1931.06.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 92α

ΤΕΤΑΡΤΗ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Τὰ Σωματεῖα καὶ οἱ Σύλλογοι Ἐδέσσης διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τῆς πρακτικῆς σχολῆς θηλέων τῆς πόλεώς των. Οἱ ὑπάλληλοι τῶν συνεταιρικῶν σταφιδικῶν ἑνώσεων Πελοποννήσου καὶ Ζακύνθου παρακαλοῦν ὅπως συμπεριληφθῇ διάταξις εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ καταστατικοῦ τοῦ Α.Σ.Ο. καὶ συμμετοχῆς τούτων εἰς τό Ταμεῖον Προνοίας. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Στεφανόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα ὑπαλλήλων ἑνώσεως συνεταιρισμῶν Πύργου Ἠλείας ζητούντων τὴν συμμετοχήν των εἰς τὸ Ταμεῖον Προνοίας

Α.Σ.Ο.,

Οἱ ἀπότακτοι ἀξιωματικοὶ οἱ ὑπηρετήσαντες παρὰ τῇ τέως ὑπηρεσίᾳ συγκεντρώσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως παρωχημένων δαπανῶν πολέμου, ζητοῦν τὴν κύρωσιν δύο διαταγμάτων ἐκδοθέντων κατὰ τὸ ἔτος 1926. Ἀντιπρόσωποι συνοικισμῶν καὶ λοιπῶν ὀργανώσεων τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως ἠλεκτροφωτισμοῦ καὶ ἠλεκτροκινήσεως. Οἱ κ. κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καὶ Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 18 Μαΐου 1927 νόμου περὶ δημοσίων κήπων καὶ δενδροστοιχιῶν». Οἱ κ. κ. Ν. Ἀβραὰμ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καὶ Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγραφῆς κατ’ ἔτος ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης εἰδικῆς πιστώσεως πρὸς ἀνέγερσιν νέων κτιρίων φυλακῶν». Ὁ κ. Α. Παππᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 8ης Αὐγούστου 1925 περὶ ἱδρύσεως ταμείου συντάξεως καὶ αὐτασφαλείας τῶν ἰατρῶν ἐν Ἑλλάδι», Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Μαχαίρας, Σ. Χούρσογλου. Μ, Βαρδόπουλος, Η, Παπαδόπουλος, Ι. Ἀποστόλου κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3713 τῆς 24 Δεκεμβρίου 1929, περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας κλπ,» Οἱ βουλευταὶ κ. κ, Μ. Σαμαρᾶς, Σ. Τσακμάνης, Ι. Παπαδάκης, καὶ Ν. Ζαρίφης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 602 περὶ συνεταιρισμῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ συστάσεως θέσεως Κυβερνητικοῦ ἐπιτρόπου παρὰ τοῖς Πανεπιστημίοις Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης. 2) Περὶ ἱδρύσεως Ἰνστιτούτου ξένων γλωσσῶν καὶ φιλολογικοῦ παρὰ τῷ Πανεπιστημίῳ Θεσσαλονίκης· καί 3) Περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ Κράτους πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν διὰ τὴν ἀνέγερσιν κτιρίων καὶ ἄλλων ἐγκαταστάσεων κλπ. Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ κωδικοποιήσεως εἰς ἑνιαῖον κείμενον καὶ τροποποιήσεως τῶν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος Συμβάσεων, περὶ διαχειρίσεως τῶν ἐν Ἑλλάδι κτημάτων τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων. Ἡ ἐπὶ τῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «Περὶ δωρεὰν παραχωρήσεως οἰκοπέδων ἐν Ν. Σμύρνῃ διὰ κοινωφελεῖς σκοπούς. Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «Περὶ χρησιμοποιήσεως τῆς γηγενοῦς θερμότητος καὶ τῶν παλιρροιῶν πρὸς παραγωγὴν κινητηρίου δυνάμεως». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4368 περὶ Διδασκαλείων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως· Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων Νόμων: 1) «Περὶ τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας ἐν Ἀθήναις ὑπογραφείσης Συμβάσεως τῆς 18ης Μαρτίου 1930». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1931 ἐμπορικῆς συμφωνίας». 3) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰθιοπίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀδδὶς Ἀμπέμπα τῇ 23 Μαρτίου 1931 (14 Μεγαβὶτ 1923) συμπληρωματικῆς συμφωνίας». 4) «Περὶ κυρώσεως τῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Περσίας ὑπογραφεισῶν ἐν Λονδίνῳ τῇ 2 Ἰανουαρίου 1931 Συνθήκης φιλίας κλπ». καὶ 5) «Περὶ διοικήσεως τῆς Μουσουλμανικῆς Κοινότητος Δυτικῆς Θράκης. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Γκότσης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνοριῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Κοντοδίνας ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων: 1) «περὶ μεταρρυθμίσεως εἰς τήν νομοθεσίαν περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως διοικητικῶν καὶ δικαστικῶν τινων περιφερειῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ζαρίφης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως μεταξὺ Ἑλ. Δημοσίου, Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης, περὶ ἀναθέσεως εἰς τὴν τελευταίαν τῆς εἰσπράξεως τῶν πρὸς τὴν Ε.Α.Π. ὀφειλομένων χρεῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Λ. Λαμπριανίδης καὶ Λ. Θεοδωρίδης, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ ὑπηρεσίας Γεωργίας καὶ Ἐποικισμοῦ ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ καὶ συστάσεως Διευθύνσεως Ἐποικισμοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Γεωργίας». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Φ. Σαράντης, Ι. Ἀποστόλου. Κ. Πετσάλης, Β. Κυρέλλος, Ε, Καρυωτάκης, Μ. Ἀργυρόπουλος, Ι. Τσονταρίδης, Φ. Ζαΐμης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου ἐκτιμήσεως τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῶν κατὰ τὸ ἄρθρ. 2 τοῦ Ν. 4793 καὶ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ κυρωθείσης συμβάσεως ἀποζημιωτέων Ἑλλήνων μὴ ἀνταλλαξίμων κοτοίκων Κωνσταντινουπόλεως,» Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἀσκεπίδης, Φ, Σαράντης, Γ. Βοραζάνης καὶ Π. Λεβαντῆς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου ἐκτιμήσεως τῶν περὶ συσκευῶν στοιχείων κλπ. ἀποζημιωτέων Ἑλλήνων μὴ ἀνταλλαξίμων κατοίκων Κων)πόλεως». Ὁ Βουλευτὴς κ. Ν. Καραμᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Διοικήσεως Δημοσίων Κτημάτων». Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. Καρασεβδᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Ν. 3260 καὶ περὶ ρυθμίσεως τῶν πρὸ τοῦ νόμου τούτου ἐκκρεμῶν διαφορῶν συναλλάγματος». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Βουδούρης καὶ Τ. Ἀναστασίου, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος 1906–1909»

§2Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Μανουηλίδη.

§4Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Μετὰ τὰς ἀνακοινώσεις τῶν συναδέλφων Ροδόπης διὰ τὴν χάλαζαν ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὴν Κομοτινὴν καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτῆς, τηλεγραφήματα ἰδίᾳ ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἕβρου, ἀναγγέλλουν ὅτι διὰ δευτέραν ἐφέτος φορὰν ἐπλημμύρισε ὁ ποταμὸς Ἕβρος κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος φέρει εἰς κίνδυνον καὶ πάλιν ὅλους τοὺς παροχθίους πληθυσμοὺς ἰδιαιτέρως δὲ τὴν περιφέρειαν ἀπὸ τῶν Δικαίων μέχρι τοῦ Σουφλίου. Τηλεγραφήματα ληφθέντα ἐκεῖθεν—καὶ τῶν ὁποίων, ὑποθέτω, ἔχει γνῶσιν καὶ ἡ Κυβέρνησις—ἀναφέρουν ὅτι αἱ ἐκ τῶν πλημμυρῶν μεγάλαι καταστροφαὶ ἀπαιτοῦσι καί τὴν ἰδικήν μας περιουσίαν μεταξὺ τῶν πλημμυροπαθῶν πρὸς πιστοποίησιν τῶν μεγάλων ζημιῶν τῶν παροχθίων καὶ παροχὴν βοηθημάτων. Τὸ ἓν τηλεγράφημα ἀπευθύνεται πρὸς ἡμᾶς ἐξ Ἀλεξανδρουπόλεως, τὸ ἕτερον ἐκ Σουφλίου καὶ τὸ ἄλλο ἐκ Δικαίων. Φαντάζομαι ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὅμοια τηλεγραφήματα ἐπληροφορήθην μάλιστα πρὸ ὀλίγου ὅτι ὁ νομάρχης Ἔβρου διὰ τηλεγραφήματος πρὸς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον ἀνέφερε τὰς κολοσιαίας ζημίας, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον ἐκ τῆς ἐκχηλίσεως τοῦ Ἔβρου ποταμοῦ διὰ δευτέραν φοράν. Βεβαίως λυπούμεθα διὰ τοὺς δοκιμαζομένους πληθυσμούς, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ λυπούμεθα καὶ διὰ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν διότι εὑρίσκεται καθημερινῶς πρὸ ὁμοίας φύσεως δυστυχημάτων, πρὸ ὁμοίας φύσεως καταστροφῶν, αἱ ὁποῖαι καθιστοῦν πραγματικῶς δυσχερεστάτην τὴν θέσιν της ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς παροχῆς βοηθημάτων καὶ τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν κολοσιαίων ζημιῶν αἵτινες ἀπὸ πάσης ἀπόψεως δημιουργοῦνται ἐκ τῶν καταστροφῶν τούτων. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα πρὶν ἀναχωρήσω ἀπόψε ἀκριβῶς διὰ τὰ μέρη αὐτά, νὰ διαβιβάσω ἕν ἐλαφρὸν παράπονον τῶν πληθυσμῶν οὐχὶ βεβαίως δι’ ἔλλειψιν στοργῆς καὶ μέτρων περιθάλψεως, ἀλλὰ δι’ ἔλλειψιν ἑνὸς μέτρου ριζικοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον ἐπηγγέλθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅταν μετέβη ἐπὶ τόπου τῆς μελέτης τῆς καταστάσεως ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε δώση διαταγὰς ἐπανειλημμένως νὰ μελετήσωμεν τὴν κατάστασιν καὶ ἴδωμεν, ἐάν, οὐχὶ βεβαίως πρόκειται νὰ κάμωμεν ἔργα ἀντιπλημμυρικὰ διότι ἡ δαπάνη αὐτῶν ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι κολοσσιαία συνεπάγεται καὶ συνεννοήσεις ἰδιαιτέρας μετὰ τῆς γείτονος ἐπικρατείας, ἀλλὰ νὰ μελετηθῇ ὁ τρόπος κατασκευῆς ἀποχετευτικῶν ἢ ἀποστραγγιστικῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἴσως θὰ εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὸν μετριασμὸν τοῦ κακοῦ. Ἐκ τῆς μελέτης δὲ ταύτης θὰ προκύψῃ καὶ ἕν ἄλλο ἀγαθὸν ἐὰν εἶναι ἀδύνατος οἱανδήποτε τεχνικὴ ἐπέμβασις τότε θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένον τὰ παρόχθια χωρία —ὑπάρχουν δὲ τοιαῦτα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται κατὰ τρόπον περίεργον ἐντὸς τοῦ ποταμοῦ, τοὐλάχιστον νὰ μετακινηθῶσι διὰ νὰ μὴν εὑρισκόμεθα καθημερινῶς πρὸ τοῦ θεάματος ν’ ἀνεγείρωμεν νέους οἰκίσκους, νὰ παρέχωμαι νέα βοηθήματα—νὰ καταστρέφεται δὲ καὶ ἡ συγκομιδὴ ἥτις εὑρίσκεται τόσον πλησίον εἰς τὰ μέρη εἰς τὰ ὁποῖα εὑρίσκεται ἡ καταστοφή.

§5Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἐζήτησα νὰ ἔλθῃ ἕνας μηχανικὸς εἰδικὸς ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν· τὶ γίνεται;

§6Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἡ μετάκλησις αὕτη τοῦ μηχανικοῦ ἐγκατελείφθη. Ἐδόθησαν ὅμως κατ’ ἐπανάληψιν διαταγαὶ καὶ εἰς τὸ τεχνικὸν τμῆμα τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ὅπως μεταβοῦν ἐπὶ τόπου οἱ ἁρμόδιοι καὶ ἐξετάσουν τὴν κατάστασιν. Ἐδημιουργήθη ζήτημα ἁρμοδιότητος τῶν δύο ὑπηρεσιῶν καὶ ὅταν ἤρχισαν αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι νὰ λέγουν ποῖος εἶναι ὁ ἁρμόδιος νὰ μεταβῇ; δὲν μετέβη κανεὶς. Μετέβη ὁ ἕνας, τοῦ ἑνὸς ὑπουργείου ὁ ὁποῖος μετὰ διαμονὴν βραχυτάτην, ἡ ὁποία ἦτο ἀδύνατον νὰ καθορίσῃ τὸν τρόπον τῆς ἐργασίας—διότι πρόκειται περὶ μιᾶς ἐργασίας ἀρκετὰ σοβαρᾶς—ἐπέστρεψε χωρὶς νὰ προσκομίσῃ κανὲν θετικὸν στοιχεῖον. Παρεκάλεσα κατ’ ἐπανάληψιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τοὺς ἀλλάζοντας Ὑπουργοὺς τῆς Συγκοινωνίας—διότι ὁ προκάτοχος μοῦ εἶχεν ὑποσχεθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ὁ νῦν ὑπουργὸς μοῦ εἶπεν ἐπίσης, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Γεωργίας πρὸς καθορισμὸν κοινῆς ἐνεργείας. Τὰ πράγματα ὅμως αὐτά, παρὰ τὴν προσωπικὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν ὀφείλω νὰ τονίσω διότι, μεταβάς, ἐπὶ τόπου ὁ ἴδιος διέταξεν ὅπως τὸ ταχύτερον ἀρχίσῃ ἡ μελέτη, τὰ πράγματα καθυστεροῦν καὶ ὁ ποταμὸς, φαίνεται ἀνυπομονῶν καὶ αὐτός, ἤρχισε νὰ πολλαπλασιάζῃ τοὺς ἐκχειλισμοὺς καὶ τὰς καταστροφάς του. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη περίπτωσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει ἕν ἀντιπλημμυρικὸν ταμεῖον τοπικὸν ἔχει 3½ ἑκατ. δραχ. ἀπόθεμα. Τὸ ἀπόθεμα αὐτὸ μένει λιμνάζον ἐνῷ πρόκειται ἀκριβῶς περὶ ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων καὶ ἔπρεπε νὰ κινηθῇ. Τὸ ταμεῖον τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων μὲ τὰ 3½ ἑκατομ. καὶ μὲ μίαν βοήθειαν τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἀμέσου μελέτης καὶ τῆς κατασκευῆς ἀμέσως ἀποχετευτικῶν καὶ ἀποστραγγιστικῶν ἔργων διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι πρόθυμοι καὶ οἱ πληθυσμοὶ νὰ ἐργασθοῦν καὶ διὰ τὰ ὁποῖα λείπει μόνον ἡ μελέτη καὶ ἡ κινητήριος δύναμις ἡ Κρατική. Ἤθελα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, θὰ μεταφέρω βεβαίως ὁλόκληρον τὴν συμπάθειάν της, τὴν ὁποίαν προεξοφλῶ πρὸς τοὺς πληθυσμοὺς κατὰ τὴν ἀποψινὴν ἀναχώρησίν μου. Εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ σταλοῦν βοηθήματα καὶ ἀρωγαὶ—ἤδη ἐκινήθησαν τὰ Κυβερνητικὰ ὄργανα—ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα κατὰ τρόπον ριζικώτερον. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταφέρωμεν εἰς εἰς τοὺς πληθυσμοὺς θετικὰς διαβεβαιώσεις, ὅτι θ’ ἀρχίσῃ μία μελέτη ἐπιστημονικὴ καὶ εἰς τεχνικὴ τῆς καταστάσεως. Ἐκ τῆς μελέτης αὐτῆς θὰ ἐξακριβωθῇ ἐὰν δύναται νὰ γίνῃ τίποτε τεχνικῶς ἢ ἐὰν δὲν δύναται νὰ γίνῃ τίποτε, τοὐλάχιστον οἱ πληθυσμοὶ οἱ παρόχθιοι θὰ κατορθωθῇ, συστάσει καὶ ἡμῶν, νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς ἑστίας των καὶ μεταβοῦν εἰς μέρη ἀσφαλέστερα, εἰς μέρη τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τόσον πλησίον τῶν κινδύνων οἵτινες πολλαπλασιάζονται ἐκεῖ καθημερινῶς. Ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως θὰ ἤθελα ν’ ἀκούσω μερικὰς λέξεις ἀπὸ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας νὰ μεταφέρω εἰς τόπον τῆς καταστροφῆς, διότι αἱ λέξεις αὐταὶ θὰ εἶναι πολυτιμώτεραι ἀπὸ οἱανδήποτε προσωρινὴν ἀρωγὴν ἐκ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένουν τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ. Τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἀποστέλλονται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν θίγουν καὶ ἕτερον ζητήματα πολὺ σοβαρόν. Ἀτυχῶς αὐτὴν τὴν φορὰν ἡ πλημμύρα ἦλθεν εἰς ἐποχὴν λίαν ἀκατάλληλον σχετικῶς μὲ τὴν παραγωγὴν τῶν σκωλήκων τῆς σηροτροφίας, διότι αἱ περιφέρειαι ἀκριβῶς, αἱ ὁποῖαι πλήττονται εἶναι σηροτροφικαὶ καὶ τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Νομάρχου ἀναφέρει περὶ λέμβων καὶ ἄλλων μέσων, τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται διὰ τὴν μεταφορὰν τῆς σηροτροφίας. Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν τὸ κακὸν ἐγένετο εἰς ἄλλην πλευρὰν τοῦ ποταμοῦ καὶ αὐτὸ εἶναι ἀρκετὰ ἐνδεικτικὸν ὅτι ἔχομεν διαρκῶς μεταλλαγὰς τῶν ἐκβολῶν πλέον τοῦ ποταμοῦ, ὁ ὁποῖος φαίνεται ὅτι ἔχει ἀφηνιάσῃ κυριολεκτικῶς, διότι ἐνῷ προηγουμένως τὸν χειμῶνα ἔχωμεν τὰς καταστροφὰς εἰς...... καὶ. ...... τελευταίως, τὰς εἴχομεν εἰς τὸ. ὅπου μετέβην μετὰ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τοῦ Πολιτικοῦ γραφείου. Αὐτὴν τὴν φορὰν συνέβησαν πέριξ τῶν Λαβάρων καὶ τῆς Μούδρας δύο περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδοκιμάσθησαν κατὰ τὰ γραφόμενα καὶ τηλεγραφούμενα περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλην φοράν. Οἱ δοκιμαζόμενοι μεταξὺ τῶν ἄλλων ζητοῦν ὅπως γίνῃ ἔναρξις ἀμέσως τοῦ ὁδικοῦ δικτύου μεταξὺ Λαβάρων καὶ Μούδρας περὶ τῶν ὁποίων γνωρίζει τὸ ὑπουργεῖον σας, οὕτως ὥστε εἰς προσωρινῶν βοηθημάτων νὰ μεριμνήσωμεν πλέον ἐμπράκτως περὶ τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν.

§7Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ εἴπω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. βουλευτὴν ὅτι θὰ κάμωμεν ὅτι μποροῦμεν. Θὰ παρετήρησεν ἄλλωστε τὰς συνεννοήσεις μου μετὰ τῶν συναδέλφων μου καθ’ ἣν ὥραν ὡμίλει, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν μποροῦμεν διὰ προσωρινῶν ἔργων νὰ προστατεύσωμεν τὰ χωρία αὐτά, διότι ἄλλως πρέπει νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τῆς μεταφορᾶς των, διότι περὶ διαρρυθμίσεως τῆς κοίτης τῶν ποταμῶν δὲν δύναται νὰ γίνῃ σκέψις. Τώρα συνεννοήθην μὲ τὸν συνάδελφόν μου, ἐφ’ ὅσον δὲ πρόκειται περὶ ὁδοῦ, ἡ ὁποία περιλαμβάνεται εἰς τὸ πρόγραμμα μποροῦμεν νὰ διατάξωμεν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου.

§8Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Θὰ μεταφέρω τὰς βεβαιώσεις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς πληθυσμοὺς αὐτούς.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Τσεριώνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου Πηνειωτῶν Ἀμαλιάδος περὶ συμπληρώσεως τῆς ὁδοῦ Χαρβάτι —Σιμόπουλο.

§10Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Ἀπὸ τοῦ 1930 ἀπεφασίσθη ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Χαρβάτι ἕως Σιμόπουλο. Ἡ ὁδὸς αὐτὴ θὰ ἐξυπηρετήσῃ ἀσφαλῶς ὁλόκληρον τὸν Δῆμον Πηνείων, ἀλλὰ καὶ ὀρεινὰ τμήματα τῆς Ἠλείας καὶ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Μολονότι τὸ μῆκος τῆς ὁδοῦ ταύτης δὲν ὑπερβαίνει τὰ 20 χιλιόμετρα, καὶ ἡ κατασκευὴ δὲν ὑπερβαίνει κατὰ χιλιόμετρον τὰς 300–400.000 δραχμῶν, ἐν τούτοις μέχρι σήμερον δὲν κατεσκευάσθησαν παρὰ μόνον 6 χιλιόμετρα. Διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ὁδοῦ ταύτης οἱ κάτοικοι διαμαρτύρονται, διότι εὑρίσκονται εἰς πολὺ δυσχερῆ θέσιν, καθ’ ὅσον ὁλόκληρον τὸν χειμῶνα εὑρίσκονται ἐν ἀποκλεισμῷ. Παραπονοῦνται δὲ διότι ἐν τῷ μεταξὺ κατεσκευάσθησαν ἄλλοι δρόμοι ὀλιγωτέρας χρησιμότητος καὶ ἀμφιβόλου στερεότητος, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐκόστισαν καὶ κοστίζουν 4.000.000 κατὰ χιλιόμετρον. Πρὸ μηνῶν, ὅταν ἐνέσκηψεν ἐν Ἠλείᾳ ἡ θεομηνία τοῦ πάγου, ἀπεφασίσθη πρὸς ἀνακούφισιν τῶν παθόντων ἡ ἐνίσχυσις τῶν διατεθέντων ποσῶν διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν καὶ ἐθνικὴν ὁδοποιΐαν. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως ἐξετάσῃ τὴν σπουδαιότητα τοῦ δρόμου αὐτοῦ, καὶ πραγματοποιήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν ἐκείνην χορηγῶν τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ ἀποπεράτωσιν τοῦ δρόμου αὐτοῦ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου,

§12Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφοράν.

§13Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐὰν πρόκειται περὶ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ, ἐδόθησαν αἱ ἀπαιτούμεναι πιστώσεις καὶ θὰ ληφθῇ πρόνοια.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Κων. Καραβέλα περὶ παροχῆς συντάξεως.

§15Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἡ αἴτησις τοῦ ἐν πολέμῳ παθόντος Κωνστ. Καραδέλα περὶ παροχῆς συντάξεως, παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐν τῇ ἀποφάσει της, λέγει ὅτι ὄντως οὗτος πάσχει ἀπὸ μετατραυματικὴν ἰσχυαλγίαν, ταὐτοχρόνως δὲ ἡ πληγὴ ἀνοίγει ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν καὶ πυορροεῖ. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἀσθένεια αὐτὴ δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ σχετικὸν διάταγμα, ὁ δυστυχὴς αὐτὸς δὲν μπορεῖ νὰ εὕρῃ μίαν προστασίαν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας, εἰ δυνατόν, τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν τὸν δυστυχῆ.

§16Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ προσπαθήσωμεν νὰ κάμωμεν ὅτι μπορέσωμεν.

§17Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἔχω καὶ μίαν ἄλλην ἀναφοράν. Τὸ ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν διὰ τοῦ 9ου συντάγματος πεζικοῦ τῶν Καλαμῶν, κατέλαβεν ὅλως αὐθαιρέτως καὶ παρανόμως τὸ κτῆμα τοῦ Ἕλληνος πολίτου Π. Νικολοπούλου, συγκείμενον ἐξ 70 στρεμμάτων καὶ τὸ μετέβαλε εἰς πεδίον ἀσκήσεων, πεδίον βολῆς καὶ πεδίον βοσκῆς. Αὐτὸ ἔγινε τὸν Αὔγουστον τοῦ 1927. Κατὰ τὸ 1929 τὸ αὐτὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, προέβη εἰς ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν 40.600 τετραγωνικῶν μέτρων ἐκ τῶν 70 στρεμμάτων. Παρ’ ὅλας ὅμως τὰς διαμαρτυρίας τοῦ ἰδιοκτήτου, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ἀποζημιωθῇ συμφώνως πρὸς τὸ 19ον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, παρῆλθον τόσα χρόνια καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ τοῦ κατέχουν ὅλα τὰ στρέμματα καὶ τὰ 70 χωρὶς καμμίαν ἀποζημίωσιν. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὑπέβαλεν ἐπανειλημμένως ἀναφορὰς καὶ προσφυγάς, ἐπὶ τέλους δὲ προσπαθεῖ διὰ τῆς Βουλῆς νὰ εὕρῃ τὸ δίκαιόν του. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀποκαρδιωτικὸν διὰ τὸν Ἕλληνα πολίτην, τὸν φορολογούμενον, νὰ πηγαίνῃ εἰς τὴν φυλακήν, διότι χρεωστεῖ εἰς τὸ δημόσιον, καὶ ταὐτοχρόνως τὸ δημόσιον νὰ καταστρέφῃ τὴν περιουσίαν του καὶ νὰ ζητῇ νὰ φορολογήσῃ καὶ τὴν καταστροφὴν ἀκόμη τὴν ὁποίαν προξενεῖ. Παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας τὴν σχετικὴν ἀναφοράν.

§18Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν συνεταιρισμῶν πωλήσεως χόρτου κτηνῶν.

§20Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ἐν τῇ γενικωτέρᾳ μερίμνῃ τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ διατάξῃ τηλεγραφικῶς τήν μεραρχίαν Ἰωαννίνων νὰ προμηθευθῇ τὸ χόρτον διὰ τὰ κτήνη τῆς μεραρχίας ἀπὸ τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμοὺς ἀπ’ εὐθείας. Ὄντως ἡ μεραρχία ὑπέβαλε προτάσεις τῶν συνεταιρισμῶν, ζητούντων 1,80 τὴν ὀκάν, ἐνῷ ἡ μεραρχία ἐπρότεινε νὰ ὁρισθῇ ἡ τιμὴ εἰς 1.50 κατ’ ὀκάν. Σημειωτέον ὅτι πέρυσιν ὁπότε ἡ παραγωγὴ τοῦ χόρτου ἦτο ἀφθονωτέρα τῆς ἐφετεινῆς ἡ μέση τιμὴ ἀσφαλῶς ἐκ μέρους τῆς μεραρχίας Ἰωαννίνων ὑπῆρξε 1,60–1,50 κατ’ ὀκᾶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὁρίζει δι’ ἐφέτος τὴν τιμήν τῆς 1,40 ἥτις εἶναι πάρα πολὺ χαμηλὴ ἐν συγκρίσει καὶ πρὸς τὴν παραγωγὴν ἡ ὁποία βαίνει ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ καταστρεφομένη, Οἱ παραγωγοὶ ζητοῦν νὰ γίνῃ 2,60. Θὰ παρακαλέσω ὅπως ἀκολουθῶν τὴν μέχρι τοῦδε γενικὴν τροπὴν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῶν ἀγροτῶν νὰ φανῇ ἐλαστικότερος ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, δεδομένου ὅτι ἡ μεταφορὰ χόρτου ἄλλοτε δὲν ἐστήχιζε μίαν δραχμὴν κατ’ ὀκᾶν ὡς σήμερον.

§21Π. ΦΛΩΡΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, διότι πρόκειται περὶ χόρτου ἐξαιρετικῆς ποιότητος ἀρδευομένου ἀπὸ τὰ νερὰ τῆς λίμνης. Εἶναι χόρτο θαυμάσιο σἄν μετάξι. Τὰ λειβάδια εἰς τὰ ὁποῖα παράγεται τὸ χόρτο τοῦτο ἔχουν τοιαύτην ἀπορροφητικὴν δύναμιν, ὥστε ζῶα ἑτοιμοθάνατα ἅμα τὰ ἀφήσῃς 10 ἡμέρας ἐκεῖ γίνονται τετράπαχα.

§22Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε νὰ μοῦ σταλλῇ ἡ ἀναφορὰ διὰ νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς γενικῆς συνελεύσεως Μακεδονομάχων Βόλου.

§24Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ κ. Πρόεδρε ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Οἱ Μακεδονομάχοι παρακαλοῦν ὅπως τὸ Κράτος ἐμπράκτως ἐνισχύσῃ αὐτούς.

§25Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀρκετὰ σοβαρόν, καὶ χρήζει ἐξετάσεως. Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα. Πολλοὶ Μακεδονομάχοι ζητοῦν τὴν ὑλικὴν ὑποστήριξιν τοῦ Κράτους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν ἠθικῆς ἀμοιβῆς διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσῃ ὅλας τὰς ἀξιώσεις τινὲς τῶν ὁποίων εἶναι ὑπερβολικαί. Ἐπὶ τοῦ παρόντος διὰ νὰ μὴ προεξοφλήσω τὸ μέλλον, δὲν δύναται νὰ γίνῃ τίποτα.

§26Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἄλλως τε θὰ λάβωμεν ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ νὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀντιλήψεις μας.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Εὐηνοχωρίου.

§28Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ἡ ὁποία εἶναι σχετικὴ μὲ τὸν ἀγροτικὸν νόμον, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀποσταλλῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαχαίρας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Πανπειραϊκῆς Ἑνώσεως.

§30Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῆς Πανπειραϊκῆς Ἑνώσεως, θίγει ἕν ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ ζωτικὸν διὰ τὸν Πειραιᾶ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνίας καὶ τοὺς ἄλλους ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι προΐστανται τοῦ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς. Παραπονοῦνται οἱ ἐπαγγελματίαι Πειραιῶς, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ποὺ ἐδόθη διαταγὴ καὶ μεθορμήσθησαν τὰ πλοῖα αἱ εἰσπράξεις των ἠλαττώθησαν κατὰ 70%. Ἐπειδὴ ἰσχυρίζονται ἐν τῇ ἀναφορᾷ των, ὅτι δύναται νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἐξοικονομίσεως τῶν ἀπόψεων αὐτῶν καὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν ἵνα καλέσῃ μίαν ἐπιτροπὴν πρὸς λύσιν τοῦ ζητήματος, καὶ πρὸς συμβιβασμὸν τῶν ἀπόψεων τῶν δύο μερῶν.

§31Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔλαβον γνῶσιν τῆς κινήσεως ἡ ὁποία γίνεται ἐκ μέρους τῶν ἐπαγγελματιῶν. Δὲν ἀρνοῦμαι νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ὁ Ὀργανισμὸς Λιμένος Πειραιῶς φρονεῖ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως, καὶ ἐκ πρώτης ὄψεως σκέπτεται ὡς ἑξῆς: ἐξηγήσατέ μου ἡ προσόρμισις τῶν πλοίων εἰς τὸν λιμένα τῶν Ἁλῶν τίνα ἄλλον δύναται νὰ ζημιώσῃ, παρὰ μόνον τὰ καφφενεῖα εἰς τὰ ὁποῖα ἦτο φυσικὸν οἱ μέλλοντες νὰ ἐπιβιβασθοῦν τῶν πλοίων ἢ νὰ ἐξέλθουν ἐξ αὐτῶν, νὰ πηγαίνουν νὰ πάρουν ἕνα καφφὲ ἢ ἕνα λουκούμι.

§32Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Καὶ τοὺς ἐπαγγελματίας ζημιώνει κ. Πρόεδρε.

§33Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ παρακαλῶ τοὺς ἐπαγγελματίας;

§34Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ἀτμόπλοια τῆς Ἀκτοπλοΐας προσήραζον εἰς τὴν ἀκτὴν Τζελέπη, οἱ ἐπιβάται ἐπήγαιναν καὶ ἐψώνιζον ἀπὸ τὰ διάφορα καταστήματα, ἐνῶ σήμερον ἐξέρχονται ἀπὸ τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμὸν, καὶ εἰσέρχονται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὰ πλοῖα.

§35Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ὁ Ὀργανισμὸς Λιμένος Πειραιῶς μεταξὺ τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν, περιλαμβάνει καὶ τὴν κατασκευὴν κρηπιδωμάτων εἰς τὴν ἀκτὴν Τζελέπη.

§36Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἠμποροῦν νὰ γίνουν τμηματικῶς τὰ κρηπιδώματα.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔλαβον ἤδη γνῶσιν τῆς κινήσεως ἥτις γίνεται ἐκ μέρους τῶν ἐπαγγελματιῶν Πειραιῶς καὶ τῶν παραπόνων αὐτῶν κατὰ τοῦ μέτρου τῆς μὴ προσαράξεως τῶν ἀτμοπλοίων τῆς ἀκτοπλοΐας εἰς τὴν ἀκτὴν Τζελέπη. Ἀλλ’ ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ Λιμένος, φρονεῖ ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ἄλλως. Καί ἐκ πρώτης ὄψεως σκέπτομαι, ὅτι διὰ τῆς μεταθέσεως τῶν ἀτμοπλοίων αὐτῶν εἰς τὸν λιμένα τῶν Ἁλῶν, τὶ ἄλλο δύναται νὰ ζημιώσῃ τὴν κίνησιν τοῦ λιμένος Πειραιῶς παρὰ μόνον τὰ καφφενεῖα τὰ παρὰ τὴν ἀκτὴν Τζελέπη, εἰς τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ πηγαίνουν οἱ ταξειδιῶται νὰ πάρουν ἕνα καφφὲ ἢ ἕνα οὖζο.

§38Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ὅλοι οἱ ἐπαγγελματίαι κ. Πρόεδρε ζημιοῦνται.

§39Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον τὰ πλοῖα προσωρμίζοντο εἰς τὴν ἀκτὴν Τζελέπη, μεταβαίνοντες οἱ ταξειδιῶται ἐκεῖ, διήρχοντο ἀπὸ τὰ διάφορα ἐμπορικὰ καταστήματα καὶ ἐψώνιζαν, ἐνῶ σήμερον ἐξέρχονται ἀπὸ τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμὸν καὶ μεταβαίνουν ἀπ’ εὐθείας ἀπέναντι καὶ ἐπιβιβάζονται εἰς τὰ πλοῖα τὰ προσωρμισμένα εἰς τὸν λιμένα τῶν Ἁλῶν.

§40Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ διευθέτησις τοῦ λιμένος Πειραιῶς, ἡ διοργάνωσις τοῦ λιμένος περιλαμβάνει καὶ τὴν κατασκευὴν κριπηδωμάτων εἰς τὴν ἀκτὴν Τζελέπη. Πῶς λοιπὸν δύναται νὰ γείνῃ αὐτὸ τό πρᾶγμα, ἐφ’ ὅσον παραμένουν ἐκεῖ τὰ ἀτμόπλοια τῆς ἀκτοπλοΐας.

§41Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Τὰ κριπηδώματα αὐτὰ δύνανται νὰ γείνουν τμηματικῶς.

§42Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Αὔριον ἢ μεθαύριον, κ. Πρόεδρε, θὰ δημοσιευθῇ μελέτη μου σχετικὴ μὲ τὴν πλεύρισιν τῶν σκαφῶν τῆς ἀκτοπλοΐας. Ἐὰν θέλετε νὰ λάβητε γνῶσιν αὐτῆς, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὴν ἀναγνώσητε.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιθυμῶ νὰ κάμω μίαν δήλωσιν ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς πλευρίσεως τῶν πλοίων εἰς τὸν λιμένα τῶν Ἁλῶν. Ἐὰν τὸ γενικὸν συμφέρον ἐπιβάλει νὰ μείνουν τὰ πλοῖα τῆς ἀκτοπλοΐας ἐκεῖ ποὺ εἶναι τώρα, θὰ ἐπικρατήσῃ τὸ κοινὸν συμφέρον ἔστω καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ζητήματος ὅτι ἐπέρχεται ζημία εἰς ὡρισμένην τάξιν πολιτῶν. Διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτευχθῇ πρόοδος μεγάλη εἰς μίαν πόλιν ἐὰν ἀδιαφορήσωμεν διὰ τὸ γενικὸν συμφέρον ἵνα μὴ ἐπέλθῃ ἡ ζημία εἰς 100 ἢ 200 πρόσωπα, καθ’ ὅσον ἰσχυρίζομαι ὅτι ἡ ἐξέλιξις τῶν ἔργων αὐτῶν τοῦ Πειραιῶς γενικῶς θὰ ἀποβῇ εἰς μεγάλην εὐεργεσίαν τῆς χώρας. Ἐὰν δὲν θελήσετε νὰ κάμωμεν τὰ ἔργα αὐτὰ τότε θυσιάζομεν τὸ μέλλον τῆς πόλεως. Θὰ ἀδιαφορήσω ἐντελῶς χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς πόλεως διὰ τὰς ψήφους τὰς ὁποίας θὰ χάσω ἐφ’ ὅσον δὲν πρέπει χάριν τῶν ὀλίγων ζημιουμένων νὰ παρακολουθῇ μία πρόοδος ἥτις μεγάλως θέλει συντελέσει εἰς τὴν εὐεργετικὴν κίνησιν τῆς πόλεως τοῦ Πειραιῶς.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς καταστραφέντων ἐκ τοῦ πάγου ἀμπελοκτημόνων Ἠλείας τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀναστασίου.

§45Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει κ. Πρόεδρε ἄμεσον ἀντίληψιν τῆς καταστάσεως τῶν ἀμπελοκτημόνων Ἠλείας οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν τελείως ἐκ τοῦ πάγου. Ἐνῷ ἄλλοι παθόντες θὰ ἀποζημιωθοῦν ὁπωσδήποτε, οἱ ἀμπελοκτήμονες δὲν θὰ τύχουν οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως, διότι δὲν ὑπάρχει δι’ αὐτοὺς ταμεῖον ἀσφαλείας. Δίκαιον λοιπὸν εἶναι νὰ ἐκπληρωθῇ ὁ πόθος των ὅπως συσταθῇ ταμεῖον αὐτασφαλείας καὶ τῶν ἀμπελοκτημόνων ἀφοῦ μάλιστα διὰ τῆς συστάσεως ταμείου τοιούτου δὲν ἔχει νὰ ἐπιβαρυνθῇ παντάπασιν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους καθ’ ὅσον τοῦτο θὰ γίνῃ διὰ φορολογίας αὐτῶν τῶν ἰδίων. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ σχετικὸν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς παραγωγούς.

§46Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶχον λάβει ἐγὼ τὴν πρωτοδουλίαν νὰ παρουσιάσω εἰς τὸ Οἰνικὸν συνέδριον καὶ ἐζήτησα τότε νὰ ἀσχοληθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὸ συνέδριον σοβαρῶς καὶ ἂν ἐξεύρισκεν μίαν λύσιν αὐτασφαλίσεων, ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑπέβαλεν σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἀλλὰ τί πλέον τούτου δύναται νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις; Νὰ προβῇ εἰς ἀποζημιώσεις; Εἶναι ἀδύνατον. Ἂν ἡ λύσις, ἡ ὁποία θὰ ἐξευρεθῇ βασίζεται ἐπὶ φορολογίας τῶν ἀμπελουργῶν, τότε τὴν φορολογίαν αὐτὴν δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐμφανίσῃ εἰς τὰ Νομοθετικὰ Σώματα ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν δὲν γείνῃ ἀποδεκτὴ ἐκ τῶν προτέρων ἀπ’ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θὰ βαρύνῃ.

§47Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. Ροδόπουλος ἐδήλωσεν ἤδη ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι συμφωνεῖ, εἶναι δὲ σύμφωνοι καὶ οἱ ἀμπελουργοὶ τῆς Θεσσαλίας εἰς ὅλα.

§48Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ ἀμπελουργοὶ οἱ μὴ πληγέντες ἐκ τῆς θεομηνίας εἶναι περισσότεροι ἀπὸ τοὺς πληγέντας καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ εἶναι ἐντελῶς καθορισμένον ἐκ τῶν προτέρων ὅτι θὰ ἀποδεχθοῦν δι’ ἰδίας ἐπιβαρύνσεως νὰ συνεισφέρουν ὑπὲρ τῶν πληγέντων.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἄλλαι ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος Νόμου περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου καὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀμέσου ἐκδικάσεως πλημμελημάτων τινῶν ἐπ’ αὐτοφώρῳ καὶ ἐπὶ τῶν ὑφ’ ἑνὸς δικαστοῦ ἐκδικαζομένων πλημμελημάτων».

§51Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κατά λάθος περιελήφθη μία παράγραφος, ἡ ὁποία πρέπει ν’ ἀπαλλειφθῇ.

§52Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνητε εἰς τὴν διάταξιν περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος τῶν μονομελῶν Δικαστηρίων. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι δὲν εἶμαι ἐναντίον τοῦ θεσμοῦ τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν ἔχομεν δεδομένα περὶ τῆς ἀπολύτου ἐπιτυχίας τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἀνετέθη εἰς Πρωτοδίκας ὁ θεσμὸς αὐτὸς δὲν θ’ ἀποδίδῃ τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Ἐπὶ πλέον νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ προστεθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἐδαφίου 3 διὰ τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται ἡ παράστασις τῶν δικολάβων, διότι ὑπάρχουν Πταισματοδικεῖα εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουν δικηγόροι.

§53Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 3, διότι ἄλλως καταστρέφεται μία ὁλόκληρος τάξις ἀνθρώπων. Ἐκτὸς τούτου δὲν ὑπάρχουν δικηγόροι ἐκεῖ. Ποῖος θὰ προστατεύσῃ ἑπομένως τοὺς πολίτας;

§54Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Ὑπάρχει σωρεία δικηγόρων.

§55Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ μονομελῶν Πλημμελειοδικείων ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ κάμῃ ἕνα καθῆκον, διότι πρόκειται περὶ θεσμοῦ ὁ ὁποῖος κατ’ ἐξοχὴν ἐπέτυχεν καὶ ἀπέδωκεν ἀγαθώτατα ἀποτελέσματα κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν, ὁμολογίαν ἡ ὁποία γίνεται καὶ ἀπὸ μέρους τῶν δικαστῶν καὶ ἀπὸ μέρους τῶν δικαζομένων καὶ ἀπὸ μέρους ἰδίως τῶν λαϊκῶν πληθυσμῶν, ἰδίως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἀτυχίαν νὰ μὴν ἔχουν εἰς τήν Πρωτεύουσαν τῶν ἐπαρχιῶν των Πρωτοδικεῖον. Πρέπει δὲ νὰ σημειώσωμεν ὅτι ἐκ τῶν 140 ἐπαρχιῶν αἱ ὁποῖαι ἀπαρτίζουν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος αἱ 90 στεροῦνται Πρωτοδικείου εἰς τὰς Πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν. Ἑπομένως εἶναι βαθύτατα εὐγνώμονες πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν θεσμὸν αὐτόν. Καὶ ἡ ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπή, διαφωνοῦντος μόνον τοῦ κατελθόντος ἀπὸ τοῦ βήματος κ. συναδέλφου, ὁμοφώνως ἐζήτησεν νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἁρμοδιότης τῶν μονομελῶν καὶ ἐπὶ Πλημμελημάτων τιμωρουμένων μὲ ποινὴν φυλακίσεως ἑνὸς ἔτους. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐν τῇ ἀξιεπαίνω μερίμνῃ τοῦ πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ θεσμοῦ ἀπεδέχθη τὴν τροπολογίαν αὐτὴν κατὰ μέγα μέρος, ὑποστηρίξας νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων τὰ μέχρι ποινῆς φυλακίσεως τιμωρούμενα πλημμελήματα πλὴν 5 ἕως 6 πλημμελημάτων μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸ πλημμέλημα τῆς τοκογλυφίας. Ἐπ’ αὐτοῦ ὅμως, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε κάμει μίαν δήλωσιν ἡ ὁποία εὐγνωμόνως ἀπήχησεν εἰς τὸν Λαὸν ὅτι τὴν τοκογλυφίαν πρέπει νὰ τὴν εἰσαγάγωμεν εἰς τὰ μονομελῆ διὰ νὰ τιμωρεῖται ἀποτελεσματικώτερα.

§56ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατὰ κανόνα δικάζει ὁ Εἰρηνοδίκης.

§57Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Νὰ δικάσουν τὴν τοκογλυφίαν οἱ Εἰρηνοδίκαι;

§58Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκοῦτε ἐδῶ λέγει ὁ συνάδελφός μου. (ἀναγινώσκει).

§59Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ὄπως τὸ ἔχει διατυπώσει ὁ κ. ὑπουργὸς νομίζω ὅτι κανονίζεται καλὰ τὸ ζήτημα διότι λέγει ὅτι πρὸς ἐκδίκασιν τῶν... (ἀναγινώσκει).

§60Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Τὶ θὰ εἰπῇ «ἀπόλυτα κωλύματα». Ἕνα κώλυμα πάντοτε ἐξευρίσκεται. Εἶναι δίκαιον οἱ Πταισματοδίκαι νὰ δικάζουν ὑποθέσεις αἱ ὁποῖαι ἐπισύρουν ποινὰς φυλακίσεως μέχρι ἑνὸς ἔτους;

§61Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ ἔφεσις ὅμως παρουσιάζει ἀρκετὴν ἐγγύησιν. Καὶ ταχύτης αὐτῆς τῆς διαδικασίας τῶν μονομελῶν εἶναι καὶ διὰ τοὺς μάρτυρας εὐεργετική.

§62Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Δὲν ἔχουν πάντοτε ἔφεσιν.

§63Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πολλοὶ Εἰρηνοδίκαι εἶναι καλλίτεροι ἀπὸ πολλοὺς πρωτοδίκας.

§64Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ δικαστοῦ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως τροπολογεῖται θὰ εἶναι ἐπαρκὲς, διότι ἁρμόδιον θὰ εἶναι τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ ἐν περιπτώσει ἀπολύτου κωλύματος βεβαιουμένου ἐπισήμως καὶ κατὰ τρόπον ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως, τότε μόνον ἠμπορεῖ νὰ πάῃ εἰς τοὺς Πταισματοδίκας. Ἀλλὰ καὶ ὅπου ἐχρησιμοποιήθησαν Πταισματοδῖκαι δὲν ἠκούσθησαν, κ. Πρόεδρε, παράπονα ὡρισμένα.

§65Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Τὶ λέγετε, κ. συνάδελφε.

§66Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Εἴπατέ μου ἕνα παράπονον.

§67Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Χίλια, ὄχι ἕνα.

§68Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Μάλιστα, εἴμεθα σύμφωνοι.

§69Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἐζήτησα ἀπὸ τοὺς διαφόρους δικαστικοὺς πληροφορίας, ἐζήτησα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης πληροφορίας, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κόσμον ὅλον πληροφορίας καὶ ἐπῆρα μίαν ἀπάντησιν ὅ,τι ὁ θεσμὸς αὐτὸς ἐπέτυχεν, ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς εἶναι θεσμὸς ἄριστος, ἐνδιαφέρει δὲ 90 Ἐπαρχίας τοῦ Κράτους εἰς τὰς ὁποίας καθιστᾷ τὴν δικαιοσύνην ταχεῖαν, προσιτὴν καὶ ὀλιγοδάπανον, κύριε Πρόεδρε, καθὼς καὶ ἀκριβοδικαίαν, διότι ὁ δικαστὴς εἶναι ἐγγὺς πρὸς τὰ πρόσωπα καὶ πρὸς τὰ πράγματα καὶ ἑπομένως ἔχομεν τὴν δικαιοσύνην ὀρθότερον ἀπονεμομένην τῆς μέχρι σήμερον. Πάντως δὲ ἔχομεν δικαιοσύνην ταχεῖαν, ὀλιγοδάπανον καὶ προσιτήν. Εἶναι ἕνα εὐεργέτημα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν παντὶ τρόπῳ καὶ πάσῃ θυσίᾳ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ὑπάρχῃ κἄτι τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ δικάζηται ταχέως καὶ αὐστηρότατα εἶναι τὸ ἀδίκημα τῆς τοκογλυφίας τὸ ὁποῖον ὀργιάζει κυριολεκτικῶς εἰς τὴν ὕπαιθρον ἰδίᾳ χώραν. Ἔχω πρόσφατον παράδειγμα ἐπιστολὴν φίλου μου τὴν ὁποίαν ἀπὸ εὐγένειαν δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀναγνώσω. Ἡ ἐπιστολὴ αὕτη λέγει ὅτι ἕνας συγγενής του ἐδανείσθη 20,000 δραχ. καὶ ὑπεχρεώθη νὰ ὑπογράψῃ συμβόλαιον ὅτι ἐδανείσθη 40,000 δραχ. καὶ διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ δανειστής του δι’ αὐτὰς τὰς 40.000 δραχ. τοῦ ἔδωσε ὁλόκληρον τὴν περιουσίαν του ἐπὶ ἐξωνήσει ἀξίας 300.000 δραχ. καὶ ἂν δὲν πληρώσει τὰς 40.000 δραχ. θὰ χάσῃ.

§70Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μᾶς παρεπονέθησαν ὅτι ὑπάρχουν μηνύσεις τοκογλυφίας αἱ ὁποῖαι δὲν ἐκδικάζονται ταχέως. Ἐπῆγα ἀμέσως εἰς τὸν Εἰσαγγελέα ὅπου εἶδον ὅτι οὐδεμία μήνυσις ἐκκρεμεῖ. Φαίνεται ὅμως ὅτι δὲν εἶναι σύνηθες νὰ ὑπὸ βάλλωνται μηνήσεις τοιαῦται ἀλλὰ ὅσας ὑποβάλλονται ἐκδικάζονται ταχέως.

§71Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀναφέρατε ἕνα παράδειγμα ἐδανείσθη κἄποιος 20.000 δραχ. καὶ ὑπέγραψε διὰ 40.000 δραχ. ἔδωσε δὲ ἐπὶ ἐξωνήσει ἕνα κτῆμα ἀξίας 300 χιλ. δραχ. ὅλην αὐτὴν τὴν δουλειὰ λοιπὸν νομίζετε ὅτι μποροῦμεν νὰ τὴν ἐναθέσωμεν εἰς ἕνα Εἰρηνοδίκην;

§72Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀφοῦ εἶχε τὴν τιμὴν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία της περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος τῶν Πλημμελειοδικείων ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλῃ τὴν γνώμην ὅπως προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν σύστασιν μονομελῶν Πρωτοδικείων ἐφ’ ὅσον πρόκειται ν’ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτὰ ὑποθέσεις ἁπλουστάτας ὅπως εἶναι τῆς ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίας, δηλαδὴ ἐπικυρώσεις διασκεμμάτων, διορισμοὶ ἐπιτρόπων, σφραγίσεις κ.τ.λ. Ἐπίσης ἠμποροῦμεν ν’ ἀναθέσωμεν τὰς ὑποθέσεις περὶ νομῆς. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι τὰς ὑποθέσεις περὶ νομῆς τὰς χειρίζεται ὁ Εἰρηνοδίκης. Ἀλλ’ ἐπιπροσθέτως ἐκτὸς τῆς περὶ νομῆς ἀγωγῆς ἔχομεν τὴν ἀγωγὴν περὶ κυριότητος καὶ ἑπομένως δύναται ὁ ἀδικηθεὶς νὰ εὕρῃ τὸ δίκαιόν του διὰ τῆς ἀγωγῆς. Ἔπειτα ἠμποροῦμε νὰ ἀναθέσουμε τὰς ἀγωγὰς τὰς στηριζομένας εἰς ἐπίσημα ἔγγραφα εἰς συμβόλαια.....

§73Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἠξεύρετε ὅτι γίνεται μελέτη ἀναθεωρήσεως τῆς πολιτικῆς δικονομίας.

§74Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Τὸ ἠξεύρω ἀλλὰ αἱ μελέται αὐταὶ εἶναι βραδύταται. Ἠμποροῦμε τώρα νὰ τὸ κάνωμεν.

§75Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγὼ εἶχα νὰ παρακαλέσω ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δικολάβους νὰ μὴ τοὺς ἀποκλείσετε τοῦ μέτρου αὐτοῦ.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος.

§77Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὁ νόμος 3998 ἔδωκε θαυμάσια ἀποτελέσματα. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης εἶναι τὸ ἑξῆς, νὰ ὑποχρεοῦνται οἱ Πρωτοδῖκαι νὰ μεταβαίνουν εἰς τὰς ἕδρας τῶν Πρωτευουσῶν τῶν ἐπαρχιῶν, νὰ δικάζουν τὰ πλημμελήματα, διότι ἔχομεν περιπτώσεις ἐκ τῆς περιφερείας μου ὅτι, ἀπὸ τῆς συστάσεως τῶν μονομελῶν δικαστηρίων, οὐδεὶς Πρωτοδίκης ἐπῆγε, διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβολόγος μίαν μόνον φορὰν μετέβη. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν νὰ ἀφίνωμεν σοβαρὰ ἀδικήματα νὰ δικάζωνται ἀπὸ μόνον τοὺς Εἰρηνοδίκας; Διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν δικολάβων εἶμαι ἀπολύτως ὑπὲρ αὐτῆς, καὶ πολὺ καλὰ ἔκαμεν ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ Κοινοβουλευτικὴ νὰ μὴ λάβῃ μέτρα διὰ τήν...

§78Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Καὶ ὅπου δὲν ὑπάρχουν δικηγόροι, τί θὰ γείνῃ;

§79Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παντοῦ ὑπάρχουν δικηγόροι.

§80Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δικολάβους, ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς δικολάβους νὰ παρίστανται ἐνώπιον Πλημμελειοδικείου καὶ Πρωτοδικείου.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§82Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ ἐπουσιώδη, κύριοι συνάδελφοι. Δὲν εἶναι κἄν οὔτε ἀπὸ τὰ δευτερεύοντα. Εἶναι σπουδαιότατον τὸ νομοθέτημα. Εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς θὰ ἔλεγα τὸ ἑξῆς: Ἐὰν ἐλέγατε ὅτι ὅλοι οἱ πρωτοδίκαι εἶναι καλλίτεροι ἀπὸ τοὺς εἰρηνοδίκας, δὲν θὰ τὸ ἀπεδεχόμην. Ὅτι, ἕως τώρα ἀνεξαρτήτως τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ὑφίστανται αἱ κεντρικαὶ πόλεις, ἂς εἶναι τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου εὐλογημένον, διότι ὑφίστανται τὰς ζημίας, ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῶν ζημιῶν αὐτῶν, ἕως τώρα ὁ θεσμὸς τῶν μονομελῶν πλημμελειοδικείων ἐπέτυχεν ἐξαιρετικά. Ἐὰν σκεφθῇ κανεὶς μόνον ὅτι ἐπῆγαν πολλάκις ἀπὸ ἀπομεμακρυσμένα μέρη διάδικοι καὶ μάρτυρες καὶ ἔμειναν ἐπὶ δύο καὶ τρεῖς ἡμέρας εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου; Μόνον αὐτὸ ἀρκεῖ διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὰ μονομελῆ Πλημμελειοδικεῖα. Εἶναι καιρός, μαζὶ μὲ τὰς ἄλλας πολυτελείας, νὰ σκεφθῶμεν καὶ τὴν πολυτέλειαν τῆς δικαιοσύνης καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν αὔξησιν, τὴν ἐπέκτασιν τῆς δικαιοδοσίας τῶν μονομελῶν Δικαστηρίων καὶ ὄχι μόνον ποινικῶν ἀλλὰ καὶ πολιτικῶν, καὶ νὰ σκεφθῶμεν κἄτι, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ ὅτι ὁ δικαστὴς πρέπει νὰ εἶναι τίμιος καὶ σώφρων ἄνθρωπος.

§83Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχετε τοιούτους;

§84Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Σᾶς εἶπα ὅτι δὲν ἀποδέχομαι ὅτι ὅλοι οἱ Πρωτοδίκαι εἶναι καλλίτεροι ἀπὸ τοὺς Εἰρηνοδίκας. Ἕως τώρα ὁ θεσμὸς αὐτὸς ἐλειτούργησε πολὺ καλά. Σκόπιμον εἶναι, ἐνδεικνυόμενον εἶναι ἀπὸ τὴν μέχρι τοῦδε πεῖραν, νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν δικαιοδοσίαν. Λοιπόν, τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς. Ἐπίσης καλῶς ἔχει ἡ διάταξις ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ ὕπαρξις τῶν δικολάβων νὰ τοὺς κόψωμεν ὅπως ἐκόψαμεν καὶ τοὺς Δημάρχους, καὶ τοὺς ὑποψηφίους δημάρχους, διότι καὶ αὐτοὶ ἦσαν μία πληγή. Νὰ κόψωμεν καὶ τοὺς δικολάβους διότι καὶ αὐτοὶ εἶναι μία πληγή, καὶ νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν δικαιοδοσίαν τῶν μονομελῶν Δικαστηρίων καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, διὰ νὰ ἐνθαρρύνωμεν πρὸς ἐγκατάστασιν δικηγόρους, διὰ νὰ λειτουργήσῃ καλλίτερον ἡ Δικαιοσύνη καὶ διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν καὶ κοινωνικοὺς ἀκόμη σκοπούς. Ἄνθρωποι μορφωμένοι, ὅπως οἱ δικηγόροι, νὰ ἐγκατασταθοῦν καὶ εἰς ἄλλα κέντρα καὶ ὄχι μόνον εἰς τὰς ἕδρας τῶν Πρωτοδικείων. Αὐτὰ εἶναι, νομίζω, τὰ πράγματα τὰ ἄλλα εἶναι συμφέροντα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς.

§86Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπεκτείνομεν τὰ μονομελῆ Δικαστήρια καὶ ἀναμφισβητήτως τὰ μέτρα εἶναι σκόπιμα. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον θὰ εἶχα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἤθελα νὰ καθορισθῇ σχετικῶς τὸ ζήτημα τῶν δικαστικῶν ἐξόδων τῶν μονομελῶν δικογράφων. Εἶναι ἓν ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔχει πλήξει τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, διότι ἔχομεν διάταξιν εἰς τὸν νόμον κατὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν ἕνας δικασθῇ ἐρήμην ὑπὸ μονομελοῦς Δικαστηρίου, τὰ δικαστικὰ ἔξοδα διπλασιάζονται. Ἔχω σωρείαν περιπτώσεων, κύριοι βουλευταί, διὰ μίαν ἀπόφασιν μονομελοῦς Δικαστηρίου ἐπὶ παραβάσει πταισματικῇ διὰ τὴν ὁποίαν συνέβη τὰ δικαστικὰ ἔξοδα νὰ φθάσουν τὰς 1000 δραχμάς, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶναι 500–600 δραχμὰς λόγῳ ποινῆς, διότι ἡ παρουσιασθεῖσα δὲν εἶχε τὰ μέσα διὰ νὰ κάμῃ ἀνακοπήν. Τὰ δικαστικὰ ἔξοδα διπλασιάζονται λόγῳ ποινῆς, διότι θεωρεῖται φυγόποινος.

§87Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ λέγετε ὅτι δὲν ἔκαμεν ἀνακοπήν;

§88Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀφοῦ δὲν ἔκαμαν ἀνακοπὴν ὅτε θὰ πάῃ νὰ ἐκτίσῃ τὴν ποινὴν φυλακίσεως.

§89Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν πληρώνει;

§90Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὄχι. Πληρώνει εἰδικῶς διὰ τὰς ἀποφάσεις τῶν μονομελῶν δικαστηρίων, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ κατηγορούμενος δικάζεται ἐρήμην. Ἐὰν καταστῇ τελεσίδικος ἡ ἀπόφασις, τὰ δικαστικὰ ἔξοδα εἶναι διπλάσια λόγῳ ποινῆς, διότι θεωρεῖται φυγόποινος.

§91Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν συμβαίνει αὐτὸ ὅπως τὸ λέγετε, τότε θέλει διόρθωσιν.

§92Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Χθὲς μοῦ συνέβη. Πάρετε τὸν νόμον περὶ μονομελῶν δικαστηρίων καὶ θὰ ἴδητε τὰ τέλη νὰ διπλασιάζωνται ὅταν δικασθῇ ἐρήμην. Προκειμένου νὰ βεβαιωθοῦν, βεβαιοῦνται διπλάσια τέλη. Ὁ νόμος λέγει λόγῳ ποινῆς διότι ἐδικάσθη ἐρήμην. Νομίζω δὲ ὅτι γενικῶς τὸ ζήτημα τῶν δικαστικῶν ἐξόδων ὡς ἔχει σήμερον ἔχει δημιουργήσει ἀφόρητον κατάστασιν. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου σωρείαν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι παραμένουν εἰς τὰς φυλακὰς διὰ μίαν ἀπόφασιν. Διότι ἔκοψαν ἕνα φόρτωμα ξύλα, ἡ ζημία τοῦ δημοσίου ὅπως λέγει τὸ κατηγορητήριον εἶναι 50 δραχμὰς καὶ καταδικάζεται εἰς 2000 δραχ., τὰ δὲ δικαστικὰ ἔξοδα ἀνέρχονται εἰς 1000 δραχμάς. Εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ λέγωμεν ὅτι ἀπονέμωμεν δικαιοσύνην ὅταν ἔχῃ γίνῃ καὶ ἡ δικαιοσύνη ἕνα μέσον νὰ πέρνωμεν ἀπὸ τὸν κόσμον ὑπέρογκα ποσά.

§93Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄξια πολλῆς προσοχῆς εἶναι ὅσα λέτε, ἀλλὰ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μοῦ εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι εἶναι ζήτημα προϋπολογισμοῦ ἀλλὰ ἀληθῶς πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα.

§94Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς καὶ ἂς εἶναι βέβαιος ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ θὰ ἐπισύρῃ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Σήμερον ἔχω συγκεκριμμένον γεγονός, καὶ ὑπέβαλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μίαν αἴτησιν διὰ δικαστικὰ ἔξοδα 2000 δραχ., διότι ἕνας ἔκοψε ἕνα φόρτωμα ξύλα. Ποὺ θὰ τὰ εὕρῃ νὰ τὰ πληρώσῃ. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μείνῃ σύμφωνος, διότι καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα τῶν δικαστικῶν ἐξόδων.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος.

§96Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον διεχειρίσθη ὁ κ. Μαντᾶς ὅσον ἀφορᾷ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα εἶναι ἀπολύτως ὀρθόν, ἀλλὰ προῆλθε ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι δυνάμει τοῦ τελευταίου νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων κατηργήθη ἡ εὐεργετικὴ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας ἐὰν τὰ ἔξοδα ὑπερέβαινον τὰς 300 δραχμάς, ἠδύναντο νὰ καταβληθῶσιν εἰς δόσεις. Εὐτυχῶς ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὑπάρχει νομοσχέδιον περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων καὶ δυνάμεθα ἐκεῖ τοὐλάχιστον νὰ ἐπιτύχωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Μαντᾶς προέτεινεν τὸ ὁποῖον ἴσως θίγει πολὺ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἠμποροῦμεν νὰ βάλωμεν μίαν διάταξιν καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπανέρχεται ἐν ἰσχύϊ ἡ καταργηθεῖσα διάταξις διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1930 εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύνανται οἱ καταδικαζόμενοι νὰ καταβάλωσι εἰς δόσεις τὰ δικαστικὰ ἔξοδα. Ἔτσι ὁ τελευταῖος γενόμενος διπλασιασμὸς τῶν ἐξόδων θὰ μετριασθῇ κάπως διὰ τῆς μερικῆς καταβολῆς αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐκδικάσεως τῶν πλημμελημάτων τῶν συνεπαγομένων ποινὴν μέχρις ἑνὸς ἔτους καὶ μεγάλας χρηματικὰς ἀποζημιώσεις ὑπὲρ τοῦ δημοσίου καὶ τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν μονομελῶν πλημμελειοδικείων δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τοὺς Εἰρηνοδίκας ὄχι διότι ὅλοι οἱ Πρωτοδίκαι εἶναι καλλίτεροι τῶν Εἰρηνοδικῶν ἀλλὰ διότι ἀσφαλῶς δὲν ἔχουν οἱ εἰρηνοδίκαι τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ πρωτοδίκαι. Τοὺς πρωτοδίκας τοὺς λαμβάνουν κατόπιν διαγωνισμοῦ ἐνεργουμένου καθ’ ὃν τρόπον πάντες γνωρίζετε μὲ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, πλήρους ἐπιστημονικῆς καταρτίσεως τῶν δικαστῶν οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ διορισθοῦν. Τοὺς κυρίους Εἰρηνοδίκας ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης γνωρίζει καλλίτερον παντὸς ἄλλου πῶς τοὺς διορίζομεν μὲ προσόντα ὑπογραμματέως πολυμελοῦς δικαστηρίου ἕνεκεν αὐτῶν τῶν λόγων δὲν ἐπετρέπετο εἰς τὸν κ. Κουλουμβάκην νὰ εἴπῃ ὅτι ὅλοι οἱ Πρωτοδίκαι δὲν εἶναι καλλίτεροι ἀπὸ ὅλους τοὺς Εἰρηνοδίκας. Λοιπὸν τὸ τεκμήριον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει ὅτι τὰ προσόντα τῶν Πρωτοδικῶν εἶναι πολὺ μεγαλύτερα καὶ αἱ ἐγγυήσεις διὰ τῶν ὁποίων κατωχυρώθησαν εἶναι πολὺ μεγαλύτεραι τῶν Εἰρηνοδικῶν. Προκειμένου περὶ ἐκδικάσεως τοιούτων ἀδικημάτων, τὰ ὁποῖα καὶ βαρυτάτην ποινὴν ἐπισύρουσι, ἀλλὰ καὶ βαρυτάτας χρηματικὰς ποινάς, ἀλλὰ καὶ ἀπείρους βαρυτέρας χρηματικὰς ἀποζημιώσεις ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας εἰς τοὺς ὁποίους κατ’ ἀνάγκην παρομαρτοῦσι καὶ οἱ δικολάβοι. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἶχεν δίκαιον ὁ κ. Βαλαλᾶς ὅταν λέγει ὅτι ἐκεῖ ὅπου συνιστῶμεν μονομελῆ πλημμελειοδικεῖα, ποὺ θὰ εὕρωμεν τοὺς δικηγόρους. Θὰ μετακαλῶμεν ἀπὸ μέρη μακρυνὰ καὶ θὰ καταβάλωμεν τὰς μεγάλας ἀμοιβάς. Εἶναι ἀληθῆ αὐτά. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐλάττωμα τοῦ νόμου εἶναι ἐλάττωμα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, διότι ὅταν θελήσωμεν νὰ συστήσωμεν πλημμελειοδικεῖον ὅπως σήμερον ἐπεκτείνεται ἡ δικαιοδοσία αὐτῶν μέχρι τῶν ἐσχατιῶν τῆς ἐσχάτης ἐπαρχίας θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ δυσχερείας. Ὄταν ὅμως ὁ νόμος ἐφαρμοσθῇ μὲ προσοχὴν μεγάλην εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴν ἐπεκτείνονται καὶ ἱδρύονται τὰ μονομελῆ δικαστήρια εἰς οἱονδήποτε χωριὸ τῆς ἐπαρχίας παρὰ μόνον εἰς τὰ κέντρα τότε καὶ δικηγόροι ὑπάρχουν καὶ οἱ πρωτοδίκαι θὰ δύνανται νὰ μεταβαίνουν οὐχὶ ἅπαξ τοῦ μηνὸς ἀλλ’ ἅπαξ τῆς τριμηνίας. Διότι ὅταν ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτὸς ὅπως ἤρχισεν ἐφαρμοζόμενος ἐπὶ 2–3 ἔτη νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι αἱ δικογραφίαι αἱ ὁποῖαι σήμερον ὑπάρχουν καὶ ἐξαναγκάζουν τὴν συνεδρίασιν τῶν μονομελῶν δικαστηρίων νὰ συνέρχεται κατὰ μῆνα αἱ δικογραφίαι αὐταὶ θὰ ἐξαντληθοῦν καὶ μόνον κατὰ τριμηνίαν θὰ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ συνεδριάζῃ τὸ μονομελὲς δικαστήριον. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι καὶ ἐγὼ μολονότι ἐξ ἀντιθέτων συμφερόντων ἐλαυνόμενος, ὅτι ἐπέτυχον τὰ μονομελῆ δικαστήρια. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτυχία δὲν ἔχει βεβαιωθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ καταστήσῃ τολμηρὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὥστε νὰ ἀποδεχθῇ τὸ 2ον ἄρθρον τοῦ νόμου τούτου. Ἂς περιμένωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι πολὺ ταχέως δὲν θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ φωνάζωμεν ὅτι ἐπέτυχεν ὁ θεσμὸς τῶν μονομελῶν δικαστηρίων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι τὰ ἀδικήματα αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ δικάζουν πρωτοδικεῖα συνεδριάζοντα ἔστω εἰς τὰς πρωτευούσας ἐπαρχιῶν ἢ εἰς μέρη κεντρικὰ καὶ δὲν πρέπει ποτὲ νὰ τὰ δικάζουν εἰρηνοδίκα Διότι εἶναι ἐπικίνδυνον τὸ πρᾶγμα, νὰ ἀναθέτωμεν εἰς αὐτοὺς τὴν ἐκδίκασιν μεγάλων συμφερόντων τῶν πολιτῶν καὶ τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν των.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιώτης.

§98Ν. ΣΠΗΛΙΩΤΗΣ. Νομίζω κύριοι βουλευταὶ ὅτι αἱ διαμαρτυρίαι αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἰδιαίτατα ἐναντίον τῆς διατάξεως περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος τῶν μονομελῶν Πρωτοδικείων μέχρι τῆς ποινῆς τοῦ ἑνὸς ἔτους εἶναι ἀδικαιολόγητος ὄχι μόνον διότι ἐπέτυχε κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν ὁ θεσμὸς τῶν μονομελῶν Πρωτοδικείων εἰς τρόπον ὥστε τὰ ἔχωμεν κάθε ἐμπιστοσύνην πρὸς τοὺς χειρισθέντας τὸν θεσμὸν τοῦτον δικαστικοὺς ὑπαλλήλους ἀλλὰ καὶ διότι ἡ πρώτη βαρεία ἀντίρρησις ἡ ἀκουσθεῖσα ἐναντίον τῆς προεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐμπιστευθῶμεν τοιαύτας ποινὰς εἰς χείρας δικαστῶν οὐχὶ πολὺ ἱκανῶν ὅπως εἶναι ὁ εἰρηνοδίκης. Ἀλλὰ νομίζω ὅσοι ἐπρόσεξαν εἰς το νομοσχέδιον, εἶδον ἀπολύτως τὴν θέλησιν τοῦ ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐμπιστευθῇ τὸν χωρισμὸν τοῦ θεσμοῦ μόνον εἰς τοὺς Πρωτοδίκας. Διὰ τὴν ὑπηρεσίαν μόνον ἐκτάκτων ἀναγκῶν, ἐκεῖ δηλαδὴ ἔνθα ἡ συγκοινωνία καθιστᾷ δυσχερῆ τὴν μετάβασιν τοῦ Πρωτοδίκου, διὰ τὴν ἐξαιρετικὴν ἐκείνην περίπτωσιν ἐπιτρέπει τὸν χειρισμὸν τοῦ θεσμοῦ ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου. Περιέβαλεν ὅμως καὶ τὴν περίπτωσιν ταύτην μὲ ἐγγυήσεις σημαντικωτάτας διότι θὰ εἶναι ἀνάγκη ἐὰν παρουσιάζεται ἕνα κώλυμα ἀνυπέρβλητον, καὶ αὐτὸ τὸ κώλυμα θὰ τὸ κρίνῃ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν. Δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις ἐναντίον τοῦ θεσμοῦ τούτου. Ὁ θεσμὸς πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἐφαρμοζόμενος μὲ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας περιέχει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Θὰ εἶχον μίαν παρατήρησιν νὰ κάμω ἐν σχέσει μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν δικολάβων. Θὰ συνίστων εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δεχθῇ τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκεῖ ἔνθα δὲν ὑπάρχουν διορισμένοι πλείονες τῶν 4ων δικηγόρων, νὰ ἐπιτρέπεται παράστασις εἰς τὸ δικαστήριον διὰ δικολάβων, διότι ἡ παράστασις δικολάβων δὲν φέρεται ἐν ἁρμονία πρὸς τὸν θεσμόν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελαρίου.

§100Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ βουλευτὴς κ. Μαντᾶς ἀπήχησεν τὴν κρίσιν ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου τοῦ ἀναμιγνυομένου εἰς τὰς ποινικὰς ὑποθέσεις καὶ μεγάλης μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὡμιλήσας ὅπως ὡμίλησεν περὶ τοῦ ζητήματος τῶν δικαστικῶν. Δράττομαι τῆς εὐκαιρίας καὶ ἐγὼ ἐπὶ τῇ ἀφορμῇ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, νὰ συστήσω εἰς τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸν ὅπως σοβαρῶς ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος. Διότι ἡ δικαιοσύνη ἀληθῶς κατήντησε ἐπαχθὴς διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μόνον καὶ μόνον λόγῳ τοῦ ζητήματος τῶν δικαστικῶν ἐξόδων. Εἶναι ἀληθῆ τὰ παραδείγματα τοῦ κ. Μαντᾶ καὶ θὰ ἠδυνάμην καὶ ἐγὼ ἑκατοντάδας νὰ φέρω εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι δι’ ἀδικήματα τιμωρούμενα διὰ τῶν μικρῶν ποινῶν τῆς στερήσεως τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας καὶ χρηματικῆς ποινῆς, καταβάλλονται εἰς τὸ δεκαπλάσιον καὶ εἰκοσαπλάσιον τὰ δικαστικὰ ἔξοδα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κύριοι δι’ ὀλίγων νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ συγχαρῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸν διότι εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὰς περισσοτέρας τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ἐπρότεινε ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ οἱ κύριοι βουλευταί. Σπεύδω νὰ δηλώσω ὅτι συμφωνῶ ἀπολύτως, ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἐτέθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου, Κουλουμβάκη. Ὁ θεσμὸς τῶν μονομελῶν δικαστηρίων ἐπέτυχεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν δὲ νὰ κριθῇ ἐκ μεμονωμένων κρουσμάτων ὡς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ ἐκ Καστορίας κύριος βουλευτὴς κατὰ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἄλλων τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον καὶ ἐγὼ νὰ ἀναφέρω ὅπως ἐν Μεγάροις ὅπου ἐδίκαζεν εἰρηνοδίκης ὁ ὁποῖος προεκάλεσεν τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ κοινοῦ, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσουν τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις. Μάλιστα τοῦ ἐρρίφθη καὶ βόμβα. Ἦτο μία ἔνδειξις τῆς κοινῆς γνώμης διὰ τὰς ἀντιλήψεις τὰς ὁποίας εἶχεν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπαναλαμβάνω ἐκ μονομερῶν γεγονότων νὰ κριθῇ εἷς θεσμός. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἱστορία τοῦ θεσμοῦ τῶν μονομελῶν δικαστηρίων. Δὲν εἶναι δὲ ἐκ τῶν ἐπουσιωδῶν νομοσχεδίων. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων διὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καυχᾶται ἡ Κυβέρνησις τῶν φιλελευθέρων διότι πρέπει κανεὶς νὰ μὴ εἶναι πολυάσχολος διὰ νὰ καταναλώσῃ ὀλίγον νὰ σκεφθῇ ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῶν διαδίκων τῶν χρόνον διὰ ὑποχρέων νὰ διανύσουν χιλιόμετρα ὁλόκληρα διὰ νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῶν νομῶν ὅπου λειτουργοῦν τὰ ποινικὰ δικαστήρια, διὰ νὰ ὑφίστανται τὴν δαπάνην τῆς διαμονῆς, τῶν ὁδοιπορικῶν καὶ ὅλων τῶν ἄλλων δικαστικῶν ἐξόδων. Εἶναι τόσον μεγάλη ἡ ἐπιτυχία τοῦ θεσμοῦ τῶν μονομελῶν δικαστηρίων, ὥστε ἀληθῶς πρέπει νὰ ἀκουσθῇ μετὰ προσοχῆς ἡ σύστασις ἡ γενομένη ὅπως ταχέως καθιερώσωμεν καὶ τὸν θεσμὸν τῶν μονομελῶν Πρωτοδικείων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ἡ Δικαιοσύνη πρέπει νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν κινουμένη, νὰ πηγαίνῃ πρὸς τὸν Λαὸν, διότι ἐγὼ θὰ ἔλεγον εἰς ἐκείνους ποὺ ἔχουν ἀντίρρησιν κατὰ τοῦ θεσμοῦ, ὅτι θὰ προτιμήσω τὸν αὐστηρὸν δικαστὴν ὅπου δήποτε καὶ ἂν εὑρίσκεται, παρὰ τὸν ἐπιεικέστερον δικαστήν, ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι μακρύτερον τοῦ δικαζομένου, διότι τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἕνα ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις τῆς οἰκονομικῆς δυσπραγίας ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἡ μᾶλλον συνήθως λαμβανομένη ὑπ’ ὄψιν εἰς τὰ περισσότερα τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ψηφίζονται εἰς τὴν Βουλήν. Ὥστε δὲν πρέπει ἐκ τοῦ λόγου ὅτι παρετηρήθησαν κρούσματα, νὰ ἀχθῶμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ θεσμὸς δὲν ἐπέτυχε καὶ ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς τονώσεως ἡ ὁποία ἔγινε διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἔχει ἀνάγκην τῆς τονόσεως διότι πρέπει νὰ εὐρυνθῇ ὁ κύκλος τῶν ἀδικημάτων διότι πρέπει νὰ συντομευθῇ ἡ διαδικασία διὰ νὰ ἀνακουφισθῇ ὁ λαὸς ὅπως ἀνακουφίζεται. Ταῦτα εἶχον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Βουλῆς καὶ νὰ παρακαλέσω ὅπως τὰς παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο σχετικῶς μὲ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα καὶ τὸν θεσμὸν τῶν μονομελῶν Πρωτοδικείων τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ εἰς πρώτην εὐκαιρίαν φέρει ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον ἀνταποκρινόμενον εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§102Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡμεῖς νομίζομεν, κ. ὑπουργὲ ὅτι ὁ καλλίτερος τρόπος ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης δὲν εἶναι ἡ ταχύτης, ὡς πρὸς τὴν ἀπονομὴν αὐτῆς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅταν εἰς ἕνα Κράτος ἀπονέμεται ἡ Δικαιοσύνη ταχέως, ὅτι ἐκεῖ ἀπονέμεται καὶ καλῶς, οὔτε εἶναι δυνατὸν ἕνα νομοσχέδιον νὰ φέρῃ τόσους ἐνθουσιασμούς, ὥστε ὁ κύριος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον, δυνάμει τοῦ ὁποίου νὰ καταγινώσκωνται ποιναὶ μέχρις ἑνὸς ἔτους φυλακίσεως.

§103Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἔκαμε τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἡ πρωτοβουλία λοιπὸν ἀνήκει εἰς τὴν Βουλήν.

§104Π. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ εἰς ἄλλα Κράτη ἐγένετο προσπάθεια......

§105Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶσθε δικηγόρος τοῦ κέντρου.

§106Π. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶμαι δικηγόρος τῶν κέντρων, κ. ὑπουργέ, ἀλλὰ δὲν ὁμιλῶ διὰ νὰ προστατεύσω τοὺς συνάδέλφους μου καὶ συνεπῶς νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅταν ἀγορεύουν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ ἐκτοξεύῃ τοιούτους λόγους.

§107Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ μοῦ εἴπητε διατὶ δὲν εὐδοκίμησε ὁ θεσμὸς.

§108Π. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω διατί δὲν εὐδοκίμησε ὁ θεσμός, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγονται τοιαῦται λέξεις. Τὸ ζήτημα τῆς ἐκδικάσεως τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων περὶ τῶν μονομελῶν δικαστηρίων, δὲν εἶναι ζήτημα τυχαῖον, οὔτε εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κρίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ βρασμοῦ ψυχικῆς ὁρμῆς ἢ ἐπὶ τῇ βάσει ὁπωσδήποτε, τοῦ τὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαγάγωμεν ἕνα τοιοῦτον νομοθέτημα. Τὸ ζήτημα τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ζήτημα θεμελιῶδες, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐξετάζεται σοβαρῶς, ἐκ μέρους ὅλων τῶν κρατῶν καὶ τὸ ζήτημα τῶν μονομελῶν δικαστηρίων δὲν εἶναι ζήτημα παρονυχίδος τῆς δικαιοσύνης, εἶναι ἕνα ζήτημα σοβαρόν, τὸ ὁποῖον μελετᾶται καὶ πρέπει νὰ μελετᾶται μετὰ σοβαρότητος, διότι ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία εἶναι τόσον πολύτιμον ἀγαθόν, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωμεν εἰς τὸν πρῶτον τυχόντα δικαστὴν νὰ χειρισθῇ τοιούτας ὑποθέσεις καὶ ὁ κατηγορούμενος νὰ μὴ ἔχῃ ὅλα τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ. Καὶ ὀρθῶς ἐλέχθη ὅτι εἰσάγομεν μονομελῆ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἔχουν δικαιοδοσίαν νὰ καταδικάζουν εἰς τόσον βαρείας ποινάς καὶ θέλουμε τὰ μονομελῆ αὐτὰ δικαστήρια νὰ δικάζουν εἰς τὰς ἄκρας τῆς Ἑλλάδος, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ κατηγορούμενοι προσερχόμενοι δὲν θὰ ἔχουν τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως αὐτῶν, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ καταργήσωμεν μίαν δικονομικὴν ἀρχὴν ἰσχύουσαν ἀπὸ 100 ἐτῶν. Εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν καταργήσωμεν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν κατὰ τοιοῦτον τρόπον καὶ νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια διαδικασίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν, ὅτι δὲν ἀπέχουν πολὺ τῶν ἀστυνομικῶν διαδικασιῶν. Διότι τὰ μονομελῆ δικαστήρια, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν, τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον, ὡς ἀστυνομικὰ δικαστήρια, ὅταν πρόκειται νὰ δικάσουν ὑποθέσεις τοκογλυφίας, ὅπου πρέπει ὁ δικαστὴς νὰ ἐρευνήσῃ σοβαρῶς τὴν ὑπόθεσιν λόγῳ τῶν κινδύνων τοὺς ὁποίους περιέχει καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ ἀφίσωμεν αὐτὰς τὰς ὑποθέσεις νὰ τὰς κρίνῃ ὁ τελευταῖος τυχὸν εἰρηνοδίκης.

§109Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη, ἐπιβάλλει ὑποχρεωτικῶς τὸν ἐμπειρότερον Πρωτοδίκην πλὴν κωλύματος ἀπολύτου καὶ δεδικαιολογημένου.

§110Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχετε δίκαιον, κ. συνάδελφε, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ Πρωτοδίκαι δὲν ἐπαρκοῦν νὰ ἐκδικάζουν τὰς ὑποθέσεις τὰς ἀστικάς, ἐφ’ ὅσον εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς ἐπαρχιακὰ δικαστήρια δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκεῖς δικασταί, πῶς θέλετε ἐπὶ παραδείγματι ὁ Πρωτοδίκης Σύρου νὰ ταξειδεύσῃ μέχρις Ἀνάφης διὰ νὰ δικάσῃ ὡς δικαστὴς μονομελοῦς δικαστηρίου, πῶς θέλετε νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἕδραν του;

§111Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Δύναται νὰ ἀληθεύουν αὐτὰ ποὺ λέγετε διὰ τὸ Πρωτοδικεῖον τῶν Ἀθηνῶν, διότι δὲν ὑπάρχει ἀληθῶς ἐπαρκὲς προσωπικόν, ἀλλὰ εἰς ἐπαρχιακὰ πρωτοδικεῖα ὑπάρχει περίσσεια Πρωτοδικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ χασομέρηδες.

§112Π. ΡΑΛΛΗΣ. Πρῶτον ὅτι δὲν δέχομαι ὅτι οἱ δικασταὶ εἶναι χασομέρηδες, διότι τότε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὰ μέτρα του.

§113Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Καὶ εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ δικαστήρια δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς ἀριθμός.

§114Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀνακύπτει ἕνα ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μελετήσῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἐὰν ὑπάρχουν δικαστήρια τὰ ὁποῖα νὰ ἔχουν δικαστὰς τεμπέληδες, τὰ δικαστήρια αὐτὰ πρέπει νὰ καταργηθοῦν.

§115Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι ἀκριβῆ αὐτά. Ὑπάρχουν Πρωτοδικεῖα, τῶν ὁποίων αἱ ἐργασίαι αἱ ἀστικαὶ καὶ αἱ ποινικαὶ εἶναι περιορισμέναι.

§116Π. ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ δικαστήρια αὐτὰ εἶναι ἄχρηστα καὶ καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ πάρῃ τὸ ψαλίδι καὶ νὰ τὰ κόψῃ, ὅπως ἔκαμε ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις πρὸ δύο ἐτῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ γενικὴ γραμμή, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὴν δικαιοσύνην καὶ ὄχι νὰ εἰσάγωμεν ἀδικήματα μεγάλης σοβαρότητος καὶ τὰ ὁποῖα νὰ ἀφίνωμεν νὰ δικάζωνται ἀπὸ τὸν πρῶτον τυχόντα εἰρηνοδίκην.

§117Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ γραμμὴ αὐτὴ εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν γραμμὴν τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως ἐξήγησε καὶ ὁ κ. Κυρέλλος. Νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸν θεσμὸν τῶν μονομελῶν Πρωτοδικείων, ἐὰν πράγματι ἀποδειχθῇ ὅτι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ τῶν μονομελῶν πλημμελειοδικείων δύναται νὰ καρποφορήσῃ ὁ θεσμὸς αὐτός.

§118Π. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης θά τὴν κρίνωμεν ἀπὸ ἀπόψεως ποιότητος τῶν ἀποφάσεων καὶ οὐχὶ ἀπὸ ἀπόψεως ποσότητος διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ὄντως ἀπενεμήθη τὸ δίκαιον, διότι ἐν Ἑλλάδι παρατηρεῖται τὸ ἑξῆς, ὅτι οἱ εἰσαγγελεῖς σπεύδουν κατὰ τό τέλος τοῦ ἔτους νὰ τηλεγραφήσουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ὅτι ἐσήκωσαν λευκὴν τὴν σημαίαν καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἐκκρεμὴς ποινικὴ ὑπόθεσις. Πρέπει τὰς ὑποθέσεις τὰς ποινικὰς νὰ τὰς ἐξετάζωμεν ποιοτικῶς καὶ ὄχι νὰ θέλωμεν τὸ ταχύτερον νὰ βγάζουν τὸν φόρτον ἀπὸ τῶν εἰσαγγελικῶν γραφείων, διὰ νὰ μᾶς μείνῃ ἡ εὐχαρίστησις ὅτι ἡ δικαιοσύνη πηγαίνει καλά, διότι τότε δύναται κανεὶς ἀσφαλῶς νὰ εἰπῇ, ὅτι μόνον διὰ τὴν ταχύτητα ἡ δικαιοσύνη οὐδέποτε δύναται νὰ πάγῃ καλά.

§119Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἔχετε περίπτωσιν ἀποφάσεως μονομελοῦς πλημμεληδιοκείου κατὰ τῆς ὁποίας νὰ μπορεῖτε νὰ στηρίξητε βάσιμος διαμαρτυρία;

§120Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχω τὴν ἑξῆς περίπτωσιν: νά μοῦ εἴπητε πόσαι ἐφέσεις δὲν ἐστάθηκαν εἰς τὸ ἐφετεῖον μονομελῶν δικαστηρίων.

§121Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἐστάθηκαν εἶναι ὑπὲρ τῶν μονομελῶν.

§122Π. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ γίνουν δεκταὶ ἐννοῶ.

§123Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὅταν ἀσκεῖται ἔφεσις, πάντοτε οἱ ἐφέται, ἐπιεικέστερον κρίνοντες, τὰς ἀποδέχονται.

§124Π. ΡΑΛΛΗΣ. Τὶ θὰ εἴπῃ αὐτό;

§125Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὅτι τὸ σφάλλειν εἶναι ἀνθρώπινον.

§126Π. ΡΑΛΛΗΣ. Τὶ θέλετε νὰ εἴπητε τώρα, ὅτι δὲν δικάζουν καλὰ οἱ Πρωτοδίκαι;

§127Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Εἶπον ὅτι τὸ σφάλλειν εἶναι ἀνθρώπινον, τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται εἴτε εἰς τὸ συλλογικὸν σύστημα τῶν πολυμελῶν δικαστηρίων, τὸ ὁποῖον μάλιστα εἶναι κατὰ τοῦτο σημαντικῶς ἐξαιρετικόν, ὅτι καταμερίζονται αἱ εὐθῦναι, εἴτε παρατηρεῖται εἰς τὸ σύστημα τῶν μονομελῶν ἔνθα τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης εἶναι ζωηρότερον.

§128Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἰς τὴν συνείδησιν σας ὡς ἐπιστήμονος, ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας νὰ δικάσουν ὑποθέσεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἐπιβάλουν ποινὴν φυλακίσεως ἑνὸς ἔτους;

§129Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἐγκαθιστᾷ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ μονομελοῦς δικαστηρίου διὰ διατάξεως ἡ ὁποία τροπολογικῶς φέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸν ἐμπειρότερον Πρωτοδίκην πλὴν κωλύματος ἀπολύτου καὶ δεδικαιολογημένου.

§130Π. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτό. Θὰ καταλήξωμεν πάλιν εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας.

§131Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Εἶναι προτιμώτερον νὰ ματαιωθῇ ἡ δικάσιμος παρὰ ν’ ἀναπληρωθῇ δι’ εἰρηνοδίκου.

§132Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν θέτωμεν ὡς βάσιν ὅτι αὐξάνομεν τὴν δικαιοδοσίαν στηριζόμενοι εἰς τοῦτο: ὅτι ὁ πρωτοδίκης θὰ δικάζῃ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ γίνῃ δήλωσις ὅτι, ἐὰν εἶναι ἀδύνατος ἡ μετάβασις τοῦ Πρωτοδίκου, νὰ δικάζωνται ἀπὸ τὸ μονομελὲς τοῦ κέντρου, τῆς ἕδρας τοῦ δικαστηρίου.

§133Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Τότε χάνομεν τὴν βάσιν.

§134Π. ΡΑΛΛΗΣ. Διότι θὰ συμβῇ ὅ,τι συνέβαινε καὶ μὲ τὸν ἰσχύοντα νόμον. Θὰ πηγαίνουν οἱ Πρωτοδίκαι νὰ δικάσουν.

§135Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ἰδέα σας εἶναι ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἐφετείου Σύρου δὲν ηὐδοκίμησεν ὁ θεσμός;;

§136Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ὀρθῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης δὲν ηὐδοκίμησε καθόλου.

§137Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ τέως εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν Σύρου κ. Τσαπραγῆς τοῦ θεσμοῦ τῶν μονομελῶν, εἰς μίαν συνάντησίν μας ὅταν εἰσήχθη, τὸ πρῶτον, τὸ σύστημα τοῦ μονομελοῦς πλημμελειοδικείου, διότι ἤμην εἰσηγητὴς ὡς βουλευτὴς τοῦ νομοσχεδίου, μοῦ ἔκαμε τὴν παρατήρησιν ὅτι: ἐσπεύσατε, κ. εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ, διότι εἰς τὴν περιφέρειάν μας δὲν δυνάμεθα νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τοὺς πταισματοδίκας τὴν ἐκδίκασιν αὐτῶν τῶν ἀδικημάτων. Ὅταν συνηντήθην τελευταίως μὲ τὸν εἰσαγγελέα ἐφετῶν κ. Τσαπραλῆν, ὡς ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ἠρώτησα καί τὸν παρεκάλεσα νὰ μοῦ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν περὶ τῆς ἀποδόσεως τῶν μονομελῶν. Μοῦ εἶπεν: ἐπλανήθην. Ὁ θεσμὸς ἐπέτυχε πλήρως—εἰδικῶς δὲ εἰς τὴν περιφέρειαν Κυκλάδος. Ἔχω, βλέπετε, ἐπισήμους βεβαιώσεις.

§138Π. ΡΑΛΛΗΣ. Διαφωνοῦμεν, κ. ὑπουργέ, διὰ τὴν σπουδὴν μὲ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι μπορεῖ νὰ ἐπεκτείνῃ αὐτὸν τὸν νόμον. Ἐὰν σήμερον ἐπεκτείνωμεν τὴν δικιοδοσίαν μέχρι φυλακίσεως ἑνὸς ἔτους, πιθανὸν αὔριον νὰ φέρετε νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἠμποροῦν νὰ δικάζουν καὶ μέχρι τεσσάρων ἐτῶν τὰ μονομελῆ. Τὰ μονομελῆ καὶ ὅπου ἀλλοῦ ἰσχύουν, ἰσχύουν ὡς ἀστυνομικὰ δικαστήρια· δὲν ἰσχύουν ὡς τακτικὰ δικαστήρια τὰ ὁποῖα δικάζουν ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ συνεπιφέρωσι ποινὴν μέχρι φυλακίσεως ἑνὸς ἔτους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. ὑπουργὲ ἡμεῖς εἴμεθα ἐναντίον τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσεριώνης.

§140Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁμιλῶν προηγουμένως ἐβεβαίωσα ὅτι δὲν εἶμαι ἐναντίον τοῦ θεσμοῦ τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων. Κατόπιν τούτου, νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Οἰτύλου ὅτι οἱ ἔχοντες διαφόρους ἐπιφυλάξεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἔχουν συμφέροντα, δὲν εἶναι πραγματικὴ καὶ εἶναι ἄδικος. Ἐξεδήλωσα τὰς ἐπιφυλάξεις, κύριοι βουλευταί, ἃς ἔχω ἐπὶ τῆς τροποποιήσεως, ἡ ὁποία εἰσάγεται εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Τὸ ζήτημα τῆς ἐκδικάσεως τῶν ὑποθέσεων ὑπὸ ἑνὸς δικαστοῦ ἢ ὑπὸ πολλῶν δικαστῶν, εἶναι ζήτημα σοβαρώτατον τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε καὶ ἀπασχολεῖ πανταχοῦ τὴν ἐπιστήμην. Μέχρι σήμερον μετὰ πολλοῦ δισταγμοῦ ἡ δικαιοσύνη ἐπαφίεται εἰς τὸν ἕνα καὶ μόνον δικαστήν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν τοῦ ποινικοσωφρονιστικοῦ συνεδρίου τῆς Πράγας τοῦ 1930, τὸ ὁποῖον ἀπεφάνθη ὅτι δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ἑνὸς δικαστοῦ, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ προχωρήσωμεν μετ’ ἐπιφυλάξεως. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν προχωροῦμεν μετὰ πολλῆς τόλμης καὶ ἐμφανιζόμεθα προοδευτικώτεροι παντὸς ἄλλου. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐμπιστευθῶμεν τὴν ἐκδίκασιν πλημμελημμάτων τιμωρουμένων μὲ ποινὴν φυλακίσεως ἑνὸς ἔτους εἰς εἰρηνοδίκας ἢ γραμματεῖς εἰρηνοδικείων...

§141Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Διωρθώθη.

§142Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Δὲν διωρθώθη, διότι ἐφόσον δὲν τεθῇ διάταξις περὶ ὑποχρεωτικῆς ἐκδικάσεως ὑπὸ πρωτοδίκου δὲν διορθώνεται. Ὅταν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον περὶ μονομελῶν, εἶπον ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τότε ἀπήντησεν: κατὰ κανόνα θὰ δικάζουν πρωτοδίκαι. Συνέβη τὸ ἀντίθετον ἐν τῇ πρακτικῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου καθ’ ὅσον κατὰ κανόνα δικάζουν οἱ εἰρηνοδίκαι, διότι οἱ πρωτοδίκαι εἴτε διότι εἶναι πολυάσχολοι εἴτε διότι ἀποφεύγουν τὰς μετακινήσεις δὲν μεταβαίνουν διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων.

§143Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Δι’ αὐτὸ ποὺ λέτε δὲν πρέπει νὰ εἶσθε ἐναντίον τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου.

§144Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι καὶ κατὰ τῆς ἐπεκτάσεως, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θέλω νὰ ληφθῇ μία ἐγγύησις. Ὁ κ. Κυρέλλος ὑπεστήριξεν ὅτι ὁ θεσμὸς ἀπέδωσε λαμπρὰ ἀποτελέσματα, καὶ ἐρωτῶ: ποῖαι ἐκθέσεις πιστοποιοῦν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§145Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ὅλαι αἱ ἐκθέσεις τῶν εἰσαγγελέων.

§146Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ἡ ἀξία τῶν ἐκθέσεων αὐτῶν εἶναι τυπική. Οἱ εἰσαγγελεῖς ἔλαβον ὑπ’ ὄψει μόνον τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁ νόμος διὰ νὰ ξεκαθαρισθοῦν αἱ Εἰσαγγελίαι ἀπὸ τὸν φόρτον τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων· ἀλλ’ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς ἐκ τῆς ἀντιλήψεως τὴν ὁποίαν ἔχω τῆς παρακολουθήσεως τῶν ἀδικημάτων ἔχω ἀντίθετον γνώμην. Διότι κατέληξαν νὰ ἐκδικάζωνται τὰ πλημμελήματα ἀπὸ τοὺς γραμματεῖς τῶν εἰρηνοδικείων.

§147Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀπαγορεύεται αὐτό.

§148Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα ὑπόθεσιν ἀδίκου ἐπιθέσεως. Ὁ κατηγορούμενος ἐδικάσθη ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου εἰς πέντε μηνῶν φυλάκισιν, γενομένης δὲ ἐφέσεως ἡ ποινὴ αὐτὴ ὑπεβιβάσθη εἰς δέκα πέντε ἡμέρας. Ὅλα τὰ πλημμελήματα κατέληξαν κατὰ κανόνα νὰ δικάζωνται ἀπὸ τοὺς εἰρηνοδίκας. Τοιαῦται ἀποφάσεις δὲν εἶναι ἐξυπηρετικαὶ οὔτε τῆς δικαιοσύνης, οὔτε τῶν δικαζομένων. Θὰ παρατηρήσω ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, ὅταν ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς εὑρίσκεται νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς εἰρηνοδίκας καὶ πταισματοδίκας, καὶ ὅταν εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ἀναφέρεται ὅτι οἱ εἰρηνοδίκαι εὑρίσκονται σήμερον εἰς τοιαύτην κατάστασιν ὥστε ἐπιβάλλεται ἡ λῆψις μέτρων πρὸς ἀνόρθωσιν, ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει ἀντίφασις μεταξὺ τῆς γνώμης ἐκείνης τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ τῆς σημερινῆς εἰσηγήσεώς του πρὸς ἐπέκτασιν τῆς ἁρμοδιότητος τῶν πταισματοδικῶν καὶ εἰρηνοδικῶν; Δὲν νομίζω ὅτι δύνανται νὰ συμβιβασθοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα. Δέχομαι, μετ’ ἐπιφυλάξεως πάντοτε, τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἁρμοδιότητος, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν ὅτι θὰ δικάζουν οἱ πρωτοδίκαι. Ἐὰν τοῦτο δὲν συμβαίνῃ, θὰ εὑρεθῶμεν, ὅπως καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ὑπεστήριξαν, πολὺ γρήγορα εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ζητήσωμεν τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου.

§150Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐκ τῶν δικηγόρων τοῦ κέντρου, ἀλλὰ δυστυχῶς, ὅπως καὶ ὁ κ. Ράλλης, δὲν ἀσχολούμεθα μὲ τὰς ὑποθέσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦν τοὺς πλημμελειοδίκας καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ ἡ ἰδική μας γνώμη εἶναι ἀμερόληπτος, ἐκφράζεται δὲ μόνον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ συμφέροντος τῆς Δικαιοσύνης. Ἀρχόμενος εἶπον ταῦτα, διὰ νὰ μὴ τύχω ὁμοίας διακοπῆς ἐκείνης τῆς ὁποίας ἔτυχεν ὁ κ. Ράλλης, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπολαμβάνει τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν τυχὸν τινὲς ἐξ ἡμῶν ἐκφράζομεν κατὰ νομοθετημάτων, γνώμην ἀρυομένην ἀπὸ τὴν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀποκτήσει καὶ ὡς δικηγόροι καὶ ὡς ἐπιστήμονες, ὡς προερχομένην ἐξ ἐχθρότητος πρὸς τὰ νομοσχέδια. Οὐδεμίαν ἐχθρότητα ἔχομεν κατ’ οὐδενός· ἐπιθυμοῦμεν μόνον νὰ συμβάλλωμεν ὥστε τὰ νομοθετήματα νὰ ἐξέρχωνται τῆς αἰθούσης ταύτης ἄρτια, ἐὰν δὲ διατυπώνωμεν ἀντιρρήσεις τινὰς κατὰ νομοσχεδίων, δὲν τὰς διατυπώνομεν ἐκ πνεύματος ἐχθρότητος. Ἐγώ, κύριοι, κατὰ βάσιν ἐφρόνουν καὶ φρονῶ ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν βελτιωθῇ ὁ δικαστικὸς κλάδος, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ μονομελῶν Πλημμελειοδικείων· ἀλλ’ ἐφόσον ἤρχισεν ἐφαρμοζόμενος, ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς δοκιμῆς ἀκόμη μετ’ εἰλικρινείας δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ἐὰν ὑψώθη εἰς τὴν ἀντίληψίν μου, καὶ εὑρίσκομαι ἐν δικαίῳ, διότι δὲν ἔχω ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα χρησιμεύουν διὰ νὰ εἴπω ἐὰν ἐπέτυχεν ὁ νόμος ἢ ὄχι. Διὰ νὰ γίνῃ ὁ νόμος ἀνεκτὸς εἰς τὴν συνείδησιν τῶν πολιτῶν, πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἐκλογὴ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ δικαιοδοτήσουν, νομίζω δὲ ὅτι θὰ εἶναι βασικὸν σφάλμα, θὰ εἶναι τραῦμα κατὰ τῆς ἐννοίας τῆς δικαιοσύνης, ἐὰν ἀφεθῇ ἡ ἐκδίκασις ὑπὸ οἱανδήποτε περίστασιν ἀδικήματος εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας. Διὰ νὰ ἴδητε ποία εἶναι ἡ ποιότης τῶν εἰρηνοδικῶν τῆς σήμερον, κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀξιοτίμου πρώην ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κ. Πετρίδη, ὁ ὁποῖος εἰσηγεῖτο τότε τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ νόμου περὶ Πλημμελειοδικείων, καὶ τῆς ὁποίας ἔκαμε μνείαν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος, θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕν ἐπεισόδιον δικαστικόν, τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς τὸ Ἐφετεῖον, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν μόρφωσιν, τὴν μανταλιτέ, τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ ἐὰν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τοιαύτης μορφώσεως καί ἀντιλήψεως εἶναι δυνατόν νὰ ἐμπιστευθῶμεν τὴν ἐλευθερίαν τῶν πολιτῶν. Ἐδικάζετο εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν συνάδελφός μου δικηγόρος, κατηγορούμενος ἐπὶ ἐξυβρίσει εἰρηνοδίκου. Ἡ ἐξύβρισις συνίστατο εἰς τοῦτο, ὅτι ὁ δικηγόρος διεμαρτυρήθη ἔναντι τοῦ εἰρηνοδίκου, μὴ δεχθέντος ἐπὶ ἐξυβρίσει παραίτησιν ἀπὸ μηνύσεως. Ἡ ἐξύβρισις εἶχεν οὕτω: Ὁ κατηγορούμενος εἶχεν εἴπει πρὸς ἕνα παππᾶν «νὰ πάρῃ ὁ διάβολος καὶ σένα καὶ ἕνα βατσέλι παππᾶδες» Ὅταν ἦλθεν ἡ δίκη, ἐνεφανίσθη ὁ παππᾶς καὶ εἶπεν ὅτι παραιτεῖται τῆς μηνύσεως. Ὁ εἰρηνοδίκης ὅμως κατεδίκασε τὸν κατηγορούμενον, μὴ δεχθεὶς τὴν παραίτησιν, διότι ἐδέχθη ὅτι ὁ κατηγορούμενος δὲν ἐξύβρισε μόνον τὸν παππᾶν, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὸ βατσέλι. (γέλωτες). Ὅταν δὲ ὁ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν κ. Μελισσινὸς τὸν ἠρώτησε διατὶ ἔβγανε τοιαύτην ἀπόφασιν, «Κύριε εἰσαγγελεῦ—εἶπεν—δὲν ἐξυβρίσθη μόνον ὁ παππᾶς». Ὅλοι, βέβαια οἱ εἰρηνοδίκαι δὲν ἔχουν αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν, ἀλλὰ σᾶς λέγω ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς αὐτοὺς ὑποθέσεις ἐπισυρούσας ποινὴν ἑνὸς ἔτους. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἔπραττεν ἔργον δικαιοσύνης καθὼς καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, διαγράφων τὴν διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔστω καὶ εἰς ἐξαιρετικὴν περίπτωσιν ὁ μονομελὴς δικαστὴς δύναται νὰ ἀντικατασταθῇ δι’ εἰρηνοδίκου. Νὰ μείνῃ τακτικὸς δικαστής. Θέλομεν ὡς ἐγγύησιν διὰ τοὺς δικαζομένους πολίτας, νὰ δικάζωνται οὗτοι ἀπὸ πρωτοδίκας. Καὶ ναὶ μὲν ἐὰν ὁ εἰρηνοδίκης ἐπιβάλῃ ὡς μονομελὴς δικαστὴς μίαν ποινὴν μέχρι 1 ἔτους, δικαιοῦται ὁ καταδικαζόμενος νὰ ἀσκήσῃ ἔφεσιν, ἀλλ’ ἡ ἄσκησις τῆς ἐφέσεως εἶναι μία μεγάλη περιπέτεια διὰ τὸν πολίτην, περιπέτεια δαπανῶν, περιπέτεια συγκινήσεων, περιπέτεια ἐξευρέσεως μαρτύρων. Νομίζω ὅτι θὰ παρεῖχεν ἀληθῆ ὑπηρεσίαν καὶ πρὸς τὸν δικαζόμενον πολίτην ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς δικαιοσύνης, ἐὰν ἀπαλείψῃ τὴν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ μονομελὴς δικαστὴς νὰ ἀντικατασταθῇ ἀπὸ εἰρηνοδίκην. Μόνον ἰσόβιοι δικασταὶ πρέπει νὰ δικάζουν ὡς μονομελεῖς δικασταί.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς.

§152Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν εἶχον παρακολουθήσει τὸ ζήτημα καὶ μόνον ἐκ τῆς συζητήσεως ἤχθην εἰς τὸ νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. Ἐγὼ προσωπικῶς εἶμαι ὑπὲρ τῶν μονομελῶν δικαστηρίων, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅπως ἐπιτηροῦνται καὶ ἐπιβλέπωνται ταῦτα ἵνα ἐκδίδωσιν ἀποφάσεις δεδικαιολογημένας καὶ κατόπιν σοβαρᾶς μελέτης, διότι τοῦτο ἔχει βαρυτάτην σημασίαν. Ἐτρόμαξα ὅμως πρὸ ὀλίγου ὅταν εἶδον ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὐτῶν τῶν δικαστηρίων δὲν θὰ ἐφεσιβάλλωνται εἰς τὰ τακτικὰ Ἐφετεῖα, ἀλλὰ θὰ ἐφεσιβάλλωνται εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα. Ἀνατριχιάζω μὲ μόνην τὴν ἰδέαν ὅτι εἶναι δυνατὸν Πρωτοδικεῖα τῶν ἐπαρχιῶν—καὶ ἔχω ὡς παράδειγμα τὸ τῆς περιφερείας μου—ἀνατριχιάζω λέγω ὅτι εἶναι δυνατὸν αὐτὸ τὸ δικαστήριον κατ’ ἔφεσιν νὰ δικάσῃ μέχρι ποινῆς ἑνὸς ἔτους.

§153Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δικάζουν αὐστηρὰ ἐκεῖ;

§154Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κατασπαράσσουν τὸν κόσμον. Διεμαρτυρήθημεν ἐπανειλημμένως μὲ ὅλην τὴν σεμνότητα. Εἰλικρινῶς σᾶς λέγω ὅτι πρέπει νὰ προσέξῃ πολὺ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὄχι μόνον νὰ μὴ δώσῃ δικαίωμα ἐφέσεως εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα, ἀλλὰ νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς ὅπως ὅλαι αἱ ἀποφάσεις, ἔστω καὶ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι καταδικάζουν εἰς μιᾶς ἡμέρας φυλάκισιν, ἐφεσιβάλλωνται. Καὶ τὸ τελευταῖον τοῦτο σημεῖον παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ τὸ μελετήσῃ σοβαρώτατα, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐμπιστευώμεθα τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν τῶν πολιτῶν εἰς δικαστήρια περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι εἶναι ὥριμα νὰ δικάζουν μετ’ ἀσφαλείας καὶ δικαιοσύνης. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, ἂν αὐτοὶ οἱ δύο ὅροι μόνον ὑπάρξουν, εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος τῶν μονομελῶν δικαστηρίων, ἄλλως σᾶς βεβαιῶ θὰ γίνῃ μία πολὺ κακὴ πρᾶξις, διὰ τὴν ὁποίαν πολὺ σύντομα θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἐπανέλθωμεν ἵνα καταργήσωμεν τὸν νόμον αὐτόν.

§155Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ποῦ θὰ κάμουν ἔφεσιν;

§156Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἰς τὸ Ἐφετεῖον.

§157Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δηλαδή, προκειμένου περὶ τῆς περιφερείας τοῦ κ. βουλευτοῦ......

§158Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Νὰ πάῃ βέβαια.

§159Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ νομοσχέδιον σκοπὸν ἔχει νὰ μὴ ταλανίζεται ὁ κόσμος.......

§160Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Αὐτὴ ἡ θεωρία, ὅτι εἶναι δίκαιον ὁ πολίτης νὰ μὴ ταλανισθῇ μεταβαίνων μακρὰν διὰ νὰ δικασθῇ, εἶναι θεωρία ἐσφαλμένη. Ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία τοῦ ἀτόμου εἶναι κἄτι τι πολύτιμον, δύναται νὰ θυσιάσῃ τὸ πᾶν ὅταν νομίζῃ ὅτι ἀδίκως κατεδικάσθη. Τὸ ζήτημα τῶν ἐξόδων εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον οὔτε μίαν στιγμὴν πρέπει νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλή. Ὁ πολίτης πρέπει νὰ ἔχῃ τὰ μέσα τῆς ἀμύνης. Ἕνας εἰσαγγελεὺς ἐγέμισε τὸν κόσμον ἀπὸ μηνύσεις καὶ κατήγγειλε καὶ τὸν ἐκδότην ἐφημερίδος «Καστορία» διότι δὲν ἔστελλον τακτικὰ κάθε ἑβδομάδα τὴν ἐφημερίδα ὑπογεγραμμένην εἰς τὰς 4 σελίδας. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται πλέον αὐτό, ὅτι οἱ συγγραφεῖς ὅλοι θεωροῦν τὴν διάταξιν αὐτὴν ὡς καταργηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος. Αὐτὸς ὁ εἰσαγγελεὺς δὲν ἐδίστασε νὰ ὑποβάλῃ καὶ μήνυσιν δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ὑπέβαλε καὶ μήνυσιν, διότι τὰ στοιχεῖα μὲ τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθη μία διάψευσίς του δὲν ἦσαν ἀπολύτως τά αὐτὰ μὲ τὰ τῆς εἰδήσεως, ἧς ἐζήτει τὴν διάψευσιν, καὶ κατεδικάσθη ὁ ἐκδότης τῆς ἐφημερίδος εἰς πρόστιμον 5 χιλ. δραχμῶν δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Πρέπει νὰ προσέξῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ μὴ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τοὺς πολίτας τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου ὅταν πρόκειται περὶ ποινικῶν φυλακίσεων.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§162Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, ὡς κατετέθη ἀρχικῶς ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀφεώρα τὴν ἐπέκτασιν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ τῆς διαδικασίας τῶν αὐτοφώρων καὶ ἐπὶ τῶν ἀδικημάτων τῶν ἐκδικαζομένων παρ’ ἑνὸς δικαστοῦ, ἤτοι παρὰ τοῦ λεγομένου μονομελοῦς Πλημμελειοδικείου. Ἡ τροπολογία, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο τόση συζήτησις καὶ ἀνεπτύχθησαν τόσαι γνῶμαι ἀντιτιθέμεναι, ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, τὴν ἀπεδέχθην δ’ ἐγώ ἐν μέρει. Ὀφείλω νά σημειώσω τοῦτο, τὸ ἐξόχως χαρακτηριστικόν, ὅτι ἡ πρωτοβουλία τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ θεσμοῦ τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων προῆλθεν τὴν φορὰν αὐτὴν ἐκ τῆς Βουλῆς. Ὅταν ὁ προκάτοχός μου Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Πετρίδης τὸ 1929 εἰσηγήθη τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τῶν μονομελῶν δικαστηρίων, ὑπῆρχεν ἰσχυρὰ ἡ ἀντίδρασις κατὰ τῆς εἰσαγωγῆς αὐτοῦ. Συνέπεσε νὰ εἶμαι ἐγὼ ὁ εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, καὶ ὀφείλω νὰ ὑπομνήσω ὅτι μετὰ μακρὰν συζήτησιν ἐγένετο δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ἐδέησε δὲ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ὡμίλει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος κ. Μάρκου νὰ παρατηρήσῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδει εἰς τὸ νομοσχέδιον θεμελιώδη καὶ προγραμματικὴν σημασίαν καὶ μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτὴν, ἐπῆλθεν ἡ ἔγκρισις τοῦ Νομοσχεδίου. Ὑπῆρχον πράγματι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐπιφυλάξεις, ἀμφέβαλλον διὰ τὴν εὐδοκίμησιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ εἰσαγομένου παρ’ ἡμῖν διὰ πρώτην φοράν. Ὅταν ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἐζήτησα νὰ μοῦ ὑποβληθοῦν εἰδικαὶ ἐκθέσεις. Μοῦ ὑπεβλήθησαν δὲ παρ’ ὅλων τῶν Εἰσαγγελέων ἐκθέσεις, κατὰ τὰς ὁποίας θεωρεῖται ὅτι γενικῶς ἐπέτυχεν ὁ θεσμός. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ὅταν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον εἴχομεν ζητήσει οἱ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπως ἐκδικάζωνται τὰ ἀδικήματα ταῦτα ἀπὸ τοὺς Πρωτοδίκας καὶ ἐγένετο τότε ἡ δήλωσις ὅτι θὰ καταβληθῇ προσπάθεια, ὅπως ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν συγκοινωνιακαὶ εὐκολίαι, μεταβαίνουν Πρωτοδίκαι. Ἡ σχετικὴ ὅμως διάταξις δὲν φαίνεται νὰ ἐφηρμόσθη ἀκριβῶς εἴς τινα κέντρα. Πράγματι πολλοὶ Εἰσαγγελεῖς καὶ Πρόεδροι τῶν Δικαστηρίων δὲν κατέβαλον τὴν προσήκουσαν προσοχὴν εἰς τοῦτο. Ἔκαμα εἰδικὴν πρὸς τοῦτο σύστασιν εἰς τοὺς Εἰσαγγελεῖς καὶ Προέδρους καὶ ἀπό τινος ἐφαρμόζεται. Ἀλλὰ καὶ ὅπου οἱ Πταισματοδίκαι ἤσκησαν τὰ καθήκοντα τοῦ ἑνὸς δικαστοῦ, ἡ πεῖρα ἀποδεικνύει ὅτι δὲν ὑπῆρξαν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας νὰ δικαιολογοῦνται παράπονα καὶ ἀντιρρήσεις διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ θεσμοῦ, ὅπως ἀνεπτύχθησαν σήμερον. Ἐλησμονήθη ἐξ ἄλλου ὅτι εἰς τὸν ἀρχικὸν νόμον ρητῶς ὁρίζεται ὅτι ἀσκεῖται πάντοτε ἔφεσις ὅταν ἐπιβληθῇ ποινὴ φυλακίσεως ὑπερβαινούσης τὸν ἕνα μῆνα ἢ χρηματικὴ ποινὴ ὑπερβαίνουσα τὰς 4.000 δραχμῶν. Πάντοτε, ἐπίσης ἐπιτρέπεται ἡ ἀπόλυσις ἐπὶ ἐγγυήσει μετὰ τὴν καταδίκην. Δὲν ὑπάρχει δηλαδὴ οὐδεὶς κίνδυνος ὅτι ἐκ τοῦ τυχὸν σφάλματος τοῦ ἑνὸς δικαστοῦ αὐτοῦ τοῦ Πταισματοδίκου, ὅτι δηλαδὴ δύναται νὰ ἐπέλθῃ ζημία τις εἰς τοὺς δικαζομένους πολίτας καὶ νὰ ὑπάρχῃ ὁ κίνδυνος τὸ πολύτιμον ἀγαθὸν τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας νὰ τὸ χειρισθῇ ἀποκλειστικῶς εἷς δικαστής, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἐπαρκῆ μόρφωσιν, κατὰ τρόπον μὴ παρέχοντα ἐπαρκεῖς ἐγγυήσεις. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος δὲν ἐκηρύχθη ἁπλῶς κατὰ τοῦ ἑνὸς δικαστοῦ τοῦ πλημμελειοδίκου, ἢ πταισματοδίκου, ἐκηρύχθη καὶ κατὰ τῶν τριῶν ἀκόμη δικαστῶν, τῶν πλημμελειοδικῶν λαβὼν ἀφορμὴν ἐξ ὡρισμένων περιπτώσεων τοῦ δικαστηρίου τῆς ἰδιαιτέρας του ἐπαρχίας. Ὑπεστήριξε δηλαδὴ ὅτι καὶ οἱ τρεῖς ἀκόμη δικασταὶ δικάζουν καὶ ἐκεῖνοι πολὺ αὐστηρὰ καὶ θὰ πρέπῃ δι’ αὐτὸ νὰ δικάζηται ἡ ἔφεσις ἀπὸ τοὺς ἐφέτας, νὰ μεταβαίνῃ δηλαδὴ ὁ χωρικὸς τῆς περιφερείας Καστορίας εἰς τὸ Ἐφετεῖον Θεσσαλονίκης διὰ νὰ ἐκδικασθῇ ἐκεῖ ἡ ἔφεσίς του. Ἀλλ’ ὑπάρχει μία παρεξήγησις ὀφειλομένη εἰς τὴν μὴ παρακολούθησιν τῶν στατιστικῶν δεδομένων τῶν κατωτέρων ποινικῶν Δικαστηρίων. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τῆς στατιστικῆς εἶναι γεγονὸς ὅτι τὰ Πλημμελειοδικεῖα οὔτε 5 ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν δὲν ἐπιβάλλουν ποινὴν ὑπερβαίνουσαν τὸν 1 μῆνα. Ἡ Πλημμελειακὴ δικαιοσύνη παρ’ ἡμῖν ἔχει παραδόξως λάβῃ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν μίαν κατεύθυνσιν ἐξαιρετικῆς ἐπιεικείας. Ἐνῷ εἰς πλεῖστα ἀδικήματα τὰ ὁποῖα μάλιστα ἐπιπολάζουν εἰς ὡρισμένα μέρη ἐπιβάλλεται ἐκ τοῦ νόμου ἡ ποινὴ τριῶν ἡμερῶν φυλακίσεως μέχρι 5 ἐτῶν, σπανιώτατα ἐπεβλήθη ποινὴ ὑπερβαίνουσα τὰς 10 ἢ 15 ἡμέρας. Παρακολουθῶ καὶ ἐγὼ βέβαια, περισσότερον τὰ ποινικὰ δικαστήρια. Τὸ πρᾶγμα μοῦ ἔχει κάμει ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν. Καὶ εἶναι τὸ γεγονὸς τοῦτο εἷς ἐκ τῶν λόγων οἱ ὁποῖοι καὶ ὅταν ὑπεστήριζα τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τούτου εἰς βουλευτὰς μὲ ἔπεισαν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπολύτως οὐδεὶς φόβος ὅτι θὰ παραδώσωμεν εἰς χεῖρας οὐχὶ ἐμπείρους καὶ ἱκανὰς τὴν ἀπονομὴν τῆς Πλημμελειακῆς δικαιοσύνης. Ἀφήσαμεν ἄλλως εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ἑνὸς δικαστοῦ πλημμελήματα ἐλάχιστα μέχρι τοῦδε, πλημμελήματα διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὁποίων κατεταλεπορεῖτο ὁ Λαὸς τῶν Ἐπαρχιῶν. Εἶναι βεβαιομένον στατιστικῶς ὅτι διὰ τὴν ἐκδίκασιν ἑνὸς δασικοῦ ἀνομήματος, μιᾶς ἁπλῆς ἀδίκου ἐπιθέσεως τρὶς καὶ τετράκις ἐκινοῦντο πρὸς τὸ κέντρον ἀπὸ τὰ ἄκρα τῶν Νομῶν μάρτυρες καὶ διάδικοι διὰ νὰ γίνουν μία καὶ δύο καὶ τρεῖς ἀναβολαί. Εἶναι γνωστὰ αὐτὰ εἰς τοὺς παρακολουθοῦντας τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην. Ἀπηλλάξαμεν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ ἀπὸ ἕνα ἀληθὲς μαρτύριον τὸν Λαὸν τῶν Ἐπαρχιῶν καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητος καὶ πραγματικὴ ἡ ἀνακούφισις τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθησαν οἱ πληθυσμοὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ. Δὲν ἔχω βεβαίως ἀντίρρησιν ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐτόνισε ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου συνάδελφος ὅτι ἡ ταχύτης δὲν ἀποτελεῖ τὸν μόνον στοιχεῖον τῆς δικαιοσύνης ἀλλ’ ἀποτελεῖ πράγματι τὸ κυριώτερον στοιχεῖον διότι ἡ ἔννοια τοῦ ποινικοῦ ἀδικήματος ἀμβλύνεται μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχει καὶ ἡ παραγραφὴ αὐτοῦ. Ἡ βραδύτης εἰς τὴν ἐκδίκασιν τοῦ ἀδικήματος καθιστᾷ δυσκολωτέραν τὴν ἐκδίκασιν αὐτοῦ ἀλλὰ καὶ ἀδύνατον τὴν πραγμάτωσιν τοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ τιμωρία αὐτοῦ. Κατ’ ἀνάγκην λοιπὸν πρέπει νὰ ἐμπνεώμεθα ἀπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτῆς τῆς ταχύτητος τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἀδικημάτων. Τὰ ἀδικήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων τώρα θὰ ἀπαιτήσωμεν τὴν ἁρμοδιότητα τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων δὲν εἶναι πολλὰ οὔτε καὶ τόσον σημαντικά. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε προτείνει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐκεῖ ἐπὶ τῆς ἐκδικάσεως ἀδικημάτων τὰ ὁποῖα λόγῳ τῆς φύσεως αὐτῶν οὐχὶ λόγῳ τῆς ποινῆς ἀπαιτοῦν μείζονα προσοχὴν καὶ εὐρυτέραν ἐξέτασιν κατὰ τὴν ἐκδίκασιν, διότι ἐμφανίζουν πολλάκις καὶ ζητήματα συνδεόμενα μὲ τὸ ἀστικὸν δίκαιον ἢ προκαλοῦν ὡς εἶναι τὸ ἀδίκημα τῆς ἀποπλανήσεως εἰς ἀσέλγειαν, πείσματα καὶ ἰδιαίτερα πάθη κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν δικῶν αὐτῶν, ὡς εἶναι γνωστόν. Δι’ αὐτὸ ἐν μέρει ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς, περιωρίσθη δηλαδὴ ἡ ἁρμοδιότης τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων εἰς ὡρισμένα πλημμελήματα τὰ ὁποῖα προσεγγίζουν πρὸς τὰς ἀστυνομικῆς φύσεως παραβάσεις. Ἐὰν ἐδεχόμην τὴν πρότασιν ὅπως ἀποκλειστικῶς ἀνατεθῇ ἡ ἐκδίκασις τῶν ἀδικημάτων εἰς Πρωτοδίκας θὰ ὑπέκυπτον εἰς μίαν ἀντίφασιν. Μέχρι τοῦδε ἐφήρμοσαν τὸν νόμον καὶ οἱ Πταισματοδίκαι. Αἱ ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων Εἰσαγγελέων πιστοποιοῦν ὅτι εὐδοκίμως καὶ αὐτοὶ ἐφήρμοσαν τὸν νόμον. Ἐὰν ἀφήρουν ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπολύτως ἀπὸ τὸν Πταισματοδίκην τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν, νομίζω ὅτι θὰ διέπραττον μίαν ἀσυνέπειαν. Βέβαια κατόπιν τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος ἐθεώρησα καὶ ἐγὼ ὅτι ἐπιβάλλεται ὅπως ληφθῶσι περισσότεραι ἐγγυήσεις ἵνα μεταβαίνουν πρὸς τοῦτο ἐκ τοῦ κέντρου Πρωτοδίκαι, μόνον δὲ ἐν κωλύματι ἀπολύτως δεδικαιολογημένῳ ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῦ δικαστηρίου ἢ τοῦ εἰσαγγελέως ἀνατίθεται ἡ ἐκδίκασις εἰς Πταισματοδίκας. Καὶ δίδω τὴν ὑπόσχεσιν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι προσωπικῶς θὰ παρακολουθήσω μετὰ πάσης ἐπιμελείας τὸ ζήτημα. Θὰ θεωρήσω τὴν παράβασιν τῆς διατάξεως περὶ τοῦ κωλύματος ὡς παράβασιν πειθαρχικὴν τῶν ἁρμοδίων Εἰσαγγελέων καὶ Προέδρων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, κύριοι βουλευταί, παρενεβλήθη συζήτησις ἐπὶ ζητήματος ἐντελῶς ἀσχέτου πρὸς τὸ νομοσχέδιον, περὶ τῶν δικαστικῶν ἐξόδων, περὶ τῶν τελῶν τῆς ποινικῆς διαδικασίας καὶ ὑπεστηρίχθη ὅτι δῆθεν ηὐξήθησαν τὰ ἔξοδα. Ἀλλ’ ὁ νόμος ὁ ἀρχικὸς τὶ ἔλεγε; Εἶχε μίαν διάταξιν ἐπιεικῆ διὰ τοὺς φυγοποίνους τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων. Ἔλεγε ὅτι οἱ φυγόποινοι ὅπως ὁρίζεται εἰς τὸν νόμον περὶ φυγοδικίας ἀπηλλάσσοντο τῶν ποινῶν τῆς φυγοδικίας καὶ ὑπεχρεοῦντο νὰ πληρώνωσι μόνον ὅταν συνελαμβάνοντο τὰ διπλάσια δυναστικὰ ἔξοδα. Παρεξήγησις δηλαδὴ καὶ ἐδῶ, διότι δὲν πρόκειται περὶ αὐξήσεως εἰδικῶς τῶν ἀδικημάτων δικαστικῶν ἐξόδων, ἀλλ’ ἀντιθέτως ὁρίζεται ὅτι ἀπαλλάσσονται τῶν ποινῶν τῆς φυγοδικίας οἱ φυγόποινοι εἰς τὰ ἀδικήματα αὐτὰ τὰ μικρὰ τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων καὶ πληρώνουν μόνον τὸ διπλάσιον τῶν δικαστικῶν ἐξόδων. Δὲν πρόκειται σήμερα νὰ συζητήσω γενικώτερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν τελῶν τῆς ποινικῆς διαδικασίας. Εἶναι γνωστὸν πῶς ηὐξήθησαν καὶ διὰ τίνα σκοπόν. Τὸ προϊὸν αὐτῶν ἔχει διατεθεῖ δι’ εἰδικοῦ νόμου ὁ ὁποῖος τώρα τροποποιεῖται, ὑπὲρ τῆς ἀνεγέρσεως φυλακῆς μαζὶ μὲ τὸ προϊὸν τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν τελῶν τῆς ποινικῆς διαδικασίας ἀποτελεῖ ἐπιβάρυνσιν διὰ τὸν λαόν. Ἀφορᾷ μόνον τοὺς πολίτας οἱ ὁποῖοι ἔχουν δοσοληψίας μὲ τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην. Ἀποτελεῖ ἴσως καὶ μέτρον τὸ ὁποῖον συμβάλλει καὶ εἰς τὴν ἀποφυγὴν τοῦ ἀδικήματος. Εἶναι πάντως τὸ ζήτημα ἀντικείμενον ἄλλης μελέτης καὶ ἄλλου νομοσχεδίου. Ὡς πρὸς τὴν παρατήρησιν ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαγορεύσωμεν τὴν παράστασιν τῶν δικολάβων ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων αὐτῶν ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἀπεδέχθην τὴν σχετικὴν τροπολογίαν ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ Πλημμελειοδικείων. Ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐμφανίζωνται μόνον οἱ δικηγόροι. Ἐὰν ὑπάρχει ὅμως περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ παράστασις δικηγόρων, θὰ ἔκαμα τὴν ὑποχώρησιν νὰ δεχθῶ τὴν προταθεῖσαν τροπολογίαν.

§163Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι ὑποχρεωτικὴ εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα ἡ παράστασις δικηγόρων.

§164Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι ὑποχρεωτική. Ἐὰν δὲν ὑπάρχει ὡρισμένος ἀριθμὸς δικηγόρων τότε ἐπιτρέπεται παράστασις δικολάβων.

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δύο.

§166Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀποβλέπομεν ἢ δὲν ἀποβλέπομεν εἰς τὴν ἐγκατάστασιν δικηγόρων; ἐὰν ἀποβλέπομεν εἰς τὴν ἐγκατάστασιν δικηγόρων νὰ περιορισθῶμεν εἰς τοὺς δύο. Διότι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς δὲν θὰ ἐγκατασταθοῦν τέσσαρες, ἀλλὰ δύο δικηγόροι δύνανται νὰ ζήσουν εἰς ἕνα κέντρον ὅπου εἶναι μονομελές.

§167Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ παρακάλουν διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη. Εἶναι βέβαιον ὡς ἡ μέχρι τοῦδε πεῖρα......

§168ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσοι δικηγόροι.

§169Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ ἡ εἰς τὸ μέλλον ἐφαρμογὴ θὰ ἀποδείξῃ ὅτι ὀρθῶς ὁ νομοθέτης ἐστήριξεν ἐλπίδας πολλὰς ἐπὶ τοῦ νέου αὐτοῦ θεσμοῦ τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων.

§170Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Βαλαλᾶ.

§172Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα πάλιν, διότι φαίνεται ὅτι παρεξηγήθησαν οἱ λόγοι μου. Αὐτὸς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀνέφερεν, ὅτι ἐγὼ εἶμαι ἐναντίον τοῦ ἑνὸς δικαστοῦ. Τὸ ἀντίθετον εἶπον ἀλλὰ ἤθελον νὰ ἔχω τὴν ἐγγύησιν ὅτι θὰ ἔχωμεν τοὐλάχιστον ἐφετεῖον....

§173Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τί σημαίνει τὸ «αὐτὸς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης».

§174Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἶπα ὅτι σεῖς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ἴδιος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§175Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶσθε ἐν τάξει, τότε παρεξήγησα τὸ πρᾶγμα.

§176Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Λοιπὸν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὁ ἴδιος μοῦ ἀπέδωκεν τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐγὼ εἶμαι ἐναντίον τοῦ μονομελοῦς πλημμελειοδικείου. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές. Εἶπον ὅλως τὸ ἐναντίον ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς προτιμῶ ὁ δικαστὴς νὰ εἶναι ἕνας καὶ νὰ αἰσθάνεται τὴν εὐθύνην ὁλόκληρον τῆς ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν ἐκδίδει. Εἶπον μόνον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ νὰ ἀφαιρεθοῦν οἱ διάδικοι ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ἐφετείου, καὶ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον ὡς Ἐφετεῖον. Διότι τὰ Πλημμελειοδικεῖα τῶν Ἀθηνῶν—ὄχι ὅλα ἀλλὰ τινὰ ἐξ αὐτῶν—δὲν εἶναι κατὰ τρόπον τοιοῦτον καταρτισμένα ὥστε νὰ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι οἱ πολῖται θ’ ἀπολαύσουν πλήρως τῆς δικαιοσύνης. Δὲν εἶναι δὲ ἄγνωστον, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὰ μικρὰ κέντρα ἀναπτύσσονται τὰ πάθη τὰ ὁποῖα μεταγγίζονται εἰς τοὺς δικαστὰς καὶ ἐκδίδονται ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι πλήρως ἀμερόληπτοι καὶ ψύχραιμοι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον νὰ στερήσωμεν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐφέσεως ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου ἐκείνους οἱ ὁποῖοι καταδιώκονται μέχρι φυλακίσεως ἑνὸς ἔτους. Μοῦ φαίνεται ὅμως πολὺ περίεργον ὅτι τὸ ἐπιχείρημα ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἔφεσις διὰ πᾶσαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία καταδικάζει εἰς φυλάκισιν ἕνα διάδικον. Διατὶ νὰ μᾶς φαίνεται περίεργον, ἀφοῦ αὐτὸς εἶναι ὁ κανών; Φοβοῦνται μήπως οἱ καταδικαζόμενοι νὰ ὑποστοῦν ταλαιπωρίας καὶ ἔξοδα; Αὐτὰ βεβαίως εἶναι δυσάρεστα, ἀλλὰ εἶναι πολὺ πιὸ δυσάρεστον νὰ καταδικάζεται κανεὶς ἀπὸ ἕνα τοπικὸν δικαστήριον, πολλάκις χωρὶς νὰ πείθεται ὁ ἴδιος ὅτι καλῶς ἐδικάσθη, καὶ νὰ μὴ δικαιοῦται νὰ καταφύγῃ εἰς ἕνα ἀνώτερον δικαστήριον ἀποτελούμενον ἀπὸ ἀνθρώπους περισσότερον πεπειραμένους. Ὁ κανὼν λοιπὸν εἶναι ὅτι πᾶσα ἀπόφασις ἡ ὁποία καταδικάζει εἰς φυλάκισιν πρέπει νὰ ἐφεσιβάλλεται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Ἐξαίρεσις εἶναι τὸ νὰ μὴ ἐφεσιβάλλωνται αἱ ἀποφάσεις. Ἐὰν δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐμελέτα καλῶς ὅλα τὰ Πρωτοδικεῖα, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ὑπάρχουν δικαστήρια τὰ ὁποῖα καταδικάζουν τὸν κατηγορούμενον εἰς φυλάκισιν κατὰ δύο ἡμέρας ὀλιγώτερον τοῦ ὁρίου τοῦ Ἐφετείου μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἀποφύγουν τὸν ἔλεγχον τοῦ Ἐφετείου. Πάντως νομίζω ὅτι τὸ νὰ καταδικάζουν τὰ δικαστήρια μέχρι φυλακίσεως ἑνὸς ἔτους καὶ νὰ μὴ ἔχῃ ὁ διάδικος τὸ δικαίωμα νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ Ἐφετεῖον εἶναι μεταρρύθμισις ἐπικίνδυνος, εἶναι μία μεταρρύθμισις ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ γίνῃ, εἶναι ἀντίθετον πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συμβῇ. Δηλαδὴ τὸ νὰ παραδώσωμεν τοὺς πολίτας εἰς τὴν κρίσιν τοῦ μονομελοῦς δι’ ἀδικήματα συνεπαγόμενοι φυλάκισιν μέχρις ἑνὸς ἔτους, εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀναβάλωμεν ἢ μᾶλλον νὰ μὴ τὸ κάνωμεν ποτέ. Ἰδοὺ λοιπὸν διατὶ ἐπιμένω καὶ νομίζω ὅτι πρέπει μὲν τὸ νομοσχέδιον νὰ γίνῃ δεκτόν, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔφεσιν αὕτη δὲν πρέπει νὰ γίνεται ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνεται ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου, διὰ νὰ ἔχωμεν τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας δικαιούμεθα νὰ ζητῶμεν.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν: δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροποποιήθη;

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Τύπου ὡς καὶ περὶ κολασμοῦ καὶ ἐκδικάσεως τῶν διὰ καταχρήσεως τῆς ἐλευθεροτυπίας τελουμένων ἀδικημάτων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 339 περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας καὶ ἀγροφυλακῆς Κρήτης». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος 1903–1909». Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§180Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀφορᾷ τοὺς προσενεγκόντας ὑπηρεσίας κατὰ τοὺς Μακεδονικοὺς ἀγῶνας, ὡς καὶ τοὺς τῆς Ἠπείρου. Ἤθελα κ. ὑπουργὲ, νὰ σᾶς ἀπαλλάξω ἀπὸ μίαν δύσκολον θέσιν, τὴν ἑξῆς: Ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη πέρυσι περὶ ἀπονομῆς ἀμοιβῶν εἰς τοὺς Μακεδονομάχους...

§181Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ νόμος ὁ περυσινὸς δὲν ἔκαμνε κανένα λόγον περὶ ἀμοιβῆς.

§182Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὄχι. Ὡμίλει περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἀποφανθῇ περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς προσέφεραν ὑπηρεσίας ἐν Ἠπείρῳ καὶ Μακεδονίᾳ κατὰ τοὺς ἀγῶνας. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην ἀνετέθη διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου νὰ καταρτίσῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§183Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἂν ἐτέθη αὐτὴ ἡ ρήτρα, εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν δεσμεύει τὴν Βουλήν.

§184Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀσφαλῶς κακῶς ἐτέθη. Ἠθέλησα νὰ τὸ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ἵνα μὴ ἔχωμεν δικαστικὰς διαμάχας.

§185Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ζήτημα τοιοῦτον.

§186Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι πολλοὶ Ἕλληνες προσέτρεξαν εἰς τοὺς ἀγῶνας καὶ προσέφεραν πραγματικὰς ὑπηρεσίας καὶ ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἐν Ἠπείρῳ, καὶ ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ δώσῃ ἀμοιβᾶς. Διάφοροι Κυβερνήσεις δικτατορικαί, προδικτατορικαὶ καὶ μεταδικτατορικαὶ ἔδωσαν εἰς πολλοὺς ἐκ τῶν λαβόντων μέρος εἰς τοὺς ἀγῶνας αὐτοὺς ἀμοιβᾶς. Δηλαδὴ τοὺς ἔκαμαν ἐφέδρους ἀξιωματικούς, τοὺς ἐμονιμοποίησαν, καί τοὺς προεβίβασαν, εἰς ἄλλους ἔδωσαν συντάξεις, εἰς ἄλλους ὅμως παρασχόντας ἴσως περισσοτέρας ὑπηρεσίας, δὲν ἐδόθη οὐδεμία ἀμοιβή. Ἡ ἀνισότης αὐτὴ γεννᾷ μίαν πικρίαν εἰς τὴν καρδίαν αὐτῶν, καὶ χρησιμεύει ὡς κακὸν παράδειγμα εἰς τοὺς ἀπογόνους των, οἱ ὁποῖοι θὰ λέγουν ὅ,τι ἐνῷ ὁ πάππος των καὶ ὁ πατήρ των προσέφερον ὑπηρεσίας δὲν ἠμείφθησαν ἐνῷ οἱ ἄλλοι ἠμείφθησαν. Δὲν εἶναι ἐποικοδομητικὴ ἡ διάκρισις αὕτη. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ἂν ὁ προϋπολογισμὸς ἀντέχῃ, νὰ δώσῃ καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον τίποτε μέχρι σήμερον νὰ δώσῃ κἄτι καὶ εἰς αὐτοὺς, διὰ νὰ λείψῃ τὸ παράπονον ὅτι δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει οἱ ἀγῶνες των. Ἐπὶ πλέον δέον νὰ σημειωθῇ ὅτι εἶναι δυνατόν, οἱ μὴ ἀμειφθέντες νὰ προσέφεραν περισσοτέρας ὑπηρεσίας ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἠμείφθησαν.

§187Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ὡς ἔχει, θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. βουλευτὴν, νὰ ὑποβάλῃ σχετικὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§188Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἡμεῖς θεωροῦμεν ὀρθὸν νὰ ἀμειφθοῦν κατὰ τὸ δυνατὸν ὅλοι οἱ παρασχόντες ὑπηρεσίας.

§189Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅλοι οἱ ὁπωσδήποτε ἀναγραφόμενοι, οἱ 3.700 οἱ ἀναγραφόμενοι εἰς τὸν κατάλογον τῆς ἐπιτροπῆς, δέον νὰ λάβωσι συντάξεις;

§190Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι ὑπερβολικός, πολὺ ὀλίγοι ἀναπομένουν μὴ ἀμειφθέντες.

§191Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ παροχὴ αὐτῶν τῶν συντάξεων εἰς ὅλους τοὺς ὑπηρετήσαντας ἐπὶ ἕνα δύο, τρία, ἔτη εἰς τὴν Μακεδονίαν ἀγνοῶ ποίαν βάσιν δικαιολογητικὴν ἔχει. Τὸ σήμερον ὑποβαλόμενον νομοσχέδιον δὲν ὁμιλεῖ μόνον περὶ ἠθικῶν ἀμοιβῶν, διὰ τὰ θύματα ὅμως τοῦ Μακεδονικοῦ καὶ Ἠπειρωτικοῦ ἀγῶνος ἐλάβομεν μέτρα. Πρέπει νὰ εἴπωμεν καθαρὰ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ὅτι δὲν ἔχει βάσιν ἡ ἀξίωσις νὰ δοθοῦν συντάξεις εἰς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ 3–4 χρόνια εἰς τὸν Μακεδονικὸν ἢ Ἠπειρωτικὸν ἀγῶνα, ἢ καὶ εἰς τοὺς δύο μαζύ. Ἐὰν ἠθέλωμεν νὰ ἔχωμεν μίαν βάσιν ἠθικὴν, ἔπρεπε νὰ εἴπωμεν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀνίκανοι νὰ ζήσουν.

§192Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω κ. Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι προσέφερον πραγματικὰς ὑπηρεσίας. Νὰ ὑπάρξῃ μία ἰσότης παροχῶν μεταξὺ τῶν πολεμησάντων μόνον.

§193Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔγιναν ἀδικίαι εἰς τὸ παρελθόν, νὰ ἐδόθησαν ἀμοιβαὶ εἰς ἐκείνους ποὺ εἰργάσθησαν περισσότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Σήμερον δὲν δύνανται νὰ μᾶς εἴπουν οἱ ἄλλοι ὅτι, γνωρίζετε ὅτι ἐδόθησαν εἰς αὐτοὺς χρηματικαὶ ἀμοιβαί, διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαναλαμβάνω, αὐτοὶ ἐκ τῆς μετοχῆς των δὲν ἔπαθον ἀνικανότητα πρὸς ἐργασίαν, εἶναι δι’ δι’ αὐτοὺς κεφάλαιον μέγα ἠθικὸν διότι μετέσχον εἰς τὸν ἀγῶνα. Εἶναι 2.700 οἱ προτεινόμενοι, κυττάξατε τὸν ἀριθμόν καὶ κρίνατε.

§194Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Εἰς τοὺς ἔχοντας προβεβυκίαν ἡλικίαν ἄνω τῶν 60 ἐτῶν, τοὐλάχιστον καὶ εἰς τοὺς παθόντας.

§195Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Νὰ περιορισθῶμεν εἰς τοὺς ἔχοντας προβεβηκυῖαν ἡλικίαν καὶ ἀνικάνους ἤδη.

§196Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ Μακεδονικὸς ἀγὼν δὲν εἶναι ὁ μόνος ἐθνικὸς ἀγών, εἶναι καὶ ἄλλοι, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω τὸν Κρητικὸν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος ἐβάσταξε 100 χρόνια, καὶ εἰς τοὺς πολεμιστάς του δὲν ἐδόθησαν συντάξεις. Νὰ τοὺς τὸ εἴπωμεν ρητῶς: ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ συντάξεις. Ἄν εἶσθε ἀνίκανοι πρὸς ἐργασίαν συνεπείᾳ τοῦ ἀγῶνος τότε μάλιστα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑποβάλατε μίαν τροπολογίαν διὰ νὰ τὴν μελετήσωμεν. Ἀλλὰ σᾶς λέγω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ δώσωμεν συντάξεις εἰς ὅλους καὶ μάλιστα εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι καλά.

§197Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Διατὶ λέγετε διὰ τοὺς ἀγῶνας τῶν Κρητῶν διὰ τὴν Κρήτην, καὶ ὄχι διὰ τοὺς ἀγῶνας τῶν Ἑλλήνων διὰ τὴν Κρήτην καὶ τὴν Ἑλλάδα;

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§199Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποστηρίξω τροπολογίαν. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω, εἶναι ὅτι αἰτία ὅλου τοῦ κακοῦ εἶναι ὁ νόμος ψηφισθεὶς τῷ 1929 ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, διότι ὁ νόμος αὐτὸς κατὰ παράβασιν μάλιστα ρητῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος ὁρίζει ὅτι θὰ γίνῃ μία ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία θὰ κρίνῃ τοὺς ἀξίους ἀμοιβῆς διὰ τὰς παρασχεθείσας κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα ὑπηρεσίας.

§200Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε νὰ μᾶς κατηγορήσετε: ἂς εἶναι αὐτὸ τὸ μόνον λάθος ποὺ κάναμεν;

§201Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐννοῶ αὐτό, ἀλλὰ ἀναμφισβητήτως διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ἐδόθη μία ἐλπὶς εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρέσχον πραγματικὰς ὑπηρεσίας. Διότι ὡς γνωρίζετε, παρέσχον πραγματικὰς ὑπηρεσίας καὶ δὲν δυνάμεθα ἄνευ προσοχῆς νὰ παρέλθωμεν τὰς αἰτήσεις των.

§202Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τοὺς ἀμείβομεν ἠθικῶς καὶ ἐκείνους ποὺ πρέπει καὶ ὑλικῶς.

§203Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν 27.000 εἶναι ὑπερβολικός, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἠθικῆς ἀμοιβῆς ὀρθὸν εἶναι νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως.

§204Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Τὰ πράγματα ἔχουν ὡς ἑξῆς: Ἡ ἐπιτροπὴ ἐξεκαθάρισε 400 ἐκ τῶν ὁποίων οἱ 350 παίρνουν σύνταξιν.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4443 περὶ στελεχῶν στρατοῦ καὶ 3616 περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ προβιβασμῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν του σχεδίου νόμου «περὶ στελεχῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν του σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς πολεμικῆς Ἀεροπορίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς σχεδίου νόμου «περὶ ἐκπαιδεύσεως τῆς πολεμικῆς Ἀεροπορίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας τῆς πολεμικῆς Ἀεροπορίας ἀεροπορικῶν προβιβασμῶν καὶ καταστάσεων στελεχῶν Ἀεροπορίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν του σχεδίου νόμου «περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τῆς πολεμικῆς Ἀεροπορίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων καὶ τοῦ ἄρτου». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§206Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον ὑμῶν νομοσχέδιον, κύριοι συνάδελφοι, ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου κ. ὑπουργοῦ. Ἐψηφίσθη δὲ εἰς πρώτην συζήτησιν, ὥστε ἔχει γνῶσιν ἡ Βουλὴ τούτου. Ἐνόμισα ὅμως ὅτι ἦτο σκόπιμον καὶ χρήσιμον νὰ ἐπιφέρω τροπολογίας τινὰς εἰς τοῦτο. Ἡ πρώτη τῶν τροπολογιῶν εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὴν ἄσκησιν προσφυγῆς ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων ἐνώπιον τοῦ συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας διὰ τὴν διατίμησιν τοῦ ἄρτου. Ἀλλ’ εἰς τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου, κ. ὑπουργοῦ, δίδεται τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ἰδίως ἀλευροβιομηχάνους, ἐνόμισα ὅτι ἦτο χρήσιμον νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς καταναλωτάς. Τουτέστιν αἱ διάφοροι ἐργατικαὶ ὀργανώσεις, νὰ ἔχωσι δικαίωμα προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐκρατείας, καὶ νὰ ζητοῦν νὰ καθορίσῃ τοῦτο τὴν διατίμησιν τοῦ ἄρτου. Νομίζω δὲ ὅτι τόσον διὰ τῶν διατάξεων τῶν προτέρων τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον καὶ διὰ τῆς προσθήκης ταύτης, λύεται ὁριστικῶς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐπὶ πολὺ ἀπησχόλησε τὴν Κοινὴν Γνώμην. Μετὰ τοῦτο ἐνόμισα ὅτι εἶχον θέσιν εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἄρθρα τινα ἀφορῶντα τὴν ἀνάμιξιν κριθῆς, ἤτοι ἀλεύρων κριθῆς εἰς τὸ ἄλευρον ἐκ σίτου, τοῦ ὁποίου γίνεται χρῆσις πρὸς παρασκευὴν τοῦ ἄρτου. Ἐπειδὴ ὅμως ἠγέρθησαν καὶ ἀντιρρήσεις τινὲς κατὰ τοῦ μέτρου τούτου, ὅπως εἶδον εἰς τινας ἐφημερίδας, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ἐκθέσω τὰς σκέψεις μου ἐκ τῶν ὁποίων ὡρμήθην εἰς τὴν υἱοθέτησιν τοῦ μέτρου. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀνέκαθεν δὲν ὑπῆρχεν ἀλευροβιομηχανία. Καὶ πολιτισμοὶ ὁλόκληροι τῆς ἀρχαιότητος καὶ τοῦ Μεσαίωνος, ἐτράφησαν διὰ τῶν δημητριακῶν καρπῶν, ἀλευροποιουμένων εἰς στοιχειώδεις τινὰς ἀλευρομήλους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἐγένετο καμμία διάκρισις ποιότητος ἀλεύρων. Ἐν τούτοις οἱ λαοὶ ἐκεῖνοι διεκρίθησαν διὰ τὸν πολιτισμόν των, ὑπῆρξαν δὲ εὔρωστοι καὶ ἀντέσχον εἰς ποικίλους ἀγῶνας καὶ ποικίλους κόπους. Βαθμηδὸν ἀναπτυχθεῖσα ἡ ἀλευροβιομηχανία, ἐφεῦρε δύναμαι νὰ εἴπω διαφόρους ποιότητας ἀλεύρων Α, Β, Γ, Ε, Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἄρτος ὁ παρασκευαζόμενος ἐκ τῶν ἀλεύρων τῆς πρώτης λεγομένης ποιότητος καὶ εἰς ἁφὴν καὶ εἰς ὄψιν καὶ εἰς τὴν γνεῦσιν ἦτο πῶς διάφορος καὶ καλλίτερος τοῦ τῶν ἄλλων ἀλεύρων, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον καὶ καθ’ ὑποβολὴν τρόπον τινὰ ἐνομίσθη ὅτι εἶναι καὶ πρώτη ποιότης, ὅτι περιεῖχεν καὶ τὰς περισσοτέρας θρεπτικὰς οὐσίας καὶ κατ’ ὀλίγον καὶ εἰς αὐτὰς τὰς ἐργατικὰς τάξεις ἐγεννήθη ἡ ἰδέα ὅτι ὁ ἄρτος οὗτος εἶναι ὁ καλλίτερος καὶ τὸ ἰδανικὸν ἑκάστου ἐργάτου εἶναι νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν βρῶσιν τοιούτου τινὸς ἄρτου. Ἐθεωρήθη δὲ ὡς δευτέρας ποιότητος ἄρτος, ἐκεῖνος ἀκριβῶς ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλας τὰς ἐνδείξεις καὶ τῆς φυσιολογίας τῆς θρέψεως, καὶ τῆς χημείας, εἶναι ὁ πρῶτος, δηλαδὴ ὁ ἄρτος ὁ ἀνάμικτος ὁ κατασκευαζόμενος ἀπὸ τὸ σιτάρι ἄνευ ἐπιλογικῆς ποιότητος. Ἀλλὰ ὅπως εἶπον εἰς ὑμᾶς, ἡ ὑποβολὴ ὑπῆρξεν βαθεῖα καὶ διήρκεσε ἐπὶ ἔτη μακρά. Ἐσχάτως ὅμως φαίνεται ὅτι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ὑπερίσχυσεν ἡ θεωρία ἡ ἀπορρέουσα ἐκ τῆς φυσιολογίας τῆς θρέψεως καθ’ ἣν εἶναι θρεπτικώτερος ὁ ἄρτος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος περιέχει τὰ περισσότερα στοιχεῖα, τοῦ κόκκου τοῦ δημητριακοῦ καρποῦ, ἀδιακρίτως μάλιστα δημητριακῶν καρπῶν, ἀδιακρίτως ἐπαναλαμβάνω εἴδους δημητριακῶν καρπῶν, διότι ἀποδείχθη ἐπίσης, ὅτι ὅλοι οἱ δημητριακοὶ καρποὶ περιέχουσι τὰ ἴδια σχεδὸν θρεπτικὰ στοιχεῖα. Ἐπικράτησε λέγω ἐσχάτως, καὶ δι’ αὐτὸ βλέπομεν καὶ τὴν κατανάλωσιν τοῦ μαύρου λεγομένου ψωμιοῦ ἐπεκτεινομένην. Διότι ὁ πρώτης ποιότητος ἄρτος εἶναι ἐκεῖνος ὅστις παράγεται ἀπὸ τὸν κόκκον τοῦ δημητριακοῦ καρποῦ ἀλεθομένου ὅλου σχεδὸν, καὶ μὴ καταμεριζομένου εἰς διαφόρους ποιότητας. Ἐσχάτως δὲν εἰς ἐνίσχυσιν τούτου, ἦλθεν ἡ θεωρεία τῶν βιταμινῶν, ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει ὅτι αἱ βιταμίναι αἱ ὁποῖαι θεωροῦνται, ὡς αἱ πολιτιμώτεραι, διὰ τὴν θρέψιν τοῦ ὀργανισμοῦ, ὑπάρχουν ἀκριβῶς εἰς τοὺς φλοιοὺς τῶν διαφόρων δημητριακῶν καρπῶν, καὶ εἰς τοὺς φλοιοὺς τῶν ὀπωρῶν ὄχι μόνον τοῦ σίτου, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν δημητριακῶν καρπῶν. Ὅταν, κύριοι βουλευταὶ ἔχομεν τὰ δεδομένα ταῦτα ἔχομεν ἐξ ἄλλου τὰ δεδομένα ὅτι ἄρτον παράγομεν, ὄχι ἐκ σίτου μόνον, ἀλλὰ καὶ σικάλεως καὶ κριθῆς καὶ βρώμης καὶ ἀραβοσίτου ἐκ τοῦ ὁποίου τρέφονται εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἐπὶ παραδείγματι τὰ 60 ἑκατοστὰ τοῦ λαοῦ, εἰς τὴν Γερμανίαν ἕνα μέγα μέρος τοῦ λαοῦ, εἰς τὰ Βαλκάνια ἕνα μέγα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, εἰς τὴν Ρωσσίαν ἐπίσης, ἔχομεν δὲ ἐξ ἄλλου δεδομένον καὶ ἀποδεδειγμένον ὅτι καὶ ὁ ἄρτος ὁ καθαρὸς ἐκ κριθῆς καὶ μόνον εἶναι θρεπτικὸς καὶ ὑγιεινὸς ἐξ ἴσου, καὶ δὲν τὸ ἔχομεν μόνον ἐπιστημονικῶς ἀποδεδειγμένον τοῦτο ἀλλὰ τὸ ἔχομεν καὶ ἐκ τῆς πείρας, ἡμεῖς τοὐλάχιστον οἱ ὁποῖοι καταγόμεθα ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, γνωρίζομεν δὲ ὅτι πληθυσμοὶ ὀρεινοὶ εὔρωστοι καὶ ὑγειέστατοι τρέφονται ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους ἰδίως δι’ ἄρτου ἐκ κριθῆς. Ὅταν καὶ κάθε εἷς ἐξ ἡμῶν ἔχει ἰδίαν πεῖραν ὅτι ὁ ἄρτος οὗτος εἶναι ἐπίσης θρεπτικὸς καὶ ὄχι μόνον θρεπτικὸς ἀλλὰ καὶ ὀφέλιμος, νομίζω ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ ἀρνηθῇ τις ὅτι ἡ ἀνάμιξις ποσότητός τινος ἐκ κριθῆς εἰς τὸ ἄλευρον ἐκ σίτου εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ καὶ τὴν ἐλαχίστην ἐπιβλαβῆ συνέπειαν. Ἐγὼ μάλιστα ἔχω ὑπ’ ὄψιν καὶ τοῦτο, ὅτε ἤσκουν τὸ λειτούργημα τοῦ δικηγόρου, ἐνώπιον ἐπαρχιακοῦ δικαστηρίου, συνάδελφός τις ἐκυμαίνετο ἐπὶ ἔτη μεταξὺ ζωῆς καὶ θανάτου πάσχων ἀπὸ νόσημα τοῦ στομάχου. Περιῆλθεν τὴν Εὐρώπην ὁλόκληρον ἀναζητῶν εἰς μάτην τὴν θεραπείαν. Διερχόμενος ὅμως ἐξ Ἰταλίας ποτὲ ἐζήτησε τὴν γνώμην ἑνὸς τῶν ἐκεῖ ἰατρῶν οὐχὶ πρώτης γραμμῆς, τοῦ εἶπεν οὕτω «νὰ κάμῃς χρῆσιν μόνον καὶ μόνον ἄρτου ἐκ κριθῆς. Ἐὰν ὡς βάσιν τῆς διαίτης σου θέσις τὸν ἄρτον ἐκ κριθῆς, ἡ θεραπεία σου θὰ εἶναι ἀσφαλής». Ἐπανῆλθεν, ἠκολούθησε τὴν συμβουλήν, καὶ ἀπέκτησε πλήρως τὴν ὑγείαν του. Μόνον μίαν δυσάρεστον συνέπειαν εἶχε τὸ γεγονός, ὅτι ἄλλος συνάδελφος σκόπτων αὐτόν, ἔλεγεν ὅτι ἴσως ἐκ τῆς χρήσεως μόνον ἄρτου ἐκ κριθῆς, θὰ ἀπέκτα ὁ συνάδελφος ἐκεῖνος καὶ ἄλλα τινὰ ἐλαττώματα. Πρὸς τούτοις ἀνέγνωσα καὶ εἰς ἕνα περιοδικὸν ἑλληνικὸν, ὅτι Γερμανὸς τις σοφὸς λέγει..... (ἀναγινώσκει). Τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου, κ. βουλευταὶ: εἶναι ἕν κατὰ τὴν κρίσιν μου πῶς θὰ ἐπιτύχωμεν νὰ κατασκευάσωμεν ἄρτον περιέχοντα ὅλας τὰς θρεπτικὰς οὐσίας ἀλλὰ καὶ φθηνότερον. Ἐκεῖ περιορίζεται τὸ ζήτημα, κύριοι βουλευταί, ὅταν ἡ χρῆσις ἄρτου, κριθῆς ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἐπιβλαβὴς ἀλλὰ εἶναι ὠφέλιμος, ὅταν ἔχωμεν δεδομένον ὅτι διὰ τῆς χρήσεως εἰς τὴν ἀναλογίαν αὐτὴν ἀλεύρου ἐκ κριθῆς εἶναι δυνατὸν νὰ μειώσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μία οὐσιώδης παράλειψις ἐὰν μὴ καθιέρωνεν τὴν ἀνάμιξιν κριθῆς εἰς τὸν σῖτον. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εὐθὺς ὡς ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου, μοῦ ἐπέστησεν τὴν προσοχὴν καὶ μοῦ εἶπε νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα αὐτὸ, καὶ ἂν ἴδω ὅτι δὲν ἐπέρχεται οὐδεμία βλάβη, ἐφρόνει ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ κάμωμεν χρῆσιν τοῦ ἀλεύρου τῆς κριθῆς. Ἐκ τῆς μελέτης, κύριοι βουλευταί, ἐκθέσεων ὑγιεινολόγων καὶ ἐκθέσεων ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἐσχηματίσθησαν διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ τὸ ἐξήτασαν ἐγὼ τουλάχιστον ἔχω πεισθῆ ὅτι ἡ χρῆσις ἀλεύρου ἐκ κριθῆς εἰς μίαν ἀναλογίαν μέχρι 25% ὄχι μόνον δὲν πρόκειται νὰ παραβλάψῃ τὴν ποιότητα τοῦ ἄρτου εἰς σῖτον, ἀλλὰ ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ φρονῶ ὅτι πρόκειται καὶ νὰ τὸν βελτιώσῃ.

§207Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι χθὲς ἦσαν 70 πρόεδροι ἰατρικῶν συλλόγων, οἱ ὁποῖοι συνεζήτησαν τὸ ζήτημα αὐτὸ, καὶ ἀπεφάνθησαν ὅτι εἶναι ὠφέλιμος καὶ θὰ προπαγανδίσουν εἰς τὴν κοινωνίαν τὸ ζήτημα τοῦτο.

§208Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅταν ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ δεδομένα, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἔχω κανένα δισταγμὸν νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπιψήφισιν τῶν διατάξεων ἐκείνων διὰ τῶν ὁποίων ἐπιτρέπεται ἡ ἀνάμιξις τῆς κριθῆς εἰς τὸν σῖτον. Ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ζήτημα θὰ ἀφήσωμεν προαιρετικὴν τὴν χρῆσιν τοῦ ἄρτου τοῦ ἐξ ἀλεύρου σίτου καὶ κριθῆς παραγομένου ἢ θὰ ἐπιβάλλωμεν τοῦτο ἀφήνοντες μόνον τὸν λευκὸν ἄρτον δι’ ἀσθενεῖς τινάς; Ἐγὼ ἀπέκλινα πρὸς τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ἡ χρῆσις τοιούτου ἄρτου. Οὐχ’ ἧττον νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχω καὶ τὴν συναίνεσιν εἰς τοῦτο καὶ τῶν ἄλλων πολιτικῶν μερίδων τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ προβῶ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν διατάξεων τούτων ἐφ’ ὅσον δὲ καὶ τὰ ἄλλα κόμματα καὶ ἐν τῇ Βουλῇ εἶναι σύμφωνα εἰς τοῦτο διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἀναγκαστικῆς χρήσεως τοιούτου ἄρτου βεβαίως τότε καὶ μόνον θὰ ἐπιζητήσω τὴν ἐπιψήφισιν τῶν τοιούτων διατάξεων. Κύριοι βουλευταί, δὲν προέρχεται ἐξ ἐπιβολῆς οὐδεμιᾶς ἀνάγκης ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπιψήφισιν τῆς διατάξεως κατὰ τὴν ὁποίαν ἐφεξῆς θὰ ἀναμιγνύεται, εἰς τὸ ἄλευρον ἐκ σίτου καὶ ἄλευρον ἐκ κριθῆς. Δὲν προέρχεται ἐξ ἐπιβολῆς οὐδεμιᾶς ἀνάγκης προέρχεται μόνον ἐκ λόγων ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ ὅστις εἶναι ὀρθὸν νὰ εὑρίσκῃ τὸν ἄρτον του ὅσον εἶναι τὸ δυνατὸν φθηνότερον, ἐφ’ ὅσον εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ὁ τοιοῦτος φθηνὸς ἄρτος παρουσιάζει τὰ αὐτὰ ἂν μὴ περισσότερα δραστικὰ στοιχεῖα τοῦ ἄρτου, μεθ’ ὧν μέχρι σήμερον τρέφεται. Ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος συμμερίζεται ἐν τούτοις τὰς γνώμας τῆς Κυβερνήσεως θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. βουλευτὰς νὰ ἐπιψηφίσουν τὰς διατάξεις ὡς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διατυποῦται. (χειροκροτήματα).

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§210ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς ἐπιχορηγήσεως εἰς τὸν δῆμον Καλαμῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτάκτου ἐπιχορηγήσεως δραχμῶν 500 χιλ. εἰς τὸ πατριωτικὸν ἵδρυμα προστασίας τοῦ παιδιοῦ, καὶ 400 χιλ. εἰς τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως συμπληρωματικῶν ἐργασιῶν ἐπισκευῆς τοῦ κτιρίου ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως δραχμῶν 700 χιλ. διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Τριπόλεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπισκευῆς τοῦ διοικητηρίου Σερρῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαιρέσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Τελωνείων Θεσσαλονίκης καὶ Σιδηροδρομικῶν Σταθμῶν Θεσσαλονίκης εἰς πλείονα τοῦ ἑνὸς τελωνεῖα». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραγραφῆς δικαιωμάτων ἐπὶ τῶν ἀξιῶν τοῦ Δημοσίου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λειτουργίας σχολῆς πολέμου ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ». Ὁ κ. Πριμίδης.

§212Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, κύριοι βουλευταί, παρέχονται ὡρισμένα προνόμια εἰς ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὸ κράτος παλαιοτέρων νόμων, καὶ ἀβρόχοις ποσὶ ἐγένοντο ἀξιωματικοὶ ἐπιτελεῖς. Μέχρι τοῦ 1925 δὲν ὑπῆρχε σχολὴ ἐπιτελῶν. Ἱδρύθη τὸ πρῶτον τὸ 1925 καὶ ὡς καθηγηταὶ ἐχρησίμευσαν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, πάντες δὲ τότε οἱ γνῶσται τῆς Ἀγγλικῆς γλώσσης ἀξιωματικοὶ ὀνομάσθησαν ἐπιτελεῖς διότι ἐχρησίμευσαν ὡς μεταφρασταί. Τότε πάντες οἱ φοιτήσαντες ἄνευ ἐπιλογῆς ἢ προσόντων ἀξιωματικοὶ παρακολουθήσαντες μόνον ἐπὶ 7 μῆνας μαθήματα, ἔλαβον τὸ πτυχίον καὶ τὸ δίπλωμα τοῦ ἐπιτελικοῦ. Ἔκτοτε ἐξηκολούθησε λειτουργοῦσα ἡ σχολή, καὶ ὅλοι σχεδὸν οἱ ἀντιπλοίαρχοι καί τινες πλωτάρχαι, ἤκουσαν μαθήματα ἐπὶ 5½ μῆνας, ἀλλὰ πάντες οἱ ἐξελθόντες δὲν ἔλαβον τὸ πτυχίον τοῦ ἐπιτελοῦς. Σήμερον λοιπὸν εὑρισκόμεθα πρὸ 21 ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ ἐχόντων τὸ πτυχίον τοῦ ἐπιτελοῦς λαβόντων αὐτὸ ἄνευ δοκιμασίας καὶ ἐπιλογῆς. Παρέχονται δὲ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς ἐξαιρετικὰ προνόμοια, καὶ δὴ δὲν τοποθετοῦνται εἰς θέσεις ἥσσονος σημασίας, παρέχεται δὲ καὶ εἰδικὸν ἐπίδομα εἰς αὐτοὺς, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀξιωματικοὶ τῆς ξηρᾶς ἐξερχόμενοι ἐκ τῆς σχολῆς πολέμου εἰς τὴν ὁποίαν φοιτοῦν ἐπὶ 2 ἔτη, οὐδὲν ἐπίδομα λαμβάνουν. Δὲν βλέπω λοιπὸν διατὶ νὰ λαμβάνουν ἐπίδομα οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ. Ἡ δικαιολογία δὲ ὅτι τὸ ἐπίδομα δίδεται διὰ νὰ προσελκύωνται οἱ ἀξιωματικοί, νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι προσβλητικὸν διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ. Καὶ λέγω: ὅσοι ἐκτελοῦν καθήκοντα ἐπιτελοῦς, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ τυγχάνουν καὶ ἐπιδόματος.

§213Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐνῷ ἐδῶ περιορίζομεν μόνον καὶ καθ’ ὅσον θὰ ἐκτελοῦν τὰ καθήκοντα τοῦ ἐπιτελοῦς, διατὶ βρίσκετε ὅτι δὲν πρέπει νὰ πάρουν;

§214Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Διότι νομίζω ὅτι εἶναι προσβλητικὸν διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ, δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀποκτήσουν ἀνωτέραν μόρφωσιν, νὰ προβάλεται εἰς αὐτοὺς ὡς δέλεαρ καὶ ἡ χρηματικὴ ἱκανοποίησις. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, ἐφόσον ὑπάρχουν 21 ἀξιωματικοὶ ἐπιτελεῖς, δημιουργοῦνται δὲ κατὰ τὸ νομοσχέδιον μόνον 16 θέσεις ἐπιτελῶν, ἀσφαλῶς δὲν θὰ δοθῇ εὐκαιρία νὰ λειτουργήσῃ ἡ σχολὴ ὡς προβλέπετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἤδη ἐπιτελῶν ἀξιωματικῶν εἶναι πολὺ μεγαλείτερος τῶν ἀπαιτουμένων θέσεων. Ἡ παρατήρησίς μου δὲ αὕτη ἔχει τὴν ἑξῆς σκοπιμότητα κ. ὑπουργέ: Ὅτι δὲν θὰ ἔχουν ἐνδιαφέρον οἱ μὴ ὄντες σήμερον ἐπιτελεῖς νὰ προσέλθουν εἰς τὴν σχολὴν τῶν ἐπιτελῶν καὶ λάβουν δίπλωμα, διότι δὲν θὰ ὑπάρχουν θέσεις νὰ τὰς καταλάβουν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, αἱ παρατηρήσεις ἃς ἔχω νὰ κάμω εἶναι αἱ ἑξῆς: πρῶτον νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν ὡς ἐπιτελεῖς μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐδίδαξαν τοὐλάχιστον εἰς μίαν σχολικὴν περίοδον εἰς τὴν Ναυτικὴν Ἀκαδημίαν Πολέμου ἐπιτυχῶς. Μόνον αὐτοὶ νὰ θεωρηθῶσιν, οἱ ἄλλοι δέ, οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον εἶχον τὸ πτυχίον τοῦ ἐπιτελοῦς, νὰ προσέλθουν εἰς τὴν διὰ τοῦ νομοσχεδίου συνισταμένην σχολὴν καὶ παρακολουθήσουν μαθήματα, ἵνα ἐξέλθουν ἐκεῖθεν πράγματι κατηρτισμένοι, μὲ ἀρτιωτέραν μόρφωσιν, ὥστε ἐπαξίως νὰ καταλάβουν τὰς θέσεις τοῦ ἐπιτελοῦς, διότι σήμερον δὲν ἔχουν τὸ πτυχίον τοῦ ἐπιτελοῦς ἐπαξίως, ἀλλὰ μοιραίως καὶ τυχαίως. Δευτέρα παρατήρησίς μου εἶναι νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ 2 παράγραφος τοῦ ἄρθρου 12, διὰ τῆς ὁποίας καθορίζεται ὅτι ὡρισμέναι θέσεις θὰ καταλαμβάνωνται ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐπιτελεῖς. Τὸ ἀνώτατον Συμβούλιον κατὰ τὰς τοποθετήσεις λαμβάνει καὶ τὸ πτυχίον ὑπ’ ὄψει, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα προσόντα. Διὰ τίνα λόγον νὰ ὁρίσωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅτι ὡρισμέναι καταλαμβάνονται μόνον ἀπὸ ἀξιωματικοὺς ἐπιτελεῖς; Τρίτη παρατήρησις εἶναι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἐπιδόματος ἤ, ἄλλως, τὸν περιορισμὸν τοῦ ἐπιδόματος μόνον καὶ καθ’ ὅσον παρέχεται εἰς ἐπιτελεῖς ἐκτελοῦντας ὑπηρεσίαν.

§215Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὡς πρὸς τὸ ἐπίδομα εἴμεθα σύμφωνοι, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ ἀπολύτως νὰ δεχθῶ τὰς ἀπόψεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Πειραιῶς ὡς πρὸς τὰ ἄλλα ζητήματα. Ἡ ἄποψις του εἶναι ἡ ἑξῆς: λειτουργοῦσε μία σχολὴ ἡ ὁποία ἔδωσε πτυχία. Ἐπειδὴ συμπληροῦται ἡ σχολὴ αὕτη καὶ προστίθενται ἄλλα μαθήματα, πρέπει νὰ ἀκυρωθοῦν ὅλα τὰ πτυχία τὰ ὁποῖα εἶχον δοθεῖ μέχρι σήμερον. Εἶναι ὡς νὰ ἐλέγομεν, κύριοι, ὅτι ἕνας φοιτητὴς ὁ ὁποῖος πῆρε τὸ δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου μὲ ἕνα καθεστώς. Αʹ ἂν τυχὸν ἀλλάξῃ τὸ πρόγραμμα τοῦ Πανεπιστημίου θὰ ἀκυρώσωμεν τὸ δίπλωμά του καὶ πρέπει νὰ ξαναδώσῃ νέας ἐξετάσεις μετὰ 1, 2, 3, 5, 10, χρόνια. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ μίαν τοιαύτην ἄποψιν. Ἄλλως τε ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι εἰδικὸν ἐζήτησα ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὴν γνώμην ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἔχει δημιουργήσει τὴν σχολήν, καὶ ὁ ὁποῖος σήμερον τὴν μεταρρυθμίζει, δηλαδὴ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς. Αὐτὸς ἐδημιούργησε τὴν σχολὴν καὶ προτάσει αὐτοῦ γίνεται σήμερον ἡ συμπλήρωσις τῶν μαθημάτων. Ἔκαμα ἕνα ἐρώτημα καὶ μοῦ ἀπήντησε ὡς ἑξῆς:... (ἀναγινώσκει). Διὰ τοῦτο ἐβάλαμεν ἀκριβῶς μίαν διάταξιν ὅτι δὲν φθάνει νὰ ἔχῃ ἕνας ἀξιωματικὸς τὸ πτυχίον διὰ νὰ τοποθετηθῇ εἰς μίαν θέσιν ἐπιτελικήν, ἀλλὰ τὸ ἀνώτατον Συμβούλιον τοῦ Ναυτικοῦ ποὺ κάμει τὰς τοποθετήσεις, ἔχει τὸ δικαίωμα βλέποντας ὅτι πῆρε πτυχίον, ἀλλὰ ὅτι ἀργότερον δὲν ἔδειξε τὴν ἱκανότητα, ὄχι πλέον τὴν θεωρητικὴν διὰ τὴν ὁποίαν τοῦ ἔδωσαν τὸ πτυχίον, ἀλλὰ τὴν πρακτικήν, δὲν θὰ τὸν τοποθετήσῃ εἰς ἐπιτελικὴν θέσιν. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον ἠκολούθησε ἀκριβῶς τὴν γνώμην αὐτὴν τὴν πολὺ ὀρθὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀγγλικῆς Ἀποστολῆς. Μένει κύριοι, ἄλλο ζήτημα. Ἕως τώρα εἴχομεν δύο σχολάς, εἰδικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐπιτελικήν. Μερικοὶ ἀξιωματικοὶ ἠκολούθησαν μὲν τὰ μαθήματα τῆς γενικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ σήμερον μὲ τὸν νέον νόμον ὅπως τὸν εἴχομεν καταθέσῃ ἐπρόκειτο οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὴν σχολὴν πολέμου διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ πάρουν τὸ πτυχίον. Ἠρώτησα τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἀγγλικῆς Ἀποστολῆς ἐὰν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν κάμει ὅλην τὴν γενικὴν ἐκπαίδευσιν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτελέσουν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ τῇ βάσει μόνον αὐτῶν τῶν σπουδῶν. Καὶ ὁ ἀρχηγὸς μοῦ ἀπήντησε τὸ ἑξῆς: ὅτι μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν ὑπάρχουν μερικοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄριστοι, διὰ τοὺς ὁποίους ὡς ἀρχηγὸς τῆς σχολῆς καὶ ὡς ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς ἔχει ἐκφράσει εἰς ἐκθέσεις τὴν γνώμην του καὶ φρονεῖ ὅτι δι’ αὐτοὺς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς: ἐπειδὴ εἶναι ἄδικον νὰ θεωρηθῇ ὅτι δὲν εἶναι ἄξιοι νὰ εἶναι ἐπιμελεῖς ἐφόσον κατέχουν τὰς μεγαλειτέρας ἐπιτελικὰς θέσεις καὶ εἰς τὸν στόλον καὶ ἀλλοῦ θὰ ἦτο δυνατὸν δι’ αὐτοὺς νὰ γίνῃ μία εἰδικὴ σχολὴ ἡ ὁποία θὰ διαρκέσῃ 6 καὶ 8 ἑβδομάδας, ἀλλ’ ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν, χωρὶς νὰ περάσουν ἀπὸ τὴν σχολὴν αὐτήν, νὰ θεωρηθοῦν ὅτι ἔχουν πλῆρες πτυχίον ἐπιτελικόν. Ἠκολούθησα τὴν γνώμην αὐτὴν τοῦ μόνου ἁρμοδίου, ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἔχομεν καλέσῃ δι’ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν. Ἑπομένως προτείνω ὅπως εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 8 προσθέσωμεν δύο παραγράφους, δυνάμει τῶν ὁποίων οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἠκολούθησαν τὴν σχολὴν γενικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἔχουν μίαν ἔκθεσιν τοῦ διευθυντοῦ τῆς σχολῆς, καὶ σύμφωνον ἀπόφασιν τοῦ Ἀνωτάτου Ναυτικοῦ Συμβουλίου, ἀκολουθήσουν μαθήματα ἐπὶ 6 ἢ 8 ἑβδομάδας διὰ νὰ πάρουν καὶ αὐτοὶ τὸ πτυχίον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν θὰ ἀδικηθοῦν διότι δὲν ἐπρόφθασαν νὰ πάρουν τὰ δύο πτυχία, ἐξ ἄλλου ἐξασφαλίζονται τὰ συμφέροντα τῆς σχολῆς καὶ αἱ ἀνάγκαι τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας. Διὰ τοῦτο ζητῶ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, προστιθεμένων εἰς τὸ ἄρθρον 8 τῶν δύο παραγράφων. Θὰ ἀναφέρωμεν δὲ πάλιν εἰς τήν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 12 τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν ἀξιωματικῶν.

§216Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 ἤθελον νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ὅτι εἰσάγεται μία ἐξαίρεσις, ἡ ὁποία εἶναι ἀληθῶς παράδοξος, νομίζω δὲ ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§217Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν), Σήμερον διὰ νὰ μπορέσῃ ὁ πλωτάρχης νὰ προαχθῇ εἰς ἀντιπλοίαρχον πρέπει νὰ ἔχῃ περάσῃ ἀπὸ αὐτὴν τὴν σχολήν. Ὑπάρχουν ἐν τούτοις καὶ ὡρισμένοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν περάσει ἀπὸ τὴν σχολὴν αὐτὴν, οἱ ὁποῖοι ὅμως ἔχουν τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἔπρεπε κανεὶς νὰ ἔχῃ διὰ νὰ προβιβασθῇ εἰς ἀντιπλοίαρχον. Δι’ αὐτὸ θὰ ἦτο ἄδικον νὰ τοὺς βάλωμεν νέα προσόντα τὰ ὁποῖα ὁ νόμος δὲν εἶχε ἕως τώρα, δι’ αὐτὸ κάμνομεν τὴν ἐξαίρεσιν αὐτήν.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§219Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Μπακάλμπαση.

§221Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Χθές, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Τύπου εἶχεν ἐν τῷ μεταξὺ ἐξαντληθεῖ ὅλος ὁ κατάλογος τῶν νομοσχεδίων. Ἀλλὰ μετὰ τὴν ψηφοφορίαν καὶ τὴν ἀποχώρησίν μας ἐκ τῆς αἰθούσης, βλέπομεν ὅτι φέρονται ὡς ψηφισθέντα καὶ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ἀνεβλήθησαν.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖα;

§223Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας.

§224Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κανὲν δὲν εἶχεν ἀναβληθῆ. Ἡ Βουλὴ ἡ ψηφίσασα δὲν ψεύδεται. Ἦσαν παρόντες 100 βουλευταί.

§225Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, μὴ λαμβάνετε αὐτὴν τὴν θέσιν καὶ μὴ ἀμύνεσθε διὰ πράγματα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν σᾶς κατηγόρησαν, διότι ἡ ἀναγραφὴ εἰς τὴν αὐριανὴν ἡμερησίαν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου ἀποδεικνύει ὅτι δὲν ἐψηφίσθη εἰς ἀνάγνωσιν, διότι θὰ ἦτο εἰς βʹ συζήτησιν εἰς τὴν μεθαυριανὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ὄχι εἰς τὴν αὐριανήν. Λοιπὸν νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ λάθους τοῦ συντάξαντος τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἄλλωστε ἐζητήσαμεν πληροφορίας. Ἐδῶ εἶναι ὁ κ. Τσιγδέμογλου, ὁ ὁποῖος παρέμεινε εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς ὅταν ἀπεχωρήσαμεν.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγινε νομοθετικὴ ἐργασία μετὰ τὴν ψήφησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Τύπου, ἐψηφίσθη δὲ αὐτὸ καθὼς καὶ ἓν ἄλλο, τὸ τῆς κυρώσεως συμβάσεως μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Αὐτὸ δύναμαι νὰ σᾶς τὸ βεβαιώσω πρὶν ἴδω τὴν ἡμερησίαν διάταξιν Ἐὰν θέλετε λαμβάνετε τὸν λόγον αὔριον, ὁπότε εἶναι εἰς βʹ συζήτησιν.

§227Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς ἐρωτῶ τὸ ἑξῆς: Χθὲς πρὶν εἰσέλθομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Τύπου, συνεζητήσαμεν τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὑπετίθετο ὅτι δὲν ἔχουν συζήτησιν. Κατόπιν εἰσῆλθε ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ περὶ Τύπου νομοσχεδίου καὶ ἀπεχωρήσαμεν μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν θὰ συνεζητεῖτο ἄλλο νομοσχέδιον.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίσαμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ μετὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ Τύπου.

§229Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς ἐρωτῶ κύριε Πρόεδρε ἂν ἀποτελεῖ τρόπον κανονικὸν τῶν ἐργασιῶν, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν εἴπατε εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν ὁλόκληρον νὰ ἀποχωρῇ......

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι κανονικὸν αὐτό;

§231Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν νομίζομεν ὅτι εἶναι κανονικὸς αὐτὸς ὁ τρόπος τῶν ἐργασιῶν. Ἐκτὸς τούτου παραβιάζεται συστηματικῶς ὁ ὀργανισμός.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτηθεὶς χθὲς εἶπον ὅτι θὰ συζητηθοῦν καὶ τὰ ἄλλα νομοσχέδια μετὰ τὸ περὶ Τύπου. Ἐν πάσει περιπτώσει μεθαύριον κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν λαμβάνετε τὸ λόγον.

§233Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔπειτα κ. Πρόεδρε ἐνῶ κατὰ τὸν κανονισμὸν ἡ Ἡμερησία Διάταξις πρέπει νὰ περιλαμβάνῃ 15 νομοσχέδια, ἡ σημερινὴ περιλαμβάνει 28.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ αὐτὰ ὅμως ἀφαιροῦνται τὰ ὑπηρεσιακά.

§235Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Ἤθελα νὰ κάνω τὴν παράκλησιν νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον κανονίζει τὴν εἴσπραξιν τῶν χρεῶν τῶν προσφύγων. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν κυριωτέραν καμπὴν τῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους, ὑπάρχουν 2 εἰσηγήσεις, ἡ εἰσήγησις τῆς μειοψηφίας καὶ ἡ εἰσήγησις τῆς πλειοψηφίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠκούσθησαν. Ποὺ ἀκούστηκε νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον χωρὶς νὰ ὁμιλήσουν οἱ εἰσηγηταί.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα αὐτό, ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον. Τί θέλετε τώρα; Ἔχομεν 2 σύνολα νὰ ψηφίσωμεν. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιή-

σεως διατάξεως νόμου περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου

Π. Ν».

(ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἄρσεως τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐπὶ τῶν μοναστηριακῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4399 περὶ ρυθμίσεως ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώρας καὶ τοῦ νόμου 4724 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4399». Ὁ κ. Τσιγδέμογλου.

§238Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἔμεινα κατάπληκτος πρὸ τοῦ πείσματος καὶ τῆς ἐπιμονῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐφ’ ὅσον κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ὑπεδείξαμεν, εἰς αὐτὸν πόσον ἀντισυνταγματικόν, πόσον ἀντικείμενον εἰς νόμους κειμένους εἶναι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν ἐπείσθη ἀπὸ τὰς ὑποδείξεις τὰς ὁποίας ἐκάναμεν εἰς αὐτὸν κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω καὶ ἄλλας ἀκόμη ὑποδείξεις ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑφισταμένους νόμους ἐναντίον τῶν ὁποίων ἀντίκειται ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Προκαταβολικῶς θ’ ἀναφέρω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τὸ σημείωμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τοῦ εἶχα ὑποσχεθῆ ὅτι θὰ τοῦ θέσω ὑπ’ ὄψιν του κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἀποκλειστικῶς τ’ ἀντικείμενα τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν καὶ οὐχὶ τ’ ἀντικείμενα τὰ ὁποῖα λελανθασμένως ἀναφέρονται εἰς τὸ σχέδιον νόμου, διότι τὰ ἀντικείμενα τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς σημερινὸν σχέδιον νόμου δὲν ἀναφέρονται εἰς ἀνωμάλους δικαιοπραξίας. (ἀναγινώσκει). Αὐτὸ ἦτο τὸ ἀντικείμενον τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν, τὸ ὁποῖον ἔμεινεν ἐκκρεμὲς ἐπὶ ὁλόκληρα ἔτη, διότι οἱ πρόσφυγες βουλευταὶ τῆς Δʹ Συνελεύσεως εἶχον θέσει ζήτημα τιμῆς νὰ μὴ ἐπιτρέψουν καὶ αὐτὴν κἄν τὴν ἐλαχίστην ἀναλογίαν, ἐξαιρέσει τῆς τελευταίας κατηγορίας ἡ ὁποία ἀφορᾷ μίαν ἔκτασιν 10–12.000 στρεμμάτων. Ἤδη τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, μολονότι τιτλοφορεῖται νομοσχέδιον περὶ ρυθμίσεως ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν, ἀφορᾷ ρύθμισιν τῶν ἀνωμάλων κατοχῶν. Ἐνῷ ὑφίστανται νόμοι ἐφαρμοζόμενοι ἀπὸ δεκάδων ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι μάλιστα ἐσχάτως διὰ νέων τροπολογιῶν συμπληροῦνται κατὰ τὸ τελειότερον, οἱ ὁποῖοι ρυθμίζουν ὅλας τὰς περιπτώσεις αὐτὰς περὶ ὧν προβλέπει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κάμνει διάκρισιν, ὡς μὴ ὤφειλε, κτημάτων ἐξ ἀνταλλαγῆς μὲ τὰ κτήματα τοῦ Δημοσίου, ὡσὰν τὰ ἐξ ἀνταλλαγῆς κτήματα νὰ μὴ εἶναι κτήματα Ἑλλήνων πολιτῶν, δὲν ἦσαν κτήματα τὰ ὁποῖα σήμερον ἐν τῇ πραγματικότητι ἔχουν περιέλθη εἰς τήν ἀπόλυτον κυριότητα τοῦ Δημοσίου καὶ ἑπομένως δὲν ὤφειλεν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ κάνουν διάκρισιν μεταξὺ τῶν κτημάτων τῶν ἐξ ἀνταλλαγῆς προελθόντων εἰς τὴν κατοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τῶν κτημάτων τὰ ὁποῖα καθ’ οἱονδήποτε τρόπον περιέρχονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Κράτους. Καὶ ἐφ’ ὅσον γίνεται αὐτὴ ἡ διάκρισις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νά ἐπαναλάβω ὅτι τὸ Κράτος ἐνδιαφέρεται νὰ περιφρουρήσῃ μὲ ὅλους τοὺς νόμους, σχετικὰς περικοπάς, τῶν ὁποίων θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀμέσως, νὰ περιφρουρήσῃ λέγω τὰ κτήματα τοῦ δημοσίου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφερόμεθα ὁπωσδήποτε ἀμεσώτερον δι’ αὐτὰ τὰ κτήματα τά ἐκ τῆς ἀνταλλαγῆς, λέγομεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅτι τὰ κτήματα αὐτὰ εἶναι ἀκόμη περισσότερον κατοχυρωμένα ἀπὸ τὰ κτήματα τὰ ὁποῖα ὑπερασπίζονται καὶ ρυθμίζονται διὰ τῶν κειμένων νόμων, εἶναι κατοχυρωμένα διὰ διεθνῶν πράξεων καὶ συγκεκριμένως διὰ τῆς πράξεως τῆς συντακτικῆς τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1920 τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ τὸν Μάϊον τοῦ 1930 ἐκύρωσε. Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἰδία ἡ Βουλὴ νὰ τὴν καταπατῇ.

§239Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ποία εἶναι αὐτὰ τὰ κτήματα;

§240Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Μὲ ἐσᾶς ἔχω λογαριασμὸν νὰ κανονίσωμεν ἐδῶ, Διότι ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μίαν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπεβάλατε, διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς ὁποίας δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀσχοληθῶ, τώρα θ’ ἀσχοληθῶ εἰς τὸ τέρμα τοῦ λόγου μου.

§241Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἀσφαλῶς ἐνυπνιάζεσθε.

§242Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Θὰ σᾶς εἴπω τὸν χαρακτηρισμὸν εἰς τὸ τέλος τοῦ λόγου μου.

§243Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μπορεῖτε νὰ τὸ πῆτε ἀμέσως διὰ νὰ μὴ δημιουργῆτε ἐντυπώσεις.

§244Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Νὰ σᾶς τὸ πῶ. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν Γενιτσάρων εἰς τὴν Τουρκίαν ὅταν οἱ Γενίτσαροι ἐπήγαιναν εἰς τὰ ρωμέϊκα σπίτια, ἔπινον ἔτρωγον καὶ ἐχόρταινον καὶ ὅταν ἐσηκώνοντο νὰ φύγουν, εἶχον ἀξίωσιν νὰ τοὺς δώσουν ἐνοίκιον διὰ τὰ δόντια των. Τὸ ἴδιον κάνετε καὶ σεῖς, ὅταν προτείνετε νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατεπάτησαν τὴν περιουσίαν αὐτὴν, προτείνοντες εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως καὶ πέραν τῶν 400 στρεμμάτων τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ νομοσχέδιον παραχωρηθοῦν εἰς αὐτοὺς διὰ δικαίας ἢ ἀδίκους ἀποζημιώσεις.

§245Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διὰ δικαίας.

§246Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Αὐτὸ εἶναι τὸ τρομερὸν, ὅτι ζητεῖτε ἐσεῖς νὰ σᾶς δώσωμεν ἐνοίκιον διὰ τὰ δόντια.

§247Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπλήρωσαν 10 φορὲς περισσότερα.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλογικὴ συζήτησις κατὰ τὸν κανονισμὸν δὲν ἐπιτρέπεται.

§249Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Ὁ σχετικὸς νόμος ὁ ὁποῖος διέπει τὴν τύχην τῶν κτημάτων τοῦ δημοσίου. (ἀναγινώσκει). Καὶ πρόκειται περὶ κτημάτων τὰ ὁποῖα ἀπηλλοτριώθησαν. Κτήματα τοῦ δημοσίου ἀπαλλοτριωθέντα καὶ παραχωρηθέντα εἰς καλλιεργητὰς πρόσφυγας καὶ γηγενεῖς, ρυθμίζονται—συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις περὶ διοικήσεως δημοσίων κτημάτων. Ὁ τρόπος δὲ τῆς διαθέσεως τῶν κτημάτων αὐτῶν εἶναι γνωστὸς καὶ εἶναι περιττὸν νὰ τὸν ἀναπτύξω. Δεύτερον «ἀγροτικὰ μικρὰ κτήματα (ἀναγινώσκει). 500 δραχμῶν». Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας ρυθμίζει τὸ Κράτος τὰ κτήματα τὰ ἰδικά του τὰ ἀγροτικὰ καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀπαλλοτριωθῆ καὶ εἶναι μέχρι 10 στρεμμάτων τὰ ὁποῖα ἔχουν παραχωρηθῆ εἰς ἀκτήμονας καλλιεργητάς. Καὶ ἀντιθέτως μὲ αὐτὰ, ὑπεβάλλετο τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον μὲ τὸ περιεχόμενον αὐτό, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἄλλο νομοσχέδιον μὲ τὴν ὑπογραφήν τὴν ἰδικήν σας, τὸ ὁποῖον ρυθμίζει ἐπίσης τὴν τύχην τῶν κτημάτων τούτων καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἡ ὁποία λέγει ὅτι. (ἀναγινώσκει). Καὶ πρόκειται ἐδῶ περὶ κατόχων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οὔτε ἰδιωτικὰ ἔγγραφα. Διὰ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν δικαιούχων παραχωροῦνται. (ἀναγινώσκει). Τί διαφέρει τὸ κατοχυρωτικὸν τὸ ὁποῖον ἐκύρωσε ἡ σημερινὴ Βουλή; «Πάντα τὰ ... (ἀναγινώσκει). Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη κατηγορία κύριε ὑπουργέ τῆς Γεωργίας. Κτήματα τὰ ὁποῖα περιῆλθον εἰς τὸ Δημόσιον περίπου ἀπὸ τὴν ἰδίαν ἀφορμὴν διὰ τῆς ὁποίας περιῆλθον καὶ τὰ ἀνταλλάξιμα κτήματα εἰς τὸ Κράτος, εἶναι τὰ κτήματα τῶν ἀνταλλαγέντων Βουλγάρων τῆς Μακεδονίας καὶ αὐτὸς ὁ νόμος περὶ διοικήσεως κτημάτων τοῦ Δημοσίου ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «ἐν γένει διὰ τὰ κτήματα τῆς κατηγορίας. (ἀναγινώσκει). Τὸ Κράτος προκειμένου διὰ τὴν ρύθμισιν τῆς τύχης τῶν κτημάτων τῶν ἀνταλλαγέντων Βουλγάρων, ἀνατρέχει εἰς τὴν χρονολογίαν τῆς ἀπὸ 18 Δεκεμβρίου 1929 ἀποφάσεως καὶ ὁρίζει καὶ διατάσσει μὲ προσωπικὴν εὐθύνην τῶν κατὰ τόπους οἰκονομικῶν ἐφορειῶν νὰ ἀνεύρουν τῇ βοηθείᾳ τῶν διοικητικῶν καὶ ἀστυνομικῶν ἀρχῶν καὶ τῶν συμβολαιογράφων καὶ τῶν γραφείων μεταγραφῆς τῶν κτημάτων, νὰ ἀνακαλύψουν τὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ 30ετίας εἶχον καταληφθῆ καὶ νὰ μεριμνήσουν ὅπως προβλέπει ὁ νόμος. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο, κ. ὑπουργέ, περὶ κτημάτων ὁπωσδήποτε κατεχομένων ἀπὸ καταπατητὰς, ἀλλ’ ἐπρόκειτο περὶ κτημάτων ἐγκαταλειφθέντων ἐντελῶς, καὶ περὶ αὐτῶν τὸ ἄρθρον 123 τοῦ νόμου περὶ διαχειρίσεως τῶν κτημάτων τοῦ Δημοσίου προβλέπει ὅτι μόνον ἡ ἁρμοδία ἀρχὴ εἶναι ἡ νέα διοίκησις τῶν κτημάτων αὐτῶν, ἡ ὁποία ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀνεύρῃ καὶ νὰ παραλάβῃ καὶ καταλάβῃ αὐτὰ ἀπὸ τοὺς κατόχους, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὰ κτήματα τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ὡς ἐγκαταλελειμένα ἐγκαταλελειμένα δὲ θεωροῦνται ὡσαύτως....... (ἀναγινώσκει). Ἀλλ’ ἀκριβῶς περὶ αὐτῶν τῶν κτημάτων προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, τὸ δικό σας, κ. ὑπουργέ, καὶ περὶ τῶν ὁποίων ὁ νόμος περὶ διαχειρίσεως τῶν κτημάτων τοῦ Δημοσίου προβλέπει ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς εἰς τὰ ἄρθρα τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέγνωσα.

§250Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ποῖον ἄρθρον;

§251Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Τὸ ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκει). Τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ νόμου 4399 τὴν καταργεῖτε τελείως, ὀφείλει ὅμως νὰ ἰσχύσῃ ἡ ἄλλη διάταξις τοῦ ἰδίου νόμου τοῦ ἄρθρου 2 παράγραφος 3, διὰ τῆς ὁποίας αἱ τοπικαὶ ἐπιτροπαὶ δύνανται νὰ ἀπαλλοτριώσουν καὶ μέχρις 100 στρεμμάτων ἐκτάσεις. Ὅπως τὰ εἶπα καὶ τὴν ἄλλην φοράν, ἐνῷ ἔχετε εἰς τὸ 2ον ἄρθρον δικαίωμα ἐλέγχου ἐπὶ ὅλων τῶν πράξεων τῶν ἐπιτροπῶν, εἰς τὴν τροπολογίαν σας ἀπεξενώθητε τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ διὰ νὰ ὀργιάζουν αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκεῖ εἰς βάρος ὅλων τῶν κτημάτων αὐτῶν, ἀνεξέλεγκτα Ἀναγράφεται εἰς τὸ ἄρθρον 2. (ἀναγινώσκει). Ἐπειδὴ δὲν γίνεται καμμία διάκρισις ἀπὸ τοὺς καλλιεργητάς, ὑποθέτω ὅτι καὶ ἐκεῖ ἠμποροῦν νὰ κατάσχουν, ἐὰν τυχὸν ἔχουσι καλλιεργήσει, κτήματα καὶ δύνανται νὰ καταλάβουν τὰ κτήματα εἰς τὰς ἐκτάσεις ἐκείνας τάς ὁποίας κατέχουν καὶ καλλιεργοῦν. Καὶ ἐρωτῶ: πόθεν ἀρύεσθε τὸ δικαίωμα, νὰ δίδετε ἀορίστως καὶ ἀνεξελέγκτως δικαίωμα εἰς τοὺς κτηνοτρόφους καταπατητὰς νὰ οἰκειοποιοῦνται τὰς ἐκτάσεις τὰς ὁποίας ἔτυχε, δι’ οἱονδήποτε λόγον, νὰ κατέχουν καὶ τὴν κατοχὴν αὐτὴν νὰ τὴν νομιμοποιήσητε διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἀντιθέτως μὲ ὅλας τὰς διατάξεις ἐκείνας τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως; Ἐπίσης τὸ ζήτημα τῆς καλλιεργείας ἀγρῶν, νομίζω ὅτι ἔχει σχέσιν ἀμέσως πρὸς τὰ ἀγροτικὰ κτήματα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Λέτε ὅτι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς θὰ μείνῃ τὸ ½ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τὰ κτήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐνοικιάζονται πρὸς 100– 1000 δραχ. ἐτησίως θὰ ἱκανοποιήσουν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν μέσα εἴτε διὰ ἕνα εἴτε δύο χρόνια.

§252Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Οἱ μισθωταὶ δὲν εἶναι κάτοχοι.

§253Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Δὲν τὸ ἐβάλατε κ. ὑπουργέ, ἡ ἐπιτροπή σᾶς τὸ ἐζήτησε.

§254Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι τὸ ἔχουν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν.

§255Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἰπῆτε ὅτι τὸ προβλέπει ὁ νόμος, διότι σᾶς ἀνέγνωσα ὅλας τὰς περικοπάς· ἡ διάταξις ἀντιτίθεται εἰς τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἐκάματε.

§256Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Μὴ κάνετε σύγχυσιν μεταξὺ μισθωτῶν καὶ καλλιεργητῶν.

§257Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ κάμετε διάκρισιν μεταξὺ τῶν μισθωτῶν.

§258Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κάτοχοι κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου δὲν θεωροῦνται οἱ μισθωταί.

§259Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Νὰ θέσετε μίαν διάταξιν διὰ νὰ μὴ χαρακτηρισθοῦν ἐκ τῶν ὑστέρων οἱ ἐνοικικοταὶ ὡς κάτοχοι τῶν κτημάτων αὐτῶν.

§260Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ τὸ βάλω διὰ νὰ σᾶς εὐχαριστήσω.

§261Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Εἰς τὸ ἄρθρον 10 τοῦ πρώτου σχεδίου, τὸ ὁποῖον φέρει τὸν ἀριθμὸν 9 ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ κρίνῃ πράξεις γενομένας ἀπὸ τὸ 1922 μέχρι σήμερον μεταξὺ Τούρκων καὶ Ἑλλήνων. Αἱ πράξεις αὗται ἐγένοντο εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν δὲν ἐπετρέπετο ἡ δικιοδοσία καὶ ἑπομένως εἶναι αὐθαίρετος.

§262Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀκούσατε τὶ λέγει ἡ ἀπόφασις.

§263Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συζητῶμεν διὰ τροποποιήσεις τὰς ὁποίας δὲν ἔχετε καταθέσει εἰς τὴν Βουλήν.

§264Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ποῖον ἄρθρον συζητεῖτε;

§265Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ὅπως συζητῶ, σᾶς τὰ λέγω ἕνα πρὸς ἕνα. Σᾶς λέγω ὅτι αὐτὰ ἀντιτίθενται εἰς κειμένους νόμους οἱ ὁποῖοι προβλέπουν τὸν τρόπον τῆς διαχειρίσεως αὐτῆς. Τὸ μόνον εὐχάριστον ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν εἶναι ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ ἀποκαλυφθοῦν ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ κατέχοντες κτήματα αὐθαιρέτως ἐξ ἀνταλλαγῆς.

§266Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἔχω μίαν τροποποίησιν, κ. ὑπουργέ, μίαν ἀσήμαντον σχεδὸν ἀλλ’ ἀποτελεῖ πρᾶξιν δικαιοσύνης. Πρόκειται διὰ τοὺς ἀπουσιάζοντας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατὰ τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀσκήσουν τὸ δικαίωμά των αὐτό, δηλαδὴ μετὰ τὸν 1923 καὶ λόγῳ ἀκριβῶς αὐτῆς τῆς ἀπουσίας δὲν ἤσκησαν αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Εἶναι λοιπὸν ἄδικον, ὅταν θὰ ἀποδείξῃ ὅτι πράγματι εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, νὰ μὴ δοθῇ καὶ εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον παρέχομεν εἰς τοὺς ἄλλους.

§267Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Βαλαλᾶ καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν δὲν ἐγένετο ἀντιληπτή. Ὁ κ. Βαλαλᾶς διετύπωσεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν πρότασιν ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν μίαν νέαν προθεσμίαν ὑποβολῆς δηλώσεων. Ἡ ἐπιτροπὴ εὗρεν ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα ἦσαν βάσιμα, διότι ὑπῆρχον πολλοὶ οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους ἀνωτέρας βίας δὲν κατώρθωσαν νὰ ὑποβάλουν τὰς δηλώσεις των. Ἀλλ’ ἐκ τῆς πικρᾶς πείρας τῶν παρατάσεων τῶν προθεσμιῶν, εἶναι γνωστὸν ὅτι ὀφελοῦν τὰς ἐκτὸς τῶν δικαίως παραπονουμένων, καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δεδικαιολογημένως ἔχουν ἀποκλεισθῆ. Δι’ αὐτὸ εἴπομεν νὰ ἀπορρίψωμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βαλαλᾶ, καίτοι κατὰ βάσιν εἶναι ὀρθὴ καὶ δικαία. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, κ. Πρόεδρε, εἶναι νὰ μᾶς γνωρίσῃ ποίας τροποποιήσεις ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμεν δεκτὰς καὶ ποίας ἀπέρριψε, διὰ νὰ ξεύρωμεν τί νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους.

§268Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀπὸ τὸ ἄρθρον 2ον διέγραψα ἕξ λέξεις: «τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, κατόπιν γνωμοδοτήσεως...» Δηλαδὴ ὁ ὑπουργὸς νὰ μὴ εἰσέρχεται εἰς τὰς λεπτομερείας, ἀλλὰ νὰ ἀφίνῃ ταύτας εἰς τὰς τοπικὰς ἐπιτροπὰς. Ἔχει λοιπὸν ὡς ἑξῆς ἡ τροποποίησις (ἀναγινώσκει).

§269Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὑπάρχει μία περίπτωσις ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως. Καθωρίσατε τὸν κλῆρον εἰς 100 στρέμματα ἐνῶ ἀπὸ τὴν τοπικὴν ἐπιτροπὴν καθωρίσθη εἰς 1000.

§270Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ σκοπός μας εἶναι νὰ θέσωμεν ἕνα τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν, ἡ ὁποία ἐκκρεμεῖ ἀπὸ 10ετίας. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφιερώνῃ κανεὶς τὴν προσωπικήν του ἐργασίαν ἐὰν δὲ γνωρίζῃ ὅτι εἶναι πραγματικὸς ἰδιοκτήτης. Καὶ ἐνομίσαμεν καλὸν ὅτι τὴν κατάστασιν αὐτὴν θὰ τὴν θεραπεύσωμεν διὰ τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν. Ἐδώσαμεν ὅμως εὐρεῖαν δικαιοδοσίαν εἰς τὰς τοπικὰς ἐπιτροπὰς νὰ δίδουν αὐταὶ ὅλας τὰς προσηκούσας λύσεις. Βεβαίως συμβαίνουν καὶ ἀδικίαι, ἀλλ’ εἶναι ὀρθὸν καθ’ ἕνας ποὺ νομίζει ὅτι ἠδικήθη, νὰ καταφεύγῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ νὰ σταματᾷ ἡ ὑπόθεσίς του ἐπ’ ἄπειρον; Πρέπει λοιπὸν νὰ λήξῃ αὐτὸ τὸ ἀκαθόριστον, καὶ τὰ ζητήματα νὰ λύωνται ἀμέσως ἀπὸ τὰς τοπικὰς ἐπιτροπάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ δικαιολογία τῆς ἀποξενώσεως τοῦ ὑπουργοῦ ἀπ’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐνεργείας. Εἰς τὸν ὑπουργὸν ἀφίνομεν μόνον νὰ κανονίζῃ τὸν κλῆρον.

§271Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, νομίζω ὅτι καὶ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ αὐτῆς τῆς γνώμης εἶναι, ἐὰν δὲν θέλωμεν τὴν φρᾶσιν αὐτήν, ὅτι «ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δικαιοῦται νὰ ἀναθεωρήσῃ ἀποφάσεις τῶν κατὰ τόπους ἐπιτροπῶν, ὅταν αὗται καθιεροῦσι κλήρους ὑπερβολικούς». Τὴν τροπολογίαν εἴπατε, ὅτι δὲν τὴν ἀποδέχεσθε. Ἐὰν τὸ θέλωμεν αὐτὸ, τὸ θέλομεν μόνον καὶ μόνον διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, ὅτι οἱ ἀντιτιθέμενοι εἰς τὰ ζητήματα τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν, λέγουν ὅτι δυστυχῶς διὰ τῆς κυρώσεως τῶν διαφόρων ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν γίνεται πολλάκις ἀθέμιτος πλουτισμός. Δυστυχῶς δὲ ὁ κ. συνάδελφος ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ Αʹ ὑπουργὸς ἐγκρίνει ἀνωμάλους δικαιοπραξίας εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ἐδέσσης ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 10.000 στρέμματα. Ἀντιστρατεύονται τέλος μὲ τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν θέλομε νὰ θέσωμεν, διότι σεῖς ἀπεδέχθητε τὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἐπικυρώσωμεν παρὰ μόνον τὸν βιώσιμον κλῆρον. Ἑπομένως θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῆτε καὶ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§272Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀκούσατε πῶς ἔχει ἡ τροπολογία.

§273Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Πρέπει νὰ δώσετε ἀναδρομικὴν ἰσχὺν εἰς τὸν νόμον.

§274Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἰς αὐτὰ δὲν θὰ δυσκολευθῆτε, διότι τὸ ζήτημα τοῦ βιωσίμου κλήρου, κατὰ περιφέρειαν, σήμερον εἶναι καθωρισμένον.

§275Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) Διὰ τῆς τροπολογίας δίδομεν ἰσχὺν εἰς τὸν νόμον, «δύναται....

§276Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Εἰς τὸ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 3, ἀντικαθίσταται τὸ τρίμηνον.

§277Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ἀπεδέχθημεν.

§278Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Προσετέθησαν αἱ λέξεις «ἐφ’ ὅσον ἐπαρκοῦν ταῦτα».

§279Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρόκειται νὰ καθορίσωμεν τὰς συμβάσεις τῆς Ἀγκύρας. Ἐὰν διαγράψωμεν τὸ ἄρθρον αὐτό, τότε τί γίνονται αἱ συμβάσεις τῆς Ἀγκύρας;

§280Κ. ΚΟΝΤΟΔΙΝΑΣ. Εἶναι τὸ ζήτημα τῆς Θράκης. Διὰ τὴν Θράκην ἐπιτρέπεται νὰ κυρωθῇ δικαιοπραξία ἀνώμαλος μέχρι τοῦ 1920. Ἤδη ἐρχόμεθα καὶ τοὺς ἀφαιροῦμεν τὸ δικαίωμα αὐτό.

§281Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δίδομεν τὸ δικαίωμα αὐτό.

§282Κ. ΚΟΝΤΟΔΙΝΑΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔχουν γίνει αἱ κυρώσεις καὶ μένουν ἐλάχισται. Τώρα θὰ τὰς ἀκυρώσετε καὶ αὐτάς;

§283Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κυρώσω μία σύμβασιν τῆς Ἀγκύρας. Κατ’ ἀρχὴν θὰ τὰ ἀφήσωμεν ὅπως ἔχουν, καὶ κατόπιν νὰ σκεφθῶμεν τί θὰ κάμωμεν.

§284Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ ἡ ἑξῆς τροπολογίας κ. ὑπουργέ. Ὑπάρχουν πολλοὶ ἀγρόται οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν γεωργικοὺς κλήρους εἰς Ἐλασσῶνα, εἰς ὡρισμένα τιμήματα, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ ἀγορὰ ἐκυρώθη δι’ ἀδείας τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Συνῆλθον τοπικαὶ ἐπιτροπαί, ἀλλὰ δὲν ξέρω διὰ ποῖον λόγον δὲν ἐκυρώθησαν ὑπὸ τῶν τοπικῶν ἐπιτροπῶν αἱ ἀγοραπωλησίαι αὗται, καὶ ἤδη ἐνῶ ἔχουν κτίσει ἐπ’ αὐτῶν ἀκίνητα καὶ τὰ κατέχουν ἤδη ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, δὲν ἐκυρώθησαν ἀκόμη δι’ ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ κινδυνεύουν νὰ τοὺς ἀφαιρεθῇ ὁ κλῆρος. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργός, φρονῇ, ὅτι ἀγοραπωλησίαι συναφθεῖσαι πρὸ τοῦ 1922 μέχρι τῆς 1ης Μαΐου, εἶναι δυνατὸν νὰ κυρωθοῦν, καίτοι αἱ τοπικαὶ ἐπιτροπαὶ ἀπεφάνθησαν δι’ αὐτάς, τότε θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ συμπεριλάβῃ σχετικὴν διάταξιν εἰς τὸν νόμον ἢ ἑρμηνείαν, οὕτως ὥστε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ μὴ στερηθοῦν τὸν ἱδρῶτα των, ἐνῶ εἶναι ἀποκαταστημένοι πρὸ πολλοῦ, καὶ ἐνῶ καλλιεργοῦν πρὸ πολλῶν ἐτῶν.

§285Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν θὰ θέσωμε ἰδιαιτέραν διάταξιν, ἀλλὰ σᾶς δηλῶ ὅτι διὰ τοῦ νόμου, περιφρουροῦνται ἀπολύτως. Ὅταν τὰ κατέχουν ἀπὸ τοῦ 1922, ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου.

§286Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Δι’ αὐτοῦ τοῦ μέτρου ἐξασφαλίζεται ἡ θέσις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, διότι μετὰ πάροδον 20 ἐτῶν θὰ ἠδύνατο μία ἐπιτροπὴ νὰ ἔρχεται νὰ πετᾷ εἰς τὸν δρόμον αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§287Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ ἐπεθύμουν κύριε ὑπουργέ, νὰ ἐγνώριζον ὅταν λέγωμεν κλήρους ἐννοοῦμεν αὐτοὺς κατὰ τὸν ἀγροτικὸν νόμον, δηλ. καὶ τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας, τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται κλήρου;

§288Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα.

§289Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη, Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§291ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Μένη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ 4 Αὐγούστου 1923 Ν. Δ. περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδων ἐν Θεσσαλονίκῃ εἰς τοὺς ἐκ Μελενίκου πρόσφυγας πρὸς ἵδρυσιν συνοικισμοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τινων τοῦ νόμου 550 περὶ ὑδραυλικῶν ἐν γένει ἔργων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου τῆς κωμοπόλεως Ἡρακλείας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 10 μ. μ.)