1931.06.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 93η

ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Καλιγκάτσης καταθέτει τηλεγράφημα τῶν προέδρων τῶν συλλόγων Ἀρδέας ζητούντων τὴν ταχεῖαν ἐπανάληψιν τῆς συγκοινωνίας τοῦ σιδηροδρόμου, ἵνα μὴ διὰ τῆς καθυστερήσεως τῶν προϊόντων ἐν ταῖς ἀποθήκαις ζημιώνωνται. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει αἴτησιν τῶν παρὰ ταῖς στρατιωτικαῖς ὑπηρεσίαις Θεσσαλονίκης ὑπηρετούντων ἰδιωτικῶν γραφέων ζητούντων τὴν ματαίωσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4436 κλπ.» —Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Μεσορώπης, διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου Μουσθένης Α. Μπαρτιᾶ διὰ τὴν ἐχθρικὴν στάσιν του πρὸς αὐτὸν καὶ ζητοῦντος τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων. —Ἐπίσης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Ἁγίων Δούλων Κερκύρας, ζητούντων τὰ κατάργησιν τῆς ἀγροφυλακῆς ἢ τὴν ἐφαρμογὴν ταύτης καθ’ ὃν τρόπον ἐφηρμόσθη καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1926. —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πετρίδης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Κεφαλαρίου ζητοῦντος τὴν λῆψιν ἀνακουφιστικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν χαλαζοπλήκτων κατοίκων τῆς κοινότητός του λόγῳ καταστροφῆς ἣν ὑπέστησαν ἐκ τῆς πεσούσης χαλάζης. —Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Νέου Καβακλῆ Κομοτινῆς ζητοῦν τὴν μὴ ἀφαίρεσιν τῆς ἐκ 2.000 στρεμμάτων ἐκτάσεως πρὸς ἐγκατάστασιν οἰκοτροφείου. —Τὸ γεωργικὸν ἐπιμελητήριον Μεσσηνίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην φορολογίαν τῆς σταφίδος καὶ τοῦ ἐλαίου ὑπὲρ τοῦ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου. —Τὸ ταμεῖον προνοίας ἐλαιοπαραγωγῶν Λευκάδος ζητεῖ τὴν χορήγησιν τοῦ ἐξ 800.000 δραχ. δανείου ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πρὸς καταπολέμησιν τοῦ δάκου. —Οἱ κτηματίαι Κερκύρας διαμαρτυρόμενοι ζητοῦν τὸν καθορισμὸν τῆς ἀποζημιώσεως εἰς τὸ ἑξαπλάσιον τῆς προπολεμικῆς κατὰ τὰ συμφωνηθέντα μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 1ου τοῦ νομοσχεδίου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου συνταξιούχων τροχιοδρομικῶν καὶ ἠλεκτροτεχνιτῶν Θεσσαλονίκης, ζητούντων τὴν παροχὴν διαρκῶν εἰσιτηρίων εἰς τὰ μέλη τοῦ Συνδέσμου των, τὴν πρόσληψιν τῶν τέκνων των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν παροχὴν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως. —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ροδόπουλος ὑποβάλλει προσθήκην εἰς τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπανεκδικάσεως ἀγροκτημάτων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Ταλιαδοῦρος, Ι. Μπούτης, Α. Μυλωνογιάννης, Ι. Μουτζουρίδης, Α. Λαζαρίδης, Μ. Κοθρῆς, Θ. Κολιαλέξης, Π. Καλιγκάτσης, Α. Καλαντζάκος, Π. Εὐριπαῖος, Π. Χριστοδούλου, Σ. Καραγεώργης, Κ. Βλαχοθανάσης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως βάσει τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3122 κλπ.». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Η. Παπαδόπουλος, Α. Λαζαρίδης, Μ. Μαντᾶς, Σ. Στεφανόπουλος. Δ. Χατζῖσκος, Π. Καρασεβδᾶς, Κ. Βλαχοθανάσης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ ἄλλων διατάξεων τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ἀφθονίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ὀργανισμοῦ Μ. Ταμείου πολιτικῶν ὑπαλλήλων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Παπαδάκης, Ι. Μιχαὴλ, Ι. Βαλαλᾶς, Ι. Μέλφος, Σ. Τσακμάνης, Σ. Καραγεώργης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ ὑπηρεσίας Γεωργίας καὶ ἐποικισμοῦ ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ καὶ συστάσεως διευθύνσεως Ἐποικισμοῦ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ Γεωργίας». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ρ. Λιβαθινόπουλος, Γ. Βελλιανίτης, Π. Εὐριπαῖος καὶ Σ. Ζερβὸς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. 4725 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τῶν Π. Ὑπαλλήλων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Βαλαλᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ ὑπηρεσίας Γεωργίας καὶ ἐποικισμοῦ ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ καὶ συστάσεως διευθύνσεως Ἐποικισμοῦ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ Γεωργίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαφλέσσας, Δ. Κουντούρης, Α. Καλαντζάκος, Α. Παπαθανάσης, Δ. Σακελλαρίου ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος 1903–190.». Ὁ κ. Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ κώδικος νόμου περὶ τελωνειακοῦ δασμολογίου εἰσαγωγῆς τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος» καὶ 2) «Περὶ συμψηφισμοῦ ὀφειλομένου φόρου καὶ τελῶν κληρονομίας Β. Βασιλᾶ πρὸς ἰσόποσον ἔλλειμμα διαπιστωθὲν ἐν τῇ ὑπὸ Ι. Ἰωσὴφ Γενικοῦ Προξένου Ἑλλάδος διαχειρίσει τῆς κληρονομίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνεγέρσεως δημοσίων κτιρίων εἰς τὰς παραμεθορίους πόλεις διὰ τὴν οἴκησιν ἀξιωματικῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ἀναγκαστικοῦ συνεταιρισμοῦ τῶν ἀμπελοφυτειῶν τῶν κειμένων εἰς τὰς κοινότητας Μύτικα, Βασιλικοῦ, Ἁγίου Νικολάου, Φλύλων καὶ Ἀφρατιὸν καὶ ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ δήμου Χαλκιδέων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4867, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4747 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Ἰανουαρίου 1930 Νόμου διατάγματος περὶ τοῦ τρόπου διαθέσεως τῆς ἐν Κεφ. 27 ἄρθρον 2 τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας τῆς χρήσεως 1929–1930 ἀναγραφείσης πιστώσεως διὰ μεταρρύθμισιν τῶν Παλαιῶν ἀνακτόρων εἰς Μέγαρον Βουλῆς καὶ Γερουσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Συντάξεως καὶ αὐτασφαλείας τῶν Ἰατρῶν ἐν Ἑλλάδι». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4436 περὶ προσλαμβανομένου εἰς τὸν στρατὸν ἰδιωτικοῦ προσωπικοῦ». Ἡ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῶν περὶ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ τῆς Σταφίδος νόμων 3456, 3457, 3458, εἰδικὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἀνδρ. Δενδρινοῦ.

§2Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ τὴν μελετήσῃ ὁ ἴδιος καὶ νὰ ἀπονείμῃ τὸ δίκαιον, περὶ τοῦ ὁποίου θέλει πεισθῇ.

§3Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εὐχαρίστως. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Τριποδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν σωματείων Χανίων περὶ μὴ καταργήσεως τῆς ἱερατικῆς σχολῆς.

§5Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Δὲν διαφεύγει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὅτι αἱ δαπάναι τῆς σχολῆς ἔχουν ἐξασφαλισθῆ ἐκ περιουσίας διατεθείσης δι’ αὐτὴν καὶ οὔσης τόσης μεγάλης, ὥστε νὰ δύναται νὰ διατηρηθῇ ἡ σχολή. Εἶναι δύσκολον οἱ Κρῆτες σπουδασταὶ νὰ μεταβαίνουν εἰς τὴν Χαλκιδικήν.

§6Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν. Ἠμπορεῖτε τότε νὰ διατυπώσητε τὰς ἀπόψεις σας.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀξιωματικῶν ἐν ἀποστρατείᾳ, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῶν συντάξεών των.

§8Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, μὲ τὴν θερμὴν παράκλησιν νὰ τὴν προσέξῃ.

§9Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Τὰς αὐτὰς συστάσεις ἔχω νὰ κάνω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§11Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Πρὸ μηνός, κ. Πρόεδρε, ἀπελύθη ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Μακεδονίας ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Ἄγρας Ἐδέσσης. Ἡ ἀπόλυσις διὰ τῆς ἐπεμβάσεως ταύτης, νομίζω ὅτι εἶναι πλῆγμα κατὰ τῆς αὐτοδιοικήσεως. Δὲν δύναται ὁ κ. Γενικὸς Διοικητὴς διότι κατηγορήθη ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος ὑπὸ ἑνὸς ἀντιπάλου του πολίτου, νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἀπόλυσιν. Ὁ κ. Γενικὸς Διοικητὴς πρέπει νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπέμβῃ, χωρὶς νὰ γίνῃ ἀνάκρισις καὶ χωρὶς νὰ ἐκδοθῇ καταδικαστικὴ ἀπόφασις, διότι ἄλλως παραβαίνει τοὺς νόμους καὶ τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ ὅτι μόνον ἡ λαϊκὴ ψῆφος εἶναι ἁρμοδία νὰ καταλύσῃ τὸν πρόεδρον ἀπὸ τὸ ἀξίωμα εἰς τὸ ὁποῖον τόν ἔθεσε. Τὰ ¾ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς κοινότητος εἶναι ὑπὲρ τοῦ προέδρου αὐτοῦ καὶ ζητοῦν ἱκανοποίησιν, διότι ἡ Λαϊκὴ ψῆφος κατεπατήθη ὑπὸ τοῦ κ. Γενικοῦ Διοικητοῦ.

§12Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς εἶναι γνωστόν, δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ἀποκεντρώσεως ὁ Διοικητής, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ὑπουργός, προβαίνει ἰδίᾳ εὐθύνῃ εἰς τὴν ἀπόλυσιν. Ἐγὼ δύναμαι νὰ ζητήσω πληροφορίας καὶ νὰ σᾶς διαβιβάσω αὐτάς, ἀλλ’ ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ εἰδικεύσητε τὴν ἐρώτησίν σας καὶ νὰ μοῦ πῆτε ποῖαι διατάξεις τοῦ νόμου κατεπατήθησαν, διότι ἐὰν ἡ ἀπόφασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ εἶναι ἐντὸς τῶν νόμων ἀλλ’ ἐλήφθη κατὰ τὴν ἰδίαν κρίσιν, τὸ ζήτημα δὲν δύναται νὰ ἀποτελέσῃ οὔτε ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως. Διότι ὅπως πολλάκις ὑπεστηρίχθη ἐνταῦθα, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία εἶναι δοσίλογος ὅταν παραβαίνῃ τὸν νόμον.

§13Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐδήλωσα κατηγορηματικῶς ὅτι ἡ ἀπόλυσις ἐγένετο παρὰ τὸν νόμον καὶ τὸ Σύνταγμα, διότι δὲν ὑπάρχει καταδικαστικὴ ἀπόφασις.

§14Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐννοεῖτε καὶ τὸν εἰδικὸν νόμον «περὶ κοινοτήτων».

§15Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Βεβαίως.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Οἰνόης περὶ συμπληρώσεως τῆς ὁδοῦ Νάδαρι–Σιμόπουλο.

§17Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πίστωσις διὰ τὴν ὁδὸν αὐτὴν δίδεται κατὰ ἥμισυ χιλιόμετρον καὶ οἱ κάτοικοι εἶναι πρόθυμοι καὶ τὴν προσωπικήν των ἐργασίαν νὰ προσφέρουν. Συνιστῶ λοιπὸν τὴν ἀναφορὰν ὡς καὶ τὴν κατασκευὴν τεχνιτῶν ἔργων εἰς τὴν ὁδὸν Ἀμαλιάδος–Μπεσερὲ —Οἰνόης.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 23) 28 Νοεμβρίου 1923 περὶ ἀμέσου ἐκδικάσεως πλημμελημάτων τινῶν ἐπ’ αὐτοφόρῳ καὶ ἐπὶ τῶν ὑφ’ ἑνὸς δικαστοῦ ἐκδικαζομένων πλημμελημάτων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων καὶ τοῦ ἄρτου». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λειτουργίας σχολῆς πολέμου ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4399 περὶ ρυθμίσεως ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ τοῦ νόμου 4724 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4399». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4368 περὶ διδασκαλείων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως».

§19Γ. ΤΗΛΥΚΙΔΗΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μία διάταξις ἡ ὁποία ἀφορᾷ καὶ τοὺς καθηγητὰς τῶν γυμνασίων, ὅπερ εἶναι ἄσχετον μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου.

§20Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Συμπληροῦμεν τὸν τίτλον «Ὡς καὶ περὶ τῶν κλπ.». Εἰς τὸ νομοσχέδιον, κ. Πρόεδρε, προστίθεται καὶ πέμπτον ἄρθρον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4686 περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς Ἐκκλησ. περιουσίας καὶ περὶ συγχωνεύσεως τῶν μικρῶν Μονῶν».

§22Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Βουλιαγμένην ὡς γνωστὸν ἀπὸ δεκαετίας παραθερίζουν Ἀθηναῖοι κατοικοῦντες εἰς ξύλινα παραπήγματα καὶ σκηνάς. Ἡ Μονὴ Πετράκη ἐνοικίασε διὰ 50 χρόνια τὴν Βουλιαγμένην εἰς μίαν ἑταιρείαν, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκμισθώνῃ εἰς οἰκιστὰς τμήματα. Ἐκεῖ ὑπάρχει ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς ἀνθρώπων, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον διανοούμενοι τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἄνευ τροπολογίας θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ φύγουν. Διὰ τοῦτο παρακαλοῦν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως κάμῃ δεκτὴν μίαν τροπολογίαν εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 10 ἵνα, προκειμένου περὶ ἐκτάσεως γῆς μικροτέρας τῶν 4 στρεμμάτων, δύνανται νὰ τὴν ἐξαγοράζουν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν, ὥστε νὰ ἐγκατασταθῶσι μονίμως. Ἐκεῖ ἔχει γίνει ἕνας συνοικισμὸς ἐκ μέρους μεγάλου ἀριθμοῦ Ἀθηναίων, οἱ ὁποῖοι τὸ θέρος μεταβαίνουν ἐκεῖ καὶ παραθερίζουν. Εἶναι πτωχοὶ μὲν, ἀλλὰ εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην παραθερισμοῦ, δὲν ἠμπορεῖ ἡ ἑταιρεία ἡ ὁποία ἐνοικίασεν ἀντὶ πινακίου φακῆς μίαν τόσον μεγάλην ἔκτασιν, νὰ πετάξῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἀπὸ ἐκεῖ.

§23Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάρχει καμμία διάταξις ἡ ὁποία τοὺς ἐκδιώκει;

§24Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν τοὺς ἐξασφαλίζει, κ. ὑπουργέ, καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλοῦν νὰ κάμετε δεκτὴν μίαν τροπολογίαν εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 10 διὰ νὰ ἐξασφαλισθοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς.

§26Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐὰν δὲν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν προτείνῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι παραθερίζουν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς ἕνα πολὺ μεγάλον ἀριθμόν, ἀσφαλῶς θὰ ἐκδιωχθοῦν ἐκεῖθεν.

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδίας) Τὸ νομοσχέδιον τοὺς ἐκδιώκει; Σᾶς ἀκούω μετὰ μεγάλης εὐχαριστήσεως, ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ διευκρινισθῇ ὅτι ἁπλῶς αἱ ἀπόψεις σας ἔχουσιν αὐτὴν τὴν ἔννοιαν: Μὲ τὴν εὐκαιρίαν τοῦ νομοσχεδίου θέλετε νὰ διευθετήσετε μίαν πραγματικὴν κατάστασιν, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παρασχεθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι τοὺς ἀδικεῖ τὸ νομοσχέδιον.

§28Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δὲν εἴπομεν τοιοῦτον τί. Θέλομεν διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς νὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ αὐτοὺς καὶ ὑμᾶς ἀπὸ τῆς ἄλλης ἀπόψεως, διότι καὶ σεῖς θὰ ὑφίστασθε πιέσεις, ὥστε καὶ τὰ κτήματα αὐτὰ νὰ τὰ βγάλητε εἰς δημοπρασίαν καὶ νὰ μὴ τὰ παίρνουν ἐκεῖνοι. Τὴν στιγμὴν λοιπόν ποὺ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ἐκμισθώσει διὰ μίαν τριακονταετίαν καὶ ἔχουσιν ὑποβληθῆ εἰς τεραστίας δαπάνας δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ προτιμηθοῦν νὰ ἀγοράσουν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σημερινῆς ἀξίας 1 ἕως 1½ στρέμμα ἐκεῖ ποὺ ἔχουν ἕνα σπίτι. Αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ, διότι σᾶς ἐρωτῶ: πῶς θὰ ἐξασφαλισθοῦν οἱ ἄνθρωποι: Ὅταν θὰ λυθῇ ἡ μίσθωσις τὴν ὁποίαν ἔχουν κάμει, θὰ χάσουν τὰ δικαιώματά των. Νομίζω ὅτι δικαιοτέρα ἄποψις ἀπ’ αὐτὴν τὴν ὁποίαν ζητοῦν οἱ οἰκισταὶ αὐτοὶ δὲν ὑπάρχει. Βλέπω δὲ ὁμόθυμον τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ φαντάζομαι ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ κάμῃ δεκτὴν τὴν τροπολογίαν.

§29Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτήν, διότι πρόκειται περὶ ἀπονομῆς δικαίου εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν δικαιώματα ἐπ’ αὐτοῦ.

§30Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐν τέλει τὸ ἄρθρον 10 λέγει (ἀναγινώσκει).

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διατὶ ἀρχικῶς;

§32Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Διότι τόσον ἔχει ὑπομισθωθῆ (ἀναγινώσκει).

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὰ διατυπωθέντα ὑπὸ τοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον λέγει πληρέστατα, ὅτι εἶναι συμφερώτερον διὰ 6 μῆνας τοὐλάχιστον. (ἀναγινώσκει).

§34Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. 3 μῆνας.

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. 6 μῆνας.

§36Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἶναι δι’ ἀτομικήν των χρῆσιν (ἀναγινώσκει).

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁρισθησομένων ὑπό τίνος;

§38Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὑπάρχει διάταξις τοῦ συμβουλίου, διότι θὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν δικαστὴν, ὁ ὁποῖος θὰ κρίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σημερινῆς ἀξίας.

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐδῶ ἐτέθησαν γενικαὶ διατάξεις δικαίου ἐν σχέσει πρὸς τὴν Μοναστηριακὴν περιουσίαν. Διατὶ θὰ δημιουργήσωμεν προνομιακὸν δίκαιον διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν;

§40Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν δημιουργοῦνται προνόμια. Ἀλλὰ θέλομεν νὰ ἀποφύγωμεν τὰς ὑπερβασίας τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου.

§41Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ πρόσωπα κύρους. Τὶ ἄλλο δὲ θέλετε, ὅταν μάλιστα τὰ λαϊκὰ μέλη ἀποτελοῦν πλειοψηφίαν; Διατὶ θέλετε νὰ ἐκφράσωμεν εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν δυσπιστίαν;

§42Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, λέγω νὰ καθορισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 1738, τὰ δὲ παραχωρητήρια θὰ ἐκδοθοῦν ἀπὸ τὸν ὀργανισμὸν καὶ θὰ καταβάλουν τὸ ποσὸν εἰς τὴν ἐθνικὴν Τράπεζαν, τὴν ὑπὸ τοῦ προέδρου τῶν πρωτοδικῶν ὁρισθησομένην. Καὶ ὑπάρχει μία ἐκδήλωσις, πῶς νὰ τὴν εἴπω, βουλιμία τοῦ συμβουλίου ὥστε νὰ καθορίζῃ τὰ κτήματα εἰς μίαν τιμὴν ὑπέρογκον.

§43Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Στερεῖσθε ἄλλου παραδείγματος, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπικαλεσθῆτε εἰς τὴν ὑπόθεσίν σας.

§44Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἠξεύρω ὅτι ἐὰν πάῃ ἕνας νὰ ζητήσῃ μίαν ἀναστολὴν πληρωμῆς, δὲν θὰ τοῦ τὴν δώσουν ἀλλὰ θὰ τὸν πᾶνε εἰς τὴν φυλακήν. Ὅταν λοιπὸν λέγω τὸ παράδειγμα αὐτό, διατὶ νὰ μὴ ἐξαγάγωμεν τὸ συμπέρασμα ὅτι θὰ εἶναι σκληρότεροι εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς;

§45Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἶναι 40 χρόνια μὲ ἕνα μικρὸ σπιτάκι ἐκεῖ καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ἔκαμαν τὴν ἐξέλιξιν τῆς Βουλιαγμένης καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωσαν πρὸς τὴν ἑταιρείαν τώρα θὰ σᾶς εἴπουν: οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἂς τὸ πληρώσουν πάλιν.

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ποῖος θὰ ἀποτιμήσῃ;

§47Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δικαστήριον.

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐδῶ θὰ ἀποτιμήσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ θὰ ἐγκρίνῃ τὸ συμβούλιον τοῦ ἐλέγχου.

§49Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διότι τὰ ἠγόρασαν εἰς τιμὴν δυσανάλογον καὶ ἔδωσαν ἀξίαν εἰς τὴν Βουλιαγμένην αὐτοί.

§50Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει τὴν τροπολογίαν ὁ κύριος ὑπουργὸς καὶ θὰ ἐξετάσῃ καὶ πάλιν τὸ ζήτημα.

§51Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νομίμως ἀπέκτησαν τὰ δικαιώματα, καὶ ἐὰν σήμερον ἔχουν ἀξίαν τὰ μέρη αὐτά, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἐδόθησαν τὰ οἰκήματα διὰ νὰ κατοικηθοῦν, ἐὰν δὲ δὲν ὑπῆρχον οἰκήματα δὲν θὰ εἶχον ἀξίαν.

§52Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι βέβαιος ὅτι προστατεύω τὰ συμφέροντα τῶν ὑπομισθωτῶν κατὰ πληρέστερον τρόπον ἀπὸ τοὺς κ. κ. συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν τὴν τροπολογίαν, διότι καθ’ ὃν τρόπον, ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου καὶ ἡ ὁποία μοῦ ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ συμβουλίου, ὁρίζει ὅτι θὰ ἀποτιμήσῃ διὰ τῶν ἀποταμιευμάτων της ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ θὰ κρίνῃ τὸ Συμβούλιον τὸ ὁποῖον ἀναλόγως θὰ ἐγκρίνῃ μίαν ἀποτίμησιν......

§53Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ συζητουμένη περίπτωσις προκαλεῖ καὶ τὴν ἰδικήν μου θερμοτάτην συμπάθειαν. Οἰκονομικῶς συμφωνῶ μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας.

§54Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Δύο λόγια θὰ εἴπω, διὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διότι σημειώσατε τὸ πλεῖστον τῶν διαμενόντων ἐκεῖ κατοίκων Βουλιαγμένης προέρχονται ἐκ τῆς πόλεως τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, οἱ ὁποῖοι προῆλθον εἰς μακρὰς ὑπομισθώσεις μετὰ τῆς ἑταιρείας καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς μεγάλας δαπάνας κατασκευῆς ρυμοτομίας. Διὰ τὴν ἐκ μέρους ὑμῶν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφίζεται, ἐκφραζομένης μάλιστα καὶ εὐγνωμοσύνης πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν.

§56Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε πρόεδρε, μίαν διασάφησιν, τὴν ἑξῆς: Λέγετε, ὡς πρὸς τὸν διορισμὸν εἰς τὴν 5ην παράγραφον «ὅτι ὡς πρὸς τὸν διορισμόν...» (ἀναγινώσκει). Δὲν βλέπω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βλέπω εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους διορισμοὺς οἱ ὁποῖοι γίνονται κατόπιν διαγωνισμοῦ.

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μήπως εἶναι ἡ ἔκθεσις τοῦ συμβουλίου τῆς Ο.Δ.Ε Π.; Εἶναι τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι ἰδική μου. Δὲν τὴν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν μου καὶ οὐδεμία τοιαύτη διάταξις ὑπάρχει.

§58Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 9ου ἄρθρου κ. Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὴν διάθεσιν τῶν προσόντων τῶν Μοναστηριακῶν, ἐδῶ ἀναγράφεται: «Προτιμουμένων τῶν κοινοτήτων...» (ἀναγινώσκει). Θὰ ἤθελον νὰ διατίθεται ὑπὲρ τῶν κοινοτήτων εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν ὁποίων εὑρίσκεται.

§59Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν πρόκειται περὶ νέας διατάξεως, πρόκειται περὶ παλαιᾶς διατάξεως. Οὐδεμία μεταβολὴ ἐγένετο.

§60Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Νὰ ἀναγραφῇ ὑπὲρ τῶν κοινοτήτων εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκονται αἱ Μοναί.

§61Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν τροποποεῖται κατὰ τὸ σημεῖον αὐτὸ, ἀνέκαθεν ἔτσι ἦτο.

§62Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν αὐτό. Διατυπώσατέ το εἰς τροπολογίαν τώρα.

§63Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀνοίγομεν δουλιὲς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ Κράτους πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν διὰ τὴν ἀνέγερσιν κτιρίων καὶ ἄλλων ἐγκαταστάσεων κλπ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως θέσεως Κυβερνητικοῦ Ἐπιτρόπου παρὰ τοῖς Πανεπιστημίοις Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης». Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§65Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ ἔκτασις τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Πανεπιστημιακὴ ἐκπαίδευσις εἰς τὰ δύο ἡμῶν Πανεπιστήμια, βέβαια, δικαιολογεῖ ἕναν οἱονεὶ σύνδεσμον μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ τῶν δύο Πανεπιστημίων, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν ἡμῶν νομοσχέδιον ἔχει στενώτατον τὸν κύκλον ἀπὸ τοῦ ὁποίου θὰ λαμβάνεται ὁ σύνδεσμος οὗτος μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ τῶν Πανεπιστημίων. Διότι ἐὰν θὰ ἐπρόκειτο περὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τῶν Πανεπιστημίων, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς ἑκατοντάδας ἑκατομμύρια δραχμάς, τὸ θέμα καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ θὰ ἦτο σπουδαῖον καὶ θὰ ἔπρεπεν ὁ ἐπίτροπος νὰ εἶναι οἰκονομολόγος. Ἐὰν θὰ ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβλέπῃ ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως τὴν τήρησιν τῶν νόμων, ὁ ἐπίτροπος θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι νομικός. Ἐὰν θὰ προεῖχεν ὁ σύνδεσμος μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Πανεπιστημίων, ἐὰν θὰ ἐπόπτευεν εἰς τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ προάγεται ἡ διανόησις τοῦ ἔθνους διὰ τῆς θεραπείας τῶν ἐπιστημῶν—ὅλων τῶν ἐπιστημῶν, διότι ὅλαι αἱ ἐπιστῆμαι διδάσκονται εἰς τὰ 2 Πανεπιστήμια—θὰ ἔπρεπεν ὁ κυβερνητικὸς ἐπίτροπος νὰ εἶναι μεγάλης δυνάμεως ἐπιστήμων καὶ ἐγκυκλοπαιδικῆς καταρτίσεως ἐξαιρετικῆς. Ἐὰν ἠσχολῆτο ἡ προσωπικότης αὐτὴ καὶ ἐπὶ τῶν τριῶν τούτων θεμάτων ὡς σύνδεσμος μεταξὺ τῶν δύο Πανεπιστημίων καὶ τοῦ Κράτους, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι μία προσωπικότης γενικῆς καταρτίσεως ἀποδεδειγμένης κατὰ ἕνα τινὰ τρόπον. Ὡς καθορίζεται ὅμως, νομίζω ὅτι εἶναι στενώτατος ὁ κύκλος ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ ἐλαμβάνετο τὸ πρόσωπον τοῦτο, καὶ δὲν θὰ ἐξεπληροῦτο οὐδεὶς ἐκ τῶν σκοπῶν τούτων. Διὰ τοῦτο θὰ ἤμην ἐγὼ τῆς γνώμης νὰ ἀφεθῇ ἄνευ προσόντων ἡ ἐκλογὴ, ὑπὸ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Ἴσως–ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ νομοθετηθῇ θέσις τις ὑφυπουργοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι κατὰ τοῦ θεσμοῦ τῶν ὑφυπουργῶν ἔκτοτε. Ἀλλ’ ἐφόσον ἡ γνώμη του δὲν ἐπικρατεῖ, ἴσως τὸ πρόσωπον τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι πολιτικὴ προσωπικότης ἔχουσα τὴν γενικὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν δίδει ἡ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συζήτησις τῶν διαφόρων θεμάτων, διότι μόνον ἡ πολιτικὴ ἀντίληψις εἶναι ἡ γενικὴ ἀντίληψις ἡ δυναμένη νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς μίαν τοιαύτην ἐποπτείαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπαναλαμβάνω καὶ τὸ τονίζω, εἶναι πολὺ στενὸς ὁ κύκλος ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ λαμβάνεται ὁ ἐπίτροπος τῶν Πανεπιστημίων. Καὶ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο ἀκαδημαϊκόν τι πρόσωπον στενῆς, ἀποκλειστικῆς τινὸς καταρτίσεως ἐπιστημονικῆς, μὲ ἀξιώσεις μὴ ἀποδειχθείσης εἰς τὰ πράγματα ἱκανότητος πρὸς γενικὴν ἐποπτείαν, ἴσως θὰ ἐπήρχετο μία ἀποτυχία εἰς τὸν προτεινόμενον θεσμὸν, ὁ ὁποῖος ἀληθῶς δύναται ν’ ἀποδειχθῇ σπουδαιοτάτης σημασίας. Δηλαδή, διὰ νὰ συμπεράνω, ἐπιδοκιμάζω ἀπολύτως τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν, ἐκφράζω μόνον ἐνδοιασμὸν μήπως δὲν ἐπιτύχῃ ὁ σκοπὸς διὰ τοῦ στενοῦ κύκλου ὁ ὁποῖος διαγράφεται διὰ νὰ λαμβάνεται τὸ πρόσωπον.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§67Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριοι βουλευταί, κατὰ πόσον ἦτο ἐπιβεβλημμένη ἡ ἀνάγκη τοῦ διορισμοῦ τοῦ κυβερνητικοῦ ἐπιτρόπου. Ἐὰν ὁ διορισμὸς οὗτος ἀποτελῇ μίαν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην, ἀσφαλῶς εἶναι ἐπιβλητικωτέρα ἡ ἀνάγκη ὁ διορισθησόμενος νὰ παραμείνῃ ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ νὰ εἶναι καὶ πρόσωπον τὸ ὁποῖον θὰ δύναται νὰ ἐπιτελέσῃ τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα τοῦ ἐπιβάλλει ἡ θέσις του. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καθιεροῦται μία διάταξις προσόντων ἡ ὁποία τρόπον τινὰ περιέχει μίαν φωτογραφίαν.

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τῆς ὁποίας τὴν εὐθύνην καὶ τιμὴν ἀναλαμβάνομεν ἀκεραίαν.

§69Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐγὼ δὲν ξεύρω περὶ τίνος πρόκειται.

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Πρόκειται περὶ τοῦ κ. Καραθεοδωρῆ, διὰ νά εἶναι ἡ φωτογραφία πλήρης. Θεωροῦμεν δὲ τὸ γεγονὸς εὐτυχὲς διὰ διὰ τὰ Πανεπιστήμια Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, διότι Ἕλλην ἐπιστήμων ὁ ὁποῖος τιμᾷ τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα εἰς τὴν ξένην, ἔστερξε νὰ προσφέρῃ τὰ φῶτα του πρὸς τὴν πατρίδα του.

§71Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν διὰ τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Καραθεοδωρῆ, ἀλλὰ θὰ ἐνόμιζον ὅτι τοῦτο ἀντιτίθεται πρὸς τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ἀνάγκην ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν ἐπιβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἕνα πρόσωπον τὸ ὁποῖον θὰ ἐπισκέπτεται ὡς ἐπισκέπτης τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἀνάγκην.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ὁ κ. Καραθεοδωρῆς θὰ μένῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον μέχρι τοῦ Ἀπριλίου, δηλαδὴ καθ’ ὅλον τὸ πανεπιστημιακὸν ἔτος. Ὑπερτιμᾶται δηλαδὴ ἡ ἀνάγκη τῆς συνεχοῦς παρουσίας τοῦ κ. Καραθεοδωρῆ διότι δὲν πρόκειται περὶ θέσεως διοικητικῆς ἡ ὁποία καθημερινῶς διεκπεραιώνει μίαν ἀλληλογραφίαν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ὁδηγοῦ καὶ συμβούλου, ἑνὸς ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος θὰ συζητῇ, θὰ ἐμπνέῃ, θὰ καθοδηγῇ καὶ θὰ διαφωτίζῃ τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λαμβάνῃ. Ἡ παρουσία λοιπὸν ἐπὶ ἑξάμηνον ἑνὸς προσώπου τόσης πείρας καὶ τόσης περιωπῆς εἶναι ἀπολύτως ἐπαρκὴς διὰ τὴν ἐπιτυχίαν ἑνὸς σκοποῦ καὶ τὴν εὐόδωσιν αὐτοῦ, ἀπὸ τὴν ὁποίαν εὐόδωσιν καὶ ἐπιτυχίαν τόσας προσδοκῶμεν ὠφελείας διὰ τὰ Πανεπιστήμιά μας.

§73Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅπως γνωρίζετε, ὁ κ. Καραθεοδωρῆς δὲν εἶναι μόνον ἕνας μεγάλος ἐπιστήμων Μαθηματικός, ἀλλὰ εἶναι καὶ ὀργανωτὴς ἀνωτέρων σχολῶν τῆς Εὐρώπης ὁλοκλήρου. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ Γερμανία ἀνέθεσεν εἰς τὸν κ. Καραθεοδωρῆν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Πολυτεχνείου Μπερνστάϊν.

§74Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐκ μέρους μας διὰ τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Καραθεοδωρῆ, ἀλλὰ νομίζομεν ὅτι ὁ κ. Καραθεοδωρῆς, διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ ἔργου τὸ ὁποῖον ἀναλαμβάνει, θὰ ἔπρεπε νὰ μένῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον χρόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ἑξάμηνον εἶναι ἀρκετόν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαρτίου 1931 ἐμπορικῆς συμφωνίας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1931 ἐμπορικῆς συμφωνίας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰθιοπίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀδὶς Ἀμπέμπα συμπληρωματικῆς συμφωνίας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Περσίας ὑπογραφεισῶν ἐν Λονδίνῳ συνθήκης φιλίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ συμβάσεως ἐγκαταστάσεως ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας ἀφ’ ἑτέρου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως τῆς γηγενοῦς θερμότητος καὶ τῶν παλιρροιῶν πρὸς παραγωγὴν κινητηρίου δυνάμεως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καί τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Ἑλληνοαγγλικῆς καὶ Ἑλληνοπολωνικῆς συμβάσεως περὶ ἐγκαταστάσεως ἀεροπορικῶν μεταφορῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξαιρετικῶν διατάξεων ἐπί τινων συναλλαγῶν τοῦ δημοσίου καὶ νομικῶν προσώπων». Ὁ κ. Χατζῖσκος ἔχει τὸν λόγον.

§78Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐκφράσω ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος τὴν ἐπιθυμίαν νὰ στέρξῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεσαζόντων, διότι ἐπιθυμεῖ νὰ λάβῃ τὸν λόγον κατὰ τὴν συζήτησιν. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἐπείγεται εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ στέρξῃ εἰς τὴν ζητηθεῖσαν ἐκ μέρους τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἀναβολήν.

§79Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν θὰ εἴχαμεν ἀντίρρησιν, ἀλλὰ ἡ ἀπουσία τοῦ κ. Τσαλδάρη φοβούμεθα μήπως παραταθῇ.

§80Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Τὸ πολὺ μέχρι τῆς Δευτέρας.

§81Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ συζητήσωμεν κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον καὶ ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ πρὸ τελευταῖον νὰ σταματήσωμεν, οὕτως ὥστε νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν κ. Τσαλδάρην νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§82Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐπίσης ἤθελα νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: ἔχομεν ζητήσει τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων μετ’ ἄλλων συναδέλφων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀφορῶντος τὸ consortium, θὰ παρεκάλουν δὲ νὰ κατατεθοῦν τὸ ταχύτερον τὰ ἔγγραφα πρὸ πάσης συζητήσεως καὶ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως διὰ νὰ γνωρίζωμεν.

§83Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὴν Τρίτην θὰ τὸ συζητήσωμεν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§85Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀνακοινώσῃ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι κατόπιν συνεννοήσεως καὶ διαφόρων διαπραγματεύσεων μετὰ τῆς ὑπηρεσίας προμηθειῶν κατέληξεν εἰς ὡρισμένα ἀποτελέσματα περὶ τροποποιήσεως τῆς συμβάσεως ὁδοποιΐας. Εἶναι μεγάλη σημασία κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως αἱ τροποποιήσεις αἱ ὁποῖαι ἐπετεύχθησαν πρὸς ὄφελος τοῦ Δημοσίου. Μία ἐκ τῶν κυρίων τροποποιήσεων ἀφορᾷ τὸν ὑποβιβασμὸν τῶν ποσοστῶν τοῦ ἀναδόχου. Τὰ ποσοστὰ ὑποβιβάζονται ἀπὸ 25% εἰς 21% κατὰ 4% δηλαδή. Ἐκ τούτων τὰ 2½% ἀφορῶσιν ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρείας «Προμηθεὺς» πρὸς διάφορα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα παρέσχον τὰς ὑπηρεσίας αὐτῶν κατὰ τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως καὶ τῶν ὁποίων τὸ ποσοστὸν καταργεῖται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Τὸ 1½% ἀφορᾷ ἐπὶ πλέον ἐλάττωσιν τῶν ποσοστῶν τοῦ ἀναδόχου ἐκ τῶν ὑπολειπομένων 21% ὑπὲρ τοῦ ἀναδόχου ποσοστῶν. Ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὰ 16% τὰ ὁποῖα διατίθενται ὑπὲρ τῶν ὑπεργολάβων ἔναντι τῶν γενικῶν ἐξόδων καὶ τῶν ἐπισφαλῶν ζημιῶν καὶ τοῦ ὀφέλους τῶν ὑπεργολάβων, ἀπομένουν ὑπὲρ τοῦ ἀναδόχου 5% καὶ μόνον. Τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν 5% τούτων ἀντιπροσωπεύει τὰς δαπάνας τοῦ τεχνικοῦ καὶ λογιστικοῦ προσωπικοῦ καὶ τὰ γενικὰ ἔξοδα τοῦ ἀναδόχου, καὶ ἀπομένει ὡς καθαρὸν ὄφελος τοῦ ἀναδόχου ποσοστὸν μικρότερον τῶν 2%. Ἑτέρα τροποποίησις λίαν σημαντικὴ ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τὴν σύμβασιν τῆς ὁδοποιΐας, εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 11 τῆς συμβάσεως τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν τιμῶν μονάδος. Ὅπως γνωρίζει ἡ Βουλή, τὰ ἔργα τῆς ὁδοποιΐας ἐκτελοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τιμῶν μονάδος αἱ ὁποῖαι προκύπτουν ἐκ τῆς ἀναλύσεως τιμῶν αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπισυνημμέναι εἰς τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὡρισμένον μὲν συντελεστὴν ἀποδόσεως ἐργασίας, ὡρισμένον συντελεστὴν ἐκ τῶν τιμῶν τῶν ὑλικῶν, καὶ ἡμερομίσθια μεταβλητά. Προβλέπει δὲ τὸ 11ον ἄρθρον τῆς ἐν ἰσχύϊ συμβάσεως ἀναθεώρησιν καθ’ ἕκαστον τρίμηνον, καὶ ὁρίζει ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἀπὸ ἕναν ἀντιπρόσωπον τοῦ δημοσίου καὶ ἕναν ἀντιπρόσωπον τοῦ ἀναδόχου τῶν κατὰ τόπους προέδρων Πρωτοδικῶν οἱ ὁποῖοι ἀποφασίζουν περὶ τῶν ἑκάστοτε ὁριστέων τιμῶν μονάδος αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν διὰ τὸ τρίμηνον. Ὁ τρόπος οὗτος τοῦ καθορισμοῦ τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν τιμῶν μονάδος τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ σύμβασις, ὅπως ἔγινε γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς σχετικῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βάλτου βουλευτοῦ, ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα ἵνα κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὸν ὑποβιβασμὸν τῆς ἀξίας τῶν ἡμερομισθίων νὰ τεθῇ ἀντιθέτως βαθμιαία αὔξησις, εἰς τρόπον ὥστε κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ τρέχοντος ἔτους αἱ παραδεδεγμέναι τιμαὶ μονάδος νὰ εἶναι κανονισμέναι ἐπὶ τῇ βάσει ἡμερομισθίων τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀνώτερα κατὰ 10 καὶ 12% τῶν ἡμερομισθίων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐγένοντο δεκτὰ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως κατὰ τὸ 1928, ὅτε ἀναμφισβητήτως τὸ ἡμερομίσθιον ἦτο μικρότερον τῆς σημερινῆς τιμῆς του. Καὶ ἠρχίσαμεν μέτρα ἀμέσως ὅπως, καὶ τότε ἐξήγγειλον εἰς τὴν Βουλὴν, μέτρα διοικητικά, μέτρα πρὸς περιορισμὸν τῆς τοιαύτης αὐτομάτου ἀνατιμήσεως τῶν ἡμερομισθίων. Ἀλλὰ τὰ διοικητικὰ αὐτὰ μέτρα δὲν ἦσαν λυσιτελῆ ὅπως ἐπαναφέρουν τὰς τιμὰς εἰς τὴν πραγματικὴν αὐτῶν κατάστασιν. Διὰ τῆς τροποποιήσεως τὴν ὁποίαν ἐπετύχομεν μετὰ τοῦ ἀναδόχου, κατηργήθη τὸ ἄρθρον 11 καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ καθορισμοῦ τῶν τιμῶν μονάδων ἀνατίθεται μονομερῶς εἰς τὸ δημόσιον. Ἡ ἀναθεώρησις δὲν θὰ γίνεται πλέον καθ’ ἕκαστον τρίμηνον, διότι δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ γίνεται· Θὰ γίνεται ἅπαξ τοῦ ἔτους, διότι εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κατὰ τὴν διάρκειαν ἑνὸς ἔτους παραμένουν σταθερὰ τὰ ἡμερομίσθια μὲ τὰς διακυμάνσεις τῶν τιμῶν τὰς ὁποίας παρουσιάζει ἀναλόγως τῶν ἐποχῶν τοῦ ἔτους. Ἡ ἀναθεώρησις ὅπως εἶπον θὰ γίνεται ὑπὸ μόνου τοῦ δημοσίου, δηλαδὴ ὑπὸ μόνου τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας κατόπιν γνωμοδοτήσεως τῶν κατὰ τόπους ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι θ’ ἀπαρτίζονται φυσικὰ ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ δημοσίου καὶ ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ ἀναδόχου, καὶ κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων. Ἐὰν ὁ ἀνάδοχος δὲν δέχεται τὰς τιμὰς ταύτας, τὸ μόνον δικαίωμα ὅπερ ἔχει εἶναι νὰ προσφύγῃ ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ νὰ ὑποβάλλῃ ἔκθεσιν καὶ νὰ ζητήσῃ ἀναθεώρησιν τῶν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας κανονισθησῶν τιμῶν, ἀλλὰ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θὰ εἶναι ἀπολύτως ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν ἀνάδοχον. Τὴν τροποποίησιν ταύτην τὴν ἀπεδέχθη ὁ ἀνάδοχος, ὀφείλω δὲ νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν τῆς τροποποιήσεως ταύτης, ἡ ὁποία θὰ ἐπαναφέρῃ τὰς τιμὰς μονάδος εἰς τὸ πραγματικὸν ἐπίπεδον, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῶν πραγματικῶν ἡμερομισθίων τὰ ὁποῖα καταβάλλονται εἰς τὰ διάφορα τμήματα τῆς Χώρας. Καὶ ἐκ τῆς τοιαύτης ρυθμίσεως τῶν τιμῶν μονάδος ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ σημαντικωτάτη ὠφέλεια ὑποτιμήσεως τῆς ἀξίας τῶν ἔργων, ἡ ὁποία δὲν δύναται βεβαίως ἐπακριβῶς νὰ ὑπολογισθῇ, ἀλλὰ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὰ ἡμερομίσθια τὰ ὁποῖα ἴσχυον κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον τοῦ ἀρξαμένου ἔτους ἦσαν ἀνώτερα κατὰ 10 12% καὶ ἀλλαχοῦ 13% ὑπέρ τὰ πραγματικὰ ἐγένετο δὲ ἐργασία ἀντιπροσωπεύουσα περίπου τὰ 2)4 τῆς δαπάνης τοῦ ἔργου, εἶναι πρόδηλον ὅτι τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον μέλει νὰ προέλθῃ ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δαπάνης τῶν ἔργων, θὰ κυμαίνεται περίπου περὶ τὰ 7%. Τρίτη κατηγορία τροποποιήσεως εἶναι ἢ ἀφορῶσα τὴν ἀποδοχὴν ἐκ μέρους τοῦ ἀναδόχου ὅλων τῶν τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων ἐρωτηθὲν, κατόπιν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ψηφισθέντος νόμου ὁ ὁποῖος ἐξουσιοδότησε τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν τροποποίησιν τῆς συμβάσεως, ἐγνωμοδότησε περὶ ὡρισμένων τροποποιήσεων ἐπενεκτέων εἰς τὰς διαφόρους διατάξεις τῆς συμβάσεως, αἱ ὁποῖαι καθὼς ἀναφέρει σχεδὸν καὶ ὁ ἀνάδοχος, πλὴν τῆς τεχνικῆς αὐτῶν ἐννοίας ἔχουν καὶ μεγαλυτέραν οἰκονομικὴν σημασίαν. Ρυθμίζεται τὸ ζήτημα τῶν μεταφορῶν οὐχὶ ἐκ τῆς βάσεως τῶν ἀφανῶν κριτηρίων τὰ ὁποῖα ἐδέχετο ἡ ἀνάλυσις τιμῶν ἡ ἰσχύουσα κατὰ τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει καταστάσεως ἀνταποκρινομένης πλήρως πρὸς τὴν πραγματικότητα. Ἐπίσης ἐπέρχονται καὶ ἄλλαι δευτερευούσης σημασίας βελτιώσεις ἐν τῇ συνάψει τῆς συμβάσεως, διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἔχω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν διότι ἡ σύμβασις πρόκειται νὰ δημοσιευθῇ. Εἰς τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα, ὡς εἶπον, κατέληξεν ἡ Κυβέρνησις ὁριστικῶς νὰ συμφωνήσῃ μετὰ τοῦ ἀναδόχου, κατέληξεν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως ὁ ἀνάδοχος. Ἡ σχετικὴ σύμβασις δὲν ὑπεγράφη ἀκόμη, τὸ σχέδιον κατηρτίσθη, παρεπέμφθη δὲ εἰς τὸ νομικὸν συμβούλιον πρὸς γνωμοδότησιν, διότι ὁ σχετικὸς νόμος ὁ ἐξουσιοδοτῶν τὴν Κυβέρνησιν πρὸς σύναψιν τῆς συμβάσεως ἀπῄτησε καὶ τὴν διατύπωσιν ταύτην προηγουμένης γνωμοδοτήσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ συμβουλίου, οὐχ’ ἧττον ὅμως προκαταβολικῶς δι’ ἐπιστολῆς ἀπευθυνθείσης πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἀπεδέχθη πάσας τὰς τροποποιήσεις ταύτας, ἑπομένως δύναται ἡ ὑπογραφὴ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπελθοῦσα ὁριστικῶς. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι βουλευταί, ἔχει τὴν γνώμην ὅτι διὰ τῶν τροποποιήσεων τούτων διευθετεῖται κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον τὸ ζήτημα τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ὁδοποιΐας. Περαιτέρω διευθετεῖται κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον, διότι τὰ ποσοστὰ τοῦ ἀναδόχου ὑποβιβάζονται εἰς ἐπίπεδον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ θεωρηθῇ λογικόν, ἄν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων προκληθὲν νὰ γνωμοδοτήσῃ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εὗρεν ὡς λογικὸν τὸ ὅριον τῶν 22% ἐπὶ τῇ προϋποθέσει ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸς ὁ ὑποδικασμὸς τῶν ποσοστῶν τῆς συμβάσεως. Ἑπομένως καὶ τὸ ὅριον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐθεώρησεν ὡς δεδικαιολογημένον τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων ὅπως ὑποβιβάσῃ τὸ ποσοστὸν τοῦ ἀναδόχου καὶ ἐκ τοῦ ὁρίου ἐκείνου εἶναι κατωτέρα ἡ συμφωνία τὴν ὁποίαν ἔκαμε διότι περιωρίσθησαν τὰ ποσοστὰ εἰς 21%. Ἄλλη, ἐπίσης μεγίστης σημασίας, κύριοι, εἶναι ἡ τροποποίησις τὴν ὁποίαν προηγουμένως ἀνέφερα καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν τρόπον τοῦ κανονισμοῦ τῶν τιμῶν μονάδος. Αἱ ἄλλαι τροποποιήσεις, αἱ ἀφορῶσαι τὸν κανονισμὸν τῶν μεταφορῶν καὶ ἄλλων δευτερευούσης σημασίας διατάξεων τῆς συμβάσεως, ἔχουσιν ἐπίσης ὡρισμένα οἰκονομικὰ συμφέροντα. Ὥστε καίτοι δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως ἐκ τῶν προτέρων νὰ καθορίσῃ κανεὶς ποία εἶναι ἡ οἰκονομία εἰς τὴν καθ’ ὅλου δαπάνην τῶν ἔργων, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ διὰ τῆς τροποποιήσεως αὐτῆς, δὲν εἶναι ὅμως ὑπερβολὴ ἐάν τις εἴπῃ ὅτι αἱ οἰκονομίαι αὗται δύνανται νὰ φθάσωσιν εἰς τὸ 15% τῆς ἀξίας τῶν ἐκτελουμένων ἔργων. Νομίζει δὲ ἡ Κυβέρνησις ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ καλλιτέρα τῶν λύσεων, διότι ἐὰν πρὸς στιγμὴν ἐνομίσθη ὅτι προεβαίνομεν εἰς τὴν διάλυσιν τῆς συμβάσεως, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι θὰ προέκυπτεν διὰ τὸ ἔργον τῆς ὁδοποιΐας μία περιπέτεια τῆς ὁποίας τὴν ζημίαν εὐκόλως πᾶς τις δύναται νὰ ἀντιληφθῇ. Γνωρίζει πολὺ καλῶς ἡ Βουλή, ὅτι τὰ ἔργα ἐκτελοῦνται εἰς μεγάλην ἔκτασιν καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν καὶ ἀπασχολοῦνται περὶ τὰς 16.000–18.000 ἐργάται. Ἡ διάλυσις τῆς συμβάσεως θὰ εἶχεν ὡς ἄμεσον ἀποτέλεσμα τὴν ἀπότομον διακοπὴν τῶν ἔργων αὐτῶν, τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ὅπως ὀργανώσῃ ἰδίαν ὑπηρεσίαν καταμετρήσεως καὶ παραλαβῆς τῶν ἔργων αὐτῶν, καὶ κανονισμοῦ τῶν ἐργατῶν μετὰ τῶν ὑπεργολάβων. Διὰ τὸν κανονισμὸν τῶν λογαριασμῶν τούτων ἔπρεπε νὰ καταρτισθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ προέβλεπε τὴν διεξαγωγὴν μιᾶς νέας δημοπρασίας καὶ τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων εἰς νέον ἀνάδοχον. Εὐκόλως δὲ ἀντιλαμβάνεται κανεὶς πόσον χρονικὸν διάστημα θὰ ἔπρεπε νὰ χρειασθῇ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν ὅλων αὐτῶν τῶν πραγμάτων, καὶ ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἦτο ἀναγκαία ἡ διακοπὴ καθολοκληρίαν τῶν ἔργων ὁδοποιΐας, καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐὰν ἐκάναμεν ὅλα ταῦτα, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν ὅρους εὐνοϊκωτέρους ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐπετύχαμεν διὰ τῆς ἐπελθούσης τροποποιήσεως τῆς συμβάσεως. Καὶ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ νομίζω ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξάρω τὴν προθυμίαν μετὰ τῆς ὁποίας ὁ ἀνάδοχος ἀπεδέχθη τὰς προτάσεις καὶ τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀφεθεὶς καθολοκληρίαν ὅσον ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ τῶν τιμῶν μονάδος τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν κυριωτέραν βάσιν τῆς δαπάνης τῶν ἔργων, ἀποδεχθεὶς τὸν μονόπλευρον κανονισμὸν ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἰδιωτῶν συμβαλλομένων, οὐδέποτε ὁ ἕτερος τῶν συμβαλλομένων θὰ ἀνέθετεν εἰς τὸν ἄλλον τὴν περὶ τούτου, κρίσιν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου ἡ ὁποία ποτὲ βεβαίως δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἀδικήσῃ τὸν ἕτερον τῶν συμβαλλομένων ἀλλὰ θὰ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμά της μεθ’ ὅλης τῆς ἐπιβαλλομένης δικαιοσύνης καὶ ἀμεροληψίας, δὲν ἔχει νὰ φοβηθῇ τίποτα ὁ ἀνάδοχος. Εἶναι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀξία πάσης ἐξάρσεως ἡ προθυμία μετὰ τῆς ὁποίας ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν ταύτην.

§86Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Θὰ κατατεθῇ σχετικὴ σύμβασις;

§87Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι.

§88Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ νέα σύμβασις.

§89Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι κ. Πρόεδρε. Ἁπλῶς ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τροποποίησιν τῆς συμβάσεως τῆς ὁδοποιΐας ἀπελθοῦσαν κατόπιν συμφωνίας τοῦ ἀναδόχου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ ὁποία τροποποίησις θὰ ὑπογραφῇ δυνάμει ἐξουσιοδοτήσεως τὴν ὁποίαν παρέσχεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νόμος ψηφισθεὶς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος.

§90Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ σύμβασις ὑπόκειται εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς δι’ ἐπερωτήσεως.

§91Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μιὰ φορὰ ποὺ ἡ Βουλὴ συνεργάζεται εἰς τὸ νὰ δώσῃ μίαν λύσιν, θὰ ἐπιθύμουν τὸ ἑξῆς: Ἡ νέα σύμβασις νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πρὶν λάβῃ κῦρος. Διότι τὶ σημασίαν ἔχει ἡ ἐπερώτησις ὅταν εἶναι τετελεσμένον γεγονός;

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μᾶς ρίξετε καὶ θὰ ἔλθητε σεῖς νὰ κάμητε ἄλλην σύμβασιν.

§93Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ ρόλος τὸν ὁποῖον παίζει ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἁπλῶς νὰ ἐλέγχῃ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ εἶναι καὶ πῶς νὰ βοηθήσῃ διὰ νὰ προστατευθοῦν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου. Ἐὰν παρουσιάζεται τετελεσμένον γεγονὸς, τὶ νὰ τὴν κάμωμεν τὴν συζήτησιν;

§94Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν μεσαζόντων κάμω τὴν δήλωσιν......

§95Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ψηφισθῇ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον. Εἴμεθα πρόθυμοι νὰ σᾶς ἀκούσωμεν, καὶ ἔχετε καιρὸν τὴν Τρίτην νὰ μᾶς ὑποδείξετε ὅ,τι θέλετε, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ὅ,τι μπορεῖ νὰ κάμωμεν θὰ τὸ κάμωμεν. Θὰ παρακαλέσω δὲ καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ σᾶς δώσῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ σχετικά.

§96Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐξουσιοδοτήσεως τῆς παλαιᾶς θὰ κυρωθῇ ἡ τροποποίησις τῆς συμβάσεως;

§97Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τροποποίησις γίνεται. Δὲν εἶναι ἐξουσιοδότησις πρὸς σύναψιν συμβάσεως, εἶναι ἐξουσιοδότησις πρὸς τροποποίησιν.

§98Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὶ βλάπτει νὰ γραφῇ ἕνα νέον ἄρθρον ἐξουσιοδοτήσεων;

§99Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ὑπάρχει λόγος.

§100Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πότε ἐψηφίσθη ἡ ἐξουσιοδότησις; Μιὰ φορὰ ποὺ εἶχε συναφθῆ ἡ σύμβασις. Ἡ σύμβασις ὑπεγράφη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συνασπισμοῦ. Τότε ὑπεγράφη. Πότε ἐψηφίσθη, ἐὰν ἐπιτρέπεται, ἡ ἐξουσιοδότησις;

§101Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος.

§102Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πέρυσιν ἐγένετο· ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, εἶναι ἕξη μῆνες τώρα. Σᾶς εἴπομεν τότε ὅτι τὰ 25% εὑρίσκομεν ὅτι εἶναι πολλά. Ἐκάναμε τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑποθέτω ὅτι τότε ἐζητήσαμεν τὴν ἐξουσιοδότησιν ὥστε νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν μερικὰς μεταβολὰς, ἐπὶ τὰ βελτίω βέβαια, δηλαδὴ ἐλάττωσιν τῶν ποσοστῶν καὶ βελτίωσιν τῶν ὅρων.

§103Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ τυπικοῦ κύρους τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τούτου ὅτι ἡ ἔλευσις εἰς συζήτησιν τῆς συμβάσεως εἰς τὴν Βουλὴν θὰ παρεῖχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐκαιρίαν νὰ πληροφορηθῇ καὶ ἄλλα τινὰ τρωτὰ σημεῖα τῆς συμβάσεως καὶ ἐπιζήμια διὰ τὴν σύμβασιν.

§104Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μπορεῖτε μέχρι τῆς Τρίτης νὰ τὰ φέρετε. Νὰ σᾶς δώσωμεν τὸ σχέδιον τῆς συμβάσεως διὰ νὰ τὸ ἴδητε καὶ νὰ μᾶς εἴπετε τὰς ἀντιλήψεις σας.

§105Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔχω παρατηρήσεις, ὄχι ἐπὶ τοῦ νόμου ἀλλὰ ἐπὶ τῆς συμβάσεως τροποποιήσεως τῆς ὁδοποιΐας, διότι ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ κολοσσιαῖον σημεῖον τῶν καταχρήσεων τῶν γινομένων εἰς βάρος τοῦ δημοσίου δὲν ἔγκειται κυρίως εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῶν τιμῶν, ἀλλὰ ἔγκειται εἰς τὰ σημεῖα τῆς τροποποιήσεως τῶν μελετῶν.

§106Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὰ εἴπετε τὴν Τρίτην ὅλα αὐτὰ. Κύριε ὑπουργὲ, σᾶς παρακαλῶ νὰ στείλετε αὔριον ἀντίγραφα τῆς συμβάσεως.

§107Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ τροποποίησις τῆς συμβάσεως, ἡ συντελεσθεῖσα, ἐκτὸς τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα ἐξέθεσα πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἔχῃ καὶ ἕνα ἄλλο πλεονέκτημα ὡς ἀποτέλεσμα. Διότι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐκολίαν ὅπως ἐκ τῆς οἰκονομίας, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ, χρησιμοποιήσῃ μικρὸν μέρος διὰ τὴν ἀπόκτησιν ὑπηρεσίας ἐποπτείας καὶ ἐλέγχου καὶ παρακολουθήσεως τῶν ἔργων τῆς ὁδοποιΐας. Διότι καὶ ἄλλοτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διεπιστώθη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος περὶ ὁδοποιΐας, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων ἔργων εἶναι ἀνεπαρκὴς διὰ τὴν λεπτομερῆ παρακολούθησιν τῶν ἐκτελουμένων ἔργων ἐν μεγάλῃ κλίμακι. Ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους διὰ μιᾶς κολοσσιαίας δαπάνης, τὴν ὁποίαν θὰ συνεπήγετο ἡ ὀργάνωσις μιᾶς ὑπηρεσίας ἐλέγχου καὶ ἐποπτείας τῶν ἔργων αὐτῶν. Θὰ ἐξοικονομήσωμεν λοιπὸν πολὺ μεγάλα ποσά, ἐκ τῶν ὁποίων ἕνα μικρὸν ποσὸν μὴ ὑπερβαῖνον τὸ 1% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐκτελουμένων ἔργων θὰ διατεθῇ διὰ μισθὸν ἐκτάκτου προσωπικοῦ, ὥστε νὰ κατορθωθῇ νὰ ὀργανώσωμεν μίαν ὑπηρεσίαν ἐποπτικοῦ ἐλέγχου καὶ παρακολουθήσεως τῶν ἔργων τῆς ὁδοποιΐας, ἐνισχυομένων καὶ ἐκ τῆς παλαιᾶς ὑπηρεσίας, καθὼς ἐπίσης καὶ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ κέντρου. Ταὐτοχρόνως ἡ ὀργάνωσις τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς θὰ ἐπέτρεπεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ τὴν ἐφαρμογὴν ἑτέρας πλευρᾶς τοῦ ὁδικοῦ αὐτῆς προγράμματος διὰ τῆς ὑποβολῆς νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὑπὸ μελέτην καὶ τὰ ὁποῖα ἐλπίζω ὅτι θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα προνοοῦσι περὶ ριζικῆς ἀνακαινίσεως τῶν παλαιῶν ὁδῶν. Ἀλλὰ περὶ τούτου ἐπιφυλάσσομαι νὰ κάμω τὴν προσήκουσαν ἀνάπτυξιν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑποβολῆς τῶν σχετικῶν νομοσχεδίων.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος.

§109Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τῶν μεσαζόντων πρέπει νὰ ἔχῃ μεγάλην ἐπίδρασιν καὶ εἰς τὸν περίβολον τῶν συντάξεων τῶν θυμάτων πολέμου. Τὰ θύματα ταῦτα ἐγένοντο ἅπαξ εἰς τὸν πόλεμον θύματα, ἐγένοντο κατὰ δεύτερον λόγον θύματα τῆς βραδυκινήτου γραφειοκρατίας τῶν σχετικῶν ὑπουργείων καὶ ἐγένοντο καὶ κατὰ τρίτον τινὰ τρόπον θύματα τῶν μεσαζόντων. Ἐὰν ἕνα θῦμα τοῦ πολέμου θέλῃ νὰ κάμῃ μίαν αἴτησιν, ὁ γραμματεὺς τῆς κοινότητος εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀπευθυνθῇ διὰ νὰ τοῦ κάμῃ τὴν αἴτησιν δὲν θὰ ζητήσῃ ἀμοιβὴν, ἀλλὰ θὰ τοῦ ζητήσῃ ποσοστὰ ἐπίσης ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀπευθυνθῇ διὰ νὰ λάβῃ τὸ πιστοποιητικόν. Ἐδημιουργήθη δὲ ἀτυχῶς εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τάξις ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἄλλη δουλειά καὶ οἱ ὁποῖοι ἀποζῶσιν ἐκ τῆς ἀπομυζήσεως τῶν συντάξεων τῶν θυμάτων πολέμου, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὅλοι οἱ κ. συνάδελφοι εἰς τὰς ἐπαρχίας των θὰ ἔχουν τοιούτους ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται καὶ ἡμᾶς τοὺς ἰδίους τοὺς βουλευτάς. Καθημερινῶς λαμβάνομεν γράμματα, ἐκτὸς τῶν θυμάτων, καὶ ἀπὸ τοὺς μεσάζοντας αὐτοὺς νὰ διεκπεραιώνωμεν τὴν τάδε ὑπόθεσιν, καὶ ὅταν διεκπεραιοῦται ἡ ὑπόθεσις αὐτοὶ λαμβάνουν ὡρισμένα ποσοστά. Ὑπάρχει τάξις ἀνθρώπων ἡ ὁποία δρᾷ κατὰ τρόπον ἀσύστολον καὶ αὐθάδη. Ἔχουν δὲ καὶ πληρεξούσια καὶ ἔρχονται εἰς τὰ ταμεῖα καὶ εἰσπράττουν τὰς συντάξεις δυνάμει πληρεξουσίων. Τὰ ἀτυχῆ, λοιπόν, θύματα δὲν κατορθώνουν, χάρις εἰς τοὺς μεσάζοντας αὐτούς, νὰ λάβουν ἐκ τῶν συντάξεών των οὔτε τὰ 40% κ. βουλευταί. Τὰ 60% ἐν τῷ μεταξὺ ἔχουν περιέλθει εἰς τὰ θυλάκια τῶν μεσαζόντων. Τώρα σᾶς ἐρωτῶ: Θὰ ἐξακολουθήσωμεν, ἐφ’ ὅσον ἐννοοῦμεν νὰ κτυπήσωμεν τὸ φυτὸν τῶν μεσαζόντων, θὰ ἐξακολουθήσωμεν ν’ ἀνεχώμεθα τὴν κατάστασιν αὐτὴν τῶν μεσαζόντων, θὰ ἐξακολουθήσωμεν ν’ ἀνεχώμεθα ν’ ἀπομυζῶνται κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὰ δυστυχῆ θύματα τοῦ πολέμου, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄξια πάσης προστασίας καὶ πάσης συμπαθείας; Δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ κερδοσκοποῦν οἱ μεσάζοντες τῆς κατηγορίας αὐτῆς ἐπὶ τοῦ ἐλαχίστου χρήματος τὸ ὁποῖον δίδει ἡ πολιτεία εἰς τὰ θύματα κατόπιν, ὅλοι γνωρίζομεν, πόσων βασάνων. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν τροπολογίαν, διὰ τὴν ὁποίαν εἶχεν εἴπει τὴν ἄλλην φορὰν ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι θὰ τὴν ἐξετάσῃ μετ’ εὐμενείας.

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τοὺς δίδετε καμμίαν ἀμοιβήν;

§111Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Αὐτῶν, κ. Πρόεδρε, ἔργον εἶναι νὰ «μεσάζουν» καὶ ὄχι νὰ ὑποστηρίζουν τὰ δίκαια τῶν ἀνθρώπων, ὅπερ εἶναι ἔργον τῶν δικηγόρων. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἀργοί, δὲν ἔχουν ἐπάγγελμα καὶ ἐξασκοῦν αὐτὸ τὸ ἐπάγγελμα εἰς βάρος τῆς κοινωνίας, εἰς βάρος τοῦ Κράτους. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ τοὺς προστατεύσωμεν καθ’ ἣν στιγμήν......

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλω ἁπλῶς νὰ μάθω τὴν ἀντίληψίν σας.

§113Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἔχω κάμει τὴν τροπολογίαν γενικὴν διότι ἦτο τόσος ὁ θυμός μου καὶ ὁρμῶμαι ἀπὸ τοιαύτην ἀγάπην πρὸς τὰ θύματα αὐτά, ὥστε...

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ μὴ φθάνωμεν εἰς ὑπερβολὰς ὅμως.

§115Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Τονίζω, κ. Πρόεδρε, μεταδίδω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ αἴσθημα τῆς Κοινῆς Γνώμης, τῆς συμπαθείας πρὸς τὰ θύματα, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀνεχθῶμεν ὅλοι μας τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν τῶν παρασίτων τῶν κοινωνικῶν, τῶν ὁποίων ἀκόμη μένουν 4 χιλ. αἰτήσεις ἀνεκδίκαστοι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας.

§116Π. ΛΟΥΒΑΡΗΣ. Παρὰ τὰς συστάσεις καὶ ἡμῶν τῶν βουλευτῶν πρὸς τὰ θύματα καὶ πρὸς τούς δικαιουμένους ἀποζημιώσεως, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐξ ἰδίων, αὐτοπροαιρέτως πηγαίνουν ἐκεῖ. Τοὺς συμβουλεύομεν καθ’ ἑκάστην νὰ μὴ πέφτουν εἰς τὰ δίκτυα αὐτῶν τῶν ἐκμεταλλευτῶν, αὐτοὶ ὅμως πηγαίνουν ἐκεῖ.

§117Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἡ γραφειοκρατικὴ μηχανὴ τοιαύτη, κ. Πρόεδρε, ὥστε ἂν ἔχωμεν ἀηδιάσει τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ, ὑποθέτω ὅτι ὅλοι οἱ βουλευταὶ τὸ ἔχουν ἀηδιάσει ἀπὸ τὸ ζήτημα τῶν συντάξεων. Ἐὰν μᾶς δῆτε, κ. Πρόεδρε, ὅταν εἰσερχόμεθα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας πῶς διαγκωνιζόμεθα! Τὶ θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις; Καθ’ ἣν στιγμὴν ἐλάβομεν πρόνοιαν διὰ τούς μεσάζοντας πολεμοπαθεῖς, φρονῶ ὅτι, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον προτείνω νὰ ὀνομασθῇ ὄχι ὅπως τὸ ἔχετε ὀνομάσει δηλαδὴ «ἐξαιρετικαὶ διατάξεις ἐπί τινων συναλλαγῶν τοῦ δημοσίου καὶ νομικῶν προσώπων»—νὰ τὸ ὀνομάσωμεν «περὶ μεσαζόντων» ὥστε νὰ ὑπαγάγωμεν καὶ τὴν περίπτωσιν περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶ. Αὐτὴ τὴ φίρμα ἔδωσε εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ ὁ Τύπος καὶ ἡ Κοινὴ Γνώμη ὥστε εἶναι πλέον μάρκα ντεποζιτάτα. Τώρα, κύριοι, ὅταν ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ἐδέχθην ἐπιθέσεις καὶ παρακλήσεις ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, τοὺς δικηγόρους, τὸν δικηγορικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἐχρησιμοποιήθη ὡς μεσάζων. Μοῦ εἶπον: ἡμεῖς κουραζόμεθα κλπ. καὶ δὲν πρέπει νὰ μᾶς περιλάβητε διὰ τῆς γενικῆς διατάξεως, ἀλλ’ εἶχον διατυπώσει τὴν τροπολογίαν. Τώρα ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ὑποβάλλω τὴν τροπολογίαν τροποποιημένην: «εἶναι ἄκυρος πᾶσα συμφωνία. (ἀναγινώσκει). Εἶναι γνωστὸν εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν ὡς ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν ἐξ ἐπαρχιῶν κ. συναδέλφων....

§118Π. ΦΛΩΡΟΣ. Μήπως εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν γίνεται;

§119Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι δύσκολον εἰς τὰς Ἀθήνας νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν κίνησιν αὐτήν, ἀλλ’ εἰς τὰς ἐπαρχίας γνωρίζομεν ὅτι καθ’ ἑκάστην τριμηνίαν ἔρχονται οἱ κύριοι αὐτοὶ εἰς τὸ ταμεῖον καὶ εἰσπράττουν χιλιάδες δραχμές.

§120Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κάποιος ἐπαρχιώτης σύγγενής μου μὲ παρεκάλεσε δι’ ἓν ζήτημα συντάξεως, προσῆλθον εἰς τὸν ὑπάλληλον καὶ μοῦ εἶπε: δὲν γίνεται. Ἔπειτα ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς τὸ ἔφερεν εἰς πέρας ὡς διὰ μαγείας.

§121Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (ἀναγινώσκει). Εἰς τὸ ἄρθρον 12. (ἀναγινώσκει). Ἢ θὰ καθιερώσωμεν τὸ σύστημα τῆς ἐπ’ ἀμοιβῇ πληρεξουσιότητος.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Φοβοῦμαι ὅτι λέτε καὶ ὑπερβολὰς καὶ νομίζω ὅτι τὸ ἀνεγνωρίσατε καὶ σεῖς ὁ ἴδιος. Πρῶτον, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι σωστὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι δι’ ὅλα ποὺ ἔκαμαν μέχρι τώρα, δὲν θὰ λάβουν καμμίαν ἀμοιβήν. Σεῖς θέλετε νὰ ἀκυρώσητε κάθε συμφωνίαν. Ἡ τροπολογία σας, θὰ παρακαλέσω, νὰ μὴ ψηφισθῇ σήμερον, διότι ὅπως ξεύρετε τὴν Τρίτην θὰ ψηφισθῇ ὁριστικῶς τὸ νομοσχέδιον. Ἄς μείνῃ ἡ τροπολογία σας ἵνα ἐν τῷ μεταξὺ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Ἀστικοῦ κώδικος. Ἀπὸ τοῦδε ὅμως ἐπιθυμῶ νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν μποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι οἱ δικηγόροι δὲν θὰ πάρουν τίποτε, ἀλλὰ νὰ περιορίσωμεν τὴν ἀμοιβὴν εἰς τίποτε λογικὰ ὅρια.

§123Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κατωτέρω λέγω τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «Μεσάζοντες.... Σᾶς εἶπον ὅτι ἐξετάζω τὴν ὑπόθεσιν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς συμπαθείας πρὸς τὰ θύματα ταῦτα καὶ ἐννοῶ ὁ δικηγορικὸς κόσμος νὰ δεχθῇ μίαν θυσίαν δι’ αὐτά, ὥστε νὰ περιορίσωμεν ἐπὶ μᾶλλον τὰ ποσοστά, διὰ τοῦ καθορισμοῦ αὐτῶν εἰς τὸ ἥμισυ.

§124Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν. Μόνον εἰς τοὺς δικηγόρους ἀναγνωρίζετε νὰ πάρουν ἀμοιβὴν εὔλογον; ὅταν σεῖς ὅλοι ἀναγνωρίζετε ὅτι ἡ παρέμβασις αὐτῶν τῶν προσώπων ὑπῆρξεν χρήσιμος, διατὶ νὰ εἴπωμεν μόνον τῶν δικηγόρων—ἐνῷ συμβαίνει δι’ ὅλους, τὸ ἴδιον—νὰ περιορισθοῦν μόνον.

§125Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἔχουν κανένα ὁ ὁποῖος νὰ κανονίζῃ τὴν ἀμοιβήν των, εἶναι ἄνθρωποι μπακάληδες κλπ.

§126Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν προσέφεραν ὑπηρεσίας ἀληθινάς;

§127Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Νὰ εὕρετε ἓν μέσον, ἐγὼ τὸ δέχομαι, ἀλλὰ πῶς θὰ κανονισθῇ, διότι δὲν εἶναι πρόσωπα δικαιούμενα ἀμοιβῆς.

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ λέγομεν τώρα καὶ ὁ συνάδελφός μου θὰ τὰ συζητήσῃ καὶ θὰ ἴδωμεν τὶ θὰ γίνῃ.

§129Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 14, διότι αἱ τοιούτου εἴδους δικηγορικαὶ ὑπηρεσίαι ἀποκλείονται πλέον, ἀντικαθισταμένου τοῦ ἄρθρου τοῦ ἐν ἰσχύϊ κώδικος τῶν δικηγόρων.

§130Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Πάντως ὅμως νομίζω ὅτι εἶναι ὁμόφωνος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ ἀσχημία αὐτή, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ ὑπὸ τὰ ὄμματά μας, δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ πλέον, ἡ ἀσχημία τῶν μεσαζόντων εἰς τὰς συντάξεις, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν 40 καὶ 50% ἐπὶ τῆς συντάξεως.

§131Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀφ’ ὅτου ἔγινα καὶ ἐγὼ βουλευτής, ὅπως ὅλοι σεῖς, λαμβάνω διαφόρους ἐπιστολὰς νὰ μεριμνήσω πρὸς ἀπονομὴν συντάξεως. Δὲν κατώρθωσα νὰ φέρω εἰς εὐτυχὲς πέρας οὔτε μίαν. Ἕνας φίλος μου γερουσιαστὴς εὑρῆκε ἕνα πρώην ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος τοῦ λέγει: «ἔχεις ὑποθέσεις συντάξεων;» «Πῶς δὲν ἔχω τοῦ ἀπήντησε». Λοιπὸν ἐπῆρε αὐτὰς τὰς ὑποθέσεις καὶ τάς ἔφερε ὅλας εἰς εὐτυχὲς τέρμα Φαντάζεται κανεὶς ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα θὰ διευθετηθοῦν καλῶς καὶ σκοπίμως μὲ νομικὰς διατάξεις;

§132Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν φαντάζομαι ὅτι μποροῦμε νὰ φτιάσουμε τίποτε τέλειον. Ἀλλὰ πρέπει νὰ θεραπεύσωμεν αὐτὸ τὸ κακὸ καὶ νὰ λείψῃ αὐτὴ ἡ ἀσχημία. Τώρα ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἂς συζητήσῃ τὴν τροπολογίαν μου.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βουδούρης.

§134Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἄρτι κατελθὼν συνάδελφος, εἶναι ἓν ἐκ τῶν σοβαρωτάτων, ἐπανειλημμένως δὲ ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ λυποῦμαι διότι ἡ ἀπασχόλησίς μου αὐτὴ δὲν ὑπῆρξεν καρποφόρος. Εἶναι ἀληθέστατον ὅτι ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ παροχῆς συντάξεως εἰς τὰ θύματα πολέμου, ἀνεπτύχθη ἐν Ἀθήναις, ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, μία τόσον καρποφόρος βιομηχανία παραγογικωτέρα τῆς ὁποίας δὲν ξεύρω ἐὰν ὑπάρχῃ μεταξὺ τῶν τόσων δαψιλῶν δημιουργουμένων βιομηχανιῶν. Συνέστησαν γραφεῖα ὄχι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δικηγορικά, ἀλλὰ πρακτορεῖα ἀποτελούμενα ἀπὸ ἀνθρώπους ἀνέργους, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξαν μίαν δρᾶσιν, ἡ ὁποία δὲν ὀφείλεται παρὰ καὶ μόνον εἰς τὴν ἔλλειψιν πάσης ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνέλαβον μίαν τόσον κολοσσιαίαν ὑπηρεσίαν καὶ πρὸ παντὸς ὑπηρεσίαν ἀπευθυνομένην εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ὑπερασπίσουν τὰ δικαιώματά των καὶ νὰ παρακολουθήσουν τὰς ὑποθέσεις των ἄνευ μεσαζόντων. Ἐτόνισα ἔκτοτε ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου, τοῦ ὁποίου ἤμην ὁ εἰσηγητής, ὅτι ἔπρεπε ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία νὰ ἐκδώσῃ μίαν διαφωτιστικὴν ἐγκύκλιον τὴν ὁποίαν νὰ καταστήσῃ δημοσίαν διὰ παντὸς μέσου, εἰς ὅλα τὰ θύματα τῆς Ἑλλάδος, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐξηγῆται ρητῶς τί λέγει ὁ νόμος, ποῖα τὰ δικαιούμενα πρόσωπα, ποῖα τὰ πιστοποιητικὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ὑποβληθοῦν ἐξ ἑκάστης κατηγορίας δικαιούχων καὶ ἐὰν ἦτο δυνατόν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατώτατον καὶ εὐκολώτατον, καὶ ἐὰν ἦτο δυνατόν, νὰ σταλοῦν αἱ ἔντυποι αἰτήσεις, διὰ τῶν ὁποίων νὰ ὑποβληθοῦν αἱ αἰτήσεις αὐταί. Παρῆλθον μῆνες, παρῆλθον ἔτη, ἔφερα εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα καὶ οὐδεμία λέξις. Ἠναγκάσθην εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ἰδίαις δαπάναις νὰ τὸ κάμω. Καὶ παρ’ ὅτι παρακολούθησα μίαν πρὸς μίαν ὅλας τὰς ὑποθέσεις, εὑρίσκομαι εἰς τὸ δυσάρεστον σημεῖον νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι οἱ πράκτορες αὐτοὶ εἰσήλασαν καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου ἐπαρχίαν κατὰ τρόπον ἐξαιρετικῶς εὐδόκιμον. Ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἐξεδικάζοντο αἱ συντάξεις, καθορίζετο τὸ ποσὸν τῶν καθυστερουμένων, διότι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐγένετο ὁ ἀγὼν τῶν μεσαζόντων. Ἐξεδίδετο τὸ ἔνταλμα ἐστέλλετο εἰς τὸ ἁρμόδιον ταμεῖον καὶ—δὲν θὰ τὸ πιστεύετε, κύριοι βουλευταί,—ὁ δικαιοῦχος δὲν ἐλάμβανεν γνῶσιν. Ἐπὶ μία τετραετίαν δὲν εἰδοποιεῖτο ὁ δικαιοῦχος! Ἐπενέβαινεν λοιπὸν ὁ μεσάζων ἐντελῶς ἀνωδύνως κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τῶν ὑπαλλήλων, ἐλάμβανεν κατάλογον ὄχι μόνον τῶν ἐκκρεμουσῶν ὑποθέσεων, ἀλλὰ καὶ τῶν ὑποθέσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι εἶχον τερματισθῆ καὶ εἶχον ἐκδοθῆ ἐντάλματα, καὶ ἔδιδε τὴν ἀνύπαρκτον συνδρομήν του.

§135Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποπτεύεσθε τοὺς δημοσίους ταμίας;

§136Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι. Τὰ διάφορα γραφεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἔλθει εἰς ἐπαφὴν μὲ ὡρισμένους ὑπαλλήλους τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι τοὺς δίδουν πίνακας.

§137Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ αὐτὸ τὸ μέτρον, τώρα, κατορθώσαμεν νὰ τοὺς βγάλωμεν.

§138Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀκόμη δὲν κατορθώσαμεν, ἐτέθη ὅμως ἕνας φραγμὸς. Δὲν γνωρίζω διατὶ δὲν ἐδόθη ἡ προσήκουσα σημασία καὶ ὅμως εἶναι σοβαρώτατον ὄχι μόνον ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως, διότι εἶναι περὶ τὰ 250 ἑκατομ, τὰ ὁποῖα διατίθενται, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ κοινωνικῆς ἀπόψεως. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι θὰ ἔχουν παραστῆ μάρτυρες ὅταν μετέβαινον εἰς τὰ γραφεῖα, ἀνθρώπων ξένων ἐντελῶς καὶ πρὸς τὸ δικηγορικόν των ἐπάγγελμα καὶ πρὸς τὸ πολιτικόν, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἕναν ὁρμαθὸν σημειωμάτων καὶ ἠρώτων τί γίνεται αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις καὶ οἱ ὑπάλληλοι ἔσπευδον καὶ ἔδιδον τὴν ἀπήντησιν.

§139Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κακῶς.

§140Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κάκιστα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς λέγω ἓν ζήτημα διὰ νὰ ἴδητε πῶς ἀσχολοῦνται πράγματι εὐδοκίμως οἱ μεσάζοντες, κατὰ τῶν ὁποίων δὲν χρειάζονται νομοθετικὰ μέτρα. Ἡ ἀνωτάτη ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἠσχολεῖτο μέχρι αὐτῆς τῆς ἑβδομάδος καὶ ἐξήτασε τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, εἶχε συγκεντρώσει 2 ἕως 3 χιλιάδας ὑποθέσεις ἐκδικασθείσας, δὲν εἶχον ὅμως γραφεῖ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Προνοίας καὶ ἔστειλαν ἀμέσως δύο γραφεῖς καὶ ἐβλέπατε 3 χιλιάδας αἰτήσεων αἱ ὁποῖαι παρέμενον ἀδικαιολογήτως διότι δὲν ὑπῆρχον γραφεῖς, ἀλλ’ ὑπεισήρχοντο μεσάζοντες· κατόπιν αὐτῶν ἐστάλησαν τρεῖς γραφεῖς καὶ ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος αἱ 3 χιλιάδες αἰτήσεων ἐδικάσθησαν καὶ οἱ δικαιοῦχοι ἔλαβον γνῶσιν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ὑποθέσεώς των καὶ συνεπῶς δὲν ἔχουν ἀνάγκην νὰ τρέχουν εἰς μεσάζοντας. Διὰ τὰς συντάξεις ἐν ἀρκετὰ μεγάλῳ μέρει ἐργάζεται καὶ τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον. Ὁ ἤδη πρόεδρος τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου σοφώτατα ποιῶν, διότι πράγματι εἶναι γνωστὴ ἡ δρᾶσις του, πράγματι, πῶς παρακολουθεῖ τὰς ὑποθέσεις καὶ δὲν εἶναι μόνον κατ’ ὄνομα πρόεδρος, ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀπηγόρευσε νὰ δίδεται οἱαδήποτε πληροφορία εἰς ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος δὲν φέρει πληρεξούσιον ἐκ μέρους τοῦ δικαιούχου. Ἀπηγόρευσε νὰ λαμβάνουν γνῶσιν τοῦ φακέλλου καὶ νὰ τοὺς δίδεται οἱαδήποτε πληροφορία, ἐὰν τὸ ὀλιγώτερον, δὲν ἔχει πληρεξούσιον διὰ νὰ νομιμοποιῆται. Καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ ὑπῆρξε ἐξαιρετικὰ θεραπευτικὸν τῆς καταστάσεως καὶ δύναταί τις νὰ εἴπῃ εἰς τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον ὅτι παρίσταται ἀνάγκη καὶ δικηγορικῆς ἐπεμβάσεως, δεδομένου ὅτι εἶναι τοῦ τελευταίου βαθμοῦ διαδικασία, καὶ ὅπου, εἰς πολλὰς ὑποθέσεις εἶναι ἀνάγκη καὶ ὑπομνημάτων τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην μιᾶς ἀνωτέρας μορφώσεως τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὁ κάθε πράκτωρ τῶν ὑποθέσεων. Ἐν τούτοις ἐπαναλαμβάνω, τὸ μέτρον αὐτὸ ὑπῆρξε κάλλιστον, συγχρόνως δὲ ἐκοινοποιήθησαν εἰς ὅλους τοὺς δικαιούχους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις μία ἐγκύκλιος καὶ τοὺς λέγει: Θὰ ἐκδικασθῇ ἡ ὑπόθεσίς σας καί δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἐπικαλεσθῆτε τὴν ἐπέμβασιν οὐδενὸς μεσάζοντος—διότι τοῦτο ὄχι μόνον δὲν σᾶς ὀφελεῖ ἀλλὰ καὶ σᾶς ζημιώνει.—Συγχρόνως δὲ ὡς ἀληθὴς κέρβερος ἐποπτεύει τὴν διεξαγομένην ὑπηρεσίαν καὶ ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν ὥστε νὰ μὴ παρουσιάζῃ ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις παρὰ τὰς ὑποθέσεις τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους καὶ μόνον δύναται νὰ ἐκλείψῃ ἡ σπορὰ αὐτὴ τῶν μεσαζόντων. Ἄν αἱ ὑπηρεσίαι αὐταὶ ἐπιδείξουσι τὸ στοιχειωδέστατον ἐνδιαφέρον διὰ τὴν παρακολούθησιν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν, ἐὰν λάβουν τὰ στοιχειωδέστερα ἐπιβαλλόμενα μέτρα, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ δημιουργηθῇ τὸ ἐλάχιστον παράπονον καὶ ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ συνάδελφος ἐκ Καρδίτσης, καὶ ἡ ὁποία φαντάζομαι λόγῳ τοῦ ὅτι εἶναι πραγματικῶς ὑπερβολική, ἐὰν δὲν ληφθοῦν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα συνέστησα, ἐνῶ δὲν θὰ προσφέρῃ καμμίαν ὑπηρεσία εἰς ἐκείνους τούς ὁποίους θέλει νὰ προστατεύσῃ, τοὐναντίον θὰ χρησιμεύσῃ ὡς τιμωρὸς τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων τῶν ὁποίων, ἴσως, εἰς ἐλαχίστας περιπτώσεις ἡ ἐπέμβασις εἶναι ἐπιβεβλημένη.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§142Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριοι βουλευταί, ἐὰν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὑπέδειξεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος ὑπῆρξαν τόσον συντελεστικὰ ὥστε νὰ σταματήσῃ τὸ κῦμα αὐτὸ τῆς ἐκμεταλλεύσεως, ὄχι μόνον τῶν θυμάτων πολέμου, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν δικαιουμένων πολεμικῶν ἀποζημιώσεων καὶ τῶν λαμβανόντων τοιαύτην ἐκ τοῦ δημοσίου. Οὔτε καὶ ἡ ἄλλη τροπολογία τὴν ὁποίαν ἐπρότεινε ὁ ἐκ Καρδίτσης κ. συνάδελφος, θὰ ὑπάρξῃ καὶ αὐτὴ τόσον ἀποτελεσματικὴ πρὸς τερματισμὸν τῆς τοιαύτης καταστάσεως. Ἀλλὰ νομίζω ἐπιβεβλημένον καὶ ὀρθότερον τὸ ζήτημα τοῦτο ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον μιᾶς ἰδιαιτέρας μελέτης καὶ συζητήσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς ψηφίσεως ἰδιαιτέρου νόμου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παταχθῇ ἡ τοιαύτη κατάστασις. Ἐπειδὴ τὰ τοιαῦτα ζητήματα κυρίως ἀνάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, δὲν νομίζω δικαιολογημένον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζει οὗτος. Ἀλλὰ ἐπειδὴ τὸ συζητούμενον ἀνήκει καὶ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης, λέγω ὅτι εἰδικὴ μέριμνα καὶ εἰδικὰ μέτρα θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὅπως ὅλαι αἱ ἐκμεταλλεύσεις αὐταὶ αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς βάρος τῶν θυμάτων πολέμου καὶ τῶν πολεμοπαθῶν γενικῶς, τερματισθοῦν. Θὰ ἀνέφερον καὶ ἐγὼ καὶ ἄλλα περιστατικά, κύριοι, ἐξαιρετικῶς σπουδαῖα καὶ ἐξαιρετικῆς σημασίας ἐὰν παρίστατο ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας. Οὕτω ἐσχάτως ἐλήφθη εἰς βάρος τῶν θυμάτων πολέμου καὶ τὸ μέτρον καθ’ ὃ ἀπορρίπτονται ὅλαι αἱ αἰτήσεις ὅταν ἐκ τοῦ φακέλλου ἐλλείπει ἕνα δικαιολογητικὸν οἱονδήποτε, καὶ τοιουτοτρόπως θεωροῦν τὴν τοιαύτην ἀπορριπτικὴν ἀπόφασιν, ὡς ἀπόφασιν οὐχὶ προδικαστικήν, καὶ κοινοποιοῦσιν αὐτὴν εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν λῆψιν τοιαύτης ἀποφάσεως μὴ γνωρίζων διὰ τίνα λόγον ἀπερρίφθη ἡ αἴτησίς του, δὲν ὑποβάλλει ἄλλην, οὔτε τὸ ἐλλεῖπον δικαιολογητικόν. Καὶ ἂν δὲν ἔχει ἄλλο πρόσωπον παρεμβαῖνον καὶ μεσάζον, τὸ ὁποῖον νὰ ὑποδείξῃ ὅτι δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸν τυπικὸν ἀπερρίφθη ἡ αἴτησίς του, χάνει ὅσα δικαιοῦται νὰ λάβῃ. Τοῦτο δὲ ἀπετέλεσε μίαν πηγὴν ἰδιαιτέρας ἐκμεταλλεύσεως. Ἴσως θὰ εἶναι καὶ ἀσφαλῶς θὰ εἶναι ἀθῶα ἡ τακτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ τὸ συμβούλιον θυμάτων πολέμου, ἀλλὰ πάντως ἀποτελεῖ πηγὴν δεινοτάτης ἐκμεταλλεύσεως, ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἀποτελεῖ ἡ διεκτραγωδουμένη κατάστασις. Ἐπειδὴ ὡς εἶπον ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός, θὰ ἐκθέσω τὰς ἀντιλήψεις μου εἰς ἄλλην περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ παρίσταται οὗτος, διότι νομίζω ὅτι ἐπιτακτικῶς ἐπιβάλλεται ἡ λῆψις μέτρου ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Ἐν σχέσει ὅμως πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ἔχω ὑποβάλλει κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν θεωρῶ οὐσιώδη, διότι τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν πλήττει ἡ τροπολογία μου, ἐλάβομεν ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συμβάσεως τῆς ὁδοποιΐας νὰ ἐκτιμήσωμεν προσηκόντως. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι πλεῖστα πρόσωπα κατέχοντα ἀνωτάτας θέσεις ἐν τῇ τεχνικῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν διαφόρων ὑπουργείων, ἔχουν παραλλήλως θέσεις τεχνικῶν συμβούλων ἐμμίσθων παρὰ διαφόροις ἐπιχειρήσεσιν. Συμβαίνει δὲ πολλάκις τὰ πρόσωπα ταῦτα τὰ ὁποῖα μετέχουσιν ἐπ’ ἀμοιβῇ ὡς τεχνικοὶ σύμβουλοι τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν, νὰ εἶναι καὶ πρόσωπα τὰ ὁποῖα μετέχουν τῶν συμβουλίων τῶν ὑπουργείων τὰ ὁποῖα κρίνουσι ὑποθέσεις αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων αἱ ὁποῖαι ἀμείβουσι αὐτούς. Δηλαδὴ Γιάννης κερνᾶ καὶ Γιάννης πίνει. Εἶναι πρόσωπα τὰ ὁποῖα κατέχουν ὡς τεχνικοὶ σύμβουλοι θέσιν ἐπὶ μιᾶς ἐπιχειρήσεως, καὶ τὰ πρόσωπα αὐτὰ μετέχουν καὶ τῶν συμβουλίων τῶν ὑπουργείων τὰ ὁποῖα κρίνουν αὐτὰς τὰς ἐπιχειρήσεις. Λοιπὸν αὐτὰ τὰ πρόσωπα δύνανται νὰ ἐξακολουθήσουν καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ ἐπιτελοῦν αὐτὸ τὸ ἔργον, τὸ ἀσφαλῶς ὕποπτον ἀνεξελέγκτως καὶ ἀτιμωρητεί, διότι τοιαύτη περίπτωσις δὲν ρυθμίζεται ἀπὸ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον ὑπεστήριξα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τροπολογίαν τὴν ἑξῆς, ὡς παράγραφον τρίτην τοῦ ἀριθ. 12. «Μὲ τὰς αὐτὰς ποινὰς δηλαδὴ μὲ τὰς ποινὰς τοῦ ἄρθρου 12 τιμωρεῖται ὁ δημόσιος ὑπάλληλος καὶ ὁ προσλαμβάνων αὐτὸν δι’ οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν καὶ ἐπὶ οἱαδήποτε ἀντιμισθίᾳ, ἐφ’ ὅσον ὁ ὑπάλληλος οὗτος μετέχει εἰς συμβούλια ἅτινα γνωμοδοτοῦν ἐπὶ ζητημάτων ἐχόντων σχέσιν μὲ τὰς ἐργασίας ἢ ἐπιχειρήσεις τοῦ προσλαμβάνοντος».

§143Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν προβλέπεται αὕτη ἀπὸ τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 1;

§144Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν προβλέπεται.

§145Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 12 ἔχομεν διάταξιν.

§146Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐκεῖ ἔχει ἡ διάταξις ὡς ἑξῆς: «ἐὰν δεχθῶσι ἀμέσως ἢ ἐμμέσως παροχὰς ἢ ὑποσχέσεις δώρων κλπ. ὡς ἀντάλλαγμα πρὸς ἐπιτυχίαν τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἀποτελεσμάτων ἢ ὅπως διαθέσωσι τὴν ψῆφον αὐτῶν». Ἐὰν ὅμως δὲν εἶναι ἡ ἀμοιβὴ πρὸς ἐπιτυχίαν τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτῶν, καὶ εἶναι διὰ τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσφέρει, τότε δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου. Ἐὰν π. χ. ἐγὼ εἶμαι ὑπάλληλος, ἀνώτατος διευθυντὴς ἑνὸς ὑπουργείου καὶ εἶμαι τεχνικὸς σύμβουλος τῆς Α ἑταιρείας...

§147Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τεχνικοὶ σύμβουλοι δέν μπορεῖ νὰ εἶναι.

§148Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δύναται νὰ εἶναι καὶ μάλιστα πρέπει νὰ εἶναι, διότι διὰ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν οἱ μισθοὶ οἱ παρεχόμενοι ἀπὸ τὸ δημόσιον εἶναι τοιοῦτοι ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἱκανοποιητικοί. Ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ στερήσωμεν τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτὰς τῶν φώτων τῶν τεχνικῶν τοιούτων ὑπαλλήλων.

§149Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἐὰν εἶναι κατὰ τὴν κατάρτισιν προβλέπεται. Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ νομοσχέδιον...

§150Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι ἄκυρος ἡ τοιαύτη συμφωνία. Ἀλλὰ ἡ ἀντιμισθία τὴν ὁποίαν λαμβάνει τὸ πρόσωπον αὐτό, διὰ νὰ ἐμπίπτῃ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, πρέπει νὰ γίνεται ἀκριβῶς πρὸς παροχὴν τῆς ψήφου, ἐὰν ἐγένετο δι’ ἄλλον λόγον δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν διάταξιν. Ἐὰν π. χ. ἐγὼ λαμβάνω 5000 δραχ. ὡς τεχνικὸς σύμβουλος καὶ ἐπηρεαζόμενος ἐκ τῆς τοιαύτης μισθοδοσίας τὴν ὁποίαν λαμβάνω ἐν τῇ ἐπιχειρήσει, καταψηφίσω ἢ ὑπερψηφίσω ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τῆς ἐπιχειρήσεως, δὲν ὑποπίπτω εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν.

§151Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρᾶξις ἢ παράλειψις δηλαδή;

§152Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πρᾶξις ἢ παράλειψις εἶναι, ἀλλὰ λείπει ἡ ἀθέμιτος παροχὴ διότι εἶναι δικαιολογημένη ἡ παροχὴ τὴν ὁποίαν λαμβάνει. Τὴν λαμβάνει διὰ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας παρέχει εἰς τὴν ἐπιχείρησιν.

§153Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἡ ἀμοιβὴ αὐτὴ ἔχει παρασχεθῆ πρὸ τῆς συμβάσεως ἢ μετά.

§154Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅποτε θέλετε.

§155Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἐὰν εἶναι πρὸ, εἶναι δωροδοκία, ἐὰν εἶναι μετὰ, εἶναι μισθοδοσία.

§156Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὑπάλληλος μιᾶς ἐπιχειρήσεως. Ἐγὼ εἶμαι ὑπάλληλος τῆς Α ἑταιρείας καὶ λαμβάνω μισθὸν 5 χιλιάδες τὸν μῆνα. Μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς ἔτους ὑπηρεσίας μου, πρόκειται νὰ γίνῃ μία σύμβασις τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τοῦ ὁποίου εἶμαι καὶ διευθυντὴς καὶ μετέχω τοῦ συμβουλίου αὐτοῦ χωρὶς νὰ πληρωθῶ ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν, ἀλλὰ λαμβάνω μισθὸν ἀπὸ ἐκείνην. Δὲν εἶναι τότε ἀθέμιτον; Λοιπὸν κατὰ τὴν συμμετοχήν μου εἰς τὸ συμβούλιον ἐκεῖνο ἐγὼ ἀποφαίνομαι ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς ἐπιχειρήσεως.

§157Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι παράβασις καθήκοντος, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ διευθυντὴς μιᾶς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου συνάψει σύμβασιν μὲ τὴν ἑταιρείαν τὴν ὁποίαν ὑπηρετεῖ ἐγὼ ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι καλύπτεται ἀπὸ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 12 ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν περίπτωσιν 2 τοῦ ἄρθρου 1, διότι ἐμμέσως ἔχει ὠφέλειαν. Εἶναι ἀντικείμενον ἀποδείξεως ἐὰν πράγματι παρέβη τὸ καθῆκόν του. Πάντως κ. Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὑπεβλήθησαν μερικαὶ τροπολογίαι καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετασθοῦν καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ ἀστικοῦ κώδικος ἡ ὁποία ἐπεξεργάσθη τὸ ὅλον νομοσχέδιον, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συνέχεια τῆς συζητήσεως. Ἡ συζήτησις ἡ ὁποία ἐγένετο ἦτο γενικὴ ὥστε νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3398 περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν».

§161ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 7.30′ μ. μ.)