1931.05.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 80η

ΤΡΙΤΗ 26 ΜΑΪΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Τσιτσάρα.

§4Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Εἰς τὰ προχθεσινὰ πρακτικὰ ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος «περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν» πολὺ διαφορετικῶς, ἀπὸ ὅ,τι ἐψηφίσθη εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον. Κατὰ συνέπειαν ἀλλοιοῦται αὐτὴ ἡ βάσις τοῦ νόμου. Εἰς τό νομοσχέδιον περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, ἐλέγετο ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος καὶ μέχρι τέλους τοῦ 1931 ὡς μίσθωμα ὁρίζεται τὸ 15 πλάσιον, ἐνῷ εἰς τὰ πρακτικὰ ἀναγράφεται ἀπὸ τῆς 26 Ὀκτωβρίου 1930 καὶ ἐφεξῆς. (ἀναγινώσκει)..... Κατὰ συνέπειαν αὐτὴ ἡ βάσις τοῦ νόμου ἀλλοιοῦται, δὲν ἦτο δυνατὸν προκειμένου περὶ ψηφίσεως τοῦ συνόλου νὰ γίνωνται......

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐδηλώθη κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου, ὅτι παρεισέφρυσε μίαν τυπογραφικὴ ἀβλεψία καὶ ἐζητήθη ἡ ἐπανόρθωσις της. Ἔχετε ὅμως δίκαιον διότι ἡ τυπογραφικὴ ἀβλεψία, μεταβάλλει αὐτὸ τὸ νόημα καὶ τὸ κείμενον τοῦ νόμου, ἐν τοιαύτη περιπτώσει δὲν πρόκειται περὶ ἀβλεψίας τυπικῆς οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτό. Θὰ παραμείνῃ ὅπως εἶχε τὸ νομοσχέδιον.

§6Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔτσι εἶναι, δὲν δύνασθε νὰ ἀμφισβητῆτε τὰ λεγόμενα παρ’ ἐμοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶπεν ὅτι παρεισέφρυσε μία ἀβλεψία τυπογραφική· ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν αὐτὸ ὀνομάζεται ἀβλεψία τυπογραφική. Γνωρίζετε δὲ πολὺ καλὰ ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ συνόλου, δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ μεταβληθῇ τὸ κείμενον οὐσιαστικῶς.

§8Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐγὼ μόνος μου ἔκαμα αὐτὴν τὴν διόρθωσιν καὶ εἶπον ἀπὸ 26)10)30, καὶ ἐφ’ ἑξῆς. Ἡ Βουλὴ ὅλη δύναται νὰ βεβαιώσῃ ὅτι τὸ πρᾶγμα ἐγένετο οὕτω πως, τώρα ἂν συνέβη κἄτι τοιοῦτο, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ φέρω καμμίαν εὐθύνην.

§9Χ. ΖΟΥΜΗΣ. Κύριε πρόεδρε......

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις γνωρίζω τὰ καθήκοντά μου.

§11Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπρότεινα τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε δεκτὴν τόσον ὁ κ, ὑπουργός, ὅσον καὶ ἡ Βουλή.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου εἶναι ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος καὶ μέχρι τέλους 1931. Αὐτὴν ἐψηφίσαμεν εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. Αὐτὴν ἔχω ἐγὼ ἐδῶ.

§13Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἴμεθα 25 βουλευταὶ ἐδῶ. Ὑπεβλήθη μία τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔκαμα δεκτήν. Ἡ τροπολογία λέγει ἀπὸ 20)10)1930 καὶ ἐφ’ ἑξῆς. Εἶπον ὅτι τὴν δέχομαι, ὅλοι βουλευταὶ εἶπον, ὅτι τὸ ἐδέχθησαν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν φαίνεται εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτό.

§15Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Ὁ κ. Τσιτσάρας δὲν ἦτο παρών, νομίζω, κατὰ τὴν συζήτησιν.

§16Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Δὲν ἔγινεν ἡ τροπολογία αὕτη.....

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ πῶς διενεμήθη κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον μόνον...... Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος καὶ μέχρι τέλους τοῦ 1931 κλπ.». Αὐτὴ εἶναι ἡ διατύπωσις κατὰ τὴν δευτέραν αὐτοῦ συζήτησιν. Ἔρχεται ἑπομένως ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου καί......

§18Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς κ. Πρόεδρε βεβαιώνετε ὅτι κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου ὑπῆρξε μεταβολὴ τοῦ κειμένου;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§20Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως καὶ ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου θεωρηθῇ μὴ γενομένη, ὡς καὶ ἡ βʹ συζήτησις, καὶ ἔλθῃ πάλιν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ συζήτησιν.

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη τοῦ κ. Προέδρου)

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: «Πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 41 τοῦ Συντάγματος λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν ἀπὸ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος παραίτησίν μου. Β. Καραπαναγιώτης Βουλευτὴς Λέσβου» —Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Τσεριώνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου Πηνειωτῶν Ἀμαλιάδος παρακαλοῦντος ὅπως συμπληρωθῇ ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ Χάβαρι–Σιμόπουλο. —Ὁ ἀνάπηρος πολέμου ὁλικῆς ἀνικανότητος Γεώργιος Ζάβαλος παρακαλεῖ ὅπως τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου χορηγήσῃ εἰς αὐτὸν ἐπίδομα μηνιαῖον οὗτινος δικαιοῦνται οἱ βαρέως πάσχοντες. —Οἱ πρόσφυγες ἱερεῖς Μακρυγιάννη, ζητοῦν ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον περὶ ἐνοριῶν ληφθῇ πρόνοια περὶ μονιμοποιήσεως τῶν προσφύγων ἱερέων. —Ὁ Κλῆρος Μητροπόλεως Κίτρους εὐχαριστεῖ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰς ἐνεργείας ὑπὲρ τοῦ κατωτέρου ἱεροῦ κλήρου. —Ἡ ὁμοσπονδία ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Μακεδονίας–Θράκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τῆς λιανικῆς πωλήσεως καπνοῦ. —Οἱ κοινοτικοὶ ὑπάλληλοι περιφερείας Τυρνάβου, διαμαρτύρονται διὰ τὴν ζητουμένην ὑπὸ τοῦ ταμείου Τυρνάβου κράτησιν ἐκ τοῦ μισθοῦ των ποσοῦ ὑπὲρ τοῦ ταμείου πολιτικῶν ὑπαλλήλων. — Ὁ Δ. Ζάγουρας παρακαλεῖ ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ τύπου ληφθῇ μέριμνα καὶ διὰ τοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ὑποπράκτορας καὶ ἐφημεριδοπώλας. — Οἱ Σμυριδεργάται Ἀπειράνθου διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἄδικον καὶ παράνομον ἀπόφασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας περὶ παρακρατήσεως 20 στατήρων σμύριδος εἰς βάρος τῶν σμυριδορηκτῶν πρὸς συμπλήρωσιν ἐλλειμμάτων. — Ὁ ἰδιώτης Πελέκης Γεώργιος ζητεῖ τὴν τροποποίησιν διατάξεων τοῦ νόμου «περὶ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου». — Αἱ ὀργανώσεις τῆς πόλεως Γιαννιτσῶν ζητοῦν μόνιμον ἐγκατάστασιν ἐν τῇ πόλει των τμήματος στρατοῦ, ἵδρυσιν ὑποκαταστήματος, Ἀγροτικῆς Τραπέζης, λῆψιν μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου κλπ. — Ἡ Ἕνωσις Συνοικισμῶν Βερροίας, ζητεῖ τὴν μὴ ψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῆς συμβάσεως Τριποτάμου. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2782 πρᾶξις, διὰ τὴν θεώρησιν ἐνταλμάτων ἐκ δραχμῶν 55.709.162.60 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2780 πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 4.000.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι προτάσεων νόμου: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 360 καὶ 364 καὶ περὶ καργήσεως τοῦ ἄρθρου 363 τῆς εἰδικῆς Δικονομίας Κρήτης τοῦ 1880». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3861». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 382 τῆς εἰδικῆς Δικονομίας Κρήτης τοῦ 1880 ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 4257». Ἡ αὐτὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3398 περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν». 2) «Περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ποινικοῦ νόμου». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων. 1) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ στρατολογίας», 2) «περὶ ἀναθεωρήσεως ὡρισμένου εἴδους ἀποφάσεων τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου φορολογικῶν παραβάσεων», 3) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου. 1) «Περὶ ὀργανώσεως καὶ διοικήσεως τῆς Διεθνοῦς ἐμπορικῆς πανηγύρεως Θεσσαλονίκης». καί 2) «Περὶ ἀποδοχῆς παραιτήσεως ἀπὸ τῆς συμβάσεως καπνοσπόρου». Ἡ Γερουσία ἀποστέλλει τὸ παρ’ αὐτῆς τὸν πρῶτον ψηφισθὲν σχέδιον νόμου «περὶ στρατιωτικῆς σχολῆς ὑπαξιωματικῶν». —Ὁ κ. Φ. Ζαΐμης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικήσεως δημοσίων κτημάτων». Οἱ κ. κ. Α. Μπακάλμπασης καὶ Ε. Καρυωτάκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ τρόπου ἐκτιμήσεως κ.λ.π., ἀποζημιωτέων Ἑλλήνων μὴ ἀνταλλαξίμων κατοίκων Κωνσταντινουπόλεως». Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Γ. Κατεχάκης καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν: (ἀναγινώσκει). «Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν ἐρωτήσεως, τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Νικολίτσα, νὰ γνωρίσωμεν ὅτι εἰς ἕκαστον σῶμα προβλέπεται ὡρισμένος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν κατὰ βαθμὸν καθοριζόμενος διὰ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου «περὶ στελεχῶν τοῦ Στρατοῦ» προαγωγὴ δὲ εἰς ἀνώτερον βαθμὸν πραγματοποιεῖται συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 3 τοῦ νόμου 3616 «περὶ Στρατιωτικῶν προβιβασμῶν» μόνον ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι κεναὶ θέσεις! Ἡ ἐπὶ πολλὰ ἔτη παραμονὴ ἀξιωματικοῦ τινος εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν, οὐδὲν δικαίωμα δημιουργεῖ πρὸς προαγωγήν, οὔτε καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ, ὅτι δύναται νὰ γίνηται τοιαύτη ὑποχρεωτικῶς μετὰ παρέλευσιν ὡρισμένων ἐτῶν, διότι τότε θὰ παρουσιάζοντο ἑκάστοτε πλεονάζοντες κατὰ βαθμόν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ν’ ἀποφεύγηται ὁπωσδήποτε, τόσον διὰ λόγους τηρήσεως τῆς Ἱεραρχίας, ὅσον καὶ διὰ λόγους ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν. (ἀναγινώσκει). «Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 387 ἐ. ἔ. ἐγγράφου σας ὑποβληθείσης ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Πρέκα ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑπόμενα. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3312 ἀπὸ 22 Ἰανουαρίου 1930 ἀποφάσεώς μας ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογήν αἱ διοικητικαὶ καὶ οἰκονομικαὶ διατάξεις τοῦ Ν. 4471 «περὶ ἀσφαλείας ἀγροτικῶν κτημάτων καὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν ἀγροτικῆς ἀσφαλείας» ἐν τῇ νήσῳ Θήρᾳ. Κατόπιν τούτου 1) Συνεκροτήθησαν τὰ ἀγροτικὰ συμβούλια τῆς νήσου διὰ ψηφοφορίας τῶν κτηματιῶν αὐτῆς καὶ τὸ ἀγρονομικὸν Συμβούλιον, ἅτινα ἤρξαντο ἔκτοτε νὰ ἐκτελοῦν τὰς σχετικὰς ἐκ τοῦ νόμου ἁρμοδιότητος αὐτῶν (καθορισμὸς ζωνῶν ἀπαγορεύσεως βοσκῆς διορισμὸς Ἀγροφυλάκων κλπ). 2) Συνεστήθη καί ἤρξατο νὰ λειτουργῇ τὸ ταμεῖον Ἀγροτικῆς Θήρας οὗτινος κατηρτίσθη ὁ προϋπολογισμὸς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπιβληθεισῶν εἰσφορῶν τῶν κτηματιῶν διὰ τῶν τοπικῶν τῆς νήσου Συμβουλίων, καὶ ἐξ’ οὗ καταβάλλονται ἤδη οἱ μισθοὶ τῶν ἀγροφυλάκων τῆς νήσου. Τὸ παλαιὸν ταμεῖον Ἀγροφυλακῆς ἀφῆκεν ὑπόλοιπον ἐκ δραχμῶν 6.321 εἰς μετρητὰ καὶ ἐκ 500 ὁμολογιῶν Βʹ ἀναγκαστικοῦ δανείου. Ἐκ τούτων τὰ μετρητὰ καὶ 500 ὁμολογίαι μετεφέρθησαν εἰς τὸ νέον ταμεῖον ἀγροφυλακῆς Θήρας αἱ δὲ 140 ὁμολογίαι εἰς τὸ Γεν. ταμεῖον Ἀγροφυλακῆς συμφώνως τῷ νόμῳ. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 30289)3870 ἐ. ἔ. ἀποφάσεως ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογὴν καὶ πᾶσαι αἱ λοιπαὶ διατάξεις τοῦ Ν. 4491 οὗ ἤδη ἐλοκληρώθη ἡ ἐφαρμογή. Ἀγρονόμος δὲν διωρίσθη εἰσέτι ἐν Θήρᾳ λόγῳ ἐλλείψεως τοιούτων, θὰ διορισθῇ δὲ ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὸν κατ’ αὐτὰς ἐνεργηθέντα διαγωνισμὸν ἀγρονόμων». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν πρὸ τῆς εἰσόδου τῆς Βουλῆς εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ἐξηκριβώθη ὅτι ἡ διάταξις τοῦ περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν νόμου, δὲν ἠμπορεῖ νὰ κινηθῇ ἄνευ 20 βουλευτῶν, τοῦτο δὲ δυσχεραίνει οἱανδήποτε ἐνέργειαν, ἐφόσον οὐδὲν τῶν κομμάτων συγκεντρώνει τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν βουλευτῶν. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3398τῆς 6 Σεπτεμβρίου 1927» διὰ τὴν ἀπαιτουμένην τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν νόμου, δι’ ἧς περιορίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτευτῶν εἰς 15, παρακαλῶ δὲ νὰ θεωρηθῇ ὡς ὑπηρεσιακὸν τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ ψηφισθῇ εἰς μίαν ἀνάγνωσιν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Μανωλάδος.

§25Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Μανωλάδα πλέει εἷς χείμαρος, ὁ ὁποῖος ἐκχειλίζει καὶ κατακλύει τοὺς πέριξ ἀγροὺς καὶ καταστέφει τὰ προϊόντα τῶν κατοίκων. Διὰ τὸν χείμαρον αὐτὸν ἔχει ἤδη προϋπολογισθῆ μία δαπάνη διὰ 500.000 δρχ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἵνα ἀναζητήσῃ τὸν φάκελλον αὐτὸν καὶ ἵνα διατάξῃ τὴν δαπάνην αὐτὴν, δεδομένου ὅτι εἶναι ἐλάχιστα ἀπέναντι τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ὑφίστανται οἱ κάτοικοι.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§27Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Κύριε ὑπουργέ, πρόκειται περὶ τοῦ δήμου Ἀλαγωνίας, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ὀρεινότερος δῆμος τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν, οἱ κάτοικοι τοῦ ὁποίου ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ κτηνοτρόφου. Δυστυχῶς ὅμως ὁ νῦν ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν μεταβὰς ἐκεῖ τελευταίως ἀπηγόρευσε τὴν βοσκὴν τῶν αἰγοπροβάτων εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ποὺ εἶχεν ἐπιτρέψει πρὸ ἐτῶν ἄλλος ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν. Τῇ ὑποδείξει τοῦ δασάρχου, μετέβη ἐκεῖ ἄλλος ἐπιθεωρητὴς ὁ ὁποῖος ἐπείσθη περὶ τοῦ δικαίου τῶν κατοίκων καὶ ἐπέτρεψε τὴν βοσκὴν τῶν αἰγοπροβάτων. Ὁ νῦν ἐπιθεωρητής, δὲν ξεύρω πόθεν ὁρμώμενος, ἀνατρέπει ὅλας αὐτὰς τὰς διαταγάς, ἀπαγορεύων τελείως εἰς τοὺς κτηνοτρόφους νὰ μεταχειρίζωνται τὰς βοσκὰς αὐτὰς, ἀδιαφορῶν ἂν καταστρέφωνται οἱ κάτοικοι καὶ συγχρόνως ἂν χάνει καὶ ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία. Νομίζω κ. ὑπουργέ, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην καὶ τῆς κτηνοτροφίας καὶ τῆς γεωργίας, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ διατάξητε τὸν κ. ἐπιθεωρητὴν τῶν δασῶν νὰ εἶναι πλέον εὐσυνείδητος καὶ νὰ μὴ θεωρῇ τὴν κτηνοτροφίαν ὡς μὴ ἔχουσαν ἀνάγκην προστασίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, διότι ἔχει ἀνάγκην προστασίας ὅπως καὶ πᾶσα ἄλλη περιουσία.

§28Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρακαλῶ ὅπως ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρέκας.

§30Α. ΠΡΕΚΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις μου ἀφορᾷ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργόν. Ὡς γνωστόν, αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας ἐφαρμόζοναι ὑποχρεωτικῶς εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, περὶ τῶν ὁποίων ὁ νόμος προνοεῖ, προαιρετικῶς δὲ εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἤθελον τὸ ζητήσει. Μεταξὺ τῶν περιφερειῶν τὰς ὁποίας ὑπεχρέωσεν ὁ νόμος εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας εἶναι καὶ ἡ γεωργικὴ περιφέρεια τῆς ἐπαρχίας Θήρας. Ἀτυχῶς, μολονότι ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους ἰσχύει ὁ νόμος οὗτος, ἐν τῇ Θήρᾳ δὲν ἐφηρμόσθη, μέχρι σήμερον μὴ διορισθέντος ἀγρονόμου. Ὅλοι δὲ οἱ κτηματίαι δυσανασχετοῦν καὶ πολὺ δικαίως καὶ ἰδία οἱ ἀμπελοκτήμονες, διότι δὲν ὑπάρχει ἀγροτικὴ ἀσφάλεια. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορηθῇ ἂν ἡ ὑπ’ αὐτὸν ὑπηρεσίαι σκέπτωνται νὰ λάβουν μέτρα ἐφαρμογῆς, συμφώνως πρὸς τὴν ἐπιταγὴν τοῦ νόμου τοῦ θεσμοῦ περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, καὶ νὰ βεβαιώσῃ καὶ τίνα μέτρα θὰ λάβῃ διότι ὁμολογῶ κ. Πρόεδρε, ἀπηύδησα ν’ ἀνεβοκατεβαίνω ἐπὶ 1½ ἔτος τὰ 100 σκαλοπάτια τοῦ γραφείου τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Καὶ ὅτε μὲν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία μοῦ λέγει ὅτι πρέπει νὰ εὕρῃ τὸν κατάλληλον ἀγρονόμον, ὅτε δὲ ὅτι πρέπει νὰ ἐξασφαλισθοῦν τὰ ὑλικὰ μέσα τῆς συντηρήσεως τῆς ἀγροφυλακῆς. Ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον, δὲν φαντάζομαι ὅτι ἐξέλιπον οἱ ἀγρονόμοι. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ δεύτερον ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὸ παρελθόν, βλέπω ὅτι ὄχι μόνον ἐπείρκει τὸ ἐν Θήρᾳ λειτουργοῦν ταμεῖον ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, ἀλλὰ καὶ περίσσευμα ἀφίνει εἰς χρήματα καὶ τίτλους, τὸ ὁποῖον ἀγνοοῦμεν κατὰ τίνα τρόπον διετέθη καὶ εἰς τὶ ποσὸν ἀνήρχετο. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας, τόσον διὰ τὸ πρῶτον ἂν τέλος πάντων θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ θεσμὸς τῆς ἀγροτικῆς, ὅσον καὶ διὰ τὸ ἄλλο, τὶ γίνεται τὸ περίσσευμα ἢ τὶ πρόκειται νὰ γίνῃ.

§31Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα μετ’ ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ θὰ λάβω πρόνοιαν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συνδέσμου ἀναπήρων ἀξιωματικῶν.

§33Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Οἱ ἀνάπηροι ὑπαξιωματικοί, παραπονοῦνται ὅτι τὸ Κράτος φέρεται πρὸς αὐτούς, ὄχι ὡς τέκνα, ἀλλὰ ὡς νόθα τέκνα. Διότι διὰ μὲν τοὺς ἀξιωματικοὺς ὑπάρχει ὡρισμένος νόμος διὰ τοῦ ὁποίου μισθοδοτοῦνται, διὰ δὲ τοὺς ἀναπήρους ὑπαξιωματικοὺς ὁ νόμος δὲν ἐφαρμόζεται. Δηλαδὴ ἡ δικαιοσύνη δὲν ἀπονέμεται ἐξ ἴσου εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ αὐτὰ δικαιώματα καὶ ὑπηρέτησαν τὴν Πατρίδα των μὲ ὅλον των τὸ ζῆλον, καὶ ὡς ἀποτέλεσμα εἶχον τὸ νὰ καταστοῦν ἀνάπηροι. Ὡς ἐκ τούτου νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ὑπαχθοῦν καὶ αὐτοὶ μὲ τοὺς 306 τῆς αὐτῆς κατηγορίας, ἢ μᾶλλον κατηγορίας ἡ ὁποία δὲν ἔλαβεν μέρος εἰς τοὺς πολέμους καὶ ὅμως ὑπήχθη εἰς τὸν νόμον αὐτὸν τῶν περὶ ἀναπήρων ἀξιωματικῶν. Ἐξαίρεσις γίνεται διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν πολλὰ περισσότερα ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἀναπήρους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔπαθον ἐν πολέμῳ.

§34Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Σταρτιωτικῶν). Ἔχω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ παράπονα τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν ἀναπήρων τοὺς ὁποίους ἀφορᾷ ὁ νόμος 2788 δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ θεωρήσω ὀλίγον ὑπερβολικά. Στηρίζονται ἐπὶ μιᾶς ἀντιλήψεως, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν ἔχει βάσιν στερεάν. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοὶ καὶ ἤδη λαμβάνοντες σύνταξιν ἀξιωματικοῦ παραπονοῦνται ὅτι τινὲς ἐκ τῶν συναδέλφων των οἱ ὁποῖοι ὡς ὑπαξιωματικοὶ ἐτραυματίσθησαν κατόπιν προαχθέντες εἰς ἀξιωματικοὺς ὑπήχθησαν εἰς τὸν νόμον ὁ ὁποῖος διέπει τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἀναπήρους πολέμου. Ἐνῷ αὐτοὶ ὄντες ὑπαξιωματικοὶ τραυματισθέντες ὡς ὑπαξιωματικοί, καὶ ὑπαχθέντες εἰς τὸν τύπον αὐτὸν τῆς ἀναπηρίας ὡς ὑπαξιωματικοί, τοὺς ἐδόθη σύνταξις ὑπολοχαγοῦ δηλαδὴ 2370 δρχ. τὸ μῆνα. Βέβαια δὲν εἶναι πολὺ μεγάλο ποσὸν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι ἀνάλογον μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ λαμβάνουν δωρεὰν τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα τοὺς εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὴν πάθησιν των. Ἐπανειλημμένως ἦλθον ἐπιτροπαὶ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων καί μοῦ ὑπέβαλλον τὰ παράπονά των καὶ τοὺς ἔδωσα νὰ καταλάβουν ὅτι δὲν εἶναι τόσον βάσιμα τὰ παράπονά των. Διότι ναὶ μὲν ἡ σύνταξις των, δὲν εἶναι τόσον μεγάλη, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρῶτον τὰ ⅔ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τοὺς ὁποίους ἔχομεν σήμερον ἐργαζομένους εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους δὲν λαμβάνουν ὡς μισθὸν τὴν σύνταξιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν τοὺς χορηγεῖ τὸ Κράτος. Καὶ τοὺς ἔκαμα τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, ὅτι σήμερον ἐκ τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου οἰκογενειῶν ἀσφαλῶς πλέον τοῦ ....... δὲν ἔχουν ἐτήσιον εἰσόδημα ὅπως ἔχουν αὐτοί. Εἰς τὸ τέλος ἠναγκάσθησαν νὰ δεχθοῦν τὸ ὀρθὸν τῶν παρατηρήσεων μου, καὶ μοῦ εἶπον ὅτι ἀρκοῦνται εἰς τὸ νὰ τοὺς δώσωμεν εἰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα ἕνα μικρὸν βοήθημα. Δυστυχῶς δὲν ἀπόκειται εἰς ἐμὲ ν’ ἀποφασίσω τοῦτο, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἦλθον τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ δὲν ὑπῆρχε οὔτε ὁ καιρὸς, οὔτε τὰ μέσα διὰ νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν αὐτήν. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ καταλάβουν, ὅτι ὅσην συμπάθειαν καὶ ἂν ἔχωμεν δι’ αὐτοὺς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς δώσωμεν ὅσα ζητοῦν. Ἀλλὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τοὺς δώσωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠμπορεῖ τὸ Κράτος νὰ δώσῃ. Καὶ νομίζομεν ὅτι δὲν εἶναι ἀξιοκαταφρόνητον τὸ ποσὸν ποὺ λαμβάνουν. Διότι (ὡς ὑπαξιωματικοὶ ὑπηρέτησαν, καὶ ὡς ὑπαξιωματικοὶ ἐτέθησαν εἰς τὴν κατάστασιν τῆς ἀναπηρίας. Ἐπειδὴ τοὺς ἀνεγνωρίσθη ὡς ἀμοιβὴ αὐτὸς ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ἡ σύνταξις τοῦ ὑπολοχαγοῦ θέλουν τώρα νὰ ἐξομοιωθοῦν καθ’ ὅλα πρὸς τοὺς λοιποὺς ἀξιωματικούς. Δὲν εἶναι δίκαια λοιπὸν οὔτε ὀρθὰ τὰ αἰτήματα αὐτῶν.

§35Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὡς ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλε τὴν αἴτησιν καὶ παρεδέχθη ὅτι τὰ παράπονα αὐτῶν εἶναι δίκαια.

§36Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Προκειμένου περὶ ἀναπήρων πολέμου χρειάζεται ὥστε ἡ κρίσις αὐτὴ νὰ εἶναι ἀδέκαστος, ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα ὥστε νὰ παύσουν τὰ παράπονα αὐτῶν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγοράκης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Καλλιθέας–Χαροκόπου.

§38Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς συνοικίας Χαρακόπου ἐν Καλλιθέᾳ ἐζήτησαν νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ διὰ διατάγματος νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἐκεῖ λαϊκή ἀγορὰ, καὶ εἶναι πραγματικὰ δικαιολογημένη ἡ ἀξίωσίς των, διότι ἡ πλησιεστέρα λαϊκὴ ἀγορὰ εἶναι εἰς τὰ σφαγεῖα, καὶ ἡ ἀπόστασις εἶναι τόσον μεγάλην ὥστε χρειάζονται 2 δρχ. αὐτοκίνητον διὰ νὰ πάῃ ἕνας ὡς ἐκεῖ καὶ νὰ ἐπιστρέψῃ, καὶ τοιουτοτρόπως ἡ σημασία τῆς λαϊκῆς ἀγορᾶς παύει δι’ αὐτούς, διότι ψωνίζουν (ἀπὸ τὴν Ὁμόνοιαν κλπ. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν νὰ δείξετε τὴν εὐμένειαν σας ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§39Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἐξετάσω τὴν ὑπόθεσιν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζᾶκος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Οἰχαλμανδείας.

§41Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Κύριε ὑπουργέ, ὁ παγετὸς ὁ τελευταῖος τῆς Μεσσηνίας, κατέστρεψε τελείως καὶ τὴν συκοπαραγωγήν. Ὡς γνωρίζετε δέ, εἰς τὴν συκοπαραγωγὴν δὲν ὑπάρχουσι ταμειακαὶ ἀσφαλίσεις. Συνεπῶς οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς πλήρη ἀπόγνωσιν, διότι ὅλαι αἱ πιστώσεις ἀνεστάλησαν, καί ἐν ἀπογνώσει εὑρισκόμενοι, ἐρωτοῦν τὴν Κυβέρνησιν τί σκέπτεται νὰ πράξῃ διὰ νὰ ἐνθαρρύνῃ αὐτούς, διότι ἡ καταστροφὴ ἔχει ἐνσκήψει ἐκεῖ.

§42Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀπήντησα πρὸ ἡμερῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος εἰς τὸν κ. Παπαφλέσσαν, καὶ τοῦ εἶπα, ὅτι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ εἶναι ἡ αὐτασφάλεια. Προσέθηκα δέ, ὅτι πρέπει νὰ δηλώσουν πόσον ἐζημιώθησαν, καὶ ἐὰν εἶναι διατεθειμένοι νὰ ὑποστοῦν μίαν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν. Δὲν προέβησαν ὅμως εἰς καμμίαν σχετικὴν ἐνέργεια μέχρι τοῦδε.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακαλῆς.

§44Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀκολουθῶν τὴν σύστασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, κύριοι βουλευταί, διατυπώνω εἰς αὐτοτελῆ πρότασιν νόμου, πρότασιν τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, διὰ λόγους καθαρῶς τυπικοὺς ἔκρινεν ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ δεχθῇ ὅπως παραληφθῇ ὡς τροπολογία τοῦ χθὲς ψηφισθέντος νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναγνωρίζεται εἰς τὴν Ἀνώνυμον Ἀθηναϊκὴν ἑταιρείαν, μία ἀπαίτησις 2 ἑκατομμυρίων δραχμῶν μὴ ἀγώγιμος, βάσιμος ὅμως θεωρηθεῖσα ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἐν ὀνόματι τῆς ἴσης μεταχειρίσεως τῶν πολιτῶν, ἐπικαλοῦμαι τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ περιπτώσεως τῆς ὁποίας ἔχει γνῶσιν ἡ Κυβέρνησις. Τρεῖς βιοτέχναι κατεσκεύασαν πρὸ 8–9 ἐτῶν 30 ἑκατομμύρια ἐκλογικῶν σφαιριδίων. Ὅπως ἀνέπτυξα καὶ χθές, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνετέθη ἡ παραγγελία, τὸ συνάλλαγμα τοσούτῳ ραγδαίως μετεβλήθη, ὥστε ἀνηγγέλλετο ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας καὶ βεβαιοῦται ἐκ τοῦ ὑπάρχοντος φακέλλου, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ μολύβδου ὑπερεδιπλασιάσθη. Ἐπίσης, ἐκ τοῦ ὑπάρχοντος φακέλλου βεβαιοῦται, ὅτι τόσον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅσον καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔκτοτε ἀπὸ τοῦ 1923 ἀνεγνώρισαν ὅτι ὑφίσταται ἠθικὴ ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους, ὑποχρέωσις πρὸς ἀποζημίωσιν αὐτῶν. Καὶ πρὸ τριετίας πάλιν ἐπανέλαβον οὗτοι δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ὡς γνωρίζω, ἀνεγνώρισεν τὴν ὀρθότητα τῆς αἰτήσεώς της ταύτης, καὶ κατήρτισε καὶ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν προσυπεγράφη ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§45Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὶ γίνονται τὰ σφαιρίδια;

§46Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Τὰ ἐχρησιμοποίησαν εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1923. Παρακαλῶ ὅθεν τὴν Βουλὴν, ὅπως στέρξῃ ἡ πρότασις αὐτὴ νόμου νὰ μεταβιβασθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ μετὰ τὴν βάσανον αὐτῆς, νὰ ἀχθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς συζήτησιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν ἀεροπορίας». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ἄρχεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξαιρετικῶν διατάξεων ἐπί τινων συναλλαγῶν τοῦ Δημοσίου καὶ Νομικῶν προσώπων». Ὁ κ. Κυρέλλος.

§48Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί. Ὅπως καὶ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπῆς, ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ τονίσω, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ἔρχεται προφανῶς νὰ ἀποτελέσῃ μίαν εὐτυχῆ ἀπαρχὴν τῆς μεταπολεμικῆς ἠθικῆς ἐξυγιάνσεως τῆς Χώρας μας. Ἔρχεται δὲ ἀκόμη καὶ νὰ παράσχῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὀφειλομένην ἱκανοποίησιν, διὰ τῆς ἐπανορθώσεως τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ἐπροξένησε κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἡ ἐπιδρομὴ τῶν μεσαζόντων. Εἶναι ἐντεῦθεν εὔλογος καὶ ἡ γενικὴ ἐπιδοκιμασία, μὲ τὴν ὁποίαν ἐχαιρετίσθη ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Χώρας τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ ὑποβολή, καὶ τὸ ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον, μετὰ τοῦ ὁποίου ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς παρακολουθεῖ τὴν τύχην του εἰς τοὺς κόλπους τῶν νομοθετικῶν σωμάτων καὶ ἦτο ἐξ ἄλλου φυσικὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ θορυβήσῃ μόνον ἐκείνους, τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ πλήξῃ τὰ ἀθέμιτα συμφέροντα, ἔστω καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν κτηθέντα, καὶ τοὺς ὁποίους εἰδοποιεῖ, ὅτι τοῦ λοιποῦ ἡ ἐμπορία τῆς ἐπιρροῆς των, θὰ καταστῇ κατ’ ἐξοχὴν δύσκολος καὶ κατ’ ἐξοχὴν ἐπικίνδυνος καὶ διὰ τὴν περιουσίαν αὐτῶν καὶ διὰ τὴν προσωπικήν των ἐλευθερίαν. Μολονότι κύριοι, εἶναι γνωστὴ καὶ ἡ ἀφορμή, ἐκ τῆς ὁποίας ὡρμήθη ἡ Κυβέρνησις, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα τὸ κατέστησαν ἀπαραίτητον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δι’ ὀλίγων νὰ τὰ ὑπενθυμίσω, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Βουλή, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει τοὺς γεννεσιουργοὺς τοῦ νομοσχεδίου λόγους, θὰ δυνηθῇ ἀσφαλέστερον τὸ νομοσχέδιον νὰ κρίνῃ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς περὶ ὁδοποιΐας ἐπερωτήσεως, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπροκαλύπτως κατήγγειλε ἀπὸ τοῦ Ἐθνικοῦ βήματος τὴν ὕπαρξιν μεσαζόντων εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ Δημοσίου μετὰ τῆς ἑταιρείας Μακρῆ, περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως δημοσίων ὁδῶν. Χάρις εἰς τὴν μεσολάβησιν τῶν μεσαζόντων αὐτῶν, 3% ἐκ τοῦ ποσοστοῦ τῆς συμβατικῆς τοῦ ἐργολάβου ἀμοιβῆς, ἡ ὁποία ὅπως γνωρίζετε, ἀνερχομένη εἰς 25%, κατέρχεται εἰς 5½% μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν εἰς τοὺς ὑπεργολάβους καταβαλλομένων ποσοστῶν 16% καὶ τῶν εἰς γενικὰ ἔξοδα ἀνταποκρινομένων 3½%, περιέρχονται εἰς τὰ θυλάκια τῶν μεσαζόντων διὰ τὴν πρὸ τῆς συνάψεως τῆς συμβάσεως παρασχεθεῖσαν ἐπιρροήν των ἢ ἄλλως συμβολήν των. Πρὸς σύναψιν αὐτῆς, χωρὶς ἔκτοτε νὰ συντελοῦν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀναληφθέντων ἔργων. Τὸ ποσοστὸν τοῦτο τῶν μεσαζόντων τῆς ἑταιρείας Μακρῆ ὑπολογιζόμενον ἐπὶ τοῦ ὅλου ποσοῦ τῶν ἔργων, ὡς τοῦτο διὰ τῆς συμβάσεως ἔχει καθορισθῆ, ἐπὶ τοῦ ποσοῦ δηλαδὴ τῶν 6 ἑκατομμυρίων λιρῶν, ἀνέρχεται εἰς στρογγυλὰ 67.500 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Καὶ τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ πληρώνονται διὰ τοῦ ἀναδόχου εἰς τοὺς μεσάζοντας ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀπὸ τοὺς φόρους δηλαδή, τοὺς ὁποίους ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἐκ τῶν ὑστερημάτων του καὶ μὲ τόσους κόπους καὶ μόχθους καταβάλλει εἰς τὸν δημόσιον κορβανᾶν. Ἐξ ἄλλου εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ αὐτὴ ἑταιρεία Μακρῆ ἐξεχώρησεν πρὸ τῆς συνάψεως τῆς μετὰ τοῦ δημοσίου συμβάσεώς της εἰς ὅμιλον τεχνικῶν ἑταιρειῶν 85% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἔργων ὁδοποιΐας, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο διὰ τῆς συμβάσεως ἐκείνης νὰ ἀναλάβῃ. Καὶ ἡ ἐκχώρησις αὐτὴ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἔσχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀντικανονικὴν μονοπώλησιν ὑπὸ τῶν ἑταιρειῶν τούτων μερίδος τοῦ λέοντος ἐκ τῶν ἔργων τῆς ὁδοποιΐας ἐπὶ ἀποκλεισμῷ ὅλων τῶν ἄλλων τῆς Ἑλλάδος τεχνικῶν ἑταιρειῶν καὶ προσώπων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ παρέχει τὴν εὔλογον ἐντύπωσιν, ὅτι γενομένη ἡ ἐκχώρησις αὕτη πρὸ τῆς συνάψεως τῆς συμβάσεως προφανῶς ἐγένετο διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν σύναψιν αὐτῆς εἰς ὄφελος τοῦ ἀναδόχου καὶ εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου, διὰ τῆς μὴ συμμετοχῆς τῶν ἑταιρειῶν τούτων εἰς τὸν διὰ τὰ ἔργα ὁδοποιΐας προκηρυχθέντα δημόσιον ἀνταγωνισμόν. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ συντελέσασα εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἀφορμὴ, τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα κατέστησαν τὸ νομοσχέδιον ἀπαραίτητον, πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι εἶναι γενικώτερα. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, ἡ Ἑλληνικὴ ἀτμόσφαιρα, ἡ ὁποία δὲν ἐγνώριζεν κατὰ τὸ παρελθὸν ἀπὸ τὴν δημοσίαν ζωὴν παρὰ μόνον τῆς ἀρετῆς τὸ ἄρωμα, ἐκορέσθη κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους ἀπὸ τὰς ἀναθυμιάσεις, τὰς ἐκπεμπομένας ἐκ τῶν διαδόσεων περὶ ὑπάρξεως παρομοίων παρασιτικῶν συμφωνιῶν καὶ μεταξὺ ἄλλων ἀναδόχων δημοσίων ἔργων, καὶ τὰς ἄλλας τοῦ δημοσίου συμβάσεις τελεσθείσας καὶ συμφωνηθείσας πρὸ τῆς εἰσόδου τῆς Χώρας εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ὁδόν. Πρόσωπα εὑρισκόμενα, ὅπως θέλομεν εἰλικρινῶς νὰ πιστεύωμεν, ἐκτὸς τοῦ κύκλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Χώρας, ἐκμεταλλευόμενα δὲ τὴν ἐπιρροὴν τῶν πλείστων τῶν τελευταίων τούτων, μετεχειρίσθησαν ταύτην ὡς μέσον ἀκόπου καὶ ἀθεμίτου πλουτισμοῦ. Ἔφθασαν δὲ μέχρι τοιούτου σημείου διαστροφῆς τοῦ ἠθικοῦ των αἰσθητηρίου οἱ μεσάζοντες, ὥστε νὰ φαίνωνται τοὐλάχιστον πιστεύοντες ὅτι ἡ ἐμπορία τῆς ἐπιρροῆς των ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς συγχρονισμένας ἀντιλήψεις, καὶ ὅτι ἑπομένως εἶναι θεμιτὴ καὶ ἀπρόσβλητος! Συνεπῶς πρὸς τὴν καινοφανῆ ταύτην θεωρίαν των μερικοὶ ἐκ τῶν μεσαζόντων ἔφθασαν ὅπως γνωρίζετε, καὶ μέχρι τῶν δικαστηρίων, ἀξιοῦντες ὅπως ἀπαιτήσεις των προερχόμεναι ἀπὸ τοιαύτας παρασιτικὰς συμφωνίας, ἀναγνωρισθῶσιν ὑπὸ τῶν δικαστηρίων, ὡς νόμῳ βάσιμοι. Τὴν κατάστασιν ταύτην, κύριοι, ἔρχεται νὰ τερματίσῃ ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ νομοθετικοῦ δικαστοῦ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἡ ἐπιληφθεῖσα τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπὴ θεωρεῖ καθῆκόν της ἐν πρώτοις νὰ ἀπονείμῃ τὸν ὀφειλόμενον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἔπαινον, διότι εὐθὺς ὡς θετικῶς ἐξηκρίβωσε τὴν ὕπαρξιν τῆς καταστάσεως ταύτης, δὲν ἐδίστασε νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ ἀποφασιστικῶς διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Εὐτυχὴς ἐξ ἄλλου ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης διότι εἰς αὐτὴν ἔλαχε ὁ τιμητικὸς κλῆρος νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, νομοσχέδιον ὑψίστης σημασίας, κηρύσσεται ἐνθουσιωδῶς ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς του. Διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἀδιστάκτως φρονεῖ καὶ ἀδιστάκτως διακηρύττει, ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις τῆς δημοσίας ζωῆς ἀπὸ τοῦ ρύπους τῆς δράσεως τῶν μεσαζόντων εἰς τὰς δημοσίας συναλλαγάς, καὶ ἐν γένει ἡ ἠθικὴ ἐξυγίανσις τῆς δημοσίας ζωῆς ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, καὶ ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, εἶναι ὅρος ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ, ὅπως τὸ ἔργον τῆς ἀναδημιουργίας τῆς Χώρας, τὸ ὁποῖον τόσον ἐντατικῶς ἐπιδιώκει ὁ κυβερνήτης αὐτῆς, ἀχθῇ εἰς αἴσιον πέρας. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ φέρω ἐπ’ αὐτοῦ γενικωτέρας παρατηρήσεις. Τὸ νομοσχέδιον, ἐμπνευσθὲν καὶ εἰς τὰς γενικωτέρας του γραμμὰς ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, συνταχθὲν δὲ ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων τῆς Δικαιοσύνης καὶ Συγκοινωνίας ὑπουργῶν ἐν συνεργασίᾳ μὲ τοὺς ἀριστεῖς τοῦ νομικοῦ κόσμου—τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἀστικοῦ κώδικος — πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι παρουσιάζει ἀρτιότητα ἀξιοσημείωτον. Πρόκειται δὲ νὰ πληρώσῃ καὶ ἀναμφισβήτητον νομοθετικὸς κανόνα, διότι ὡς καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς διεπίστωσεν, μειοψηφισάντων δύο μόνον μελῶν, τοῦ κ. Νάκου καὶ τοῦ κ. Γιαννοπούλου—ἡ παρ’ ἡμῖν ἀστικὴ καὶ ποινικὴ νομοθεσία εἶναι πράγματι ἀνεπαρκοῦς περιεχομένου καὶ ἀμφιβόλου χρησιμότητος, ὅπως καὶ ἡ ἔκθεσις τονίζῃ πρὸς ἐπιδίωξιν τοῦ τελικοῦ τοῦ νομοσχεδίου σκοποῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι κατὰ τὴν ἔκθεσιν «νὰ καταστήσῃ ἀδύνατον ἢ τουλάχιστον ἰδιαιτέρως ἐπικίνδυνον τὴν ἐπὶ σκοπῷ διανομῆς ὑπερβολικοῦ κέρδους ἀνάμιξιν ὑπὸ πλείστας ὅσας μορφὰς πλειόνων προσώπων κατὰ τὴν προσπάθειαν τοῦ δημοσίου ἢ τῶν νομικῶν προσώπων, ὅπως εἴτε διὰ δημοσίου ἀνταγωνισμοῦ ἢ ὁπωσδήποτε ἄλλως ἐπιτύχουν τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ἢ τὴν προμήθειαν ἀναγκαιοτάτων εἰς αὐτὰ εἰδῶν». Ὄντως οὔτε ὁ ἀστικὸς ἡμῶν νόμος διὰ τῶν διατάξεών του περὶ ἀθεμίτων συμβάσεων, οὔτε ὁ ποινικὸς ἡμῶν νόμος διὰ τῶν περὶ ἀπάτης, δωροδοκίας, ἐμποδίων γινομένων ἐπὶ πλειστηριασμοῦ, ζημιῶν γινομένων ὑπὸ πραγματογνωμόνων κλπ. θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀνταποκριθοῦν πλήρως εἰς τὴν ἐπιδίωξιν καὶ πραγματοποίησιν τοῦ ἠθικοῦ τούτου σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἠμποροῦσαν βέβαια, κινουμένων διατάξεών τινων τῶν νόμων τούτων, νὰ διωχθοῦν μερικοὶ ἐκ τῶν μεσαζόντων καὶ νὰ τιμωρηθοῦν. Ἀλλ’ οἱ περισσότεροι θὰ διέφευγον, καὶ θὰ διέφευγον ἀκριβῶς ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων τὴν δίωξιν καὶ τιμωρίαν ἐπιδιώκει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον.

§49Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἀκριβῶς σᾶς τὸ εἶπον αὐτὸ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅτι αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ κατόπιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου.

§50Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Διότι ἡ δωροδοκία π. χ. δὲν περιλαμβάνει κατὰ τὸν κείμενον νόμον, παρὰ μόνον τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ ἐνόρκους, ἐνῷ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἐπεκτείνει τὰς ποινικὰς συνεπείας τῆς δωροδοκίας καὶ ἐπὶ τῶν φερόντων αἱρετὰ ἀξιώματα. Ἐπίσης ἡ ἀπάτη, ἐφόσον στοιχεῖον τῆς ἀπάτης εἶναι ἡ παράστασις ψευδοῦς πράγματος, ὡς ἀληθοῦς, περιλαμβάνε μὲν πάντας, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ψευδῶς ὅτι ἔχουν ἐπιρροὴν τῆς ὁποίας στεροῦνται, καὶ ἐν ὀνόματι τῆς ἀνυπάρκτου αὐτῆς ἐπιρροῆς χρηματίζονται, ἀλλὰ δὲν περιλαμβάνει καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται, ὅτι ἔχουν ἐπιρροὴν καὶ ἔχουν πράγματι τοιαύτην, καὶ ἐκμεταλλεύονται ταύτην καὶ τὴν μεταχειρίζονται ὡς μέσον αἰσχροῦ πλουτισμοῦ. Εἰς τοῦτο δὲ ἀκριβῶς ἔγκειται ἡ ἐξαιρετικὴ ἠθικὴ—τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου—ἀξία διότι τὴν πραγματικὴν ἐπιρροὴν εἰς οὐδένα ἐπιτρέπει ἀτιμωρητὶ νὰ τὴν μεταβάλῃ εἰς ἐμπορίαν, καὶ νὰ τὴν ἐκμεταλλεύεται ὡς μέσον ἀθεμίτου πλουτισμοῦ. Ἔρχεται μὲ ἄλλους λόγους ἡ διάταξις αὕτη νὰ καθιερώσῃ καὶ διὰ τοῦ γραπτοῦ νόμου τὸν ἄγραφον ἠθικὸν νόμον, τὸν ὁποῖον τηροῦν ὅλοι ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, καὶ ἐν τῷ πολιτικῷ κόσμῳ εὑρισκόμενοι, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν, ὅτι τὴν ἐπιρροήν των πρέπει νὰ ἐξασκοῦν μόνον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν γενικῶν τῆς Χώρας συμφερόντων. Ἀλλ’ ἐνῶ τὸ νομοσχέδιον, κύριοι, πρόκειται νὰ πληρώσῃ ἀναμφισβήτητον ἐν τῇ νομοθεσίᾳ κενὸν, ἔρχεται ἐξ ἄλλου νὰ διεκδικήσῃ καὶ δύναται νὰ διεκδικήσῃ, καὶ μίαν γενικωτέραν πρωτοτυπίαν. Ἐὰν ἡ ἔρευνα, τὴν ὁποίαν ἠδυνήθην νὰ κάμω κατὰ τὸ παρασχεθέν μοι ὀλιγοχρόνιον διὰ τὴν εἰσήγησιν διάστημα, δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐπαρκὲς, παρόμοιον νομοθέτημα, συνεπάγον ἀστικὰς καὶ ποινικὰς εὐθύνας κατὰ τῶν μεσαζόντων καθ’ ὃν τρόπον διατυποῦνται καὶ συστηματοποιοῦνται αὗται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, δὲν φαίνεται ὑπάρχον οὔτε εἰς τὴν Γερμανικήν, οὔτε εἰς τὴν Γαλλικὴν, καὶ Βελγικὴν νομοθεσίαν. Τὸ δὲ ἄρθρον 204 τοῦ Ἰταλικοῦ ποινικοῦ νόμου, τοῦ ὁποίου κάμνει μνείαν ἡ εἰσηγητική τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἔκθεσις ἔχει ἐπὶ λέξει ὡς ἑξῆς. «Ὅστις καυχόμενος δι’ ἐπιρροὴν ἢ σχέσεις πλησίον μέλους τοῦ Κοινοβουλίου ἢ δημοσίου λειτουργοῦ δέχεται ἢ συντελεῖ, νὰ δοθοῦν χρήματα ἢ ἄλλα ὠφελήματα, ἀποσιωπᾶ τοιαύτην ὑπόσχεσιν ὑπὲρ ἑαυτοῦ ἢ ὑπὲρ ἄλλου πρὸς ὑποκίνησιν ἢ ἀμοιβὴν τῆς ἰδίας μεσολαβήσεως ἢ ἐπὶ προφάσει ἐξαγορᾶς ἢ ἀνταμοιβῆς εὐνοίας, τιμωρεῖται διὰ καθείρξεως ἑνὸς μέχρι πέντε ἐτῶν καὶ χρηματικῆς ποινῆς 50–1000 λιρεττῶν». Ἀλλ’ εἶναι φανερόν, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν ἀποβλέπει παρὰ εἰς τοὺς ἰδιώτας, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται τὰς σχέσεις αὐτῶν πλησίον τῶν βουλευτῶν, τὰς σχέσεις αὐτῶν πλησίον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, καὶ μεταχειρίζονται ταύτας ὡς μέσον ἀθεμίτου πλουτισμοῦ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ τοῦ Ἰταλικοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἀντεκατεστάθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 346 τοῦ ἀπὸ 1ης Ἰουλίου ἐ. ἔ, τεθησομένου ἐν ἰσχύϊ νέου Ἰταλικοῦ Ποινικοῦ κώδικος, ἀλλ’ ἡ θεμελιώδης ἔννοια τοῦ ἐν ἄρθρῳ 204 προβλεπομένου ἀδικήματος παρέμεινεν ἀναλλοίωτος καὶ εἰς τὸ σχέδιον τοῦ νέου κώδικος. Χαρακτηριστικὴ τῆς αὐστηρᾶς, περὶ τῶν ἀδικημάτων τῶν τοιούτων μεσαζόντων κρατούσης ἐν Ἰταλίᾳ ἀντιλήψεως εἶναι ἡ ἑξῆς περικοπὴ ἐκ τῆς πρὸς τὴν Βουλὴν αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ Ζαναρδέλη ὡς ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. «Οὐχὶ μικρὸν ἀδίκημα ἀποτελεῖ ἡ πρᾶξις τῶν κοινῶς προσονομαζομένων πωλητῶν καπνοῦ διότι οὗτοι δελεάζουν τοὺς ἀμαθεῖς καὶ εὐπίστους, ἀποσπῶντες χρήματα ἢ ἕτερα ἀντικείμενα πρὸς ὄφελος αὐτῶν ἢ ἄλλων, καὶ διότι, τοῦθ’ ὅπερ εἶναι σπουδαιότερον, ἐπάγονται βαρείαν προσβολὴν κατὰ τῆς δημοσίας ἐξουσίας, καθὼς εἶναι πιστευτόν, ὅτι ἀπαιτοῦνται δῶρα ἢ χορηγίαι πρὸς δημοσίους λειτουργούς, ἵνα ἐκτελέσουν οὗτοι ὑποχρεωτικὰς ἐκ τοῦ ὑπουργήματός των πράξεις». Ἀλλ’ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἀμείλικτοι εἰς τὰ ἀδικήματα τῶν μεσαζόντων εἶναι οἱ ἀρχαῖοι νομοθέται. Ὑπάρχουν εἰς τὸ Βυζαντινὸν δίκαιον αὐστηρόταται διατάξεις, αἱ ὁποῖαι τιμωροῦν δρακοντίως ὄχι μόνον τοὺς ἰδιώτας, ἀλλὰ καὶ τοὺς συγκλητικούς. Καὶ ἐὰν μὲν οἱ ἰδιῶται ἦσαν οἱ μεσάζοντες καὶ ἐπεκαλοῦντο ὀνόματα ὑψηλῶν προσώπων διὰ νὰ τρομοκρατήσουν τοὺς πάντας ἐὰν μὲν τοῦτο ἐγένετο ἐν γνώσει τῶν ἰσχυρῶν, οἱ ἰσχυροὶ κατεδικάζοντο εἰς πολιτικὸν θάνατον. Ἐὰν δὲ ἐγένετο ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ὑψηλῶν προσώπων, οἱ ἰδιῶται μεσάζοντες ἐτιμωροῦντο ὄχι μόνον διὰ τὸ ἀδίκημά των αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον καὶ διότι ἐξέθετον καὶ ἐλοιδώρουν τὸ ἰσχυρὸν πρόσωπον. Σχετικῶς ἀναφέρεται ὅτι ὁ αὐτοκράτωρ Ἀλέξανδρος Σεβῆρος, κατεδίκασε Ρωμαῖον πολίτην καυχόμενον διὰ τοιαύτην ἐπιρροὴν παρὰ τῇ Αὐτοκρατείρᾳ εἰς τὸν διὰ πυρᾶς θάνατον, καὶ διέταξε δημόσιον κήρυκα νὰ κραυγάζῃ τὸ ἑξῆς «τιμωρεῖται διὰ καπνοῦ, διότι καπνὸν ἐπώλησε». Τὸ σύνηθες εἶδος τῆς τιμωρίας ἦτο πανταχόθεν περίσφιγξις διὰ μολύβδου, καὶ ἡ ἀποστολὴ τοῦ καταδικαζομένου εἰς τὰ μεταλλεῖα, εἰς ἔργα καταναγκαστικά. Καὶ φαντάζομαι πόσοι ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν μεσαζόντων θὰ ἐτιμωροῦντο ὄχι μόνον μὲ τὴν τελευταίαν ταύτην, ἀλλὰ καὶ τὴν πρώτην τιμωρίαν, τοῦ διὰ πυρᾶς θάνατον, ἐὰν τὸ Ρωμαϊκὸν δίκαιον μετεφυτεύετο ἐν Ἑλλάδι, ὄχι μόνον κατὰ τὰς ἀστικάς του διατάξεις, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰς ποινικάς. Ὕστερα ἀπὸ αὐτά, κύριοι, τὰ ὁποῖα ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐνόμισα ὅτι εἶναι ἐνδιαφέροντα, προκειμένου περὶ μελέτης νέου καὶ πρωτοτύπου θεσμοῦ, ἐπιτρέψατέ μου νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν τὰς σκέψεις καὶ τὰς προτάσεις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ βασικώτερον, ἀναγράφονται πᾶσαι αἱ ἀθέμιτοι συμφωνίαι τῶν μεσαζόντων καὶ κηρύσσονται διὰ τοῦτο ἄκυροι καὶ μὴ συνεπαγόμεναι κανὲν ἔννομον ἀποτέλεσμα. Ἁπλῆ παραβολή, κύριοι, τῆς ἰδιότητος τῶν μεσαζόντων τοῦ ἄρθρου 1. (Ἰδιῶται, δημόσιοι ὑπάλληλοι μέλη τῶν νομοθετικῶν σωμάτων κ. ἄ) πρὸς τὸ περιεχόμενον τῆς συμφωνίας) τὰ δῶρα, χρηματικὰ ἀνταλάγματα, ἐκχωρήσεις) καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς συμφωνίας, πείθει πάντα ἀδιστάκτως ὅτι αἱ συμφωνίαι αὐταὶ ἐπεκτεινόμεναι μάλιστα καὶ εἰς ἐπιδίωξιν πράξεων ἢ παραλείψεων τῶν ἀντιπροσώπων τῶν νομικῶν προσώπων, εἶναι συμφωνίαι αἱ ὁποῖαι ὡς ἐκ τοῦ περιεχομένου των, ἀντίκεινται εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη, καὶ ὡς τοιοῦται ἐμπίπτουν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ κρατοῦντος δικαίου κατὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἄκυραι, ἀκριβῶς διότι ἀντιβαίνουν εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη. Δὲν εἶναι δυνατὸν πράγματι νὰ ἐννοηθῇ ἔντιμος μεσολάβησις τρίτου εἰς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ συναφθοῦν κατόπιν δημοσίου ἀνταγωνισμοῦ, δημοσίου ἀνταγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν σκοπὸν ἔχει, νὰ περιορίσῃ τὴν ἠθικὴν ἀκεραιότητα τῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι τὸν ἐνεργοῦν, καὶ νὰ ἀσφαλίσῃ χαμηλὰς καὶ συμφέρουσας τιμὰς διὰ τὸ δημόσιον ἢ τὸ νομικὸν πρόσωπον. Πᾶσα παρέμβασις τρίτου πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν εἶναι προφανὲς ὅτι παρέλκει, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γίνῃ ἢ πρὸς ἐκμετάλευσιν τοῦ νομίμου ἀποτελέσματος τῆς δημοπρασίας ἢ πρὸς διαφθορὰν τῶν συνειδήσεων τῶν ἀρχῶν κατὰ τρόπον ὥστε αὗται νὰ ἐγκρίνουν ἀποτέλεσμα δημοσίου ἀνταγωνισμοῦ ἀντιβαίνοντος εἰς τοὺς ὅρους τῆς διακυρήξεως καὶ εἰς τοὺς κειμένους νόμους. Ἡ φρᾶσις τοῦ ἄρθρου, ὅτι «ἡ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον γενομένη ἐπέμβασις θεωρεῖται ἀθέμιτος» ἡ ὁποῖα κύριοι ἐξήγειρε τοὺς ἐνδιαφερομένους, εἶναι ἐντελῶς δικαιολογημένη, διότι ὁμιλεῖ περὶ ἐνεργείας καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἰς τὰς περιπτώσεις τοῦ ἄρθρου 1, εἰς τὰς ὁποίας ἡ σύναψις τῆς συμβάσεως γίνεται διὰ δημοσίου ἀνταγωνισμοῦ. Ἀλλὰ ἔρχεται τὸ ἄρθρον 2ον καὶ καθιερεῖ ἐξαιρέσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐπιτρέπεται μεσολάβησις μεσαζόντων ἐπ’ ἀμοιβὴ δικαίᾳ καὶ εὐλόγῳ, ἡ ὁποία τότε μόνον ἀκυροῦται, ὅταν καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀνωτέρα ἀπὸ τὸ σύνηθες μέτρον. Ἡ Ἐπιτροπή, προκειμένου περὶ τῆς ὑπαγωγῆς τῶν μελῶν τῶν νομοθετικῶν σωμάτων εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 1 ἐνέκρινε τὴν ὑπαγωγὴν ταύτην, διότι δὲν ἐλησμόνησε καὶ τὴν ρήτραν τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι ἴσοι ἀπέναντι τοῦ νόμου». Μόνον, προκειμένου περὶ τῶν ποινικῶν συνεπειῶν διὰ τὴν διάθεσιν τῆς ψήφου τῶν βουλευτῶν, ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς διετύπωσεν γνώμας, τὰς ὁποίας θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναπτύξω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ 12ου ἄρθρου. Προτείνει δηλαδὴ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ἀπάλειψιν τῶν ποινικῶν συνεπειῶν διὰ τὴν διάθεσιν τῆς ψήφου τῶν βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν.

§51Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἀπάλειψις αὐτὴ ὀφείλεται εἰς παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐγώ.

§52Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπή, ὅπως περιληφθοῦν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1 καὶ οἱ δήμαρχοι καί οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι καὶ πάντες οἱ κατέχοντες αἱρετὸν ἀξίωμα, προτείνει τὴν ἀντικατάστασιν τῆς λέξεως «μέλη τῶν νομοθετικῶν σωμάτων» διὰ τῆς λέξεως «οἱ φέροντες αἱρετὸν ἀξίωμα». Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπεκτείνονται συνέπειαι τοῦ ἄρθρου 1 ἐπὶ παντὸς ἀνεξαιρέτως φέροντος αἱρετὸν ἀξίωμα. Ἡ Ἐπιτροπὴ περαιτέρω ἐξωδίκως μανθάνουσα, ὅτι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς περὶ ὁδοποιΐας ἰδίας συμβάσεως, πολλὰ καὶ ποικίλλα δημόσια καὶ μὴ πρόσωπα ζητοῦν ἐκχωρήσεις ἔργων διὰ συμβάσεις μὲ τοὺς ὑπεργολάβους οὐχὶ πρὸς τὸν σκοπὸν ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, ἀλλὰ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ μεταχειρισθοῦν τὴν ἐκχώρησιν ὡς μέσον ἀθεμίτου πλουτισμοῦ, καὶ κάμουν ποικίλας ὅσας συμφωνίας, μὲ τὸν σκοπὸν τῆς μεταβιβάσεως τῆς ἐκχωρήσεως αὐτῶν εἰς ἄλλους μὲ ἀθέμιτον καὶ ὑπερβολικὸν κέρδος, καὶ αὐτοὶ εἰς τρίτους, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δημιουργεῖται ἕνας μικρὸς Παναμᾶς, τὸν ὁποῖον θέλομεν νὰ διαλύσωμεν διὰ μιᾶς διατάξεως, ἡ ὁποία ὅλας αὐτὰς τὰς συμφωνίας τὰς κηρύσσει ἀκύρους καὶ οὐδὲν συναπαγούσας ἀποτέλεσμα ὅπως καὶ τὰς πρὸ τῆς συνάψεως τῆς συμβάσεως ἀθεμίτους γενομένας συμφωνίας. Ἡ διατύπωσις τῆς διατάξεως αὐτῆς θὰ μνημονευθῇ μὲ τὴν σειράν της. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπίσης προτείνει νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὰ ἐνδεικτικῶς ἀναφερόμενα ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίῳ καὶ αἱ Μοναί, εἰς βάρος τῶν ὁποίων, κατὰ τὸ παρελθόν, ὅπως εἶναι γνωστόν, σμήνη μεσαζόντων συνετέλεσαν ὥστε δι’ ἀθεμίτων δημοπρασιῶν, εἴτε δι’ ἀθεμίτων ἑκουσίων πωλήσεων καταδολιευθοῦν καὶ καταστρέψουν τὰς περιουσίας αὐτῶν. Πρόκειται πάντοτε περὶ τοῦ παρελθόντος καὶ ὄχι περὶ τοῦ μέλλοντος, διὰ τὸ ὁποῖον βεβαίως ἐπαρκῶς εἶναι κατωχυρωμέναι αἱ περιουσίαι τῶν Μονῶν διὰ τοῦ νῦν ἰσχύοντος ὀργανισμοῦ Α.Δ.Ε.Π. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω μόνον ἕν παράδειγμα τοιαύτης διαρπαγῆς τῆς Μοναστηριακῆς περιουσίας, κατὰ τὸ παρελθόν. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ἕνα κτῆμα μοναστηριακόν, τῆς μονῆς Πελανίας, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ ἐνοικιασθῇ διὰ δημοπρασίας ἀντὶ ἐνοικίου ἐπὶ δεκαετίαν 1.700.000 ἐπωλήθη ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς δημοπρασίας, τῆς μὴ κυρωθείσης, εἰς πρόσωπα ἄλλα, ἀντὶ 600.000 δραχ. ἀντὶ δηλ. ποσοῦ καλύπτοντος μόνον τὰ ἐνοίκια περίπου τριῶν ἐτῶν. Καὶ ἦλθε ὁ θάνατος τοῦ ἁγίου ἡγουμένου διὰ νὰ ἀποδείξῃ πῶς συνέβη ἡ περίφημος αὐτὴ ἀγοραπωλησία. Εὑρέθησαν εἰς τὰ σημειώματα τοῦ ἡγουμένου καὶ σημειώσεις κατὰ τὰς ὁποίας δικαιοῦται οὗτος νὰ λάβῃ ὑπόλοιπον εἰς τῆς ἀμοιβῆς τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθησαν εἰς αὐτὸν οἱ ἀγορασταὶ 67.000 δραχμάς. Ἡ περίπτωσις αὐτὴ ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία μοῦ ἐπέβαλλε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προτείνω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ περιληφθοῦν καὶ αἱ Μοναὶ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ ἀπεδέχθη. Διότι ἡ ἐπιτροπή, ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω πρός τιμήν της, ἐξήτασε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ πνεῦμα ἄκρας αὐστηρότητος ἀμειλίκτου διώξεως τῶν μεσαζόντων, καταδιώξεως αὐτῶν εἰς κάθε τρύπαν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κρυφθοῦν, διὰ νὰ ἀποφύγουν τὰς συνεπείας τοῦ νόμου. Διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου καθιεροῦται ἐξαίρεσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται ἡ μεσολάβησις τρίτου καὶ θεωρεῖται αὕτη θεμιτή. Ἀκυροῦται μόνον κατὰ τὸ ὑπερβάλον ἡ ἀμοιβή, ἐφ’ ὅσον καὶ καθ’ ὅσον εἶναι ἀνωτέρα τῶν παρασχεθεισῶν ὑπηρεσιῶν. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔρχεται νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς διαμαρτυρίας, τὰς ἀσυστάτας διαμαρτυρίας, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δῆθεν ἔρχεται νὰ πλήξῃ τοὺς δημιουργοὺς τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. Ἔρχεται νὰ τρομοκρατήσῃ πᾶσαν οἰκονομικὴν πρωτοβουλίαν, ἔρχεται νὰ κάμῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο ἐναντίον πάσης θεμιτῆς πρωτοβουλίας. Ἀλλὰ οἱ ἀσκοῦντες ἕνα ἔντιμον σχετικὸν ἐπάγγελμα, δύνανται νὰ εἶναι, ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι μεσάζοντες εἰς τὴν σύναψιν τῶν συμβάσεων τοῦ δημοσίου καί τῶν νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου. Πρέπει δὲ μόνον νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ ἀμοιβή τῆς ὁποίας δικαιοῦνται, θὰ εἶναι πάντοτε ἐκ τοῦ νόμου περιωρισμένη, θὰ εἶναι περιωρισμένη ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ δικαίου καὶ ἠθικοῦ μέτρου πληρωμῆς. Διότι κᾶθε ποσὸν ἀμοιβῆς ἀνώτερον τοῦ συνήθους μέτρου δὲν θεωρεῖται θεμιτόν, καὶ ἑπομένως ἡ συμφωνία εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀκυροῦται. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει διαγραφὴν τοῦ ἐδαφίου τοῦ ἀφορῶντος, εἰς ἀμοιβὰς τῶν ἀντιπροσώπων καὶ ἐντολοδόχων τῶν μετὰ τοῦ Δημοσίου ἢ τῶν νομικῶν προσώπων συμβαλλομένων, ὄχι διότι ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι ἕνας πραγματικὸς ἀντιπρόσωπος ἢ ἐντολοδόχος τοῦ μέλλοντος προκειμένου νὰ συμβληθῇ μετὰ τοῦ δημοσίου δὲν δικαιοῦται μιᾶς ἀμοιβῆς, ἀλλὰ διότι φοβεῖται ὅτι ὑπὸ τὴν διάταξιν αὐτήν, ἄν μείνῃ ὡς ἔχει, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κρυφθῶσιν ἀθεμίτως μεσάζοντες, καὶ ἐμφανιζόμενοι ὡς ἀντιπρόσωποι ἢ ἐντολοδόχοι, νὰ παίξουν καὶ πάλιν ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς τὸν ὀλέθριον ρόλον των.

§53Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Προσέξετε νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς ὑπερβολάς. Διότι ὑποθέσατε, ὅτι ἕνας οἰκονομικὸς ὀργανισμὸς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, ὅταν προεκηρύχθη μία δημοπρασία ἀναθέτει εἰς ἕνα ἀντιπρόσωπόν του ἢ ἐντολοδόχον του, νὰ τὸν ἀντιπροσωπεύσῃ καὶ νὰ κάμῃ τὰς προσφοράς. Αὐτὸς δὲν πρέπει νὰ πάρῃ ἀμοιβήν;

§54Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Βέβαια νὰ πάρῃ, ἀλλὰ νὰ μὴ τὸ ἔχωμεν εἰς τὴν διάταξιν. Νὰ ἐξυπακούεται.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν πρόκειται νὰ ἐξυπακούεται, καλλίτερα εἶναι νὰ εἶναι γραμμένο. Ὑποθέσατε ὅτι ἐν Θεσσαλονίκῃ διεξάγεται ἕνας διαγωνισμὸς, καὶ ἕνας ἐν Ἀθήναις εὑρισκόμενος διορίζει ἕνα ἀντιπρόσωπόν του διὰ νὰ παραστῇ καὶ νὰ διαγωνισθῇ. Δὲν πρέπει αὐτὸς νὰ πάρῃ τὴν ἀμοιβήν του περὶ τῆς ὁποίας κανονίζομεν; Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν πρέπει νὰ σᾶς προσθέσω ὅτι δὲν πρέπει νὰ φοβούμεθα. Διότι εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις ὁ ἐμφανιζόμενος ὡς ἀντιπρόσωπος εἶναι γνωστός. Παρουσιάζεται φανερά. Ἐνῷ οἱ μεσάζοντες εἶναι κρυφοί. Δὲν βγαίνουν στὰ φανερά.

§56Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐν συνεχείᾳ προτείνει τὴν μεταβολὴν τῶν στοιχείων Γʹ τοῦ ἰδίου ἐδαφίου, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ καθαρῶς ἐπαγγελματικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ διὰ τῶν λέξεων «τεχνικῶν καὶ ἐπιστημονικῶν ὑπηρεσιῶν». Καὶ τοῦτο ἵνα μὴ ὑπὸ τὸν τύπον τῶν ἐπαγγελματικῶν ὑπηρεσιῶν παρουσιασθοῦν παντοδαπὰ ἐπαγγέλματα, καὶ ὑπὸ τὴν στέγην αὐτὴν κατορθώσουν καὶ πάλιν οἱ μεσάζοντες νὰ ἐμφανισθοῦν. Εἴμεθα βλέπετε ὀλίγον φιλύποπτοι.

§57Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Αὐτὴν τὴν διατύπωσιν, τὴν δέχομαι, ἂν δὲν παρατηρηθῇ κανεὶς κίνδυνος. Ἐπιφυλάσσομαι μόνον μήπως μᾶς πῇ κανεὶς ὅτι δὲν εἶναι πλήρης.

§58Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 δὲν γίνεται τίποτε ἄλλο, παρὰ ὅτι καὶ ὁ ἀστικὸς ἡμῶν νόμος διατάσσει. Προκειμένου δηλαδὴ περὶ συμβάσεων, κατὰ τὰς ὁποίας αἱ δηλώσεις τῶν συμβαλλομένων εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὰς πραγματικὰς διαθέσεις των, προκειμένου δηλαδὴ περὶ συμβάσεων εἰκονικῶν, ἡ ἔνστασις περὶ τῆς ἀκυρότητος ἐπιτρέπεται ν’ ἀποδειχθῇ καὶ μὲ τὸ μέσον τῶν μαρτύρων, καὶ κατὰ τὸ κρατοῦν δικονομικὸν σύστημα. Θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ παρατηρήσῃ κανεὶς ὅτι ἐπεκτεινομένης τῆς ἀκυρότητος ἐπὶ ἀποφάσεων στηριζομένων εἰς τοιαύτας εἰκονικὰς πράξεις, προσβάλλεται τὸ δεδικασμένον.

§59Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ σᾶς ἀνησυχῇ αὐτό. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ γίνεται. Ξεύρω καλὰ ὅτι εἰς τὴν Αὐστριακὴν νομοθεσίαν ὑπάρχει νόμος περὶ αἰσχροκερδῶν δανειστῶν ὅπου ρητῶς ὁρίζεται ὅτι ἂν ὁ δανιστὴς κατορθώσῃ νὰ κάμῃ ἕνα εἰκονικὸν δάνειον καὶ βγάλῃ ἀκόμη ἀπόφασιν, ὅλα αὐτὰ ἀκυρώνονται.

§60Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον τὸ δημόσιον ἢ τὸ νομικὸν πρόσωπον ἀπέναντι τοιούτων ἀποφάσεων εἶναι πάντοτε τρίτον πρόσωπον, καὶ δικαιοῦται τριτανακοπῆς, καὶ κατὰ τὸν κείμενον δικονομικὸν νόμον, ἐφόσον προσβάλλονται διὰ τῶν τοιούτων ἀποφάσεων τὰ νόμιμα συμφέροντά του. Τὸ ἄρθρον 4 ἐμπεριέχει τὴν φυσικὴν συνέπειαν τῆς ἀκυρώσεως τῶν συμφωνιῶν τῶν μεσαζόντων, καὶ τὴν κατάπτωσιν τῶν ἐκ τῶν συμφωνιῶν τούτων ἀνταλλαγμάτων τῶν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ἢ τοῦ νομικοῦ προσώπου εἰς βάρος τοῦ ὁποίου εἶχον συναφθῇ αἱ συμφωνίαι αὗται. Τὸ ἄρθρον 5 εἶναι ἓν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων. Καθιερώνει ἀκύρωσιν ὁλικήν, ἢ μερικὴν τῆς συμβάσεως, εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν αὕτη ὀφείλεται κυρίως εἰς ψῆφον, ἢ ἐνέργειαν, ἢ ἐπιρροὴν κλπ. τῶν ἐν τῷ ἐδαφίῳ α καὶ β τοῦ ἄρθρου 1 προσώπων. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως προχωρεῖ ἀκόμη, διότι νομίζει, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀκυρότης πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῶν συμβάσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἐνεργείας τῶν προσώπων τοῦ στοιχείου 8 τοῦ ἄρθρου 1, δηλαδὴ τῶν προσώπων ἐκείνων, καὶ τῶν συμφωνιῶν ἐκείνων, κατὰ τὰς ὁποίας τὸ ἕτερον τῶν μερῶν ὑπόσχεται ὡρισμένην ἀμοιβὴν ἢ ποσοστὰ τῆς τοιαύτης συμβάσεως, ἢ οἱαδήποτε ἀνταλλάγματα, ὡς καὶ πᾶσαν παροχὴν πρὸς τὸν σκοπὸν ἀπομακρύνσεως συναγωνιστῶν, ἢ ἐν γένει προσώπων δυναμένων νὰ κάμουν προσφορᾶς ἢ νὰ ματαιώσουν, ἢ δυσχεράνουν τὴν σύμβασιν, ἀκόμη δὲ καὶ συμφωνίας δι’ ἧς ἀνάδοχος ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀναθέσῃ εἰς τρίτον, ὡς ὑπεργολάβον, τὴν ἐκτέλεσιν ὅλου ἢ μέρους τοῦ ἔργου. Καὶ προτείνει τοῦτο ἡ ἐπιτροπή, διότι φρονεῖ, ὅτι θὰ διαπράξωμεν κατάφωρον ἀντινομίαν.

§61Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Βλέπω ὅτι ἐξαλείφεται τὸ κύριον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον, ὅτι ἐὰν ἡ συνομολόγησις τῆς συμβάσεως ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου.

§62Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ὄχι, τὸ διατηροῦμεν καὶ καθιεροῦμεν καὶ ἄλλην περίπτωσιν ἀκυρότητος.

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι πληρεστέρα ἡ ἀσφάλεια ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τὸ δημόσιον, διότι εἶναι ἀποκλειστικὸν δικαίωμα τοῦ δημοσίου αἱ ἀκυρώσεις τῶν συμβάσεων.

§64Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Δικαίωμα τοῦ Δημοσίου πάντως καὶ κατὰ τὴν ἐπιτροπὴν, πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀκύρωσις τῶν τοιούτων συμβάσεων. Ἀλλὰ θὰ διεπράττωμεν, κ. Πρόεδρε, φανερὰν ἀντινομίαν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θέτομεν διάταξιν, δυναμένην νὰ συνεπαγάγῃ τὴν ὁλικήν, ἢ μερικὴν ἀκύρωσιν συμφωνιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, τῇ ἐπεμβάσῃ τρίτων, εἴτε ἐπὶ χρήμασι, εἴτε ἐπὶ ἀνταλλάγμασι, ἐὰν δὲν ἐπεξετείνωμεν τὴν ἀκυρότητα καὶ ἐπὶ τῶν συμφωνιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀποτέλεσμα προσφορῶν, γενομένων πρὸς ἀπομάκρυνσιν προσώπων ἀπὸ τῶν πλειστηριασμῶν ἐκ μέρους τοῦ ἀναδόχου.

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα εἶναι ἐὰν εἶναι ἀποτέλεσμα.

§66Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Δύναται νὰ τὸ συναγάγῃ τις, ὅτι θὰ εἶναι ἀποτέλεσμα.

§67Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀκούσω τὰς ἀναπτυχθησομένας γνώμας.

§68Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἡ ἀπομάκρυνσις ἄλλωστε ἐκ τοῦ συναγωνισμοῦ ἐμπίπτει καὶ εἰς ἄλλην διάταξιν τοῦ ποινικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐν ἄρθρῳ 436 λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὅστις εἰς δημοσίους πλειστηριασμοὺς ἐμποδίζει βιαίως ἢ διὰ ἀπειλῶν τὸν ἐλεύθερον διαγωνισμὸν ἢ διὰ δώρων, ἢ ὑποσχέσεων ἀπομακρύνει τοὺς πλειστηριάζοντας, ἢ γίνεται ἐπίτηδες αἴτιος νὰ μένουν ἀπομεμακρυσμένοι τιμωρεῖται τὸ πολὺ μὲ φυλάκισιν τριῶν μηνῶν» Λοιπὸν συμφωνία, ἡ ὁποία ἀντλεῖ τὴν ὕπαρξίν της καὶ ἀπὸ ἓν ἀδίκημα τιμωρούμενον ἀπὸ τὸν ποινικὸν νόμον, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἶναι σεβαστή. Οἱ προβαλλόμενοι λόγοι πρὸς δικαιολογίαν τῆς ἀντινομίας τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι ἀβάσιμοι, διότι δὲν εἶναι μόνος ὁ ἀνάδοχος, παρὰ τοῦ ὁποίου δύναται τὸ δημόσιον νὰ πληροφορηθῇ τὴν ὕπαρξιν μεσαζόντων, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι πολλοί. Ὅπως γνωρίζετε καὶ εἰς τὴν συμφωνίαν τὴν παρασιτικὴν τοῦ Μακρῆ, ἦσαν εἰς ἀρκετὸν κύκλον γνωστὰ — προτοῦ καταγγελθοῦν ὑπὸ τοῦ ἀναδόχου της εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως — τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀναμιχθῆ ὡς μεσάζοντες. Οὔτε ἐπίσης τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τὸ δημόσιον πολλάκις ἔχει ὅρους ἐπωφελεῖς εἰς συμβάσεις καὶ δὲν συμφέρει εἰς αὐτὸ νὰ ἀποβλέπῃ πάντοτε εἰς ἀκύρωσιν τῶν συμβάσεων, ἔστω καὶ συνδεδεμένου μὲ παρασιτικὰς συμφωνίας, οὔτε τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἔχει σημασίαν, ἐφόσον τὸ ἄρθρον παρέχει δικαίωμα εἰς τὸ Δημόσιον νὰ ζητήσῃ τὴν ἀκύρωσιν, ἢ ὄχι, καὶ δὲν τοῦτο ὑποβάλλει ὑποχρέωσιν πρὸς τοῦτο. Ἐπίσης ἀσταθὲς εἶναι τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐὰν θέσωμεν τοιαύτην διάταξιν οἱ ἑκάστοτε ἀνάδοχοι, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἀναλάβωσι δημόσια ἔργα θὰ ζητοῦν τὴν διὰ τῆς συμβάσεως ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐπιχειρηματολογίας αὐτῆς. Δὲν εἶναι δικαίωμα τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Δημοσίου νὰ θέτῃ τὸ δημόσιον ἢ τὸ νομικὸν πρόσωπον εἰς μειονεκτικὴν θέσιν ἀπέναντι τῶν ἐργολάβων, ὥστε νὰ κύπτωσιν εἰς οἱανδήποτε ἀξίωσιν αὐτοῦ, ὅταν μάλιστα ἡ ἀξίωσις αὐτοῦ προδίδῃ αὐτὴ αὕτη τὰς κακάς του διαθέσεις.

§69Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ ἠννόησα αὐτό.

§70Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἕν ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τοῦ νομοσχεδίου εἶναι καὶ τοῦτο, ὅτι ἐὰν βάλωμεν τὴν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς προτεινομένην διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται ὁλικῶς ἢ μερικῶς νὰ ἀκυρωθῇ ἡ σύμβασις ἐὰν συντρέχουν οἱ ὅροι τοῦ στοιχείου Γʹ, ἐὰν βάλωμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν, τότε ὅλοι οἱ ἀνάδοχοι θὰ ἀξιώσωσι νὰ μὴ περιληφθῇ εἰς τὴν σύμβασιν ἡ ὑποχρέωσις ἡ ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου πηγάζουσα, δηλαδὴ ἡ τῆς ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως.

§71Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ προσθέσωμεν ἓν ἄλλο ἐδάφιον, ὅτι παραίτησις ἀπὸ τοῦ ὅρου τούτου δὲν ἐπιτρέπεται.

§72Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἔχει καλῶς. Εἰς τὸ ἄρθρον 6 καθορίζεται ἡ διαδικασία τῆς παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ παρακρατήσεως τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς τοὺς μεσάζοντας ποσοστοῦ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Εἰς τὸ ἐδάφιον γʹ τοῦ ἄρθρου τούτου, ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ προστεθῇ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅταν εἰς δίκην μεταξὺ τρίτου καὶ ἀναδόχου, ὁ ἀνάδοχος δὲν προσεπικαλεῖ τὸ Δημόσιον, νὰ διατάσσῃ τὸ δικαστήριον τὴν ἀνακοίνωσιν τῆς δίκης εἰς τὸ δημόσιον, ἢ τὸ νομικὸν πρόσωπον. Καὶ τοῦτο πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ νομικοῦ προσώπου. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 γίνεται λόγος περὶ τοῦ ἀντιπροσώπου, τὸν ὁποῖον διορίζει ὁ ὑπεργολάβος εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, αἱ ὁποῖαι κανονίζουν τὴν τιμὴν μονάδος. Ὅπως γνωρίζετε ἡ τιμὴ μονάδος, βάσει τῆς ὁποίας ἐκτελοῦνται καὶ πληρώνονται τὰ δημόσια ἔργα, ἔχει δύο μὲν σταθεροὺς συντελεστὰς, τὴν ἀπόδοσιν τοῦ ἐργάτου, καὶ τῶν ὑλικῶν, δύο δὲ κυμαινομένους, τὴν τιμὴν τοῦ ἡμερομισθίου καὶ τὴν τιμὴν τῶν ὑλικῶν. Ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ ἀντιπρόσωπον τοῦ ὑπουργείου, ἀπὸ ἀντιπρόσωπον τοῦ ἐργολάβου, καὶ ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ πρωτοδικείου τῆς περιφερείας κανονίζει κατὰ τριμηνίαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μέσου ὅρου τῶν ἡμερομισθίων καὶ τῆς τιμῆς τῶν ὑλικῶν, τὴν βάσιν αὐτὴν τῆς μονάδος. Ἀλλ’ ἐγίνοντο μεγάλαι καταχρήσεις εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀντιπροσώπων ἐκ μέρους τῶν ὑπεργολάβων, οἱ ὁποῖοι διορίζοντες ἀντιπροσώπους τῆς ἀρεσκείας των, κατώρθωνον νὰ ἐξογκώνωνται τὰ ἡμερομίσθια κατὰ τρόπον ἐπιβαρύνοντα πολὺ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου. Τὴν ζημίαν ταύτην θέλει νὰ ἀποτρέψῃ τὸ ἄρθρον ἀπαγορεῦον πλέον εἰς τὸν ἀνάδοχον, εἰς τὸν κύριον ἀνάδοχον, νὰ ἐκχωρῇ τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ ἀντιπροσώπου εἰς τοὺς ὑπεργολάβους καὶ κηρύσσει τὸ δικαίωμα αὐτὸ προσωποπαγὲς καὶ ἀνεπίδεκτον ἐκχωρήσεως. Εἰς τὸ 9ον ἄρθρον ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ὅπως προκειμένου περὶ συμβάσεων τετελεσμένων πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχῃ δηλαδὴ νὰ καλῇ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τὸν ἀνάδοχον ὅπως ἐντὸς 15 ἡμερῶν, ὑποδείξῃ τοὺς μεσάζοντας, καὶ τὰς μετ’ αὐτῶν συμφωνίας του. Προκειμένου ὅμως περὶ τῶν συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ συναφθοῦν μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου, ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ ἀνάδοχος διὰ ρητῆς μνείας ἐν τῇ συμβάσει ὑπενθυμιζούσης εἰς αὐτὸν τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ ἄρθρου 9, ὅπως ἐντὸς προθεσμίας 15 ἡμερῶν ἀνατρεπτικῶς ἀρχομένης ἀπὸ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς συμβάσεως, ὑποχρεωθῇ ὅπως ἀνακοινώσῃ εἰς τὸ δημόσιον τὰς μετὰ τρίτων συμφωνίας του, καὶ τοὺς ὅρους αὐτῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀποφεύγεται ἀνθρωπίνως ἐνδεχομένη ἀμέλεια τοῦ ὑπουργοῦ πρὸς πρόσκλησιν τοῦ ἀναδόχου.

§73Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν πρόκειται διὰ τὰς μελλούσας, ὁ ὑπουργὸς θὰ καλῇ τὸν ἐργολάβον καὶ θὰ τὸν ἐρωτᾷ ποίας ἀνηθικότητας ἔχει διαπράξῃ; Αὐτὴ εἶναι ἐξομολόγησις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ὁ πνευματικός.

§74Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς καὶ ἡ ἐπιτροπὴ λέγει. Διὰ τοῦ ἄρθρου 10, κύριοι βουλευταί, δίδεται ἀναδρομικὴ δύναμις εἰς τὰς διατάξεις πάντων τῶν προηγουμένων ἄρθρων. Εἶναι τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ τὰς μεγαλειτέρας ἀνησυχίας ἐκείνων ἐκ τῶν μεσαζόντων, οἱ ὁποῖοι ἀνάγονται εἰς τὸ παρελθόν. Ἀλλ’ ὅπως καὶ ἡ ἔκθεσις παρατηρῇ ἡ ἀναδρομικὴ αὐτὴ δύναμις εἶναι φαινομενική, διότι στρέφεται ἐναντίον συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι ὡς ἐκ τοῦ περιεχομένου των, ὡς ἀντιβαίνουσαι εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη, εἶναι καὶ κατὰ τὸ κρατοῦν δίκαιον ἄκυροι. Ἑπομένως δὲν θὰ ἦτο κἂν ἀνάγκη ἀναδρομικῆς δυνάμεως διὰ νὰ ζητηθῇ ἡ ἀκύρωσις παρομοίων ἀθεμίτων συμβάσεων.

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι πρόκειται περὶ συμβάσεων ἀντιβαινουσῶν εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη. Τὸ ὅτι ὁ νόμος δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν εἶναι παραγγελία τῆς πολιτείας πρὸς τὸν νομοθέτην, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀπαγόρευσις Συνταγματικὴ οὔτε ἠθικὴ νὰ δοθῇ ἀναδρομικὴ δύναμις, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν σοβαρώτατοι λόγοι, ὡς οἱ τῆς προκειμένης περιπτώσεως.

§76Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν καὶ διὰ τῆς ἐκθέσεως μου νὰ ὑποστηρίξω εἰς τὴν Βουλὴν, ἀναδρομικὴ δύναμις τῶν νόμων δὲν ἀπαγορεύεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, εἶναι δικαίωμα τοῦ νομοθέτου, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ παντοδυναμίᾳ του δύναται νὰ πλήξῃ κεκτημένα δικαιώματα, ὅταν μόνον τοῦ τὸ ἐπιβάλλουν γενικώτερα συμφέροντα. Καὶ ἂν μὲν τὰ κεκτημένα δικαιώματα εἶναι ἐμπράγματα, ὅλοι γνωρίζομεν τί ἐπιτάσσει τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Συντάγματος, ἂν δὲ τὰ κεκτημένα δικαιώματα εἶναι ἐνοχικά, ταῦτα πλέον ἢ ἅπαξ ἔχουν προσβληθεῖ διὰ λόγους γενικοτέρου συμφέροντος ἄνευ ἀποζημιώσεως, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι διὰ τοῦ νόμου περὶ τοκογλυφίας καὶ δι’ ἄλλων νόμων ἐπλήγησαν ἄνευ ἀποζημιώσεως τοιαῦτα δικαιώματα. Ἀλλὰ αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος συμβάσεις, δὲν εἶναι μόνον ἐκ τοῦ περιεχομένου αὐτῶν ἀθέμιται, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄκυροι, διότι παραβιάζουν αἱ συμφωνίαι αὗται καὶ τὸν κείμενον ποινικὸν νόμον, εἶναι δηλαδὴ προϊόντα ἀδικημάτων, ὅπως π. χ. αἱ συμφωνίαι κατὰ τῶν ὁποίων ἐχορηγήθη ἀνάλογον ποσοστὸν εἰς ἐκείνους ἐκ τῶν μελλόντων νὰ συναγωνισθοῦν ἐργολάβους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὸν διαγωνισμόν. Ἑπομένως τὸ ἀντάλλαγμα τῶν τοιούτων συμφωνιῶν εἶναι προϊόν ἀδικήματος, εἶναι προϊόν παραβάσεως τοῦ ποινικοῦ νόμου. Παραθέτω, ἐκ τῆς Γαλλικῆς νομοθεσίας ἀρκετὰ χαρακτηριστικὰς περικοπὰς, αἱ ὁποῖαι ἀποδεικνύουν ὅτι αἱ συμβάσεις αἱ ἀντιβαίνουσα εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη, αἱ παραβαίνουσαι τὸν ποινικὸν νόμον εἶναι ἄκυροι.

§77Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολλάκις καὶ χωρὶς νὰ ἀντίκεινται καὶ εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη, διότι πρόκειται περὶ ὑπερβολικῶν ἀμοιβῶν, δύναται ὁ νομοθέτης νὰ πλήξῃ κεκτημένα δικαιώματα.

§78Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ὁ πολὺς συνταγματολόγος μας Σαρίπολος λέγει ἐν σελίδι 516 τοῦ συγγράματός του, ὅτι «νόμος τις προσβάλλει, ἄνευ προηγουμένης ἀποζημιώσεως κεκτημένα περιουσιακὰ δικαιώματα, μὴ ὄντα δικαιώματα ἰδιοκτησίας, ἀλλὰ ἐνοχικά, δὲν εἶναι ἀντισυνταγματικός· καθόσον τὸ ἄρθρον 17 (ἤδη 19) τοῦ Συντάγματος, δὲν προστατεύει πᾶν εἶδος κεκτημένων περουσιακῶν δικαιωμάτων, ἀλλὰ μόνον τὴν ἰδιοκτησίαν». Ἔρχομαι τώρα εἰς τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12, τὰ ὁποῖα καθορίζουν τὰς ποινικὰς συνεπείας καὶ κυρώσεις, ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διαπράττουν τὰς ἀθεμίτους συμφωνίας τοῦ ἄρθρου 1. Ἐδῶ ἀκριβῶς ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴν καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ πλειοψηφίαν ἔγινε δεκτόν. Ὁ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς εἶπε τοῦτο, ὅτι προκειμένου περὶ τῶν ποινικῶν εὐθυνῶν αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιβάλλωνται κατὰ βουλευτῶν, καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποχρεώνουν τὸν βουλευτὴν νὰ δώσῃ λόγον ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ διότι οὕτως ἢ ἄλλως ἐψήφισεν ἐν τῇ Βουλῇ ἢ εἰς τὰς ἐπιτροπάς, ὅτι τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀσυλίαν τοῦ βουλευτοῦ. Τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος πράγματι εἶναι ἀπόλυτον καὶ λέγει ὅτι «βουλευτὴς δὲν καταδιώκεται, οὐδ’ ὅπως δήποτε ἐξετάζητε ἕνεκα γνώμης ἢ ψήφου τὴν ὁποίαν ἔδωσε κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν βουλευτικῶν του καθηκόντων». Εἰς τὴν γνώμην αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν παρεσύρθησαν καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐκ λόγων ἐντελῶς θεωρητικῶν, παρὰ τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον τρέφω καὶ πρὸς τὴν πεῖραν, καὶ πρὸς τὰ ἐπιστημονικὰ φῶτα τῶν συναδέλφων, ἐτόλμησα νὰ διαφωνήσω καὶ διεφώνησα ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σακελλαρίου ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη πᾶν ἄλλο παρὰ προσβάλλει τὴν βουλευτικὴν ἀσυλίαν, τὸ ἀπόλυτον τῆς ὁποίας δὲν δύναται βεβαίως νὰ τεθῇ ἐν ἀμφιβόλῳ. Σκοπεῖ ἁπλῶς νὰ ὑπαγάγῃ εἰς τοὺς βουλευτὰς τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸ ἀδίκημα τῆς δωροδοκίας, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἐρωτηθῇ ὁ βουλευτὴς διατὶ ἐψήφισεν οὕτως ἢ ἄλλως, ἀλλὰ πρόκειται νὰ τιμωρηθῇ διότι ἔλαβε δῶρα ἐν σχέσει πρὸς τὴν βουλευτικὴν αὐτοῦ λειτουργίαν. Ἡ ἐπὶ δωροδοκίᾳ ἄλλως τε εὐθύνη τῶν μελῶν τῶν νομοθετικῶν Σωμάτων ἔχει πρὸ πολλοῦ καθιερωθεῖ καὶ ἐν Γαλλίᾳ, ἀλλ’ καὶ παρ’ ἡμῖν διὰ τοῦ ἄρθρου 129 τοῦ σχεδίου τοῦ ποινικοῦ κώδικος ἔχοντος ὡς ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). «Ὁ βουλευτὴς ὁ ἐν σχέσει πρός τινα τῶν ἐν παραγ. 1 τοῦ ἄρθρου τούτου ἐκλογῶν ἢ ψηφοφοριῶν (ἐνεργουμένων ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἢ ἐπιτροπῆς τινος αὐτῆς) δεχόμενος τὴν παροχὴν ἢ ὑπόσχεσιν δώρων ἢ ἑτέρων μὴ ὀφειλομένων αὐτῷ ὠφελημάτων, ἢ ἀπαιτῶν τοιαῦτα ὡς ἀντάλλαγμα, ὅπως μὴ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν ἢ ψηφοφορίαν ἢ ὅπως ψηφίσῃ καθ’ ὡρισμένον τρόπον, τιμωρεῖται διὰ φυλακίσεως καὶ χρηματικῆς ποινῆς ἕως 10.000 δραχμῶν». Φαντάζομαι δὲ ὅτι οἱ συντάξαντες διαπρεπεῖς νομικοὶ τὸν Ἑλληνικὸν ποινικὸν κώδικα, θὰ εἶχον βέβαια ὑπ’ ὄψει αὐτὸ τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος περὶ βουλευτικῆς ἀσυλίας. Περαιτέρω αἱ ποιναὶ τοῦ ἄρθρου 12 ἐπεκτείνονται καὶ ἐπὶ τοῦ παρέχοντος ἢ ὑποσχομένου δῶρα ἢ ἄλλα ὠφελήματα, ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ προσφέροντος ταῦτα, ἐὰν δὲν ἐγένετο δεκτά, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον τὰ πρόσωπα ταῦτα καὶ ὑπὸ τὸν κείμενον ποινικὸν νόμον (ἄρθρον 436) τιμωροῦνται. Δηλαδὴ τιμωρεῖται ὄχι μόνον ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀποδέχεται ἀντὶ ὡρισμένης ἀμοιβῆς νὰ προσφέρῃ ὡρισμένην ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καί ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προσφέρει δῶρα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τοῦτο ἔχει καλῶς τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον τὸ προμνησθὲν ἄρθρον 436 τοῦ ποινικοῦ νόμου, τιμωρεῖ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παρέχουν δῶρα ἢ παροχὰς ἄλλας κτλ. Σημειωτέον ὅμως ὅτι τὰ ἴδια πρόσωπα διαφεύγουν ἀπὸ τὰς εὐθύνας τὰς ἀστικάς, ἐὰν τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἔχει ψηφισθεῖ. Εἰς τὸ ἄρθρον 13 ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει διὰ τὸ κανονικώτερον ἀντὶ «στερήσεως παντὸς δημοσίου ἢ αἱρετοῦ ἀξιώματος» νὰ σημειωθῇ «καὶ τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων».

§79Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπιμένω εἰς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἐξέθεσα, διότι θεωρῶ ὅτι οὐδεμία σκοπιμότης εἶναι ἱκανὴ ν’ ἀντιταχθῇ τελεσφόρως κατὰ μιᾶς ἀντισυνταγματικότητος.....

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μετ’ ὀλίγον, κ. βουλευτά, θὰ συζητηθῇ τὸ ἄρθρον 12 καὶ εἶναι καλλίτερον νὰ τὰ συζητήσωμεν ἐκεῖ αὐτά. Εἰσήγησις γίνεται τώρα.

§81Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἤμην μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ὁ κ. εἰσηγητὴς ἐκθέτων ἐδῶ τὰς γνώμας τῆς ἐπιτροπῆς, ἀνέφερεν ὅτι πρόκειται περὶ γνώμης ἰδικῆς μου. Ἐννοῶ νὰ δικαιολογήσω τὴν γνώμην μου.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τελειώσῃ ὁ κ. εἰσηγητὴς καὶ νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§83Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 1ον ὡς εἶναι διατυπωμένον λέγει δύο τινά. (ἀναγινώσκει). βʹ) Πᾶσα συμφωνία καθ’ ἣν τὸ ἕτερον τῶν μερῶν εἶναι ὑπάλληλος, ἢ ἀντιπρόσωπος ἢ ὄργανον τοῦ δημοσίου ἢ τῶν ἀνωτέρων νομικῶν προσώπων, ἢ μέλος Συμβουλίων τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἢ τῶν ἀνωτέρω νομικῶν προσώπων, ἢ μέλος τῶν νομοθετικῶν Σωμάτων, ἥτις συμφωνία ἀφορᾷ εἰς παροχὴν ὡρισμένης ἀμοιβῆς ἢ ποσοστῶν τῆς συμβάσεως ἢ ἄλλου ἀνταλλάγματος, εἴτε πρὸς διάθεσιν τῆς ψήφου αὐτῶν, εἴτε πρὸς ἄσκησιν τῆς ἐκ τοῦ νόμου δικαιοδοσίας των ὑπὲρ τῆς συνάψεως συμβάσεως ἐκ τῶν ἐν τῷ ἐδαφίῳ αʹ, ἢ ὑπὲρ ὡρισμένων ὅρων αὐτῆς, εἴτε πρὸς ἄσκησιν τῆς ἐκ τῆς ἰδιότητος ἢ τῶν σχέσεων αὐτῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἢ τὴν Διοίκησιν ἐπιρροῆς των πρὸς ἐπιτυχίαν τῶν εἰρημένων σκοπῶν, εἴτε καὶ δι’ οἱανδήποτε παρασχεθεῖσαν ἢ παρασχετέαν ὑπ’ αὐτῶν ὑπηρεσίαν σχετικὴν πρὸς τὴν σύμβασιν ἢ τὴν πρᾶξιν ἢ παράλειψιν. Ἐφ’ ὅσον δηλαδὴ μεταβάλλονται εἰς μεσάζοντας τὰ μέλλη τῶν νομοθετικῶν σωμάτων, ἀναμφισβητήτως εἶναι ἄκυρος ἡ σύμβασις. Ἔρχεται δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 12 τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν κύρωσιν καὶ τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι.... (ἀναγινώσκει). Ὡς καὶ τὰ μέλη τῶν νομοθετικῶν σωμάτων ἢ δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν συμβουλίων ἐὰν δεχθῶσιν ἀμέσως ἢ ἐμμέσως παροχὰς, ἢ ὑποσχέσεις δώρων, ἢ ἑτέρων ὠφελημάτων, ἢ ἐὰν ἀπαιτοῦσι τοιαῦτα ὡς ἀντάλλαγμα πρὸς ἐπιτυχίαν τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἀποτελεσμάτων, ἢ ὅπως διαθέσωσι τὴν ψῆφον αὐτῶν καθ’ ὡρισμένον τρόπον ἢ ἀπόσχωσιν ἐπίτηδες τῆς ψηφοφορίας, ἢ ὅπως ἀσκήσωσιν τὴν ἐπιρροὴν καὶ τὸ κῦρος αὐτῶν, ἢ παράσχωσιν ὁπωσδήποτε τὴν συνδρομήν των. Ἀλλ’ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1 περιέχει κἄτι ἄλλο: λέγει ἂν λάβουν δῶρα «πρὸς διάθεσιν τῆς ψήφου αὐτῶν» καὶ ἔρχεται ἡ κύρωσις τοῦ ἄρθρου 12, ἡ ὁποία λέγει τοῦτο «ἢ ὅπως διαθέσωσιν τὴν ψῆφον αὐτῶν κλπ.». Συμβαίνει τὸ ἑξῆς πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐγὼ τοὐλάχιστον θεωρῶ ἐξωφρενικόν. Ἐρωτᾶται εἷς βουλευτὴς διατὶ δὲν παρέστη εἰς ψηφοφορίαν, διατὶ ἔλαβε δῶρα...

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐρωτηθῇ διατὶ ἐπῆρε χρήματα δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Δὲν θὰ μὲ πείσητε ποτὲ ὅτι ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα τὸ νὰ πατάξωμεν τὴν ἐνδεχομένην δωροδοκίαν ἀντιπροσώπου...

§85Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρόκειται ἐδῶ νὰ δημοκοπήσωμεν.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ἀνακαλέσατε εἰς τὴν τάξιν τὸν κ. βουλευτήν. (Δημιουργεῖται θόρυβος καὶ ὁ κ. Πρόεδρος προσπαθεῖ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἡσυχίαν κρούων τὸν κώδωνα).

§87Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ ἐφαρμόσητε τὸν κανονισμόν, κ. Πρόεδρε.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, καλεῖσθε ν’ ἀνακαλέσητε, δὲν ἐπιτρέπεται ν’ ἀπευθύνωνται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοιαῦται φράσεις.

§89Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶπον ὅτι δὲν ἤλθομεν ἐδῶ διὰ νὰ δημοκοπήσωμεν.

§90Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ ν’ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. βουλευτὴς, καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ κανονισμός. Δὲν θὰ γίνῃ ἀνεκτὸν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα: Νὰ ὁμιλῇ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἔχει τόσας εὐθύνας, καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ μίαν διάταξιν, τὴν ὁποίαν μάλιστα ὑποστηρίζει μὲ ἐπιστημονικὰ ἐπιχειρήματα καὶ νὰ ἀκούῃ τὴν φράσιν τοῦ κ. βουλευτοῦ. (χειροκροτήματα).

§91Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶπον ἐγώ......

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ κανονισμὸς ἔστω καὶ ἂν ἐπακολουθήσουν οἱανδήποτε συνέπειαι.

§93ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τοῦ κέντρου καὶ τῆς δεξιᾶς) Ν’ ἀνακαλέσῃ. Ν’ ἀνακαλέσῃ.

§94Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ μοῦ προσθέτωνται πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶπον.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπατε ὅτι δὲν ἤλθομεν ἐδῶ διὰ νὰ δημοκοπήσωμεν. Παρακαλῶ ν’ ἀνακαλέσητε, ἄλλως θὰ ἐφαρμόσω τὸν κανονισμόν.

§96Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ κανονισμοῦ, προκειμένου περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, νὰ ὑψώσω τὴν φωνήν μου ὑπερασπίζων ἑαυτόν. Παρακάθημαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπὸ 25ετίας, μετά τινων διακοπῶν λόγῳ τῆς παρεμβάσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὐδέποτε μοὶ ἀπηυθύνθη παρ’ οὐδενὸς κατηγορία, ὅτι παρέβην τὸν κανονισμόν, καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κληθῶ ν’ ἀνακαλέσω...

§97Σ. ΤΣΑΚΜΑΝΗΣ. Οὐδέποτε εὑρέθητε ἐν τάξει.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσητε.

§99Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὁμολογήσατε ὅτι εἶσθε ἐκτὸς τοῦ κανονισμοῦ ἀφαιρῶν παρ’ ἐμοῦ τὸν λόγον.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητῶ νὰ διορθώσητε τὴν φράσιν σας.

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν δὲν δώσῃ ὁ κ. βουλευτὴς πλήρη ἱκανοποίησιν, ἀξιῶ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ εἰς τὴν τάξιν καὶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦτο.

§102Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιῇ τὴν ἀνάκλησιν μου εἰς τὴν τάξιν πρὶν ἢ ἀπαντήσω εἰς ὅσα μοῦ κατηγορεῖ.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διορθώσητε τὴν φράσιν σας,

§104Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον θέλετε νὰ ἐφαρμόσητε τὸν κανονισμόν, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ν’ ἀκουσθῇ.

§106Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἤλθομεν ἐδῶ διὰ νὰ δημοκοπήσωμεν. Μὲ τὴν λέξιν αὐτὴν δὲν ἀποβλέπω πρὸς κανένα, οὔτε πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν θελήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀκούσῃ τὶ λέγω, θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι, ἂν ὑπῆρξε τις ἀδικῶν, δὲν εἶμαι ἐγώ. Διότι ἐγὼ εἶπον ὅτι δὲν ἤλθομεν ἐδῶ διὰ νὰ δημοκοπήσωμεν. Αὐτὸ εἶπον, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διακόπτων μοῦ ἐπετέθη ἄνευ οὐδενὸς λόγου καὶ ἐζήτησε ν’ ἀνακληθῶ εἰς τὴν τάξιν. Νομίζω ὅτι ὁ ἀδικήσας εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§107Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς δὲν εἶπε τὴν φράσιν ὅπως τὴν ἐπαναλαμβάνῃ σήμερον. Δὲν εἶπεν ὅτι δὲν ἤλθομεν ἐδῶ διὰ νὰ δημοκοπήσωμεν. Συνέδεσε τὴν λέξιν αὐτὴν πρὸς τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§108Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι.

§109Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Προτείνω νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις ἐπὶ πέντε λεπτά, καὶ νὰ παρακληθῇ ὁ κ. στενογράφος νὰ μεταφράσῃ τὸ μέρος αὐτὸ τῶν πρακτικῶν διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς ἐλέχθη ἡ φράσις ἀπὸ τὸν κ. βουλευτήν, καὶ ἀξιῶ νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν καὶ νὰ ἀναγραφῇ ἡ ἀνάκλησις εἰς τὰ πρακτικά, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. βουλευτὴς ἀρνεῖται νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§110Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ ἐπεισοδίου τὸ ὁποῖον φρονῶ ὅτι ἐγεννήθη ἐκ παρεξηγήσεως φράσεως λεχθείσης ἐκ μέρους τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ὅταν ἐγίνετο ἡ συζήτησις αὐτὴ καὶ ἐπροτάθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ἡ ὁποία καὶ κατὰ πλειοψηφίαν νομίζω ἐδέχθη ὅτι....... ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι οἱ κ. βουλευταὶ ἐφρόντισαν διὰ ν’ ἀπαλλάξουν ἑαυτούς. Ἐκεῖ ὁρίζεται τρόπον τινὰ ὅτι ἐπεζητήθη ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη νὰ λάβῃ μίαν πρόνοιαν διὰ τὸν ἑαυτόν τῆς ἵνα ἐπωφελῆται κατὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θέλει τὸ νομοσχέδιον. Τὰ γραφέντα αὐτὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. βουλευτὴς λέγων ὅτι ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην τῆς προτάσεως αὐτῆς, ὅτι θεωρεῖ τὴν διάταξιν αὐτὴν ἀντισυνταγματικήν. Ἀτυχῶς τοῦτο ἐλέχθη κατὰ σύμπτωσιν ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετὰ πολλῆς ζωηρότητος ἐξῆρε τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ σύμπτωσις αὕτη ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὴν παρεξήγησιν, καὶ οὐχὶ ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς ἠθέλησε τρόπον τινὰ νὰ ἀποδώσῃ οἱανδήποτε ἔστω καὶ ἐξ ἀποστάσεως, δὲν λέγω μομφήν, διότι δὲν εἶναι μομφή, ἀλλὰ ὑπαινιγμὸν εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχω δὲ τόσον περισσότερον δικαίωμα νὰ τονίσω τοῦτο, διότι ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἡ πλευρὰ αὐτὴ, οὐχὶ ἐκ τοῦ εὐαρίθμου τῶν μελῶν της, ἐσεβάσθη πάντοτε τὴν πλειοψηφίαν, ἀλλὰ διότι οὕτω νομίζει ὅτι πρέπει νὰ συμπεριφέρηται ὄχι μόνον ἡ μειοψηφία ἀλλὰ καὶ ἡ πλειοψηφία ἀπέναντι τῆς μειοψηφίας, διότι ἐδῶ δὲν διεξάγονται πείσματα ἀλλὰ διεξάγονται σπουδαιότατα συμφέροντα τοῦ Κράτους τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθοῦν ἄλλως παρὰ ἐὰν ψυχραίμως ἀνταλλάσσωμεν τὰς σκέψεις μας. Ἰδιαιτέρως ὁ κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς σέβεται τὰς ἀρχὰς τοῦ κοινοβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπὶ εἰκοσαπενταετίαν ὅλην ὑπηρέτησεν, εἶναι δὲ καὶ τρόπον τινὰ ἐκ γενετῆς πολιτικός, ἀνῆκον εἰς πολιτευομένην οἰκογένειαν ἐπὶ χρόνον μακρὸν γνωρίζουσα νὰ διεξαγάγῃ τὰ Κοινοβουλευτικὰ της καθήκοντα. Θὰ μὴ ἐπιτραπῇ ὡς συμπέρασμα νὰ εἴπω νὰ δεχθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία ἐδόθη, ἡ ὁποία καὶ ἂν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε ἄλλην ἔννοιαν, ἔχει τὴν ἐξήγησιν τὴν δοθεῖσαν τόσον ἐκ μέρους τοῦ κ. βουλευτοῦ ὅσον καὶ ἐξ ἐμοῦ ὅτι δὲν ὑπηνίσσετο ὑμᾶς κ. Πρόεδρε.

§111Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπευθύνω τὴν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. βουλευτὴν Ἀττικῆς: Εἶχεν εἰς τὸν νοῦν του, ὅταν εἶπεν αὐτά, τὰς ἰδικάς μου γνώμας, ἢ ὄχι.

§112Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι σεῖς ὑπήρξατε ὁ ἀδικήσας διότι ὅταν εἰσῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην μοὶ ἐδόθη ἐφημερὶς ἡ ὁποία περιεῖχε ἕνα ἀρθρίδιον ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ἐζήτησαν τὴν διαγραφὴν τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἡ ἐμὴ συνείδησις ἐξηγέρθη, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δείξω τοιαύτην πολιτικὴν ἀνανδρίαν, καὶ νὰ ἐπιρρίψω ἐπὶ ἄλλων εὐθύνην ἡ ὁποία ἐξ ὁλοκλήρου δηλῶ ὅτι βαρύνει ἐμέ. Ὅταν εἰσῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, πλὴν αὐτοῦ, βουλευτὴς φίλος ὑμῶν καὶ δὲν πιστεύω νὰ τὸ ἀρνηθῇ μοῦ εἶπε: Θὰ ἴδωμεν ἐὰν θὰ ἔχῃς τὸ θάρρος νὰ ὑποστηρίξῃς τὰς γνώμας σου. Ἐγὼ εἶπον ὅτι αὐτὸ δὲν τὸ ἀνέμενα, διότι ἐγὼ ἔχω τὸ θάρρος τῆς γνώμης μου πάντοτε. Ὅταν ὡμίλησα πάλιν καὶ ἀπαντῶν εἰς ὑμᾶς εἶπον, κ. Πρόεδρε καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν εὑρισκόμεθα διὰ νὰ δημοκοπῶμεν, δὲν εὑρισκόμεθα διὰ νὰ λέγωμεν πράγματα τὰ ὁποῖα ἀκούονται εὐχαρίστως ἔξω, ἀλλὰ εὑρισκόμεθα διὰ νὰ λέγωμεν εἰλικρινῶς τὰς γνώμας μας. Ἐνῷ δὲ τοῦτο εἶπον τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ ὑμᾶς, σεῖς ἐπετέθητε ἐναντίον μου, καὶ δυνάμει τῆς ἰσχύος τῆς ὁποίαν ἔχετε ἐκ τῆς πλειοψηφίας, ἐζητήσατε νὰ ἐφαρμοσθῇ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ, ἡ ὁποία δὲν ἔχει κἂν λόγον ἐφαρμογῆς. Ἐδιδάχθην, σᾶς εἶπον, τὴν πολιτικὴν εὐπρέπειαν καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ κύκλῳ μιᾶς οἰκογενείας, ἡ ὁποία πάντοτε ἐδακτυλοδεικτήθη διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν της τὴν πολιτικήν. Δὲν δὲ εἶναι δυνατὸν οὐδὲ νὰ ἀνεχθῶ ποτὲ παρ’ οἱουδήποτε οὐδὲ παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καμμίαν προσβολὴν ἐπὶ τῆς ἀξιοπρεπείας μου τῆς Κοινοβουλευτικῆς.

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ παρατηρήσω ὅτι καὶ ἡ ἔκφρασις ἀκόμη, ὅπως τὴν λέγει—θεωρῶ βεβαίως τὸ ἐπεισόδιον λῆξαν—δὲν εἶναι καθόλου Κοινοβουλευτική, διότι ὅταν λέγῃ ὅτι ἐρχόμεθα ἐδῶ διὰ νὰ δημοκοπῶμεν, αὐτὰ ἀφορᾷ τοὺς ἔχοντας μὲ αὐτὸν ἀντίθετον γνώμην.

§114Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ποτὲ γνωρίζουν ὅλοι οἱ συνάδελφοί μου ὅτι οὔτε τοιαύτην ἀναδρίαν, οὔτε τοιαύτας συκοφαντικὰς τάσεις εἶχον, ἢ θὰ ἔχω ποτέ.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν θεωρεῖται τὸ ἐπεισόδιον λῆξαν. Παρακαλεῖται ὁ κ. Κυρέλλος ὅπως συνεχίσῃ τὴν εἰσήγησίν του.

§116Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Τοῦ ἄρθρου 14 ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν διαγραφήν, διότι δὲν ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου, καθόσον ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοθετικὸν διάταγμα περὶ δικηγόρων. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς προτείνει ἀντιθέτως ν’ ἀπαλειφθῇ μὲν τὸ ἄρθρον αὐτό, διότι πράγματι δὲν ἔχει ἄμεσον μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου σχέσιν, ἀλλὰ νὰ περιληφθῇ καὶ διάταξις, εὐαρμονιζομένη καὶ πλήρως πρὸς τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἔχουσα οὕτω (ἀναγινώσκει). «Καταργεῖται ἡ τελευταία διάταξις τοῦ ἐδαφίου 2 τοῦ ἄρθρου 83 τοῦ Ν. Δ. τῆς 5)20 Μαΐου 1926 «περὶ δικηγόρων», ἔχουσα οὕτω ἡ «συμφωνία περὶ ἐπιμελείας ὑπὸ τοῦ δικηγόρου τῆς ἐκτελέσεως διαφόρων ἐξωδίκων, ἢ διοικητικῶν ἐνεργειῶν κυρωτέων ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ συμφωνηθέντος ἀποτελέσματος παράγει τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ ἐντολέως πρὸς καταβολὴν πλήρους τῆς συμφωνηθείσης ἀμοιβῆς, καὶ ἂν ἔτι ἡ κυρωτικὴ πρᾶξις τῶν ἄνω ἐξουσιῶν ἐπῆλθε μετὰ τὴν πάροδον τῆς ταχθείσης προθεσμίας. Οὐχ’ ἧττον ὁ ἁρμόδιος πρόεδρος τοῦ δικαστηρίου δύναται νὰ μειώσῃ τὴν συμφωνηθεῖσαν ἀμοιβὴν κατὰ 20% τὸ πολὺ ἀναλόγως πρὸς τὴν χρονικὴν καθυστέρησιν τοῦ ἀποτελέσματος. Ἂν ἡ καθυστέρησις αὕτη ὑπῆρξε μικροτέρα τοῦ ἔτους ἐφαρμόζεται ἀναλόγως ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 156 τοῦ παρόντος». Οὕτω τροποποιούμενον τὸ νομοσχέδιον, κ. βουλευταί, νομίζομεν ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ ἀνταποκριθῇ πληρέστατα εἰς τὸν ὑψηλὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει, θ’ ἀποβῇ δὲ εἰς τὰς χεῖρας τῆς σημερινῆς ἰσχυρᾶς καὶ θεληματικῆς κυβερνήσεως ἀκατάβλητον ὅπλον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δυνηθῇ καὶ τὸ παρελθὸν ν’ ἀποκαθάρῃ ἀπὸ τὰς ἀσχημίας τῶν μεσαζόντων, καὶ τὸ μέλλον νὰ διαφυλάξῃ ἐπαρκῶς ἐπ’ αὐτοῦ. Εἶναι περιττὸν νὰ προστεθῇ, ὅτι παρομοία πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ αὐστηρᾷ ἐφαρμογῇ τοῦ καλλίστου τούτου τῶν νομοθετικῶν της μέτρων, ὄχι μόνον θὰ προκαλέσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ μοναδικὸν τῶν μεσαζόντων θῦμα, ἀλλὰ θὰ προσθέσῃ καὶ ἕνα ἀκόμη ἀκρογωνιαῖον λίθον ἕνα ἐπὶ πλέον στερεὸν θεμέλιον εἰς τὸ οἰκοδόμημα τῆς ἀναδημιουργίας τῆς χώρας, τὸ ὁποῖον ἀνεγείρει ὁ Κυβερνήτης τῆς χώρας καὶ εἰς τὴν στερέωσιν τοῦ ὁποίου πάντες ἡμεῖς, οἱ ἀσάλευτοι πρὸς ἐκεῖνον, τρέφοντες πίστιν μετὰ τόσων χρηστῶν καὶ βασίμων ἀποβλέπομεν ἐλπίδων. (χειροκροτήματα).

§117Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις κ. Πρόεδρε ἐφ’ ὅσον δὲν διενεμήθη ἡ ἔκθεσις;

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον θὰ γίνῃ εἰς πρώτην συζήτησιν.

§119Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς. Χθὲς εἴπατε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αὔριον, δηλ. σήμερον, θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ μεσαζόντων, καὶ εἴπατε ὅτι ἡ ἔκθεσις διενεμήθη τὴν στιγμὴν ἐκείνην. Δὲν γνωρίζω τὶ συνέβη ἀλλὰ ἐγὼ ἔστειλα εἰς τὸ γραφεῖον μου καὶ ἐζήτησα νὰ μοῦ στείλουν τὴν ἔκθεσιν, ἀλλὰ μοῦ εἶπαν ἀπ’ τὸ γραφεῖον ὅτι δὲν ἔλαβον καμμίαν ἔκθεσιν. Ἡ ἔκθεσις κ. Πρόεδρε, ὡς φαίνεται, διενεμήθη σήμερον περὶ τὴν 1 μ. μ. καὶ ἑπομένως ἡ προϋπόθεσις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ὡρίσθη ἡ σημερινὴ συνεδρίασις δὲν ἐπραγματοποιήθη. Ταῦτα λέγω μόνον καὶ μόνον διὰ τὸ κανονικὸν τῆς συζητήσεως. Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ φέρω ἀντίρρησιν ἐπὶ τῆς συζητήσεως, διότι δυνάμεθα νὰ λάβωμεν τὸν λόγον καὶ εἰς τὴν βʹ συζήτησιν.

§120Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν παρέστησαν διακεκριμμένοι φίλοι τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος μετάσχοντες τῆς ἐπεξεργασίας, καὶ ἑπομένως νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§121Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς λέγω καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶπον ταῦτα μόνον διὰ τὴν τάξιν καὶ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἔχομεν διὰ τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συζητηθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§123Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ γίνῃ συνέχεια τῆς συζητήσεως εἰς αʹ συζήτησιν, νὰ μὴ ἀποκλεισθῇ ἡ συζήτησις.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς θ’ ἀποκλεισθῇ; ἂν θέλετε μιλήσετε.

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ παρακαλῶ ἡ ἡ αʹ ἀνάγνωσις νὰ γίνῃ σήμερον.

§126Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἶναι γνωστή, κ. βουλευταί, ἡ ἀφορμὴ ἐκ τῆς ὁποίας ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, καὶ ἰδίως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀξιέπαινος διότι πράγματι......

§127Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν παρατήρησιν; Ὡς ἐκ τῆς σπουδαιότητος τοῦ νομοσχεδίου δὲν θὰ ἤθελον νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ συζήτησιν, διότι εἶναι πολλὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ σοβαρά, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθῇ ἡ συνεργασία ὅλων μας διὰ νὰ τὰ διατυπώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν καλλίτερα. Διότι ὑποθέτω ὅτι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Ἐὰν θέλετε ν’ ἀναβάλλωμεν δι’ αὔριον τὴν συζήτησιν.

§128Α. ΜΑΡΚΟΥ. Θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ ἡ συζήτησις ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διότι ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ καὶ νὰ ἐκφράσω καὶ τὰς γνώμας ἄλλων.

§129Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος νὰ δεχθῇ ὅπως ἀναβαλλομένου τοῦ νομοσχεδίου δι’ αὔριον νὰ γίνῃ καὶ ἡ συζήτησις αὔριον, καὶ νὰ καταστῶσιν γνωσταὶ οἱαιδήποτε τροπολογίαι ἢ προσθῆκαι.

§130Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Σύμφωνοι αὔριον.

§131Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα αὔριον. Μοῦ ἐπιτρέπετε κἄτι ἄλλο; Ἄν θέλετε νὰ μεταθέσωμεν τὴν σειρὰν ὡς ἑξῆς: Θὰ συζητήσωμεν τὸ περὶ μεσαζόντων τὴν Πέμπτην νὰ κάνωμεν τὸν ἔλεγχον τὸν κοινοβουλευτικόν, καὶ τὴν Παρασκευὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ τύπου.

§132Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν Δευτέραν ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τύπου.

§133Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λοιπὸν ἡ ἀπόφασις εἶναι νὰ συζητηθῇ αὔριον τὸ περὶ μεσαζόντων τὴν Πέμπτην θὰ ἔχωμεν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, καὶ τὴν Παρασκευὴν ν’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις περὶ τύπου.

§134Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ διευθύνῃ τὴν συζήτησιν ἡ πλειοψηφία, Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον τὰ εἶπον μόνον διὰ τὴν τάξιν.

§135Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὥστε εἴμεθα σύμφωνοι.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι. (Γενομένης δεκτῆς τῆς προτάσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἀποφασίζεται ὅπως τὸ νομοσχέδιον συζητηθῇ αὔριον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὴν Πέμπτην συζητηθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις καὶ τὴν Παρασκευὴν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ Τύπου».

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ καὶ ἐν εἰρήνῃ ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν, ἀρχικελευστῶν καὶ μονίμων ὑπαξιωματικῶν τῆς πολεμικῆς Ἀεροπορίας». Ὁ κ. Κολιαλέξης.

§138Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα ἵνα ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ἡμῶν τιθεμένου νομοσχεδίου περί παθόντων ἀξιωματικῶν, καθότι τὸ θεωρῶ τὸ μᾶλλον οὐσιαστικὸν ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον, κύριοι, ἀπησχόλησεν ἐπὶ πολὺ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ τῶν μᾶλλον ἐκτεταμένων συζητήσεων καὶ κατόπιν μελέτης καὶ ἐξονυχίσεως, παρόντος καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑπέβαλεν τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ τὰς ἐπελθούσας τροπολογίας αἵτινες ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἰδοποιῶ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς δέχεται τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς.

§140Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἡ διαφορὰ μας ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον 10.

§141Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, εἶναι ἐκεῖναι εἰς τὰς ὁποίας συνεφωνήσαμεν πλήρως, διότι δὲν εἶναι οὐσιῶδες καὶ ἐγένοντο δεκταὶ ὑφ’ ὑμῶν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀπὸ τοῦ χρονικοῦ ὅμως διαστήματος ἐκείνου μέχρι σήμερον μεταβάλλετε τὰς τροπολογίας ἐκείνας τὰς ὁποίας ἐκάματε δεκτάς, καὶ διά τοῦτο ἀκριβῶς ἀναγκάζομαι νὰ ἀνέλθω εἰς τό βῆμα.

§142Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἡμῶν ἡ διαφορὰ εἶναι εἰς τὸ ἄρθρον 10· ἄλλαι τροπολογίαι οὐσιαστικαὶ δὲν ὑφίστανται.

§143Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου παρουσιάζεται ἕνα πρωτοφανὲς φαινόμενον καὶ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον προσγίνεται εἰς τοὺς ἀεροπόρους τοὺς παθόντας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἱδρύσεως τῆς Ἑλληνικῆς Ἀεροπορίας προέτεινεν τὰ στήθη των καὶ ἐξετέλεσαν μετ’ αὐταπαρνήσεως καὶ αὐτοθυσίας τὸ καθῆκον των εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης. Οἱ παθόντες ἀξιωματικοὶ οἵτινες ἔχουν τεθῆ εἰς τὰς διατάξεις 4606 καὶ 4807 τοῦ ναυτικοῦ, εἶναι τὰ λείψανα τῶν πεσόντων ἀεροπόρων οἵτινες ἀπὸ της πρώτης ἡμέρας τῆς κατατάξεώς των μέχρι σήμερον εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις ὅτι τὰ 75% ἔπεσαν ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντός των. Καὶ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἀδικοῦνται οἱ δημιουργοὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἀεροπορίας ἀδικοῦνται παθόντες ἀξιωματικοί, καὶ διὰ τῶν εἰδικῶν διατάξεων ἱκανοποιοῦνται εἴτε οἱ παρόντες εἴτε οἱ μέλλοντες ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀεροπορίας διὰ μισθῶν παχυλῶν. Καὶ ἂν κάμῃ τις σύγκρισιν μεταξὺ τῶν ἐξερχομένων ἀξιωματικῶν τοῦ παρόντος ἢ τοῦ μέλλοντος ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου θὰ ὑπάρχῃ μία κολοσσιαία διαφορά, ὥστε νὰ ὑποθέσῃ κανεὶς ὅτι οἱ ἐξερχόμενοι ἀξιωματικοὶ θὰ λαμβάνωσι τὸ τριπλάσιον τοῦ μισθοῦ τὸν ὁποῖον λαμβάνουν οἱ νῦν παθόντες.

§144Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἔχετε γνῶσιν τὶ λαμβάνουν οἱ εὑρισκόμενοι σήμερον ἐν πολεμικῇ διαθεσιμότητι; ὑπάρχει καμμία διαφορά;

§145Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Δὲν μπορεῖτε νὰ μοῦ εἰπῆτε ἂν ἔχω γνῶσιν. Τὰ ἔχω μελετήσει καὶ εἶναι ἄλλως τε καθωρισμένα. Προκαλῶ δὲ τὸν κ. πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, τὸν κ. Φλωριᾶν, νὰ εἴπῃ ἂν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δὲν εὑρίσκωμαι ἐγὼ ἐντὸς τοῦ δικαίου.

§146Α. ΤΑΒΟΥΛΑΡΗΣ. Τὰ εἴπαμεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§147Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Καὶ εἰς τὶ κατελήξαμεν;

§148Α. ΤΑΒΟΥΛΑΡΗΣ. Νὰ μὴ δεχθῶμεν τὰς ἀποφάσεις.

§149Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας εἶναι διατεθειμένος νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ἡ ὁποία εὐεργετεῖ τοὺς παθόντας ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀεροπορίας.

§150Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Τοῦ ἄρθρου 10;

§151Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Μάλιστα. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ φέρῃ τὴν ἑξῆς τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 10. (ἀναγινώσκει).

§152Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ μετοχικὸν ταμεῖον τί θὰ μένῃ;

§153Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ποὺ δὲν δύναμαι νὰ κανονίσω ἐγώ· ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ μετοχικὸν ταμεῖον ἂν δέχεται τὴν εἰκοσιπενταετῆ πραγματικὴν ὑπηρεσίαν.

§154Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Δέχεται.

§155Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Τότε εἴμεθα σύμφωνοι.

§156Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§158Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι νὰ ὑπάρχῃ συνείδησις ἐπὶ τῶν ψηφιζόντων, ὅταν αἱ διάφοροι τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται τὴν τελευταίν στιγμὴν μεταβάλλουν κυριολεκτικῶς τὸ νομοσχέδιον, καθίσταται δὲ ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν γνῶσιν τῶν ὅσων ψηφίζονται διότι ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἰσηγητὴς εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὑπέβαλεν ὡρισμένας τροπολογίας αἱ ὁποῖαι μεταβάλλουν κυρίως τὸ σῶμα τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν ἡμεῖς νὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδιον μὲ τροπολογίας τὰς ὁποίας δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ τυπωθοῦν αἱ τροπολογίαι καὶ κατόπιν νὰ ψηφισθῇ.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλλῃ κατὰ τὴν συζήτησιν τροπολογίαν ἢ νὰ δεχθῇ αὐτὴν, ἀρκεῖ ἡ τροπολογία αὐτὴ νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται τὰς τροπολογίας, ὁ κ. ὑπουργὸς εἶναι ἐν τῷ κανονισμῷ.

§160Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνέγνωσε τὴν τροπολογίαν καὶ ἐγένετο δεκτή.

§161Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Δὲν τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία.

§163Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Θέλω νὰ ἀναγνώσω τὴν τροπολογίαν, παρ’ ἐκτὸς ὅτι ἐγὼ κρίνω σπουδαιότατον τὸ μέτρον, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπέρασαν ἀπὸ μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία τοὺς ἔκρινε. Τὸ πρῶτον ὅτε συνεστήθη ἡ Ἀεροπορία...

§164Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Ἐπὶ ποίων ἄρθρων ὁμιλεῖτε;

§165Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. ...... ἐδημιουργήθη μία κατάστασις δι’ αὐτοὺς, διότι ἔσπευσαν νὰ ταχθοῦν αὐτοὶ πρῶτοι μὲ κίνδυνον προφανῆ τῆς ζωῆς των. Οἱ ἐναπομείναντες δὲν εἶναι, εἰμὴ τὰ ὑπολείμματα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν Ἐνδεχομένως μεταξὺ αὐτῶν νὰ ὑπάρχουν καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ εἶναι ἄξιοι. Ἔπρεπεν ὅμως τὸ ὑπουργεῖον νὰ σεβασθῇ τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ νὰ μὴ δημιουργήσῃ ἀμφιβολίαν, ὅτι μία μόνιμος κατάστασις κρινομένη ἀπὸ ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὑγιεινομικὴν τοῦ στρατοῦ, θὰ......

§166Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἡ πρότασίς μου ἦτο νὰ μὴ γίνῃ καμμία ἀναθεώρησις, ἀλλὰ νὰ μείνωσιν εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται σήμερον. Ἀλλ’ ἔρχεται ἡ ἐπιτροπὴ καὶ λέγει, ὅτι «δὲν εἶναι σωστὸ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι πολλοὶ ἀεροπόροι θὰ ἔπρεπε νὰ περιληφθοῦν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νέου νόμου». Λέγω τότε ὅτι: ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί πρέπει νὰ γίνῃ ἐφόσον ἄλλοι εἶναι οἱ ὅροι διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένετο ἡ προηγουμένη ἐξέτασις καὶ ἄλλοι οἱ ὅροι τῆς σημερινῆς ἐξετάσεως; Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τὸ ἐδέχθην καὶ τὸ ἐδέχθη καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Ἐσκέφθημεν ὅμως ἀργότερον ὅτι θὰ ἦτο δυσχερέστατον, ἂν ἐκρίνοντο ὑγιεῖς, νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν μὲ τὸν βαθμὸν ποὺ ἔχουν σήμερον, διότι εἶναι ἄλλοι οἱ ὁποῖοι ἔφυγαν ἀπὸ τὴν Ἀεροπορίαν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπρότεινε τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας καὶ τὴν ὁποίαν ἐδέχθην.

§167Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ τοὺς σεβασθῇ καὶ νὰ τοὺς μεταφέρῃ ἄνευ ἄλλων διατυπώσεων εἰς διαθεσιμότητα καὶ νὰ μὴ δημιουργήσῃ ἀμφιβολίαν, διότι αὐτοὶ ἦσαν οἱ πρωτοπόροι εἰς αὐτὸ τὸ σῶμα καὶ εἶναι τὰ ὑπολείμματα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν τροπολογίαν «δύναται νὰ ὑπαχθῇ...» (ἀναγινώσκει). Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργόν: Ἕνας ἀξιωματικὸς ποὺ ἦτο πρὸ πενταετίας λοχαγός, σήμερον θὰ προσμετρηθῇ ἡ ὑπηρεσία του ἀπὸ τότε ἕως σήμερον ὡς πραγματικὴ ἡ ὑπηρεσία;

§168Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Βεβαίω; ἐὰν οἱ σύγχρονοί του ἔχουν προβιβασθῆ θὰ παρακολουθήσῃ καὶ αὐτός.

§169Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου περὶ «κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας καὶ τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας «Μπλάκμπερν Μότορ Κόμπανυ» συμβάσεως». Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§172Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§173Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἄς ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας Πολιτικῆς Ἀεροπορίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὰ νομοσχέδια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκπαιδεύσεως καὶ προαγωγῆς ἀνθυπασπιστῶν».

§176Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ μία τροπολογία, ἡ ὁποία παρελείφθη ἐκ παραδρομῆς κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Πρόκειται περὶ τῶν ἀναπήρων ὑπαξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦνται σήμερον εἰς τὰ γραφεῖα δι’ ὑπηρεσίαν. Περὶ αὐτῶν δὲν προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον διὰ τὴν προαγωγήν των, καὶ δι’ αὐτὸ ὑποβάλλω τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στελέχους ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ».

§178Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Μίαν μικρὰν παρατήρησιν ἔχω, κ. ὑπουργέ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 γίνεται διάκρισις μεταξὺ παραμεθορίων καὶ λοιπῆς Ἑλλάδος. Θὰ ἤθελον νὰ λείψῃ αὐτὴ ἡ διάκρισις εἰς γηγενεῖς, πρόσφυγας, παραμεθορίους Παλαιᾶς καὶ Νέας Ἑλλάδος.

§179Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν πρόκειται διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς νὰ κάμωμεν οὐδεμίαν διάκρισιν. Ὡς γνωρίζετε, τὰ στελέχη τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν παρακολουθοῦν τὰς διαφόρους κλάσεις καὶ δι’ αὐτὸ κάμνομεν αὐτοὺς καθ’ ὑπέρβασιν, ἵνα διευκολυνθῶμεν καὶ ἔχωμεν ἀναλογίαν στελεχῶν διὰ τοὺς ἄνδρας οἱ ὁποῖοι θὰ προσέλθωσιν ἐν ἐπιστρατεύσει, διότι δὲν ἔχομεν ἐπαρκῆ ἀριθμὸν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ μέρη.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως ἐγγραφῆς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων ὑπουργείου Στρατιωτικῶν δραχ. 400.000 δι’ ἀποπεράτωσιν τοῦ Μνημείου Ἀγνώστου Στρατιώτου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4443 περὶ στελεχῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ 3616 περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ προβιβασμῶν».

§181Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἶναι γνωστὸν εἰς πόσας θυσίας ὑπεβλήθη τὸ ὑγειονομικὸν σῶμα κατὰ τὸν πόλεμον, τὸ ὁποῖον ὡς ἀναφέρουν αἱ ἐκθέσεις εἶχον ἀπωλείας εἰς τὸν στρατὸν ἀμέσως μετὰ τὸ πεζικόν. Ἀλλὰ τὸ ὑγειονομικὸν σῶμα, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ σῶμα ἐπιστημονικόν, νομίζω ὅτι ἡ πολιτεία τὸ ἔχει καταδικάσει εἰς μαρασμόν. Εἶναι λοχαγοὶ ἰατροί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν ἀπὸ τὸ 1920. Ἐνῷ εἰς ὅλα τὰ σώματα ἀξιωματικοὶ μὲ τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν εἶναι ταγματάρχαι. Ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι κατετάγησαν τρία καὶ τέσσερα ἔτη ἀργότερον ἀπὸ τοὺς ἰατρούς, σήμερον ἔχουν δύο βαθμοὺς ἐπὶ πλέον ἀπὸ αὐτούς. Ἐγεννήθησαν λοιπὸν παράπονα ἀπὸ πολλοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ ὑγειονομικοῦ σώματος, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου δὲν προστατεύεται ἐπαρκῶς ἡ θέσις των ἐν τῷ στρατεύματι, καὶ τοὺς καταδικάζετε εἰς μαρασμόν, διότι αἱ θέσεις, τὰς ὁποίας ἔχετε ἐδῶ, 12 ἀρχιάτρους, κλπ. εἶναι πολὺ μικραὶ ἐν σχέσει πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπηρετούντων ὑγειονομικῶν. Νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθῇ αὐτὴ ἡ ἀδικία, ὥστε ἄνθρωποι καταταγέντες εἰς τὸν στρατὸν τρία καὶ τέσσερα ἔτη ἐκ τῶν ὑστέρων, ἔχουσι βαθμὸν ἀντισυνταγματάρχου, καὶ ταγματάρχου, καὶ ὁ ἰατρὸς νὰ εἶναι ὑπίατρος, ἢ ἰατρὸς τὸ πολύ; Φρονῶ λοιπόν, ὅτι εἶναι δικαιολογημέναι αἱ διαμαρτυρίαι τοῦ ὑγειονομικοῦ σώματος, ὅτι πρέπει νὰ αὐξήσωμεν τὰς θέσεις τῶν ἰατρῶν, διὰ νὰ μὴ καταδικάσωμεν τὸ σῶμα εἰς μαρασμόν. Διότι ὅταν λήψῃ ὁ ζῆλος, καὶ ἡ ἐλπίς, ὅτι θὰ προαχθῶσι, δὲν ἔχουν κανένα λόγον νὰ ὑφίστανται τὸν μαρασμὸν καὶ ψυχικὴν ὀδύνην βλέποντες ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι κατετάγησαν μετὰ τρία, ἢ τέσσαρα ἔτη νὰ εἶναι κατὰ δύο βαθμοὺς ἀνώτεροι. Νομίζω λοιπόν, ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι νὰ καταδικάσῃ ἕνα κλάδον τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐφαρμόζῃ τὴν δικαιοσύνην εἰς προβιβασμούς, ἐξ ἴσου εἰς ὅλα τὰ σώματα. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γενῶμεν ἀνισότητα, διότι καὶ τὸ ὑγειονομικὸν ἀποτελεῖται ἀπὸ ἐπιστήμονας. Φρονῶ ὅτι αἱ οἰκονομίαι δὲν πρέπει νὰ ἐκσπάσουν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τῶς ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ νὰ ἐφαρμόζεται δικαιοσύνη.

§182Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτής, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ὡμίλησεν καὶ περὶ ἀδικιῶν προσγενομένων εἰς τὸ ὑγειονομικὸν σῶμα. Ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεμία ἀδικία ἐγένετο εἰς τοὺς ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικούς. Ὡς βάσις ἐλήφθη εἰς ὅλα τὰ σώματα νὰ τεθῇ ἓν ποσόν, τόσον τοῖς ἑκατόν, ἐπὶ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ, θὰ εἶναι οἱ ἀνώτεροι ἐν σχέσει πρὸς τοὺς κατωτέρους. Καὶ ἐτέθη 1 πρὸς 5 δηλαδὴ εἷς ἀνώτερος νὰ ἀντιστοιχῇ πρὸς πέντε κατωτέρους. Ἔκαμα τὸν λογαριασμὸν καθ’ ἣν στιγμὴν ὡμίλει ὁ κ. βουλευτής, καὶ εὗρον ὅτι εἰς τὸ ὑγειονομικὸν σῶμα ἔχομεν 75 ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς καὶ ὁ γενικὸς ἀρχίατρος 76, ἐπὶ 352 κατωτέρων. Ἄρα ἡ ἀναλογία εἶναι ἡ αὐτή, ὅπως εἶναι εἰς ὅλα τὰ σώματα, καὶ δὲν ἔχει καθόλου δίκαιον νὰ παραπονῆται ὁ κ. βουλευτής. Ἐὰν τώρα, διὰ τὸν Α ἢ Β λόγον δὲν προήχθησαν ὑγειονομικοὶ τινὲς ἀξιωματικοί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπεύσωμεν ἐδῶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μίαν περίπτωσιν. Τονίζω λοιπόν, ὅτι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ ὑγειονομικοῦ εἶναι ἐν τῇ αὐτῇ ἀναλογίᾳ ὅπως καὶ τῶν ἄλλων σωμάτων.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§184Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἐπεθύμουν νὰ ἦτο παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ὑπενθυμήσω εἰς αὐτὸν συνεδρίασιν τοῦ παρελθόντος, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλῶν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατακρίνων τὴν σπατάλην, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῆς ἑκουσίας ἐξόδου τῶν Ἀξιωματικῶν ἠγέρθη τῆς θέσεώς του, καὶ λάβρος ἐπετέθη κατὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἰπών: Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος νὰ λέγῃ ὅτι εἶναι ἀντιοικονομικὴ ἡ πολιτική μας, ἀφοῦ κατηργήσαμεν εἰς τὸν στρατὸν 500 θέσεις ἀξιωματικῶν καὶ ὅτι ἡ κατάργησις τόσων θέσεων δὲν ἀποτελεῖ οἰκονομίαν παρὰ σπατάλην. Τοῦτο μὲ ἐξηνάγκασε νὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν κατηργήσητε οὔτε μίαν θέσιν. Αἱ θέσεις τὰς ὁποίας κατεῖχον οἱ ἐξελθόντες ἀξιωματικοὶ δὲν ἦσαν θέσεις στελεχῶν, ἀλλὰ θέσεις τῶν λεγομένων ὑπεραρίθμων ἀξιωματικῶν διὰ νὰ μὴ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον τότε περὶ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, καὶ εἶπον τότε εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἡ πολιτική των ἦτο ἀντιοικονομικὴ καὶ ἐναντίον τῆς προόδου καὶ τῆς συναδελφότητος τοῦ στρατεύματος, διότι εἰσήχθη τὸ πρωτοφανὲς εἰς τὰ χρονικὰ τῶν στρατῶν σύστημα ὁ λεγόμενος ἀέρας, ὅπως δίδεται καὶ εἰς τὰ καταστήματα. Διὰ νὰ σχηματισθῶσιν κενὰ ἐν τῷ στρατεύματι προσεφέρθη εἰς τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ καταλείπωσι πρὸς τοῦτο ἀξιωματικοὺς εἰς βαθμὸς, ἐπὶ πλέον δέ, προσετέθη εἰς τὸν συντάξιμον χρόνον ὑπηρεσίας των καὶ τὸ ⅕ τῆς ὅλης των ὑπηρεσίας, καὶ τὸ ταμεῖον ἀλληλοβοηθείας. Εἶπον τότε πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν θὰ παρέλθῃ ὀλίγος καιρὸς καὶ θὰ ἔχωμεν πάλιν ὑπεραρίθμους. Δυστυχῶς δὲν διεψεύσθην, δὲν παρῆλθε μὴν ἀφ’ ἧς ἀπεστρατεύθησαν ἄνω τῶν 500 ἀξιωματικοὶ ὡς ὑπεράριθμοι καὶ ἀνηγγέλθη διὰ τῶν ἐφημερίδων ὅτι προάγονται πρὸς πλήρωσιν χηρευουσῶν θέσεων 125 ἀξιωματικῶν. Μετὰ δύο μήνας ἀνηγγέλθησαν νέαι προαγωγαὶ καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς προήχθησαν περὶ τοὺς 800. Καὶ διὰ τοῦτο ἔχομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὰ διάφορα σώματα πάλιν ὑπεραρίθμους ἀξιωματικούς, ἔχομεν 32 λοχαγοὺς ὑπεραρίθμους μόνον εἰς τὸ σῶμα τῆς στρατολογίας· δὲν εἶναι κ, ὑπουργὲ 56 λοχαγοί ὅπως ἀναφέρῃ τὸ νομοσχέδιον, εἶναι 89 δηλαδὴ εἶναι ὑπεράριθμοι 32 λοχαγοί. Ἐπίσης εἶναι 5 ὑπεράριθμοι ὑπολοχαγοί· Διατὶ αὐτοὶ οἱ ὑπεράριθμοι; Εἰς αὐτὸ δὲν πταίουν οἱ ἀξιωματικοί, πταίει αὐτὸ τὸ Κράτος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν ἐπιθυμεῖ νὰ διορθώσῃ τὸ πρᾶγμα κἄπως, καὶ διὰ τοῦτο αὐξάνει τὰς θέσεις καὶ εἰς τὴν στρατολογίαν. Ἀλλὰ καὶ μ’ ὅλα αὐτὰ τὸ πρᾶγμα δὲν θεραπεύεται.

§185Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς ἔγιναν αὐτά.

§186Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐμὲ δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν αἱ Κυβερνήσεις. Κατηγορῶ αὐτοὺς καὶ τὰς πράξεις των. Ὁ κ. ὑπουργὸς προσπαθεῖ νὰ τὰ θεραπεύσῃ ἀλλὰ δὲν τὸ κατορθώνει, καὶ πάλιν παραμένουν ὑπεράριθμοι. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ σῶμα εἰδικότητος, ἐπιμελητείας καὶ τοὺς διαχειριστάς. Βλέπομεν ὅτι ὑπάρχουν ὑπεράριθμοι 12 ὑπολοχαγοί, καὶ μὲ ὅλην τὴν ἔξοδον τὴν ἀθρόαν ἐξηκολούθησαν αἱ προαγωγαὶ διὰ τοῦτο ἔχομεν τοὺς ὑπεραρίθμους Ὁ νῦν ὑπουργὸς εὑρίσκεται πρὸ ἀδιεξόδου, πρέπει τὸ πρᾶγμα ὅμως νὰ σταματήσῃ ἕως ἐδῶ, διότι διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ξυπνήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς καὶ νὰ μὴν ἀφήσῃ τίποτε ὄρθιον διότι δὲν εἶναι νοητὸν μᾶς χρειάζεται ὡρισμένος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν, καὶ ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν τοὺς διπλασίους. Τί σκέπτεσθε νὰ κάμετε διὰ τοὺς ὑπεραρίθμους κ. ὑπουργέ; Θὰ τοὺς ἀφήσετε ὑπεραρίθμους; δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου, διότι καταργουμένης τῆς θέσεως καταργεῖται καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατέχει τὴν θέσιν. Πρέπει νὰ καταργήσετε τοὺς κατωτέρους βαθμοὺς, οὕτω ὥστε τὰ ἔξοδα τούτων νὰ καταλογισθῶσιν εἰς τοὺς ἀνωτέρους οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεράριθμοι.

§187ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅλοι οἱ ταγματάρχαι θὰ γείνουν δηλαδή;

§188Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ κ. συνάδελφε προτείνω νὰ καταργηθῶσιν ὅλοι οἱ βαθμοὶ πλὴν τοῦ βαθμοῦ τοῦ στρατηγοῦ. Πᾶς ἐξερχόμενος τῶν σχολῶν νὰ λαμβάνῃ τὸν βαθμὸν τοῦ στρατηγοῦ, διότι οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸ στράτευμα εἰς τὰς ἐπωμίδας τοῦ στρατηγοῦ ἀποβλέπωσι οὐδεὶς καταδέχεται νὰ μείνῃ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, αὐξάνει τὰς δαπάνας κατὰ 700 χιλιάδας, διότι αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν ἐπαισθητῶς, γίνεται αὔξησις ἀνωτέρων 51, καὶ 28 λοχαγῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς κατὰ 700.000 ἀλλὰ καὶ πάλιν τὸ πρᾶγμα δὲν θεραπεύεται. Καὶ ἂν λάβητε πρόνοιαν οὕτως ὥστε ὅ,τι ἐπράξατε διὰ τὴν στρατολογίαν νὰ τὸ πράξητε καὶ διὰ τὴν ἐπιμελητείαν, πάλιν τὸ πρᾶγμα δὲν θεραπεύεται. Ἡ θλιβερὰ αὐτὴ κατάστασις προῆλθεν ἐκ τῆς ἀδιαφορίας τῶν Κυβερνήσεων καὶ τῶν ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν, οἵτινες, ὑπήκοντες εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἡμετέρων καὶ ἐξοφλοῦντες τὰς πρὸς αὐτοὺς ὑποχρεώσεις των, ἔδιδον τὰ γαλόνια ἀδιαφοροῦντες ἂν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώνῃ διὰ νὰ συντηρῇ τοιούτους κηφῆνας.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαρακηνός.

§190Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω εὐλαβῶς, κ. ὑπουργέ, ὅπως τὸ μέτρον αὐτὸ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ἐπιμελητείας, διότι ὅπως ἔχουν τὰ πράγματα, ἐφ’ ὅσον οἱ ὑπεράριθμοι ἐξακολουθοῦν βλέποντες οὐδεμίαν μέριμναν λαμβανομένην ὑπὲρ αὐτῶν, οἱ ἀξιωματικοὶ ἁρμοδιότητος ἐπιμελητείας καταδικάζονται, κ. ὑπουργέ, εἰς μαρασμόν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. ὑπουργέ, ἐν τῷ πνεύματι τούτῳ ὅπως λάβετε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην καὶ ἀποδεχθῆτε τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ καὶ ἕτεροι συνάδελφοι ἔχομεν ὑπογράψει καὶ τὴν ὁποίαν ἀκριβῶς σᾶς παραδίδω. Διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἐπεκτείνεται ἡ διάταξις.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης.

§192Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς προσφέρει μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπέρχεται μία ἰσότης εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν μαχίμων ὅπλων. Μέχρι σήμερον εἰς τὸ πεζικὸν ἡ δυσαναλογία εἶναι μεγάλη, διότι ἑπτὰ κατώτεροι ἀντιστοιχοῦν εἰς ἕνα ἀνώτερον, ἐνῷ εἰς ἄλλα σώματα (εἰς τὸ πυροβολικὸν ἢ εἰς τὸ ἱππικὸν) ἦτο 4½. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπέρχεται, ἐπαναλαμβάνω, ἰσότης ὥστε ἡ προαγωγὴ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν μαχίμων νὰ εἶναι σύγχρονος. Ἐπίσης καὶ ἄλλας εὐεργετικὰς διατάξεις εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον. Μέχρι σήμερον ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε δικαίωμα νὰ προσκαλῇ ἐν ἀνάγκῃ ὡρισμένους ἰατροὺς, εἴτε ἐφέδρους εἴτε καὶ ἰδιώτας, μὲ μίαν ἀντιμισθίαν καὶ νὰ χρησιμοποιῇ αὐτοὺς ὡς ὀδοντοϊατροὺς ἐν τῷ στρατεύματι. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰσάγει εἰς τὸ στράτευμα ὀδοντοϊατρικὸν σῶμα, ἀποτελεῖται δὲ τὸ σῶμα αὐτὸ ἀπὸ 12 ὀδοντοϊατροὺς ἀξιωματικούς. Ἔχει καὶ ἓν ἄλλο εὐεργέτημα διὰ τὸ στράτευμα. Καθιερεῖ τὴν ὀνομασίαν καὶ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἰς τοὺς νοσοκόμους. Δὲν ὑπῆρχεν ὁ βαθμὸς αὐτὸς μέχρι σήμερον. Ὁ βαθμὸς αὐτὸς ἔχει τὸ μέγα προσὸν ὅτι προσελκύει ὑπαξιωματικοὺς ἱκανούς, ὑπαξιωματικοὺς δραστηρίους, ὑπαξιωματικοὺς ἀποβλέποντες εἰς τὸ ἰδανικὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὥστε νὰ καταστῶσιν ἱκανοὶ δι’ αὐτὴν τὴν σπουδαίαν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρῃ τὸ σῶμα τῶν νοσοκόμων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ οὐδεμία δαπάνη προστίθεται, διότι ἀφαιρεῖται ἀνάλογος ἀριθμὸς ἀνθυπασπιστῶν ἐξ ἄλλων μαχίμων σωμάτων καὶ προστίθενται 9 ἢ 11 εἰς τὸ σῶμα τῶν νοσοκόμων. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας εἶχα τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι πρόεδρος, εὗρε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καθ’ ὅλα καλόν, μὲ μερικὰς τροπολογίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐγκρίνῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι εἶναι ἐλάχισται αἱ δαπάναι. Μεταξὺ τῶν τροπολογιῶν τούτων ἔχω ἑτοίμην νὰ προσθέσω καὶ μίαν ἄλλην ἡ ὁποία ἀφορᾷ τοὺς μουσικούς, χωρὶς νὰ προστεθῇ οὐδεμία δαπάνη ἀλλὰ νὰ ἐλαττοῦται τὸ ποσὸν κατὰ 27 χιλ. δραχμ. Αὐξάνεται κατά τι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν ὥστε νὰ τύχουν καὶ αὐτοὶ προαγωγῆς, ἐφ’ ὅσον μένουν 25 χρόνια ἐπιλοχίαι. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δεχθῇ τοῦτο, ἐφ’ ὅσον οὔτε μία δεκάρα δὲν προστίθεται, ἀλλὰ μᾶλλον γίνεται οἰκονομία, διότι τὸν ἕνα ἀντισυνταγματάρχην τὸν ἀφαιροῦμεν καὶ μένει ὁ ταγματάρχης, καὶ αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνθυπολοχαγῶν.

§193Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ὑπάρχουσι πολλοὶ λοχαγοί.

§194Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ὑπάρχουσι. Αὐξάνετε τὸν ἀριθμὸν τῶν μουσικῶν ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν, χωρὶς νὰ προστίθεται οὔτε δεκάρα. Θὰ παρακαλέσω κυρίως ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή.

§195Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ..........

§196Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ὄχι δὲν ὑπάρχουν δύο ἰατροὶ τέσσαρες ὑπίατροι καὶ ἓξ ἀνθυπίατροι. Τὸ προσωπικὸν αὐτὸ ἐλαττοῦται ἐκ τοῦ ὑγειονομικοῦ σώματος. Ἐκεῖ ποὺ ἔχομεν 100 ἰατρούς, τώρα ἔχομεν 20.

§197Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐθέσατε μίαν τροπολογίαν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἷς συνταγματάρχης ἰατρός.

§198Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ὄχι. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφήνατο οἱ ὀδοντοϊατροὶ νὰ εἶναι πτυχιοῦχοι μιᾶς ξένης ἰατρικῆς σχολῆς καὶ πτυχιοῦχοι μιᾶς ἄλλης σχολῆς, δηλαδὴ νὰ εἶναι πραγματικοὶ ἐπιστήμονες, ἀλλὰ νὰ ὑπάρχῃ ταγματάρχης διὰ νὰ μπορῇ νὰ κατευθύνῃ ὅλους τοὺς ὀδοντοϊατροὺς πρὸς μίαν κατεύθυνσιν. Νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἡ ὁποία δὲν συνεπιφέρει καὶ δαπάνας.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουτζουρίδης.

§200Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Πρὸς τιμὴν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ, ὁμολογῶ ὅτι βλέπω πᾶσαν προσπάθειαν καταβαλλομένην ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ. Τοῦτο μὲ ἀναγκάζει ἵνα καὶ ἀπὸ χαρακτῆρος καὶ συνειδήσεως, ὅταν ἀνέρχωμαι τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ στρατιωτικῶν πραγμάτων, μακρὰν πάσης κομματικῆς ἀντιλήψεως καὶ πάσης ἄλλης ἀντιλήψεως ἐκμεταλλεύσεως...

§201ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὥστε εἰς τ’ ἄλλα ὑπάρχει, στὰ στρατιωτικὰ δὲν ὑπάρχει.

§202Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἀναγνωρίζω τὴν ἀνάγκην ὅτι εἰς ὡρισμένα σώματα πρέπει νὰ γίνῃ μία τοιαύτη μεταβολὴ διὰ νὰ παύσουν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι νὰ νομίζουν ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἐλπὶς προαγωγῆς των. Δὲν εὑρέθη ὁ τρόπος. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἠμπορεῖ νὰ τὸν εὕρῃ, διότι καὶ εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἔχει εἰσχωρήσει μία ἀτασθαλία ὅσον ἀφορᾷ τήν δημιουργίαν πάλιν νέων θέσεων. Ἐπὶ τῆς δημιουργίας μηχανουργῶν πυροβολικοῦ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ὁ κ. ὑπουργὸς λέγει, ὅτι δημιουργεῖται μία νέα τάξις μηχανουργῶν τοῦ πυροβολικοῦ αὐτοκινητιστῶν. Αὐξάνει κατὰ μίαν τὰς θέσεις τοῦ σώματος μεταγωγικοῦ τῶν αὐτοκινήτων, διότι ἦσαν τρεῖς ἔχομεν. (ἀναγινώσκει). Ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι εἶναι μία νέα κατάστασις μηχανουργῶν, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι ὄντως αὐτοὶ δὲν θὰ ἔχουσιν τὸν τρόπον τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς μορφώσεως ἐκείνων, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ μηχανουργοὶ αὐτοκινητισταί, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰδικοί. Ἀλλὰ καὶ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν παραστῇ ἀνάγκη εἰς οἱονδήποτε σῶμα εἴτε τοῦ πυροβολικοῦ, εἴτε ἄλλου ν’ ἀποσπῶνται ἐκεῖθεν, ἀλλὰ ν’ ἀνήκουν ὀργανικῶς εἰς τήν δύναμιν τῶν μηχανουργῶν αὐτοκινητιστῶν. Διότι ὅπως γνωρίζετε αὐτὸ εἶναι εἰδικὸν σῶμα εἰς τὸ ὁποῖον μορφώνονται ἐπιστημονικῶς, τεχνικῶς ἀπὸ ἀπόψεως αὐτοκινήτων. Θὰ ἐπεθύμουν ν’ ἀφήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ὅπως ἔχῃ τοὺς μηχανουργοὺς αὐτοκινητιστάς, καὶ ν’ αὐξήσῃ τοὺς μηχανουργοὺς πυροβόλων.

§203Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μεταξὺ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν μηχανουργῶν πυροβολικοῦ καὶ τοὺς ἄλλους ὑπάρχει ἀρκετὴ διαφορὰ καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἐπιζητοῦμεν τὴν εἰδίκευσιν τῶν μηχανουργῶν αὐτῶν ἰδίως εἰς τοὺς αὐτοκινήτους ἀνελκυστῆρας. Δυστυχῶς ὅσον πηγαίνομεν θὰ ἔχωμεν καὶ μεγαλειτέραν ἀνάγκην τοιούτων μηχανουργῶν εἰδικῶν, διότι ὅπως πηγαίνωμεν καὶ τόσον μεγαλείτερον ἀριθμὸν αὐτοκινήτων ἀνελκυστήρων θὰ ἔχωμεν.

§204Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ ἐγὼ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον ν’ ἀποσπῶνται ἀπὸ τοὺς μηχανουργοὺς αὐτοκινητιστὰς ὁσάκις παρουσιάζεται ἀνάγκη.

§205Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὶ διαφέρει;

§206Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Διότι αὐτοὶ εἶναι ἤδη μορφωμένοι.

§207Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καταταγέντες εἰς τὸ πυροβολικὸν ἀπὸ ἐκεῖ ἐλήφθησαν.

§208Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ὁπωσδήποτε κ. ὑπουργὲ πρέπει νὰ δοθῇ μία ὤθησις οὕτως ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἐλπὶς καὶ διὰ τοὺς κάτω ὅ,τι θὰ γίνουν καὶ αὐτοὶ ὑπολοχαγοὶ ἢ λοχαγοί. Τονίζω καὶ πάλιν κ. ὑπουργὲ ὅτι εἰς τὴν στρατολογίαν ὑπάρχει πληθώρα ὑπολοχαγῶν οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ἐλπίδα προαγωγῆς. Ὑπάρχουν δὲ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 9 ἔτη εὑρίσκονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ.

§209Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ εἰδικώτερον αὐτό.

§210Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐπίσης κ. ὑπουργέ, τὸ σῶμα τοῦ Μεταγωγικοῦ εἶναι ἕνα σῶμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ κοινὰ σώματα, πλησιάζει πρὸς τὸ μηχανικὸν ὅπλον, καὶ εἶναι σῶμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐλέγομεν, περὶ αὐτοῦ ἄλλοτε. Σήμερον ἔχει καὶ αὐτὸ τὰς ἀνάγκας του. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἡ πρότασις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ αὐξήσεως κατὰ ἕνα ταγματάρχην ἐγένετο δεκτὴ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν Ὁπωσδήποτε δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀδικηθῇ αὐτὸ τὸ σῶμα. Ἐπίσης διὰ τὸ σῶμα τῶν ὀδοντοϊατρῶν, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐφόσον συνίσταται ἕνα σῶμα δὲν πρέπει νὰ ἐνσφηνωθῇ μέσα εἰς τὰ ἄλλα, πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ ἕνα ἂν ὄχι τίποτε ἄλλο ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως φιλοδοξίας.

§211Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ νομίζω ὅτι αὐτό τὸ ὁποῖον ζητεῖτε σήμερον εἶναι ἐναντίον αὐτῶν, διότι ἐγὼ τοὺς ἀφήνω ἐλευθέρους νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ ἀνωτάτου βαθμοῦ. Ἠμποροῦν κάλλιστα ν’ ἀναπτυχθοῦν μέσα εἰς τὸ ἰατρικὸν σῶμα καὶ θὰ ἔχουν ὅλα τὰ προνόμια τοῦ ἰατρικοῦ σώματος, καὶ θὰ δύνανται νὰ προαχθοῦν μέχρι τοῦ ἀνωτάτου βαθμοῦ. Δὲν εὑρίσκω δηλ. τὸν λόγον νὰ κάνουμε ἰδιαίτερον σῶμα.

§212Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Δὲν τὸ εἶχα ὑπ’ ὄψει μου αὐτό. Ἐπίσης κ. ὑπουργὲ τελευταῖον τὸ ζήτημα τῆς στρατιωτικῆς δικαιοσύνης. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφέρεται μία ὁλόκληρος διαδικασία εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἐσεῖς εἶσθε στρατιωτικὸς καὶ τὸ γνωρίζετε.

§213Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατόπιν τῶν λεχθέντων νομίζω ὅτι εἶναι περιτὸν νὰ ἐκτεθῶ περισσότερον ἐπὶ τῆς χρησιμότητος αὐτοῦ διὰ τὸ στράτευμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Θὰ ἤθελα μόνον σχετικῶς μὲ τὰς διαφόρους τροπολογίας αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς. Πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς στρατολογίας ὑπάρχει μία τροπολογία διαφόρων κυρίων βουλευτῶν, ἡ ὁποία κατὰ τοῦτο μόνον διαφέρει τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἀντὶ 3 συνταγματαρχῶν θέλει 4. Ἡ διαφορὰ δὲν εἶναι ἀξία λόγου καὶ ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν. Ἐπίσης προκειμένου περὶ τῶν ἰατρῶν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ Κοινολευτικὴ μεταξὺ τῶν ἄλλων τροπολογιῶν ἔχει καὶ τὴν ἑξῆς: Ὅτι προκειμένου περὶ ἐφέδρων ὀδοντοϊατρῶν, ὁ χρόνος καθ’ ὃν διετέλεσαν ἐν ἐνεργείᾳ θεωρεῖται ὡς τοιοῦτος ὑπηρεσίας. Τουτέστι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν σήμερον, καὶ θὰ προσληφθοῦν ὡς μόνιμοι ὀδοντοϊατροὶ θὰ ἔχουν καὶ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας των καὶ ἀναλόγως τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας των ὡς ἐφέδρων θὰ θεωρηθοῦν ὡς μόνιμοι. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθόν......

§214Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Θὰ εἶναι αὐτοὶ ἀρχαιότεροι μεταξὺ τίνων;

§215Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μεταξὺ τῶν ἰατρῶν.

§216Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὥστε θὰ γείνῃ ὀδοντοϊατρὸς γενικὸς ἀρχίατρος;

§217Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μὰ θὰ ἔχῃ καὶ πτυχίον τῆς ἰατρικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐπίσης δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γείνῃ δεκτὴ καὶ ἡ τροπολογία ἡ ἀφορῶσα τὴν στρατιωτικὴν δικαιοσύνην.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§219Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, λυποῦμαι πολὺ διότι δὲν ἤμουν παρὼν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προηγουμένων νομοσχεδίων, δηλαδὴ τοῦ περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, καὶ τοῦ περὶ προαγωγῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν εἰς ἀνθυπασπιστὰς, διότι φρονῶ ὅτι τὰ δύο αὐτὰ νομοσχέδια εἶναι τὰ σοβαρώτερα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν τοὐλάχιστον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ποὺ παρακάθημαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, διότι εἶναι νομοσχέδια βασικὰ τῆς ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ, καὶ εἶναι ἄξιος ἐπαίνου ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τὰ νομοσχέδια ταῦτα. Διὰ τοῦ ἑνὸς ἐξ αὐτῶν τοῦ ἀφορῶντος τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ προαγωγὴν ἀνθυπασπιστῶν, θεσπίζεται καὶ παρ’ ἡμῶν τὸ ζήτημα τῶν ἐνεργητικῶν ἀξιωματικῶν, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὲ ἦτο ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ γείνῃ, ἄνευ τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ σῶμα ἀξιωματικῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθῇ ἡ εὐγενὴς φιλοδοξία τῶν ὑπαξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι δι’ οἱονδήποτε λόγον δὲν δύνανται νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν. Ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔπρεπε νὰ κανονίσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τὸ ζήτημα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσαγομένων εἰς τὴν σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, διότι θὰ γεννηθῇ βραδύτερον ζήτημα διὰ τὰς προαγωγὰς τῶν ἀξιωματικῶν.

§220Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τὸν ὁποῖον μοῦ ἐπρότεινε τὸ ἐπιτελεῖον ἔκοψα τὸ ἥμισυ.

§221Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πολὺ καλὰ ἐκάνατε. Ἐπίσης σοβαρώτατον νομοσχέδιον εἶναι τὸ περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως σοβαρώτατον καὶ χρησιμώτατον διὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ. Διότι μέχρι σήμερον δὲν ὑπῆρχε νόμος περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Μὲ εὐχαρίστησε ἰδιαιτέρως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διότι καὶ τὸ ἄρθρον 9 περιλαμβάνει μία διάταξις, διὰ τὴν ὁποίαν ἠγωνίσθην καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ὅτι οἱ ἐκ τοῦ πολυτεχνείου προερχόμενοι, πρέπει νὰ μεταβαίνουν εἰς τὸ πυροβολικὸν διότι τοῦτο καὶ μόνον τὸ γεγονὸς θὰ καταστήσῃ τὸ σῶμα τοῦτο πραγματικῶς εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς του, ὅπως εἶναι τὸ Γαλλικὸν πυροβολικὸν τὸ ἀνώτερον ὅλου τοῦ κόσμου, διότι ὅλα τὰ στελέχη ἔχουν τοιαύτην ἱκανότητα ὥστε δύναται ἕνας ἁπλῶς ἀνθυπολοχαγὸς νὰ διευθύνῃ μίαν πυροβολαρχίαν ἐν καιρῷ μάχης. Ὅσον ὅμως καὶ ἂν συγχαρῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὰ δύο νομοσχέδια δὲν δύναμαι νὰ τὸν συγχαρῶ διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ στελεχῶν, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω εἰλικρινῶς ἀκατανόητον. Διότι ἂν ἀναγνώσῃ κανεὶς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, θὰ ἴδῃ ὅτι ὑποβάλεται νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν διότι εἰς ἕνα σῶμα οἱ ἀξιωματικοὶ προάγονται βραδύτερον ἀπὸ ἄλλα σώματα, ὡς ἐὰν δύναται νὰ κανονίσῃ τοὺς θανάτους καὶ τὰς ἀποστρατεύσεις τῶν ἀξιωματικῶν διαφόρων σωμάτων διὰ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὸ νομοσχέδιον θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν: ἐὰν κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν μετὰ 3–4 χρόνια συμβῇ τὸ ἀντίθετον, δηλαδὴ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι σήμερον προάγονται βραδύτερον τοῦ πεζικοῦ ἐπὶ παραδείγματι μὲ τὰ ἄλλα ὅπλα θὰ ὑποβάλλετε τὸ ἀντίθετον νομοσχέδιον, ἂν εἶσθε ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν; Ἐὰν θὰ ὑποβάλετε τοιοῦτον νομοσχέδιον, δὲν θὰ εἶναι δικαιολογημένον, ἀσφαλῶς διότι βραδύνει ἡ προαγωγὴ τῶν ἀξιωματικῶν ἑνὸς σώματος καὶ νὰ στραπατσαρίζεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ νὰ αὐξομειοῦνται τὰ στελέχη, διότι παραπονοῦνται οἱ ἀξιωματικοὶ ἑνὸς σώματος, διότι δὲν προάγονται μαζὺ μὲ τοὺς ἄλλους. Ἐὰν δὲ κάμετε τὸ ἀντίθετον, τότε θὰ εἶσθε ἄδικος. Εἰς αὐτὸ τὸ ἄτοπον θὰ περιπέσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μετὰ 3–4 χρόνια, καὶ συμβῇ ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον πρᾶγμα. Διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀποκλείσετε τοὺς θανάτους, ἐὰν εἶναι περισσότεροι εἰς τὸ Α ἢ τὸ Β σῶμα Δι’ αὐτὸ νομίζω— ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἡ ὑπηρεσία πιστεύῃ ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ ἡ ἱεραρχία τῶν ἀξιωματικῶν κατόπιν—ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ θεσπισθῇ διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ κανονισμοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ διὰ τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὶ χρειάζεται ὁ νόμος περὶ στελεχῶν· τί θὰ πῇ νόμος περὶ στελεχῶν; Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ὀργανισμὸς στρατοῦ ὁ ὁποῖος κανονίζει τὰς μονάδας καὶ τοὺς βαθμοὺς ἑκάστου ὅπλου πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ νόμος περὶ στελεχῶν; Ἠδύνατο εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ νὰ γίνῃ μία ἀνακεφαλαίωσις εἰς τὸ τέλος νὰ εἴπωμεν «τόσοι συνταγματάρχαι......» Διότι ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλε τροποποίησιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ ὥστε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν αὐξομείωσιν τῶν ἀξιωματικῶν, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ εὑρίσκετο εἰς ἀρκετὰ δύσκολον θέσιν. Ἡ δικαιολογητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου ἦτο ἀτυχὴς διὰ τὴν ὑποβολὴν τοιούτου νομοσχεδίου. Δι’ αὐτὸ φρονῶ, κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἀναβάλετε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ ἀντὶ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὑπεβάλετε ἕτερον. Ἢ τοὐλάχιστον ἀντὶ τῆς εἰσηγητικῆς ταύτης ἐκθέσεως, ἡ ὁποία δὲν ἐνθαρρύνει διόλου τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ψηφίσῃ, νὰ κάμητε ἄλλην εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, διότι δὲν φαντάζομαι ὅτι ἡ Βουλὴ στηριζομένη εἰς τὴν εἰσηγητικὴν αὐτὴν ἔκθεσιν ἡ ὁποία λέγει ὅτι «ἐφ’ ὅσον ἀξιωματικοὶ τοῦ ἑνὸς ὅπλου προάγονται βραδύτερον νὰ αὐξήσωμεν τὰς θέσεις» δηλαδὴ νὰ ἐμφανισθῇ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ νομοθετοῦσα ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν τῶν προσώπων. Ἐὰν πιστεύητε ὅτι ἡ αὔξησις τῶν θέσεων εἰς ἕνα σῶμα εἶναι ἀπαραίτητος ἢ ἡ ἐλλάτωσις, νὰ τροποποιήσητε τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ τῶν μονάδων τοῦ στρατοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων σκέψεων καὶ τότε εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἐγκρίνῃ. Ἀλλὰ τοιοῦτον νομοσχέδιον μὲ τοιαύτην εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν λυποῦμαι κ. ὑπουργέ, διότι ἐγὼ φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς συνιστῶ νὰ ἀναβάλετε τὴν ψήφισιν καὶ νὰ ὑποβάλετε ἄλλο νομοσχέδιον καὶ νὰ δικαιολογήσητε διότι αὐξάνονται αἱ θέσεις ὡρισμένων βαθμῶν καὶ ἐλαττοῦνται καὶ ἄλλοι βαθμοί. Ποτὲ εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς τοῦ κόσμου οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν προάγονται μαζί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κανονίσωμεν αὐτὸ, ὑπάρχει πάντοτε ἕνα ἢ δύο χρόνια διαφορὰ εἶναι ζήτημα συμπτώσεως. Αὔριον ἠμπορεῖ νὰ παραιτηθοῦν 15 ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ ἱππικοῦ, διότι θέλουν νὰ ἀποστρατευθοῦν, καὶ θὰ προαχθῇ ὁ ἐπίλαρχος ὁ ὁποῖος εἶναι νεώτερος. Πῶς θὰ τοὺς ἐμποδίσωμεν; Θὰ τοὺς εἴπωμεν δὲν σᾶς ἐπιτρέπομεν διότι ἂν φύγετε αὐτὸ δὲν θὰ γίνῃ. Δὲν δυνάμεθα νὰ νομοθετῶμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν, τῶν ἀτελειῶν, διότι ὁσονδήποτε δικαιολογημένον καὶ ἂν εἶναι αὐτὸ, ἂν πιστεύωμεν ὅτι ἡ ἀναλογία διὰ τοῦ νομοσχεδίου θεσπιζομένη εἶναι ὀρθὴ νὰ φέρωμεν τροποποίησιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Διότι τότε θὰ λάβωμεν ἀφορμὴν νὰ εἴπωμεν τὰς σκέψεις μας. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰσῆγε μίαν τροποποίησιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ θὰ προκαλέσῃ ὅλην τὴν συζήτησιν ἐν ὅλῃ αὐτῆς τῇ εὐρύτητι καὶ θὰ δοθῇ ἡ δέουσα σημασία εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἐν τούτοις φρονῶ ὅτι ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν φέρει τὸ νομοσχέδιον ὡς τροποποίησιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ ὄχι ὡς αὐξομείωσιν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων, θὰ προκαλεῖτο ἡ συζήτησις καὶ θὰ ἔβγαινε ἀσφαλῶς τὸ συμπέρασμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπιβεβλημένον διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἀμύνης τῆς Χώρας. Δι’ αὐτὸ χωρὶς νὰ ἀπασχολῶ περισσότερον τὴν Βουλήν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀναβάλῃ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ τὸ προσαγάγῃ ὑπὸ καλλιτέραν μορφήν, τοὐλάχιστον νὰ ἀλλάξῃ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ νὰ δικαιολογήσῃ τὰς αὐξομειώσεις τῶν ἀξιωματικῶν. Δι’ αὐτὸ καὶ πάλιν παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἀναβάλῃ τὸ νομοσχέδιον.

§222Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρέπει νὰ ὑπομνήσω, ὅτι πρὸ τοῦ πολέμου, οὔτε ἡμεῖς οὔτε κανεὶς ἄλλος στρατὸς θὰ εἶχε τόσον ἀριθμὸν στελεχῶν. Ἀλλὰ μετὰ τὸν πόλεμον ὄχι μόνον ἡμεῖς ἀλλὰ ὅλα τὰ Κράτη εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δημιουργήσουν ὀργανισμοὺς τοῦ στρατοῦ. Αὐτὴ εἶναι μία ἀνώμαλος κατάστασις μεταπολεμική, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ ἀντικρύσωμεν καὶ ἡμεῖς ὅπως ἀντικρύζουν ὅλοι οἱ ἄλλοι. Παρακαλῶ, ὅθεν τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβαλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως δημοσίων κτημάτων». Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§224Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 53 τὸ παλαιὸν ἔχει: «Σιωπηρὰ ἀναμίσθωσις δὲν χωρεῖ.....». (ἀναγινώσκει). Μοῦ φαίνεται, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἄτοπον. Νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ παγίδα διὰ τοὺς μισθωτάς, οἱ ὁποῖοι συνάπτοντες μίαν σύμβασιν δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν των, ὅτι διὰ μίαν ἁπλῆν καθυστέρησιν τοῦ μισθώματος ἠμποροῦν νὰ τοὺς πετάξουν ἔξω.

§225Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δηλαδή, ἐὰν παραβιάσῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, τότε θεωρεῖτε ἄτοπον;

§226Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι δεικτικὴ ἡ διάλυσις εἰς εἰς τὴν δυνητικότητα θὰ τὴν ἐνασκῇ μονομερῶς τὸ ἓν μέρος τῶν συμβαλλομένων.

§227Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μήπως πρόκειται νὰ παραβιάσῃ ἡ Διοίκησις Δημοσίων Κτημάτων τοὺς ὅρους τῆς μισθώσεως; Διατὶ ξενίζεσθε, ὅταν ὁ μισθωτὴς παραβιάσῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως;

§228Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἑπομένως περὶ ἐκείνων τῶν μισθωτῶν πρόκειται, ἐκεῖνοι οἱ μισθωταὶ εὑρίσκονται εἰς μίαν ἀβεβαιότητα. Εἶναι ἐνδεχόμενον ἕνας μισθωτὴς τοῦ Δημοσίου νὰ εὑρεθῇ διὰ μίαν παράβασιν τὴν ὁποίαν δὲν ὑπελόγισεν αὐτὸς ὡς σπουδαίαν παράβασιν, νὰ εὑρεθῇ μίαν ἡμέραν ἐκτὸς τοῦ κτήματός του.

§229Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λέγετε ὅτι ὁ καλλιεργητής, ὁ ἀτυχὴς αὐτὸς μισθωτής, θὰ παραβιάσῃ τὴν σύμβασιν ἀγνοῶν τὶ λέγει αὕτη;

§230Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὄχι διὰ τὴν σύμβασιν· ἀγνοῶν τὶ λέγει ὁ νόμος.

§231Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Γνωρίζει ὁ μισθωτὴς αὐτὸς ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ σεβασθῇ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Ἂς φροντίσῃ λοιπὸν νὰ μὴ τοὺς παραβιάσῃ. Ἄλλως τὸ ζήτημα τῆς ἀθετήσεως τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ μισθωτοῦ, θὰ κρίνεται ἀπὸ μίαν ὁλόκληρον διοικοῦσαν ἐπιτροπήν, ἡ ἀπόφασις τῆς ὁποίας θὰ τίθεται ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν ἑνὸς ὑπουργοῦ. Ἡ ἀποψινὴ συζήτησις εἶναι ἡ πρώτη συζήτησις. Θὰ ζητήσω καὶ γνώμας ὑπηρεσιακὰς διὰ νὰ ἴδω ἂν ὑπάρχῃ κίνδυνος διὰ μισθωτὰς καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν θὰ συζητήσωμεν τὸ πρᾶγμα.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται λοιπὸν δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς νομοθεσίας περὶ τῆς ἐφ’ ἅπαξ φορολογίας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως ὡρισμένου εἴδους ἀποφάσεων τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου φορολογικῶν παραβάσεων». Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§233Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καθορίζεται ἡ τύχη ὡρισμένων ἀποφάσεων τοῦ Διοικητικοῦ Δικαστηρίου τῶν φορολογικῶν παραβάσεων ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ ἐφεξῆς. Πρὸ τῶν διακοπῶν, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταβολῆς τῶν σχετικῶν διατάξεων διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, καὶ ἐγὼ καὶ ἄλλοι βουλευταὶ εἴχομεν φέρει ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ὡρισμένας περιπτώσεις ἀδίκων ἀποφάσεων τοῦ δικαστηρίου καὶ ἐζητήσαμεν νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο τροπολογίαι διὰ τῶν ὁποίων ἐπετρέπετο ἡ δικαστικὴ ἐκ νέου ἐξέτασις τῶν περιπτώσεων ἐκείνων, εἰδικώτερον δὲ ἐγὼ διὰ μακρῶν ἀνέπτυξα εἰς τὴν Βουλὴν τὴν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου, ὁμοθύμως δὲ τότε ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ὀρθὸν τῶν ἀπόψεών μου, τὸ δίκαιον τῆς αἰτήσεώς μου, καὶ ἐξέφρασε τὴν γνώμην της περὶ παραδοχῆς τῆς τροπολογίας μου. Ἐπειδὴ ὅμως καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ὑπεστήριξαν ἀναλόγους τροπολογίας, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπρότεινε ν’ ἀποσύρωμεν τότε τὰς τροπολογίας, δίδων ρητὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ φέρῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν της τὸ ὁποῖον θὰ ἐρρύθμιζε τὰς περιπτώσεις ἐκείνας. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι τὸ παρὸν κατὰ ἐξήγησιν δοθεῖσαν εἰς ἡμᾶς ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν. Ἀναγκάζομαι ὅμως νὰ διαπιστώσω ὅτι τοῦτο δὲν ἐκπληροῖ τὴν ὑπόσχεσιν τὴν δοθεῖσαν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, διότι ἡμεῖς τότε ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τροπολογίας δι’ ὑποθέσεις παρελθούσης, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ μελλουσῶν ὑποθέσεων. Καὶ ἐρωτῶ: τίνα σχέσιν ἔχει ἡ ἄδικος κατάστασις ἡ ὑφισταμένη μέχρι σήμερον, μὲ τὴν ἄδικον κατάστασιν ἡ ὁποία θὰ δημιουργηθῇ ἐνδεχομένως ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐφεξῆς; Ἐνῶ δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωσε ρητὴν ὑπόσχεσιν, διὰ εἰδικὴν ρύθμισιν παλαιῶν ζητημάτων μας ἔφερεν ἓν νομοσχέδιον γενικῆς φύσεως τὸ ὁποῖον θὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐφεξῆς. Τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς ἐφέραμεν καὶ ἐνώπιον τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία, μνήμων τῆς ὑποσχέσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ, συνέστησε τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὴν τροποποίησιν τῆς ἀναδρομικότητος. Γεννῶνται λοιπὸν δύο ζητήματα: Πρῶτον τὸ ὀρθὸν τῶν βάσεων τοῦ νομοσχεδίου, καὶ δεύτερον τὸ τῆς ὑποσχέσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ζητῶ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποσχέσεώς του.

§234Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πάντοτε ἐσεβάσθην τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας δίδω καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ κατηγορία τοῦ κ, βουλευτοῦ ὅτι ὁ ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἄλλα ὑπεσχέθη καὶ ἄλλα ἐφαρμόζει διὰ τοῦ νομοσχεδίου του. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι ὅτε συνεζητήθη τὸ ζήτημα ὑπεσχέθην ἅμα τῇ ἐπαναλήψει τῶν ἐργασιῶν νὰ προσαγάγω σχετικὸν νομοσχέδιον ἀφοῦ προηγουμένως συμβουλευθῶ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβαρυνθοῦν αἱ ὑπηρεσίαι διὰ προσθέτου ἐργασίας. Τὸ τεθὲν τότε ζήτημα ἦτο τὸ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀπόφασις ποινικοῦ δικαστηρίου ἀπαλλακτικὴ κατηγορουμένου ἐπὶ διαπράξει τελωνειακῆς παραβάσεως ἢ λαθρεμπορίας, εἶναι ἐπιτρεπτὸν τὸ διοικητικὸν δικαστήριον τῶν φορολογικῶν παραβάσεων νὰ ἐκδίδῃ ἀποφάσεις καταδικαστικάς; Ὁμολογῶ ὅτι τὸ ζήτημα, ὡς ἐτέθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἔκαμε πολλὴν ἐντύπωσιν, οἱ ἀρχηγοὶ δὲ τῶν κομμάτων καὶ πλεῖστοι βουλευταὶ ἀνεγνώρισαν, ὡς καὶ ἐγὼ ὅτι παρουσιάζει τὸ πρᾶγμα ἐκ πρώτης ὄψεως κἄποιαν ἀντίφασιν καὶ ἑπομένως θὰ ἔδει νὰ ἐξετασθῇ ἂν θὰ ἔπρεπεν ἡ ἀπόφασις ἡ καταδικαστικὴ νὰ ἀνασταλῇ προσωρινῶς, παρεχομένου τοῦ δικαιώματος τῆς προσφυγῆς ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔδωσα ὑπόσχεσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἅμα τῇ ἐπαναλήψει τῶν ἐργασιῶν, ἀφοῦ θὰ συνεβουλευόμην τὰς ὑπηρεσίας, θὰ προσῆγον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, ὅπερ καὶ ἐγένετο. Ἄν ὁ κ. βουλευτὴς ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅτι ὑπῆρχον ὑποθέσεις τοῦ παρελθόντος αἱ ὁποῖαι θὰ ἔδει νὰ τύχωσιν αὐτῆς τῆς προστασίας, οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἐξετάσω καὶ τὴν πρότασιν αὐτήν. Ἀλλὰ δὲν σημαίνει τοῦτο ὅτι ἐγὼ εὑρίσκομαι ἐν ἀταξίᾳ, ἐμφανίσας εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον ρυθμίζον τὰς ὑποθέσεις τοῦ μέλλοντος. Ἐὰν θέλετε τὴν ἀναδρομικὴν ἐφαρμογὴν δὲν θὰ εἶχον δυσκολίαν νὰ ἀκούσω μίαν τροπολογίαν. Πῶς θέλετε νὰ διατυπωθῇ; διὰ νὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν μου.

§235Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ θεωρηθῶ ὡς κατηγορῶν τὸν κ. ὑπουργὸν, ὑποβάλλω τὴν παρατήρησίν μου. Ἐγὼ εἶπον τοῦτο: ὅτι τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἤγαγον τὸν συνάδελφον καὶ τοὺς ἄλλους εἰς ἐπικουρίαν τῆς γνώμης διὰ τὴν ἔλλειψιν μερίμνης, ἦσαν θετικὰ γεγονότα καὶ ἴσως συγκεκριμένα, ἀλλὰ καὶ ἴσως ἐγκληματικά. Σᾶς καθιστῶ γνωστὸν—ἐὰν δὲν τὸ γνωρίζετε κ. ὑπουργὲ — ὅτι κατὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς νέας ὑπηρεσίας διώξεως λαθρεμπορίου ἐχρησιμοποιήσατε, ἐν ἀγνοίᾳ σας πρόσωπα τῆς κατωτέρας κοινωνικῆς ὑποστάθμης τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑψωθοῦν εἰς τὸν ὑψηλὸν προορισμὸν τῆς διώξεως τοῦ λαθρεμπορίου, ἀλλὰ κατῆλθον εἰς ἐπίπεδον ἐξαιρετικῆς ἐγκληματικότητος, διότι δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω 2 παραδείγματα λαβόντα χώρα ἐν Ἀγρινίῳ, 1 λαβὸν χώραν ἐν Ἰωαννίνοις, καὶ ἓν λαβὸν χώραν ἐν Κερκύρᾳ, ἰδίας μορφῆς, ἀπὸ πρόσωπα τῆς διώξεως λαθρεμπορίου...

§236Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἀσφαλῶς δὲν πρόκειται περὶ ὀργάνων ἀνηκόντων εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἴσως νὰ εὑρέθησαν ἰδιῶται τινές. Παρέχω ἐπισήμως τὴν βεβαίωσιν ὅτι οὐδὲν ὄργανον τῆς διώξεως, μισθοδοτούμενον, προέβη εἰς τοιαύτας πράξεις, διότι θὰ εἶχον λάβει γνῶσιν.

§237Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Θὰ σᾶς δώσω ἀφορμὴν νὰ τὸ πληροφορηθῆτε. Σᾶς λέγω λοιπὸν ὅτι ἐὰν ἀπευθυνθῆτε εἰς τὸν εἰσαγγελέα Μεσολογγίου καὶ εἰσαγγελέα Ἐφετῶν Πατρῶν καὶ Κερκύρας, θὰ μάθετε ὅτι αὐτὰ τὰ ἔμμισθα ὄργανα διώξεως λαθρεμπορίου παρέσυρον νοικοκυραίους ἐμπόρους καὶ τοὺς ἔθεσαν εἰς τὰς οἰκίας των λαθραῖα μηχανήματα κοπῆς καπνοῦ ἢ σιγαροχάρτου, καὶ μετὰ παρέλευσιν ὀλίγης ὥρας περιεκύκλωσαν τὰς οἰκίας καὶ ἐμφανίζονται ὅτι ἀνεκάλυψαν λαθρεμπόριον. Καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὡδηγήθησαν εἰς τὰς φυλακὰς καὶ βαρύνονται καὶ σήμερον αὐτοὶ οἱ οὕτω πως κατηγορηθέντες, μὲ διάφορα ποσὰ προστίμων 200 καὶ 300,000 δρχ. διὰ λαθρεμπόριον τὸ ὁποῖον δὲν διέπραξαν ποτέ. Ὑπάρχει δὲ καὶ μία ἀπόφασις ἡ ὁποία πιστοποιεῖ τὴν ἀνυπαρξίαν ἐγκλήματος. Λοιπὸν οἱ εὑρισκόμενοι ὑπ’ αὐτὰς τὰς περιστάσεις δὲν προστατεύονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Αὐταὶ δὲ εἶναι αἱ περιπτώσεις ἐκεῖναι εἰς τὰς ὁποίας ὀφείλεται ἡ πρωτοβουλία τοῦ συναδέλφου, τοῦ προλαλήσαντος, καὶ ἡ σύστασις ὅπως ληφθοῦν μέτρα περισώσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἀπὸ τοιαύτας ἀδικίας τὰς ὁποίας τοὺς εἰσήγαγεν μία ἐγκληματικὴ ἐνέργεια τῶν ὀργάνων τῆς διώξεως λαθρεμπορίου.

§238Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδέποτε ἔλαβον γνῶσιν τοιούτων ἐγκληματικῶν ἐνεργειῶν ὀργάνων τῆς διώξεως λαθρεμπορίου. Ὁ κ. βουλευτὴς εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν, ἐὰν περιέπιπτον εἰς τὴν ἀντίληψίν του τοιαῦτα κρούσματα, εἶχεν τὴν ὑποχρέωσιν λέγω νὰ τὰ καταγγείλῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§239Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Σᾶς τὸ εἶπον καὶ δὲν τὸ ἐκάματε πιστευτόν. Δυστυχῶς ἔχετε τόσην ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ ὄργανά σας, ὥστε δισπιστεῖτε εἰς πολλὰ ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σᾶς καταγγέλλουν.

§240Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ τὸ εἴπατε αὐτό.

§241Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Σᾶς τὸ εἶπον ἐδῶ.

§242Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδῶ τὸ ἐφέρατε;

§243Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐγὼ δέν εἶμαι δημόσιος κατήγορος.

§244Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ὑπηρεσία μου δὲν ἔχει γνῶσιν καταγγελιῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, εἶναι ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἡ ὁποία προσέφερεν πραγματικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον αὐτὸν, εἶναι ἡ ὑπηρεσία διώξεως λαθρεμπορίου. Ἔχομεν ἀγαθώτατα ἀποτελέσματα. Ἔχετε ὅλον τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπτύξετε τὰς γνώμας σας καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτή προσέφερεν εἰς τὸν τόπον σπουδαίαν ὑπηρεσίαν, ἀπὸ ἀπόψεως ἰδίᾳ τῆς ἐπιβολῆς ἠθικῆς τάξεως, διότι δὲν ἦτο ἐπιτρεπτὸν ὑπὸ τὰ ὄμματα τοῦ Κράτους νὰ διεξάγεται ἀσυστόλως λαθρεμπόριον, ὄχι μόνον διὰ τῆς μεθορίου καὶ τῶν ὅρμων ὑπὸ διαφόρων πλοίων πάσης προελεύσεως διὰ τῶν ὁποίων εἰσήγοντο φορτία ὁλόκληρα λαθρεμπορικῶν ἐμπορευμάτων, ἀλλὰ καί διὰ τῶν κυριωτέρων λιμένων τοῦ Κράτους. Λοιπὸν βεβαιωθῆτε ὅτι κατὰ ἑκατοντάδας κατεσχέθησαν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν τὰ καπνοκοπτικὰ μηχανήματα καὶ ἀθρόοι συνελήφθησαν οἱ κατασκευασταὶ αὐτῶν. Παντοῦ ἐξηντλήθη ἡ προσπάθεια διὰ νὰ ἐπιβάλωμεν τὸν σεβασμὸν πρὸς τοὺς νόμους καὶ τὴν ἠθικὴν τάξιν. Ἑπομένως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαδηλώσω ὅλην μου τὴν ὑπερηφάνειαν διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν ἡ ὁποία ἐγένετο τελευταίως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπιπροσθέτως δὲ νὰ δηλώσω ὅτι οὐδὲν ὄργανον μισθοδοτούμενον ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν διώξεως λαθρεμπορίου ὑπέπεσεν εἰς τοιαύτας παραβάσεις. Ὑπάρχουν φυσικὰ καὶ ἰδιῶται οἱ ὁποῖοι καταγγέλλουν διάφορα πράγματα ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει αἱ ἀρχαὶ νὰ κλείουν τὰ ὦτα ἀπέναντι τοιούτων καταγγελιῶν. Εἶναι πιθανὸν οἱ καταγγείλαντες νὰ περιλαμβάνωνται μεταξὺ τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα ὑπαινίττεσθε. Εὐτυχῶς δὲν πρόκειται περὶ κρατικῶν ὑπαλλήλων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας νὰ τονίσω εἶναι ὅτι προσφέρομεν διὰ τῆς διώξεως λαθρεμπορίου σπουδαίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον, σώζοντες τὰ δημόσια οἰκονομικά, καθὼς καὶ τὸ τιμίως ἀσκούμενον ἐμπόριον.

§245Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὰ δημόσια οἰκονομικά, ἐὰν εἰσαγάγητε τὴν τροποποίησιν περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε, θὰ ἴδωμεν ὅτι θὰ φθάσουν εἰς ὃ σημεῖον ἦσαν καὶ ἄλλοτε, διότι θὰ ἴδητε ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πρόστιμα κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος στηρίζονται ἐπὶ τοιούτων ἀποφάσεων.

§246Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. βουλευτὴς πλανᾶται ὑποστηρίζων ὅτι τὰ δημόσια οἰκονομικὰ εὑρίσκονται εἰς ἀνθηρὰν κατάστασιν χάρις εἰς τὰ πρόστιμα αὐτά. Ὀφείλω νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ταῦτα δὲν εἰσπράττονται δυστυχῶς, καὶ διὰ τοῦτο ἠναγκάσθην νὰ κάμω σύστασιν ὅπως παύσουν νὰ ἐπιβάλλουν μεγάλα πρόστιμα εἰκῇ καὶ καὶ ὡς ἔτυχεν. Ἐὰν λάβητε τὰς προσωρινὰς καταστάσεις, θὰ ἴδητε βεβαιωθέντα πρόστιμα 60.000.000 καὶ εἰσπραχθέντα 600.000 ἑπομένως μὴ ὑποστηρίζετε κύριε βουλευτὰ, ὅτι τὰ δημόσια οἰκονομικὰ εὑρίσκονται εἰς ἀνθηρὰν κατάστασιν χάρις εἰς τὰ πρόστιμα.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§248Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει μία διαφορὰ ἀντιλήψεων μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡμῶν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ὡρισμένα πραγματικὰ γεγονότα. Εἶπον καὶ ἐγὼ πρὸ ὀλίγου ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου ἀφορᾷ καὶ τὴν ρύθμησιν μιᾶς καταστάσεως νομικῆς, τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς θεωροῦμεν ἄδικον ὡς καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε ρυθμίζονται τὰ πράγματα ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ μέλλοντος νόμου καὶ ἐφεξῆς. Ἡ ἀντίληψις δὲ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὅτι τοῦτο ὑπεσχέθη εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῶν διακοπῶν, ὅτι δηλ. τὴ ἄδικον αὐτὴν κατάστασιν θὰ τὴν τερματίσῃ. Ἡ διαφορὰ τῆς ἀντιλήψεώς μου μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι —καὶ λυποῦμαι διότι εἶναι προκεχωρημένη ἡ ὥρα καὶ εὐάριθμοι οἱ βουλευταί, οἱ δὲ παριστάμενοι κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην δὲν εἶναι ὅλοι, πλὴν τοῦ κ. Παπαθανάση, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν συζήτησιν—ἡ ἀντίληψίς μου λέγω εἶναι ὅτι ἡ δοθεῖσα ὑπόσχεσις ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἦτο ὅτι ὄχι θὰ τακτοποιήσῃ τὴν κατάστασιν διὰ νόμου ὁ ὁποῖος θὰ ἐπετύγχανε τὴν διόρθωσιν τῶν γινομένων ἀδικιῶν, ἀλλ’ ὅτι ἡ ὑπόσχεσις ἀφεώρα καὶ τὰς εὐαρίθμους ὑποθέσεις τοῦ παρελθόντος τὰς ἐξ ἴσου ἀδίκους, τὰς ὁποίας διὰ τοῦ νομοσχεδίου θεραπεύομεν· καὶ ἑπομένως ἡ ἔκπληξίς μου εἶναι εὔλογος ὅταν οὐδεμίαν βλέπω ἀναδρομικότητα εἰς τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διορθώνει τὸ πρᾶγμα καὶ λέγει ὅτι δὲν ἀρνεῖται νὰ διορθώσῃ καὶ τοῦτο τὸ κακόν. Καὶ ἡ παράκλησις ὅμως τὴν ὁποίαν διετύπωσα πρὸ ὀλίγου αὐτὸν τὸν σκοπὸν εἶχε. Παρεκάλεσα δηλαδὴ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγων λεπτῶν διενεμήθη καὶ ἡ ὁποία ἐμνημόνευεν τὴν τοιαύτην ὑπόσχεσιν. Εἶμαι εὐτυχὴς διότι συμφωνῶ μὲ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ζητῶ κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς, τοὐλάχιστον τὴν ἐκδηλωθεῖσαν νὰ διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο. Ἡ περίπτωσις τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ἀφορᾷ καταφανῶς ὑπέρβασιν τῶν τελωνειακῶν ὀργάνων τόσον τερατώδη, ὥστε ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι σύσσωμος ἡ Βουλὴ πολὺ πολυπληθεστέρα τῆς σημερινῆς, κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ἐξανέστη διὰ τὴν τοιαύτην συμπεριφοράν. Τοῦτο ὅμως καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου συνείδησιν δὲν δικαιολογεῖ γενικὴν καταφορὰν κατὰ τοῦ κλάδου τῶν τελωνειακῶν ὑπαλλήλων. Εἶμαι σύμφωνος εἰς τοῦτο μὲ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὰ τελωνειακά, καὶ εἰδικῶς τὰ καταδιωκτικὰ ὄργανα τοῦ λαθρεμπορίου, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη παρέσχον σημαντικωτάτας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος διὰ τῆς συστηματικῆς διώξεως αὐτοῦ. Τοῦτο ὅμως δὲν ἐμποδίζει νὰ ὑπάρχουν καί κακὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα νὰ γεννοῦν ἀδικίας εἰς τοὺς πολίτας, καὶ τὴν διόρθωσιν τῶν τοιούτων ἀδικιῶν ζητοῦμεν. Ὁμολογῶ καὶ ἔτι πλέον, ὅτι μοῦ ἐδόθη πολλάκις ἀφορμή, καί εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρουσιασθῶ, καὶ νὰ ἐκθέσω ὑπέρβασιν, ὄχι παράβασιν νόμων ἀλλὰ ὑπερβολικὸν ζῆλον εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν κειμένων νόμων, ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ πάσης προθυμίας ἀπεδέχθη τὴν τοιαύτην σύστασιν, καὶ προέβη εἰς συστάσεις εἰς τὰ διοικητικὰ ὄργανα, καὶ ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ἐπῆλθε καὶ διόρθωσις κατὰ τὸ μέγιστον μέρος τοῦ κακοῦ. Ἀλλὰ τονίζω καὶ πάλιν, ὅτι παρ’ ὅλον τοῦτο δὲν ἐξαλείφεται ἡ τερατώδης ἀδικία ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς ὡρισμένα ἄτομα, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τὴν ἡμετέραν, τὴν υἱοθετηθεῖσαν ἀπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, καὶ νὰ δώσῃ ἀναδρομικότητα εἰς τὸ σχέδιον νόμου, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον συμφωνεῖ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ θέτει ὡς βάσιν ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ διορθωθοῦν τὰ πράγματα, ἀπὸ δῶ καὶ πέρα. Ἀλλὰ τούτου δοθέντος διατὶ νὰ μὴ διορθωθῶσιν καὶ ἐκεῖνα τὰ σφάλματα τὰ ὁποῖα ἔδωσαν ἀφορμὴν διὰ τὴν ἄρσιν τοῦ κακοῦ;

§249Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐλπίζω νὰ εἶμαι ὁ τελευταῖος ὁμιλῶν εἰς τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία προεκλήθη ἐκ μέρους τοῦ κ. βουλευτοῦ Μαντινείας, ὁ ὁποῖος μοῦ ἀπηύθυνε τὴν κατηγορίαν ὅτι......

§250Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρεξηγήσατε. Σᾶς ὑπέμνησα μίαν ὑπόσχεσιν.

§251Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐτήρησα τὴν ὑπόσχεσιν μου. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ ἔφερα νομοσχέδιον ἀπονέμον δικαιοσύνην, ἀναγνωρίσας τὴν ὀρθότητα τῶν παρατηρήσεων· ἔσπευσα ὅμως νὰ δηλώσω ὅτι δὲν θὰ ἦτο παράλειψίς μου νὰ μὴ περιλάβω τὴν διάταξιν τῆς ἀναδρομικῆς ἰσχύος, ὡς ἐπίσης ἐδήλωσα ὅτι θὰ ἤμην διατεθειμένος νὰ δεχθῶ μίαν τροπολογίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ, ὁπότε θὰ ἔληγε τὸ ζήτημα χωρὶς νὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ συζητῶμεν καὶ ἐπὶ ἄλλων πραγμάτων. Ὀφείλω ὅμως νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὴν Βουλήν, σχετικῶς μὲ τὴν ὑπόθεσιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ κ. βουλευτὴς Μαντινείας καὶ ἐν προκειμένῳ. Δὲν πρόκειται περὶ ὑπερβασίας τῶν τελωνειακῶν ὀργάνων ἐν ἐπιγνώσει αὐτῶν. Ἐγένετο μία δίωξις κατόχων χασὶς μὲ τὴν ἀντίληψιν ὅτι οἱ κείμενοι νόμοι καὶ αἱ διεθνεῖς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχομεν ἀναλάβει ἔναντι συμβάσεων εἰς τὰς ὁποίας προσεχωρήσαμεν, ἐπιβάλλουν τὴν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἀπαγόρευσιν τῆς κυκλοφορίας χασίς. Πρόκειται, λέγω, περὶ ἀγνοίας τοῦ νόμου, εἰς τὴν ὁποίαν ἄγνοιαν ὀφείλω νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι εἶχον ὑποπέσει καὶ βουλευταὶ ἀκόμη. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀσυδότου ἐνεργείας τῶν τελωνειακῶν ὀργάνων. Οὐδέποτε, κ. Πρόεδρε, ἔχω τὴν γνώμην, οὔτε ἐπίστευσα οὔτε πιστεύω, ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ ὑπηρεσίαι εὑρίσκονται εἰς τὴν τελειότητα τὴν ποθητήν, ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ ἀλλαχοῦ. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἐννοῶ νὰ διεκδικήσω ὑπὲρ ἐμοῦ, εἶναι ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ ὑπηρεσίαι τοὐλάχιστον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, ἐργάζονται μεθοδικώτερον, κινοῦνται συστηματικώτερον καὶ ὅτι οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἠμελήσαμεν τῶν ὑποχρεώσεών μας, νὰ καταστήσωμεν αὐτὰς καλλιτέρας, ὅπως τὰ συμφέροντά μας ἀπαιτοῦν, καὶ οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἠδιαφόρησαν ἀπέναντι παραπόνου τυχὸν ὑποβληθέντος παρὰ τοῦ τελευταίου πολίτου. Καὶ νὰ ἀμελήσω δίωξιν, οἱανδήποτε οἰκονομικοῦ ὑπαλλήλου! Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὁμιλήσω, εἰς τὴν δευτέραν δὲ ἀνάγνωσιν ἐπιφυλάσσομαι διὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ.

§252Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ὅσα εἴπατε ἀμυνόμενος τῶν ὑπηρεσιῶν ἦσαν περιττά, διότι καὶ τὸν ζῆλον τὸν ἰδικόν σας καὶ τὴν προσπάθειαν τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν ἐν τῷ συνόλῳ οὐδέποτε ἠμφισβητήσαμεν, θὰ ἔχετε δὲ καὶ πλεῖστα παραδείγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἡμεῖς πρῶτοι ἐξήραμεν τὰς ὑπηρεσίας σας καὶ σπανίως ὑποβάλλομεν παράπονα. Δὲν ἔπεται ὅμως ἐκ τούτου ὅτι τὰ συγκεκριμένα παραδείγματα τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνεφέραμεν εἶναι ἀνάξια προσοχῆς.

§253Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως, γίνεται δεκτόν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην συζήτησιν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5ην μετὰ μεσημβρίαν. (Ὥρα 9.45 μ. μ.)