1931.05.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 79η

ΔΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΪΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ βουλευτὴς Δ. Μαρσέλλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἑνώσεως ἀναπήρων πολέμου ὁλικῆς ἀνικανότητος, καὶ κατάλογον τῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἀναπήρων, εἰς οὓς ἐπιβάλλεται ἡ αἰτουμένη χορήγησις ἐπιδομάτων μηνιαίων ἐκ τοῦ Ταμείου θυμάτων πολέμου ὡς βαρέως πασχόντων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαδάκης, καταθέτει αἰτήσεις τῶν συνοικισμῶν Γιδᾶ ζητούντων τὴν παροχὴν ἐνισχύσεως, τὴν χορήγησιν τῶν σπόρων ἀραβοσίτου καὶ σισάμεως, καὶ τὴν ἀπαλλαγὴν πληρωμῆς φόρου ἔτους 1926 διὰ τὴν καταστροφὴν ἣν ὑπέστησαν ἐκ τῶν θεομηνιῶν. —Ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας Βιάννου ζητεῖ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσαρτήσεώς των εἰς τὸν νομόν Ἡρακλείου». —Ἡ ἀνώνυμος ἠλεκτρικὴ ἑταιρία ἠλεκτρικῶν εἰδῶν «ΙΖΟΑ» ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τῶν ἄρθρων 37 καὶ 81 τῆς συμβάσεως περὶ παροχῆς προνομίου ἐκτεταλλεύσεως πτώσεως Τριποτάμου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λούλης καταθέτει ἀναφορὰν Νικολάου Σπάχου κατοίκου Μηλέας Μετσόβου καὶ ἤδη Καστρακίου παραπονουμένου κατὰ τοῦ δημοδισκάλου Καστρακίου Στεφάνου Τσάγκα». —Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος ζητεῖ τὴν προαγωγὴν τοῦ ὑποτελωνείου τῆς πόλεώς των εἰς τελωνεῖον γʹ τάξεως. —Οἱ ἐργάται ἐθνικῆς ὁδοποιΐας Τσοτυλίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς πληρωμῆς τῶν ἡμερομισθίων των ἐπὶ 50ήμερον καὶ ζητοῦν τὴν ἐλάττωσιν τῶν ὡρῶν ἐργασίας. —Οἱ ἐφημέριοι Ἀταλάντης, διαμαρτύρονται διὰ τὸ κατατεθὲν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ μισθοδοσίας τοῦ κατωτέρου κλήρου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ζούκας καταθέτει αἴτησιν Χρήστου Χονδροῦ, Ἀθανασίου Καρδούτσου καὶ Γεωργίου Τσιάντα, ζητούντων τὴν κατάθεσιν νομοσχεδίου «περὶ ἀποκαστατάσεως τῶν μικρῶν κτηνοτρόφων». —Οἱ ἔμποροι Ἡρακλείου διαμαρτύρονται διὰ τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς προστασίας τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς καὶ συγκεντρώσεως τοῦ ἐλαίου». —Οἱ ἐφημέριοι τοῦ δήμου Ποταμιῶν, ἐκφράζουν τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῶν δεινοπαθούντων ἐφημερίων. Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ κτηματικῶν Τραπεζῶν». 2) «Περὶ ἱδρύσεως ἐργατικῆς Ἑστίας». 3) «Περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου ὑπ’ ἀριθ. 3509». 4) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3459 τῆς 1ης Μαρτίου 1928» περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Νοεμβρίου 1917 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Μαρτίου 1926 Ν. Δ. περὶ ρυθμίσεως τῶν φορτοεκφορτωτικῶν ἐργασιῶν εἰς τοὺς λιμένας τοῦ Κράτους». 5) «Περὶ ξεναγῶν». 6) «Περὶ εὐθύνης καὶ προστασίας τῶν ξενοδόχων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσειν αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τῆς νομοθεσίας περὶ τῆς ἐφ’ ἅπαξ φορολογίας τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου περιουσίας». 2) «Περὶ Διοικήσεως Δημοσίων κτημάτων». 3) «Περὶ ἀναθεωρήσεως ὡρισμένου εἴδους ἀποφάσεων τῶν διοικητικῶν δικαστηρίων φορολογικῶν παραβάσεων». 4) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2192 (1931 πράξεως τοῦ Ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου διὰ τὴν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 1.000.000». — Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Μαντᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἐδαφίου 2 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 2189 τοῦ 1920, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 3479 περὶ ἐξαγορᾶς τῆς κυριότητος ἐμφυτευτικῶν κτημάτων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Σχινᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 72 τοῦ 4411 νόμου περὶ συγκροτήσεως προελεύσεως προαγωγῆς κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ. Οἱ κ. κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας), Ν. Ἀβραὰμ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καὶ Β. Δεληγιάννης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλουσι νομοσχέδιον «περὶ ἐπειγούσης φύσεως προστατευτικῶν ὑδραυλικῶν μέτρων δημοσίας ὠφελείας». Οἱ κ. κ. Ἐλευθέριος Βενιζέλος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν), Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) καὶ Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Περσίας ὑπογραφεισῶν ἐν Λονδίνῳ τῆς 9ης Ἰανουαρίου 1931 συνθήκης φιλίας ἀφ’ ἑνός, καὶ Συμβάσεως ἐγκαταστάσεως, Ἐμπορίας καὶ Ναυτιλίας, ἀφ’ ἑτέρου». Οἱ κ. κ. Ἐλευθέριος Βενιζέλος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Α. Ζάννας (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως Ἑλληνο–Ἀγγλικῆς καὶ Ἑλληνο–Πολωνικῆς συμβάσεως περὶ ἐγκαταστάσεως ἀεροπορικῶν μεταφορῶν». Ὁ κ. Ἐλευθέριος Βενιζέλος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰθιοπίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀδδὶς– Ἀμπέμπα τῇ 23ῃ Μαρτίου 1931 (14 Μεγαβὶτ 1923) συμπληρωματικῆς συμφωνίας». Ὁ κ. Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐκτελωνιστῶν, διασαφιστῶν καὶ βοηθῶν αὐτῶν παρὰ ταῖς τελωνειακαῖς Ἀρχαῖς. Ἡ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τύπου ὡς καὶ περὶ κολασμοῦ καὶ ἐκδικάσεως τῶν διὰ τῆς καταχρήσεως τῆς ἐλευθεροτυπίας τελουμένων ἀδικημάτων Εἰδικὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μοι ἀπέστειλε τὸ ἑξῆς ἔγγραφον (ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων» Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς ὅπως εὐαρεστούμενοι ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας διὰ Διατάγματος ἐκδοθέντος ἐν Βιέννῃ τὴν 23ην Μαΐου 1931 εὐηρεστήθη νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ὑποβληθεῖσαν Αὐτῷ παραίτησιν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ κ. Β. Καραπαναγιώτη, καὶ νὰ διορίσῃ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Κ. Λιδωρίκην. Δεχθῆτε ἀξιότιμε Κύριε Πρόεδρε τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Ἐλευθ. Βενιζέλος».

§3Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνήγγειλε πρὸ ὀλίγου ἔγγραφον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δι’ οὗ γνωρίζει εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι παρῃτήθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἀντικατεστάθη δι’ ἄλλου νέου ὑπουργοῦ, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν. Κατὰ τοῦ τέως ὑπουργοῦ οὐδεμία ἀποδοκιμασία ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ σώματος, οὔτε πρότασις μομφῆς προηγήθη κατ’ αὐτοῦ. Ἑπομένως ἡ παραίτησίς του δὲν φαίνεται ὅτι προέρχεται ἐξ ἐλλείψεως ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ὡς γνωρίζομεν πάντες, εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅπου διημείφθη καὶ ἀλληλογραφία μεταξὺ τοῦ παραιτηθέντος ὑπουργοῦ καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἄλλοι ἦσαν οἱ λόγοι οἱ προκαλέσαντες τὴν παραίτησίν του. Δὲν ἔχω οἱονδήποτε λόγον ἀτομικὸν ἐγὼ νὰ προκαλέσω τὴν συζήτησιν ταύτην, ἀλλὰ διότι τὸ ζήτημα τὸ θεωρῶ γενικώτερον ἐντελῶς πολιτικῆς φύσεως, δὲν νομίζω ὅτι δὲν δύναμαι νὰ προβάλλω τοιούτους λόγους καὶ νὰ ἀπόσχω ἐκ τοιαύτης συζητήσεως. Καὶ πρὶν ἐγὼ προκαλέσω οἱανδήποτε ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησιν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναγγείλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους τοὺς πραγματικοὺς τοὺς προκαλέσαντας τὴν παραίτησιν, ἵνα ἴδωμεν κατὰ πόσον εἶναι ἀκριβῆ τὰ δημοσιευθέντα εἰς τὰς ἐφημερίδας, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε δὲν ὑποχρεώνομεν τὴν Βουλὴν νὰ τὰ δεχθῇ ὡς ἀκριβῆ ἢ μή. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐλπίζω, ὅτι θὰ καταστήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν γνωστὰ τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα ἐπροκάλεσαν τὴν παραίτησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§4Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς ἐφημερίδας ἐδημοσιεύθη καὶ ἀλληλογραφία, ἡ ὁποία διημείφθη μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ τέως συναδέλφου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία προηγήθη τῆς παραιτήσεως αὐτοῦ. Ἡ δημοσιευθεῖσα ἀλληλογραφία εἶναι γνωστή. Δὲν ἀρκεῖται εἰς αὐτὸ ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, διὰ νὰ μάθῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένετο ἡ Κυβερνητικὴ αὐτὴ μεταβολή; Καὶ κατὰ τὶ δὲν τοῦ ἀρκεῖ; Διότι εἶμαι πρόθυμος νὰ συμπληρώσω τὰ τυχὸν ὑπάρχοντα κενά. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἔκαμα τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἡ ἀλληλογραφία εἶναι γνωστή, ὑποθέτω ὅτι, ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, δὲν ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀναγνώσω τὰ κείμενα διὰ νὰ λάβουν ἐπισημότερον χαρακτῆρα. Καὶ ἑπομένως νομίζω, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ ἴδω ποῖα εἶναι τὰ κενὰ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, καὶ νὰ συμπληρώσω αὐτὰ ἀπ’ αὐτῶν εἰς τὰς παρατηρήσεις καὶ τὰς ἐρωτήσεις τὰς ὁποίας θὰ μοῦ εἶχε νὰ μοῦ ὑποβάλῃ.

§5Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶχον καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ δημοσιευθεῖσα ἀλληλογραφία εἶναι ἀκριβής, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ πληροφορῆται τὰς πράξεις τὰς Κυβερνητικὰς ἐκ τῶν ἐφημερίδων, ἀλλὰ ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ ζητῇ ὅπως ἐπισήμως αἱ πολιτικαὶ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως καθίστανται γνωσταὶ εἰς τὴν Βουλήν.

§6Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Συμφωνοῦμεν εἰς αὐτό.

§7Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐπιβεβαιώσῃ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἐπροκάλεσαν τὴν παραίτησιν αὐτήν. Ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω, ὅτι ὄντως παρουσιάζεται τι κενὸν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου ὅσον ἀφορᾷ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἐπροκάλεσαν τὴν παραίτησιν αὐτήν. Τὸ κενὸν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συνεπείᾳ διαφόρων γεγονότων τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἔλαβεν ἀφορμὴν νὰ ἀποτανθῇ εἰς τὸν τέως συνάδελφόν του δι’ ἐπιστολῆς του, καὶ νὰ τοῦ εἴπῃ ὅτι ἐὰν τὰ ἀνακοινωθέντα εἶναι ἀκριβῆ δὲν εὑρίσκω ὅτι κατ’ ἀρχὴν προσκρούουν εἰς τι, διότι καὶ εἷς ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ θέσῃ ἐκποδὼν τοὺς ἀδελφούς του ἢ συγγενεῖς του γενικῶς, ἀπὸ οἱανδήποτε ἐπιχείρισιν ἀλλὰ καὶ τοῦτο φρονεῖ ὅτι διὰ τὰ ἤθη μας τὰ πολιτικὰ δὲν εἶναι πολὺ σύμφωνον καὶ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν εὐθιξίαν τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἔχῃ πᾶς διακυβερνῶν τὴν Χώραν καὶ κατέληξεν εἰς τὸ ὅτι «ναὶ μὲν εἶναι ἀνακριβῆ τὰ δημοσιευθέντα...» Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἔχει παρὰ νὰ στραφῇ κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔγραψαν ὅσα ἔγραψαν ἵνα ζητήσῃ λόγον διὰ τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κ. τέως ὑπουργὸς, ἀπαντήσας διαψεύδει ὅλα τὰ γραφέντα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, βραδύτερον ὑπέβαλε καὶ διάφορα ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἐν τούτοις ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνόμιζεν ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ τοῦ συστήσῃ νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν προηγουμένην δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε περὶ παραιτήσεως καὶ νὰ διεξαγάγῃ τὸν ἀγῶνα. Τὸ κενὸν τὸ ὁποῖον μένει εἰς ἐμὲ ἐκ τῶν διαμειφθέντων, εἶναι ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐπείσθη καὶ μετὰ τὸν φάκελλον τῶν ὑποβληθέντων ὅτι πρόκειται ὄντως περὶ γεγονότος τελείως ἀδεσπότου καὶ ἐθεώρησε ἐπιβεβλημένον νὰ συστήσῃ εἰς τὸν τέως συνεργάτην του—διὰ τὸν ὁποῖον καὶ βαθεῖαν ἐκφράζει λύπην ὅτι στερεῖται τῆς συνεργασίας του— ὅτι πρέπει νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐξακρίβωσιν διὰ τοῦ δικαστικοῦ ἀγῶνος. Ἀνεξαρτήτως τοῦ κενοῦ τούτου τὸ ὁποῖον μένει εἰς ἐμὲ σχετικῶς πρὸς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, συντρέχουν καὶ πολλὰ ἄλλα γεγονότα τὰ ὁποῖα καθ’ ἑκάστην μανθάνομεν ἐκ τῶν ἐφημερίδων, καὶ ἐκ τῆς τελευταίας δίκης τῆς διεξαχθείσης ἐν τῷ πρωτοδικείῳ τῆς Μυτιλήνης, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλα τὰ γραφέντα ἀφίνουν ὑπονοίας περὶ πραγματικῆς ὑποστάσεως. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα πρέπει οὐσιωδῶς νὰ ἀπασχολήσουν τὸ πολιτικὸν σῶμα αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ, ἀλλὰ καὶ ἡμᾶς ὡς πολιτικοὺς ἀρχηγούς. Διότι ἀναφέρατε μάλιστα εἰς τινα ὑπόθεσιν τὴν ὁδοποιΐαν διὰ τὴν ὁποίαν τόσα ἐγράφησαν καὶ τόσα κατηγγέλθησαν, καὶ ἐνώπιον τῶν νομοθετικῶν σωμάτων ὅτι μέχρι σήμερον ἔχει δαπανηθῇ ὑπέρογκον ποσὸν περὶ τὰ 3 ἑκατομμύρια λίρες ἴσως καὶ πλέον καὶ ἐν τούτοις οὐσιαστικῶς εἰς τὴν κοινωνίαν ἡ ὁποία ἁδρὰ διὰ τὰ ἔργα ταῦτα πληρώνει οὐδὲν μέχρι σήμερον ἔργον παρεδόθη πρὸς χρησιμοποίησιν. Καὶ ἐξ ὅσων τελευταίως ἀνήγγειλε καὶ αὐτὸς ὁ νῦν ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἐξ ὅσων ἄλλων πληροφοριῶν ἔχω, ἐπισήμων καὶ μὴ ἡ περὶ τούτων δαπάνη θὰ φθάσῃ εἰς μέγιστον ποσὸν ὑπὲρ διπλάσιον τοῦ ἀρχικῶς ὑπολογισθέντος, καὶ εἶναι ἕνα σημεῖον τὸ ὁποῖον σοβαρότατα σήμερον σχολιάζεται ὑπὸ τοῦ λαοῦ. Καὶ ἐπειδὴ εἰς τοῦτο τὸ σημεῖον ἔρχεται ἡ παραίτησις ἑνὸς ὑπουργοῦ ἁρμοδίου ὡς ἐκ τῆς ἰδιότητός του διαχειρισθέντος τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ μᾶς καταλείπῃ ἀδιαφόρους, ἀνεξαρτήτως τοῦ τὶ πιστεύει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὥστε νὰ μὴ ἐξετάσωμεν τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Θὰ κατέληγον δὲ ἀκόμη νὰ εἴπω καὶ τοῦτο ὅτι ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἀπολύτως πεπεισμένος ὅτι περὶ οὐδενὸς τοιούτου πρόκειται, πῶς δέχεται νὰ καθιερωθῇ ἕνα σύστημα, ὥστε ἐπὶ μιᾶς ἁπλῆς καταγγελίας οἱοδήποτε—λέγων οἱουδήποτε, ἐννοῶ καὶ ἐξόχου προσώπου ἢ καὶ ἑνὸς μὴ κατέχοντος ἰδιάζουσαν θέσιν, ἐπὶ τῇ καταγγελίᾳ λέγω οἱουδήποτε τὴν ὁποίαν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον οὕτω πως θέλει νὰ ἐξηγήσῃ τὴν ἐπιστολήν του, νὰ ὑποχρεοῦται ἕνας ὑπουργὸς νὰ παραιτῆται. Τί εἶναι τότε ἔννοια τῆς εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν; Πόθεν ἐξαρτᾶται ἡ εὐθιξία ἢ μὴ εὐθιξία ἑνὸς ὑπουργοῦ; Πόθεν ἐξαρτᾶται ἡ πολιτικὴ ὑπόληψις ἑνὸς μέλους μιᾶς Κυβερνήσεως; Ἐκ τοῦ ὅτι ἐξῆλθε ἕνας καὶ εἶπε ὅτι τοῦτο ἢ ἐκεῖνο ἔκαμε ἕνας ὑπουργός; Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ θελήσῃ νὰ καθορίσῃ ἕνα σύστημα ὥστε ἕνας ὑπουργὸς νὰ τίθεται βορὰ τοῦ κοινοῦ διότι ἕνας ἔγραψε καὶ ἐναντίον του. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχῃ οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν εἰς τὴν ψυχήν του ἐκ τῆς μελέτης τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα τοῦ ὑπεβλήθησαν, ἡ ὁποία νὰ τὸν ἀναγκάσῃ νὰ συστήσῃ εἰς τὸν συνεργόν του ὅτι πρέπει νὰ παραιτηθῇ καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας ἢ μᾶλλον νὰ καταγγείλῃ τοὺς δυσφημίσαντας αὐτόν, τότε ἔχω νὰ εἴπω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πολὺ ὑποτιμᾷ τὴν ἔννοιαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ πολιτικοῦ σώματος, διότι νομίζω ὅτι τὸ πολιτικὸν σῶμα εἶναι ἐκεῖνο καὶ οἱ βουλευταὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποφασίσουν ἐὰν ὑπάρχῃ μομφὴ ἢ ὄχι κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ, ἢ ἂν ἁπλῶς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν οὐδεὶς καταδιώκεται καὶ ἀποπέμπεται ἑνὸς ὑπουργείου. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἢ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ἀμφιβολίας—καὶ τοιαύτας ἀμφιβολίας ἐσχημάτισεν ἐξ ὅσων γνωρίζει περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ ἐξ ὅσων ἔμαθεν ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ἐγγράφων, καὶ τότε πρέπει νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖαι εἶναι αἱ ἀμφιβολίαι του—ἢ ὁ κ. Πρόεδρος δὲν ἔχει ἀμφιβολίας, καὶ τότε νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐν τάξει καὶ ἀπέναντι τοῦ πολιτικοῦ σώματος καὶ ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως, ἐφόσον μόνον διότι κατηγγέλθη ἕνας ὑπουργὸς τὸν ὑπεχρέωσε νὰ παραιτηθῇ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§9Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ἐλπίζω νὰ ἀναγνωρίσῃ ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅτι τὰ λεχθέντα ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὁδοποιΐαν ἐλέχθησαν ὅλως ἐπεισοδιακῶς, καὶ δὲν πρόκειται σήμερον νὰ συζητήσωμεν ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ὁδοποιΐας, διότι ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ ἐγένετο πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν ἐδηλώθη δὲ τότε, ὅτι τὸ ζήτημα θὰ ἐπανέλθῃ καὶ πάλιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸ τοῦ τέλους τῶν ἐργασιῶν της διὰ νὰ ρυθμισθοῦν ὁριστικώτερον τὰ τῆς ὁδοποιΐας μετὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ γεγονότος ὅτι αἱ ἐκτιμήσεις τοῦ συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων, ὡς πρὸς τὴν μέσην δαπάνην ἑκάστου χιλιομέτρου ἦσαν δυστυχῶς πολὺ ἐσφαλμέναι καὶ ὑπελείποντο τῆς ὅλης δαπάνης. Ἀλλὰ ὑποθέτω ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ διατρίψω περισσότερον. Ἐντὸς δὲ τοῦ τμήματος τῶν ἐργασιῶν τῆς συνόδου αὐτῆς, θὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ρυθμίζῃ εὐρύτερον τὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐδῶν. Τώρα εὐχαρίστως ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐπίκρισιν ἡ ὁποία μοῦ ἀπηυθύνθη ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἠθέλησε νὰ μὲ θέση εἰς δίλημμά τι ἀπὸ τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα τοῦ παρουσίασεν ὁ τέως συνάδελφός μου...

§10Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι εἰς δίλημμα.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε νὰ θέσητε ἐμὲ εἰς δίλημμα. Σεῖς εἶσθε ἐν ἀμφιβολίᾳ.

§12Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὄχι εἰς δίλημμα.

§13Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ δίλημμα τὸ θέτετε καὶ εἰς ἐμέ, καὶ εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἀπὸ τὰ ἔγγραφα τὰ περιλαμβανόμενα εἰς τὴν ἀλληλογραφίαν τὴν ὁποίαν σοῦ παρουσίασεν ὁ τέως συνάδελφός σου ἢ θὰ ἐπείσθης ὅτι ὁ συνάδελφός σου δὲν ὑπέπεσεν εἰς κανένα παράπτωμα καὶ ὀφείλης τότε νὰ τὸν προστατεύσῃς καὶ νὰ μὴν δεχθῇς ὅπως ὁ πρῶτος δημοσιογράφος καταρρίπτῃ ἕναν ὑπουργὸν τιθέμενον ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου, ἢ ἐκ τῆς μελέτης αὐτῆς ἐπείσθης ὅτι ἔλαβον χώραν παρεκτροπαί, ὁπότε δὲν πράττεις τὸ καθῆκον σου ἐρχόμενος διὰ τῆς δημοσιευθείσης ἀλληλογραφίας ὁμιλῶ ἐξ ὀνόματος τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος—νὰ συγκαλύψῃς ἕνα ἀτόπημα τὸ ὁποῖον ἔγινε εἰς βάρος τοῦ δημοσίου βίου τῆς χώρας. Τὰ γεγονότα κύριοι ἔχουν ὡς ἑξῆς. Πρὸ πολλοῦ, πρὸ ἑνὸς σχεδὸν ὁλοκλήρου ἔτους ὁ κ. Καραπαναγιώτης ἐπέδωσε καταγγελίαν κατὰ μιᾶς ἐφημερίδος ἐκ Μυτιλήνης, ἡ ὁποία ἔγραψεν ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κύριος Καραπαναγιώτης δὲν ὑπογράφει καμμίαν σύμβασιν χωρὶς νὰ λάβῃ δι’ αὐτὴν προμήθειαν.

§14Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Προεκαλεῖτο ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὅπως προεκλήθη καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρὰ τοῦ Ἀθηναϊκοῦ δημοσιογραφικοῦ ὀργάνου τοῦ «Ἡμερησίου Τύπου» ὁ ὁποῖος τότε ἀνέγραφεν δῆθεν σκάνδαλον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἔχον σχέσιν οὐχὶ πρὸς τὴν ὁδοποιΐαν ἀλλὰ πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως Φαουντέσιον εἰδικῶς, προεκαλεῖτο νὰ καταγγείλῃ, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἐὰν πράγματι συνεῖπτε συμβάσεις ἐπιβλαβεῖς διὰ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ ἐλάμβανε προμήθειες, ὅπως κατήγγειλε τὸ Ἀθηναϊκὸν δημοσιογραφικὸν ὄργανον. Σημειωτέον ὅτι τὸ Ἀθηναϊκὸν δημοσιογραφικὸν ὄργανον δὲν περιεῖχεν εἰς τὰ δημοσιεύματά του ποτὲ τὴν φράσιν ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κάμνει συμβάσεις ἐπιβλαβεῖς διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ λαμβάνει προμήθειαν.

§15Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Καραπαναγιώτης κατήγγειλε τὴν ἐφημερίδα τῆς Μυτιλήνης, καὶ οἱ δικασταὶ ἀπεφάνθησαν ὅτι πρόκειται περὶ ἁπλοῦ κυβερνητικοῦ ἐλέγχου. Ἑπομένως.

§16Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ Ἐφετεῖον Αἰγαίου ἐδογμάτισεν ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει δόλος, ἀλλὰ τὸ δημοσίευμα, ὡς εἶναι ὑβριστικὸν καθ’ ἑαυτὸ δυσφημιστικὸν καθ’ ἑαυτὸ ἀποτελεῖ ἄσκησιν ἐλέγχου ὁ ὁποῖος πάντοτε ἀπαιτεῖται διότι τὸ imperium, δηλαδὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ Κράτους, ἡ κρατικὴ ἐξουσία ἀποτελεῖ πηγὴν ὑπερβασιῶν εἰς τὰς ὁποίας παρασύρονται ἀσυναισθήτως πάντες οἱ περιβεβλημένοι τὸ imperium αὐτό. Αὐτὰ ἐδογμάτισεν ὁ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἀπολογίαν του ἐζήτησε καὶ συγνώμην διὰ τὴν ἐκτροπὴν αὐτήν.

§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λοιπὸν ἀκούσατε ἀπὸ τὸν κύριον συνάδελφον πόθεν προῆλθεν ἡ πρώτη καταγγελία τὴν ὁποίαν ἐπέδωσεν ὁ τέως συνάδελφός μου ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Μυτιλήνης ἥτις ἔγραψε ρητῶς ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν τῆς Φαουντέσιον ὁ πρώην συνάδελφός μου ὑπέγραψε παράτασιν νομίζω, τῆς συμβάσεως καὶ ἐπέκτασιν τῶν ἔργων, λαμβάνων προμήθειαν. Ἐμάθατε δὲ ἀπὸ ὅσα σᾶς εἶπεν ὁ κ, συνάδελφος καὶ ἀπὸ ὅσα ἀνεγνώσατε εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι τὸ συμβούλιον τῶν πλημμελειοδικῶν τῆς Μυτιλήνης καθὼς καὶ τὸ συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν Σύρου ἀπεφάνθησαν ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ νόμιμον ἔλεγχον. Τὸ νὰ λές, δηλαδή, ὅτι ἕνας ὑπουργὸς δὲν ὑπογράφει συμβάσεις χωρὶς νὰ δωροδοκηθῇ ἀποτελεῖ νόμιμον ἔλεγχον, διότι οἱ ἀσκοῦντες τὴν ἀρχὴν εἶναι κατὰ κανόνα τόσον κακοήθεις, ὥστε πρέπει νὰ τοὺς καταγγέλλωμεν διαρκῶς ὡς καταχραστὰς. Ἐὰν δὲ δὲν κάμωμεν τοῦτο, φαντασθῆτε ἂν μποροῦν νὰ περιορισθοῦν. Αὐτὸ ἦτο, κύριοι, τὸ ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον προεκάλεσεν τὴν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κατ’ αἴτησιν μου διαταγὴν ὅπως διωχθῇ καὶ τὸ συμβούλιον τῶν πλημμελειοδικῶν τῆς Μυτιλήνης καί τὸ συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν τῆς Σύρου. Διότι ἐὰν ἤθελε καθιερωθῇ τοιαύτη ἀρχὴ, θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ συντηρηθῇ τὸ Κράτος τοῦτο.

§18Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰδικῶς ἀφέθη ἡ ἄσκησις τοῦ ἐλέγχου εἰς τὸν εἰσαγγελέα Ἀρείου Πάγου, δηλαδὴ ἀπηυθύνθη ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου ἐντέλεται νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον.

§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι καθῆκον τοῦ ἀσκοῦντος τὴν διοίκησιν τῆς δικαιοσύνης, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὑπεύθυνος ἐνώπιον τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, εἶναι καθῆκον του νὰ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον, δηλαδὴ νὰ διατάξῃ τὰ νόμιμα ὄργανα πρὸς ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ. Ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου δὲν ἔχομεν νὰ ἀσχοληθῶμεν. Εὐχόμεθα καὶ εἴμεθα πρόθυμοι, ὅπως ἡ ἀντιπολίτευσις ὑποβάλλῃ, ἐὰν θέλῃ, ἰδίαν ἐπερώτησιν διὰ τὸ σημεῖον τοῦτο, διὰ νὰ διευκρινισθοῦν τὰ πράγματα ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Τὰ αἴτια τὰ προκαλέσαντα τὴν ἀποχώρησιν τοῦ κ. Καραπαναγιώτη ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον, εἶναι ἄσχετα πρὸς τὰ δημοσιεύματα τὰ τότε. Τὰς τελευταίας ἡμέρας, ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς δίκης ἡ ὁποία διεξήχθη εἰς τὴν Μυτηλίνην, ἀνεγράφη ὅτι εἰς ἕνα κάποιον Γαλάνην ἐδόθη ὅλη ἡ ὁδοποιΐα τῆς Μυτηλίνης ἀξίας 210.00.000 δρχ., καὶ ὅτι κατ’ οὐσίαν ἡ ὁδοποιΐα αὐτὴ παρεχωρήθη εἰς τοὺς δύο ἀδελφοὺς τοῦ κ. Καραπαναγιώτη, καὶ τὸν γαμβρόν του κ. Σακόρραφον. Ἦτο φυσικὸν νὰ μὴ μὲ ἀφήσῃ ἀδιάφορον ἡ καταγγελία αὐτὴ καθ’ ἑνὸς συναδέλφου μου κατηγορουμένου ὅτι ἐπέδειξεν ἔλλειψιν εὐθιξίας πολιτικῆς, δεχθεὶς ὥστε ὑπουργὸς ὤν, καὶ ἁρμόδιος ὑπουργός, νὰ ζητήσῃ ὅπως παραχωρηθοῦν τὰ ἔργα τῆς ὁδοποιΐας κατὰ προτίμησιν καὶ προνομιακῶς εἰς μίαν ἑταιρείαν τῆς ὁποίας μετεῖχον οἱ ἀδελφοὶ τοῦ κ. Καραπαναγιώτη καὶ ὁ γαμβρὸς αὐτοῦ. Ἔγραψα λοιπὸν τὴν πρώτην ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, καὶ τὴν ὁποίαν νομίζω περιττὸν νὰ σᾶς ἀναγνώσω. Ἔλεγον δηλαδὴ εἰς τὸν κ. Καραπαναγιώτη τὰ ἑξῆς...» (ἀναγινώσκει).» Ἀλλὰ δὲν περιοριζόμην εἰς ταύτην μόνον, προσέθεται τέλος διότι δέν ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρήσω ἀπολύτως ἀποδεδειγμένα τὰ γεγονότα αὐτά, προσέθετον ὅτι... (ἀναγινώσκει). Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τήν ὁποίαν συκοφαντουμένου καὶ δυσφημουμένου ἑνὸς συναδέλφου, ἐζήτησα ἀπὸ αὐτὸν νὰ προβῇ εἰς καταγγελίαν. Καί τοῦτο τό ἔπραξα, ἀκριβῶς διότι ἐν τῷ μεταξὺ εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν ψῆφον ὑμῶν τὸ νομοσχέδιον περὶ τύπου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὴν προσεχῆ Πέμπτην, καὶ ἑπομένως ἐγνώριζον ὅτι τοῦ λοιποῦ ἡ ἀσυδοσία τοῦ τύπου καταργεῖται, καὶ ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσουν ἐπὶ τέλους αἱ μηνύσεις αἱ ὁποῖαι ἐπιδίδονται ἐναντίον τῶν ἐφημερίδων. Διὰ τοῦτο ἠκολούθησα τὴν νέαν αὐτὴν ἀρχήν, ἐνῷ προηγουμένως εἰς κάθε περίστασιν ὅταν ἕνα συνάδελφος μου ἤρχετο καὶ μοῦ ἔδειχνε τὸ τί ἔγραφον δι’ ἐκεῖνον, ὅπως λ. χ. ὁ κ. Βουρλούμης περὶ τὸν ὁποῖον πέρυσιν ὅταν ἔδωσε τὴν λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἔγραφεν μία ἐφημερὶς νομίζω, ὅτι ἀπὸ αὐτὴν τὴν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ κ. Βουρλούμης ὠφελήθη 20.000.000 δρχ. ὅταν ἦλθε λοιπὸν ὁ κ. Βουρλούμης καὶ μοῦ εἶπεν αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ τύπου, τοῦ εἶπον κάθησε φίλε μου ἥσυχος, πῶς θέλῃς νὰ ἐπιδώσῃς μίαν μήνυσιν περὶ τοῦ πέρατος τῆς ὁποίας δὲν μποροῦμε νὰ εἴμεθα βέβαιοι. Ὁ κ. Καραπαναγιώτης μοῦ εἶπεν ὅτι «ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Μυτιλήνην νὰ μοῦ σταλοῦν ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἅμα τὰ ἔχω, θὰ ἔλθω νὰ σᾶς ἰδῶ διὰ νὰ ὑποβάλω τότε τὴν μήνυσιν». Ἀλλὰ ὅταν ἔλαβε τὰ ἔγγραφα εἶχον φύγῃ ἐν τῷ μεταξὺ, αὐτὰ ἐγένοντο τὴν Παρασκευήν, τὸ Σαβάττον ἐγὼ ἀνεχώρησα διὰ τὸν Βόλον. Ἐπέστρεψα τὴν τρίτην τὸ πρωΐ εἰς τὰς 7½ εἰς τὸν Πειραιᾶ, καὶ εἰς τὰς 8½ ἀνελθὼν εἰς Ἀθήνας εὗρον τηλεφώνημα ἀπὸ τὸν κ. Καραπαναγιώτην, μὲ τὴν παράκλησιν νὰ τὸν δεχθῶ καὶ τὸν ἐδέχθην εἰς τὰς 9¼. Μοῦ εἶπεν λοιπὸν «ἐδῶ ἔχω ὅλην τὴν δικογραφίαν ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη εἰς τὴν Μυτιλήνην. Ἐκ τῆς δικογραφίας αὐτῆς—μοῦ εἶπεν—ἀποδεικνύεται ὅτι ἀδελφὸς μου μὲν—οὔτε δύο, οὔτε εἷς, οὔτε κανεὶς—δὲν μετέχει εἰς αὐτὴν τὴν ὑπεργολαβίαν τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ὁ Γαλάνης, ἀλλὰ εἷς γαμπρός μου, ὁ Σακκόρραφος ἔλαβεν μέρος εἰς τήν ἑταιρείαν εἰς τὴν ὁποίαν ὁ Γαλάνης μετεβίβασε τὰ τῆς ὑπεργολαβίας διότι ἂν γνωρίζω καλῶς ἡ ἑταιρεία Μακρῆ ἀπαιτεῖ ἀπὸ τοὺς ἀναλαμβάνοντας τὰ ἔργα νὰ εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρεία......

§20Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἀνώνυμος ἑταιρεία ἑνὸς ἑκατομμυρίου.

§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). «......Ὅταν ἐγὼ τὸ ἔμαθα αὐτὸ, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν γαμπρόν μου νὰ παραιτηθῇ καὶ ὁ γαμπρός μου παρῃτήθη. Ἔχω ἐδῶ εἰς τὸν φάκελλον αὐτὸν ὅλα τὰ πρακτικὰ τοῦ συμβουλίου τῆς ἑταιρείας ἐκείνης καὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ γαμπρὸς μου παρῃτήθη καὶ ὅτι ἐπειδὴ δὲν εἶχε καταβάλει ἀκόμη τὴν μετοχήν του δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ ἀναλάβῃ τὰ χρήματα αὐτοῦ, διότι ἄλλοι ἀνέλαβον τὴν ἐπιχείρησιν». Ὁ κ. Καραπαναγιώτης ἐζήτησε νὰ ἀναγνώσῃ ὅλα τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ βεβαιωθῶ ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα μοῦ ἔλεγεν εἶχον πράγματι οὕτω. Εἰς τὸν κ. Καραπαναγιώτην ἐδήλωσα ἀμέσως ὅτι ἀρνοῦμαι νὰ ἀναγνώσω τὰ ἔγγραφα, διότι δὲν θέλω νὰ σοῦ κάμω τὸ ἄδικον νὰ ὑποθέσω καὶ ἐπὶ στιγμὴν ὅτι μοῦ λέγεις πράγματα μὴ ἀληθῆ. Δέχομαι ὅτι εἶναι ἔτσι ὅπως τὰ λέγῃς, ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ ὅτι ἐγὼ δέχομαι αὐτό. Τότε τοῦ ἀνέφερα ὅτι εὐτυχῶς τὸ νομοσχέδιον περὶ τύπου θὰ ψηφισθῇ ἐν τῷ μεταξὺ, τὸ δὲ νομοσχέδιον δὲν εἰσάγει μεγαλειτέρας ποινάς, ὥστε νὰ ὑποτεθῇ ὅτι θὰ μποροῦν νὰ ἐφαρμοσθοῦν εἰς τὰς ἐκκρεμῆς ὑποθέσεις. Ἑπομένως ἡ δίκη δὲν θὰ διατηρηθῇ ἐπὶ πολὺ καὶ δύνασαι ἑπομένως νὰ διεξαγάγῃς τὴν δίκην ἐντὸς εὐλόγου, ὑποθέτω προθεσμίας. Ἠγέρθη τότε τὸ ζήτημα ἡ διεξαγωγὴ τῆς δίκης θὰ ἐγίνετο ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Καραπαναγιώτη; Ἐξητάσαμεν ἀπὸ κοινοῦ τὸ ζήτημα. Ὁ κ. Καραπαναγιώτης μοῦ εἶπεν: ὅτι ἐγὼ νομίζω ἀξιοπρεπέστερον δι’ ἐμὲ εἶναι νὰ ὑποβάλω τὴν παραίτησίν μου. Τοῦ εἶπον τότε ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὰς ἰδίας ἀρχὰς τὰς ὁποίας ὀρθῶς ὑπεστήριξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅτι ἡ παραίτησις αὕτη ἔχει τοῦτο τὸ κακὸν ὅτι καθιεροῦμεν τὴν ἀρχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἂν ὁ τύπος διαβάλῃ ἕναν ὑπουργόν, ἢ συκοφαντήσῃ ἕνα ὑπουργόν, δὲν ἀρκεῖ νὰ καταγγείλῃ ὁ ὑπουργὸς τὸς τύπον διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ ἀλήθεια, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του, ὑπὸ τοιούτους ὅρους μπορεῖ νὰ φθάσωμεν εἰς ἀκυβερνησίαν. Ἀλλὰ συγχρόνως προσέθεσα —θὰ προσπαθήσω νὰ ἐνθυμηθῶ αὐτὰς τὰς λέξεις τῆς συνδιαλέξεώς μου μὲ τὸν κ. Καραπαναγιώτη—ὅτι εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ὑπάρχει τὶ τὸ ἐξαιρετικόν, ὅτι ἔστω καὶ ἐπὶ 14 ἡμέρας ὁ γαμπρός του ὑπῆρξεν μέτοχος τῆς ἑταιρείας αὐτῆς. Ἐγὼ δὲ ἀμφιβάλλω οὐδὲ ἐπὶ στιγμήν, τοῦ ἐπανέλαβον, καὶ πράγματι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸ κηρύττω, ὅτι πράγματι, ὅταν ἔμαθες τοῦτο ἠξίωσες τὴν παραίτησίν του, καὶ ἡ παραίτησις ἐγένετο ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃς ὅτι μὲ τὴν ἀτμόσφαιραν τὴν ὁποίαν ζητεῖ ἐπιμόνως ἡ ἐπιβούλως μία μερὶς τοῦ τύπου ἀπὸ μακροῦ χρόνου νὰ δημιουργήσῃ, ὀλίγοι θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι, πρὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως, θὰ δεχθοῦν ὅτι πράγματι ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ σου ὁ γαμβρός σου ἔλαβεν μέρος εἰς τὴν ἑταιρείαν. Ὅταν θὰ ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις, βεβαίως ὅλα θὰ ὑποκύψουν, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ μέγα μέρος, θὰ πιστεύῃ ὅτι ἔτσι τὰ λέγουν τώρα διὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν εὐθύνην. Καὶ τότε θεωρῶ ὅτι τὸ καθῆκόν μου ὡς ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι νὰ μὴ ἐπιμείνω ὅπως μείνῃς καὶ διεξαγάγῃς τὴν δίκην ὡς ὑπουργός, διότι τοῦτο θὰ θέσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς μῆνας —ὅπου κατὰ τὰς πλέον αἰσιοδόξους προβλέψεις μπορεῖ νὰ τελειώσῃ ἡ δίκη—θὰ τὴν θέσῃ ἐνώπιον τῆς κοινωνίας εἰς ὑποδεῆ θέσιν. Δέχομαι λοιπὸν τὴν παραίτησίν σου μολονότι ἐπανέλαβον καὶ τότε ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον λυποῦμαι μεγάλως διότι ἐστερήθην τοιούτου συνεργάτου. Ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα τῆς ἀποχωρήσεως τοῦ κ. Καραπαναγιώτη. Δὲν δέχομαι νὰ καθιερωθῇ ποτὲ ἡ ἀρχή, ὅτι ἕνας ὑπουργὸς διότι δυσφημεῖται ἢ συκοφαντεῖται, εἴτε ἀπὸ τὸν τύπον, εἴτε ἀπὸ ἄλλους, ὀφείλει νὰ ἀποχωρῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀξιῶ ὅμως, ὅπως τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἔρχεται εἰς συζήτησιν τὴν προσεχῆ Πέμπτην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς γίνῃ τὸ ταχύτερον νόμος τοῦ Κράτους, διότι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ κατάστασις ἡ οὐσιαστικὴ δηλαδὴ ἀσυδοσία τοῦ τύπου ἐκδηλουμένη ἀπὸ χίλια δύο γνωστὰ εἰς ἡμᾶς παραδείγματα, ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπὶ πολὺ ἐπέδωκε τρεῖς μηνύσεις ἐπὶ δυσφημήσει καὶ συκοφαντίᾳ κατὰ τὴν τριετίαν αὐτήν, καὶ καμμία δὲν κατώρθωσε νὰ περατωθῇ ἀκόμη. Θὰ ἐπιμείνω λοιπόν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον περὶ τύπου ψηφισθῇ διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία μᾶς ἠνάγκαζεν ὅπως ἀντιτάσσωμεν εἰς τὴν συκοφαντίαν καὶ τὴν δυσφήμησιν, τὴν περιφρόνησίν μας μόνον. Διότι εἰς ἕνα πολίτευμα Δημοκρατικὸν οἱ ἀκούοντες ὅτι τίθεται ὑπὸ συζήτησιν ἡ ἀκεραιότης των, πρέπει νὰ ζητοῦν ἀποκατάστασιν τῆς τιμῆς των. Δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ ζητοῦμεν τὴν ἀποκατάστασιν αὐτὴν ἐφ’ ὅσον αὕτη ἦτο ἀδύνατον νὰ δοθῇ. Δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ καθιερώσωμεν τὴν ἀρχὴν, ὅτι ὁ πρῶτος τυχὸν δημοσιογράφος θὰ ἔγραφεν ἕν ἄρθρον διὰ νὰ ἀναγκάζῃ ἕνα ὑπουργὸν νὰ παραιτηθῇ διὰ τῆς δυσφημίσεως τὴν ὁποίαν θὰ τοῦ ἀπηύθυνεν. Διὰ τοῦτο ζητῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ νομοσχέδιον περὶ τύπου, ὥστε τοῦ λοιποῦ ὁσάκις δημοσιεύεται ἓν δημοσίευμα δυσφημιτικὸν ἢ συκοφαντικὸν καθ’ ἑνὸς ὑπουργοῦ, ὁ ὑπουργὸς αὐτὸς ὀφείλει ἀμέσως, εἴτε νὰ καταγγείλῃ τὸν δυσφημητὴν ἢ τὸν συκοφάντην διὰ νὰ ἀποδειχθῇ εἰς τὸ δικαστήριον ἡ δυσφήμησις ἢ ἡ συκοφαντία, εἴτε νὰ ἀποχωρῇ τῆς ἀρχῆς. Ὥστε ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος δὲν ἠμπορεῖ νὰ φοβῆτε ὅτι ἐγὼ συνήνεσα εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ κ. Καραπαναγιώτη καθιερώσας ἀρχὴν ἐπικίνδυνον. Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι θὰ δεχθῆτε ὅτι καθιέρωσα καμμίαν ἐπικίνδυνον ἀρχὴν ἐν τῇ χώρᾳ μας. Δὲν θέλω, κύριοι βουλευταὶ νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς εὐκαιρίας ποὺ μοῦ ἔδωσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος διὰ νὰ διεκτραγῳδήσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ ἀπὸ τὴν ἀχαλινωσίαν καὶ τὴν ἀσυδοσίαν μιᾶς μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ τύπου, καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπωφεληθῶ διότι μετὰ 3 ἡμέρας θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τότε εἶναι ἡ ὥρα νὰ λεχθοῦν ὅλα ταῦτα. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἤθελα νὰ παρέλθῃ ἡ περίστασις αὐτὴ ποῦ μοῦ ἔδωσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος διὰ νὰ μὴ διακηρύξω ὅτι σείωνται τὰ θεμέλια καὶ τοῦ Κράτους, καὶ τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, ὅταν θελήσωμεν ἐπιτρέψει καὶ εἰς τὸ μέλλον τὴν ἀσυδοσίαν αὐτὴν τοῦ τύπου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξηκολούθη νὰ ἀπευθύνῃ καθ’ ἡμέραν ἐναντίον τῶν κυβερνώντων τὴν χώραν τὰς πλέον συκοφαντικὰς καὶ τὰς πλέον δυσφημιστικὰς καταγγελίας, χωρὶς νὰ εἶναι εἰς θέσιν οἱ ἀσκοῦντες τὴν ἀρχὴν, νὰ ζητήσουν τὴν παρέμβασιν τῆς δικαιοσύνης. Ὄχι διότι ὁ ὑπάρχων νόμος δὲν τιμωρεῖ ἐπαρκῶς καὶ μάλιστα αὐστηρῶς καὶ τὴν δυσφήμισιν καὶ τὴν συκοφαντίαν καὶ τὴν ἐξύβρισιν —διὰ τοῦ νομοσχεδίου αἱ ποιναὶ δὲν ἐπιτείνονται, ἀλλὰ τοὐναντίον αἱ ποιναὶ μετριάζονται—ἀλλ’ ἐπιδιώκεται νὰ τελειώνῃ ταχέως ἡ ὑπόθεσις καὶ τίποτε περισσότερον. Τὸ δὲ λεγόμενον ὅτι ζητοῦμεν νὰ φιμώσωμεν τὰ στόματα τῶν ὀχετῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκχύνουν καθ’ ἡμέραν εἰς τὴν κοινωνίαν ὅλας τὰς συκοφαντίας καὶ τὰς δυσφημήσεις τοῦ κόσμου, τὸ λεγόμενον ὅτι ζητοῦμεν νὰ φιμώσωμεν εἶναι ψεῦδος. Διότι ὄχι μόνον τὸν ἔλεγχον δὲν περιορίζομεν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐπεκτείνομεν. Καταργεῖται διὰ ρητῆς διατάξεως ἄρθρον τοῦ ἰσχύοντος ποινικοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον τιμωρεῖ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἐπικρίνει τὴν Κυβέρνησιν, αὐτὸ τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ἀποτελέσῃ ὅπλον ἐπικίνδυνον εἰς χεῖρας, ὄχι τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ τῆς δικαστικῆς, αὐτὸ τὸ ἄρθρον καταργεῖται, κύριοι, καὶ ἀφίνεται ὁ ἔλεγχος ἀπεριόριστος ὑπὸ ἕνα ὅρον, ὅτι ἄν δὲν περιορίζεσαι εἰς τὸ νὰ ὑβρίζῃς καὶ χλευάζῃς καὶ λοιδορῇς, ἀλλὰ καὶ ἀποδίδῃς εἰς τοὺς Κυβερνῶντας τὴν Χώραν πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἂν ἠλήθευον, θὰ ἐξέθετον αὐτοὺς εἴτε εἰς ποινικὴν δίωξιν, εἴτε εἰς τὴν χλεύην καὶ τὸν ἐμπαιγμὸν τῶν συμπολιτῶν των, εἶσαι ὑπόχρεως νὰ λογοδοτήσῃς. Καὶ πάλιν δὲν εἰσάγονται αὐτὰ τὸ πρῶτον διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως καλλίτερον παντὸς ἄλλου γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ταῦτα ὑπάρχουν εἰς τοὺς κειμένους νόμους, ἀλλὰ οἱ κείμενοι νόμοι δὲν ἐλειτούργουν ἕως τώρα, διότι ἀφ’ ἑνὸς αἱ διαδικαστικαὶ διατάξεις ἦσαν χαλαραί, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὁ Τύπος εἶχε κατορθώσει ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τυραννίαν εἰς τὴν Χώραν, τρομοκρατῶν ὅλον τὸν κόσμον καὶ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας καὶ τοὺς δικαστὰς τῶν κατωτέρω τοὐλάχιστον δικαστηρίων, —διότι ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς τιμὴν τοῦ ἀνωτάτου ὅτι δὲν τὸ κατώρθωσε — καὶ τοὺς δικαστάς, πρὸ πάντων ὅμως τοὺς εἰσαγγελεῖς, οἱ ὁποῖοι ὁσάκις ἐπεδίδετο μήνυσις, ἔστω καὶ ἐκ μέρους τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἐφρόντιζον μὲ τὴν λευκὴν ἀπεργίαν νὰ μὴ ἀφίνουν νὰ τελειώσῃ ποτὲ ἡ ὑπόθεσις. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις κατὰ τῆς ὁποίας ἐπιδιώκω νὰ δώσω τέρμα διὰ τοῦ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου. Μὴ νομίζετε ὅτι παραγνωρίζω τὰς δυσκολίας καθ’ ὧν ἔχω νὰ προσκρούσω διὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτὴν τῶν διατάξεων. Τὰς γνωρίζω ἀλλ’ εἶμαι διατεθειμένος νὰ τὰς ἀντιμετωπίσω μὲ ὅλον τὸ κῦρος τὸ ὁποῖον μοῦ δίδει ἡ θέσις μου ὡς ἀρχηγοῦ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἐφ’ ὅσον τὴν ἀρχὴν ταύτην κατέχω ἐγκρίσει τοῦ Λαοῦ. Δὲν ἐδίστασα δὲ νὰ δηλώσω καὶ ἐγκαίρως, ὅτι δὲν μᾶς χωρίζουν καὶ πολλαὶ μῆνες ἀπὸ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν, καὶ θὰ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἀντιπολίτευσιν, τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπέβαλα, τὸ ζήτημα δηλαδὴ νὰ παύσῃ εἰς μίαν δημοκρατικὴν χώραν τὸ ἀνεύθυνον καὶ ἡ ἀσυδοσία μιᾶς τάξεως ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι τὸν τίτλον των δὲν τὸν ἔχουσι οὔτε ἀπὸ ἐκλογῶν οὔτε τίποτε ἄλλο, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι διορίζουν αὐτοὶ ἑαυτούς, εἶμαι σύμφωνος νὰ καταστήσω τὸν νόμον αὐτὸν ἓν ἐκ τῶν κυριωτέρων σημείων ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνατο νὰ διεξαχθῇ ὁ μέλλων ἀγὼν ἐὰν ἡ ἀντιπολίτευσις, ἢ τινὰ τῶν κομμάτων ἤθελον θεωρήσει ὅτι ὀφείλουν νὰ καταστήσουν τὸ ζήτημα τοῦτο ζήτημα μάχης μεταξὺ αὐτῶν καὶ τοῦ Φιλελευθέρου κόμματος. (παρατεταμένα καὶ ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§23Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπαντῶν εἰς ὅσα εἶπα σχετικῶς μὲ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ τέως ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εὗρεν εὐκαιρίαν νὰ ἀγορεύσῃ ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον μετ’ ὀλίγον πρόκειται νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ἡ Βουλὴ ἀντελήφθη ὅτι σχεδόν, ὄχι σχεδόν, ἀλλὰ τὸ πλεῖστον τῆς ἀγορεύσεώς του εἰς τοῦτο κατηναλώθη. Δὲν γνωρίζω διατί τόσον ἐπείγεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦ Τύπου, ἔστω καὶ προώρως. Θὰ ἔλθῃ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν — καὶ ἀκούω ὅτι ὡρίσθη πολὺ ταχέως — κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐκτεθῶσιν αἱ γνῶμαι τὰς ὁποίας ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἔχει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἀλλὰ εἶναι αὐτὸ περίεργον, θὰ ὑπάρχῃ ἀσφαλῶς κανεὶς εἰδικὸς λόγος ὁ ὁποῖος ἔχει βιάσει τοσοῦτον τὴν Κυβέρνησιν ὥστε τρόπον τινὰ ὡς ἐφιάλτης καταδιώκει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἀσφαλῶς αὐτὸ τὸ ζήτημα τοῦ Τύπου. Δὲν ὑπάρχει στιγμὴ ἔξω τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅπου καὶ ἂν προέβη εἰς δηλώσεις, νὰ μὴ ἀνέφερε τὸ ζήτημα τοῦ Τύπου. Δὲν ὑπάρχει στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς ἐπισήμους λόγους νὰ μὴ ἀναφέρεται εἰς τὸν Τύπον.

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ τώρα πρὶν ἔλθω εἰς τὴν Βουλὴν ἔγραψα ἕνα ἄρθρον δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πολὺ καλὰ ἐκάματε, ἀλλὰ τό ζήτημα αὐτὸ θὰ τὸ συζητήσωμεν ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει παρεῖλκεν ἡ ἀγόρευσις αὕτη διὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀφωρμήθη. Διότι θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι χάρις εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Τύπου, χάρις, λέγω, εἰς τὴν τὴν ἐλευθερίαν αὐτὴν τοῦ Τύπου ἀνεκαλύφθησαν πολλὰ πράγματα τὰ ὁποῖα σήμερον εἶναι ὑπόδικα ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης.

§26Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῖα;

§27Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς ἀναφέρω τὴν δίκην τῆς κινίνης.

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ὀφείλεται εἰς τὸν Τύπον;

§29Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὸν Τύπον, διότι σεῖς εἴπατε ὅτι ἀναγνωρίζετε τὸ ἀδίκημα ἀπὸ τὸ τηλεγράφημα τῆς ἐφημερίδος.

§30Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι πληροφορία.

§31Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αἱ πληροφορίαι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔρχονται ἀπὸ τὸν Τύπον καὶ δὲν ἔρχονται μὲ τὴν δύναμιν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Τύπος ἐπὶ ὡρισμένων πραγμάτων, αἱ πληροφορίαι αἱ ἄλλοθεν ἐρχόμεναι δὲν ἔχουν καμμίαν σημασίαν, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ἀκόμη ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ, ὅτι διὰ τὰ ἐν Μυτιλήνῃ γενόμενα ἐδημοσιεύθησαν συμβόλαια εἰς τὸν Τύπον ἐξ ὧν προκύπτει ὅτι ἐξ αἰτίας αὐτῶν ἀνεκαλύφθησαν......

§32Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν λέγω ὁ Τύπος νὰ μὴ ἀναγράφῃ πληροφορίας.

§33Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχομεν καθῆκον νὰ ὑπερασπίσωμεν τὰς ἰδέας μας, αἱ ὁποῖαι βεβαίως ἐκπροσωποῦν μίαν μερίδα τῆς Κοινῆς Γνώμης. Δὲν ἠξεύρω ποία εἶναι μεγαλειτέρα — ἡ ἰδική μου ἢ ἡ ἄλλη;—ἀλλ’ ὑπάρχει μία μερὶς τῆς Κοινῆς Γνώμης τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἐκπροσωπῶ. Λοιπὸν πρὸ ὀλίγου ἀκόμη χρόνου εὐρυτάτη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐγένετο συζήτησις περὶ τῶν γενομένων ἐν Μυτιλήνῃ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ δημόσιον, καὶ κατηγγέλθησαν πρὸς σᾶς, κατηγγέλθησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐκεῖ γίνοναι ἔργα ἄχρηστα ἐντελῶς, γίνονται ἔργα — μία ἀπόστασις 15 χιλιομ.—διὰ τὴ ὁποῖα δαπανῶνται ἄφθονα χρήματα, διὰ νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ἕνωσιν τῆς Μυτιλήνης μετὰ μιᾶς ἐξοχῆς· γίνεται ἐπίσης ἄλλη ὁδὸς, ἡ ὁποία χρησιμεύει μόνον διὰ νὰ ἑνώσῃ δύο μικρὰ χωριά. Πῶς ἀπὸ ὅλα αὐτὰ δὲν ἐλάβατε ποτὲ ἀφορμὴν διὰ νὰ ἐξετάσητε τέλος πάντων τὶ γίνεται ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος; νὰ ζητήσητε μίαν φορὰν νὰ πληροφορηθῆτε πῶς συντελοῦνται αὐτὰ τὰ δημόσια ἔργα; καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν θὰ εἶναι ἀκόμη μία ἀφορμὴ νὰ διαφωτισθῆτε. Εἴχατε λοιπὸν ἀφορμάς. Δὲν σᾶς κακίζω διότι ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἀφορμῶν δὲν ἐδώσατε τὴν δέουσαν προσοχήν, ἀλλὰ θέλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐταὶ αἱ ἀφορμαὶ καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐκδηλούμεναι, δὲν ἄγουν τοὺς κυβερνῶντας εἰς τὸ νὰ ἐξετάσουν τὰ πράγματα πῶς γίνονται, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ τύπος δι’ ὑπερβολῶν ἴσως ἀλλὰ χρησίμων ἐνίοτε. Δι’ ὑπερβολῶν δὲν τὸ ἀρνοῦμαι καθόσον δὲν εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει μείνει τελείως ἄθικτος ἀπὸ τὸν τύπον. Ὑπέστην καὶ ἐγώ, καὶ τελευταίως ἀκόμη χωρὶς νὰ εἶμαι ἐν τῇ κυβερνήσει, χωρὶς νὰ ἔχω καμμίαν δύναμιν ὑπέστην τὰ πλήγματά του, ἀλλὰ δὲν μὲ ἄγει τοῦτο εἰς τὸ νὰ θεωρήσω ὅτι πρέπει νὰ φιμώσωμεν αὐτὸν τὸν τύπον· καὶ θὰ ἰδῆτε μεθαύριον ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅτι δὲν ζητεῖτε δι’ αὐτοῦ, παρὰ νὰ φιμώσητε τὸν τύπον καὶ τίποτε ἄλλο. Καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ ζήτημα δὲν θὰ εἶχε φθάσει εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθασε σήμερον, ἂν ὁ τύπος δὲν τὸ ἔφερεν εἰς τὸ μέσον. Διεξήχθη δίκη ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ ἐκεῖ ἀπεκαλύφθησαν—δὲν γνωρίζω ποίαν σημασίαν ἔχουν—ἀλλ’ ἐκεῖ εὑρέθη, λέγω, ἐνεχόμενος εἰς ἐκ τῶν καταγγελλομένων ὡς μετόχων εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν ἀδελφὸς τοῦ τέως ὑπουργοῦ. Πόθεν θὰ τὰ ἐμανθάνετε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν εἴχατε ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Τύπου ἐπικρεμαμένην τὴν ἀπειλὴν ὅτι ἴσως, ὅτι ἐνδεχομένως αὐτὰ τὰ ἔγραψεν ἐκ κακῆς προθέσεως κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ; Διότι καὶ τοῦτο ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας τὰς φιλικάς, τὰς ἰδικάς σας, εἰς τὴν Μυτιλήνην, ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχει μία ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν δύο ἐκεῖθεν καταγομένων ὑπουργῶν καὶ αὐτὰ ἐγράφησαν ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας τὰς ἀντιθέτους πρὸς τὸν ἀπομακρυνθέντα ὑπουργόν Λοιπὸν μὴ ζητῆτε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως νὰ κλείσετε τὸ στόμα τοῦ Τύπου. Ἀφήσατέ το νὰ καταγγέλλῃ τὸν δημόσιον βίον τῶν Ἑλλήνων πολιτικῶν. Οἱ Ἕλληνες πολιτικοὶ διήγαγον βίον πολιτικὸν ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον ἑκατονταετίαν. Ἐγράφησαν ἐναντίον των πάμπολλα. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἦτο ἠθικὸς πολιτικός, δὲν ἐθίχθη ἀπὸ τίποτε. Καὶ γνωρίζετε καὶ σεῖς τὸ παράδειγμα τοῦ ἀειμνήστου Ράλλη, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε νὰ φυλακίσουν τὸν υἱόν του διότι ἐπετέθη κατὰ τινος δημοσιογράφου ὁ ὁποῖος ἔγραψεν ἐναντίον του. Εἶπεν ὅτι «προτιμῶ νὰ γράφουν ὅλες οἱ ἐφημερίδες ἐναντίον μου, παρὰ νὰ κλείσω τὴν γλῶσσαν ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἔγραψεν ἐναντίον μου». Δὲν ἔπαθε τίποτε κανεὶς πολιτικὸς ἀνὴρ δὲν διεσύρθη ἐκ τῶν γραφομένων ἐν τῷ Τύπῳ· ἀλλ’ ἔπαθεν ὁ Τύπος, ἔπαθεν ἡ χώρα ὅταν ἐκλείσαμεν τὸ στόμα τοῦ Τύπου. Εἴχατε ὑπ’ ὄψει πρόσφατα γεγονότα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ὅτε ἐπαναστάσεις καὶ δικτατορίαι ἔκλεισαν τὸ στόμα τοῦ Τύπου, τὰ ἀποτελέσματα ἦσαν ἐπαίσχυντα διὰ τὴν Χώραν μας, ἐπαίσχυντα καὶ καταστρεπτικὰ τῶν ὁποίων τὰς συνεπείας ἐπὶ μακρὸν χρόνον θὰ φέρῃ ἡ Χώρα. Μὴ ἐπιζητῆτε λοιπὸν διὰ τοιούτων μέσων καὶ μὴ φρονῆτε καὶ μὴ ἐξαγγέλλετε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὅταν εἰσαγάγητε μίαν διαδικασίαν, εἰσαγάγητε ἕνα νόμον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ τρέμῃ ὁ δημοσιογράφος ὅταν θὰ λάβῃ τὴν πένναν διὰ νὰ γράψῃ, ὅτι τοῦτο θὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν πολιτικὸν βίον τῆς Ἑλλάδος. Σᾶς τὸ λέγω καὶ σᾶς τὸ βεβαιῶ μὲ τὸν πολὺ μικρότερον χρόνον τῆς πείρας τὸν ὁποῖον ἔχω— διότι εἰσῆλθον τελευταίως εἰς τὴν πολιτικὴν—αὐτὸ θὰ εἶναι ὀλέθριον διὰ τὴν χώραν. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω ἀκόμη περισσότερον μεθαύριον ὅταν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Καὶ τώρα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ὅσα εἶπεν σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ἡ ὁποία προὐκάλεσε τὴν συζήτησιν, ἐθεώρησε ὅτι ἐξῆλθεν ἀπὸ τὸ αἴνιγμα. Ἐγὼ νομίζω, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι μολονότι ἀρκετὰ διασαφήσατε αὐτὰ τὰ γραφέντα, σύμφωνα πρὸς ὅσα μᾶς εἴπατε ἐνταῦθα, ἀλλ’ ἐν τούτοις παραμένει τὸ ἑξῆς: παραμένει ἓν γεγονὸς ὅτι οὐχὶ ὅλως ἀδίκως συνεδέθη τὸ ὄνομα τοῦ ἀπομακρυνθέντος ὑπουργοῦ μὲ μίαν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία διὰ τὴν Κοινὴν Γνώμην δὲν εἶναι ἀνεκτή, ἡ ὁποία ὡς ὀρθῶς εἴπατε, διὰ τὴν εὐθιξίαν πολιτικοῦ ἀνδρός, θὰ εἶναι ὕποπτος. Καὶ θὰ ἐθεώρουν ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτή, τοιοῦτον ἔχουσα χαρακτῆρα, δὲν πρέπει νὰ ἀφεθῇ νὰ λυθῇ ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην, ἡ ὁποία κρίνει τὰ πράγματα οὐχὶ πολιτικῶς, ἀλλὰ κρίνει τὰ πράγματα κοινωνικῶς. Κατηγορήσατε προηγουμένως τοὺς δικαστάς οἱ ὁποῖοι ἐξέδωσαν τὸ βούλευμα, καὶ οἱ ὁποῖοι εἶπον ὅτι αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἀδίκημα, διότι δὲν ὑπῆρχε καμμία δολία προαίρεσις. Καὶ πῶς σεῖς θὰ εἰσέλθητε εἰς τὴν διάνοιαν τοῦ δικαστοῦ καὶ θὰ ἐκτιμήσητε τὰ περιστατικὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔλαβον αὐτοὶ ἐπ’ ὄψιν, καὶ εἰπὼν ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία δολία προαίρεσις. Ἐγὼ βλέπω ὅλον τὸν Τύπον, ὁ ὁποῖος καταφέρεται κατὰ διαφόρων Κυβερνητικῶν πράξεων, καὶ ἐνίοτε πολὺ σφοδρότερον καὶ διὰ λέξεων καὶ διὰ φράσεων οὐχὶ τῶν ὀφειλομένων ἐν τούτοις οὐδεὶς ὑπουργὸς ἐθεώρησεν ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ δι’ αὐτὸν ὕβριν. Καὶ ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἶναι παράδοξον πῶς εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν εὑρέθη ὁ θεωρήσας αὐτὸν ὡς θιγόμενον ὑπουργὸς, καὶ κατήγγειλεν τὴν πρᾶξιν. Βέβαια δὲν εἶναι πραγματικὸν ὅτι προσετέθη εἰς αὐτὸν καμμία ὕβρις ἡ ὁποία τὸν ἔθιξεν ἐκ μέρους τῶν δικαστῶν, ἴσως ἄλλοι λόγοι ἠνάγκασαν αὐτὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν καταγγελίαν, τόσον δὲ περισσότερον κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἐδικαιολογοῦντο ταῦτα, ὥστε δὲν νομίζω ὅτι ἦτο ἐπιτετραμμένον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ κατηγορῶμεν τοὺς δικαστὰς διὰ τὰς σκέψεις των, διότι οἱ δικασταὶ εἶχον ὑπ’ ὄψιν καὶ ἓν ἄλλο γεγονὸς ἀρκετὰ σπουδαῖον διὰ τὴν περίστασιν, ὅτι τὰ γραφέντα ἀπὸ τὴν μικρὰν ἐφημερίδα τῆς Μιτυλήνης ἦσαν ἀντιγραφὴ ἀπ’ αὐτὰ ποὺ ἐγράφησαν εἰς τὰς Ἀθηναϊκὰς ἐφημερίδας καὶ κατὰ τῶν ὁποίων οὐδεμία ἐδόθη καταγγελία.

§34Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπειδὴ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὁλόκληρον τὸν φάκελλον, σᾶς γνωρίζω ὅτι δὲν ἦτο ἀντιγραφὴ ἐκ τοῦ Ἀθηναϊκοῦ Τύπου. Τὸ ἀποδέχεται ἄλλως τε τὸ βούλευμα τοῦτο.

§35Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔστω, ἔγραψε καὶ κάτι τι παραπάνω. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅταν τὰ γραφέντα ἀπὸ τὸν Ἀθηναϊκὸν Τύπον μετεφέρθησαν εἰς ἕνα ἐπαρχιακόν, ὅπου ὑπάρχει μία τοπική, ὡς εἶναι γνωστόν, ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν δύο ὑπουργῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀντίθετα ἐκεῖ τοπικὰ συμφέροντα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιρρίψωμεν μέρος τοιαύτης εὐθύνης, καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι οἱ δικασταὶ ἐκεῖνοι κακῶς ἢ δολίως ἐσκέφθησαν. Ἄλλωστε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς ἐνταῦθα ὡς κρατοῦμε εἰς τὴν διάκρισιν τὴν ἐκ τοῦ Συντάγματος τὴν ἐκ τοῦ πνεύματος καὶ ἐκ τῶν ἀρχῶν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος, ἐπιβαλλομένην κατὰ διαφόρων ἐξουσιῶν δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὸν Πρόεδρον αὐτῆς ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ καταφέρεται κατὰ τῶν σκέψεων, κατὰ τῶν ἀποφάσεων δύο δικαστηρίων, ἑνὸς κατωτέρου καὶ ἑνὸς ἀνωτέρου. Τὸ καθῆκον ὑμῶν, καὶ ὅταν παρ’ ἄλλων καταγγέλλεται εἶναι νὰ παραγγέλλετε τὴν ἁρμοδίαν ἀρχὴν νὰ ἐνεργῇ. Οὔτε κὰν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ διατάξητε ὅτι τοῦτο, συγκεκριμένως θὰ ἐνεργήσῃ. Ἐὰν δὲν ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της.........

§36Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ ἐγένετο.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ ἄλλο ἐκάναμε;

§38Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κατεκρίνατε τὰς ἀποφάσεις.

§39Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Διότι σεῖς μὲ κατεκρίνατε, ὅτι ἐζητήσαμε τὴν καταδίωξιν τὴν πειθαρχικήν.

§40Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν κατήγγειλα οὔτε ἄλλος τις ἐκ τῶν φίλων μου τὰς ἀποφάσεις.

§41Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν Γερουσίαν μᾶς κατηγγείλατε ὅτι ἐπιδιώκομεν νὰ ἐπέμβωμεν εἰς τὰ δικαστικὰ πράγματα διότι παρηγγείλαμεν πειθαρχικὴν δίωξιν, καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ κάνωμεν ἕνα μάθημα...

§42Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν γνωρίζω τὶ σᾶς εἶπον εἰς τὴν Γερουσίαν, ἐνταῦθα παρ’ οὐδενὸς κατηγγέλθη τοιοῦτόν τι.

§43Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρ’ ἀντιπροσώπων τοῦ κόμματός σας, κ. Σχινᾶ, καὶ κ. Κίνια.

§44Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω διατὶ εἶπον οἱ φίλοι μου αὐτὸ διότι ἐθεωρήθη ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ ζητεῖτε νὰ καταστήσετε κτῆμα τῆς Κυβερνήσεως τὴν εἰσαγγελικὴν ἀρχήν. Καὶ βεβαίως ἔχομεν δικαίωμα δι’ αὐτὸ νὰ σᾶς καταγγείλλωμεν ὅτι κακῶς πράττετε...

§45Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι διὰ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ διὰ τὴν κατηγορίαν......

§46Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀφήσατέ με, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναπτύξω τὰς γνώμας μου, καὶ νομίζω ὅτι ἡ γνώμη μου εἶναι ἐκ τῶν ὀρθοτέρων καὶ ἀσφαλεστέρων. Ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται αὐτὴ νὰ στραφῇ κατὰ τῶν δικαστῶν. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀποτανθῇ εἰς τὰ ὄργανα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἵστανται ὑπεράνω τῆς δικαιοσύνης, τὰ ὄργανα δὲ αὐτὰ εἶναι εἰσαγγελεύς...

§47Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ ἐκάναμε ἡμεῖς;

§48Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κατηγορήσατε τὴν ἀπόφασιν ἡ ὁποία ἐξεδόθη.

§49Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Φεβρουαρίου ἔστειλα ἔγγραφον εἰς τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ ὁποῖος ἤσκησεν πειθαρχικὸν ἔλεγχον, ἐνῷ ἐκ τῶν ὑστέρων ἐλέχθησαν αὐτά.

§50Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἔλθετε εἰς τὸ βῆμα νὰ εἴπητε ὅ,τι θέλετε, ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω τὰς σκέψεις μου. Ἐγὼ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: ὅτι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα, σεῖς ἡ Κυβέρνησις νὰ κατηγορῆτε τὰς ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἀναφέρεσθε....

§51Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ παραγγέλλωμεν.

§52Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ παραγγέλλετε εἰς τὰς ἁρμοδίας δικαστικὰς ἀρχάς. Ἠξεύρετε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὰ πράγματα ἤλλαξαν ὀλίγον, καὶ οἱ ὑπουργοὶ ὅταν παραγγέλλουν λέγουν παρακαλῶ.

§53Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ μὴ μοῦ λέγετε ὅτι πρέπει νὰ ἀναφέρωμαι εἰς τὰς ὑφισταμένας μου ἀρχάς.

§54Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς κατηγγέλθη ἐκεῖ ἦτο ἡ ἀπόπειρα ἡ ὁποία κατεβλήθη, νὰ ζητήσετε νὰ ἔχετε εἰς χεῖρας σας τὴν εἰσαγγελικὴν ἀρχήν, ὡς ὄργανον ἔμπιστον εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ὑποθέτω ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνεσθε πόσον βαρὺ ἀδίκημα εἶναι αὐτὸ ποῦ πράττετε καὶ κατὰ τῆς δικαιοσύνης καὶ κατὰ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου διότι αὔριον ὁ διάδοχός σας θά εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἔχῃ τὸ ἔμπιστον ὄργανόν του τὸ ἰδικόν του, ἐὰν ἀπῃτῆτο ὁ εἰσαγγελεὺς νὰ εἶναι ἔμπιστον ὄργανον. Τοῦτο καὶ μόνον ἀρκεῖ νὰ καταδείξῃ πόσον καταδικαστέα καὶ κατακριτέα ἦσαν αὐτὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβατε, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἐξηγέρθη καὶ ὀρθῶς ἡ παράταξις ἐκείνη καὶ ἐν τῇ Γερουσίᾳ, ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖ τὴν γνώμην τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ὥρα νὰ ἐπεκταθῶμεν εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα. Νομίζω ὅμως ὅτι ἐξ ὅσων ἀνέπτυξε ὁ κ. Πρόεδρος, τῆς Κυβερνήσεως, τὰ πράγματα δὲν εἶναι ἐπιτραμμένον νὰ ἀφεθῶσιν νὰ κριθῶσιν μεταξὺ τοῦ θεωρήσαντος ἑαυτὸν ὡς προσβεβλημμένον καὶ τῆς δικαιοσύνης. Τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον μέχρι χθὲς ἦτο φορεὺς ὑπουργικοῦ ἀξιώματος, τοῦτο μόνον θὰ κρίνῃ τὴν πολιτικήν, δὲν θὰ κρίνῃ τὰ συμβάντα ἐκεῖνα περὶ τῶν ὁποίων τόσος ἐγένετο θόρυβος. Καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον καὶ ἐπιβεβλημμένον ἐπὶ τῇ βάσει τούτου νὰ διαταχθῇ εἷς ἔλεγχος ἐπὶ τῶν γενομένων ἐκ μέρους τῆς διοικήσεως.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι πολὺ διότι εἶμαι ἠναγκασμένος καὶ πάλιν νὰ λάβω τὸν λόγον διὰ νὰ ἐπανορθώσω μερικὰς ἀνακριβείας τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ἐὰν ἔφερα τὸν λόγον εἰς τὴν πειθαρχικὴν δίωξιν, ἡ ὁποία διετάχθη κατὰ τῶν δικαστῶν Μυτιλήνης καὶ τῶν ἐφετῶν τοῦ Αἰγαίου, τοῦτο τὸ ἔπραξα διότι συνδέεται ἀμέσως καὶ στενῶς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία προεκάλεσεν τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ τέως συναδέλφου μου κυρίου Καραπαναγιώτη, καὶ διότι ἐγράφη κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὸν Τύπον, ὅτι: ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι ἡ ἀποχώρησις τοῦ κ. Καραπαναγιώτη ἀποδεικνύει πόσον ἦτο ὀρθὴ ἡ ἀπόφασις τῶν δικαστῶν ἡ ὁποία εἶχεν....

§56Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἐλατήριον εἰς τὰς ἀποφάσεις εἰς τὰς ὁποίας προήχθητε διότι αὐτὰ ἐγράφησαν μετὰ τὴν παραίτησιν του.

§57Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κακῶς γίνεται ἡ συσχέτησις.

§58Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὁ Τύπος ἔγραψε ὅτι ἀπὸ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Καραπαναγιώτη, ἀποδεικνύεται πόσον δίκαιον εἶχον οἱ δικασταὶ οἱ ὁποῖοι ὅταν ἐδίκασαν τὴν μήνυσιν τοῦ κ. Καραπαναγιώτη κατὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Μυτιλήνης, ἡ ὁποία εἶχε γράψει ὅτι ὑπογράφει συμβάσεις μὲ τὴν Φαουντέσιον πέρνοντας προμηθείας, πόσον δίκαιον εἶχον νὰ ἀθωώσουν αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον. Τοῦτο μὲ ἠνάγκασεν νὰ φέρω τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ δοθῇ ἀφορμὴ καὶ ἐκ τῆς δημοσιεύσεως τῶν πρακτικῶν νὰ μάθῃ ἡ Κοινωνία, ὅτι εἶναι ἕτερον ἑκάτερον. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ ἓν πρᾶγμα μὲ τὸ ἄλλο. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπανορθώσω ἐπίσης μία πλάνην εἰς τὴν ὁποίαν περιέπεσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἰσχυρισθεὶς ὅτι ἡ ἐφημερὶς τῆς Μυτιλήνης δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐπαναλάβῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔγραφον αἱ ἐφημερίδες τῶν Ἀθηνῶν. Αἱ ἐφημερίδες τῶν Ἀθηνῶν ἤσκουν μίαν ἀγρίαν πολεμικὴν ἐναντίον τοῦ κ. Καραπαναγιώτη, διὰ τὴν σύμβασιν ἐκείνην μὲ τὴν Φαουντέσιον. Ἀλλὰ δὲν εἶπον ποτὲ ὅτι ἐπῆρε προμηθείας διὰ νὰ ὑπογράψῃ αὐτὴν τὴν σύμβασιν. Τώρα, ἐὰν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος θὰ ὑποστηρίξῃ μεθ’ αὔριον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ καθιερώσωμεν τὴν ἀσυδοσίαν διὰ τοιούτου εἴδους καταγγελίας, δηλαδὴ ὅτι πρέπει οἱ ὑπουργοὶ νὰ ἀνέχωνται, ἐφ’ ὅσον ἔκαμον τὸ λάθος νὰ κυβερνοῦν τὴν Χώραν, νὰ τοὺς λέγουν καὶ κλέπτας καὶ καταχραστάς....

§59Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μὴ προεξοφλῆτε τὴν γνώμην μου κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§60Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ τώρα σᾶς τὸ λέγω.

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Βεβαίως ὅτι διστάμεθα ριζικῶς μὲ τὸ νομοσχέδιόν σας δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία.

§62Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μεθαύριον θὰ τὰ διευκρινήσωμεν, καὶ θὰ μάθωμεν ποῦ διϊστάμεθα, διότι σεῖς ἀκόμη εἴπατε ὅτι ἐπὶ ἑκατὸν χρόνια ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος δὲν ἔπαθεν τίποτε, διότι ἐπεκρίνετο δριμέως Λοιπὸν ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ, θέλετε νά καθιερώσωμεν—διότι ὑπάρχουν καὶ οἱ τοῦτο ὑποστηρίζοντες—θέλετε νὰ καθιερώσωμεν ὅτι οἱ ὑπουργοὶ ὅταν ρητῶς κατηγοροῦνται ὅτι διέπραξαν καταχρήσεις καὶ κλοπὰς κατὰ τοῦ δημοσίου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταγγέλουν τὰς πράξεις αὐτάς.

§63Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ τοὺς καταγγέλουν.

§64Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἴδητε ὅτι θὰ ψηφίσητε καὶ σεῖς ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ θὰ ἐξηγηθοῦν τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα μᾶς χωρίζουν....

§65Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ......

§66Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, μοῦ ἐμνημόνευσε τὰ κακὰ τὰ ὁποῖα ὑφιστάμεθα ὅταν αἱ ἐπαναστάσεις καὶ δικτατορίαι καταργοῦν πράγματι τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Τύπου. Καὶ ποῖος τὸ ἀμφισβητεῖ αὐτό; Εἰς ἐμένα τὸ λέγει αὐτό; Δὲν γνωρίζω ἐγώ; Ἀλλὰ πότε διενοήθην ἐγώ, δημοσιογράφος—ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ ὅτι θὰ ξαναγίνω δημοσιογράφος μίαν ἡμέραν—πῶς ἠμπορῶ νὰ διανοηθῶ ἐγὼ τὴν κατάλυσιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου; Ἀλλὰ δὲν ὑπεστήριξα ἐγὼ ποτὲ ὅτι ἡ ἐλευθερία τοῦ Τύπου εἶναι ἡ ἀσυδοσία, εἰς τὸ νὰ διαβάλῃ τις, νὰ συκοφαντῇ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας. Διότι σᾶς δηλῶ ὅτι ἂν ἤθελε καθιερωθῇ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ δὲν θὰ εὑρίσκατε τιμίους ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι νὰ ἔρχονται καὶ νὰ σᾶς κυβερνοῦν. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἀπέδωσεν ἐπίσης εἰς τὸν Τύπον τὴν τιμὴν ὅλην τῆς ἀνακαλύψεως τῆς νοθείας τῆς κινίνης. Διατί; Διότι ἐξύπνησε μία πρωΐαν, ἐδιάβασε ἕνα τηλεγράφημα ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην τὸ ὁποῖον ἔλεγεν ὅτι ἀνεκαλύφθη μία νοθεία, ἀλλὰ ἐγὼ ἐκάλεσα τὸν Τσουνούκαν καὶ τοῦ ἔδωσα διαταγάς. Εἰς τὸν Τύπον λοιπὸν ἀνήκει ἡ ἀνακάλυψις τῆς νοθείας; Περιώρισα ἐγὼ τὸν Τύπον νὰ ἀναγράφῃ εἰδήσεις; Ἀλλ’ ἀληθῶς ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις ἐξέρχεται ἔξω ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ἔκαμαν τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ν’ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα. Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἶπεν ὅτι δὲν ἀρκεῖ ὅτι ἀπεχώρησε τῆς ἀρχῆς ὁ τέως ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν ἀρκεῖ κἂν ὅτι ἐπεδόθη μήνυσις ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τό δικαστήριον νὰ ἐξακριβώσῃ, ἂν αὐτὰ εἶναι ἀληθῆ ἢ ὄχι. Ἐζήτησε νομίζω νὰ διενεργηθῇ κατά τοῦ ὑπουργοῦ καὶ ἕνας ἔλεγχος. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ποία μορφὴ θέλει νὰ δοθῇ εἰς τὸν ἔλεγχον αὐτόν; Ἂν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος θέλῃ νὰ διατυπώσῃ κατηγορίαν ὡρισμένην κατὰ τοῦ κ. Καραπαναγιώτη ἢ καθ’ οἱουδήποτε ἄλλου ἐκ τῶν ὑπουργῶν, τῆς ὁποίας ν’ ἀναλαμβάνῃ τὴν ἠθικὴν καὶ πολιτικὴν εὐθύνην, δηλῶ εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅτι ἂν δὲν ἔχῃ ἐπαρκῆ ἀριθμὸν βουλευτῶν διὰ νὰ νομιμοποιηθῇ ἡ κατηγορία αὐτὴ ἐγὼ θὰ τοῦ δανείσω τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν βουλευτῶν διὰ νὰ κατωρθώσῃ ἡ Βουλὴ ν’ ἀντιληφθῇ.

§67Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν θὰ κάμω, κ. Πρόεδρε, χρῆσιν δικαιωμάτων διὰ δανεισμοῦ, θὰ κάμω χρῆσιν τῶν δικαιωμάτων ἐκείνων ποὺ μοῦ ἔδωσεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ἀλὰ σᾶς λέγω ὅτι ἔχετε σεῖς ὑποχρέωσιν, ὁ ὁποῖος ἔχετε τὴν πλειοψηφίαν νὰ κάμετε αὐτὸ, καὶ οὐχὶ νὰ δανείζητε εἰς ἐμὲ τούς βουλευτάς σας.

§68Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε νὰ μὲ καταστήσητε ὄργανον τῶν ἰδικῶν σας ἀντιλήψεων;

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὄχι.

§70Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε καταγγείλατε. Ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταγγείλετε. Καὶ ἂν σᾶς λείπῃ ἀριθμὸς βουλευτῶν, ἐγὼ θὰ σᾶς τοὺς δανείσω.

§71Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἐνόθευον οὕτω πῶς τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Τοῦτο ἀποτελεῖ νοθείαν, καὶ δὲν ἠμπορῶ ἐγὼ νὰ ὑποκύψω εἰς τοιαύτην πρότασιν. Ἐγὼ θὰ σᾶς εἴπω μόνον, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω κατηγορίαν διότι δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα. Ἐὰν τὰ εἶχα θὰ τὴν ἕκανα, ἀλλὰ διότι ὑπάρχει μία διαταραχὴ εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην, ἔχετε ὑποχρέωσιν σεῖς ὁ ὁποῖος ἔχετε τὴν πλειοψηφίαν, νὰ διασαφινισθῇ τὸ ζήτημα οὐχὶ διὰ τοῦ δικαστηρίου, ἀλλὰ διὰ διαδικασίας ἡ ὁποία θὰ δικάσῃ μίαν ὡρισμένην πολιτικήν. Αὐτὰ ἔχω νὰ εἴπω, κύριοι βουλευταί.

§72Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ πράγματα τίθενται σαφῶς, ἐνώπιον ἡμῶν καὶ τῆς Κοινῆς Γνώμης τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματον θέλει νὰ ρίψῃ ὑπονοίας περιπτέρω κατὰ τῆς ἀσκήσεως τῆς ἀρχῆς, ἐκ μέρους ἑνὸς τέως συναδέλφου, ἔχει ὅλον τὸ δικαίωμα νὰ τὸ κάμῃ. Καὶ τοῦ δηλώνω ὅτι ἂν κατὰ τὸν κανονισμὸν ἀπαιτοῦνται πρὸς τοῦτο, πόσοι;

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἴκοσιν.

§74Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχει νομίζω εἴκοσι. Ἀλλ’ ἐὰν τυχὸν 2–3 εἶναι ἄρρωστοι, ἢ ἠμπορεῖ 2 ἢ 3 νὰ μὴ θέλουν δηλῶ ὅτι δὲν ἔχει παρὰ νὰ διατυπώσῃ τὴν κατηγορίαν, διὰ τὴν προσυπογραφὴν τῆς ὁποίας ἐγὼ θὰ τοῦ δανείσω, ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀναγκαιοῦντα ἀριθμὸν συναδέλφων νὰ προσυπογράψῃ, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ κινήσῃ αὐτὴν τὴν διαδικασίαν. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖται εἰς τοῦτο. Μοῦ λέγει ὅτι νοθεύομεν τὸ πολίτευμα. Καὶ μοῦ εὑρίσκει ἕναν ἄλλον τρόπον ὁ ὁποῖος δὲν ἀποτελεῖ νοθείαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος ἀλλὰ ἀκριβῆ ἐφαρμογὴν αὐτοῦ. Καὶ λέγει: ἡμεῖς ἐδῶ ἡ ἀντιπολίτευσις, νομίζομεν ὅτι ὁ κ. Καραπαναγιώτης δὲν ἐγένετο ἁπλῶς ἔνοχος αὐτῆς τῆς ἐλλείψεως εὐθιξίας τέλος πάντων.....

§75Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως εἶπον ὅτι ἐδῶ κατηγορήθησαν ὡρισμέναι πράξεις, αἱ ὁποῖαι καὶ εἰς σᾶς ἐγέννησαν ἀμφιβολίαν. Διότι καὶ μετὰ τὰς ἐξηγήσεις παρέμεινε πάντοτε τὸ στάδιον τῆς ἀμφιβολίας. Ἐγένετο μία δίκη εἰς τὴν ὁποίαν ἐφαίνετο ἀναμεμιγμένος ἕνας ἀδελφὸς τοῦ τέως συνεργάτου σας. Ἐγράφησαν διάφορα. Δὲν αἰσθάνεσθε σεῖς καθῆκον, ὑποχρέωσιν, ἵνα χάριν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ χάριν τοῦ συναδέλφου σας καὶ χάριν τῆς Κοινῆς Γνώμης, διασαφηνίσετε τὰ πράγματα, παρὰ θέλετε ἕνα ἄτομον νὰ διεξαγάγῃ δίκην διὰ τὸ ἄτομόν του, καὶ νομίζετε ὅτι αὐτὸ καλύπτει τὴν πολιτικὴν εὐθιξίαν;

§76Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος μὲ ἐρωτᾶ, «δὲν ἔχετε ἀρκετὴν εὐθιξίαν, ἀφοῦ ἅπαξ ἀνεκινήθη αὐτὸ τὸ ζήτημα, νὰ ἔλθετε σεῖς ὡς διάδικος, ἀντὶ νὰ ἀφίνετε τὸν συνάδελφόν σας νὰ ὑπερασπίσῃ ἑαυτόν» Καὶ νομίζετε καὶ πάλιν ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἀληθῆ καὶ Κοινοβουλευτικὴν ἐφαρμογὴν τοῦ πολιτεύματος; Μοῦ λέγει δηλαδή, ὅτι δὲν μᾶς ἀρκεῖ ὅτι ἡ ὑπόθεσις πηγαίνει εἰς τὰ δικαστήρια, δὲν μᾶς ἀρκεῖ ὅτι σεῖς περιμένετε ἀπὸ τὰ δικαστήρια νὰ σᾶς εἴπουν τὴν ἀλήθειαν —τὴν ὁποίαν ἐγὼ πιστεύω, καὶ θὰ ἀποκαλυφθῶ μόνον ἐνώπιον ἀντιθέτου ἀποφάσεως τῶν δικαστηρίων, καὶ βεβαίως ὅλοι περιμένομεν ἀπὸ δικαστήρια διὰ νὰ θεωρήσωμεν τὸ ζήτημα τερματισμένον.—Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος δὲν ἀρκεῖται εἰς αὐτὰ ἀλλὰ λέγει: Διὰ νὰ εἴμεθα ἐντὸς τῆς ὀρθῆς ἐφαρμογῆς πολιτεύματος, διὰ νὰ τηροῦμεν τὴν διάκρισιν τῶν ἐξουσιῶν διὰ τὴν ὁποίαν ἐκόπτετο πρὸ ὀλίγων στιγμῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, σᾶς συνιστῶ νὰ μὴν ἀρκεσθῆτε εἰς τὴν δίκην ποὺ ἀρχίζει, ἀλλὰ νὰ συνεχίσετε ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἄλλην δίκην ἐναντίον τοῦ κ. Καραπαναγιώτου, διὰ νὰ συμβαδίζουν καὶ αἱ δύο καὶ νὰ παρεμποδίζῃ ἡ πολιτικὴ δίκη τὴν δίκην τὴν ποινικήν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ διεξαχθῇ. Αὐτὸ κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἶναι νόθευσις τοῦ πολιτεύματος, τὸ νὰ ἀξιῆτε ἀπὸ ἐμένα νὰ ἐγκαταστήσετε εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἀνάκρισιν, διὰ πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν μοῦ διευκρινίζετε. Σᾶς λέγω ὅτι, ἐὰν ἔστω καὶ ἁπλῶς ὑποπτεύεσθε ὅτι ἕνας συνάδελφός μου, εἴτε ὁ ἀποχωρήσας, εἴτε καὶ οἱοσδήποτε ἐκ τῶν παρακαθημένων ἐδῶ, εἴτε ἐγώ, ἐγίναμεν ἔνοχοι παρανομίας τινος ἡ ὁποία δύναται νὰ κινήσῃ τὸν νόμον περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, σᾶς ζητῶ νὰ διατυπώσετε τὴν κατηγορίαν, καὶ σᾶς δηλώνω ὅτι θὰ σᾶς δώσω τὸν ἀναγκαῖον ἀριθμὸν βουλευτῶν, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ἡ καταγγελία σας, ὡς ἀπαράδεκτος. Ἀλλὰ πέραν τούτου δὲν δύνασθε νὰ μοῦ ζητήσετε τίποτε χωρὶς ν’ ἀνατρέπετε τὴν ἔννοιαν τοῦ πολιτεύματος, καὶ χωρὶς νὰ θέλετε νὰ συγχίζετε τὰς ἐξουσίας, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ εἶναι διακεκριμέναι. Ἡ ὑπόθεσις τοῦ κ. Καραπαναγιώτη εἶναι ὑπόθεσις δυσφημήσεως. Ἡ δικαιοσύνη θὰ μᾶς εἴπῃ τί τρέχει ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ Βουλὴ ἐδῶ δὲν ἔχει καθῆκον νὰ ἀσχοληθῇ, ἐκτὸς ἐὰν κινήσετε σεῖς, ὅπως ἔχετε δικαιώματα νὰ κινήσετε τὴν λειτουργίαν τὴν ἐλεγκτικὴν τῆς Βουλῆς.

§77Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ εἴπω δύο λέξεις μόνον εἰς τὰ τελευταίως λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ὀφείλονται ἢ εἰς παρεξήγησιν τῶν ὅσα εἶπα, ἢ κατ’ ἐμέ, οὐχὶ εἰς ὀρθὴν ἀντίληψιν τῶν ἀρχῶν αἱ ὁποῖαι διέπουν τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Ἐγὼ σαφῶς καὶ καθαρῶς εἶπα, ὅτι ἡ δίκη ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου θὰ κρίνῃ μίαν ἀτομικὴν ὑπόθεσιν, ἐδῶ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ παρουσιάζεται ὑπὸ πολιτικὴν μορφήν. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀφορμήν, δὲν ἔχω ἐξετάσει κἄν τὴν ὑπόθεσι. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μόνον τὰς διαμειφθείσας ἐπιστολάς, δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀφορμήν, νὰ ὑποστηρίξω ἐγὼ κατηγορίαν κατὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ. Λοιπὸν δὲν ἔχω καὶ τὰ δεδομένα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα χρειάζονται ἵνα ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ ὑποστηρίξω ἐνώπιον τοῦ σώματος μίαν προσωπικὴν κατηγορίαν κατὰ ἑνὸς μέλους αὐτῆς. Ἀλλὰ καὶ ἂν εἶχον αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, ἐγὼ δὲν θὰ ἠδυνάμην, ἀφοῦ ὁ λαὸς μοῦ ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχω μόνον, καὶ νὰ μὴ κατηγορῶ διότι δὲν μοῦ ἔδωσε τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν βουλευτῶν, ἵνα ἐνεργήσω ὅλας τὰς κοινοβουλευτικὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἔργου μου τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν θὰ ἠδυνάμην ποτὲ νὰ δεχθῶ ἀπὸ σᾶς εἰκονικοὺς συμπράκτορας, διὰ τὴν ἐνέργειαν μιᾶς ἀνακριτικῆς πράξεως, διότι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ὑπογράψουν τὴν κατηγορίαν, δὲν ξεύρω ἄν θὰ εὑρεθοῦν τοιοῦτοι νὰ ἀπαρνηθῶσι τὴν συνείδησίν των, καὶ νὰ ὑπογράψουν ἀσυνειδήτως κατηγορίαν τὴν ὁποίαν αὐτοὶ φαντάζομαι δὲν θὰ πιστεύουν. Ἀλλ’ ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψει ἀκόμη τί διατάσσει τὸ σύνταγμα ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐξελεγκτικὰς ἐπιτροπάς. Τὸ παλαιότερον σύνταγμα μάλιστα εἰς τὸν διορισμὸν τῶν ἐξελεγκτικῶν ἐπιτροπῶν ἀπέδιδεν ἔννοιαν μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅταν συνιστᾶτο ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ ἦτο μία ἔκφρασις μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον ὅμως δὲν ἔχει τοιαύτην ἔννοιαν ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία συνιστᾶται κατὰ τὸ σήμερον ἰσχῦον σύνταγμα. Εἶναι ἁπλῶς ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων, καὶ πολλάκις δύναται καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως νὰ προκύψῃ. Ἔχω δὲ ὑπ’ ὄψει τελευταίως εἰς τὸ ζήτημα τῆς Κωπαΐδος ὅτι συνεστήθη ἐπιτροπὴ κατὰ πρότασιν Κυβερνητικοῦ βουλευτοῦ καὶ τὴν ὁποίαν ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις. Τοῦτο ἐζήτησα ἐγὼ, ἐφ’ ὅσον εἶδον ὅτι ἐγεννήθη ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιγε τὴν πολιτικὴν καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον δὲν ἀνταποκρίνονται καθόλου, οὔτε πρὸς τὰ πράγματα, οὔτε πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ συντάγματος.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις τῶν ἐπερωτήσεων ἀναβάλλεται διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§79Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, θὰ ἤθελα νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῆς περαιτέρω νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου πίνακα ὁ ὁποῖος σήμερον μοῦ ἐστάλη, ὅτι τὰ νομοσχέδια ἀκόμη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν εἶναι 50 καὶ πλέον τὰ ὁποῖα πρὸ καιροῦ συνεζητήθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ καθημερινῶς βλέπομεν νομοσχέδια διανεμόμενα, καὶ ὁ ὄγκος αὐτῶν εἶναι ἀρκετὰ μεγάλος δυσανάλογος πρὸς τὸ χρονικὸν διάστημα τὸ ὁποῖον ὑποθέτω ὅτι θὰ συνεχίσῃ τὰς ἐργασίας της ἡ Βουλή. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θὰ συνεχισθοῦν μέχρι τῆς 20 Ἰουνίου.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐλπίζομεν.

§81Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶδον τὴν δήλωσιν αὐτὴν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω πληρέστερον κατὰ πόσον ἀνταποκρίνονται εἰς τὰ πράγματα. Ἀλλὰ τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐκκρεμῆ, ὑποθέτω θὰ ὑπερβαίνωσιν τὰ 100, ἐὰν δὲ ἐξακολουθήσῃ ἡ προπαρασκευὴ τόσον γοργῶς νὰ ἐργάζεται, δὲν ἠξεύρω πόσα θὰ φθάσωμεν μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης. Ἔχω νὰ σημειώσω ἀκόμη ὅτι μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν ὑπάρχουν τοιαῦτα σπουδαιοτάτης φύσεως, καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην καὶ μακρᾶς καὶ ἀνέτου συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ, ὡς τὸ νομοσχέδιον περὶ τύπου—τὸ ὁποῖον καὶ ἐξωδίκως ἤδη συζητεῖται—τὸ νομοσχέδιον περὶ μεσαζόντων, ὁ ὀργανισμὸς περὶ σταφίδος, ὁ ὀργανισμὸς τοῦ καπνοῦ, ὁ ὀργανισμὸς τῆς ἀεροπορίας καὶ ποικίλλα ἄλλα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὁμολογουμένως δὲν προλαμβάνομεν οὔτε καὶ νὰ τὰ ἀναγνώσωμεν. Ἐκτὸς ἄλλων ἔχει ὑπ’ ὄψιν της ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις εἶναι μικρὰ κατ’ ἀριθμὸν καὶ πρέπει νὰ καταβάλῃ τοιαύτην ἐργασίαν, ὥστε νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ σύνολον τοιούτων κυρίων καθηκόντων της καὶ τόσων βοηθητικῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας ἔχει. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ γίνεται εὐσυνείδητος ἐργασία καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι πράγματι κάμνομεν νομοθετικὴν κοινοβουλευτικὴν ἐργασίαν, ἂν ἐξακολουθήσῃ νὰ εἰσάγεται αὐτὴ ἡ πληθώρα τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ψηφισθῶσιν εἰς ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα. Θὰ ἐνόμιζον δὲ ὅτι θὰ ἐπεβάλλετο ἀκόμη νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν μία ἐξαιρετικὴ περίστασις ὑπὸ τὴν ὁποίαν σήμερον ἕνεκα ἀτυχημάτων διατελεῖ ἡ Βουλὴ τριῶν ἐκ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων ἀσθενούντων.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κακὸν σημεῖον διὰ τὴν ἀντιπολίτευσιν.

§83Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι εὐχάριστον εἰς ὑμᾶς.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι δὲν εἶναι καθόλου εὐχάριστον, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι ἔκαμα ἕνα ἀστεϊσμόν.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ δέχομαι, διότι πρόκειται ἐξ αὐτῆς τῆς ἀντιθέτου συνεργασίας τοὐλάχιστον νὰ λυπῆσθε. Λοιπὸν ὅτε αἱ ἐργασίαι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ διεξαχθῶσιν ἀνωμάλως, ἐλπίζω ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Καφαντάρης. Οἱ ἰατροὶ τοῦ ἀπηγόρευσαν δὲν γνωρίζω δὲ τὶ γίνονται καὶ οἱ κ. κ. Ζαβιτζιᾶνος καὶ Παπαναστασίου. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως αὐτῆς τῆς καταστάσεως πρέπει νὰ κανονιστοῦν αἱ ἐργασίαι ὥστε τὰ σπουδαιότερα νομοσχέδια νὰ τύχουν μιᾶς συζητήσεως ἂν ὄχι διεξοδικῆς, τοὐλάχιστον πιὸ οὐσιαστικῆς ἀπὸ ὅ,τι γίνεται σήμερον ἡ συζήτησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ καθορίσῃ ἂν σκέπτεται ὅλον τὸν ὀρμαθὸν τῶν νομοσχεδίων νὰ συζητήσῃ, ἢ ἂν σκέπτεται νὰ συζητήσῃ αὐτὰ τὰ σπουδαῖα νομοθετήματα τὰ ὁποῖα ἔχει καὶ πότε θὰ τὰ συζητήσῃ. Ἔχω νὰ συστήσω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τὰ σπουδαῖα αὐτὰ νομοσχέδια νὰ μὴ τὰ φέρῃ σωρηδὸν τὸ ἓν μετὰ τὸ ἄλλο, διότι τοῦτο εἶναι ἀδύνατον ἂν πραγματικῶς ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ κάμῃ πραγματικὴν ἐργασίαν. Ἂν ἀντίθετον τάσιν διαγνώσωμεν παρὰ τῇ Κυβερνήσει τὸ ἔργον ἡμῶν εἶναι εὔκολον: θὰ ἀποχωρήσωμεν, καὶ θὰ εἴπωμεν πρὸς τὸν λαόν, ὅτι εἰς τοιούτου εἴδους ἐργασίας δὲν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν μέρος.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ διευκολύνωμεν κατὰ πάντα τρόπον τὴν συζήτησιν τῶν ὑπολειπομένων νομοσχεδίων, παρατείνοντες τὰς ἐργασίας, ἔστω καὶ μέχρι 20 Ἰουνίου. Εἶμαι δὲ σύμφωνος, ὅπως μέχρι τὰ τέλη τῆς ἑβδομάδος, κανονίσωμεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν σπουδαιοτέρων νομοσχεδίων, ὥστε νὰ ξεύρῃ ἡ ἀντιπολίτευσις. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι αὔριον εἶναι τὸ νομοσχέδιον τῶν μεσαζόντων, καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, τὴν Πέμπτην θὰ ἀρχίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦ Τύπου, καὶ εἶμαι σύμφωνος νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν, μέχρι τῆς Δευτέρας.

§87Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διατὶ δὲν ἀναβάλετε τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Τύπου μέχρι τῆς Δευτέρας, ὁπότε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παραστοῦν καὶ οἱ ἀσθενοῦντες πολιτικοὶ ἀρχηγοί;

§88Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀναβάλω, τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ πράξω εἶναι νὰ μὴ τελειώσῃ ἡ συζήτησις εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἂν δὲν δυνηθοῦν νὰ παραστοῦν καὶ οἱ ἀσθενοῦντες πολιτικοὶ ἀρχηγοί.

§89Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω ὅπως τὸ νομοσχέδιον περὶ Τύπου ἀρχίσῃ τὴν Δευτέραν.

§90Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν μπορῶ νὰ δεχθῶ καμμίαν ἀναβολήν.

§91Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁ κ. Τζαβιτζιᾶνος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ μέρος ἐντὸς τῆς παρούσης ἑβδομάδος εἰς τὴν συζήτησιν.

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, καὶ τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ παραστοῦν καὶ οἱ κ. κ. Καφαντάρης καὶ Ζαβιτζιᾶνος.

§93Α. ΜΑΡΚΟΥ. Πάντως μᾶς ὑπόσχεσθε ὅτι δὲν θὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις εἰς τὴν αʹ ἀνάγνωσιν πρὸ τῆς Δευτέρας.;

§94Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πληρωμῆς ἀμοιβῆς τῇ Ἑταιρείᾳ Ἀνώνυμος Ἀθηναϊκὴ’ πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου». Ὁ κ. Σακαλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§96Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, κύριοι βουλευταί, τέμνεται μία διαφορὰ μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ ἰδιώτου ὑφισταμένη ἀπὸ 12 ἐτῶν διαφορὰ μὴ ἀγώγιμος, καθὼς φαίνεται, ἐκ μέρους τοῦ ἰδιώτου. Ὁ τρόπος οὗτος τοῦ τερματισμοῦ τῶν ὑφισταμένων μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ τῶν ἰδιωτῶν διαφορῶν, ἡ διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ ἐπίλυσις τοιούτων διαφορῶν, ἡ ἀναγνώρισις τουτέστιν ἀπαιτήσεων κατὰ τοῦ δημοσίου μὴ δυναμένων ν’ ἀχθῶσιν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων δὲν εἶναι ὁλωσδιόλου καινοφανὴς βεβαίως, σπάνιον ὅμως. Δὲν μὲ εὑρίσκει κατ’ ἀρχὴν ἀντίθετον ἡ τακτικὴ αὕτη, διότι ἀληθῶς δὲν εἶναι καθόλου ἐποικοδομητικὸν ἀπὸ ἠθικῆς ἀπόψεως, νὰ ἐξαντλῇ τὸ παντοδύναμον Κράτος τὴν δικονομικήν του φαρέτραν κατὰ παντὸς δικαιούχου πολίτου. Ἀρκεῖ νὰ σχηματίζεται πλήρης καὶ σαφὴς συνείδησις περὶ τοῦ εὐλόγου περὶ τοῦ δικαίου μιᾶς ἰδιωτικῆς ἀπαιτήσεως, διὰ νὰ τέμνεται αὕτη ἔστω καὶ διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ. Ἀλλὰ ἤθελα νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τοῦτο: Ἐὰν ἡ ἀρχὴ αὕτη πρόκειται νὰ τίθεται εἰς ἐφαρμογὴν ἐπ’ ὠφελείᾳ ὡρισμένων μόνον πολιτῶν ἢ ὡρισμένων μόνον ἱδρυμάτων καὶ δὴ ὅταν οἱ ἰδιῶται οὗτοι ἢ τὰ ἱδρύματα ταῦτα ἀνήκουν εἰς τὴν τάξιν τῶν ἰσχυρῶν. Καὶ ἂν δὲν πρέπῃ ἡ ἀρχὴ αὕτη κατὰ μείζονα λόγον, ἢ ἐπιεικής, νὰ ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὰς διαφορὰς τὰς ὑφισταμένας μεταξὺ τοῦ δημοσίου θησαυροφυλακίου καὶ τῶν ἀσθενῶν πολιτῶν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐπίκαιρον θεωρῶ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ἀλλὰ καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, μίαν αἴτησιν τριῶν πολιτῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ ἀτύχημα νὰ εἶναι πτωχοὶ βιοτέχναι καὶ ἀπὸ ἐτῶν ἀγωνίζονται νὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ δίκαιόν των ἀπὸ μέρους τοῦ δημοσίου, ἀλλὰ τὸ δημόσιον δὲν τείνει τὸ οὖς εὐήκοον καθ’ ὃν βαθμὸν τείνει τοῦτο πρὸς τὴν Ἀθηναϊκὴν τεχνικὴν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι ἵδρυμα τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Εἶναι τρεῖς βιοτέχναι συμπολῖται μου, Πειραιῶται, οἱ ὁποῖοι πρὸ ὀκτὼ ἐτῶν ἐξετέλεσαν παραγγελίαν τοῦ Κράτους, κατεσκεύασαν 30.000.000 ἐκλογικῶν σφαιριδίων. Εὐθὺς δὲ ὡς ἀνέλαβον τὴν παραγγελίαν ταύτην ἐπῆλθεν ραγδαῖος καὶ μεγάλος ὑψωμὸς τοῦ ξένου συναλλάγματος, καὶ κατὰ συνέπειαν τούτου ἀπότομος καὶ μεγάλη ὑπερτίμησις τῆς ὕλης τῆς κατασκευῆς τῶν σφαιριδίων, δηλαδὴ τοῦ μολύβδου. Ἡ τιμὴ του ὑπερεδιπλασιάσθη κατὰ πιστοποίησιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου τοῦ Κράτους. Οἱ τρεῖς αὐτοὶ βιοτέχναι ἔσπευσαν καὶ παρουσιάσθησαν τότε ἐνώπιον τοῦ Κράτους ἐκπροσωπουμένου εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον διευθυντὴν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τοῦ ἐδήλωσαν ὅτι εἶναι πρόθυμοι νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν παραγγελίαν ἀφήνοντες εἰς ὄφελος τοῦ δημοσίου ταμείου τὴν ἐγγύησίν των ἐκ 10 ἢ 15.000 δραχμῶν διὰ ν’ ἀποφύγουν τὴν ἀναπόφευκτον καταστροφήν. Ἀλλὰ τὸ Κράτος, διὰ τοῦ στόματος τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν ἐκπροσωπούμενον τοὺς διεβεβαίωσεν ὅτι δὲν ἔχουν νὰ πάθουν τίποτε ἐὰν ἐκτελέσουν τὴν παραγγελίαν, ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραγνωρίσῃ δίκαιον ὡς αὐτὸ, καὶ οὕτω ἡ ἐμπορικὴ ἐπιχείρησις μετετράπη πράγματι εἰς ἐντολὴν τοῦ Κράτους. Καὶ ἐξετέλεσαν ταύτην ἐν πλήρει ἐμπιστοσύνῃ οἱ πτωχοὶ βιοτέχναι, ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἀπέθανεν ὁ διευθυντὴς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ μετ’ αὐτῶν διαπραγματευθεὶς τὴν ὑπόθεσιν. Εὐτυχῶς ὅμως σώζονται ἔγγραφοι μαρτυρίαι διαπιστοῦσαι τὸ εὔλογον, τὸ βάσιμον τῆς ἀπαιτήσεως τῶν τριῶν αὐτῶν βιοτεχνῶν. Σώζεται ἡ σχετικὴ ἀλληλογραφία ἡ διαμειφθεῖσα μεταξὺ ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν καὶ ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἀπὸ τὸ 1923. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τηροῦν τὴν ὑπόσχεσίν του παρεσκεύασεν νομοθετικὸν διάταγμα ἐπιτρέπον τὴν ἀναθεώρησιν τῶν τιμῶν ἀντὶ τῶν ὁποίων εἶχεν ἀνατεθῆ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἡ ἐκτέλεσις παραγγελιῶν τινῶν. Ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἰδίκευσεν τὸ ἀντικείμενον διὰ τὸ ὁποῖον ἐζήτει ἐξουσιοδότησιν διὰ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, ἀλλὰ τοῦ ἔδωσεν χαρακτῆρα γενικώτερον, διὰ πᾶσαν προμήθειαν, διὰ πᾶσαν παραγγελίαν τὴν ὁποίαν εἶχεν δώσει. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον τοῦ Κράτους ἠρεύνησε τὴν ὑπόθεσιν καὶ γράφει τὰ ἑξῆς: «Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν...» (ἀναγινώσκει). Βεβαιοῦται δηλαδὴ ἐκ τοῦ ἐγγράφου τούτου, ὅτι ὄντως τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχεν ἀναλάβει ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῶν κατασκευαστῶν τῶν ἐκλογικῶν σφαιριδίων ὅπως τοὺς ἀποζημιώσῃ καὶ συνιστᾷ ὅπως ἀνασυνταχθῇ τὸ διάταγμα, περιοριζόμενον εἰς τὸ εἰδικὸν αὐτὸ ἀντικείμενον. Χαρακτηρίζεται ἠθικὴ ἡ ὑποχρέωσις, διότι οἱ ἁπλοϊκοὶ βιοτέχναι εἶχον τὴν συστολὴν νὰ μὴ ζητήσουν ἔγγραφον τὴν ἐντολὴν τοῦ ὑπουργείου. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο σταματᾷ ἡ ὑπόθεσις, διότι ἐπῆλθεν ἐν τῷ μεταξὺ ὡς εἶπον, ὁ θάνατος τοῦ μακαρίτου Χωματιανοῦ. Ἔκτοτε προσήρχοντο ἐνώπιον τῶν ἁρμοδίων οἱ δικαιοῦχοι ζητοῦντες τὸ δίκαιόν των, ἀλλὰ οὔτε φωνὴ οὔτε ἀκρόασις. Πρὸ δύο ἐτῶν ἀναφέρονται καὶ πάλιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐρευνήσαντος τὴν ὑπόθεσιν ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῶν τριῶν αὐτῶν βιοτεχνῶν καὶ κατήρτισεν σχετικὸν νομοσχέδιον ἀνάλογον πρὸς τὸ ὑπὲρ τῆς Ἀθηναϊκῆς ἑταιρείας καὶ τὸ κατέθεσεν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ἀπῃτεῖτο καὶ ἡ προσυπογραφὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀτυχῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ τέως προάγων τὸ αὐστηρὸν πνεῦμα, δηλαδὴ τὴν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ μέριμνάν του, πέραν παντὸς ἴσως ὁρίου καταπατῶν οὕτω δίκαιον ἀναγνωρισθὲν ὑπὸ ἑτέρου μέλους τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὸ δίκαιον τῶν πτωχῶν, δὲν προσυπέγραψεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Καὶ οὕτω ἐξακολουθεῖ νὰ ἐκκρεμῇ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Οἱ τρεῖς αὐτοὶ ὅμως Πειραιῶται βιοτέχναι, βλέποντες ὅτι ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει—τὸ ἐψήφισεν ἤδη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν—σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληρώσῃ 2.000.000 δραχμῶν δι’ ἓν σχέδιον τοῦ λιμένος Πειραιῶς φιλοτεχνηθὲν εἰς τὰ 1919 καὶ τὸ ὁποῖον ἐπῆγεν εἰς τὸν ἄνεμον ὀχλοῦν τώρα τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ συμπολίτου ἀντιπροσώπου των καὶ λέγον: Ἀφοῦ ἡ Ἀθηναϊκὴ τεχνικὴ ἑταιρεία ἐπέτυχε νὰ τῆς ἀναγνωρίσουν τὸ δίκαιόν της ἡ Κυβέρνησις καὶ Βουλὴ καὶ τῆς δίδονται 2.000.000 δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ τὸ δικό μας τὸ δίκῃο, τὸ περιοριζόμενον εἰς ποσὸν εὐτελέστατον εἰς τὸ δέκατον πέμπτον τοῦ ποσοῦ τῆς Ἀθηναϊκῆς Ἑταιρείας, ἀφοῦ μάλιστα τὸ δίκαιόν μας εἶναι περισσότερον θετικὸν καὶ βεβαιωμένον, διότι ὑπάρχει ἐπίσημος ἀλληλογραφία ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης διαπιστοῦσα τοῦτο; Τάχα ἡ Βουλή—λέγουν οἱ πτωχοὶ βιοτέχναι—θὰ φανῇ σκληρὰ καὶ ἄδικος πρὸς ἡμᾶς τοὺς πτωχοὺς, δικαία δὲ ἐπιεικὴς καὶ φιλόφρων πρὸς μόνον τὸν ἰσχυρότερον ὅστις ἔκαμεν ἕνα σχέδιο ποὺ τὸ ἐστείλατε στὸν ἄνεμον, ἐνῷ ἐμεῖς σᾶς ἐδώκαμε 30 ἑκατ. σφαιρίδια τὰ ὁποῖα τὰ ἔχετε εἰς τὰς δημοσίας ἀποθήκας; Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ εὐλογώτατον αὐτὸ αἴτημα τῶν τριῶν συμπολιτῶν μου θεραπεύεται ἂν θὰ ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ἡ διανεμηθεῖσα εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται ὅπως δι’ ἀποφάσεως τῶν ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν μετὰ γνωμοδότησιν ἐπιτροπῆς, ὑπὸ τῶν ὑπουργῶν τούτων καταρτιζομένης, καταβληθῇ ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου ἡ ἀνήκουσα ἀποζημίωσις διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν 60 ἑκατ. σφαιριδίων, μὴ δυναμένη δὲ νὰ ὑπερβῇ τὰς 15.000 δραχμῶν. Ταύτην τὴν τροπολογίαν θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, δοθέντος ὅτι σύμφωνος εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§97Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ περίπτωσις τὴν ὁποίαν ἐξέθηκεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς βουλευτής, εἶναι ἀξία βεβαίως πάσης προσοχῆς καὶ ἐξετάσεως. Ἀτυχῶς ὅμως ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξετάσῃ τὴν πρότασιν αὐτὴν κατ’ οὐσίαν, διότι ἀνάγεται ἡ περίπτωσις εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς καὶ ἐκ τῆς ἀναφερθείσης ἀλληλογραφίας ἐξάγεται. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ τροπολογία αὕτη νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἐκκρεμὲς νομοσχέδιον, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ εἰσηγήθη ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, συνυπογεγραμμένον βεβαίως καὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διότι συνεπάγεται ἐπιβάρυνσιν τοῦ δημοσίου ταμείου, οὐχὶ δὲ καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο ὁ μόνος ἁρμόδιος καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸν συνάδελφον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸν νὰ εἰσηγηθῇ τὴν περίπτωσιν αὐτήν.

§98Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν ὑποθέτω πῶς εἶναι ἀποκλειστικὸν νόμημα τῶν κ. ὑπουργῶν, τὸ εἰσηγεῖσθαι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πᾶσαν ὑπόθεσιν ἀφορῶσαν τὰ δίκαια τῶν πολιτῶν. Ἀνήκει καὶ εἰς τοὺς βουλευτὰς τὸ μέλημα τοῦτο.

§99Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Οὐδεὶς τὸ ἀμφισβητεῖ αὐτό.

§100Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ἀνὴρ δικανικώτατος, ἀνεῦρε τὸ ἐλάττωμα τῆς ὑπ’ ἐμοῦ ἀναπτυχθείσης τροπολογίας. Τυπικῶς λέγει χωλαίνει. Διότι ἐν τῷ ὑπ’ ὄψει νομοσχεδίῳ, πρόκειται περὶ ὑποθέσεως ἀναγομένης εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐνῷ τὸ περιεχόμενον τῆς τροπολογίας ἀνήκει εἰς τὰ θέματα τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἂς μὴ ἀπατώμεθα. Ἀμφότερα τὰ θέματα ἀνάγονται εἰς τὸ δημόσιον θησαυροφυλάκιον. Ὅ,τι ἀνήκει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν κατ’ ἰδίων ὑπουργείων, εἶναι ἡ ἔρευνα τῆς ἀκριβείας τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ κατὰ τοῦτο ἡ τροπολογία δὲν χωλαίνει. Ἀναφέρεται εἰς αὐτὴν ἀκριβῶς, ὅτι ἡ περίπτωσις αὐτὴ θὰ ἐρευνηθῇ ὑπὸ ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν θὰ καταρτίσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ μάλιστα ἐκ συμφώνου μετὰ τοῦ συναδέλφου του, τοῦ θησαυροφυλακίου. Ὑπάρχει ἑπομένως μεγαλειτέρα ἐγγύησις, ἢ ὅσην ἔχει τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἀθηναϊκῆς ἑταιρείας, τὸ μὴ προνοῶν περὶ οὐδεμιᾶς ἐρεύνης. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, οὕτω περιφρουρεῖται ὁ δημόσιος θησαυρός, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴν χαρακτηρίσω σκληρότερον τὴν πρᾶξιν παρὰ πολὺ σκληράν, νὰ κλείεται ἡ θύρα τῆς ἐρεύνης τοῦ δικαίου εἰς τρεῖς πτωχοὺς πολίτας, καὶ νὰ ἀνοίγεται διάπλατα πρὸ τῆς ἀπαιτήσεως ἰσχυροῦ ἱδρύματος, διὰ ποσὸν δὲ δεκαπενταπλασίως μικρότερον ἐκείνου εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται ἡ ἀπαίτησις τοῦ ἰσχυροῦ ἀπαιτητοῦ. Ἐν ἀναμονῇ τῆς τελεικῆς κρίσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ἀφοῦ ἀπουσιάζει ἀτυχῶς καὶ ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, κατέρχομαι τοῦ βήματος.

§101Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ κρίσις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, διότι στερεῖται καὶ θὰ στερῆται πολλῶν στοιχείων διὰ ν’ ἀποφανθῇ. Νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μία λύσις, ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ Πειραιῶς, νὰ θεωρηθῇ ὡς πρότασις νόμου καὶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐκεῖ, καλούμενος ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των, καὶ θὰ υἱοθετήσουν ἢ ὄχι τὴν πρότασιν.

§102Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Κατ’ ἀνάγκην αὐτὸ θὰ γίνῃ, διότι μόνον αὐτὸ ὑπολείπεται.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ὅρων τῆς γενομένης τῇ ἑταιρείᾳ Λίμνης Κωπαΐδος ὑδροηλεκτρικῆς παραχωρήσεως διὰ τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως, τῆς στηριζομένης εἰς τὸν νόμον 3242 περὶ διαιτητικῆς λύσεως τῶν μεταξὺ Δημοσίου καὶ ἀνωνύμου ἑταιρείας τῆς Λίμνης Κωπαΐδος σημερινῶν διαφορῶν». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§104Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπιθυμῶ νὰ κάμω μερικὰς δηλώσεις πρὸς τὴν Βουλήν, αἱ ὁποῖαι καθορίζουν τὰς κυριωτέρας τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτευχθοῦν εἰς τὸ περιεχόμενον τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως, διὰ τὸ ὁποῖον ἐξουσιοδοτεῖται ἀκριβῶς ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Αἱ κυριώτεραι τροποποιήσεις, ἀφορῶσιν κυρίως τὴν κατάργησιν τοῦ ὅρου, τὸν ὁποῖον τάσσει ἡ διαιτητικὴ ἀπόφασις, διὰ τὴν ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου ἐγγύησιν ἐλαχίστου τόκου καὶ δὴ τόκου 10% ὑπὲρ τῶν κεφαλαίων τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιήσῃ ἡ ἀνώνυμος ἑταιρεία διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων Κωπαΐδος, θὰ καταργηθῇ δὲ ἡ διάταξις ἡ ὑποχρεώνουσα τὸ δημόσιον ἀντιστοίχως. Καταργῶμεν καὶ τό δικαίωμα τοῦ δημοσίου ὅπως συμμετέχῃ εἰς τὰ κέρδη τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης, συμμετοχὴ ἡ ὁποία βεβαίως ὅπως γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον καταλήγει νὰ εἶναι θεωρητική. Δευτέρα τροποποίησις εἶναι ἐκείνη, διὰ τῆς ὁποίας ἡ ἑταιρεία θὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν ἐκ τῆς παροχῆς τοῦ ὕδατος τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὰς ὑδροηλεκτρικὰς ἐγκαταστάσεις, νὰ χορηγήσῃ ὅταν ζητήσῃ τὸ δημόσιον ποσότητα 500 λιτρῶν κατὰ δευτερόλεπτον, ἤτοι 43.200 κυβικὰ μέτρα κατὰ 24 ὥρας, διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ἀποκλειστικῶς, ἐὰν ἐν τῷ μέλλοντι τὰ σήμερον ἐκτελεσθέντα ἔργα ἀποδῶσιν ἀνεπαρκῆ διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν δύο τούτων πόλεων. Θὰ ὁρισθῇ δὲ διὰ τῶν σχετικῶν τροπολογιῶν, ὅτι διὰ τὴν ὑδροληψίαν αὐτὴν ἐλαττώνουσαν τὴν παροχὴν τοῦ ὕδατος, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὰς ὑδροηλεκτρικὰς ἐγκαταστάσεις, δὲν θὰ δοθῇ οὐδεμία εἰδικὴ ἀποζημίωσις εἰς τὴν ἑταιρίαν, ἐὰν ὅμως διὰ τῆς τοιαύτης ὑδροληψίας θιγῶσιν τὰ ἀσκούμενα σήμερον δικαιώματα ὑδρεύσεως, τότε διὰ τὴν ἐκ τούτων ἀποζημίωσιν δὲν θὰ εἶναι ὑπεύθυνος ἡ ἑταιρεία, ἀλλὰ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἀναλαμβάνει τὸ ὕδωρ τοῦτο... Καὶ τελευταία τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐπίσης ἀποδέχεται ἡ ἑταιρεία, εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὴν διάθεσιν ποσοῦ 1200 κιλοβάτων ἐκ τῆς παραχθησομένης ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς περιοχῆς εἰς ἀκτῖνα 30 χιλιομέτρων ἀπὸ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων μετὰ μιᾶς ἐξαιρέσεως, ὅτι διὰ τὴν πόλιν τῆς Λεβαδείας θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ, ἐὰν τυχὸν ἡ πόλις Λεβάδεια εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν μεγαλειτέραν τῶν 30 χιλιομέτρων. Αὐτὰς τὰς δηλώσεις ἐπιθύμουν νὰ κάμω εἰς τὴν Βουλὴν, ἵνα γνωρίζῃ ἐκ τῶν προτέρων τὰς βάσεις τῆς τροποποιήσεως.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος.

§106Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἀναμφιβόλως μετὰ τὰς δηλώσεις τὰς γενομένας ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἡ μεγάλη ἀνησυχία ἡ ὁποία ἐγεννήθη εἰς τὰς ψυχὰς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὰ πράγματα κατὰ τὸ μεγαλείτερον μέρος, ἔπαυσεν ὑπάρχουσα. Ἔπαυσεν δὲ ὑπάρχουσα διότι βλέπουν πλέον ὅτι ὁ παραλογισμὸς ἐκεῖνος, κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν θὰ παρεχώρῃ ἐπὶ 99 ἔτη μίαν τεραστίαν ὑδραυλικὴν πτῶσιν ἵνα ἐκμεταλλευθῇ ταύτην ἡ ἑταιρεία Κωπαΐδος ἢ οἱοσδήποτε διάδοχος αὐτῆς, ἐξέλειπε. Ἡ παραχώρησις αὕτη γενομένη δωρεὰν εἰς τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος, θὰ ὑπεχρέου τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν ἢ ἄλλον ἀνάδοχον, τόκον τῶν μετοχῶν κεφαλαίου, ὅπως εἶναι ἡ σχετικὴ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς, 10%, τῶν δὲ ὁμολογιῶν τόκον ἀνάλογον πρὸς τὸν ὑπάρχοντα εἰς τὰς σχετικὰς ἀγορὰς κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ὁμολογιῶν ἐκείνων, κατὰ τὴν σύναψιν τοῦ σχετικοῦ δανείου. Ἀλλὰ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐκτὸς τοῦ ὅρου τούτου τὸν ὁποῖον ἐθεώρησεν ἀπολύτως ἀπαραίτητον, διετύπωσεν ὅρους τινὰς ἄνευ τῶν ὁποίων θεωρεῖ ὅτι εἶναι προτιμότερον εἰς τὸ Κράτος νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως ταύτης, ὑφιστάμενον ἐν ἀνάγκῃ καὶ τὴν ἀποζημίωσιν ἐκ τῆς τυχὸν ἀποτίσεως τῶν ὑποχρεώσεών του. Ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως ὁ 3ος καὶ ὁ 4ος ὅρος ὁ διατυπούμενος εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς διατυπωθῇ ἀκριβῶς ὡς ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ καθώρισεν. Δηλαδὴ ἡ χρησιμοποίησις τῶν 500 λιτρῶν ὕδατος νὰ γίνῃ ὄχι μόνον διὰ τὴν ὕδρευσιν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλας τυχὸν χρήσεις αἵτινες μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου ἤθελον ἐνδειχθῇ ἐπιβεβλημέναι. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἂν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐπιμείνῃ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἡ ἑταιρεία Κωπαΐδος ἀποδεχθεῖσα ἤδη τὴν παροχὴν τῶν 500 λιτρῶν δὲν θὰ ἔχῃ σοβαρὰς ἀντιρρήσεις, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλὰ, ὅτι διετυπώθη ὡς ἑξῆς ὁ ὅρος τῆς παροχῆς τῶν 500 λιτρῶν. 3 ἢ 4 ἔτη πρὸ τῆς ἀποφάσεως περὶ τοῦ νὰ χρησιμοποιήσητε τὰς 500 λίτρας αὐτὰς, ὀφείλετε νὰ γνωστοποιήσητε εἰς τὴν ἑταιρείαν ὅτι σᾶς χρειάζεται τὸ νερὸ αὐτὸ διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Καὶ ἄν ὑποτεθῇ ὅτι αὔριον τὸ πρωΐ ἡ τὴν ἑπομένην ἡμέραν τῆς συνάψεως τῆς συμβάσεως κοινοποιήσητε εἰς τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος τὴν πρόθεσίν σας ὅπως χρησιμοποιήσητε τὸ ὕδωρ τοῦτο διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἡ ἑταιρεία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐγκαταστήσῃ ἐκεῖ τοιαῦτα μηχανήματα ἱκανὰ νὰ χρησιμοποιῶσι καὶ νὰ δέχωνται τὸ ὕδωρ πλὴν τῶν 500 λιτρῶν, ὥστε νὰ παράγῃ ἀνάλογον ἠλεκτρικὴν δύναμιν. Ἑπομένως ἡ ἑταιρεία Κωπαΐδος, μὴ δυναμένη νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ποσὸν τοῦτο μετὰ τὴν ἡμετέραν δήλωσιν περὶ ἐπιθυμίας χρησιμοποιήσεως αὐτοῦ διὰ τὴν ὕδρευσιν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, δὲν θὰ ἔχῃ κανὲν κέρδος νὰ σᾶς ἀρνηθῇ καὶ οἱανδήποτε ἄλλην χρησιμοποίησιν τοῦ ὕδατος τούτου. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μελέτην τινὰ ἐγκρίτου ὑπαλλήλου τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ὅτι μπορεῖ νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ ὕδωρ τοῦτο διὰ τὴν ἄρδευσιν τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου. Καὶ ἴσως σᾶς παραστήσουν οἱ ἀντιλέγοντες ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑψωθῇ ἐκεῖνο τὸ νερὸ πρὸς ἄρδευσιν. Δὲν πρέπει νὰ λησμονεῖτε οὔτε σεῖς οὔτε αὐτοί, ὅτι παρὰ τὰς λίμνας ταύτας θὰ ὑπάρχῃ μία τεραστία ἠλεκτρικὴ δύναμις μέρος τῆς ὁποίας δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ κάλλιστα εἰς τὴν ἀνύψωσιν τοῦ ὕδατος εἰς τὸ ἀπώτατον σημεῖον ἵνα ἐπιτευχθῇ ἡ ἄρδευσις τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ μία μεγάλη ποσότης ρεύματος τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ὑδροηλεκτρικῆς ἐγκαταστάσεως, δηλαδὴ ἡ παραγωγὴ δυνάμεως καὶ χρησιμοποιήσεως αὐτῆς ἐπὶ ἀμοιβῇ. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι εἰς τὸν ὅρον αὐτὸν δὲν θὰ εὕρετε μεγάλας ἀντιθέσεις. Ἐκεῖνο ὅμως εἰς τὸ ὁποῖον ἐφιστῶ ἐξαιρετικῶς τὴν προσοχήν ὑμῶν, εἶναι ὁ ὅρος 4ος ὁ διατυπωθεὶς ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς. Εἶναι γνωστὸν ἀπὸ συζητήσεις ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἀπὸ ἄλλα στοιχεῖα, ὅτι καὶ ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος καὶ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἐξεδηλώθη διάθεσις μεταβιβάσεως τῶν σημερινῶν δικαιωμάτων τῆς ἑταιρίας Κωπαΐδος ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου. Αἱ διαπραγματεύσεις ὑπῆρξαν μακροχρόνιοι, ἀνεξαρτήτως ἂν δὲν κατέληξαν εἰς κανὲν ἀποτέλεσμα, διεπίστωσαν ὅμως ἀναμφισβητήτως τὴν ὕπαρξιν ἑκατέρωθεν διαθέσεων: τῆς μὲν ἑταιρείας ὅπως ἀπαλλοτριώσῃ τὰ ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου δικαιώματα, τοῦ δὲ Κράτους ὅπως ἀποκτήσῃ αὐτὰ εἴτε ὑπὲρ αὐτοῦ εἴτε ὑπὲρ τῶν περιοίκων. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἑταιρεία Κωπαΐδος θὰ παύσῃ διὰ συμβάσεως ἔχουσα οἱονδήποτε δικαίωμα ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου, θὰ παύσῃ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον της ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ κυρίως ὑπὲρ ἀρδεύσεώς του. Τὸ ἐνδιαφέρον αὐτῆς θὰ μετατεθῇ εἰς τὴν Ἀνθηδόνα, ἐκεῖ ὅπου θὰ ἔχῃ ἀνάγκην μείζονος ποσότητος ὕδατος ἵνα παραγάγῃ περισσοτέραν ἠλεκτρικὴν δύναμιν καὶ ἐκμεταλλεύεται αὐτήν. Αἱ σήμερον ὑπάρχουσαι νομικαὶ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας γίνεται ἡ χρῆσις τῶν εἰσρεόντων εἰς τὴν Κωπαΐδα ὑδάτων, εἶναι αἱ ἑξῆς: Ἐκ τῆς συμβάσεως ἡ ἑταιρεία Κωπαΐδος ἔχει δικαιώματα χρήσεως πλήρους τῶν ὑδάτων τούτων. Δύναται λοιπὸν μετὰ τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως ταύτης καὶ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἑκατέρωθεν ὑφισταμένης ἐπιθυμίας τῆς ἀποκτήσεως δικαιωμάτων ἐκ μέρους μέρους τοῦ Κράτους καὶ τῶν περιοίκων ἐπὶ τῆς Κωπαΐδος, δύναται νὰ γεννηθῇ ζήτημα ἂν ἡ ἑταιρεία θὰ ἔχῃ συμφέρον νὰ διατίθεται τὸ ὕδωρ εἰς ἄρδευσιν τῆς Κωπαΐδος καθ’ ὃν τρόπον ἀρδεύεται σήμερον ὅτε παρ’ αὐτῆς κατέχεται. Τουναντίον, νομίζω θὰ καταβληθῇ φροντὶς ὅπως τὸ ὕδωρ μὴ καταναλίσκεται ἐν τῇ ἀρδεύσει, ἀλλὰ μεταφερθῇ εἰς Ἀνθηδόνα καὶ χρησιμοποιηθῇ εἰς τὴν παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς δυνάμεως. Δι’ αὐτὸ δὲν δύναται σήμερον ὑπὸ τοὺς κρατοῦντας ὅρους ν’ ἀρνηθῇ οὔτε αὐτὴ οὔτε κανεὶς καλῆς πίστεως ἄνθρωπος ὅτι τὸ ἐν τῇ συμβάσει ἀναφερόμενον δικαίωμα χρήσεως τῶν εἰς τὴν Κωπαΐδα εἰσρεόντων ὑδάτων ἐξαντλεῖται καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀρδεύσεως τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου. Διὰ νὰ μὴ γεννηθῇ λοιπὸν μεθαύριον ζήτημα περὶ τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἐν τῇ συμβάσει, ὅτι πρὸ πάσης ἄλλης χρήσεως τῶν ὑδάτων, θὰ ἀρδεύεται διὰ τούτων τὸ Κωπαϊδικὸν πεδίον ἀνεξαρτήτως τῶν τυχὸν ὑπαρχόντων ἐν τῷ μέλλοντι ἢ γενικευθησομένων ἐν τῷ μέλλοντι, δικαιωμάτων ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου εἴτε τῆς ἑταιρείας εἴτε τρίτου τινός. Ἔτσι θὰ λείψουν τυχὸν ἐν τῷ μέλλοντι διατυπωθησόμεναι ἀξιώσεις ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος ὅπως τὰ ὕδατα μεταφέρωνται αὐτούσια εἰς τὰς λίμνας.

§107Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διατί, ἐν περιπτώσει μεταβολῆς τοῦ πεδίου τῶν τρίτων, νὰ μὴ ἀφήσουν οἱ τρίτοι αὐτοὶ νὰ συνεκχωρήσουν καὶ τὸ δικαίωμα;

§108Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὀφείλω, κύριε Ὑπουργέ, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν διετυπώθη ὡς ἑξῆς ὁ ὅρος τῆς χρήσεως ὑδάτων. Δὲν διετυπώθη ὑπὸ τὸν περιορισμὸν νὰ χρησιμεύσωσι ταῦτα πρὸς ἄρδευσιν τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου. Γι’ αὐτὸ ἠμποροῦν νὰ γεννηθοῦν ζητήματα, καὶ πρέπει ἁπλῶς νά σᾶς συστήσω νὰ ἐξηγηθῇ σαφῶς καὶ προκαταβολικῶς μετὰ τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος, πῶς θὰ ἐννοῇ ἐν τῷ μέλλοντι θὰ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς χρήσεως τῶν ὑδάτων. Διότι ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι συναφὴς ἀπολύτως, ἡ χρῆσις τοῦ ὕδατος εἰς τὴν Κωπαΐδα, ἀπολύτως συναφὴς μὲ τὴν κυριότητα ἢ τὴν ἐπικαρπίαν καὶ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν ἐν γένει τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου. Ἄλλος ὅρος, τὸν ὁποῖον θεωρῶ ἀπαραίτητον, εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος προχθὲς ἀνεπτύχθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐν τῇ μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Κωπαϊδικῆς ἑταιρείας συζητήσει. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἄνωθεν τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου ὑπάρχει ἓν ἄλλο πεδίον, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξέ ποτε εὔφορον, εὐφορώτατον, ὅσον οὐδὲν ἄλλο ἀπολύτως Ἑλληνικὸν πεδίον. Τὸ πεδίον αὐτὸ ἀπό τινων ἐτῶν, κυρίως ἀπὸ 15ετίας καὶ ἐντεῦθεν, κατέστη ἕλος. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν ταξειδεύεται πρὸς τὴν βορείαν Ἑλλάδα θ’ ἀντελήφθητε ὅτι περὶ τὴν Χαιρώνειαν, τὸ τραῖνο μεταβάλλεται εἰς βάρκαν καὶ περνᾷ μέσα ἀπὸ νερὸ ἕνα μέτρον. Ἐκεῖ λοιπὸν πρόκειται ὅπως ὑπάρχῃ κάθε βάσιμος ἐλπὶς—νὰ κατασκευασθοῦν ἔργα πρὸς διευθέτησιν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ, ἐκεῖ ποῦ τὸ εὐφορώτατον αὐτὸ μέρος ἔχει μεταβληθῇ εἰς τέλμα. Ἡ ἑταιρεία «Μπούτ», ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν μελέτην τοῦ ἔργου, ἐπεράτωσεν αὐτὴν, καὶ ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σαββάτου, ὑπέβαλεν ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας τὴν σχετικὴν μελέτην. Ἔχομεν καὶ μίαν προηγουμένην ὑπόσχεσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν νὰ ἐξοικονομήσῃ τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν, διὰ τὴν διαρρύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ Κηφισσοῦ. Ὑποθέτω ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ποῦ εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα, θὰ ἠκούσατε ἐπανειλημμένως διαμαρτυρίας τῶν χωρικῶν ἐκείνων, διὰ τὴν κοίτην τοῦ Κηφισσοῦ. Ἀπὸ 15ετίας τουλάχιστον καὶ ἐντεῦθεν δὲν ὑπῆρξεν ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ Κηφισσὸς νὰ μὴ ἐπέφερε μεγίστην καταστροφήν. Φαίνεται ὅτι ἔφθασεν ἡ ἡμέρα τῆς ἀπολυτρώσεως, ἀλλὰ τὴν ἀπολύτρωσιν ταύτην πρόκειται νὰ ματαιώσῃ ἡ ἀποδειχθεῖσα προχθὲς ἐνώπιον ἡμῶν προσπάθεια τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος νὰ ἀρνηθῇ τὴν ὑποχρέωσίν της ὅπως εἰς τὰ ἔργα της δεχθῇ τὰ ὕδατα τὰ βεβαίως αὐξηθησόμενα ἐκ τῆς διαρρυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ Κηφισσοῦ ποταμοῦ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κάθε προσπάθεια πρὸς μεταβολὴν τοῦ ἕλους ἐκείνου εἰς πεδιάδα, ὅπως ἦτο πρὸ 15 ἐτῶν, θὰ εἶναι ματαία, διότι ἡ κατασκευὴ νέων ἔργων, παραπλησίων πρὸς τὰ ἔργα τῆς ἑταιρείας τῆς Κωπαΐδος ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου, διὰ νὰ διοχετεύωνται τὰ ὕδατα ἐκ τοῦ Κηφισσοῦ, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος. Ἡ δαπάνη, ὅπως καὶ αὐτοὶ δὲν ἀπέκρυψαν, πρόκειται νὰ ἀνέλθῃ εἰς 1 ἑκατομ. λιρῶν. Ἐὰν ἀπεφασίζετο νὰ δαπανηθῇ τοιοῦτον ποσὸν, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἀπὸ τοὺς ἀγροὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὴν πεδιάδα καὶ μέλλουν νὰ ἀποξηρανθοῦν. Ἐὰν ἀπεφάσιζε κανεὶς νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ὠφέλειαν τὴν προσγινομένην ἐκ τῆς ἀποξηράνσεως τοῦ ἕλους ἐκείνου σχετικῶς μὲ τὴν δαπάνην κατασκευῆς νέων ἔργων παραπλησίων πρὸς τὰ ἔργα τῆς ἑταιρείας τῆς Κωπαΐδος, θὰ ἴδῃ, ὅτι ἡ δαπάνη τοῦ ἔργου εἶναι διπλασία καὶ τριπλασία τῆς ἀξίας τῶν ἀγρῶν οἵτινες θὰ ὠφεληθῶσι. Ἕνεκα τούτων λοιπόν, ἐὰν τυχὸν ὑπάρξῃ μέχρι τέλους ἀντίρρησις τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος, νὰ δεχθῇ τὰ ὕδατα καὶ τὴν διαρρύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ Κηφισσοῦ κατὰ τὴν μελέτην τῆς ἑταιρείας «Μπούτ», τότε ἀσφαλῶς τὸ Κράτος, ὀφείλει, ἀπορρίπτον ἀπολύτως τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ὁμολογεῖ ὅτι τοῦ ὑπέβαλεν ἡ διαιτησία καὶ ἀναλαμβάνον τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀποζημιώσεως νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως. Δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀντιδράσῃ ἡ ἑταιρεία εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν τῆς διαρρυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ Κηφισσοῦ, ὁπότε ἡ μεγίστη παροχὴ τοῦ ὕδατος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἐκτεθοῦν εἰς κίνδυνον τὰ ἀποξηραντικὰ ἔργα. Ἐπὶ τούτου τοῦ σημείου κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἡ Κωπαϊδικὴ ἑταιρεία, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ δεχθῇ τὰ ἐκ τῆς διαρρυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ Κηφισσοῦ προερχόμενα ὕδατα ἀφοῦ τὰ ἔργα της εἶναι εἰς σημεῖον κατώτερον τῶν ἔργων τοῦ Κηφισσοῦ. Ἐπὶ τούτου ἐξαιρετικὰ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ληφθῇ σοβαρὰ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν διαπραγματεύσεων, καὶ θὰ θελήσετε μετ’ ἐπιμονῆς νὰ ὑποστηρίξετε μὴ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει τὸν χαρακτηρισμὸν τὸν ὁποῖον διὰ τῆς ἀπαντήσεώς των ἔδωσαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἑταιρείας τῆς Κωπαΐδος, ὅτι διὰ τὴν παραχώρησιν τοῦ ὕδατος, προσπαθοῦμεν νὰ τοὺς ἐπιβάλλωμεν ἕνα ἐκβιασμὸν ἑνὸς ἑκατομμυρίου λιρῶν.

§109Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐννοεῖται, ὅτι πρόκειται περὶ ὅρου συναφοῦς εἰς τὴν ἐργασίαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἐκτελέσῃ;

§110Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Γνωρίζετε, ὅτι πρὶν ἔλθῃ εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται σήμερον, ἡ ὑπόθεσις εἶχε συζητηθῇ ὑπὸ μιᾶς τριμεροῦς ἐπιτροπῆς, ἀποτελουμένης ἀπὸ τὸν κ. Μακκᾶν, τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς ἑταιρείας κλπ. Ἐκεῖ ἐγεννήθη τὸ ζήτημα αὐτό. Δὲν γνωρίζω ἂν τὸ ἔφεραν εἰς συζήτησιν ὁ ἰδικός μας ἀντιπρόσωπος ἢ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἑταιρίας Κωπαΐδος, ἢ καὶ οἱ δύο μαζῆ. Πάντως τὸ ζήτημα τοῦτο συνεζητήθη ἐκεῖ. Πάντως ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, συντάξασα μίαν συγγραφὴν ὑποχρεώσεων, ἕν σχέδιον συγγραφῆς ὑποχρεώσεων, περιέλαβε τὸ μέρος τοῦτο εἰς τὴν συγγραφὴν ταύτην. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἀπήντησεν ἀρνητικῶς ἡ ἑταιρία ὥστε καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ εἶναι ἄσχετο ἐντελῶς μὲ τὴν ὑπόθεσιν ἡ συζήτησις τοῦ ζητήματος τούτου ἀφοῦ ἅπαξ ἐγένοντο ἐπ’ αὐτοῦ διαπραγματεύσεις εἶναι ἀνάγκη νὰ λυθῇ διότι ἡ ἑταιρία πολὺ δικαίως θὰ σᾶς ἀντιτάξῃ εἰς τὸ μέλλον τὴν σημερινὴν ἀπόρριψιν τοῦ ζητήματος ἀποτελοῦσαν ἔμμεσον ἀποδοχὴν τῶν ἀποφάσεών των. Θὰ σᾶς εἴπῃ αὐτὸ καὶ ἑπομένως ἐὰν δὲν ἤρχετο καθόλου τὸ ζήτημα εἰς συζήτησιν δὲν ὑπῆρχε κίνδυνος, σήμερον ὅμως δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ λυθῇ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα, διότι ἦλθεν εἰς συζήτησιν. Ἐν τέλει θὰ σᾶς κάμω καὶ ἄλλην σύστασιν. Μὴ προβῆτε εἰς περαιτέρω διαπραγματεύσεις, πρὶν λάβετε γνῶσιν ποῦ πρόκειται νὰ εἶναι ἡ αὔξησις παροχῆς ὕδατος διὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων Κηφισσοῦ κατὰ τὴν μελέτην Μπούτ, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ αὐξήσῃ κατὰ πολὺ ἡ παροχὴ τοῦ ὕδατος καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ αἱ ἀντιρρήσεις τῆς ἑταιρίας Κωπαΐδος δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ εἶναι μεγάλαι. Πάντως ὅμως ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου μὴ προβαίνετε εἰς καμμίαν διαπραγμάτευσιν διότι ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ζημειώσετε συμφέροντα Κρατικὰ, καὶ ἰδιωτικὰ τῶν δύο ἐπαρχιῶν, Λεβαδίας καὶ Λοκρίδος.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης.

§112Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Διετυπώσαμεν κ. Πρόεδρε, τὴν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως εἰ δυνατὸν ἀναβάλλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου διότι ἡ Βουλὴ δι’ εἰδικῆς ἀποφάσεως συνέστησεν μίαν ἐπιτροπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετέθη ἡ μελέτη τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος καὶ ἡ ὑποβολὴ πρὸς τὴν Βουλὴν τῆς ριζικῆς αὐτοῦ λύσεως ὅπως τοὐλάχιστον θὰ διετυποῦτο ἐκ μέρους αὐτῆς ταύτης τῆς ἐπιτροπῆς. Κατόπιν τῆς ἀναγνώσεως εἰς τὴν ὁποία προέβη ἡ οἰκεία κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ κατόπιν ὄντως τῶν δύο ἀγορεύσεων τοῦ συναδέλφου ἐκ Λειβαδίας κ. Κουτσοπετάλου ἀπεδείχθη ὅτι ἡ παράκλησις αὐτὴ ἦτο ἀρκετὰ βάσιμος. Δὲν φαντάζομαι ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, θὰ διευκόλυνε τὴν Κυβέρνησιν ἀπό τὴν ὁποίαν λείπουσι ὡρισμένα στοιχεῖα, ἄνευ τῆς παροχῆς τῶν ὁποίων εἶναι ἀδύνατον ποτὲ αἱ διαπραγματεύσεις νὰ φθάσουν εἰς κανένα εὐνοϊκὸν ἀποτέλεσμα. Τὴν παράκλησιν ταύτην ἐπαναλαμβάνω καὶ ταύτην τὴν στιγμήν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων Ἀνδρέου καὶ Μαρίας Καλοκαιρινοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου 4139 καὶ ὀργανώσεως τῆς Δ)σεως Ἀνταλλαγῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ταμείου ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας Βόλου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως αὐτονόμου ὀργανώσεως ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν Ἑλληνοθαλασσία Ἕνωσις».

§114Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δέχομαι τὰς τροπολογίας τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐπὶ πλέον δὲ τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 4 καὶ τῆς τροπολογίας περὶ ἀξιωματικῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ. Τὰ ἄρθρα 14 καὶ 15 διαγράφονται.

§115Δ. ΑΦΘΟΝΙΔΗΣ. Μετὰ τὰς τροπολογίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐγκρίνομεν ὅλοι ἀνεξαιρέτως. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει βαρυτάτη φορολογία ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκπληρωθῇ.

§116Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ εἴμουν εὐτυχὴς ἐὰν ἠδυνάμην νὰ δεχθῶ τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ζήτημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶμαι δὲ πρόθυμος νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ τὰς ἀπόψεις σας.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§118Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κατὰ τὴν ψήφισιν τῶν πρακτικῶν ἀπόψε, δὲν εἴμουν παρὼν, καὶ παρετήρησα μετὰ λύπης μου ὅτι ἔχει διατυπωθῇ ἐσφαλμένως ἡ ἀναφορὰ τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη εἰς 2αν ἀνάγνωσιν. Παρακαλῶ νὰ διορθωθοῦν καθὼς συνεννοήθην μὲ τὸν ἁρμόδιον διευθυντὴν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων τῶν δύο Ν. Δ. τῆς 9ης Ἰουλίου 1926 περὶ συστάσεως Ταμείων Ἀλληλοβοηθείας ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν Π. Ν. καὶ τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων καὶ ἐξομοιουμένων, ὡς ταῦτα ἐτροποποιήθησαν διὰ τῶν Ν. Δ. τῆς 1ης Σεπτεμβρίου 1926 καὶ τῆς 12 Ὀκτωβρίου 1926, καθὼς καὶ τῶν ἐκτελεστικῶν τούτων Διαταγμάτων τῆς 17ης Σεπτεμβρίου 1926».

§120Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νὰ τύχουν τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ, κ. ὑπουργὲ καὶ οἱ ἔχοντες 40 ἐτῶν ὑπηρεσίαν καὶ οἱ ἑκουσίως ἀποστρατευθέντες.

§121Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἄν ἀνοίξετε τὴν πόρτα τῶν ἑκουσίως ἐξελθόντων θὰ γίνουν 40. Δὲν πρόκειται ἄλλως τε περὶ χρημάτων τοῦ δημοσίου. Πρόκειται νὰ πάρωμεν ἀπὸ τοὺς ὑπηρετοῦντας οἱ ὁποῖοι καταβάλλουν καὶ τροφοδοτοῦν τὸ ταμεῖον, διὰ νὰ τὰ δώσωμεν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν κατέβαλον τίποτε.

§122Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Εἶναι σκληρὸν νὰ λέγετε, κύριε ὑπουργέ, ὅτι δίδετε εἰς ἐκείνους ποὺ ὑπηρέτησαν 30 χρόνια, καὶ δὲν δίδετε εἰς τοὺς ὑπηρετήσαντας ἐπὶ 40 ἔτη.

§123Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἰς τὰ 1925 τὸν Αὔγουστον μῆνα ἐξεδόθη νομοθετικὸν διάταγμα καὶ προηγουμένως ἄλλο νομοθετικὸν διάταγμα δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀξιωματικοὶ τοῦ Στρατοῦ τῆς θαλάσσης ἠδύναντο νὰ πάρουν ἀπὸ ἕν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον εἶχε συσταθῇ, νὰ πάρουν ἕν ποσόν ἀρκετὰ σεβαστὸν μόλις ἀποστρατευθῶσι. Τὸ διάταγμα αὐτὸ ἐφηρμόσθη τὸν Αὔγουστον τοῦ 1925. Ἦτο διάταγμα δικτατορικόν. Ἡ δικτατορία ἔπεσε τέλος Αὐγούστου, καὶ τότε τὶ ἴδωμεν, κύριοι; Μερικοὶ ἀξιωματικοὶ ἐζήτησαν ν’ ἀποσπασθῶσι ἀμέσως, καὶ ἐπῆραν μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, χωρὶς νὰ καταθέσουν οὔτε λεπτὸν ποσὰ τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς 120–80 χιλ. δραχ. Τὰ ποσὰ αὐτὰ ποῖος τὰ πληρώνει; Ἐκεῖνοι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι παραμένου εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὸ ναυτικὸν, καὶ κάμουν καταθέσεις εἰς τὸ ταμεῖον αὐτό.

§124Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κατὰ τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα, ἠδύναντο οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἀπομακρυνόμενοι τοῦ στρατοῦ καὶ χωρὶς νὰ ἔχουν καταθέσεις νὰ πάρουν;

§125Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως. Ἀκοῦστε καὶ χειρότερον, συνέβη καὶ ἄλλο. Ἐπειδὴ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς δικτατορίας εἶχον φύγει μερικοὶ ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τὸν στρατὸν καὶ τὸ ναυτικὸν ἐζήτησα, τὴν ἀνάκλησιν αὐτῶν εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης καὶ νὰ παραιτηθοῦν κατόπιν ἀμέσως καὶ νὰ πάρουν τὸ ποσὸν τῶν 120 χιλιάδων δραχμῶν. Ἡ τότε Κυβέρνησις ὀρθῶς ἔκαμε δεύτερον νομοθετικὸν διάταγμα, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἔλεγε, ὅτι: ὀφείλετε νὰ ὑπηρετήσητε τοὐλάχιστον 2 χρόνους εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὸ ναυτικὸν διὰ νὰ ἠμπορέσητε νὰ πάρετε τὰ ποσὰ αὐτὰ ἀπὸ τὰ ταμεῖα. Καὶ τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα ἦτο ὀρθότατον, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δὲν θὰ ἠμποροῦσαν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον εὕρη δουλείαν ἔξω νὰ ζητήσουν νὰ ἐπανέλθουν ὀλίγας ἡμέρας εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, καὶ νὰ πάρουν αὐτὰ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἐπαναλαμβάνω πέρνουν ἀπὸ τὴν τσέπην ἐκείνων οἱ ὁποῖοι καταθέτουν εἰς τὰ ταμεῖα. Ἐβγῆκεν καὶ δεύτερον νομοθετικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ὑπέγραψα ἐγὼ ὡς ὑπουργὸς τῆς τότε Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἦτο ὀλίγον σκληρὸν καὶ ἔλεγε, ὅτι πρέπει νὰ μείνουν δύο χρόνια, καὶ ὅταν ἀκουσίως ἀπομακρύνωνται ἀπὸ τὸ στράτευμα. Ἐνῷ, κύριοι, νομίζω εἰς τὸ δεύτερον σημεῖον εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἀναθεωρήσω τὴν ἀπόφασιν τοῦ νομοθετικοῦ ἐκείνου διατάγματος, διότι ἀκουσίως βεβαίως ἔφυγαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἴσως δὲν ἦσαν πολὺ ἄξιοι νὰ μείνουν καὶ εἰς τὸ στράτευμα ἀλλὰ κατόπιν μιᾶς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἔφυγον καὶ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμποροῦσαν νὰ μείνουν πλέον καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης διότι τοὺς ἐπῆρε τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, διότι ἀρρώστησαν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν πλέον νὰ μένουν εἰς τὸν στρατὸν. Ἑπομένως δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἔφυγαν ἐντὸς τῆς διετίας καὶ δὲν ἠμπόρεσαν νὰ συμπληρώσουν τὴν τριετίαν ὀρθότατον εἶναι νὰ δεχθῶμεν μὲν τροπολογίαν καὶ δι’ αὐτοὺς καὶ νὰ εἴπωμεν μάλιστα νὰ πάρουν ὀλιγωτέρας μέν, ἀλλὰ θὰ πάρουν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπῆρα τὴν διάταξιν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τὸ ἄρθρον 8 δίδει εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔφυγαν ἀκουσίως τοῦ στρατεύματος ἐντὸς τῆς διετίας ἀκριβῶς τὰς ἀποζημιώσεις τὰς ὁποίας παίρνουν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς. Βλέπετε ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ προσωπικόν. Ἠκολούθησα μίαν γραμμὴν καὶ δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ φύγω ἀπ’ αὐτήν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διότι ἐκτὸς τῶν διατυπώσεων τοῦ ἄρθρου 8 εἶναι καὶ ἄλλαι διατάξεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν ταμείων καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀναβληθῇ πλέον ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ψηφίσῃ ὅπως ἔχει, χωρὶς νὰ μοῦ ζητήσῃ ἄλλο τίποτε.

§126Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε, ἀλλὰ ἀφοῦ ἐδέχθητε ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν καὶ δὲν ἔχουν συμπληρώσει τὸν χρόνον δικαιοῦνται νὰ λάβουν ἕνα ποσόν, δὲν δέχεσθε τοὐλάχιστον τὴν τροπολογίαν, καὶ οἱ ἔχοντες 40 χρόνια ὑπηρεσίαν νὰ λάβουν τὸ ἥμισυ.

§127Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δέχομαι τὸ ἑξῆς: Ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν 40 χρόνια ὑπηρεσίαν νὰ πάρουν τὸ ἥμισυ τῶν ὅσων πέρυσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὁλόκληρον.

§128Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ μιᾶς ἄλλης διατάξεως θὰ σᾶς παρακαλέσω. Ἐπειδὴ εἴπατε ὅτι ἐφαρμόζεται εἰς τὸ ναυτικὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται εἰς τὴν ξηράν, κατ’ ἐξαίρεσιν ὑπάρχει μία τάξις ἀνθρώπων ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐφηρμόσθη ἕνα μέτρον τὸ ὁποῖον δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τὴν ξηράν. Οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ προερχόμενοι ἐκ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν ἀποστρατευόμενοι δὲν παίρνουν τὸ ἀναλογοῦν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀλλὰ κατινέμεται ἀναλογίᾳ τῶν ἐτῶν ὑπηρεσίας ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν.

§129Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, εἶναι πολλὰ ζητήματα ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ταμείου δημοσίου ἀλλὰ περὶ ταμείου ἰδιωτικοῦ εἰς τὸ ὁποῖον λαμβάνουν μέρος ἀναλόγως τῶν καταβαλλομένων κρατήσεων.

§130Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι εὑρίσκω ὅτι ἔχουν κατ’ ἀρχὴν δίκαιον.

§131Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ συζητήσω τὴν πρότασιν μετὰ τῆς διευθύνσεως τοῦ ταμείου, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον τὰ δεχθῶ τροπολογίαν, διότι καὶ ἡ ἄλλη τροπολογία ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτή, ἐγένετο κατόπιν τῆς ἐπιμονῆς. Διότι τὸ ταμεῖον τοῦ ναυτικοῦ τὴν ἀπέρριψε καὶ ἐπανῆλθε πάλιν πρὸς συζήτησιν καὶ τότε ἐγένετο δεκτή.

§132Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ γνωρίζω τὸ ζήτημα σᾶς ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, καὶ σᾶς κάμνω τὴν παρατήρησιν ὅτι ὑπάρχει μία ἀνισότης τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προσέξητε νὰ ἄρητε.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζάκος.

§134Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, νὰ μὴ χορηγηθῇ τὸ ἐπίδομα εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν ἀξιωματικοὶ κατὰ τὴν σύστασιν τοῦ ταμείου καὶ ἐξηκολούθησαν ἑκάστοτε νὰ καταβάλλουν βοηθήματα, εἶναι περισσότερον ἀπὸ σκληρόν εἶναι ἀπάνθρωπον. Διότι σήμερον ἀρνεῖται, ἐνῶ πρὸ ὀλίγου ὁ κ. ὑπουργὸς ἐδέχθη τροπολογίαν, ὅστις νὰ δοθῇ βοήθημα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι οὐδὲ κἂν κατέβαλον, καὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἡ ἀδικία ἀκόμη μεγαλειτέρα, ὅταν ἀρνεῖται εἰς ἀξιωματικοὺς ὄντως τοιούτους κατὰ τὴν σύστασιν τοῦ ταμείου, οἱ ὁποῖοι σήμερον δὲν λαμβάνουσιν ὀπίσω ἐκεῖνο τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον ἔδωσαν. Ἡ πρότασις τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὅτι θὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τῆς διοικούσης ἐπιτροπῆς καὶ θὰ φέρῃ πρότασιν νόμου.......

§135Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν εἶπα αὐτό.

§136Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐκ τῶν προτέρων εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς θὰ εἶναι κατά τῆς τροπολογίας αὐτῆς, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ μονίμους ἀξιωματικούς, ἔχει συμφέρον νὰ ἔχῃ εὐάρεστον τὸ ταμεῖον, πρὸς ἴδιον ὄφελος. Εἰς τὸ ταμεῖον αὐτὸ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ προελθόντες ἐκ τῶν τάξεων τοῦ ναυτικοῦ, εἶναι 3356, καὶ οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον ἔχουν προσφέρει κρατήσεις περὶ τὰ 3 ἑκατομμύρια. Ἐξ αὐτῶν εἶχον δοθῆ εἰς αὐτοὺς ὑπὸ μορφὴν ἐπιστροφῆς, ἐκ τοῦ ταμείου ἀλληλοβοηθείας..... Ἑπομένως τὸ ταμεῖον αὐτασφαλείας τῶν ἀξιωματικῶν παρακρατεῖ τὸ χρῆμα τῶν ἀξιωματικῶν. Δὲν εἶναι σωστὸν μία φορὰ ποὺ εὑρέθησαν ἀξιωματικοὶ καὶ ὅταν τὸ ταμεῖον αὐτὸ δὲν ἐλειτούργει καὶ συνεστήθη ὑπ’ αὐτῶν νὰ στερηθοῦν.

§137Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν)......

§138Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Τὸ βοήθημα τὸ ὁποῖον χορηγεῖται εἰς τὸν ὑποπλοίαρχον εἶναι μεγαλύτερον τοῦ βοηθήματος τὸ ὁποῖον λαμβάνει ὁ ἀρχικελευστής. (ἀναγινώσκει).

§139Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διότι ὑπηρέτησαν ὅλα τὰ χρόνια.......

§140Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὁ μὲν ἀρχικελευστὴς λαμβάνει τὸ βοήθημα τοῦ ἀμέσως ἀνωτέρου βαθμοῦ. Ἔτσι ἔγινε μία ἀδικία εἰς βάρος ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ ὀνομασθοῦν ἀξιωματικοὶ διότι κατήντησαν νὰ ἀδικηθοῦν. Διατί, λοιπόν, αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις; Αὐτὴ ἡ ἀνισότης οὐδέποτε πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰ στρατεύματα, διότι θὰ προκαλέσῃ ἀντιπειθαρχικὴν ἀνωμαλίαν, καὶ μίαν ἀνησυχίαν ἢ ἀναστάτωσιν. Ἐπίσης, λοιπόν, καὶ εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς τὴν χωροφυλακὴν ἐπικρατεῖ τὸ ἴδιον μέτρον, δὲν βλέπω τὴν ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι καὶ τὰς κρατήσεις καταβάλουν, καὶ ἀτυχοῦν. Ἀφοῦ λοιπὸν κατέβαλον τὰς κρατήσεις, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ τοὺς εἴπωμεν, ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ ποὺ κατεβάλατε δέ, σᾶς τὰ δίδομεν. Τὴν στιγμὴν μάλιστα κατὰ τὴν ὁποίαν ἐν τῷ ταμείῳ ἔχουν ἀποθεματικὸν περὶ τὰ 40 ἑκατομ. Ὥστε βλέπετε ἔχομεν ἕνα ταμεῖον εὔρωστον, ἕνα ταμεῖον ἰσχυρὸν οἰκονομικῶς. Διότι δύναται νὰ ἐκπληρώσει τὰς ὑποχρεώσεις του, διότι καὶ οἱ αἰτοῦντες δὲν εἶναι πολλοὶ τὸν ἀριθμόν. Ὥστε φανῆται κ. ὑπουργὲ ἐπιεικής, δεχόμενος τροπολογίαν διὰ ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι οὐδαμῶς κατέβαλον κρατήσεις, μὴ ἀρνηθῆτε τὸ αὐτό εἰς αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι νομίμως κατέβαλον ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν τὰς κρατήσεις των.

§141Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐμμένω εἰς τὰς δηλώσεις ποὺ ἔκαμα.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ἀναβαλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιμισθίων τῶν διδασκόντων εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Ν. Δοκίμων καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ Πολυτεχνείου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν Ἀεροπορίας». Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§143Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ δύο ἐτῶν ἱδρύθη τὸ ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας. Μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὑπῆρχον δύο εἴδη ἀεροπορίας, ἡ ναυτικὴ καὶ ἡ τῆς ξηρᾶς. Ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ συμπτύξῃ τὰς δύο ὑπηρεσίας εἰς μίαν. Ἀνέμενον ὅτι ἐκ τῆς συμπτύξεως αὐτῆς ὡς πάντοτε θὰ ἐγένετο κάποτε οἰκονομία, δυστυχῶς, ἀντὶ οἰκονομίας, πολυτέλεια καὶ σπατάλη χαρακτηρίζουν τὸ νομοσχέδιον.

§144Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ποῦ τὴν εὑρίσκετε τὴν πολυτέλειαν;

§145Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Θὰ τὸ εἴπω. Κατὰ τὸ 1925, ὅταν συνεστήθησαν αἱ ἀεροπορικαὶ ὑπηρεσίαι μετετέθησαν ἐκ τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν στρατοῦ καὶ θαλάσσης ἀξιωματικοὶ εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, ὅπως ἀναλάβουν τὴν οἰκονομικὴν διαχείρησιν αὐτῆς. Οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν μετετάχθησαν, ἀνῆκον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν σωμάτων στρατοῦ καὶ ναυτικοῦ, κατόπιν διεγράφησαν τῆς δυνάμεως τῶν σωμάτων αὐτῶν, καὶ ἐνεγράφησαν εἰς τὰ στελέχη καὶ εἰς τὴν δύναμιν τῆς Ἀεροπορίας. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἀνήκουν πλέον εἰς τὴν δύναμιν τῆς ἀεροπορίας, καὶ ἐνεγράφησαν εἰς τὴν ἐπετηρίδα ὡς ἀξιωματικοὶ ἀνήκοντας εἰς τὸ σῶμα τῆς ἀεροπορίας. Οἱ μέχρι τῆς συστάσεως τοῦ ὑπουργείου ἀξιωματικοὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν ἀνήρχοντο εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 25. Μὲ αὐτοὺς τοὺς 25 ἀξιωματικοὺς ἐξετελοῦντο καὶ αἱ δύο ὑπηρεσίαι, καὶ τῆς ξηρᾶς, καὶ τῆς θαλάσσης. Καὶ ἐδῶ κ. ὑπουργὲ εἶναι ἡ πολυτέλεια· τοὺς 25 αὐτοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἀναβιβάσατε εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 50. Ἀντὶ νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν, συμπτυσσομένων τῶν ὑπηρεσιῶν, προσεθέσατε καὶ 25 ἀξιωματικοὺς ἐπὶ πλέον, αὐτὸ εἶναι σπατάλη.

§146Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι τότε ἐγίνετο διὰ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, μόνον ἡ διαχείρησις ἁρμοδιότητος ἀεροπορίας. Ἡ ἐκκαθάρισις, ἡ ἐπιμελητεία, ὁ ἔλεγχος, ἐγίνετο ἀπό τοὺς ἄλλους ἀξιωματικοὺς τοῦ ὑπουργείου Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν. Ἑπομένως αὐτοὶ εἶχον μίαν περιωρισμένην ἐργασίαν νὰ κάνουν.

§147Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ, μὴ ὁμιλεῖτε περὶ ἐπιμελητείας εἰς τὴν ἀεροπορίαν.

§148Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ὁμιλῶ, μάλιστα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνευ ἐπιμελητείας......

§149Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐπιμελητεία χρειάζεται διὰ 600 ἀνθρώπους;

§150Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Πῶς ὁμιλεῖτε περὶ 600, ἔχει 2000 καὶ περισσοτέρους.

§151Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Πόσοι ἀνήκουν εἰς τὴν δύναμιν τῆς ἀεροπορίας κ. ὑπουργέ;

§152Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). 800 ἄνδρες προβλέπονται, ἀλλά...

§153Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ τοὺς ἀναβιβάζω εἰς 1000 κ. ὑπουργέ.

§154Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Θέλετε νὰ πῆτε μὲ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὅτι μόνον οἱ διαχειρισταὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ὑλικοῦ ἀποτελοῦν τὴν Οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου Ἀεροπορίας, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐκκαθάρισις, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐπιμελητεία;

§155Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Καλῶς τὸ ὀργανωμένον σῶμα δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ τόσας πολυτελεῖς θέσεις· ἀρκοῦν ὀλίγοι καὶ καλοὶ ἀξιωματικοί.

§156Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Τὰς εὑρίσκετε πολυτελεῖς;

§157Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὅταν θέτετε συνταγματάρχην ὡς ἀρχηγὸν τῆς ἐπιμελητείας, δηλαδὴ δι’ ἕνα σῶμα 1000 ἀνδρῶν τὸ πολὺ, αὐτὸ εἶναι πολυτέλεια.

§158Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Μὲ συγχωρεῖτε πάρα πολύ· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάσητε τὶ γίνεται εἰς τὰ ἄλλα σώματα νὰ σᾶς δώσουν τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἔχουν τὰ ἄλλα σώματα.

§159Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ, δὲν γνωρίζω τὶ γίνεται παντοῦ ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ὁμιλήσω περί αὐτῶν, διότι πρόκειται περὶ πραγμάτων τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ ἐξέλθουν τῆς αἰθούσης ταύτης, διότι ἀφορῶσι τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας.

§160Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Εἶσθε ἐλεύθερος νὰ τὰ εἰπῆτε.

§161Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Διὰ τὰ ὀλίγα πράγματα τὰ ὁποῖα ἔχομεν, μὲ ἐννοεῖτε διὰ τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξωδεύομεν 140 ἑκατομ.

§162Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἡ ἀεροπορία δὲν ἀποτελεῖ ἄμυναν;

§163Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀποτελεῖ ἄμυναν δὲν λέγω τὸ ἐναντίον ἀλλὰ δὲν ἔχομεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει ἐν καιρῷ πολέμου νὰ μεταχειρισθῶμεν πρὸς ἄμυναν τῆς Χώρας. Καὶ ἔπρεπε νὰ ἀναγράφετε ὀλιγώτερα διὰ τοὺς μισθοὺς, καὶ περισσότερα διὰ τὸ ὑλικόν, πρὸς ἄμυναν τῆς Χώρας.

§164Α. ΖΑΝΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Πῶς εὑρίσκετε τὰς ὑπηρεσίας πολυτελεῖς τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται οἰκονομία ἀξιωματικῶν, ὅπως λέγῃ ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου;

§165Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Τὶ ξεύρει τὸ Γενικὸν Λογιστήριον; Ὄτι τοῦ γράφετε λέγει.

§166Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Μποροῦμεν νὰ παραδεχθῶμεν ἕνα σῶμα χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐπιμελητείαν;

§167Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Σεῖς εἶσθε ἀκριβῶς τῆς ἐπιμελητείας, καὶ σᾶς ἐρωτῶ. Τὶ χρησιμεύει ἡ ἐπιμελητεία; Διὰ τὴν στολὴν καὶ διὰ τὴν νομήν. Καὶ χρειάζεται, συνταγματάρχης καὶ τόσοι ἄλλοι νὰ φροντίζουν διὰ τὴν στολὴν τῶν 600 ἢ 800 ἀνδρῶν; διότι νομῆς δὲν γίνεται χρῆσις. Ὁ ἀποσπασθέντες αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ ἐδήλωσαν ὅτι δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετήσουν εἰς τὰ ἀεροδρόμια, διότι δὲν γνωρίζουν τὴν ὀνοματολογίαν τοῦ τόσου ὑλικοῦ, καὶ παρέμειναν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας ἀντὶ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰ διάφορα ἀεροδρόμια πρὸς ἐκπαίδευσιν.

§168Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω κ. συνάδελφε, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ ἔχῃ τὴν ἀεροπορίαν του.

§169Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι μετετέθησαν ἐκ τοῦ σώματος στρατοῦ καὶ θαλάσσης εἰς τὴν ἀεροπορίαν. Δὲν πρόκειται περὶ δαπάνης.

§170Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε συνάδελφε, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ σᾶς ἀπαντήσω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐπὶ τῶν ὀργανικῶν θέσεων — αἱ ὁποῖαι εἶναι 50–23 ὑπηρετοῦν καὶ 27 ἀπεσπάσθησαν καὶ κατέλαβον τὰς θέσεις τῶν ἄλλων. Ἐκ τῶν 27 δὲ ἀποσπασθέντων δὲν εἴδομεν νὰ διαγραφοῦν ἀπὸ τὴν δύναμιν τοῦ ναυτικοῦ καὶ τῆς ξηρᾶς οἱ 27 ἀλλὰ μόνον οἱ 16, οἱ ἄλλοι τὶ ἐγένοντο;

§171Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν: Ὄταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ ἱδρύσεως τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας ἐπετρέπετο ἡ ὀργάνωσις τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν διὰ διατάγματος. Καὶ μάλιστα τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι δύναται ὁλόκληρος ἡ ὀργάνωσις τῆς ἀεροπορίας νὰ γίνῃ διὰ διαταγμάτων.

§172Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κάκιστα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διοργανωθῇ διὰ διαταγμάτων, ὅπως ἐκάματε διὰ τὴν διοργάνωσιν ἑνὸς Πανεπιστημίου ὁλοκλήρου. Θὰ σᾶς συστήσω μάλιστα ἀπὸ τοῦδε, νὰ μὴ υἱοθετήσητε τὸ σύστημα αὐτό.

§173Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Λέγω ἀκριβῶς, κ. ἀρχηγέ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅτι τότε διὰ τοῦ ἀρχικοῦ ὀργανισμοῦ προεβλέποντο περισσότεραι θέσεις τῶν θέσεων τῶν προβλεπομένων διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Πρόκειται διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ νὰ γίνουν οἰκονομίαι.

§174Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μοῦ δίδετε μίαν πληροφορίαν, πῶς ἐπέρχονται αἱ οἰκονομίαι διὰ τοῦ νομοσχεδίου;

§175Α. ΖΑΝΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Αἱ ὀργανικαὶ αὐταὶ θέσεις προβλέπονται διὰ τοῦ διατάγματος τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐκδοθῆ τότε ὅτε ἱδρύθη τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας.

§176Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λοιπὸν διὰ διαταγμάτων τὰ ὁποῖα ἐκδίδονται δύνασθε νὰ κρύπτετε ὡρισμένας δαπάνας. Διὰ τοῦ σημερινοῦ νόμου γίνονται οἰκονομίαι, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι διορθώνεται ἕνα σφᾶλμα, ὄχι μόνον τοῦ περιεχομένου τοῦ διατάγματος, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀρχῆς τῶν διὰ διαταγμάτων ὀργανώσεως ὑπηρεσιῶν, διότι τὰ ζητήματα αὐτὰ πρέπει νὰ ἔρχωνται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§177Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ἄλλωστε, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ ἐφέραμεν εἰς τὴν Βουλήν.

§178Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἀπεσπάσθησαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας 27 ἀξιωματικοί. Κατὰ νόμον ἔπρεπε, συμφώνως καὶ μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, νὰ διαγραφοῦν ἐκ τῶν σωμάτων ξηρᾶς καὶ ναυτικοῦ ἴσος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν. Δυστυχῶς ὅμως δὲν διαγράφεται ἴσος ἀριθμὸς, ἀλλὰ μένουσιν 9 θέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν γνωρίζω εἰς ποίους θὰ δοθοῦν. Θὰ δοθοῦν εἰς λοχαγούς, ὑπολοχαγούς, ἀνθυπολοχαγούς σημαιοφόρους; Αὐτὸ εἶναι ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ γίνεται· διότι διὰ νόμου πρέπει νὰ ὁρισθῇ ὁ βαθμὸς αὐτῶν τῶν 9 ἀξιωματικῶν, διὰ νὰ διαγραφῇ ἀνάλογος ἀριθμὸς ὡρισμένων βαθμοφόρων ἀπό τε τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ. Καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἀεροπορίας δὲν φροντίσετε, ἤδη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ νὰ συμπληρώσητε τὸ ὑφιστάμενον αὐτὸ κενὸν, ὥστε οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν τὸν πυρῆνα τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ σώματος τῆς Ἀεροπορίας νὰ λάβουν μίαν σειρὰν ἀρχαιότητος συμφώνως τῷ παγίῳ νόμῳ, ἤδη λέγω ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ μετατιθέμενοι ἀπὸ σώματος εἰς σῶμα ἢ ἀπὸ ὅπλου, εἰς ὅπλον, τίθενται εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν ὁμοιοβάθμου των τοῦ νέου σώματος, κανονιζομένης τῆς μεταξύ των ἀρχαιότητος ἐκ τῆς ἀρχαιότητος ἣν εἶχον εἰς τὸ σῶμα εἰς ὃ ἀνῆκον, θὰ συντελέσητε εἰς τὴν διασάλευσιν τῆς πειθαρχίας καὶ εἰς τὸν διχασμὸν τῶν ἀξιωματικῶν.

§179Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Εἶναι νέοι ἀξιωματικοί.

§180Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Δὲν γίνεται μετάταξις.

§181Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι θὰ συμπληρώσουν τὰ δημιουργηθέντα κενὰ ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ, δὲν τίθενται σύμφωνα τῷ νόμῳ εἰς τὸ ἀριστερόν, ἀλλὰ ἐξελέγησαν μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν ἐπετηρίδα εἶναι ἀρχαιότεροι. Ἐπῆραν τὴν ἐπετηρίδα καὶ ἐξήτασαν ποῖοι ἐκ τῶν ὑπηρετούντων λοχαγῶν εἶναι ἀρχαιότεροι καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀπέσπασαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας. Ὥστε τώρα συμφώνως μὲ τόν νέον αὐτὸν νόμον, ἐὰν συμπληρωθοῦν τὰ κενά, εἰς ἀξιωματικὸς ἀνήκων ἀπὸ ἓξ ἐτῶν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καθίσταται νεώτερος τῶν μετὰ 6ετίαν μεταχθησομένων εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Ἀντὶ νὰ ταχθοῦν οἱ μεταχθησόμενοι εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν ἤδη ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας καταλαμβάνουν τὰς θέσεις αὐτῶν καὶ τὰς καταλαμβάνουν κατὰ τρόπον περίεργον, ὁμολογοῦντες, ὡς εἶπον καὶ πρίν, τὴν ἀδυναμίαν των νὰ ὑπηρετήσουν εἰς ὑπηρεσίας ὅπου ὑπάρχει τόσον ὑλικὸν, τοῦ ὁποίου ἀγνοοῦν τὴν ὀνοματολογίαν. Ὁ νόμος αὐτὸς ὁ πάγιος, ὁ ὁποῖος τηρεῖται εἰς τὰ ἄλλα σώματα τῆς Ἀεροπορίας διὰ τὴν ἀρχαιότητα καὶ τοὺς προβιβασμούς, διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας δὲν τηρεῖται. Δὲν γνωρίζω διατὶ ἐφαρμόζονται δύο μέτρα καὶ δύο σταθμὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι πρωτοφανὲς νὰ ὑπάρξουν εἰς τὸ αὐτὸ σῶμα, ἀξιωματικοί, τῶν ὁποίων ἡ ἀρχαιότης νὰ τηρῆται καὶ ἀξιωματικοί, τῶν ὁποίων ἡ ἀρχαιότης νὰ καταπατῆται. Εἶναι πρωτοφανὲς τοῦτο, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἀεροπορίας, τὸ ὁποῖον γίνεται. Ἄλλωστε μὴ λησμονῆτε, ὅτι διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ προσφύγουν εἰς τὴν δικαιοσύνην τῆς πατρίδος των. Καὶ ἂν ἡ δικαιοσύνη τῆς πατρίδος θὰ τοὺς δικαιώσῃ—ἐρωτῶ, κύριε ὑπουργὲ τῆς Ἀεροπορίας — τίνι τρόπῳ θὰ ἀποζημιώσητε ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς; Τοῦτο δέ τὸ ὁποῖον λέγω, τὸ λέγω, διότι ὡς παλαιὸς ἀξιωματικός, γνωρίζω τί θὰ εἰπῇ πάγιος νόμος καὶ γνωρίζω τί θὰ εἰπῇ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον ἀναλόγως τῆς πολιτικῆς σκοπιμότητος καὶ ὄχι μὲ τὸ μέτρον τῆς ἰσότητος πρὸς ὅλους τοὺς Ἕλληνας.

§182Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Ὑπάρχει γνωμοδότησις τοῦ νομικοῦ συμβουλίου.

§183Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Μάλιστα! Βλέπω τί λέγει τὸ νομικὸν συμβούλιον. Τὸ Βʹ. τμῆμα διακοπῶν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ὡς πρὸς μὲν τὸ πρῶτον ἐρώτημα—περὶ οὗ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13363 ἐ.ἐ. ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας—ἔχει τὴν γνώμην (παμψηφεὶ) ὅτι ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ ἀπὸ 1ης Ἰουνίου 1926 Νομ. Διατ. ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη καὶ ἰσχύει μετὰ τὴν τακτικὴν κύρωσίν του, συνέστη ἴδιος κλάδος διαχειριστῶν ἁρμοδιότητος Ἀεροπορίας διὰ κατατάξεως εἰς αὐτὸν τῶν ὑπηρετούντων κατὰ τὸν χρόνον τῆς συστάσεώς του εἰς τὴν διαχειριστικὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἀεροπορίας ἀξιωματικῶν καὶ καθωρίσθη καὶ ἡ σειρὰ τῆς ἀρχαιότητος πάντων τούτων (ἄρθ. 1ον καὶ 2ον ἄνω Διατάγ.) Αἱ εἰς τὸ ἄρθ. 68 τοῦ Π. Δ. τῆς 5ης Μαΐου 1930 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Ἀεροπορίας ὁριζόμεναι θέσεις ἀξιωματικῶν δύνανται νὰ πληρωθῶσι κατὰ πρῶτον λόγον διὰ προαγωγῆς τῶν εἰρημένων ἀξιωματικῶν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι κέκτηνται τὰ προσόντα προαγωγῆς κτλ.

§184Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Δίκαιον διότι οἱ νομικοὶ σύμβουλοι ἀπεφάνθησαν οὑτωσεί. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ὑπέβαλε σχέδιον νόμου.

§185Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὄντως σύμφωνοι μὲ τὴν ἀντίληψίν μου εἶναι καὶ αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν νομικῶν συμβούλων Ἀεροπορίας ὡς ἐπίσης καὶ τοῦ Ἀποστολάκη.

§186Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ μετατασσόμενοι εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, εἰς τὶ ἀρχαιότητα θέλετε νὰ μποῦν;

§187Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον ὀφείλουν, μετατασσόμενοι εἰς ἄλλο σῶμα νὰ τεθοῦν εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν ὁμοιοβάθμων των, κατὰ τὸ ἄρθρον 36 περὶ ἱεραρχίας.

§188Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ νόμος ἔγινε δι’ ἄλλον λόγον. Σᾶς ἐρωτῶ: οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ μετατιθέμενοι ἀπὸ τὸν στρατὸν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν ἐὰν ἦσαν ἀρχαιότεροι ἄλλων συναδέλφων των θὰ μετέβαινον εἰς τὸ ἀριστερόν;

§189Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὄχι. Δὲν ἔχουν ἀνάγκην εἰς τήν Ἀεροπορίαν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ κατωτέρων.

§190Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν 8 ἔτη ὁλόκληρα καὶ τίθενται εἰς τὸ ἀριστερόν ἄλλων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἓν μόνον ἔτος. Πῶς γίνεται αὐτό;

§191Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατ’ ἐμὲ γίνεται κακῶς.

§192Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ νόμος τὸ ὁρίζει αὐτὸ δὲν τὸ λέγω ἐγώ.

§193Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι καταργοῦμεν σήμερον τὸ σῶμα τῆς Ἀεροπορίας καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἀπεσπασμένοι εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, ἐπανέλθουν εἰς τὰ παλαιά των σήματα, ποίαν θέσιν θὰ λάβουν μεταξὺ τῶν παλαιῶν συναδέλφων των;

§194Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ νόμος αὐτὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι πάγιος καὶ τὸν ὁποῖον ἐσεβάσθησαν ὅλοι καὶ αὐτὸς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας διὰ μερικὰ ζητήματα ὅπως τὸ ζήτημα τοῦ νόμου περὶ ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν, καταργεῖται μόνον διὰ τὰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας τῆς Ἀεροπορίας. Τὰ ἀεροπορικὰ στελέχη, κύριοι βουλευταί, ἔπρεπε νὰ συμπληρωθοῦν διὰ κατωτέρων ἀξιωματικῶν, πρῶτον διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὰ σκάνδαλα τῶν προβιβασμῶν καὶ τῆς ἀρχαιότητος, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἀενάως πέτρα σκανδάλου εἰς τὴν συναδελφότητα τῶν ἀξιωματικῶν, δεύτερον δὲ διότι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ κατώτεροι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ προπονοῦνται καὶ θὰ καταστοῦν ἐνήμεροι τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου σὺν τῷ χρόνῳ θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρέχωσι τὴν συμβουλήν των εἰς τὸ ὑπουργεῖον δι’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸν κλάδον των. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ τοὺς παραγκωνίζωμεν καὶ νὰ μετατάσσωμεν τοὺς ἀρχαιοτέρους των, διὰ νὰ καθίστανται οὕτω αὐτοὶ στάσιμοι ἀφ’ οὗ χάνουν τὴν ἀρχαιότητα των. Δὲν γνωρίζω, οὔτε ἐνδιαφέρομαι περὶ τῶν προσώπων, ἀλλ’ ὁμιλῶ χάριν τῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἶναι δίκαιοι διότι τότε μόνον καθίστανται σεβαστοί. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύνολον. Τώρα ἔχω μερικὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐνώπιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω. Πρόκειται περὶ τοῦ ἄρθρου 9 περὶ προμηθείας ἀεροπλάνων. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ. Διότι ὅταν τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον ἀποφαίνεται ὅτι τὸ ἀεροπλάνα ἢ τὰ ἀπαραίτητα ὑλικὰ ἀεροπλάνων δὲν πρέπει νὰ παραληφθῶσιν ἀλλά ν’ ἀπορριφθῶσι, ὅτι πρέπει διαφωνῶν ὁ κ. ὑπουργὸς ὑποβάλῃ τὸ ἐρώτημα εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον τὶ σχέσιν ἔχει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον μὲ τὰ εἰδικὰ τεχνικὰ αὐτὰ ζητήματα; Πῶς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ μαγικῆς ράβδου θὰ ἀποκτήσῃ ἀμέσως τεχνικὰς γνώσεις καὶ ἐπιστημονικὰς τοιαύτας καὶ θὰ ἀποφαίνεται ἐναντίον τῆς γνώμης τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου, τοῦ ἀπαρτιζομένου ἀπὸ εἰδικοὺς ὅτι πρέπει νὰ παραλάβωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον κρίνει ὡς μὴ καλῶς ἔχοντα, ἂν μὴ ὡς ἄχρηστα; Δὲν νομίζω ὀρθὸν αὐτὸ νὰ γίνεται χάριν αὐτοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας ἀλλὰ καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Εἰς τὸ ἄρθρον 11 ἐζητήσαμεν μίαν τροπολογίαν, τὴν ἑξῆς: Νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις δι’ ἧς ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀεροπορίας θὰ εἶναι μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ἀπομαχικοῦ Ταμείου τοῦ Ναυτικοῦ. Ἡ διάταξις αὐτὴ δημιουργεῖ μίαν προνομιοῦχον τάξιν, τὴν τάξιν τῶν ἀεροπόρων.

§195Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Τὴν ἐδέχθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§196Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐμὲ δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τὶ σκέπτεται τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ἐγὼ λέγω, ὅτι τὸ Ναυτικὸν Συμβούλιον, τὸ διευθύνον τὸ ἀπομαχικὸν ταμεῖον σύγκειται ἀπὸ 5 μέλη: ἀπὸ τὸν Ναύαρχον ὡς πρόεδρον ἀπὸ τὸν τεχνικὸν σύμβουλον τοῦ ὑπουργείου, ἀπὸ ἕνα ἀνώτερον ὑπάλληλον τῆς Τραπέζης, καὶ δύο ἀποστράτους ἀξιωματικοὺς ἐκλεγομένους ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Συνεπῶς δὲν ἀντιπροσωπεύεται εἰς τὸ συμβούλιον αὐτὸ κάθε κλάδος, ὥστε ν’ ἀναλογῇ καὶ εἰς τὴν ἀεροπορίαν μία θέσις.

§197Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Δέν πρόκειται περὶ κλάδου.

§198Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κλάδος εἶναι ἄλλως τε κ. ὑπουργὲ εἰς τὸ ἑξῆς οἱ νέοι ἀεροπόροι νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ· ὥστε τὶς ὁ λόγος νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ Ναυτικὸν ἀπομαχικὸν ταμεῖον καὶ εἷς ἀντιπρόσωπος τῆς ἀεροπορίας; Ἄν ἀντιπροσωπευθῶσιν ὅλοι οἱ κλάδοι τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν ὅλαι αἱ τάξεις τῶν ἀποστράτων, οἱ τοῦ λιμενικοῦ σώματος οἱ ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἄλλοι τότε τὶ γίνεται; Πρέπει νὰ ἀποπεμφθῶσιν οἱ νομικοὶ σύμβουλοι καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς τραπέζης ἐκ τῶν θέσεων καὶ νὰ τὰς πάρωσιν οἱ διάφοροι ἀξιωματικοί· δηλαδὴ νὰ καταρτίσωμεν συμβούλιον ἀντιπροσωπεύσεως κλάσεων, ἐνῷ τώρα εἶναι γενικὸν τὸ συμβούλιον. Ἐν ᾗ περιπτώσει πρόκειται περὶ ζητημάτων ἀφορώντων τὴν Ἀεροπορίαν τότε νὰ στείλῃ τὸ ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας ἕνα ἀντιπρόσωπόν του.

§199Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Ἔθεσεν ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ νὰ εἶνε τὸ μέλος ἀναπληρωματικόν.

§200Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Τὰ εἴπομεν αὐτά, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ τώρα δὲν τὰ βλέπομεν.

§201Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Τὰς παρατηρήσεις τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὰς ἐδέχθην ὅλας, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐπρόκειτο νὰ συνεννοηθῶ μετὰ τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου τοῦ Ναυτικοῦ τὸ ὁποῖον κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἐδέχθη ὅτι ἀντὶ νὰ γραφῇ «ἀναπληρωματικὸν μέλος, νὰ γραφῇ τακτικόν». Ἄν θέλετε νὰ τὸ βάλωμεν ἀναπληρωματικὸν μέλος, ἄς τὸ βάλωμεν.

§202Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν μ’ ἐνδιαφέρει. Εἰς τὸ ἄρθρον 31 ἐζήτησα νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς. «Τὸ σύνολον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ προηγουμένου ἄρθρου μεταταχθησομένων ἀξιωματικῶν, δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς προβλεπομένας ὀργανικὰς θέσεις, αἱ δὲ μὴ πληρωθεῖσαι θέσεις τῶν ἀνωτέρων, νὰ συμπληρωθῶσι διὰ μετατάξεως εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμοὺς ἀξιωματικῶν». Καὶ οὕτω θὰ ἀποφύγωμεν τὰς προστριβὰς μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ αὐτοῦ ὅπλου, καὶ δὲν θὰ ὑπάρχῃ τὸ παράπονον ὅτι ἐξελέξατε ἀπὸ τὰ διάφορα σώματα τοὺς ἀρχαιοτέρους διὰ νὰ τοὺς θέσετε ὑπὲρ ἄνω ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπὸ ἑξαετίας ὑπηρετοῦν. Τοῦτο εἶναι δίκαιον. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 32 ὑπέβαλα μίαν τροπολογίαν, πρὸς καθορισμὸν τῆς μεταξὺ των ἀρχαιότητος. Τὸ ἄρθρον 36 τοῦ περὶ ἀρχαιότητος νόμου ἐπιβάλλει, κ. ὑπουργέ, νὰ τηρήσητε τὴν ἀρχαιότητα. Καὶ μίαν τελευταίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω. Δὲν κάμνετε μνείαν καὶ περὶ τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ παραμείνουν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν κατόπιν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νέου νόμου.

§203Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἐδέχθην αὐτὴν τὴν τροπολογίαν. Ὅσοι θέλουν νά φύγουν.

§204Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Μὰ δὲν τὴν ἐθέσατε ἐδῶ.

§205Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὸ ἐδέχθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικήν ἐπιτροπὴν ὁ κ. ὑπουργὸς αὐτό.

§206Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Τότε εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ μὲ τὴν ἥν εἶχον ἀρχαιότητα.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§208Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον εἶναι μία ἀδικία ἡ ὁποία προσεγγίγνεται εἰς τοὺς ἤδη ὑπάρχοντας ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν τῆς ὑφισταμένης ἤδη Ἀεροπορίας. Διὰ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ἡμεῖς προτείνομεν εἰς τὸ ἄρθρον 31 νομίζομεν ὅτι ἐπέρχεται ἐξοικονόμησις τῆς ἀδικίας αὐτῆς. Πραγματικῶς δέ, καθ’ ὅσον γνωρίζομεν, οὐδέποτε ἔγινε μετάταξις εἰς κανὲν σῶμα ἀνασυγκροτούμενον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μὴ τίθενται οἱ μετατασσόμενοι εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν συναδέλφων των. Τὸ ἴδιο ἔγινε καὶ εἰς τὴν χωροφυλακήν. Θὰ ἐνθυμῆσθε ποῖος ἀγὼν ἔγινε τότε, ἐὰν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι θὰ μετετάσσοντο, θὰ ἐπήγαιναν εἰς τὸ ἀριστερὸν ἢ εἰς τὸ δεξιόν.

§209Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ποῦ ἐπῆγαν;

§210Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἰς τὸ ἀριστερόν, κ. συνάδελφε, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν καὶ γνωμοδοτήσεις τοῦ νομικοῦ συμβουλίου. Εἰς τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 30 ὅτι «θὰ μεταταχθοῦν καὶ ἐκ τοῦ μεταγωγικοῦ». Τί σημαίνει τοῦτο, κύριοι; Ὅτι τὰ ἄρθρα αὐτὰ συνετάχθησαν δι’ ὡρισμένα πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ καταλάβουν τὰς θέσεις.

§211Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Πρόκειται περὶ ἱκανωτάτου ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὸ ζήτημα τῶν αὐτοκινήτων καὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν αὐτοκινήτων. Ἐφ’ ὅσον δὲ καὶ ἡ Ἀεροπορία ἔχει αὐτοκίνητα, εἶναι ἀπαραίτητος.

§212Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὁ καταρτισμὸς τοῦ ἄρθρου 30 εἶναι μία ἀληθής, μία καθαρὰ προσωπογραφία ἐν ὅλῃ αὐτῆς τῇ ἐκτάσει. Ἐδῶ εἶναι βασικὴ ἡ διαφωνία, ὅτι τουτέστιν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προβλέψωμεν τὰ κεκτημένα δικαιώματα τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐφ’ ὅσον ὀργανοῦται μία ὑπηρεσία, δύναται νὰ ὀργανωθῇ καὶ διὰ κατωτέρων ὀργάνων. Δὲν εἶμαι τῆς καρριέρας, ἀλλὰ καταλαβαίνω πολὺ καλὰ ὅτι δὲν πρόκειται ἡ Ἐπιμελητεία τῆς Ἀεροπορίας νὰ ἔχῃ τοιαύτην ἔκτασιν ὅσην ἡ Ἐπιμελητεία τῶν ἄλλων σωμάτων ἡ ὁποία ἔχει νὰ κάμῃ καὶ χορτονομὴν κ.λ.π. Δέχομαι ἀπολύτως τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν, ὅτι τὸ σῶμα ἐπειδὴ ἔχει καὶ αὐτοκίνητα θέλει ἕνα τοῦ μεταγωγικοῦ. Μποροῦσε ὅμως νὰ πάῃ καθένας ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος νὰ ἀσκηθῇ, ἐφ’ ὅσον ὑποτίθεται ὅτι εἰς τὸ σῶμα του ἠσκεῖτο εἰς τὴν διαχείρισιν. Ἐγὼ διαβλέπω, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἔχομεν δύο κακά, πρῶτον ὅτι θὰ στερήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὴν ὑπηρεσίαν των, τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων των καὶ δεύτερον θὰ δημιουργήσωμεν καὶ ἄλλας ὑποχρεώσεις καὶ ἄλλα σώματα, ὁπότε θὰ ἔχωμεν νέους προβιβασμοὺς καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ νέαν σπατάλην ἐκ τῆς δημιουργίας ἄλλων θέσεων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς προτείνομεν πρὸς συμβιβασμὸν τῶν δύο ἀπόψεων, μίαν τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 30, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νομίζω ὅτι συμβιβάζομεν τὰ πράγματα, ἐξυπηρετεῖται δὲ καὶ ἡ ὅλη ὑπηρεσία τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἀεροπορίας καὶ δὲν παραβλάπτονται τὰ δημόσια συμφέροντα. Μπορεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν γνωμοδότησιν τοῦ νομικοῦ συμβούλου;

§213Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§214Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἡμεῖς αὐτὸ φρονοῦμεν καὶ αὐτὸ προτείνομεν.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης.

§216Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἓν ἐκ τῶν πολλῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ὑπέβαλε διὰ τὴν ὀργάνωσιν αὐτῆς καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐκφράσω τὰ συγχαρητήριά μου πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας διὰ τὴν ὑποβληθεῖσαν ἐργασίαν πρὸς ψήφισιν ἐν τῇ Βουλῇ. Λυποῦμαι πολὺ διότι τινὲς ἐκ τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, παρασυρόμενοι ἴσως ἀπὸ προσωπικὰς συμπαθείας, ἐπέκριναν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὡς ἀποτελοῦν παράβασιν τῶν κειμένων νόμων.

§217Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Τί ἐννοεῖτε προσωπικὰς συμπαθείας;

§218Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐννοῶ τὸ ἑξῆς: Ἐὰν εἴχατε καλῶς ἀναγνώσει τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἐβλέπατε ὅτι χάριν τοῦ καλῶς ἐννοουμένου συμφέροντος τοῦ νέου σώματος ἔπρεπε νὰ παραμερισθοῦν μερικαὶ προσωπικαὶ συμπάθειαι, διὰ νὰ προσπαθήσωμεν ὥστε νὰ δώσωμεν τόνωσιν εἰς τὸ νέον σῶμα καὶ νὰ ὀργανώσωμεν τοῦτο ἐπὶ ἠθικῶν βάσεων.

§219Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει φωτογραφίας μέσα. Αἱ προσωπικαὶ συμπάθειαι δὲν εἶναι τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, ἀλλὰ τῆς πλευρᾶς τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§220Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι τὸ σῶμα τῆς Ἀεροπορίας ἐντελῶς νέον εἰς τὸ Κράτος ἡμῶν εἶναι εὐνόητον ὅτι θὰ ἀπαιτήσῃ καὶ μερικὰς θυσίας καὶ οἰκονομικὰς καὶ προσωπικὰς ἀκόμη, ἐὰν θέλωμεν νὰ τοῦ δόσωμεν τὴν κατεύθυνσιν ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται νὰ τοῦ δοθῇ καὶ ἐὰν θέλωμεν πραγματικῶς νὰ ἀποδώσῃ καρποὺς ἱκανοποιητικοὺς διὰ τὴν χώραν. Ἐγεννήθη τὸ ζήτημα ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαμῶν βουλευτοῦ ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου γεννῶνται θέσεις ἐπὶ πλέον ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μέχρι σήμερον. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι δικαία ἡ παρατήρησίς του, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὅπως καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ἐξωνυχίσθη ἀπολύτως κατὰ τὴν ἐξέτασιν αὐτοῦ ἐνώπιον τῆς Κοιν. Ἐπιτροπῆς καὶ ἀπεδείχθη ὅτι αἱ θέσεις αἱ δημιουργούμεναι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ σώματος. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ ὅτι μποροῦμεν νὰ δημιουργήσωμεν ἓν νέον σῶμα ἄνευ τῶν στελεχῶν τῶν ἀπαραιτήτων διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργείαν αὐτοῦ;

§221Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Πόσαι θέσεις δημιουργοῦνται;

§222Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αἱ θέσεις αἱ δημιουργούμεναι δὲν παρουσιάζονται ἀμέσως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀλλ’ ἐν τῇ ἐξελίξει τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς θὰ παρουσιασθῶσι τὰ κενά· καὶ σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ ὑποστῶμεν ἔστω καὶ μικρὰν θυσίαν οἰκονομικὴν διὰ τὸν προβιβασμὸν μερικῶν ἀξιωματικῶν, ἰδίως διὰ τὴν συντήρησιν καὶ φύλαξιν ἑνὸς πολυτίμου ὑλικοῦ ὡς εἶναι τῆς Ἀεροπορίας, προκειμένου τὸ ὑλικὸν αὐτὸ νὰ ὑποστῇ ζημίας ἢ φθορὰς αἱ ὁποῖαι εἶναι χιλιαπλάσιοι τῶν δαπανῶν τὰς ὁποίας θὰ ὑποστῶμεν διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ μικροῦ αὐτοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐντεταλμένων τὴν φύλαξιν αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὡς εἶναι συντεταγμένον, εἶναι ἀρτιώτατον. Φυσικὰ ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις τινὲς ἐκ μέρους τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπεσπάσθησαν ἀπὸ τὰ ἄλλα σώματα τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: ἡ ὑπηρεσία των ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ ὑπῆρξεν βαρυτέρα ἐκείνης τὴν ὁποίαν θὰ ἔκαμνον ὑπηρετοῦντες εἰς ἄλλα σώματα τοῦ στρατοῦ; Δὲν ἐξεπαιδεύθησαν εἰδικῶς διὰ τὴν ἀεροπορίαν, διὰ νά κατέχωσι σήμερον τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας κατέχουν. Ἀντὶ νὰ εἶναι ἀπεσπασμένοι εἰς τὸ Αʹ ἢ Βʹ σύνταγμα, εἶχον ἀποσπασθῆ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαρακηνός.

§224Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Ὑπάρχει περίπτωσις ἀξιωματικοῦ λοχαγοῦ, ὁ ὁποῖος ἔφυγεν ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς ταμιακῆς ὑπηρεσίας καὶ κατετάγη οἰκειοθελῶς εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ἀεροπορίας. Ἐτέθη εἰς τὸ ἀριστερὸν τεσσάρων σύμφωνα πρὸς νόμον καθεστῶτα. Σήμερον μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας τίθεται εἰς τὸ ἀριστερὸν δέκα τεσάρων. Εἶναι δίκαιον αὐτό;

§225Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία ἐν τῷ στρατεύματι, αὐτοῦ τοῦ ἀξιωματικοῦ τὸν ὁποῖον ἀναφέρατε, εἶναι μεγαλυτέρα τῶν 14 αὐτῶν ἀξιωματικῶν; Διότι ἂν δὲν εἶναι μεγαλυτέρα δὲν ἔχει δίκαιον· τὸ δὲ νομοσχέδιον ὁρίζει νὰ μὴ μεταταχθῶσιν ἀνώτεροι ἀξιωματικοί. Εἶναι νέος ἀξιωματικὸς. Ἐὰν ἐγὼ ἔχω 30 χρόνια στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Αʹ ἢ Βʹ σῶμα, θέλετε μετατασσόμενος — διότι ἴσως θὰ εἶμαι ἀπαραίτητος εἰς μίαν ἄλλην ὑπηρεσίαν — νὰ καταταγῶ κάτω ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει τρία ἔτη ἐν τῷ στρατῷ;

§226ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει προβλέψει νὰ μὴ μεταταχθοῦν ἀνώτεροι ἀξιωματικοί.

§227Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ γενικὸς κανὼν τῶν μετατάξεων εἶναι ὅτι τίθενται εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν ὁμοιοβάθμων των οἱ μετατασσόμενοι. Προβάλλεται ἤδη τὸ ἐρώτημα: διατί θὰ κρατήσῃ ἀντίθετος ἀρχὴ διὰ τὰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας, ἀφοῦ διὰ τοὺς μαχίμους τηρεῖται ἡ παγία ἀρχή;

§228Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Καὶ διὰ τοὺς μαχίμους ἰσχύει.

§229ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§230Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Μοῦ φαίνεται ὅτι γίνεται κάποια σύγχυσις, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ δώσω ἐξηγήσεις.

§231Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δέχεσθε κατ’ ἀρχὴν, ὅτι ἄν ἀποδειχθῇ ὅτι ὑπάρχει ἴδιον σῶμα ἡ μετάταξις τῶν ὁμοιοβάθμων πρέπει νὰ γίνῃ εἰς τὸ ἀριστερόν;

§232Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ὅταν συνεστήθη ἡ ἐπιμελητεία κατὰ τὸ 1912–1913, δὲν ἔγινεν ἡ μετάταξις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἔγινεν ἀκριβῶς ὅπως ἔχει τὸ παρὸν νομοσχέδιον.

§233Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ὄχι. Ὄχι.

§234Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι.

§235Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ ἐπροτιμούσατε λοιπὸν εἰς τὸ νεοσύστατον σῶμα τῆς Ἀεροπορίας νὰ προσληφθῶσιν ἀξιωματικοὶ μικροί, καὶ νὰ μὴ προσληφθοῦν ἀξιωματικοὶ ἱκανοί, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς θὰ προσφέρουν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ σῶμα;

§236Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν θὰ ἀνελάμβανα νὰ δώσω συμβουλήν, διότι αὐτὰ τὰ πράγματα κανονίζονται ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον, εἶναι ὅτι πρέπει εἰς τὸν στρατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἰσότης, διότι ἄνευ αὐτῆς ὑποσκάπτεται ἡ πειθαρχία. Δὲν δύνασθε νὰ ἀποσπᾶτε ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς καὶ κατόπιν νὰ λέγετε, ὅτι ἄλλοι μὲν τίθενται εἰς τὸ δεξιὸν καὶ ἄλλοι εἰς τὸ ἀριστερόν. Ἄλλως τε θὰ σᾶς εἴπω, κύριε ὑπουργὲ ὅτι οὔτε καὶ τοὺς ἱκανωτέρους ἐξελέξατε, διότι ἔχετε ἐδῶ ἕνα ἀξιωματικὸν ἀνώτερον τοῦ μεταγωγικοῦ σώματος.

§237Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Θὰ βροῦν δουλειά τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ τὰ δικαστήρια.

§238Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐκεῖνοι ποὺ ἐπιθυμοῦν τώρα μετάταξιν διατὶ δὲν μετετάχθησαν ὅταν μετετάχθησαν καὶ οἱ ἄλλοι;

§239Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Διότι δὲν ὑπῆρχον κενά, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται σὺν τῷ χρόνῳ. Ἠθέλατε νὰ γίνῃ ἡ πρόσληψις πεντικοντάδος ἀξιωματικῶν, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἦσαν ἀπαραίτητοι μόνον 5. Ἐπωφελούμενος τῶν λόγων τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὑποστηρίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς καὶ συνιστῶ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ ἀκριβῶς χάριν τῆς γαλήνης τοῦ σώματος τῆς ἀεροπορίας διότι φαντάζεσθε ποῖαι ἀντιζηλίαι θὰ γεννηθοῦν ἂν ἀρχαιότεροι ἀξιωματικοὶ ἐτίθεντο εἰς τὸ ἀριστερόν κατωτέρων των.

§240Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πρόκειται νὰ μεταταχθοῦν μερικοὶ ἀξιωματικοὶ μάχιμοι τοῦ στρατοῦ καὶ γεννᾶται τὸ ζήτημα μὲ ποίαν ἀρχαιότητα θὰ μεταταχθῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὴν ἀεροπορίαν. Δι’ ἐμὲ δὲν μένει καμμιὰ ἀμφιβολία— εἶναι τερατῶδες τὸ ἀντίθετον—ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ πρέπει νὰ μεταταχθοῦν μὲ τὴν ἀρχαιότητα τὴν ὁποίαν ἔχουν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Τὸ ἴδιον ἐγένετο ὅταν ἔγεινε καὶ ἡ ἐπιμελητεία τοῦ στρατοῦ, ὅταν μετετάχθησαν εἰς τὴν ἐπιμελητείαν τοῦ στρατοῦ δικεκριμένοι ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ, τοὺς ὁποίους γνωρίζω.

§241Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐπρόκειτο περὶ νέου σώματος, ἐνῷ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ τοιούτου.

§242Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νέον σῶμα εἶναι καὶ αὐτὸ καὶ μόνον ἄγνοια τῶν πραγμάτων πλήρης δύναται νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν τήν δημιουργηθεῖσαν ἀπόψε εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅτι δηλαδὴ δὲν ἔγινε τὸ ἴδιο μὲ τὴν ἐπιμελητείαν.

§243Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Τότε ἐμπῆκαν ὅλοι νέοι ἀξιωματικοὶ μηδενὸς ἄλλου ὑπάρχοντος. Ἐμπήκαμεν μὲ τὴν ἀρχαιότητα μας. Μὴ λέγετε τὴν ἀνακρίβειαν ὅτι ἡ πλευρὰ αὐτὴ διαβεβαιοῖ ἀνακριβῆ.

§244Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ νομίζετε ὅτι εἶπον ὅτι λέγετε ἀνακρίβειας. Πρόκειται λοιπὸν περὶ δημιουργίας νέου σώματος καὶ περὶ τῆς μετατάξεως ἀξιωματικῶν ἐξ ἄλλων σωμάτων καὶ εἶναι φυσικὸν μεταξὺ ὅλων αὐτῶν νὰ ληφθῇ ὡς ἀρχαιότης ἡ ἀρχαιότης εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ.

§245Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Συμφωνοῦμεν τότε εἰς αὐτό.

§246Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ ἐντύπωσις εἶναι ὅτι εἶσθε διαφωνῶν. Δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, ἁπλῶς θέλω νὰ διευκρινήσω τὸ ζήτημα. Πιστεύω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν ἕνα σῶμα πρέπει νὰ μὴ ἔχουν μέσα τους τὸ σπέρμα τῆς διχονοίας. Ἀκριβῶς—ὅπως εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος—διὰ λόγους πειθαρχίας πρέπει νὰ γίνῃ ἔτσι καὶ ὄχι νὰ ταχθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερὸν νεωτέρων των, ἀξιωματικοὶ τῶν σωμάτων τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς θαλάσσης. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἐπείσθη ὅτι καλῶς ἔχει τὸ νομοσχέδιον καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ψηφίσῃ, διότι θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀεροπορίας, ἑνὸς νέου σώματος τὸ ὁποῖον τόσα πρόκειται ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας.

§247Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω δύο λέξεις, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἡ Βουλὴ μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὰ προσωπικὰ εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μᾶς ἔκαμον νὰ καταφερώμεθα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Χαβίνης εἶπεν ὅτι πάντοτε ἐγένετο αὐτὸ, ὅτι δηλαδὴ ὡς βάσις ἐτέθη ἡ ἀρχαιότης τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Καὶ τὶς ἔφερε τὴν ἀντίρρησιν αὐτήν; Ἀλλὰ πότε; Ὅταν γίνεται ἕνα σῶμα μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅταν ἱδρύεται ἕνα σῶμα μεταξὺ τῶν ἄλλων, τότε γίνεται ἕνας νόμος ὁ ὁποῖος λέγει: «πάντες οἱ ἐπιθυμοῦντες θὰ ὑποβάλωσιν αἰτήσεις ἵνα καταταγῶσιν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ τάδε ἢ τάδε», τότε οἱ κατατασσόμενοι παίρνουν τὴν ἀρχαιότητα ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Ἀλλὰ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ νέου σώματος, πρόκειται περὶ σώματος τὸ ὁποῖον ἐρρυθμίσατε πρὸ 6 ἐτῶν, πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἀπὸ ἑξαετίας, πρόκειται περὶ ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν κάμει ὅλας τὰς ὑπηρεσίας καὶ πρόκειται νὰ μὴ φέρωμεν τὸ σπέρμα τῆς ἀπογοητεύσεως εἰς τοὺς ἀξιωματικούς.

§248Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ, ὅτι οἱ ὑπηρετοῦντες μέχρι σήμερον εἰς τὴν Ἀεροπορίαν κάμνουν καθήκοντα διαχειριστῶν. Ἤδη δημιουργεῖται σῶμα ἐκκαθαριστῶν· λοιπὸν πρόκειται ἀκριβῶς περὶ νέου σώματος εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχει θέσις ταγματάρχου καὶ συνταγματάρχου, ἐνῷ οἱ διαχειρισταὶ δὲν θὰ προήγοντο παρὰ μόνον μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ταγματάρχου.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλωριᾶς.

§250Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἥτις ἀνέλαβε τὴν ἐπεξαργασίαν τῶν νομοσχεδίων τοῦ ὑπουργείου Ἀεροπορίας, μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐκλέξῃ πρόεδρόν της. Ὑπ’ ὄψει της ἐτέθησαν νομοσχέδια ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Προηγουμένως ἐθεώρησα καθῆκον μου μεθ’ ὅσων ἐκ τῶν κ. κ. εἰσηγητῶν κατώρθωσα νὰ ἐπικοινωνήσω, νὰ τοὺς παρακαλέσω ὅπως πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν νομοσχεδίων ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ ἔρχωνται οὗτοι εἰς ἐπικοινωνίαν καὶ εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μετὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπουργείων τῶν Ναυτικῶν, Στρατιωτικῶν, καὶ Ἀεροπορίας, ὥστε νὰ ταυτίζωνται αἱ ἀντιλήψεις αἱ ὑπηρεσιακαὶ καὶ αἱ Κοινοβουλευτικαί. Ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ ἐπιτροπῇ, τὰ νομοσχέδια ταῦτα φέροντα τὴν σφραγῖδα τῆς κοινῆς ἀντιλήψεως ἀμφοτέρων τῶν ὑπηρεσιῶν, θέλουσιν ἐπιψηφίζεσθαι εὐκολώτερον ἐν τῇ Βουλῇ καὶ καλλίτερα. Καὶ πράγματι τινὲς ἐκ τῶν κ. εἰσηγητῶν ἦλθον εἰς ἐπικοινωνίαν καὶ μετὰ τοῦ ὑπουργείου Ἀεροπορίας καὶ μετὰ τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν, καὶ ἀκολούθως εἰσηγήθησαν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὅπου παρέστη καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, καὶ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι δι’ ἀντιπροσώπων αὐτῶν, καὶ ἐγένετο ἡ εἰσήγησις τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐσκέφθη καὶ ὁμοφώνως ἐξέφρασε τὴν δικαίαν ἐπιθυμίαν, ὅπως τὸ νέον αὐτὸ σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, ἢ μᾶλλον Ὑπουργεῖον διὰ τῆς συμπτήξεως τῶν δύο ἀεροποριῶν τοῦ Κράτους, ἐνισχυθῇ διὰ τῶν δυνατῶν ὑλικῶν καὶ ἠθικῶν μέσων, ἵνα καταρτισθῇ σῶμα ἄξιον τῆς πατρίδος, ἕνα ὅπλον δηλαδὴ τὸ ὁποῖον μίαν ἡμέραν θ’ ἀγωνισθῇ ὑπὲρ τῆς ἀμύνης τῆς χώρας. Εἶναι ἀληθές, κύριοι βουλευταί, ὅτι νομοσχέδια ἀφορῶντα νεοπαγεῖς ὑπηρεσίας, πιθανὸν νὰ ἔχουν καί τινα τρωτά, ἀλλὰ τὰ τρωτὰ ταῦτα τὰ κακῶς θεωρούμενα ὡς τρωτὰ ἴσως νὰ εἶναι ἐπωφελῆ, προκειμένου νὰ ἐφοδιάσωμεν τὰς ὑπηρεσίας αὐτὰς διὰ χαρακτήρων καὶ ἱκανῶν ἀνδρῶν, δυναμένων νὰ ἐργασθῶσιν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, καὶ νὰ θέσωσιν στερεωτάτας τὰς βάσεις διὰ τοιαύτας ὑπηρεσίας, αἵτινες κέκληνται νὰ προσφέρωσιν τεραστίας ὑπηρεσίας εἰς τοὺς μεγάλους τῆς χώρας ἀγῶνας τοῦ μέλλοντος. Καὶ ἐκ τοιούτων σκέψεων ὁρμώμενος πάντοτε εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἐπεζήτησα τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων μετὰ τῶν τροπολογιῶν ἐκείνων αἵτινες ἐθεωρήθησαν παρ’ ὅλων τῶν συναδέλφων ὡς ἀναγκαῖαι καὶ ἐγένοντο παρὰ πάντων ἀποδεκταὶ εἰς τήν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, δηλ. τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανώσεως τῆς Ἀεροπορίας ὅσον καὶ περὶ τῶν παθόντων κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἀεροπόρων ὅσον καὶ τὸ περὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ λοιπῶν. Κατὰ τὰς δοθείσας ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας διασαφήσεις καί πληροφορίας, διεφώνησα ἴσως καὶ ἐγὼ εἴς τινα σημεῖα πρός τινας τῶν ἀντιλήψεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Οὕτω ὅσον ἀφορᾷ τὸ νῦν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς κείμενον νομοσχέδιον, φρονῶ ὅτι θὰ ἔπρεπε ἴσως, προκειμένου περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς διαχειρίσεως, τῶν μελλόντων νὰ ταχθῶσι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἀεροπορίας, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἴσως ἡ Χρονολογία τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀρχαιότητος αὐτῶν νὰ λογισθῇ ἀπὸ τῆς ὀνομασίας αὐτῶν ὡς μονίμων ἀξιωματικῶν. Καὶ αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ἴσως θὰ ἤθελα νὰ κάμω διὰ τὰς ὁποίας ἐπαφίεμαι εἰς τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν Μεταγωγικῶν, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῶσι καὶ διατάξεις τινὲς ἀφορῶσαι καὶ πρόσωπα, διότι ὅταν πρόκειται νὰ θέσωμεν ἐπὶ κεφαλῆς μιᾶς ὑπηρεσίας ἕνα Κέρβερον τοῦ Δημοσίου Θησαυροῦ—ὅπως εἰς τὰ αὐτοκίνητα ὅπου δύνανται νὰ χωρήσουν πολλαὶ καὶ ποικίλλαι καταχρήσεις—πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἷς ἀληθὴς δράκων ἐπὶ κεφαλῆς μιᾶς τοιαύτης ὑπηρεσίας. Νομίζετε ὅτι εἶναι τρωτὸν τοῦτο, τὸ νὰ θέσωμεν μίαν σχετικὴν προσωπικὴν διάταξιν; Φρονῶ, ὅτι ὄχι καὶ παρακαλῶ διὰ τοῦτο τὴν Βουλήν, διὰ νὰ μὴ τὴν κουράζω, διότι εἶναι περασμένη ἡ ὥρα—νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι προσφέρει ὑπηρεσίας δεχομένη παρομοίας διατάξεις—αἱ ὁποῖαι, ὅπως εἶπον, ἔχουν ἕνα μόνον σκοπόν, νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν χώραν. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἐξελίσσεται ἡ ἀεροπορία, δύνανται οἱ ὑφιστάμενοι νόμοι, νὰ βελτιοῦνται, ὅπως συνέβη διὰ τοὺς παλαιοτέρους νόμους οἵτινες ἔρχονται μέχρις ἡμῶν διὰ νὰ ὑφίσταται διαφόρους μεταβολάς.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου.

§252Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ παράσχῃ πρῶτον τὴν συνδρομὴν εἰς τὸν λαβόντα τὴν διοίκησιν τῆς ἀεροπορίας διὰ νὰ καταρτίζῃ τὴν νεοσύστατον αὐτὴν ὑπηρεσίαν ὅπως πρέπει. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ ὑπερτιμῶμεν τὴν συνδρομὴν τὴν ὁποίαν θὰ δώσουν τὰ νομοθετικὰ σώματα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν κατάρτισιν ὡρισμένων εἰδικῶν ὑπηρεσιῶν. Ὁ πρὸ ὀλίγου κατελθὼν ἀπὸ τοῦ βήματος, βουλευτὴς Λοκρίδος, ὁμιλῶν περὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τῆς ἀεροπορικῆς ὑπηρεσίας, ὡμίλει ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀρνοῦνται οἱ ἀντιτιθέμενοι εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν μετάταξιν εἰς τὸ σῶμα τῆς ἀεροπορίας εἰδικῶν ἀξιωματικῶν, ἐχόντων ἀναγκαίας εἰδικὰς εἰδικότητος γνώσεις, χάριν τῶν ὁποίων ἔπρεπεν ἐπὶ τέλους νὰ παροραθοῦν ὅλα τὰ ζητήματα τοῦ δικαίου, ὅλα τὰ ζητήματα τῶν ἀρχῶν, διὰ νὰ μὴ στερηθῇ τὸ νεοσύστατον σῶμα τῆς ἀεροπορίας τῶν πολυτίμων αὐτῶν φώτων. Διότι ἐὰν ἐπρόκητο περὶ μηχανικῶν ἢ ἄλλων εἰδικοτήτων ἐξαιρετικῆς ἱκανότητος, ἀνηκόντων, εἴτε εἰς τὴν μηχανικὴν ὑπηρεσίαν τῆς ξηρᾶς, εἴτε εἰς τὴν μηχανικὴν ὑπηρεσίαν τῆς θαλάσσης, μὰ τὴν ἀλήθεια δὲν θὰ ἔφερον καμίαν ἀντίρρησιν. Χάριν τῶν εἰδικῶν αὐτῶν πεπαιδευμένων ἀξιωματικῶν ἔπρεπε νὰ εἰσηγηθῇ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας νὰ γίνῃ εἰδικὴ ἐξαίρεσις, καὶ τιμηθοῦν εἰδικῶς ἐκεῖνοι. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἀνθρώπων μὴ ἐχόντων εἰδικὰς τεχνικὰς γνώσεις, διὰ τὸ νεοσυσταθὲν ἢ μᾶλλον διὰ τὸ μετεμφιεζόμενον νέον σῶμα τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τῆς ἀεροπορίας, ὁμολογῶ τῇ ἀληθείᾳ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ δικαιολογήσω εἰς τὴν συνείδησιν τὴν προσπάθειαν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας, τοῦ νὰ εἰσηγηθῇ προνομιακὰς καὶ ἀντιθέτους πρὸς τὴν κρατοῦσαν σήμερον ἀρχὴν διατάξεις, παρεκκλινούσας ἀπὸ τὴν παγίαν ἀρχήν. Οἱ ὑπηρετοῦντες κατ’ ἀρχὴν εἰς τὸ σῶμα τῆς ἀεροπορίας ἀξιωματικοὶ οἰκονομικοί, ὑπηρετοῦν ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον ἑξαετίαν, λόγῳ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο σωμάτων, καὶ τῆς ἀεροπορίας τῆς ξηρᾶς, καὶ τῆς ἀεροπορίας τῆς θαλάσσης, ἀκριβῶς καὶ ὀρθῶς αἱ οἰκονομικαὶ ὑπηρεσίαι ἔπρεπε νὰ αὐξηθοῦν, καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχον εἰς τὰ στελέχη τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου Ἀεροπορίας ἐπαρκεῖς ἀξιωματικοὶ ἀπεσπάσθησαν καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐν γνώσει τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ ἁρμοδίου νομικοῦ συμβουλίου ὑποβληθείσης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, συνήγαγε τοῦτο τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ πρώτη προσπάθεια ἐκείνων ποὺ ἀπεσπάσθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας, ἦτο νὰ δημιουργήσουν ὑπὲρ αὐτῶν δικαίωμα προβιβασμοῦ, χωρὶς δὲ νὰ ἔχουν ὀργανικὰς τὰς θέσεις τῆς ἀποσπάσεως νὰ θελήσουν νὰ τὰς χαρακτηρίσουν ὡς θέσεις ὀργανικάς. Ἐζητήθη ἡ γνώμη τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὅτι οἱ ἀπεσπασμένοι δὲν δύνανται νὰ ὑπολογισθοῦν εἰς τοὺς προβιβασμοὺς ἀλλὰ θὰ προβιβάζωνται ἐκεῖνοι ποὺ ἀνήκουν εἰς τὰ στελέχη τῆς ἀεροπορίας. Ὅταν συνέβη τοῦτο, οἱ ἀπεσπασμένοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σταλοῦν εἰς καμμίαν ἄλλην οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν, διότι τόσον εἰδικὰς γνώσεις εἶχον, καὶ τόσον πολύτιμοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ἦσαν, διότι ἐγνώριζον τὴν ὀνοματολογίαν τῶν διαφόρων τμημάτων τῶν ἀεροπλάνων.

§253Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας) Τὸ ἐπαναλαμβάνω. Ὅλοι οἱ κύριοι, τακτικὰ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα λέγουν καὶ δίδεται ἡ ἐντύπωσις ὅτι πρόκειται περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀεροπορίας, ἐνῷ σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρόκειται περὶ τῆς ὀργανώσεως οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν. Εἰς τὴν τόσον ἐμπιστευτικὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταχειρισθῶμεν μόνον ἀξιωματικοὺς τῆς διαχειρίσεως, ἔχομεν ἀνάγκη ἐπιμελητῶν, ἀξιωματικῶν ἐλέγχου, ἀξιωματικῶν ἐκκαθαρίσεως. Δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ σῶμα νὰ μείνῃ ἄνευ ἀξιωματικῶν διὰ τὴν διαχείρησιν τοῦ ἀεροπορικοῦ ὑλικοῦ, διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ αὐτοῦ. Ἐπειδὴ δὲ ἐγένετο λόγος περὶ τῶν ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ θαυμάσιοι, οἱ ὁποῖοι τιμοῦν τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ διάφοροι, οἱ ὁποῖοι μένουν στάσιμοι καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ὑπουργεῖον τῆς ἀεροπορίας νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν σοβαροτάτην ἐργασίαν τῶν προμηθειῶν εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας, παρὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν προσωπικοὺς λόγους. Κατ’ ἐμὲ αὐτὰ εἶναι τελείως ἀδιάφορα ἐκείνων τὰ ὁποῖα θέλει ἡ ὑπηρεσία αὐτή, τῆς ὁποίας τόσα ἐξοδεύει τὸ Κράτος διὰ νὰ πάει ἐμπρός.

§254Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, δὲν ἔσπευδε νὰ μὲ διακόψῃ, θὰ ἀπηλάσσετο τοῦ κόπου νὰ μὴ εἴπῃ ὡρισμένα πράγματα. Διότι ἐγὼ βεβαίως δὲν θὰ εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ὑπεστήριζον, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας νὰ κρατήσῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀξιωματικοὺς ἀνικάνους. Ἐὰν πράγματι τινὲς τῶν ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν εἶναι ἀνίκανοι, ἔχει τὸν νόμον «περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν»· καὶ ἄλλα νομοθετικὰ μέσα εἰς χεῖρας του, ὥστε τοὺς ἀκαταλλήλους ἀνικάνους ἀξιωματικούς, νὰ τοὺς ἀποβάλῃ ἀπὸ τὸ σῶμα. Ἐὰν πράγματι μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν ὑπάρχουν ἀνίκανοι καὶ ὑπάρχουν ὅμως καὶ μεταξὺ αὐτῶν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι τιμῶσι τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα.

§255Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Κατετάχθησαν ὡς διαχειρισταὶ πυροβολικοῦ, καὶ ἁρμοδιότητος μηχανικοῦ. Δὲν πρόκειται περὶ οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν, πρόκειται περὶ ἁρμοδιότητος διαχειρίσεως, καὶ πῶς θέλετε καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀποκτήσει μίαν εἰδικότητα εἰς τὸ ἔλεγχον τῆς ἀεροπορίας, νὰ τοὺς διαθέσητε διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ ὑλικοῦ; Διατὶ προκειμένου περὶ τῶν τεσσάρων νομοσχεδίων τὰ ἐδέχθη ἡ Βουλὴ ἄνευ ἀντιρρήσεως, καὶ τώρα ὅταν πρόκειται περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ πρόσωπον γίνεται τόση μεγάλη συζήτησις;

§256Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν πρέπει νὰ ἐκφράζετε τὸ παράπονον αὐτό. Ἀκριβῶς διότι τὸ νομοσχέδιον εἶναι προσωπικόν, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἐγείρεται διαμαρτυρία. Ἐὰν ἐφέρατε ἕνα νομοσχέδιον, καὶ ἐτηρούσατε εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο τὴν ἀρχὴν ποὺ ἐτηρήθη πάντοτε ἐπὶ τῆς μεταβαπτίσεως σωμάτων, τότε κανεὶς δὲν θὰ διεμαρτύρετο κατὰ τοῦ τοιούτου μέτρου. Ἀλλ’ ὅταν φέρετε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου καθίζετε εἰς τὴν ἀρχὴν ἄλλον ἄνθρωπον ἴσης ἀξίας, καὶ θέτετε εἰς τὸ ἀριστερὸν τοὺς ἤδη ὑπηρετοῦντας, αὐτὸ εἶναι ἀδικία τὴν ὁποίαν διαπράττετε. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δημιουργεῖτε καὶ δαπάνην. Ἐνῷ λέγετε ὅτι καταργεῖτε ὡρισμένας θέσεις, ἐν τούτοις τὰς θέσεις τὰς ὁποίας δημιουργεῖτε ἐν τῷ ὑπουργείῳ Ἀεροπορίας τὰς ἀφίνετε ἀπεριορίστους.

§257Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Πῶς τοὺς ἀφίνωμεν ἀπεριορίστους.

§258Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ἔχει ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει)...... Ὅταν οὕτω διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον οὐδεὶς ἀπολύτως θὰ ἐπανέλθῃ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι εἰδικὸς οὔτε εἰς τὰ στρατιωτικὰ, οὔτε εἰς τὰ τῆς Ἀεροπορίας ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ παραπόνου τὸ ὁποῖον μοῦ διετυπώθη. Ἐμελέτησα τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐν συνειδήσει σᾶς λέγω ὅτι διαπράττετε μίαν μεγάλην ἀδικίαν· ἐὰν ἔχετε ἀνικάνους ἀξιωματικοὺς εἰς τὸ σῶμά σας ἐφαρμώσατε τὸν νόμον περὶ ἀνικάνων ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἔλθετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ τοὺς ἀδικήσετε.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κολιαλέξης.

§260Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Δὲν ἐσκόπουν κύριοι συνάδελφοι, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι οἱ πρὸ ἐμοῦ ὁμιλήσαντες ἔθιξαν καὶ συνεπλήρωσαν ὅλα τὰ κενὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον μοῦ ἐπιβάλλεται νὰ τονίσω αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶναι ὅτι ἐπὶ τῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Φλωριᾶ ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Ἀεροπορίας, ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑπέδειξε δραστηριότητα καὶ μεγάλην ἐπιμέλειαν εἰς τὴν διερεύνησιν ὅλων τῶν ζητημάτων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς πολεμικῆς Ἀεροπορίας, ὑπηρέτουν εἰς τὸ σῶμα αὐτῆς ὡς ἀξιωματικοὶ διαχειρίσεως ἀξιωματικοὶ τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι κατετάχθησαν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ἔλαβον μέρος εἰς πολλὰς ἐπιχειρήσεις καὶ δὴ εἰς ἀπομεμακρυσμένας τοιαύτας διεκρίθησαν δὲ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ εἰς πολλὰς κρισίμους περιστάσεις, καὶ ὑπερήσπισαν καὶ ἐπολέμησαν διὰ τὴν τιμὴν τῆς Ἀεροπορίας. Αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι τόσα προσέφερον εἰς τὴν Ἀεροπορίαν θέλει ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ τοὺς θέσῃ εἰς τὸ ἀριστερὸν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι μόλις κατετάγησαν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν.

§261ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί;

§262Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Εἶναι ὁ λοχαγὸς Πασπαράκης καὶ ἄλλοι.

§263ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτοὶ εἶναι ταμειακοὶ ἀξιωματικοί.

§264Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Τί σημασίαν ἔχει.

§265Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, πόσον ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἔχουν αὐτοί;

§266Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Ὁ ἕνας ἔχει 16 χρόνια, καὶ ὁ ἄλλος 12.

§267Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ὁ λοχαγὸς Πασπαράκης ἐξῆλθε τὸ 16 τοῦ σχολείου τῶν Εὐελπίδων τοῦ ὁποίου ἤμουν διοικητὴς τότε.

§268Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ὑπεισέλθω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, καθ’ ὅτι εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἰσηγήθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ οἰκονομικῶν, καὶ δὲν παρουσίασε εἰς τὸ ζήτημα διαφωνίας, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρας, ἰδίως ἐπὶ τῆς κυρίας οὐσίας τῆς κυρίας βάσεως τῆς μετατάξεως τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸν στρατόν. Ἀλλὰ ἐὰν τὸ παρὸν νομοσχέδιον δὲν ἔχει τὴν οὐσιώδη αὐτὴν μεταβολήν, τὴν εἰσήγησιν αὐτὴν τῆς μετατάξεως τῶν ἀξιωματικῶν, νὰ τεθοῦν εἰς τὸ δεξιὸν τῶν νῦν ὑπηρετούντων, εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον θὰ ἦτο ἄξιον ἐσπευσμένης ἐπιψηφίσεως. Μοῦ ἐπιβάλλεται νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου καὶ τὸν φόβον μου διὰ τὸ μέλλον, ὅτι ὁ ἑκάστοτε ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, θὰ περιβάλλεται ἀπὸ ὡρισμένην κλίκα, ποὺ θὰ εἰσέρχεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ νὰ ἱκανοποιῇ ὡρισμένα ἄτομα. Καὶ ὁ προηγούμενος, καὶ ὁ ἑπόμενος Ὑπουργός, θὰ μεταβάλῃ ἄρδην τὰς πράξεις τοῦ προηγουμένου. Κύριοι, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πλέον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω θερμῶς, ὅπως τὴν σπουδαίαν αὐτὴν διάταξιν τῆς μετατάξεως ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, νὰ τὴν ἀπαλείψετε ἐκ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι ἐὰν δὲν τὴν ἀπαλείψετε, θὰ ἔλθῃ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι θὰ εἶναι πρόξενος μεγαλειτέρων κακῶν.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας.

§270Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω μόνον δι’ ὀλίγων εἰς ὅλους τοὺς ἀξιοτίμους προλαλήσαντας. Ἐν πρώτοις ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς Μεσσηνίας, Καλαμῶν, ἰσχυρίσθη ὅτι, σχηματίζεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας μία πολυτελεστάτη ὑπηρεσία. Θέλω νὰ καταστήσω γνωστὸν ὅτι, εἰς τὴν ἐπιμελητείαν στρατοῦ, ἐν συνόλῳ ἀξιωματικῶν 67, ὑπάρχει εἷς ὑποστράτηγος καὶ εἷς συνταγματάρχης, εἰς τὸ ναυτικὸν ἐπὶ συνόλῳ ἀξιωματικῶν 52, ὑπάρχουσι 3 πλοίαρχοι, ἐνῷ εἰς τὰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας τῆς ἀεροπορίας, ἐπὶ συνόλῳ 50 ἀξιωματικῶν ὑπάρχει μόνον εἷς συνταγματάρχης. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ὑπηρεσία τῆς ἀεροπορίας ἔχει μίαν σπουδαιοτάτην ἐργασίαν.

§271Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ὁμιλῆτε περὶ οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ παραλείπετε καὶ ἕν σῶμα, τὴν ἐπιμελητείαν.

§272Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Εἰς τὴν ἐπιμελητείαν ὑπάρχουν περισσότεροι. Πρέπει νὰ σᾶς καταστήσω γνωστὸν, ὅτι ἡ διεύθυνσις τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν ἔχει ἰδιαιτέραν σπουδαιότητα διότι ὡς γνωρίζετε ἔχομεν σπουδαίας συμβάσεις. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἰδιαιτέρα ἐδόθη προσοχὴ ὡς πρὸς τὴν ὀργάνωσιν τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν. Ὅταν παρέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, εὑρῆκα ἀξιωματικοὺς ἁρμοδιωτάτους, διαχειριστικῆς φύσεως, δηλ. ἀξιωματικοὺς ἐπιμελητείας· ἀξιωματικοὶ ἐκκαθαρίσεως δὲν ὑπῆρχον. Μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν ἦσαν καὶ μερικοὶ ἄριστοι, ὅπως ὁ κ. Μαρτὲν, οἱ ὁποῖοι ἐτίμησαν τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα εἰς τὴν Μ. Ἀσίαν, ἀλλὰ ὑπάρχουσιν καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ὁμολογουμένως δὲν εἶχον τὴν ἱκανότητα νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν ὑπηρεσίαν. Περὶ αὐτοῦ δὲ ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον. Αὐτὸ ἦτο ἡ ἀνάγκη ἡ ἀπόλυτος νὰ διοργανωθοῦν αἱ οἰκονομικαὶ ὑπηρεσίαι ἀμέσως. Τί ἔπρεπε νὰ κάμω; Νὰ χωρίσω τὰς ὑπηρεσίας, ὅπως τὰς ἔχῃ ὁ στρατός, εἰς ἐπιμελητείαν, εἰς ἐκκαθάρισιν κλπ. Ἐζητήσαμεν ὅμως ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, νὰ σχηματίσωμεν κατὰ πρῶτον πυρῆνα τῆς νέας ὀργανώσεως. Δὲν ἔχουν καμμίαν ὄρεξιν νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των. Ἦτο φυσικὸν πολὺ ὅτι αἱ τελευταῖαι μεταβολαὶ ἦσαν τῆς Ἀεροπορίας. Ἐσκέφθημεν ὅλοι τότε ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ ὀργανώσωμεν κατὰ τὸν εὐκολώτερον καὶ οἰκονομικώτερον τρόπον, ἄνευ οὐδεμιᾶς πολυτελείας καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς δαπάνης, τὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ κατόπιν μακροτάτων συνομιλιῶν τὰς ὁποίας εἴχομεν μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπεφασίσαμεν ἀπὸ κοινοῦ ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ οἵτινες θὰ πληρώσουν τὰ κενὰ κατανεμηθοῦν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, καὶ σήμερον δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔχομεν 50 μόνον ἀξιωματικοὺς διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἡ προσθήκη, ἡ ὁποία γίνεται, εἶναι μόνον 9 ἄτομα. 17 ἀξιωματικοὶ περικόπτονται ἀπὸ τὸν ὀργανισμὸν τῶν ὑπουργείων Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, ἐνῷ αἱ θέσεις τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου εἶναι 13. Τὸ ζήτημα ἠγέρθη ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐὰν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν τὰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας, ἔπρεπε νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ δεξιὸν τῶν συναδέλφων των ἢ εἰς τὸ ἀριστερόν. Προχωρῶ μάλιστα ἀκόμη περισσότερον. Σαφῶς ἐδήλωσα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκπαιδεύσεως ὑπάρχουν προσωπικαὶ διατάξεις, προσωπικαὶ διατάξεις αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ἀξιωματικοὺς εὑρισκομένους ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ καὶ ἀξιωματικοὺς ἔξω αὐτῆς. Διότι ἔπρεπεν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ συμβιβασθοῦν τὰ ἀσυμβίβαστα. Μπορῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι προήρχονται ἔξωθεν καὶ μετετάγησαν. Προσπαθοῦμεν μόνον νὰ καταστήσωμεν δυνατὴν τὴν εἴσοδον ἀρίστων ἀξιωματικῶν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν. Ἄν τοὺς θέσωμεν αὐτοὺς εἰς τὸ ἀριστερόν τῶν ἄλλων, εἶναι φυσικὸν ὅτι......

§273Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Νὰ πᾶνε εἰς τὴν ἀρχαιότητά των.

§274Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἀκριβῶς ἀκολουθοῦμεν μίαν διάταξιν. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσελκύσωμεν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν ἀξιωματικοὺς καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ ὀργάνωσις τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν ἔχει ἰδιάζουσαν σημασίαν διὰ τὴν Ἀεροπορίαν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνετε ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν κάμω δεκτήν. Ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς Πατρῶν ἀνέφερεν ὅτι αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν διαφόρων τεχνικῶν συμβούλων τοῦ Ὑπουργείου ἦσαν ὑπὲρ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας. Τὸ ζήτημα ἠγέρθη ὅταν ἐγένετο ὁ πρῶτος ὀργανισμός. Ὑπῆρχον ὡρισμέναι θέσεις κεναὶ καὶ ἦτο δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ τὰς συμπληρώσῃ ἢ ὄχι τὰς θέσεις αὐτάς· ἐνόμισα τότε ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ συμπληρωθοῦν, διὰ τὸν λόγον ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς... Καὶ πραγματικῶς οἱ νομικοὶ σύμβουλοι ἀπεφάνθησαν ὅτι ἔχουν δικαίωμα νὰ προαχθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, ἔκτοτε δὲ διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ ἐλήφθη πρόνοια, καὶ ὑπάρχει μία σχετικὴ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας λέγεται ὅτι μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου αἱ θέσεις αὐταὶ θὰ εἶναι κεναί. Ἤδη διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν χάνουν τὴν θέσιν των, τοὐναντίον μάλιστα μπορῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι τὰ συμφέροντά των προασπίζονται, διότι ἐνῷ προηγουμένως θὰ ἔφθανον μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ... Ἄλλωστε οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν εὑρισκομένων ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ θὰ ἀδικηθῇ. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν καὶ πάλιν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμω δεκτὴν τὴν τροπολογίαν τῶν ἀξιοτίμων κ. βουλευτῶν καὶ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§275Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Εἰς ποῖον βαθμὸν θὰ μεταταχθοῦν;

§276Α. ΖΑΝΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Εἰς τὸ βαθμὸν τὸν ὁποῖον εἶχον, ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν ποὺ ἔχει τὸ ὑπουργεῖον. Σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι θὰ πάρωμεν ὅσον δυνατὸν περισσοτέρους, ἀλλὰ πάντοτε ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τοῦ Ὑπουργείου.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§278Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ συμπέρασμα μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας εἶναι ὅτι δὲν πρόκειται νὰ μεταβληθῇ τὸ νομοσχέδιον. Μετὰ τοῦτο ἡ ἀγόρευσίς μου θὰ καθίστατο ἐντελῶς περιττή, ἀλλὰ δὲν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ νὰ συνεχίσω τὰς ἀγορεύσεις τῶν ἄλλων συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν διὰ τοῦτο. Διότι ἀληθινὰ διὰ τὸ σῶμα τῆς Ἀεροπορίας ἰδιαιτέρως, ὅπως καὶ δι’ ὅλον τὸν στρατόν, ἀλλὰ ἰδιαιτέρως διὰ τὸ σῶμα τῆς ἀεροπορίας ὡς νεοσύστατον πρέπει νὰ δώσωμεν πᾶσαν ἰδιαιτέραν προσοχὴν ἵνα μὴ ἐκφύγῃ τῆς θέσεως του, καὶ μάλιστα ἀφοῦ παρ’ ἡμῶν ἱδρύθη καὶ ἰδιαίτερον ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ὡς κάλλιστα γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας εἶναι τὸ τέταρτον τῶν ἐν συνόλῳ ὑφισταμένων ὑπουργείων τῆς Ἀεροπορίας, διότι τὰ ἄλλα Κράτη δὲν ἔφθασαν εἰς τόσον μεγάλον βαθμὸν τελειότητος ὥστε νὰ συστήσουν ἴδιον ὑπουργεῖον.

§279Α. ΖΑΝΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Δὲν ἔχουν συστήσει πράγματι ἴδιον ὑπουργεῖον, ἀλλὰ ἔχουν διευθύνσεις ἀπολύτως ἀνεξαρτήτους, αἱ ὁποῖαι τά....

§280Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν λέγω, κύριε ὑπουργέ, ὅτι θὰ εἶναι ἕνα σῶμα τόσον σπουδαῖον, οἷον εἶναι τῆς ἀεροπορίας, ὥστε καὶ νὰ ὑφίσταται χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν διεύθυνσιν. Αὐτό δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, οὔτε νὰ τὸ φαντασθῇ κανείς. Βεβαίως κάθε σῶμα καὶ μικρότατον καὶ ἀσήμαντον ἐὰν ἦτο, θὰ εἶχεν μίαν διεύθυνσιν διὰ νὰ τὸ ὀργανώσῃ. Ἀλλὰ λέγω ὅτι εἰς τὰ ἄλλα Κράτη ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου τῆς διευθύνσεως. Τὸ 4ον Κράτος ἐπαναλαμβάνω, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ἴδιον ὑπουργεῖον εἶναι ἡ Ἑλλὰς ἡ ὁποία δὲν δύναται καὶ ἀπέναντι τῶν ἄλλων Κρατῶν νὰ ἀντιτάξῃ τὸ μέγεθος τοῦ πλούτου τὸν ὁποῖον ἔχει ὥστε νὰ διαθέτῃ ἴδιον Ὑπουργεῖον.

§281Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι τὸ τέταρτον Κράτος, ἀλλὰ τὸ 7ον κατὰ τὰς πληροφορίας ποὺ ἔχω.

§282Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅταν ὁμιλῶ λαμβάνω πληροφορίας προηγουμένως, καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι τὸ τέταρτον Κράτος. Λοιπόν ἀφοῦ ἐφθάσαμεν νὰ κάμωμεν ἴδιον ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχουν ἄλλα κράτη ἰσχυρώτερα ἡμῶν καὶ πρὸ παντὸς οἰκονομικῶς, θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας, διοργανώνων τὰς ὑπηρεσίας νὰ κάμῃ ὅσον τὸ δυνατὸν φειδώ. Ἄν δύναται ἢ ὄχι νὰ κάμῃ φειδὼ δὲν θὰ ἀναπτύξω ταύτην τὴν ἑσπέραν, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν προκαλεῖ καὶ τοιαύτην τινὰ συζήτησιν. Ἤκουσα ἀπὸ στρατιωτικούς, οἱ ὁποῖοι εἰδικώτερον δύνανται νὰ ὁμιλῶσιν ἐπὶ τῶν στρατικῶν πραγμάτων, ὅτι ἡ ὑπηρεσία σας, τῆς λεγομένης ἐπιμελητείας ἢ τῶν οἰκονομικῶν διαχειρήσεων εἶναι πολυτελής. Ἐπαναλαμβάνω κ. ὑπουργέ τῆς Ἀεροπορίας, μέ ὅλον τὸ ζῆλον τὸ ὁποῖον δεικνύετε ἀληθῶς διὰ τὴν διοργάνωσιν τοῦ ὑπουργείου σας νὰ δείξετε παραλλήλως ὅμοιον ζῆλον καὶ διὰ τὴν τόνωσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον ὅσον ἀφορᾷ τὸ εἰδικὸν προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖτε. Ἀληθῶς ἐκ πρώτης ὄψεως ὅποιος ἤθελε ν’ ἀναγνώσῃ τὸ νομοσχέδιον, δὲν δύναται νὰ μὴ τοῦ γεννηθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι πρόκειται περὶ ἀδικημάτων τὰ ὁποῖα συμβαίνουσιν εἰς τὸν κλάδον τὸν εἰκονομικὸν. Ἡ ὑπηρεσία ἡ οἰκονομικὴ συνέστη τὸ 1925 δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ διατάγματος καὶ συνεπληρώθη κατόπιν δι’ ἑνὸς ἑτέρου νομοθετικοῦ διατάγματος τὸ 1929, ὅταν δὲ συνέστη τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας αὐτὴ ἀπετέλεσεν τὴν βάσιν τῆς ὑπηρεσίας τῆς οἰκονομικῆς. Τώρα διὰ τῆς δικτάξεως περὶ μετατάξεως καταλύεται ἡ γενικὴ ἀρχὴ καθ’ ἣν ὁ μετατιθέμενος τίθεται εἰς τὸ ἀριστερόν. Εἶναι δὲ ἡ διάταξις αὐτοῦ τοῦ νόμου ἀπολύτως ὀρθὴ καὶ γενικῶς καὶ εἰδικώτερον διὰ τὰ στρατιωτικὰ σώματα, διότι ἡ ἔννοια τῆς πειθαρχίας ἡ ἔννοια τῆς καλῆς διοικήσεως ἀπαιτεῖ οἱ πρῶτοι ἐρχόμενοι εἰς ἕνα σῶμα νὰ μὴ ὑποσκελίζονται ὑπὸ τῶν ἑπομένων, ἐφ’ ὅσον ἔχουσι καὶ τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις. Πρέπει δὲ νὰ εἴπωμεν ὅτι οἱ κατὰ πρῶτον καταταχθέντες εἰς τὸ σῶμα τῆς Ἀεροπορίας ἦσαν πρόπωπα τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ εὐλαβείας, διότι ὅτε ἤρχισεν τὸ πρῶτον νὰ συνιστᾶται αὐτὸ τὸ σῶμα οὐδεὶς ἐγνώριζε ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη του, ἐὰν τὸ ὅπλον τῆς Ἀεροπορίας θὰ ἦτο ὅπλον τὸ ὁποῖον θὰ ὑψοῦτο τόσον. Ἐνθυμεῖσθε δὲ εἰς μίαν συζήτησιν ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅτι ὅτε συνεζητεῖτο τὸ ναυτικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως συνεπείᾳ μιᾶς ἐπερωτήσεως, δοθείσης εὐκαιρίας εἶπεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἀποδίδει μεγάλην σημασίαν εἰς τὸ ἀεροπορικὸν σῶμα. Δὲν θὰ φέρω καμμίαν ἀντίρρησιν διὰ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ διότι δὲν εἶναι ἡ ὥρα νὰ συζητήσωμεν σήμερον. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πρὶν εἰ γνωρίσουν τὰς τοιαύτας σκέψεις ἐπῆγαν καὶ κατετάχθησαν· ἦσαν λοιπὸν ἄξιοι περισσοτέρας προσοχῆς καὶ περισσοτέρας εὐλαβείας. Ἐπὶ πλέον ἔχετε καὶ τὰς γνωματεύσεις ὅλων τῶν νομικῶν συμβουλίων, τὰς ὁποίας θὰ ἴδητε ἐὰν ζητήσητε τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ Στρατιωτικῶν καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὅπου ὑπεβλήθη, καὶ εἶπαν ὅτι προκειμένου νὰ γίνωσι προβιβασμοὶ αὐτοὶ δικαιοῦνται νὰ προαχθῶσι. Δὲν δύνασθε λοιπὸν δι’ ἑνὸς νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου βεβαίως τίποτε δὲν σᾶς ἐμποδίζει νὰ μεταβάλετε τὰ πάντα, ἀλλὰ λέγω δὲν δύνασθε ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς τακτικῆς νὰ εἴπητε σήμερον: δὲν εἶσθε τίποτα, εἶσθε ἕνα ἀνύπαρκτον σῶμα καὶ τώρα θὰ συστήσω ἕνα νέον σῶμα καὶ θὰ φέρω ὅσους θέλω ἀπ’ ἔξω καὶ σεῖς θὰ προαχθεῖτε πλέον μὲ τὴν σειράν σας. Τοῦτο εἶναι ἄδικον, εἶναι μία μεταβολὴ τῶν ὑφισταμένων νόμων καὶ δὲν πρέπει νὰ γίνῃ, διότι θὰ ἀδικήσητε τοὺς ἀξιωματικοὺς διὰ τὴν μεταβολὴν αὐτοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ. Θὰ σᾶς εἴπω δὲ ἀκόμη, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἀεροπορίας, καὶ ἕνα ἄλλο παράπονον εἰς τὸ ὁποῖον ἔδωσα προσοχὴν ὅταν μοῦ ἔκαναν τὰ παράπονά των διὰ τὸν νόμον αὐτόν, — διότι βεβαίως δὲν διστάζω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὴν προσοχήν μου μοῦ ἐπέστησαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται τὸν ἑαυτόν των ἀδικούμενον καὶ ἀνεγνώρισα πληρέστατον τὸ δίκαιόν των καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ὑπερασπίζομαι· ἐὰν ἐνόμιζον ὅτι δὲν εἶχον δίκαιον δὲν θὰ εἶχα καμμίαν ἀφορμὴν νὰ τοὺς ὑπερασπισθῶ καθόλου, — καὶ ἓν ἄλλο λέγω, παράπονο, δηλαδὴ γίνεναι διάκρισις μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ αὐτοῦ σώματος. Διά τίνα λόγον, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἀεροπορίας, κάμνετε μίαν διάκρισιν εἰς ἕν σῶμα στρατοῦ, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν στενώτερον συνδεδεμένον καὶ νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος σεβασμὸς τοῦ κατωτέρου πρὸς τὸ ἀνώτερον, προερχόμενος κυρίως ἐκ τῆς συναισθήσεως τῆς ἀλληλεγγύης τῆς ὑφισταμένης μεταξύ των;

§283Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Τὴν κάμνω διὰ νὰ ἐξυπηρετήσω τοὺς ἀξιωματικούς.

§284Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κάμνετε ὅμως μίαν ἀδικίαν. Διατηρεῖτε τὰς θέσεις αὐτὰς καὶ ἀφήνετε τοὺς ἄλλους. Οἱ μεταταγέντες κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς δοθείσας εἰς ἐμὲ δὲν εἶναι πρόσωπα τὰ ὁποῖα κέκτηνται ἰδιαιτέρας τινὰς γνώσεις, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ὅτι πρέπει δι’ αὐτοὺς νὰ ληφθῇ ἡ πρόνοια. Διότι μεταξὺ τῶν μεταταγέντων καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ὑπάρχουν καὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ μεταγωγικοῦ.

§285Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἔδωσα τὴν πληροφορίαν, κ. Πρόεδρε, ἐπ’ αὐτοῦ. Πάντως ἐπειδὴ ἔκαμεν ἐντύπωσιν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅτι ὑπάρχει ἕνας ἀξιωματικὸς τοῦ μεταγωγικοῦ, δέχομαι νὰ τὸ ἀπαλείψω.

§286Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται, κ. ὑπουργέ, νὰ σᾶς εἰπῶ ν’ ἀπαλείψετε τοῦτο ἢ τὸ ἄλλο. Δὲν θὰ σᾶς συστήσω τοῦτο. Ἁπλῶς μεταχειρίζομαι τὴν περίπτωσιν ὡς παράδειγμα, ὅτι δὲν ὑπηγόρευσεν ἰδιαιτέρα τις ἀνάγκη τὴν προστασίαν τῶν ἀνωτέρων. Τὸ περιστατικὸν δὲ τὸ ὁποῖον μοῦ προτείνετε, ν’ ἀπαλείψητε τὴν διάταξιν, σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη.

§287Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ἦτο ἀναγκαιότατον.

§288Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε τώρα νὰ θυσιάσητε τὴν ἀναγκαιότητα διὰ νὰ μὴ σᾶς εἴπω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω. Δὲν τὸ δέχομαι αὐτό, κ. ὑπουργέ. Σᾶς λέγω μάλιστα ὅτι—εἰς σᾶς ἰδιαιτέρως—δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι «εἶναι ἀνάγκη καὶ τὸ ἔκαμα διότι εἶναι ἀνάγκη» καὶ κατόπιν νὰ τὸ καταργῆτε. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπεραμύνεται τῶν συμφερόντων τῆς Ἀεροπορικῆς διαχειρίσεως δηλαδὴ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν εὑρισκομένων εἰς τὴν Ἀεροπορίαν σήμερον...

§289Α. ΖΑΝΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας). Ὑπεραμύνομαι τοῦ δικαίου καὶ ὄχι τῶν προσώπων.

§290Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἀεροπορίας, παρ’ ὅλον ὅτι φαίνεσθε ἀποφασισμένος νὰ ὑποστηρίξητε τὸ νομοσχέδιόν σας καὶ νὰ ζητήσητε νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὡς ἔχει, σᾶς λέγω ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ λείψῃ ὁ ὀφειλόμενος σεβασμὸς μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ὑπηρεσίας ἐκείνης—διότι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν σήμερον ὄντως θὰ αἰσθάνωνται πικρίαν καὶ πικρίαν δεδικαιολογημένην ἀφοῦ καὶ ἐκ τῆς Βουλῆς αὐτῆς ἠκούσθησαν τόσα, ὅτι ἔχουν δίκαιον, ὄχι μόνον ἀπὸ μίαν ὡρισμένην πτέρυγα, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν πτέρυγα τὴν ἰδικήν σας—θὰ ἔχουν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ μίαν πικρίαν ὅτι ἦλθον ἄλλοι, τοὺς ὁποίους σεῖς μεταφέρετε εἰς τὸ σῶμα διὰ νὰ λάβουν τὰς θέσεις αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐδῶ παραπονεῖσθε, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἀεροπορίας, ὅτι πολλὴ ἐδόθη προσοχὴ εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν ἡ ὁποία ἔχει περιωρισμένον μᾶλλον ἀντικείμενον καὶ δὲν ἐδόθη τόση προσοχὴ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα νομοσχέδια περὶ Ἀεροπορίας, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν εἰς τὴν καθόλου ὀργάνωσιν τοῦ σώματος. Ἀλλὰ φέρετε τὸ νομοσχέδιόν σας, κ. ὑπουργέ, κατὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις, ὅτε ἡ Βουλὴ ἔχει ἐπιβαρυνθῆ μὲ φόρτον ἄλλων νομοσχεδίων καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν, ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως τοὐλάχιστον, δὲν εἶναι δυνατὸν, λέγω, ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς ὅ,τι ὀφείλει. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ συνίστων νὰ μὴ ἐπισπεύσητε τὴν ἐπιψήφισιν τοὐλάχιστον τῶν ὑπολοίπων, ἀλλὰ νὰ τὰ φέρετε κατ’ ὀλιγωτέρας δόσεις καὶ ν’ ἀκούσητε καὶ γνώμας ἐδῶ αἱ ὁποῖαι, ὅσον καὶ ἂν ἀντίκεινται πρὸς τὰς ἰδικάς σας, χρησιμεύουν πάντως εἰς τὸ νὰ διοργανωθῇ τὸ σῶμα αὐτὸ καλλίτερον καὶ χωρὶς νὰ προσκόπτῃ εἰς ὡρισμένας θεμελιώδεις ἀρχὰς ἐπὶ τοῦ στρατοῦ ἰσχυούσας καὶ θεμελιώδεις ἀρχὰς τοῦ Δικαίου.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§292Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἤθελα νὰ τονίσω ἓν πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον ἔγινε μεγάλος λόγος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ πιστεύεται ὅτι ὑπάρχει νόμος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας ἐπιτάσσω τὴν εἰς τὸ ἀριστερὸν μετάταξιν τῶν ἀξιωματικῶν. Δὲν ὑπάρχει, κύριοι, τοιοῦτος νόμος. Ὑπῆρχεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν—ὄχι τῆς Ἀεροπορίας—δὲν πιστεύω δὲ οἱ τοῦ ἑνὸς ὑπουργείου νὰ ἐφαρμόζωνται καὶ εἰς τὸ ἄλλο. Ὁ νόμος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶχεν εἰδικὸν λόγον ἀφεώρα δὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ πυροβολικοῦ τοὺς μετατασσομένους εἰς τὸ μεταγωγικόν, καὶ κατὰ νόμον μετετάσσοντο ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐκρίνοντο ἀκατάλληλοι διὰ τὸ πυροβολικὸν καί, φυσικά, μετατασσόμενοι εἰς ἄλλο σῶμα θὰ ἐπήγαιναν εἰς τὸ ἀριστερόν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ἔννοια καὶ ἡ βάσις τοῦ νόμου ἐκείνου, εἶναι νόμος τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὄχι τῆς Ἀεροπορίας.

§293Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Οἱ νόμοι οἱ διέποντες τὰ δύο ὑπουργεῖα δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμόζωνται ...

§294Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε. Ἀπορῶ πῶς τὸ λέτε σεῖς. Λέγει ὁ νόμος: «οἱ μετατασσόμενοι ἐξ ἑνὸς σώματος εἰς ἄλλο τοῦ στρατοῦ...» ὄχι τῆς Ἀεροπορίας. Πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ; Καὶ σᾶς εἶπον ὅτι ὑπῆρχεν εἰδικὴ περίπτωσις διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ πυροβολικοῦ τοὺς μετατασσομένους εἰς τὸ μεταγωγικόν. Μὴ πιστεύετε, λοιπόν, ὅτι γίνεται παράβασις νόμου ἢ ὅτι τροποποιεῖται νόμος διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Δὲν τροποποιεῖται κανεὶς νόμος, διότι δὲν ὑπάρχει. Οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν πρέπει νὰ πᾶνε εἰς τὸ ἀριστερόν, ἀλλὰ νὰ πάρουν τὴν σχετικὴν ἀρχαιότητά των. Τοῦτο ἐπιτάσσει ἡ πειθαρχία καὶ τὸ δίκαιον. Λοιπὸν ἡ ὅλη συζήτησις ἔλαβε μίαν κατεύθυνσιν ἐντελῶς ἐναντίαν τῆς πραγματικότητος. Ὑπάρχει νόμος. Ποῦ; Καὶ ὑπάρχει νόμος πάγιος; Κανεὶς ἀπολύτως.

§295Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅλοι οἱ ὁμιλήσαντες ἀνέφεραν ὅτι ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι οἱ μετατασσόμενοι ἀπὸ ἓν σῶμα εἰς ἄλλο ὅπλον πηγαίνουν εἰς τὸ ἀριστερόν. Αὐτὸ ἐθεωρήθη ὡς μία ἀρχή, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπικρατῇ ἐν τῷ στρατῷ καὶ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐφαρμόζῃ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ταύτην τὴν ἑσπέραν παρουσιάζων τὸ ἀντίθετον νομοσχέδιον. Ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ὑπάρχει διὰ τὸν στρατὸν δὲν εἶναι νόμος ὁ ὁποῖος ἐτέθη διὰ τὸν στρατόν, ἀλλ’ εἶναι ἀπόρροια ἀρχῆς ἡ ὁποία πρέπει νὰ διέπῃ τὰ στρατιωτικὰ σώματα καὶ σᾶς ἐξήγησα, ὅταν ὡμίλουν, διατὶ πρέπει νὰ τὰ διέπῃ ἡ ἀρχὴ αὐτή.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§297ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους διὰ τὴν παρὰ τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου Κατακώλου συνομολόγησιν δανείου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2105 τῆς 9 Μαρτίου 1920 περὶ συστάσεως τοπικῶν ἐπιτροπῶν ἐπισκευῆς τελωνειακῶν καταστημάτων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5 μ. μ. τῆς αὔριον. (Ὥρα 10.45′ μ. μ.)