εἶναι καὶ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ὡς κατ’ ἐξοχὴν ἐνδιαφέροντα διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας νὰ τὴν ἐγκαταλείπουν (χειροκροτήματα). Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασίς της διὰ νὰ μὴ χάνωμεν καιρὸν καὶ νὰ γίνῃ δι’ ἀναστάσεως.

§225Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἕως ὅτου καθαρογραφῇ ἡ πρότασις ἂς διακόψωμεν.

§226ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι, τώρα.

§227Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἕως ὅτου ἑτοιμασθῇ ἡ πρότασις;

§228Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐὰν ψηφισθῇ ἡ πρότασις δὲν χρειάζονται τότε τὰ ἄρθρα.

§229Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ ζητήσω ἐξηγήσεις διὰ νὰ μάθω ἀποσβένωνται αἱ ἀξιώσεις τῶν ἰδιωτῶν κατὰ τοῦ Δημοσίου.

§230ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§231Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Λοιπὸν ἐρωτῶ, διότι δὲν ἠξεύρω, ἐγὼ κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν γνώμην, ἐκ τῆς συζητήσεως δὲν ἐπείσθην, ἐὰν αἱ ἀξιώσεις εἶναι δίκαιοι ἢ ἄδικοι διότι διὰ βοῆς ἐλύθη τὸ ζήτημα. Ἐὰν εἶναι δίκαιον δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταργηθοῦν, ἐν τούτοις ὅμως βλέπω διὰ βοῆς πάντες πιστεύουν ὅτι εἶναι ἄδικοι. Δὲν ἐσχημάτισα αὐτὴν τὴν ἰδέαν, ἐν τούτοις ἡ παμψηφία σχεδὸν τῆς Βουλῆς παραδέχεται ὅτι εἶναι ἄδικοι αἱ ἀξιώσεις, ἐγὼ ὅμως δὲν ἐπείσθην καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀρνηθῶ τὴν ψῆφον μου.

§232Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διετυπώσαμεν μίαν τροπολογίαν δυνάμει τῆς ὁποίας μετὰ τὸ πρῶτον ἄρθρον ἀντικαθίσταται διὰ μιᾶς διατάξεως, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς τροπολογίας εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι θεωροῦνται παραγεγραμμέναι οἱαιδήποτε ἀξιώσεις κατὰ τοῦ Δημοσίου συνεπεία τῶν νόμων περὶ κονσόρτσιουμ καὶ λοιπῶν. Ἡ ἔννοια εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι αἱ ἀξιώσεις τοῦ Δημοσίου ἀπέναντι καθυστερούντων λαθρεμπόρων οἱ ὁποῖοι ἔλαβον παρανόμως θεωροῦνται ἰσχυραί.

§233Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ Κράτος ἔχει πάντοτε τὸ δικαίωμα νὰ προσβάλῃ διὰ τοῦ νόμου τὰ ἐνοχικὰ δικαιώματα, δὲν πρέπει νὰ τὸ κάμω, καὶ σήμερον δὲν θὰ καταψηφίσω αὐτὴν τὴν πρότασιν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ μὴ λησμονήσω ὅτι ὑπάρχουν χιλιάδες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§234Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δι’ εἰδικοὺς ἐπαγγελματικοὺς λόγους εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀρνηθῶ ψῆφον.

§235Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ νόμος 3260. (ἀναγινώσκει). Νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν.

§236Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μὲ μίαν ψηφοφορίαν. Εἶναι 4 ζητήματα.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Καλοῦνται ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ν. Τζερμιᾶς, Μ. Βολουδάκης καὶ Ι. Μουντζουρίδης).

§238Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ψηφίζω ναί, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ γίνῃ ἡ διατύπωσις οὕτω: Νὰ γίνῃ ἡ εἴσπραξις δυνάμει τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων.

§239Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναμφισβητήτως, καὶ παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι αἱ εἰσπράξεις θὰ γίνωσιν δυνάμει τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως Δημοσίων ἐσόδων.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 112, 102 ὑπὲρ τῆς προτάσεως, 6 κατὰ τῆς προτάσεως καὶ 4 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτή. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς τροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4752 περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ἄλλων τινων διατάξεων τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τῶν Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συλλογῆς καπνοῦ». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4661 τῆς 12)5 1930 περὶ διοργανώσεως τῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4229 περὶ τῶν μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς τοὺς ἀπογόνους τῶν ἐκ Φιλιατρῶν οἰκογενειῶν Ντεμάτων καὶ Σεϊνάτων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῶν νόμων 3456, 3457 καὶ 3458 περὶ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ τῆς Σταφίδος». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ συγκροτήσεως, προελεύσεως κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ κωδικοποιήσεως τοῦ 4411 νόμου». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δωρεὰν παραχωρήσεως οἰκοπέδων διὰ κοινωφελεῖς σκοπούς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 9.45′ π. μ.)