1931.03.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 49η

ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΡΤΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ Γεωργίου Βογοπούλου περὶ ἀπονομῆς χάριτος. —Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τῶν οἰνοπαραγωγῶν Βασιλικῆς Λευκάδος διαμαρτυρομένων κατὰ τῆς μελετωμένης καταργήσεως τοῦ κέντρου παραλαβῆς στεμφυλοπνεύματος Βασιλικῆς. —Οἱ πρόσφυγες Θηβῶν διεκτραγωδοῦντες τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν εἰς ἣν εὑρίσκονται λόγῳ τῆς μαστιζούσης αὐτοὺς πείνης καὶ ἀνεργίας ζητοῦν τὴν μετατροπὴν τῶν πλασματικῶν δανείων εἰς μεσοπρόθεσμα καὶ τὴν χορήγησιν συμπληρωματικῶν τοιούτων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει τηλεγράφημα τῶν συμβολαιογράφων Λευκάδος διαμαρτυρομένων διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 3860. —Τὸ γεωργικὸν ἐπιμελητήριον Λασηθίου παρακαλεῖ ὅπως ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀπόψεις του κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ γεωργικῶν ἐπιμελητηρίων». —Οἱ πέραν τοῦ ρεύματος Τούμπας κάτοικοι τῆς Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν ἀναβολὴν ψηφίσεως τῆς συμβάσεως περὶ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς Θεσσαλονίκης. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Ζούκας καταθέτει τηλεγράφημα ἀντιπροσώπων ὀρεινῶν διαμερισμάτων νομοῦ Τρικκάλλων διαμαρτυρομένων διὰ τὸν μελετώμενον χαρακτηρισμὸν τῶν δασῶν των ὡς δημοσίων. Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει τὰς κάτωθι μεταβολὰς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ χρήσεως 1931–32. (ἀναγινώσκει). Ἀνακεφαλαίωσις προτεινομένων μεταβολῶν Α καὶ Β ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ

χρήσεως 1931–1932

Αʹ) ΕΣΟΔΑ

Τακτικά: + 61,979,000

Βʹ) ΕΞΟΔΑ

Σύνολον μεταβολῶν Α καὶ Β + 61,999,607 Ἡ Γερουσία ἀπέστειλε τὸ παρ’ αὐτῆς τὸ πρῶτον ψηφισθὲν σχέδιον νόμου «περὶ Δικαστηρίων ἀνηλίκων». —Ὁ κ. Γ. Κατεχάκης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Νόμου 4323 περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Στρατοῦ. —Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ἰδιαζούσης δικαιοδοσίας διατάξεων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καὶ ἄλλων εἰδικῶν Νόμων», —Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως ἀποθεματικοῦ τῆς χρήσεως 1930–31. —Οἱ ὑπουργοὶ Ἐξωτερικῶν κ. Α. Μιχαλακόπουλος καὶ Δικαιοσύνης κ. Ν. Ἀβραὰμ καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Γενεύῃ συναφθείσης συμβάσεως περὶ ἐκτελέσεως ξένων διατακτικῶν ἀποφάσεων». —Ὁ κ. Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τακτοποιήσεως τοῦ ἀπὸ 1ης Νοεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ συστάσεως Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου». —Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 4660 περὶ ἀπαγορεύσεως καλλιεργείας καπνοῦ εἰς ἀκατάλληλα ἐδάφη». 2) Περὶ παραχωρήσεως ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου ἐκτάσεως εἰς ἑταιρείαν πρὸς βιομηχανικὴν ἐγκατάστασιν. 3) Περὶ αὐξήσεως δασμοῦ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων μοσχευμάτων ἀμπέλων. 4) Περὶ ἀπαγορεύσεως εἰσαγωγῆς λαχανικῶν ἐκ τῶν μὴ φιλλοξηριωσῶν περιφερειῶν τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος εἰς Μακεδονίαν. 5) Περὶ μειώσεως τῆς διατιμήσεως ξυλείας, καυσοξύλων καὶ ξυλανθράκων καστανέας. —Ὁ κ. Γ. Κατεχάκης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεών τινων τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου Στρατοῦ». —Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4412 περὶ τρόπου ἐκκαθαρίσεως τῆς ἀναστειλάσης τὰς πληρωμὰς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν Ἀγγλοαμερικανικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος Α. Ε.» —Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ ἀποζημιώσεως τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης τῶν διδασκόντων μαθήματα μὴ ὑπαγόμενα εἰς τὴν ἕδραν αὐτῶν κλπ». —Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Σώματος Στρατιωτικῶν Χαρτογράφων». —Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἐπὶ τοῦ τυροῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους. 2) Περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 18 Ἰουλίου 1930 καὶ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1931 συμβάσεως μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ταχυδρομικῶν Ταμιευτηρίων διὰ τὴν περὶ τούτων χορήγησιν τῷ Δημοσίῳ δανείου δραχμῶν πεντήκοντα ἑκατομμυρίων καὶ ἐξουσιοδοτήσεως διὰ τὴν συνομολόγησιν νέου δανείου μέχρι τριάκοντα ἑκατομμυρίων δραχμῶν. 3) Περὶ διοικήσεως τῶν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἢ κοινοφελῶν σκοπῶν, κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν καὶ δωρεῶν. — Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ Φάρων» — Οἱ κ. κ. Ν. Ἀβραὰμ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καὶ Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως δευτεροβαθμίων ἐκδικαστικῶν Ἐπιτροπῶν τῶν φορολογικῶν ὑποθέσεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Ζωγράφος, Σ. Ἀνθρακόπουλος. Τ. Ἀναστασίου, Κ. Σαρακηνὸς καὶ Ε. Τριποδάκης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ὑποβολῆς εἰς πρακτικὰς ἐξετάσεις ἐπ’ ἀδείᾳ ἁπάντων τῶν τυχόντων πτυχίων τῆς Γαλλικῆς Σχολῆς Ecole Dantaire Francaise καὶ Ἀγγλικῶν σχολῶν ὀδοντιατρῶν». Ὁ κ. Β. Καραπαναγιώτης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ στερήσεως τῶν παυόντων τὰς ἐργασίας ἢ ἀπεργούντων ἀρτοποιῶν τῆς ἀδείας ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ἀρτοποιείου». Ὁ κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ λαοῦ Ἀγουλινίτσης διαμαρτυρομένου διὰ τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν ἐκ τῶν πλημμυρῶν τοῦ Ἀλφειοῦ καὶ ζητοῦντος ὅπως ληφθῶσι σύντονα μέτρα πρὸς διάσωσιν ἑκατοντάδων στρεμμάτων σταφιδαμπέλων. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς πληρώσεως θέσεων τῶν δημοδιδασκάλων.

§2Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸν νόμον ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ὑποχρεοῦται νὰ ὑποδεικνύῃ πρὸς διορισμὸν εἰς τὰς θέσεις τὰς κενὰς τῶν δημοδιδασκάλων ἐντοπίους τοιούτους. Τοῦτο γίνεται, διότι ὁ νόμος θέλει νὰ βοηθοῦνται οἱ ἐντόπιοι διδάσκαλοι, νὰ μείνωσι πλησίων τῶν οἰκιῶν των, στὰ ἀμπέλια τους νὰ καλλιεργοῦν τὴν γῆν ἀλλὰ καὶ διότι δὲν χάνουν τὸν καιρόν τους εἰς συνεταιριστικὰς μπολσεβικικὰς ἰδέας καὶ πρὸς ἀνακούφισιν τῶν τοῦ βίου πραγμάτων των. Δυστυχῶς οἱ ἐπιθεωρηταὶ συλλέγουν ἐξ ἄλλων μερῶν δημοδιδασκάλους, ὅπως συμβαίνει εἰς τὴν Ἤπειρον ὅπου ὑπηρετοῦν δημοδιδάσκαλοι ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος. Ἐζήτησα, λοιπόν, ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν διὰ νὰ θεραπευθῇ τὸ ἄτοπον αὐτὸ, ὅπως σὺν τῇ ὑποβολῇ προτάσεως πρὸς διορισμὸν διδασκάλων νὰ συνυποβάλουν καὶ πιστοποιητικὸν μητρώου τοῦ δήμου ἢ κοινότητος ἐκ τῆς ὁποίας κατάγονται. Νὰ ὑποβάλλεται δὲ καὶ ὑπεύθυνος δήλωσις, ὅτι εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ ἐπιθεωρητοῦ δὲν ἐκκρεμεῖ αἴτησις ἐντοπίου διδασκάλου. Αὐτὸς εἶναι μόνον ὁ τελευταῖος τρόπος, ὥστε οἱ ἐπιθεωρηταὶ νὰ μὴ μαζεύουν τοὺς δικούς των. Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου τὴν Κόνιτσαν ἦτο κενὴ ἡ θέσις ἑνὸς διδασκάλου, ὁ ἐκεῖ τοποθετηθεὶς ἐπιθεωρητὴς τὴν ἐκράτησεν ἐπὶ 1½ ἔτος Διατί; Διὰ νὰ διορίσῃ τὴν κόρην του ἀποφοιτήσασαν μετὰ 1½ ἔτος Ὅλα αὐτὰ μᾶς κάνουν νὰ σκεφθῶμεν μήπως εἶναι καλλίτερον νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ παλαιὸν καθεστώς.... Ὅλοι οἱ βουλευταὶ ἔχουν τὰς ἀντιλήψεις τὰς ἰδικάς μου. Ἀλλὰ μήπως αἱ κοινότητες εἶναι εὐχαριστημέναι ἀπὸ τοὺς ἐπιθεωρητάς; Βεβαίως ὄχι, ἂν δὲ θέλητε νὰ μάθητε πῶς γίνεται ἡ ἐπιθεώρησις διὰ τὴν διδακτικὴν ἱκανότητα τῶν διδασκάλων σᾶς λέγω ὅτι πρέπει ὁ διδάσκαλος νὰ ἑτοιμάσῃ τὴν πήττα καὶ τὴν κόττα καὶ τὸ καλὸ κρασί. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ στείλῃ τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ διορθωθοῦν τὰ ἄτοπα αὐτά.

§3Κ. ΚΑΤΣΑΔΗΜΑΣ. Ὁ ἐπιθεωρητὴς Παραμυθίας μᾶς ἔφερε δύο διδασκάλους ἀπὸ τὴν Πελοπόννησον ἐνῷ ὑπάρχουν τοιοῦτοι ἀπὸ τὴν Πρέβεζαν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπιμελητηρίου Χαλκιδικῆς.

§5Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὡς γνωστὸν εἰς τὴν Θράκην δὲν ὑπάρχουν σχεδὸν μικρὰ κτήματα παρὰ μόνον τσιφλίκια ἀνήκοντα εἰς Τούρκους ἰδιοκτήτας ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς συμφωνίας ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τοῦ Τουρκικοῦ τοιούτου ἀπεφασίσθη ὅπως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμφωνίας Ρουσδῆ–Ἐξηντάρη, γίνῃ ἕνας κατάλογος τῶν μεγάλων κτημάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἐγκατάστασις προσφύγων καὶ τῶν ὁποίων χρειάζεται αὐτὴ ἡ ἔκτασις προκειμένου περὶ ἐγκαταστάσεων νέων. Ὁ σχετικὸς αὐτὸς κατάλογος ἐγένετο κατὰ τὸ 1927 ἔπρεπεν ὅμως νὰ λάβῃ τὴν κύρωσιν ἐκ μέρους τῆς μικτῆς ἐπιτροπῆς. Ἀπεστάλη λοιπὸν ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ ἡ μικτὴ ἐπιτροπὴ ἐνέκρινεν τὸν ἐν λόγῳ κατάλογον. Δυστυχῶς ὅμως μέχρις ὥρας ἐνῷ καὶ ἡ κύρωσις ὑπάρχει ἐκ μέρους τῆς μικτῆς ἐπιτροπῆς, ἐνῷ ὑπάρχει ἀγροτικὸς κόσμος, ὁμάδες προσφύγων καὶ ἄλλοι ἀκτήμονες οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἐγκατάστασιν εἰς ὡρισμένα τσιφλίκια τὰ ὁποῖα ἀναφέρει ἡ ἀναφορὰ ἡ ὁποία εὑρίσκεται ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς δὲν ἐγένετο κατάληψις τῶν ἐν λόγῳ τσιφλικίων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐξετάσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἀναβάλλεται ἡ ἐν λόγῳ κατάληψις διότι ἡ παράλυσις ὄντως ἀφίνει ἐν ἐκρεμότητι ἀρκετὸν ἀριθμὸν ἀγροτῶν προσφύγων.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς κτηνοτρόφων Καρδίτσης.

§7Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος ἔχει γνῶσιν τοῦ ζητήματος.

§8Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος ἔχει γνῶσιν τοῦ ζητήματος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Σοφάδων.

§10Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐνταλμάτων ἀπὸ τοὺς ἀστυνομικοὺς κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνοικονόμητος, καὶ δι’ αὐτὸ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ λάβῃ μίαν μέριμναν διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι κατήντησε πλέον ἀνυπόφορον εἰς ὅλους τοὺς ἐμπόρους τῆς κοινότητος Σοφάδων, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ καταπιέζεται ἀπὸ τοὺς ἀστυνομικοὺς μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν κ. ἀστυνομ. σταθμάρχην.

§11Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοὺς καταπιέζει διότι δὲν πληρώνουν.

§12Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Διὰ νὰ μὴ πληρώνουν θὰ εἰπῇ ὅτι δὲν ἔχουν· παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κύριον ὑπουργόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§14Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ δὲν ἠξεύρω γιατί μᾶς ἔχετε καταδικάσει εἰς τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον. Δὲν ἠμποροῦν οἱ χωρικοὶ νὰ ἀγοράσουν τίποτε διότι τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ἐκτελοῦν τὰ ἐντάλματα κατὰ τὰς ἑβδομαδιαίας πανηγύρεις, ὥστε οἱ χωρικοὶ δὲν ἀγοράζουν τίποτε διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ πᾶνε στὰ παζάρια. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐκτελοῦνται τὰ ἐντάλματα κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐμποροπανηγύρεων διότι ταλαιπωρεῖται καὶ ἡ ἀγροτικὴ καὶ ἡ ἐμπορικὴ τάξις διότι μόλις μάθουν οἱ χωρικοὶ ὅτι οἱ χωροφύλακες εἶναι εἰς τὰς ἐμποροπανηγύρεις, δὲν μεταβαίνουν διὰ νὰ κάμουν τὰς προμηθείας των.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§16Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἀφοῦ κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν Δάσιον τὸν ἔκαμον ἡμίθεον διότι ἐφεῦρε τὰς λαϊκὰς ἀγορὰς πῶς θέλετε νὰ καταργήσητε τὰ παζάρια τὰ ὁποῖα ἀνέκαθεν ὑπάρχουν; Διότι τώρα οἱ χωρικοὶ πηγαίνουν εἰς τοὺς μήλους καὶ τοὺς κυνηγοῦν, πηγαίνουν στὰ παζάρια τοὺς κυνηγοῦν τὶ θὰ γίνῃ θὰ γκρεμίσετε τὶς ἐκκλησίες καὶ τοὺς μήλους γιὰ νὰ μὴν ἀλέθουν, θέλετε νὰ πιάσουν τὰ βουνά; Λοιπὸν διατάξετε νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον νὰ λείψῃ ὁ ζῆλος τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας, διότι τώρα δὲν ἔχουν νὰ πληρώσουν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδέσμου κοινοτήτων Ἀλμωπίας.

§18Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ πρόκειται περὶ ἰδιαιτέρας προστασίας τῶν γεωργῶν τῆς Καρατζόβας. Μὲ τὴν ἀξίαν τῶν ἀποθηκῶν αὐτῶν ἐχρεώθη ὁ σύνδεσμος τῶν κοινοτήτων, καὶ ἤδη ἀδυνατεῖ νὰ πληρώσῃ τὰ τοκοχρεωλύσια καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ οὐδεμία ἄλλη ἐργασία. Παρακαλῶ νὰ μποῦν στὸν γενικὸν λογαριασμὸν τῶν χρεώσεων τῶν κοινοτήτων, διότι ἔτσι μόνον θὰ δυνηθοῦν νὰ πληρώσουν. Ἡ αἴτησις εἶναι δικαιοτάτη καὶ ἀξίζει νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προτοχὴν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ. Γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῆς ἐκτάσεως γῆς ἡ ὁποία εἶχε παραχωρηθῇ εἰς καλλιεργητὰς εἶναι 10–15 στρέμματα. Ἐὰν θέλετε νὰ μὴ χρεωκοπήσῃ ἡ κατάστασις εἰς τὴν Καρατζόβαν καὶ νὰ ἀνακουφίσητε τοὺς γεωργούς, πρέπει νὰ προσέλθῃ τὸ Κράτος ἀρωγόν. Ἐπίσης νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τῆς σηροτροφίας. Ἐπ’ αὐτοῦ εἶχον ὑποβάλλει ὡρισμένα αἰτήματα περὶ τῶν ὁποίων καὶ ἐγὼ συνηγορῶ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τηλικίδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§20Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως ἔχει ὡς ἑξῆς. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, ἔχουσα τὴν ἀντίληψιν ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν γενικὴν συγκέντρωσιν διὰ τὴν σηροτροφίαν, ἀπεφάσισε νὰ ἱδρύσῃ μίαν μεγάλην ἀποθήκην ἥτις καὶ ἔγινεν ἕν ἔτος πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε, μὴ γνωρίζουσα τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρέωσιν τῶν κοινωφελῶν ἔργων, νὰ χρεώσῃ τὴν ἀποθήκην εἰς τὸν σύνδεσμον τῶν κοινοτήτων καὶ ὁ σύνδεσμος προθύμως ἐχρεώθη τὴν ἀποθήκην. Τώρα ὑπὸ τὸ βάρος τῶν τοκοχρεωλυσίων τά ὁποῖα ἀνέρχονται περίπου εἰς 200.000 δραχμὰς ὁ σύνδεσμος κατήντησεν νὰ μὴ κάνῃ οὐδεμίαν ἄλλην ἐργασίαν διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς περιφερείας αὐτῆς, δεδομένου μάλιστα ὅτι ἀντιπροσωπεύει περὶ τοὺς 48 συνοικισμοὺς οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων πληρώνουν διὰ τὴν ἀποπληρωμὴν τοῦ χρέους αὐτοῦ. Θὰ ἦτο λοιπὸν διὰ τὴν περιφέρειαν αὐτὴν ἕνα κακὸ ἐὰν ἐσυνεχίζετο νὰ καταβάλλεται τὸ τοκοχρεωλύσιον αὐτὸ ἀπὸ τὸν σύνδεσμον τῶν κοινοτήτων διότι θὰ χρεωκοπήσῃ. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησις μου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς σχετικῆς μὲ τὴν πτώχευσιν τῶν ζαχαροπλαστῶν ἀδελφῶν Παπαδόγιαννη.

§22Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Οἱ πτωχεύσαντες ναὶ μὲν ἐσταμάτησαν τὰς πληρωμὰς, ἀλλὰ τὰ μαγαζιὰ ἐργάζονται καὶ ἀσφαλῶς οἱ δανεισταὶ δὲν μπορεῖ νὰ μὴ τὰ κάνουν θάλασσα. Διότι βάζουν τὸν ἕνα σύνδικον καὶ παίρνει 30 χιλιάδες, ὁ δεύτερος 40 χιλιάδες. Ἐκ τούτου εἶναι φανερὸν ὅτι δὲν θὰ μείνῃ τίποτα. Καὶ εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν δὲν μπορεῖ νὰ διαρκέσῃ 7 καὶ 8 μῆνες ἡ πτώχευσις, ἀλλὰ μόνον 15 ἡμέρας. Εἰς ἡμᾶς, κ. ὑπουργὲ τὰ παίρνουν ὅλα οἱ ἐπιτήδιοι σύνδικοι καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐπέμβῃ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ δώσῃ τὰς δεούσας διαταγὰς, διότι ἡ κατάληξις θὰ εἶναι νὰ σκοτώσουν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς, διότι εἶναι πτωχοὶ καὶ τὰ παίρνουν οἱ σύνδικοι.

§23Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ παρακαλέσω νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά, καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ στάδιον ἐπεμβάσεως τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης θὰ γίνουν αἱ δέουσαι ἐνέργειαι.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 30 Αὐγούστου 1926 «περὶ συστάσεως Γενικῆς Διευθύνσεως ὑπουργείου Στρατιωτικῶν» τροποποιηθέντος διὰ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 18 Ὀκτωβρίου 1926». (γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἰσχύος πινάκων διαγωνισμῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων». (γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως γηπέδου εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Λεγεῶνα». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3552 περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου 4637». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 3 Ἰουλίου 1930 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ χορηγήσεως βραχυπροθέσμων δανείων πρὸς πληγέντας ἐκ τῶν θεομηνιῶν παραγωγοὺς μέχρι συνολικοῦ ποσοῦ δραχμῶν 50 ἑκατομμυρίων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν ἄρθρων 1 καὶ 7 τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 23 Μαρτίου 1929 τοῦ κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ νόμου 4245, καὶ περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ αὐτοῦ νόμου ὡς συνεπληρώθη διὰ τῶν νόμων 4383 καὶ 4343 περὶ ἐξαγορᾶς κτημάτων ξένων ὑπηκόων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐκτάκτου ἐπιχορηγήσεως εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Λέσχην Ἀθηνῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 6 Ἰανουαρίου 1923 περὶ τοῦ σώματος τῶν φυλάκων τῶν ὠργανωμένων φυλακῶν τοῦ Κράτους». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, ψηφισθὲν τὸ πρῶτον ὑπὸ τῆς Γερουσίας). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 1656 περὶ κληρονομιῶν, ἀπωλειῶν καὶ ἀποδόσεως τῶν ἐκ κληρονομιῶν ἀζητήτων εἰς τὸ ταμεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 16)12)1929 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ ἐξαγορᾶς ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου ποσότητος μέχρι συμπληρώσεως 15.000 τόννων χαρουπίων παραγωγῆς τῆς νήσου Κρήτης καὶ χορηγήσεως ὑπὸ τῆς ἰδίας Τραπέζης δανείων ἐπὶ ἐνεχύρῳ χαρουπίων». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου 3616 περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1550 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Διευθύνσεως Τεχνικῶν Ἔργων τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ νομιμοποιήσεως καὶ τρόπου δικαιολογήσεως τῶν εἰς ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς καὶ Συνταγματάρχας ὡς ἐπιθεωρητὰς τῆς χωροφυλακῆς, πληρωτέων ἐπιδομάτων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Γενεύῃ ὑπογραφείσης τῇ 20 Ἀπριλίου 1929 συμβάσεως περὶ καταστολῆς τῆς παραχαράξεως καὶ κιβδηλείας καὶ καθιερώσεως τῶν εἰς τὰ περὶ τὸ νόμισμα ἐγκλήματα ἐπιβαλλομένων ποινῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους κλπ. τοῦ ἔτους 1931–1932». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ρεδιάδης, ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§26Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι ἡ ἐξέτασις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1931–32 δὲν δύναται νὰ γίνῃ αὐτοτελῶς, ἀλλὰ πρέπει νὰ συνδυασθῇ καὶ συσχετισθῇ μὲ τὴν ἐν γένει τηρουμένην δημοσιονομικὴν πολιτικήν. Διότι πράγματι ὅταν ἡ ἰδία Κυβέρνησις διαχειρίζεται τὴν ἀρχὴν ἐπί τινα ἔτη, εἶναι φυσικὸν ὅτι ὁ νέος ἐν συνεχείᾳ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ φέρῃ κατ’ ἀνάγκην τὴν σφραγῖδα τῆς δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Τῆς αὐτῆς γνώμης, ὅτι δηλαδὴ ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἐν συσχετισμῷ πρὸς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τὴν τηρηθεῖσαν ἀπό τινων ἐτῶν, ἀφ’ ἧς ἡ παροῦσα Κυβέρνησις διαχειρίζεται τὴν ἀρχήν, ὑπῆρξεν ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν πολλοῦ λόγου καὶ παντὸς ἐπαίνου ἀξίαν ἔκθεσίν της. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως νὰ παρατηρηθῇ εὐθὺς ἀμέσως ὅτι, ὅστις ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς ἐπίσης καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, φαντάζεται ὅτι κάποιο θαῦμα ἔχει γίνει εἰς αὐτὴν τὴν χώραν! Καθ’ ὃν χρόνον εἰς ὅλα τὰ Κράτη τὰ ὁποῖα ὑπερτεροῦν τὴν Ἑλλάδα κατὰ πολὺ ἀπὸ ἀπόψεως πλούτου, ἀπὸ ἀπόψεως ὀργανώσεως τῆς πλουτοπαραγωγῆς, καθ’ ἣν στιγμήν, λέγω, οἱ προϋπολογισμοὶ ὅλων σχεδὸν τῶν Κρατῶν τούτων κλείουν μὲ ἐλλείμματα, ἡμεῖς κλείομεν μὲ περισσεύματα. Προσήκει, λοιπόν, νὰ ἐξετασθῇ, κύριοι: πῶς συμβαίνει ὥστε εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ὑπάρχουν περισσεύματα καθ’ ὃν χρόνον εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην ὑπάρχουν ἐλλείμματα; Τὴν ἀπάντησιν τὴν δίδει ἡ περισυνή μου ἔκθεσις, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναφερθῶ. Ἔλεγον, πέρυσι, ἀφοῦ ἐσυσχέτισα τὰ συνολικὰ ἐθνικὰ εἰσοδήματα καὶ τὴν εἰσφορικὴν ἱκανότητα ἑνὸς ἑκάστου τῶν μεγάλων αὐτῶν Κρατῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν Βαλκανικῶν, συνήγαγον τὸ συμπέρασμα τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἰσχύει ἀκόμη καὶ ἂν εἶναι 44 δισεκατ. τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα καὶ ὄχι 35, συνήγαγον λέγω τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ Ἑλλὰς φορολογεῖται βαρύτατα, καὶ ὁ ἴδιος δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρεδέχθη τοῦτο, ὅτι δηλαδὴ ἡ φορολογία εἶναι πραγματικῶς βαρεῖα καὶ δυσβάστακτος. Ἑπομένως δὲν ἔγινε κανένα θαῦμα. Ἔχομεν μίαν βαρυτάτην φορολογίαν ἀποτέλεσμα τῆς παλαιοτέρας πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἔχει κυρίως τεθῆ ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ συνασπισμοῦ, βαρεῖα πραγματικῶς, ἀλλ’ ἀπαραίτητος τότε διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία ἀποκατέστησε τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν εἰς τὴν χώραν. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον θὰ ἔπρεπε νὰ παραβάλῃ τις καὶ τὴν πολιτικὴν τὴν ἀκολουθηθεῖσαν κατὰ τὸ ἔτος 1927–28 πρὸς τὴν κατόπιν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ διαδεχθεῖσα τὴν Κυβέρνησιν τοῦ συνασπισμοῦ σημερινὴ Κυβέρνησις. Τὸ πρῶτον δὲ ποὺ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ κανείς, προκειμένου μάλιστα περὶ φορολογίας, εἶναι τὰ τακτικὰ ἔξοδα διότι εἰς τὰ τακτικὰ ἔξοδα ἀντανακλᾷ ὁλόκληρος ἡ φορολογία. Βλέπει δὲ τότε τις, ἐὰν θελήσῃ νὰ παραβάλῃ τὰ βεβαιωθέντα ἔσοδα τοῦ 1927 –1928 τὰ ὁποῖα ἦσαν τότε 9293 ἑκατομμύρια, πρὸς τὰ ἑπόμενα ἔτη, βλέπει μίαν συνεχῆ αὔξησιν περίπου δύο καὶ ἡμίσεως δισεκατομμυρίων. Βεβαίως θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τὶ προέρχεται αὐτὴ ἡ αὔξησις, ἂν ἡ αὔξησις αὐτὴ εἶναι φυσιολογική, δηλ. ὅτι προέρχεται ἀπὸ αὐτόματον αὔξησιν τῆς ἀποδόσεως τῶν φόρων λόγῳ καλλιτέρας ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως ἢ μήπως προέρχεται ἐκ νέων φόρων. Ἀναμφισβητήτως δὲν μπορεῖ κανεὶς εὐκόλως νὰ διαστείλῃ αὐστηρῶς εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις τὸ μέρος τὸ ὀφειλόμενον εἰς αὔξησιν τῆς φορολογίας, ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέρχεται ἐκ τῆς αὐτομάτου αὐξήσεως τῆς ἀποδόσεως τῶν φόρων, ὡς ἀνωτέρω. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, ὑπάρχουν ὡρισμέναι περιστάσεις εἰς τὰς ὁποίας βεβαιοῦται αὔξησις φόρων, ὅπως καὶ ὡρισμέναι περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας βεβαιοῦται πραγματικὴ μείωσις φόρων. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν ἀπαριθμῶν ὅλους αὐτοὺς τοὺς φόρους οὔτε καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ ἀναμάρτητον. Εἶναι πιθανὸν νὰ ἔχῃ εἰς τὴν ἀπαρίθμησιν ταύτην γίνει κἄποιο λάθος, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ὅτι ἄν θελήσωμεν νὰ ἐξετάσωμεν π. χ. τὰς μεταβολὰς αἱ ὁποῖαι ἔγιναν κατὰ τὸ 1929–30 ἔχομεν τὴν αὔξησιν τῆς ἀξίας τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἀπὸ 14 εἰς 15, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ἐπῆλθεν αὔξησις τῶν ἐσόδων κατὰ 168 ἑκατομ. περίπου.

§27Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ διαφορὰ αὐτὴ τῶν 168 ἑκατομμυρίων εἶναι ἀφαιρουμένης τῆς μειώσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου, ἢ ὁλόκληρος;

§28Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Μάλιστα.

§29Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν συνόλῳ; ὅτι δηλαδὴ ἡ μεταβολὴ τοῦ 14 εἰς 15 κάμνει 168;

§30Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὄχι δὲν εἶναι δυνατὸν· ξεύρετε ὅτι δὲν εἶναι ἔτσι.

§31Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν ἔγινεν ἡ μεταβολὴ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἀπὸ 14 εἰς 15, ἔγινεν ἀντιστοίχως καὶ ἡ μείωσις τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου. Λοιπὸν τότε ὑπεστηρίξαμεν καὶ ἐγὼ καὶ σεῖς ὅτι δὲν ὑπῆρχε καμμία διαφορὰ διότι 170 ἑκατομμύρια ἀπέδιδεν ἡ αὔξησις τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, 170 ἑκατομμύρια περίπου ἐμειώθη καὶ ὁ δασμὸς τοῦ σίτου. Ἤθελα νὰ μάθω σήμερον τὶ ὑποστηρίζετε· ὅτι τὰ 168 ἑκατομ. εἶναι μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου;

§32Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Μάλιστα.

§33Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πολὺ καλά.

§34Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ἐτέθησαν καὶ ἄλλοι φόροι. Ὁ πρόσθετος φόρος ἐπὶ ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων ὑπὲρ τοῦ ταμείου ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας.

§35Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοὺς ἐπεβάλομεν ἡμεῖς αὐτοὺς τοὺς φόρους; Ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι τοῦ 1927.

§36Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Εἶναι ὁ νόμος 4098.

§37Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ φόρος αὐτὸς τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας εἶναι ἀπὸ τοῦ 1927. Ἡ μόνη διαφορὰ εἶναι ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1927 κατετίθετο εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, τώρα ὅμως κατατίθεται εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον.

§38Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ὄχι· εἰς τὰς καταστάσεις τῶν προηγουμένων προϋπολογισμῶν δὲν ἀναφέρεται.

§39Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ σᾶς ἐξηγῶ ἀνωτέρω διατί, διότι πρῶτον κατετίθετο εἰς τὴν τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἐκεῖθεν τὸν ἀπέσυρε τὸ ταμεῖον ὁδοποιΐας. Ἀλλὰ σεῖς, ἐπειδὴ δὲν τὸν βλέπετε εἰς τοὺς προηγουμένους προϋπολογισμοὺς νομίζετε ὅτι ἐπεβλήθη τώρα παρ’ ἡμῶν.

§40Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Δὲν ὁμιλεῖτε περὶ τῶν ἐπιβαρύνσεων τὰς ὁποίας ἐπεβάλατε σεῖς. Ὁ φόρος οὗτος ἤρχισε νὰ εἰσπράττηται ἀπὸ τὸ 1928–29, ἐτέθη εἰς 1927. Κατόπιν εἶναι ὁ φόρος ὑπὲρ τοῦ Νομικοῦ ταμείου, καὶ διάφοροι ἄλλοι (ἀναγινώσκει). Ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν «δὲν πρόκειται μόνον περὶ φόρων τοὺς ὁποίους εἰδικῶς ἐπεβάλατε σεῖς», διότι ἡ διαστολὴ εἶναι δύσκολος, ἀλλὰ ὑπάρχουν φόροι, ὅπως εἶναι τῆς μεταβολῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς καὶ ἄλλοι, ἐκ τῆς αὐξομειώσεως τῶν ὁποίων προκύπτει μία διαφορὰ κατὰ 247 ἑκατομμύρια, τὸ 1929–30. Κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος ἔλαβεν χώραν ἡ μείωσις τοῦ φορολογικοῦ συντελεστοῦ τῶν ἐμέσων φόρων τοῦ φόρου οἰκοδομῶν καὶ ἄλλων τινων κατὰ 20%. Δεδομένου ὅτι ὁ συντελεστὴς τοῦ φόρου οἰκοδομῶν ἐπρόκειτο νὰ μειωθῇ αὐτομάτως εἰς τὰ 1931 ἀπὸ 13 εἰς 20%, διότι κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον ἦτο 12%, ὁ συντελεστὴς ὅστις ηὐξήθη διὰ μίαν τριετίαν εἰς 13 ἡ ὁποία λήγει τώρα, ὁπότε ἐπανέρχεται εἰς τὸ 12% ἡ μείωσις δὲν εἶναι 20% ἀλλὰ μόνον 13%. Ἀλλ’ ἡ ἐλάττωσις κατὰ 13% δὲν ἔχει τόσην σημασίαν, διότι κατόπιν ἐπῆλθε αὐτόματος αὔξησις τῆς φορολογίας, ὀφειλομένης εἰς τὴν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου ἡ ὁποία δὲν εὐθύνει βεβαίως σᾶς, ἀλλὰ σεῖς τὴν ἠνέχθητε. Κατὰ τὸ 1930 εἴχομεν μειώσεις καὶ αὐξήσεις φόρων. Τὴν αὔξησιν τῶν τελῶν τοῦ χαρτοσήμου τῆς ὁποίας ἡ ἔκτασις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσδιορισθῇ. Ἀλλ’ ἐν γένει ὁ φόρος οὗτος μετέβαλε μορφήν, ἀπετέλεσε φόρον κύκλου ἐργασίας ἐπεβαλλόμενον κατὰ ἔμμεσον τρόπον. Ἐπῆλθε κατάργησις τοῦ φόρου γεωργικῆς παραγωγῆς ἡ ὁποία ἐπέφερε μείωσιν 96 ἑκατομμυρίων. Ἐπῆλθε αὔξησις τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ἡ ὁποία ἐπέφερε 270 ἑκατομ. μετὰ τοῦ ἀναγκαστικοῦ δανείου. Ἐμειώθη ὁ φόρος τῶν αἰγοπροβάτων ὁ φόρος τῶν κουκουλίων, ὁ φόρος τῶν κέντρων διασκεδάσεων (ἀναγινώσκει)..... Ἀλλὰ ἐπῆλθε αὔξησις ἐκτὸς τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου καὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος ὁ ὁποῖος ηὔξησε τὰ ἔσοδα κατὰ 6 ἑκατομμύρια, ὁ φόρος σιγαροχάρτου. (ἀναγινώσκει). Αὐξήσεις σᾶς εἶπον καὶ πάλιν τὰς ὁποίας δὲν μπορεῖ κανεὶς βεβαίως νὰ εἴπῃ ὅτι ὀφείλονται ἀποκλειστικῶς εἰς φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ εἶναι αὐξήσεις αἱ ὁποῖαι συνδέονται μὲ τὰ φορολογικὰ σας μέτρα, μὲ ἰδικάς σας φορολογικὰς μεταρρυθμίσεις τὰς ὁποίας κατ’ ἔκτασιν δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ διαστείλῃ ἀπὸ τὰς αὐτομάτους αὐξήσεις. Σᾶς τὴν ἀναφέρω ἐδῶ ὄχι διὰ νὰ τὰς ἀποδώσω ὅλας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ διὰ νὰ εὕρω πόσον συνολικῶς τὰ ἔσοδα ηὐξήθησαν διὰ ἰδίων νόμων καὶ αὐτομάτως, καὶ ἵνα λάβῃ τις μίαν ἰδέαν τοῦ ποσοῦ ὅπερ ὀφείλεται εἰς νομοθετικὴν πρόνοιαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τοῦ ἂν ἡ αὔξησις τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως ὀφείλεται εἰς τὴν πρωτοδουλίαν τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὄχι, συνυπολογιζομένων καὶ τῶν ἄλλων ἐσόδων τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων ἀμφοτέρων τῶν κατηγοριῶν, ἀπὸ τοῦ 1927–28 καὶ πέραν, συνάγεται ἡ πληροφορία ὅτι ἂν εἴχομεν διατηρήσει τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1927–1928 θὰ εἴχομεν χρεώσει τὸν λαὸν κατὰ 5½ δισεκατομμύρια καὶ εἰδικώτερον ἐὰν διετηροῦμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1927– 1928 τὰ τακτικὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1927–1928, ὡς βεβαιωθέντα, θὰ εἴχομεν μίαν διαφορὰν ἐπὶ ἔλαττον κατὰ 2.700.000.000 μόνον ἐκ τῶν φόρων.

§41Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπόδοσις φόρων εἶναι;

§42Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Μάλιστα.

§43Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τὸ 1930– 1931 συμποσοῦνται εἰς τί ποσὸν ἐπὶ πλέον;

§44Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Δὲν τὰ ἐνθυμοῦμαι. Τὰ περισσότερα εἶναι τῶν τριῶν ἐτῶν. Ἄν ὡς εἶπον λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ ἔκτακτα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρω ἐν τῇ ἐκθέσει εὑρίσκομεν ὅτι εἰσεπράχθησαν τρία δισεκατομμύρια περισσότερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον εἰσπραχθῇ ἐὰν διετηρούμεθα εἰς τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1927–1928. Βεβαίως, ὡς εἶπον, δὲν εἶναι τὰ 3 δισεκατομμύρια τὰ τακτικὰ ἔσοδα. Θὰ ἠδύνατο κανεὶς νὰ εἴπῃ ἀκόμη, κύριοι, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων αὐτῶν προέρχεται καὶ ἀπὸ τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος. Ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος ἐπῆλθε κατὰ τὸ 1928– 1929. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, δὲν ἔχομεν παρὰ μείωσιν. Δὲν ἔχει ὅμως σημασίαν ἂν ηὐξήθη τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο, διότι τότε δικαιοῦται τις νὰ εἴπῃ μόνον ὅτι δὲν κοπιάζει ὁ λαὸς περισσότερον. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν ὁ λαὸς ἐκόπιασεν ἐκ τῆς ἐπιβαρύνσεως ἀλλὰ ἐξετάζομεν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διετέθη ἔκτοτε. Ἄν ἐξετάσωμεν ἤδη τὰς ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις, εὑρίσκομεν καθ’ ὅμοιον τρόπον ὅτι ὑπάρχει μία αὔξησις ἀπὸ τοῦ 1927–1928 ἕως τὸ 1930–1931 περὶ τὰ 3½ δισεκατομ. ἀναληφθεισῶν ὑποχρεώσεων, αὔξησις δὲ ἐνταλθέντων ἐξόδων πλέον τῶν ἐνταλθέντων ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1927–1928, κατὰ 3½ δισεκατομμύρια ὁμοίως. Ἐὰν θελήσωμεν ἤδη, κύριοι, νὰ συγκρίνωμεν τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα, εὑρίσκομεν ὅτι ἐὰν διετηρούμεθα εἰς τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις Συνασπισμοῦ δηλ. εἰς τὰς ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη καὶ αὐξήσωμεν τὰς ἀναληφθείσας ἐκείνας ὑποχρεώσεις μὲ ὅσον ποσὸν χρειάζεται διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων τῶν συναφθέντων ἔκτοτε ἐτησίως, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν τὰ δάνεια αὐτὰ ὅλα ἢ μερικὰ ἦσαν χρήσιμα ἢ ὄχι, βλέπομεν ὅτι αὐξανομένων τῶν ἀναληφθεισῶν ὑποχρεώσεων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συνασπισμοῦ, ἀφοῦ αὗται ἀπαλλαγοῦν τῶν κατὰ 1927–28 ἄλλων ὑποχρεώσεων ὀφειλομένων εἰς τὰς συμφωνίας Σουκρῆ εἰς μεταναστεύσεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ ὑπελόγισα εἰς 200 ἑκατομ, ἐνῷ ἡ ἐπιτροπὴ ὑπελόγισεν εἰς 300 ἑκατομ. ἀπομένει τὸ συμπέρασμα ὅτι αἱ ὑποχρεώσεις ηὔξησαν ἀπὸ τοῦ 1927–1928 ἐν σχέσει πρὸς τὰ βεβαιωθέντα ἔσοδα κατὰ 8 δισεκατομ. Δηλαδὴ αἱ ὑποχρεώσεις, αἱ ἀναληφθεῖσαι ἀπὸ τοῦ 1927–1928 καὶ κατόπιν ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἔσοδα τὰ βεβαιωθέντα κατὰ τὸ 1927–1928 καὶ κατόπιν, ἐμφανίζουν μίαν διαφορὰν ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 8 δισεκατομ. Ἐὰν ζητήσωμεν νὰ συγκρίνωμεν τὰ εἰσπραχθέντα ἔσοδα πρὸς τὰς ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις, δηλαδὴ ποῖα θὰ ἦσαν τὰ εἰσπραχθέντα ἔσοδα ἐὰν διατηροῦμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1927–1928, ηὐξημένον κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων, καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, εὑρίσκομεν ὅτι εἰσεπράχθησαν ἐπὶ πλέον 4.700 ἑκατομ. τὸ 1927–1928, 1928– 1929, 1929–1930 καὶ 1930–1931, ἐπὶ πλέον ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἐχρειάζοντο ἐὰν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διετηροῦμεν τὰς ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις τῆς Κυβερνήσεως Συνασπισμοῦ ηὐξημένας κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων. Ἀπὸ τὸ ποσὸν αὐτὸ βεβαίως ἐδαπανήθη ἀρκετὰ σημαντικὸν μέρος εἰς ὑποχρεώσεις αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὸ κυβερνητικὸν πρόγραμμα διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθησαν ποσὰ περίπου 2 δισεκατομ. ἐκ τῶν πλεονασμάτων, διὰ τοὺς σκοποὺς οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται εἰς τοὺς νόμους 4417– 4585, δηλαδὴ διὰ τὴν ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διὰ τὴν κατασκευὴν σχολικῶν κτιρίων κ.τ.λ. Ὥστε τὰ ἀπομένοντα 3.200 000.000, δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἐδαπανήθησαν διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἐξόδων τῆς διοικήσεως. Τώρα, κύριοι, μὲ ἀπησχόλησεν ἐπίσης καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1930–1931. Καθὼς θὰ ἐδιαβάσατε εἰς τὴν ἔκθεσιν, διὰ νὰ μὴ μακρηγορῶ, ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς ἐφ’ ὅσον δὲν ἤθελεν τύχῃ νὰ αὐξηθοῦν ὑπερβολικὰ καὶ δυσαναλόγως ὡρισμένα ἔσοδα ἢ ἐὰν δὲν τύχῃ νὰ περιορισθοῦν ὡρισμέναι δαπάναι, ἄγει εἰς ἔλλειμμα κατὰ τὴν πεποίθησιν τὴν ὁποίαν ἔχω, ἄν λάβω τὰ τακτικὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπιδεκτικὰ αὐξήσεως κανονικῆς, ἐξετάσω εἴτε τὰ ἔκτακτα καὶ τακτικὰ ἔξοδα τὰ ὅσα περιλαμβάνονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν. Βεβαίως, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι πιθανὸς ἀριθμός, δὲν εἶναι ἕνας ἀριθμὸς ἀσφαλὴς οὔτε ἔχω τὴν ὄρεξιν νὰ μοῦ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατόπιν «κύριε, ἐπέσατε ἔξω», διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσω ἕνα βέβαιον ἀριθμὸν ἀλλὰ μόνον τὴν τάσιν τὴν ὁποίαν δεικνύει ἡ μέχρι τοῦδε ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διότι ἄλλως εἶνε δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἔλλειμμα ὄχι ταμιακόν, ὅπως παραδείγματος χάριν...

§45Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πῶς εἴπατε; Ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§46Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Εἶπα ὅτι «εἶναι δυνατὸν». Ὁ προϋπολογισμὸς συνετάσσεται συμφώνως μὲ τὸ σύνταγμα τὸ ὁποῖον λέγει: ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσάγωνται ἔσοδα ἐκτὸς ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγεγραμμένα εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἔχετε μίαν ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς ἡ ὁποία λέγει ὅτι δύνασθε νὰ εἰσάγετε καὶ ἄλλα ἔσοδα. Αὐτῆς τῆς ἐξουσιοδοτήσεως ἀμφισβητῶ τὴν συνταγματικὴν βάσιν. Πάντως ὅμως, αὐτὴ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μπορεῖτε νὰ εἰσάγετε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ποσὰ, τὰ ὁποῖα καλῶς ἢ κακῶς δὲν δύναται κανεὶς νὰ γνωρίζῃ ἐκ τῶν προτέρων ὅτι θὰ εἰσαχθοῦν ποσὰ μεταβάλλοντα τὰς προβλέψεις.

§47Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἑπομένως ἐὰν δὲν εἰσαγάγωμεν τοιαῦτα ποσὰ ἡ γνώμη σας εἶναι ὅτι βαίνομεν εἰς ἔλλειμμα.

§48Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Μάλιστα, ὡς γράφω, 60 ἑκατομ. Δὲν ἠμπορῶ ὡς εἶπον ἀκριβῶς νὰ καθορίσω πόσα θὰ εἶναι. Θὰ ἠδυνάμην κύριοι, ἐν σχέσει μὲ τὸν προϋπολογισμὸν 1931– 1932 νὰ κάμω μερικὰς παρατηρήσεις ἐν σχέσει μὲ τὰ τακτικὰ ἔσοδα, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν ἔχουν μεγάλην σημασίαν. Θὰ ἤθελα μόνον σχετικῶς μὲ τὰ ἔξοδα νὰ παρατηρήσω ὅτι αἱ πιστώσεις διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων εἶναι ἠλαττωμέναι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον. Θὰ εἴπῃ κ. ὁ ὑπουργὸς ὅτι βεβαίως εἶναι ἠλαττωμένα, διότι διαθέτομεν ἀπὸ τὰ πλεονάσματα 200 ἑκατομ. Θὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐτὰ δὲν τὰ διαθέτετε σεῖς, ἀλλὰ ὁ κ. Καφαντάρης, ὅστις εἶχε τὰ πλεονάσματα.

§49Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπογργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μόνον ἐκείνου εἶναι; Δὲν εἶναι καὶ ἰδικά μου;

§50Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Τὰ περισσότερα εἶναι τοῦ κ. Καφαντάρη, ἐπίσης διὰ τὰς δαπάνας τὰς στρατιωτικὰς ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι εἶναι καὶ αὐταὶ μειωμέναι ἐν σχέσει μὲ τὸν προϋπολογισμὸν 1927–1928. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ χειρότερον, εἶναι ὅτι ἐνῷ αὐξάνονται αἱ πιστώσεις διὰ τὸ προσωπικὸν ἐλαττοῦνται αἱ πιστώσεις διὰ τὴν προμήθειαν ὑλικοῦ αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν. Ἀλλά, κύριοι, θὰ ἤθελον νὰ σημειώσω καὶ ἕνα ἄλλο σημεῖον, ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν ὑπάρχει ἕνα ηὐξημένον ἀποθεματικὸν κεφάλαιον τοῦ ὁποίου ἡ διαχείρησις γίνεται συμφώνως μὲ τὰς ἀποφάσεις τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ὑπάρχει ἐξουσιοδότησις ἀναγραφῆς ἐσόδων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μὴ ἀναγεγραμμένην εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ὑπάρχει ἐξουσιοδότησις περικοπῆς μισθῶν τῶν δημοσίων λειτουργῶν, περὶ παροχῆς ἐγγυήσεως παρὰ τοῦ Κράτους διὰ τὴν σύναψιν δανείων.

§51Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐψηφίσθησαν νόμοι.

§52Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Δὲν σᾶς λέγω ὅτι εἶναι χωρὶς νόμους. Θέλω νὰ πῶ ὅτι τὸ Σύνταγμα...

§53Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τί σχέσιν ἔχει μὲ τὸ Σύνταγμα.

§54Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ἔχει μεγάλην σχέσιν διότι μέγα μέρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ διαχειρίζεσθε κατόπιν ἐξουσιοδοτήσεως.

§55Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἀποθεματικόν;

§56Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Μάλιστα καὶ ὅσα ἀνέφερα.

§57Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς δὲν θέλετε ἀποθεματικόν;

§58Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Μικρόν, ἐλάχιστον ἢ τίποτε. Ἕνας προϋπολογισμὸς ὁ ὁποῖος εἶναι συντεταγμένος μετ’ ἐπιμελείας, δὲν πρέπει νά...

§59Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καθ’ ἡμᾶς εἶναι ἐλάττωμα, διότι ὑπάρχει μέγα ἀποθεματικόν;

§60Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Διότι δὲν εἶναι κατανεμημένον εἰς τὰς πιστώσεις.

§61Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχετε ἐμπιστοσύνην;

§62Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Δὲν καταδέχομαι νὰ μὴ ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τῆς πατρίδος μου.

§63Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐμπιστοσύνη ὅσον ἀφορᾷ τὴν φειδὼ ἢ μὴ φειδώ. Ἀλλὰ τί σᾶς πειράζει αὐτό.

§64Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ἔχομεν ἕν Σύνταγμα. Τὸ Σύνταγμα μᾶς λέγει ὅτι ὅλα τὰ ἔσοδα καὶ ἔξοδα, πρέπει νὰ εἶναι ἀναγεγραμμένα εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Πρέπει νὰ ψηφίζωνται κατὰ κεφάλαια, κατ’ ἄρθρα. Δὲν μπορεῖ ἑπομένως, μὲ τὰς ἐξουσιοδοτήσεις ἡ Βουλὴ νὰ σχηματίσῃ καλὴν ἰδέαν περὶ τῆς διαθέσεως τῶν πιστώσεων καὶ τῆς διαχειρίσεως ἐν γένει τοῦ χρήματος. Γνωρίζω πολὺ καλὰ ὅτι ἔχετε τὴν δύναμιν νὰ λαμβάνετε ἐξουσιοδοτήσεις, ἐγὼ ἐν τούτοις νομίζω ὅτι τὸ ἀποθεματικόν, τὸ αὐξανόμενον διαρκῶς εἶναι ἀντισυνταγματικόν.

§65Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἀντισυνταγματικόν;

§66Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Περίπου ἀντισυνταγματικόν, διότι ἐμποδίζει τὴν Βουλὴν νὰ σχηματίσῃ ἐκ τῶν προτέρων, ὡς ζητεῖ τὸ Σύνταγμα σαφῆ ἰδέαν περὶ τῆς διαθέσεως τῶν πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Παρομοίως εἶναι ἡ ἐγγύησις διὰ τὰ δάνεια πρὸς τρίτους, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ ἐξυπηρέτησις εἶναι δυνατὸν νὰ βαρύνῃ τὸ Κράτος διὰ τῆς ἐγγυήσεως τὴν ὁποίαν παρέχει ἡ Κυβέρνησις διά τὴν σύναψιν αὐτῶν. Ἐὰν τύχει κατὰ τὸ ἔτος, νὰ μὴ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποπληρωθοῦν τὰ δάνεια, ἡ ἐγγύησις ἣν παρέχει τὸ Κράτος, θὰ ἐξαναγκάσῃ αὐτὸ εἰς τὴν πληρωμήν, θὰ δημιουργηθῇ δὲ ἕνα εἶδος κυμαινομένου χρέους κατὰ τοῦτο, διότι τὴν ἔκτασίν του δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν προΐδῃ κανεὶς ἐκ τῶν προτέρων. Αὐτὰ εἶχα νὰ πῶ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰλιανός.

§68Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁμιλῶν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τῶν ἐξόδων κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ 1931–1 32, ἐτόνισε τὰ ἑξῆς: «Ὡς γνωρίζει ἡ Βουλή. (ἀναγινώσκει)...Ἂς ἔλθωμεν κύριοι νὰ ἐξετάσωμεν κατὰ πόσον τὰ λεγόμενα ταῦτα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχουν βάσιν ἀληθῆ. Δὲν ἔχω νὰ ἐξετάσω ποίας φορολογικὰς ἐλαφρύνσεις κατὰ μέρος, ἢ ποίας φορολογικὰς αὐξήσεις ἐπίσης καθ’ ἕκαστον ἔτος ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν ἔχω παρὰ νὰ ἐξετάσω δύο γενικοὺς ἀριθμοὺς διὰ νὰ ἀποκρούσω τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον δὲν ηὔξησαν τὰ ἔσοδα τῆς Κυβερνήσεως, καὶ συνεπῶς δὲν ἐπεβάρυνε τὸν λαόν, καὶ κατὰ συνέπειαν ἑτέρους ἀριθμοὺς διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον ηὐξήθησαν ἢ ὄχι τὰ ἔξοδα της. Ἄμεσοι φόροι τοῦ 1929 1930 1.543.000.000 περὶ προϋπολογισθέντων ὁμιλῶ. Ἄμεσος 1931–1932 1.723.000.000. Διαφορὰ ἐπὶ πλέον 280 ἑκατομ. Θὰ ἤθελα κ. ὑπουργὲ νὰ τὰ καθαρίσωμεν ἐξ ἀρχῆς ἐπειδὴ ἐγὼ δὲν ἐπιδιώκω ἐντυπώσεις. Ἐὰν κάνω ἕνα λάθος δὲν ἔχετε παρὰ νὰ μοῦ τὸ εἰπέτε τώρα.

§69Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μήπως τὸ 1931–1932 ἔχει τὰ πρόσθετα τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ 1930 –1931; Εἰς τὸ 1931–1932 ἔχομεν τὰ πρόσθετα.

§70Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τόσον τὸ χειρότερον διὰ ὑμᾶς διότι δὲν ἀκολουθῆτε ἕνα σύστημα.

§71Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν προσθέσετε εἰς τὰ κύρια τὰ πρόσθετα θὰ εὕρετε μεγαλείτερον ἀριθμόν. Τὰ πρόσθετα τὸ 29–30 ἔχουν ἄμεσον φορολογικὴν ἀπόδοσιν μεγελειτέραν ἀπὸ τὸ 31–32 καὶ ὄχι μικροτέραν.

§72Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν εὑρίσκω.

§73Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εὕρετε ἄλλο ἐπιχείρημα λοιπόν.

§74Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἀντικρούσατέ το σεῖς. Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ τὸ ἐγκαταλείψω. Ἔμμεσοι φόροι 1929–30 4.241.000.000, 1931–32 5.242.000.000 Δραχμάς.

§75Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ ἐκεῖ.

§76Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ μὴ κατατριβώμεθα μὲ τοὺς ἀριθμούς, ἐφ’ ὅσον δὲν φαίνεσθε διατεθειμένος νὰ συμφωνήσητε, ἐρωτῶ ἂν τοὐλάχιστον εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι ὅτι αὐξήσατε τὰ ἔξοδα;

§77Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Σᾶς λέγω μάλιστα ὅτι μεταξὺ τοῦ 1927–28 καὶ τοῦ τελευταίου ἔτους ὑπάρχει σχεδὸν μηδαμινὴ διαφορά, δὲν ὑπάρχει σχεδὸν τίποτε.

§78Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ σᾶς ἀνέφερα ρητοὺς ἀριθμούς.

§79Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λησμονεῖτε ὅτι ὁ ἕνας ἀριθμὸς ἔχει χωριστὰ τοὺς κυρίους καὶ χωριστὰ τοὺς προσθέτους, ὁ ἄλλος ἔχει καὶ τούς κυρίους καὶ τοὺς προσθέτους.

§80Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁ συνάδελφος μου κ. Ρεδιάδης διὰ λεπτομεροῦς ἀναπτύξεως τῶν ἀριθμῶν σᾶς ἀπέδειξε ποία εἶναι ἡ φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις τοῦ λαοῦ οἵαν τὴν ἐδημιουργήσατε. Ἐγὼ δὲν θέλω πρὸς στιγμὴν νὰ ἐπικαλεσθῶ τοὺς σαφεῖς ἀριθμούς του. Περιορίζομαι νὰ ἐρωτήσω σᾶς, ἐὰν παραδέχησθε ἢ ὄχι ὅτι ηὐξήσατε τὰ ἔσοδά σας.

§81Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἐπικαλεῖσθε, εὑρίσκετε δύο διαφορὰς μεταξὺ τῆς ἀποδόσεως τῆς ἀμέσου φορολογίας τοῦ 29–30 καὶ σᾶς λέγω: ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία διαφορὰ ἐπίσης καὶ εἰς τοὺς ἐμμέσους φόρους.

§82Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μήπως ἐπίσης καὶ διὰ τὸ χαρτόσημον;

§83Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔλλειψαν τὰ εἰδικὰ κεφάλαια τοῦ δισεκατομμυρίου.

§84Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁ ἴδιος ἀνωμολογήσατε ὅτι ἐπετύχατε καλλιτέραν ἀπόδοσιν τῶν φόρων, τὴν ἐντελεστέραν εἴσπραξιν, καὶ ἐπικαλεῖσθε κάτι εἰς τὸ ὁποῖον εἴμεθα σύμφωνοι, διότι εἶχον συστήσει πρὶν ἀπὸ σᾶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι, δηλαδή, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ καταδίωξις τῶν λιποτακτῶν τῆς φορολογίας, ἀντὶ νὰ καταδιώκωνται οἱ δηλοῦντες τά εἰσοδήματά των καὶ πληρώνοντες τοὺς φόρους, δὲν ὑπάρχει κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ σᾶς λέγῃ διότι ἰσχύσατε τὸ φορολογικὸν πεδίον εἰς τὸν τόπον τοῦτον.

§85Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι δά.

§86Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὅπως δὲν ὑπάρχει κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ σᾶς ψέγῃ διότι κατεδιώξατε τὸ λαθρεμπόριον καὶ μάλιστα ἂν θέλετε, διεκδικοῦμεν ἡμεῖς τὴν ἰδέαν, διεκδικοῦμεν ὅτι ἡμεῖς ἐπρωτοστατήσαμεν εἰς τὰς τοιαύτας ὑποδείξεις. Δὲν ὑπάρχει συνεπῶς κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ σᾶς ψέγῃ, διότι ἐπετύχατε ἐντελεστέραν βεβαίωσιν τῶν φόρων τῆς ἀπόψεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διέφευγον τὸν φόρον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸν ἰσχυρισμὸν τὸν ἰδικόν μας εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι, ἐνῷ διὰ τῆς καλλιτέρας βεβαιώσεως καὶ ἐνῷ διὰ τῆς καταδιώξεως τοῦ λαθρεμπορίου ἐπετύχατε τὴν ἐξασφάλισιν μείζονος ἀποδόσεως τῶν φόρων, τὴν ἀπόδοσιν ταύτην δὲν ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσητε καθ’ ὃν τρόπον ἐχρησιμοποιήσατε δηλαδὴ εἰς αὔξησιν τῶν δημοσίων δαπανῶν, εἰς ἀσυγκράτητον σπατάλην. Ἡ ἰδική μας γνώμη εἶναι ὅτι δεδομένης τῆς ἐξαντλήσεως τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποστεῖ ὁ φορολογούμενος λαός, ὁλόκληρος σχεδὸν ἡ βελτίωσις αὐτὴ τῆς φορολογικῆς ἀποδόσεως ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ φορολογικὰς ἐλαφρύνσεις. Σᾶς τὸ λέγω δὲ τοῦτο διότι, πέραν τῶν ὅσων ἔχετε νὰ εἰπῆτε διὰ τὴν ἀντίκρουσιν τῶν ὑπολογισμῶν τοῦ κ. Ρεδιάδη, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὕπαρξιν ἐλλειμμάτων, πέραν αὐτῶν λέγω, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς τονίσω ποία εἶναι ἡ ἰδική μας γνώμη περὶ τοῦ ἐνδεδειγμένου τρόπου διαθέσεως τῶν ἐπὶ πλέον δημοσίων ἐσόδων, ἅτινα προέκυψαν ἐκ τῆς ἐντελεστέρας εἰσπράξεως τῶν φόρων. Διότι παρετήρησα κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν ἕνα ἄκρατον παρ’ ὑμῶν ἐνθουσιασμὸν γενικῶς διὰ τὴν ὕπαρξιν τῶν πλεονασμάτων, ὡς ἐὰν ἡ παρουσία τῶν πλεονασμάτων εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς νὰ εἶναι στοιχεῖον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γεμίζῃ ἀπὸ χαρὰν ὅλον τὸν κόσμον. Τοῦτο εἶναι σφάλμα. Συμβαίνει πολλάκις, ὅταν ἰδίως αἱ συνθῆκαι αἱ οἰκονομικαὶ ἑνὸς λαοῦ εἶναι δυσχερεῖς, συμβαίνει, λέγω, πολλάκις τὸ περίσσευμα νὰ εἶναι ὀδυνηρότερον ἀπὸ τὸ ἔλλειμμα. Διότι ὅταν ἕνας λαὸς φορολογῆται μὲ οἷον βάρος φορολογεῖται σήμερον ὁ ἰδικός μας, ἔχει δικαίωμα νὰ ἀξιοῖ νὰ μὴ ὑπάρχῃ πλεόνασμα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ νὰ ὑπάρχῃ ἁπλῶς ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αἱ δύο δὲ αὐταὶ ἔννοιαι εἶναι τελείως διάφοροι. Θὰ εἶχον νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ὁ ἄλλοτε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Γαλλίας Rouvier ἔλεγεν ὅτι: «τὸ ἀκριβοδίκαιον ἰσοζύγιον ἁπλῶς εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ κανεὶς καὶ ὄχι τὰ πλεονάσματα, διότι τὰ πλεονάσματα παρασύρουν πάντοτε πρὸς δαπάνας, πρὸς σπατάλας, χωρὶς νὰ τὸ θέλουν αἱ Κυβερνήσεις, ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ μὲ τὸ ἄτομον τὸ ὁποῖον ὅταν αἰσθάνηται μίαν οἰκονομικὴν ἄνεσιν». Ἔχουσα πλεονάσματα ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἀναπόφευκτον νὰ διανοίξῃ ὁδὸν νέων δαπανῶν, καὶ τότε καθίσταται ἐνεργῶς ὁ μοιραῖος κατήφορος πρὸς τὸν ὁποῖον ὁδηγοῦν τὰ πλεονάσματα. Τὴν αὐτὴν θεωρίαν ὑπεστήριξε καὶ ὁ κ. Καγιὼ δι’ ἐπιμόνου ἀρθρογραφίας, ὁ δὲ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἰταλίας Μοσκόνι ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του γενομένην τὴν 30ην παρελθόντος Μαΐου ἐτόνισεν ἀκριβῶς τὸν κίνδυνον ἐκ τῶν περισσευμάτων, καὶ ἐξῆρε τὸ ὅτι ἡ Ἰταλία ἐπιδιώκει νὰ μὴ λάβῃ ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς πολίτας, κατὰ δυνατὴν ἀκρίβειαν εἰ μὴ μόνον τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον τῆς χρειάζεται διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§87Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἡ θεωρία σας;

§88Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἶναι ἡ νεωτέρα θεωρεία ἣν ἀκολουθῶ καὶ ἐγὼ μετὰ πίστεως ἀκραδάντου. Ἡ παλαιὰ θεωρεία τοὐναντίον ἐπιδιώκει τὴν ἀπόσβεσιν τοῦ Δημοσίου χρέους καὶ τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλων ἐκτάκτων ἔργων κλπ. ἐκ τῶν πλεονασμάτων.

§89Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ὁ Γλάδστων τὸ λέγει ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ περισσεύματα ὁ προϋπολογισμός.

§90Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Καὶ ὁ ἄλλοτε παρατηρητὴς ὁ Φίλενσον ὑποστηρίζει τὸ ἴδιον.

§91Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄς ἀφίσομεν τὴν θεωρίαν ἐπὶ τῆς ὁποίας εἴμεθα σύμφωνοι ὅλοι. Μέμφεσθε τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἐπεδίωξε περισσεύματα;

§92Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μεμφόμεθα τὴν Κυβέρνησιν, οὐ μόνον διότι τὰ ἐπεδίωξεν, ἀλλὰ καὶ διότι ἐνεθουσιάσθη δι’ αὐτά, καὶ ἐνόμισεν ὅτι ἡ μεγαλειτέρα ἐπιτυχία τὴν ὁποίαν ἔσχεν, ἦτο ἡ ἐξασφάλισις τῶν πλεονασμάτων, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ρεδιάδης διὰ τῶν ἀριθμῶν του ἀμφισβητεῖ. Ἀλλ’ ἐγὼ λαμβάνω τὴν βάσιν τὴν ἰδικήν σας, ὅτι δηλαδὴ ἔχετε τὰ πλεονάσματά σας καὶ συζητῶ κατὰ πόσον ἐπολιτεύθητε καλῶς ἐπὶ τῶν πλεονασμάτων. Ἔχω δηλαδὴ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι καὶ τὸ παραμικρὸν περίσσευμα ἂν ἔχῃ ὁ προϋπολογισμὸς, θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀποδώσῃ εἰς τὸν λαὸν δι’ ἀντιστοίχων φορολογικῶν ἐλαφρύνσεων. Ἀντὶ τούτου τί εἴδομεν; Εἴδαμεν ἐπιβαρύνσεις. Εἴδομεν μίαν φορολογίαν τόσον πασιφανῆ ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς τὸν ἀμφισβητήσετε; Ἐννοῶ τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου. Θὰ ἐνθυμεῖσθε ὅτι ὅταν ἐγένετο ὑπ’ ἐμοῦ ἡ ἐπερώτησις περὶ τοῦ ἄρτου καὶ ἔφθασα εἰς τὸ μέρος τὸ ἀφορὸν τὰς εὐθύνας τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπεχωρήσατε. Τότε ἡμεῖς ἀπεδείξαμεν διὰ τῶν γεγονότων ὅτι πρόκειται περὶ καθαρᾶς φορολογίας, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι δὲν ἐνεθυμήθητε νὰ καταργήσητε καὶ τὸ διάταγμα τὸ ὁποῖον εἶχεν αὐξήσῃ τὴν μεταλλικὴν δραχμήν.

§93Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ ἠρνήθημεν ποτέ.

§94Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἄρα δὲν ἀρνεῖσθε ὅτι, προέκυψεν ἐκ τούτου φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις σημαντική.

§95Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαιότατα δὲν ἠρνήθην ποτὲ ὅτι ἐπαναφέροντες τὸν παλαιὸν δασμὸν καὶ μὴ ἐπαναφέροντες τὴν μεταλλικὴν δραχμὴν ἀπὸ 15 εἰς 14, ἐπιβαρύναμεν δι’ αὐτῆς τῆς πράξεως τὸν λαόν.

§96Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ τὸ λέγετε. Ἐδῶ ἐκάνατε συνεχῶς συζήτησιν περὶ προστασίας τῆς παραγωγῆς, καὶ ἠρνεῖσθε ὅτι εἴχατε, φορολογικοὺς σκοπούς. Εἶναι ἀπόψε ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν παραδέχεσθε ὅτι ἐπιβαρύνατε τὸν λαόν.

§97Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιβάρυνε τὸν λαὸν διὰ φορολογίας καὶ ὅτι ἀπὸ τὴν ἀξίαν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου εἰσπράττει 500 ἑκατ., ἀλλ’ ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὰς φορολογικὰς μειώσεις φόρου οἰκοδομῶν κλπ. θὰ ἴδητε ὅτι μένει ὑπόλοιπον φορολογικῶν ἐλαφρύνσεων, ὅτι δηλαδὴ θὰ προσθέσωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύναμεν καὶ θὰ ἀφαιρέσωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μειώσαμεν, καὶ εἶπον ὅτι ἀπέναντι τῆς ἐπιβαρύνσεως αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις ἠλάττωσε ἄλλας φορολογίας.

§98Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς λέγω ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ συμψηφισμοῦ ὡς καὶ τῶν φορολογικῶν ἐλαφρύνσεων, τὰς ὁποίας ἐκάματε δι’ ὡρισμένας φορολογίας ὅπως λ. χ. τὸν φόρον οἰκοδομῶν, πρᾶγμα μάλιστα τὸ ὁποῖον εἶναι ρητῶς ἀμφισβητούμενον ἀπὸ ἡμᾶς, ὁ συμψηφισμός, λοιπόν, τὸν ὁποῖον ἐζητήσατε νὰ κάμητε εἶναι ἕνα εὔστροφον ἐπιχείρημα ἀντάξιον τῆς εὐστροφίας σας.

§99Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ εἶπα, ἀλλ’ ἴσως εὑρέθη ἡ περίστασις. Ἢ περίπτωσις τοῦ ἐπιχειρήματος ἐγεννήθη ὅταν συνεζητεῖτο ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ παλαιοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου. Ἀλλ’ ὅταν λέγητε ὅτι ἐπεβάρυνε ἡ Κυβέρνησις τὸν λαὸν δὲν πρέπει νὰ τὸ κρίνετε μονομερῶς, διότι πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς φορολογικὰς ἐλαφρύνσεις.

§100Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δέχεσθε, λοιπόν, μετὰ τὴν δήλωσίν σας νὰ συμφωνήσωμεν ὡς πρὸς τὸ ἑξῆς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἐπικαλεσθῆτε εἰς τὸ μέλλον ὅτι προέβητε εἰς ἐλαφρύνσεις φορολογικὰς, ἐφ’ ὅσον εἰς ἀντίκρυσμα αὐτῶν, ηὐξήσατε τὸν δασμὸν τοῦ σίτου, προκαλέσαντες σημαντικὴν αὔξησιν τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ.

§101Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, πόσους φόρους ἔχετε ὑπολογίσει ὅτι ἐθέσατε; Ἐγὼ λέγω ὅτι ἐβάλατε 27 φόρους καὶ ἴσως καὶ περισσοτέρους.

§102Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὰ θὰ τὰ συζητήσωμεν.

§103Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Θὰ τὰ συζητήσωμεν.

§104Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τὸ ὅτι ηὐξήσατε τὴν φορολογικὴν ἀπόδοσιν ἀνεγνώρισε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλῶν εἰς τὸ γεῦμα τοῦ Πεντελικοῦ. Καὶ λέγω ἀκόμη ὅτι ὁμιλοῦντες εἰς τὴν ἔκθεσίν σας περὶ τῆς ἀποφυγῆς ριζικῶν μεταρρυθμίσεων, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκάματε μίαν ἐπίθεσιν κατ’ ἀνθρώπων ἀγνώστων, οἱ ὁποῖοι δῆθεν σᾶς ἐπέκριναν. Λέγετε δὲ τὰ ἑξῆς: «καὶ πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανείς.......(ἀναγινώσκει)». Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. ὑπουργέ, τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σᾶς ἐρωτήσω: Ποῖον λόγον ἔχει ἡ παρουσία αὐτῶν τῶν φράσεων τῶν μετ’ ἀγανακτήσεως λεχθεισῶν καὶ ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος σᾶς εἶπε νὰ πράξητε τὸ ἀντίθετον.

§105Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖος μοῦ εἶπε; Μόνον σεῖς ὑστερήσατε ἀπὸ ὅλους οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰ φορολογικὰ ζητήματα. Μόνον σεῖς ὑπεστηρίξατε ὅτι ἴσως θὰ ἔπρεπεν εἰς τὴν ἔμμεσον φορολογίαν μᾶλλον νὰ ἀποβλέψωμεν. Ὅλος ὁ κόσμος ὑποστηρίζει ὅτι ἡ τάσις πρέπει νὰ εἶναι, ὅτι ἡ ἄμεσις φορολογία πρέπει νὰ ἀποδώσῃ πάρα πάνω ἀπὸ τὴν ἔμμεσον. Ἀπαντῶ λοιπὸν εἰς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠσχολοῦντο μὲ τὰ φορολογικὰ ζητήματα καὶ οἱ ὁποῖοι φρονοῦν ὅτι ἡ τάσις πρέπει νὰ εἶναι, ὥστε ἡ ἄμεσος νὰ ἀποδώσῃ περισσότερα ἀπὸ τὴν ἔμμεσον καὶ αὐτοὶ κακίζουν τὴν Κυβέρνησιν διότι δὲν ἔσπευσεν ἀκόμη νὰ κάμῃ τὰς φορολογικὰς μεταρρυθμίσεις.

§106Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἄκουσα ὄχι τραπεζίτας νὰ ζητοῦν αὔξησιν τῶν ἀμέσων φόρων, ἀλλ’ οὐδὲ κἂν σοσιαλιστὰς τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς νὰ ὑποστηρίζουν παρομοίαν θεωρίαν.

§107Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὰ δὲν ἀναγινώσκετε τὶ γράφουν οἱ διοικηταὶ τῶν Τραπεζῶν μας;

§108Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὑποστηρίζετε ὅτι ἡ πολιτική σας τείνει εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀμέσου φορολογίας;

§109Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Ὄχι, ὁ κ. Αἰλιανὸς ὑπεστήριξε ὅτι πρέπει νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν εἴσπραξιν περισσοτέρων ἐσόδων ἀπὸ τὴν ἔμμεσον φορολογίαν.

§110Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἴπατε ὅτι θὰ κάμητε καλλιτέραν κατανομὴν τῶν φόρων.

§111Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Φορολογικὴν δικαιοσύνην εἶπον.

§112Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἴπατε ὅτι θὰ κάμητε καλλίτερον καταμερισμὸν τῶν φορολογικῶν βαρῶν δηλαδὴ ἐνίσχυσιν τῆς ἀμέσου φορολογίας.

§113Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὔτε ποτὲ ὑπεστηρίξαμεν ὅτι θὰ κάνωμεν αὔξησιν τῆς ἀμέσου φορολογίας.

§114Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μετάθεσιν βαρῶν εἴπατε.

§115Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πῶς θὰ γίνῃ ἡ μετάθεσις τῶν βαρῶν.

§116Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἐνισχύετε τὴν ἄμεσον φορολογίαν, ὅταν καταργῆτε ἐμμέσους φόρους καὶ διατηρῆτε ἀκολούθως τοὺς ἀμέσους φόρους;

§117Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, κ. ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν, διότι μπορεῖ νὰ γίνῃ κατὰ δύο τρόπους αὐτό. Μποροῦμε νὰ καταργήσουμε ἕνα φόρον ἢ νὰ κάνουμε μετάθεσιν τῶν βαρῶν ἀπὸ τῶν ἀσθενεστέρων εἰς τοὺς ἰσχυροτέρους. Τὸ ἴδιον μποροῦμε νὰ κάνουμε καὶ διὰ τοὺς ἐμμέσους φόρους.

§118Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ξέρετε πολὺ καλὰ ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον.

§119Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν, κ. ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν ὁ προϋπολογισμὸς σᾶς ἐπιτρέψῃ αὐτὴν τὴν μετάθεσιν τῶν βαρῶν καὶ σεῖς δὲν τὰ μεταθέσητε, ἀλλὰ ἀναπληρώσετε μίαν φορολογικὴν ἐλάφρυνσιν δι’ ἴσου δασμοῦ τότε βεβαίως αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ μετάθεσιν, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἄσχετον πρᾶγμα. Ἐὰν ὁ προϋπολογισμός σας σᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἐλαττώσητε τοὺς δασμοὺς τῶν εἰδῶν τῆς πρώτης ἀνάγκης καὶ μετατρέψητε αὐτὴν τὴν φορολογίαν, δὲν πιστεύω νὰ νομίζητε ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ αὔξησιν τῆς ἀμέσου φορολογίας.

§120Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ κανεὶς ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν δηλώσεών σας, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι οὐδεὶς ἐφαντάσθη ποτὲ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον προγράμματος Κυβερνητικοῦ ἡ ἀντικατάστασις τῶν φόρων τῶν εἰδῶν τῆς πρώτης ἀνάγκης, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπὸ τὴν ἄποψιν τῆς ἀποδοτικότητος οἱ μόνοι παράγωγικοί, δι’ αὐξήσεως καὶ φορολογίας εἰς τὰ εἴδη πολυτελείας, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν μεγάλην ἀποδοτικότητα. Αὐτὸ ἀπολύτως ἀποκλείεται ἀπὸ τὴν σκέψιν οἱουδήποτε κόμματος. Λοιπὸν δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν. Πρόκειται περὶ καταργήσεως ἐμμέσων φόρων καὶ ἀντιστοίχου αὐξήσεως τῆς ἀποδόσεως τῶν ἀμέσων φόρων.

§121Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πῶς σκέπτεσθε νὰ ἐφαρμόσητε τὸ ἄρθρον αὐτὸ τοῦ προγράμματός σας, τὴν μετάθεσιν δηλονότι τῶν βαρῶν;

§122Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἀπαντῶ.

§123Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ τοῦτο. Ὑπεσχέθητε τὴν μετάθεσιν τῶν βαρῶν, διὰ νὰ ἐπιτύχετε καλλιτέραν κατανομὴν τῆς φορολογίας. Πῶς θὰ ἐφαρμόσητε τοῦτο;

§124Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς εἶπον, κ. ἀρχηγὲ τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως, προηγουμένως, ὅτι ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς δὲν ἔρχεται εἰς ἀντίκρουσιν μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε σεῖς.

§125Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1931–32 ἔχει ἐμβάλλει σᾶς τοὺς ἰδίους ἀκόμη εἰς κἄποιαν ἀνησυχίαν περὶ τῆς τύχης του, τὴν ὁποίαν ἐκδηλώνει τὸ γεγονὸς ὅτι καταφεύγετε εἰς νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν εἰσήγησίν σας δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ψηφίζεται ἀπὸ τὴν Βουλήν, τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο περὶ ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων κατὰ 6%. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ μὲ πείσητε ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προανείγγελλεν ἕν τοιοῦτον μέτρον, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ εἰσπράξῃ τὴν κακὴν ἐντύπωσιν ἐξ αὐτῶν, ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο πραγματικῶς νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ. Διὰ νὰ προσθέσητε μίαν ἐξασφάλισιν εἰς τὸ ἰσοζύγιόν σας, ἐφέρατε τὸ νομοθέτημα τοῦτο δυνάμει τοῦ ὁποίου ζητεῖτε τὴν ἐξουσιοδότησιν διὰ νὰ ἐλαττώσητε, ὀψέποτε παρασταθῇ ἀνάγκη, τοὺς μισθοὺς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι ὅτι τὸ νομοθέτημα τοῦτο πλήσσει βιοπαλαιστὰς ἀνθρώπους διότι δὲν ὁμιλῶ περὶ ὀλίγων δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι συμβαίνει νὰ ἔχωσι καὶ ἄλλας ἀποδοχὰς ὡς τοποθετουμένοι εἰς διαφόρους αὐτονόμους ὀργανισμοὺς καὶ ἄλλας προνομίας, δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν τυχηρῶν αὐτῶν, ἀλλ’ ὁμιλῶ περὶ τοῦ μεγάλου ὄγκου τῆς τάξεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τοῦ μεγάλου ὄγκου αὐτῶν, τονίζω, καὶ θέλω νὰ ἐξάρω ὅτι διὰ νὰ φθάσητε νὰ ὑποστῆτε σεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος τὴν κακὴν ἐντύπωσιν τὴν παραγομένην ἐκ τοιούτου πράγματος μιᾶς πολυπληθοῦς τάξεως τῆς ὁποίας ζητεῖτε νὰ ἐλαττώσητε τὸν μισθὸν κατὰ 6%, διὰ νὰ καταφύγητε, λέγω, εἰς τὸ νὰ ὑποστῆτε τὴν κακὴν ἐντύπωσιν, σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ μᾶς πείσετε ὅτι εἶναι ἀληθὴς ἡ δῆθεν ἐπιφύλαξις τὴν ὁποίαν ἐκάματε κατὰ τὴν εἰσήγησιν, ὅτι τὸ μέτρον δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ, παρὰ ἀναλόγως τῆς πορείας τοῦ προϋπολογισμοῦ. Σᾶς λέγω ὅτι ἡ ἐπιφύλαξις σας εἶναι πρόσχημα ἁπλοῦν. Συνεπῶς ἐστενοχωρήθησαν τὰ πράγματα τόσον πολὺ ὥστε ἐφθάσατε καὶ εἰς ἓν μέτρον τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον ὀδυνηρὸν διὰ μίαν μεγάλην τάξιν βιοπαλαιστῶν, χάριν τῆς ἐνισχύσεως καὶ περιχαρακώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ 1931 – 1932. Ἀλλὰ κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ τελειώνωμεν καὶ ἀπὸ μίαν ἄλλην ἐκκρεμότητα τὴν ὁποίαν ἔχομεν σεῖς καὶ ἐγώ, δηλαδὴ τὴν ἐπερώτησίν μου περὶ τοῦ φόρου τῆς Οὔλεν, εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ ὁμιλήσω καὶ περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ φόρου τῆς Οὔλεν, διότι ἡ πεποίθησίς μου εἶναι ὅτι ἀπόψε εἶναι ἡ καλλιτέρα στιγμὴ διὰ νὰ λύσωμεν καὶ τὸ ζήτημα αὐτό. Διότι ἂν καταλήξετε νὰ δεχθῆτε τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἐγὼ νομίζω ἐπιβαλλομένην, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νά ἐγίνετο τώρα αὐτὸ. Ἔχω ὡρισμένους ἀριθμούς, κύριε ὑπουργέ, ἐπισήμους ἰδικούς σας καὶ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει ὅτι κατὰ τὰς χρήσεις ἀπὸ τὸ 1925 ἕως τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1931 ἐβεβαιώθησαν 465 ἑκατομ. ἀπὸ τὸν πρόσθετον φόρον τῆς ὑδρεύσεως, τὸν φόρον τῆς Οὔλεν. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς βεβαιώσεις ποὺ ἔγιναν πέρυσι καὶ τὴν πορείαν τῆς βεβαιώσεως ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου καὶ ἐντεῦθεν, εἶναι πιθανὸν νὰ βεβαιωθοῦν ἄλλα 20 ἑκατομ. μέχρι τέλους τῆς τρεχούσης χρήσεως, γίνονται 485 ἑκατ. Ἡ ὑπηρεσία τῶν δανείων τῆς Οὔλεν, τοῦ πρώτου τὸ ὁποῖον ἀπεσβέσθη ὁλοσχερῶς, τοῦ μικροῦ ἐξ 1 ἑκατομ. δολλαρίων, καὶ ἡ τοκοχρεωλυσία τοῦ μεγάλου ἀπῄτησε μέχρι τοῦδε 342 ἑκατομ. Ἔχομεν συνεπῶς, 342 ἑκατομ. τὰ ὁποῖα ἐπληρώσαμεν διὰ τὰ δάνεια αὐτὰ — ὁμιλῶ περὶ τῶν δανείων εἰς δολλάρια — ἐν’ ᾧ σεῖς ἐβεβαιώσατε 485 ἑκατομ. Κατὰ τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν μὲ τοὺς ἰδιοκτήτας τοὺς εἴπατε, κ. ὑπουργέ: κύριοι, ἐγὼ τί θέλετε νὰ κάμω; Τὰ χρήματα τὰ ὁποία εἰσέπραξα ἀπὸ τὸν φόρον δὲν μοῦ ἐπαρκοῦν διὰ νὰ καλύψω τὰς ὑπηρεσίας τῶν δανείων καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἤρχισεν ἡ ὕδρευσις ἀκόμη, ὥστε νὰ ἐπιπέσῃ ἐκεῖ ὁ φόρος, φυσικὰ ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώσω ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους διὰ μίαν εἰδικὴν αἰτίαν. Καμμία λογικὴ δὲν τὸ ὑπαγορεύει. Μὴ λησμονεῖτε ὅμως, ὅτι ἀρχικῶς εἴπατε ὅτι εἰσεπράξατε 345 ἑκατομ. καὶ ἡ ὑποχρέωσις τὴν ὁποίαν εἴχατε νὰ ἐκτελέσητε ἀνῆλθεν εἰς 342 ἑκατομ. συνεπῶς σᾶς ἐπερίσσευαν καὶ 3 ἑκατομ. Προσεθέσατε ὅμως καὶ τὸ ἑξῆς: ὅτι εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ συνεχίσητε τὴν φορολογίαν, διότι δὲν ἤρχισεν ἡ ὑποχρεωτικὴ ὕδρευσις. Λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, διότι θὰ ἤθελα νὰ ἐξακριβώσω ποῖος φέρει τὴν εὐθύνην τοῦ ὅτι δὲν θὰ δυνηθῇ ν’ ἀρχίσῃ ἡ ὕδρευσις τὸν προσεχῆ μῆνα καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ διότι δὲν ἔγιναν παροχετεύσεις καὶ τοῦτο διότι δὲν παρεχωρήσατε ἐγκαίρως εἰς τὴν ἑταιρείαν τὰ μέσα ἐκ τῶν δανείων τὰ ὁποῖα συνήφθησαν, καὶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ζητεῖτε νὰ συνεχίσετε μίαν φορολογίαν ἐπαχθεστάτην, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὸν φόρον οἰκοδομῶν καὶ εἰς ἄλλους προσθέτους γνωρίζετε δὲ πόσον δεσμευτικὴ διὰ τὴν ἰδιοκτησίαν αὐτῆς. Τονίζω δὲ καὶ τοῦτο: ὅτι σεῖς ἐν ᾗ περιπτώσει εἴχετε ἐγκαίρως παραχωρήσει τὰ μέσα διὰ νὰ γίνουν αἱ παροχετεύσεις εἰς τοὺς ὑδρολήπτας, τὸ ὕδωρ θὰ ἠδύνατο νὰ δοθῇ ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς Ἀπριλίου, θὰ εἴχατε ὁρίσει, κατὰ τὴν σύμβασιν, τὰ τιμολόγια καί, οὕτως ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς Ἀπριλίου, οἱ ἰδιοκτῆται καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ θ’ ἀπηλλάσσοντο τῆς ἐπαχθοῦς φορολογίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις. Φέρει, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην. Τὴν φέρετε σεῖς, τὴν φέρει καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας μεθ’ ὑμῶν.

§126Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπερωτήσατε τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§127Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὄχι, ἐπερωτῶ σᾶς, διότι δὲν ἐδώκατε ἐγκαίρως τὰ χρήματα ἄν καὶ ὠχλήθητε ὑπὸ τῆς ἑταιρείας διὰ τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας κατ’ ἐπανάληψιν.

§128Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶχον καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ δώσω χρήματα διὰ παροχετεύσεις Ἔπρεπε νὰ τὰ καταβάλουν οἱ ἰδιοκτῆται. Διὰ νὰ διευκολύνω ὅμως τὴν ἑταιρείαν τὰ ἔδωσα. Ἐπαναλαμβάνω τὸ δημόσιον δὲν εἶχε καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ δάνειον διὰ νὰ πληρώσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν τὰς παροχετεύσεις, ἡ ὑποχρέωσις ἐβάρυνεν ἀποκλειστικῶς τοὺς ἰδιοκτήτας. Ἐπειδὴ ὅμως θὰ ἐπεβαρύνοντο, ἀφ’ ἑνὸς μέν, οἱ ἰδιοκτῆται ὑπερμέτρως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θ’ ἀπῄτει διαδικασίαν καὶ χρόνον θὰ ἐπεβραδύνετο δὲ καὶ ἡ ἔναρξις τῶν ἔργων οὐσιαστικῶς, μοῦ ἐζήτησαν καὶ ἀπεδέχθην, νὰ δανεισθῶ, καὶ νὰ δώσω εἰς τὴν ἑταιρείαν τὰ χρήματα ἵνα κάμῃ τὰς παροχετεύσεις. Αὐτὸ εὑρίσκετε ὡς στοιχεῖον μομφῆς κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ;

§129Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ σύμβασις λέγει ὅτι θὰ τὰ εἰσπράξητε ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας;

§130Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ ἰδιοκτῆται ἔπρεπε νὰ καταβάλωσιν εἰς τὴν ἑταιρείαν τὰ ἔξοδα παροχετεύσεως.

§131Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μὴ λαμβάνετε τὸ ἐπιχείρημά μου διὰ ν’ ἀποπειραθῆτε νὰ τὸ στρέψητε κατ’ ἐμοῦ. Διότι σᾶς λέγω κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι αὐτὴ ἡ λύσις ἦτο ἡ μόνη ἐνδεδειγμένη, ἐφ’ ὅσον δὲν φαντάζομαι ὅτι θὰ ἠδύνατο κανεὶς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιβάλῃ καὶ ἄλλην φορολογίαν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας καὶ ἐνοικιαστὰς διὰ τὰς παροχετεύσεις εἰς μίαν στιγμὴν μάλιστα κατὰ τὴν ὁποίαν, γνωρίζετε κάλλιστα, ποία εἶναι ἡ κρίσις ἡ ὁποία μαστίζει τὰς οἰκοδομάς.

§132Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἀντελήφθητε πάλιν.

§133Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν θέλετε ν’ ἀντιληφθῆτε σεῖς, ἐπαναλαμβάνω ὅτι μόνον διὰ δανείων ἠδύνατο νὰ γίνουν αἱ παροχετεύσεις καὶ ἐγὼ σᾶς μέμφομαι ὅτι δὲν ἐκάματε τὸ δάνειον ἐγκαίρως.

§134Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ σύμβασις λέγει ὅτι διὰ νὰ γίνῃ παροχέτευσις πρέπει ἕκαστος ἰδιοκτήτης νὰ πληρώσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν. Ἐγώ, ἐπαναλαμβάνω, ἐπειδὴ αὐτὸ θὰ ἦτο μία δαπάνη βαρεῖα διὰ τοὺς ἰδιοκτήτας ὑπὸ τοὺς σημερινοὺς ὅρους καὶ διότι αὐτὸ θὰ ἀπῄτῃ μικροτέραν διαδικασίαν, προσεφέρθην νὰ εὐκολύνω τὰ πράγματα, νὰ κάμω τὸ δάνειον ἐκ ποσοῦ ἴσου πρὸς τὴν ἀπαιτουμένην δαπάνην διὰ τὴν παροχέτευσιν. Λοιπὸν δὲν εἶναι λάθος, εἶναι εὐκολία αὐτό.

§135Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, σᾶς εἶπον ὅτι αὐτὸ σᾶς τὸ ἀναγνωρίζομεν, καὶ κάθε ἄνθρωπος ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὴν σημερινὴν κατάστασιν θὰ ἐσκέπτετο τὸ ἴδιον. Ἀλλὰ ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω: ἀφοῦ κύριε τὸ ἐσκέφθης αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπηγόρευεν ἡ κοινὴ λογική, διατὶ δὲν τὸ ἔκαμες ἐγκαίρως, ὥστε νὰ δυνηθῇ ν’ ἀρχίσῃ ἡ ὕδρευσις τὸν προσεχῆ Ἀπρίλιον καὶ καταπαύσῃ ὁ ἐξοντωτικὸς φόρος τῆς Οὖλεν;

§136Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν ἦλθον νὰ μὲ ἰδοῦν οἱ τῆς Οὖλεν μοῦ εἶπον, κ. Πρόεδρε καθυστερήσατε νὰ μᾶς δώσητε τὰ χρήματα, ποὺ μᾶς ὑπεσχέθητε. Ἠρώτησα σχετικῶς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος μοῦ ἐζήτησεν προθεσμίαν διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ἰσχυρισμός των.

§137Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἀπὸ πέρυσι τὸν Δεκέμβριον ὤχλησεν ἡ ἑταιρεία ἐπιμόνως τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι εἰς τὸν φόρον. Ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἠναγκάσθη νὰ μετρήσῃ ἀπὸ τὸ 25–31 διὰ τὴν τοκοχρεωλυσίαν τῶν δανείων, τοῦ πρώτου τῶν ἑνὸς ἑκατομμυρίου δολλαρίων καὶ τοῦ δευτέρου τῶν δέκα ἑκατομμυρίων δολλαρίων—τὸ πρῶτον εὐτυχῶς ἐξωφλήσαμεν πλέον—ἠναγκάσθη λέγω νὰ μετρήσῃ 342 ἑκατ. εἰς δραχμάς. Ἔναντι αὐτῶν θὰ ἔχουν βεβαιωθῇ μέχρι τέλους τῆς τρεχούσης χρήσεως 485 ἑκατομ. καὶ μερικὰ τὰ ὁποῖα ἔχομεν νὰ λάβωμεν ἀπὸ τὴν συμμετοχὴν τοῦ δημοσίου εἰς τὴν ὑδροληψίαν, περίπου 500 ἑκατομμύρια. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπαντᾷ καὶ λέγει τὸ ἑξῆς: κύριοι, ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἄρω τὸν φόρον ὁλοσχερῶς, διότι ἀπὸ τὰ βεβαιωθέντα αὐτὰ εἰσέπραξα μόνον 345 καὶ θὰ κάνῃ νὰ πληρώσω 127 ἑκατομ. περίπου τοκοχρεωλύσιον τοῦ εἰς δολλάρια δανείου τῶν προσθέτων δανείων ἅτινα συνήψαμεν ἀπὸ τοὺς διαφόρους ὀργανισμούς. Καὶ μᾶς ἐρωτᾷ: τί θέλετε, τὴν ὥραν ποῦ δὲν ἔχω χρήματα, νὰ ἐπιβαρύνω τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους διὰ τὴν τοκοχρεωλυσίαν; Ἀλλά, κύριοι, ὅταν ἔχῃ βεβαιωμένα 480 ἑκατομ. θὰ ἤθελα νὰ εἰξεύρω, ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ πατρίκιοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐννοοῦν νὰ πληρώσουν τὴν διαφοράν, οἱ ὁποῖοι ἔχοντες κτήματα, δηλαδὴ ἀντικείμενον φορολογικὸν ἐκποιήσιμον ἐν πάσῃ στιγμῇ, δηλαδὴ πρώτης σημασίας ἀσφάλειαν ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ πατρίκιοι, λέγω, οἱ ὁποῖοι χρεωστοῦν αὐτὰ τὰ 135 ἑκατομ. τὰ βεβαιωθέντα καὶ μὴ εἰσπραχθέντα καὶ δὲν εἶναι διατεθειμένοι νὰ τὰ πληρώσουν, ὥστε νὰ μᾶς ζητῇ νὰ τὰ κάμωμεν ἀβαρίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προσκαλῶν τοὺς πληβείους νὰ τὰ πληρώσουν κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος;

§138Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οἱ ἐνδιαφερόμενοι μὲ εἶδον καὶ μοῦ εἶπον. Ξέρετε, ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιμένει νὰ εἰσπράξῃ καὶ πάλιν τὸν φόρον ἄνευ δεδικαιολογημένης αἰτίας. Τοὺς ἀπήντησαν ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐλπίζετε ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς θὰ πληρώσῃ τὸ νερὸ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς. Ὑπάρχει καθυστέρημα. Θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ ἐκδώσῃ τὸ διάταγμα διὰ τὸν φόρον διὰ τρεῖς μόνον μῆνας. Μοῦ εἶπαν, ἡμεῖς ἀναλαμβάνομεν νὰ τὸν εἰσπράξωμεν. Ἄν ὑπηρεσιακῶς, τοὺς ἀπήντησα, εἶναι εὔκολον, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν Ἡμεῖς μοῦ εἶπαν, θὰ εἰσπράξωμεν ἀπὸ τοὺς καθυστεροῦντας. Ἄν μετὰ τρεῖς μῆνας τοὺς ἀπήντησα, εἰσπραχθοῦν ὅσα χρειάζονται, δὲν θεωρῶ δίκαιον νὰ πάρωμεν μεσιτικὰ καὶ νά ὠφεληθοῦμε. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μοῦ εἶπεν ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶναι σύμφωνος, ἀλλὰ βεβαίως πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθῇ ὁ φόρος καὶ διὰ τὴν βʹ τριμηνίαν.

§139Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Διατὶ νὰ μὴ ἐλαττωθῇ δι’ ὅλον τὸ ἔτος καὶ νὰ παραταθῇ διὰ μίαν 3μηνίαν;

§140Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). (Ἀπαντᾷ μὴ ἀκουσθείς).

§141Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Σᾶς λέγω κ. Πρόεδρε ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅταν ἤρχισεν ἡ συζήτησις μὲ τοὺς ἰδιοκτήτας, μόνον ποὺ δὲν τοὺς «ἐπῆρε ἀρχικῶς εἰς τὸ κυνῆγι». Ἡ οὐσία εἶναι ἡ ἑξῆς: κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἐγὼ δὲν δέχομαι τόσον τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν θέτετε καὶ τὴν ὁποίαν συνεζητήσατε μὲ τὸν κ. Ζαβιτζιᾶνον, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ὡς ἀρχὴν ὅτι ὅταν τὸ Κράτος ἔχει βεβαιώσει 480 ἑκατομμύρια ἐκ τοῦ προσθέτου φόρου οἰκοδομῶν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀμφιβάλῃ περὶ τοῦ τί ἀσφαλῶς θὰ εἰσπράξῃ, διότι ἔχει τὰς οἰκοδομὰς ὡς ἐχέγγυα τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τῶν εἰσπραχθέντων 342 ἑκατομμυρίων καὶ τῶν βεβαιοθέντων 480 ἑκατομ.

§142Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ ἀφοῦ θὰ τὰ δώσωμεν πίσω.

§143Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκτὸς τῆς διαφορᾶς ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν εἰσπραχθέντων καὶ τῶν καταβληθέντων, ὑπάρχει καὶ μία ἀκόμη διαφορά, ἡ διαφορὰ τῶν ποσοστῶν 7½%, τὰ ὁποῖα διεκδικεῖ ἡ ἑταιρεία καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἡ διαιτησία ἀπέβη δυσμενής, καὶ ὑπάρχει ἀκόμη τὸ κονδύλιον τῶν ἀπαλλοτριώσεων αἱ ὁποῖαι βαρύνουν τὸ Κράτος καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν μπορεῖ νὰ βαρύνουν τὸν προϋπολογισμόν. Σεῖς λέγετε, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς εἶχε βεβαιώσει 480 ἑκατομ., ἀλλὰ σᾶς εἶπε πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν εἰσπράττονται πάντοτε ἐκ τῶν ἀμέσων φόρων ὅσα βεβαιοῦνται. Ἀλλὰ προσθέτω ἐγὼ ὅτι δὲν εἶμαι κἆν βέβαιος, διότι δὲν εἶναι τελεσίδικοι αἱ βεβαιώσεις τὰς ὁποίας ἔχομεν, ὑπάρχουν χιλιάδες ἐφέσεων καὶ δὲν ξέρω ἐγὼ ἂν τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον θὰ ἐπικροτήσῃ τὰς ἀποφάσεις τῶν ἐπιτροπῶν μου. Τὸ τακτικώτερον καὶ δικαιότερον διὰ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο νὰ εἴπῃ ὅτι ἐγὼ δὲν ἐννοῶ νὰ κερδίσω τίποτε ἀπὸ τὰς οἰκοδομάς, ὅ,τι θὰ εἰσπράξω παραπάνω θά σᾶς τὸ δώσω. Ἐπειδὴ ὅμως τώρα ἔχω πληρώσει περισσότερα παρ’ ὅσα ἔχω εἰσπράξῃ καὶ ἀκόμη ἔχω τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ 7½% πρῶτον, 2ον τῶν ἀπαλλοτριώσεων 3ον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ νέου ἔτους, ὀρθὸν καὶ δίκαιον εἶναι, νὰ μοῦ πληρώσητε τὴν πρώτην τριμηνίαν καὶ ἂν ἐν τῷ μεταξὺ ἀρχίσῃ ἡ ὑδροληψία λογαριαζόμεθα.

§144Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴπατε κἄτι διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀποδόσεως ἂν εἶναι δύσκολον νὰ γίνῃ κατ’ ἄλλον τρόπον, πάντως εἶναι δυνατὸν νὰ μειωθῇ ἡ ἀξία .....

§145Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Καλὴ εἶναι ἡ πρότασις σας, ἀλλὰ δὲν εἶναι τὰ ἴδια πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἐλαφρυνθοῦν ἐκ τῆς μειώσεως.

§146Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν εἶναι βασικόν.

§147Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἀπαντῶ, ὅτι ἂν ἦσαν τὰ ἴδια πρόσωπα δὲν θὰ ἐφώναζον σήμερον ν’ ἀρθῇ ὁ φόρος καὶ ν’ ἀρχίσῃ ἡ ὑδροληψία.

§148Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς εἴπομεν τὴν ἄποψίν μας, μπορεῖτε νὰ μᾶς κατακρίνητε ὅσο θέλετε.

§149Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἄποψιν ὅτι ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἔχει βεβαιώσει 480 ἑκατομ. ἀπὸ φόρον οἰκοδομῶν, φορολογίαν ἀσφαλοῦς εἰσπράξεως, θὰ τὰ εἰσπράξῃ ὁλοσχερῶς; διότι ἀλλοίμονον ἂν προσπαθῆτε νὰ μᾶς πείσετε ὅτι ἡ φορολογία τῶν οἰκοδομῶν δὲν εἶναι ἀσφαλοῦς εἰσπράξεως, αὐτὴ ἡ ὁποία ἔχει τὰ οἰκήματα ὑπέγγυα καὶ τὰ ὁποῖα καθημερινῶς κατάσχετε. Ἀλλοίμονον ἐὰν αὐτὴ δὲν ἀποδίδῃ ἀκριβῶς τὰ βεβαιωθέντα, ἀλλοίμονον ὅταν μοῦ εἴπητε ὅτι τὸ τεράστιον περιθώριον μεταξὺ τῶν εἰσπραχθέντων 342 μέχρι τῶν βεβαιωθέντων 480 ἑκατομ. δὲν θὰ εἰσπραχθῇ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν μεγάλην ἀπογοήτευσιν διὰ τοὺς πληβείους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν ἐξετάσεις δι’ ἠλιθιότητα, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωσαν διὰ νὰ μὴ πληρώσουν οἱ ἄλλοι, ἀλλὰ θὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ πληρώσουν οἱ ἴδιοι καὶ πάλιν τὸν φόρον διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος διὰ νὰ καλύψουν τὴν ἀδυναμίαν τὴν ἰδικήν σας πρὸς εἴσπραξιν τῶν καθυστερουμένων. Ἀλλὰ λέγετε τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐγὼ κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος πῶς θὰ κάμω πίστωσιν ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω εἴσπραξιν ἀρκετὴν διὰ τὰ τοκοχρεωλύσια; Σᾶς ἀπαντῶ τὸ ἑξῆς: διατὶ σᾶς ἔκαμεν πίστωσιν τὸ δάνειον τῶν σχολικῶν κτιρίων; Διατὶ ἐκ τοῦ δανείου τούτου δὲν διαθέτετε προσωρινῶς τὰ 100 ἑκατ. διὰ νὰ πληρώσητε τὴν τοκοχρεωλυσίαν δόσιν τῆς Οὔλεν ἕως ὅτου εἰσπράξητε τὰ καθυστερούμενα βεβαιωθέντα τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς καὶ συντόμως ἀπὸ πάντας θὰ εἰσπράξητε; Πάντως θὰ ἠδύνασθε νὰ κάμητε τοῦτο μὲ τὸ δάνειον τῶν σχολικῶν κτιρίων, τὸ ὁποῖον κατετέθη εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ ὄχι εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ὅπως μᾶς ὑπεσχέθη ρητῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὅταν προσήγαγε πρὸς ψήφισιν τὴν σύμβασιν. Αὐτὰ σᾶς τὰ εἶπον διὰ νὰ καταλήξω ὅτι ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ συλληφθῇ κανεὶς μικρὸς ποταμίσκος κομίζων χρῆμα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, συλλαμβάνεται ἀπὸ σᾶς, καλὰ κάμετε κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ σᾶς ἐλέγχωμεν δριμέως διότι δὲν σκέπτεσθε νὰ ἐλαφρύνητε τὸν κόσμον. Ταῦτα διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον παράτασιν τοῦ ἀβαστάκτου φόρου τῆς Οὔλεν. Ἀλλ’ ἔφθασα εἰς ἓν σημεῖον ποὺ θὰ εἴπω καὶ κάτι ὑπὲρ ὑμῶν. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ὁμιλῶν προχθὲς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶπε κάτι διὰ τὸν μακαρίτην Γλάστωνα ὁ ὁποῖος ὡμίλησε περὶ κακοποιῶν τοῦ δάσους. Παρωμοίασεν ὁ Γλάδστων τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος ἐνῷ διαβαίνει πυκνὸν δάσος ἐπιτίθενται διάφοροι κακοποιοὶ οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ τὸν ληστεύσουν. Τοῦτο συμβαίνει καὶ μὲ τὸν προϋπολογισμόν, οἱ κακοποιοὶ ἐνεφανίσθησαν καὶ ἐφέτος πολὺ δριμύτερον καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ ἐπεθύμουν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ γνωσθῇ ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ κάποια γενικωτέρα συναίσθησις μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς σημασίας τοῦ χρήματος τὸ ὁποῖον σύρεται σήμερον ἀπὸ τὸν φορολογούμενον λαόν, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον χρῆμα ὑφίσταται οὗτος ἀνεκδιήγητα δεινὰ ὁ παριστάμενος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς ἔγγραφόν του τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἐλέγχει ὁ ἴδιος τοὺς συναδέλφους του πολὺ δριμύτερον ἀφ’ ὅτι ἴσως θὰ ἔπραττεν ἡ ἀντιπολίτευσις, διότι ἐκθέτει τὰ πράγματα καὶ τοὺς λέγει: «Κύριοι, ἔχομεν ἕνα ἀποθεματικὸν 455 ἑκατ. εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 1930–1931, καὶ ἐξηντλήθη ἀπὸ σήμερον». Νομίζω ὅτι ἦτο κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἰανουαρίου ποὺ ἔγινε τὸ ἔγγραφον.

§150Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§151Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ναὶ κ. ὑπουργέ, δὲν ἀπομένει πλέον, κατὰ τὴν ὁμολογίαν σας, ὑπόλοιπον πρὸς διάθεσιν μέχρι τέλους τῆς χρήσεως, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰς αἰτήσεις τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν αἱ ὁποῖαι ἐξακολουθοῦν νὰ ζητοῦν χρήματα. Ἐτόνιζεν, λοιπόν, εἰς τὸ ἔγγραφόν του ἐκεῖνο ὁ κ. ὑπουργός, κατὰ συνέχειαν, ὅτι τινὲς τῶν ὑπηρεσιῶν ὑπερέβησαν μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τοῦ 1930 οὐ μόνον τὰ πραγματοποιηθέντα ἔξοδα τοῦ ἀντιστοίχου χρονικοῦ διαστήματος 1929–1930, ἀλλὰ καὶ εἴς τινα σημεῖα ὅλα τὰ μέχρι τέλους τῆς χρήσεως ἐκείνης πραγματοποιηθέντα ὑπ’ αὐτῶν ἔξοδα, εἰς τρόπον ὥστε αἱ ἐφετειναὶ δαπάναι νὰ ὑπερβῶσι κατὰ ποσοστὸν 10–30% καὶ ἀνώτερον τὰς ἀντιστοίχους τοῦ 1929–1930. Δηλαδὴ καταγγέλλει ὁ ἴδιος ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἀναλγησίαν τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύουν αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι καὶ τοὺς λέγει: τέλος πάντων, κύριοι, συγκρατηθῆτε διότι δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ μοῦ ζητῆτε ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνατρέψουν τὰς προβλέψεις τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ 30%. Καὶ τονίζει ἀκόμη περαιτέρω, ὅτι τὸ χειρότερον εἶναι ὅτι παρουσιάζεται αὔξησις δαπανῶν ἀκόμη καὶ εἰς τὰ κονδύλια τῶν προμηθειῶν εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ σημειοῦται μείωσις τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐφθήνηνεν ὁ βίος καὶ τὸ Κράτος ἔπρεπε νὰ ὠφελῆται ἐκ τῶν προμηθειῶν λόγῳ τῆς πτώσεως τῶν τιμῶν. Τοὺς τὸ τονίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ προσκαλεῖ τοὺς ἄλλους ὑπουργοὺς καὶ συναδέλφους του ἐν τῇ Κυβερνήσει νὰ συναισθανθοῦν ὅτι τὸ δημόσιον χρῆμα εἰσπράττεται ἀπὸ τὸν λαόν μετὰ πολλοῦ κόπου, καὶ ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν αὐτὸς αἰσθάνεται δυσφορίαν διὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι αὐξάνουν ἀναλγήτως τὰς δαπάνας των. Τὸ λέγω τοῦτο καὶ δι’ ἕνα ἄλλον ἀκόμη λόγον. Τὸ λέγω διότι ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ἐξήγγειλεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὡς μέγα κατώρθωμα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὸ ὅτι, κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, δὲν ἐδέχθη τὰς ὑπερβολικὰς ἀξιώσεις πρὸς παροχὴν πιστώσεων ἐκ μέρους τῶν διαφόρων ὑπουργείων. Θὰ ἤθελον νὰ τὸν ἐρωτήσω ὅμως ἐὰν ἔχῃ κανένα παράδειγμα οἱουδήποτε προηγουμένου ἔτους ὅπου νὰ μὴ ἐζήτησαν τὰ ὑπουργεῖα περισσότερα, καὶ ἄν ποτὲ ὑπῆρξεν ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μὴ περικόψας τὰ αἰτούμενα. Αὐτή, κύριοι, εἶναι μόνιμος κατάστασις. Τὰ ὑπουργεῖα ζητοῦν. Οἱ κ. ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐξετάζουν τὶ δύνανται νὰ δώσουν καὶ δὲν λαμβάνουν βραβεῖον, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστολή των. Διὰ τοῦτο δημιουργεῖται πάντοτε καὶ ἕνα ἀποθεματικόν, εἰς ἐνίσχυσιν τῶν προϋπολογισμῶν, καὶ ὡς ἀντελήφθητε ἐκ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὰς ὁποίας ἀνέγνωσα, τὸ ἀποθεματικὸν τοῦτο τοῦ 1930–31 ἐξηνεμίσθη λήγοντος τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1930.

§152Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοῦ Φεβρουαρίου.

§153Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὄχι κ. ὑπουργέ. Ἐγὼ ὁμιλῶ μὲ τὸ ἰδικόν σας ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἔχω ἀνὰ χεῖρας καὶ τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἐξηντλήθη τὸ ἀποθεματικὸν ἀπὸ τοῦ τέλους Δεκεμβρίου 1930.

§154Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἴς τινας ὑπηρεσίας, λέγω.

§155Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον, διότι ἰδοὺ τὶ προσθέτει τό ἔγγραφόν σας: (ἀναγινώσκει)...... Ἀλλοίμονον ὅμως ἂν ἐστέργετε νὰ δώσητε τὰς ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις τὰς ὁποίας σᾶς ζητοῦσαν οἱ ὑπουργοί. Βλέπω ὅτι δὲν τοὺς δίδετε, καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔρχομαι νὰ σᾶς ὑποστηρίξω, λέγων ὅτι δὲν ἀρκεῖ μόνον ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὔτε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἔχουν τὴν συναίσθησιν τῆς φειδοῦς τοῦ χρήματος, ἀλλὰ χρειάζεται ὅλος ὁ κορμὸς ὁ Κυβερνητικὸς καὶ διοικητικὸς νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν συναίσθησιν. Λέγω λοιπὸν ὅτι ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ἐθεώρησεν, κ. ὑπουργὲ ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει καταρτισθῆ μετὰ πάρα πολλῆς συνέσεως καὶ προσοχῆς, διότι σᾶς ἐζήτησαν τὰ ὑπουργεῖα περισσότερα, ἀλλὰ σεῖς δὲν τὸ ἐδέχθητε. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ μάθω ἐὰν ποτὲ ὑπῆρξε περίπτωσις νὰ ἐζήτησαν περισσότερα καὶ τοὺς ἐδόθησαν. Δὲν εἶναι ἐπιχείρημα σοβαρὸν τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο τοῦ κ. εἰσηγητοῦ. Κύριοι, εἶναι ἀνάγκη, ὅπως ἔλεγον, ὄχι μόνον οἱ δύο ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ καὶ ὅλαι ὑπηρεσίαι νὰ διαισθανθοῦν, ὅτι ἐπέστη ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ σκέπτωνται καὶ τὸν τελευταῖον ὀβολὸν, τὸν ὁποῖον ἀξιοῦν τὰ λαμβάνουν ἀπὸ τὸν λαὸν διὰ τῆς δημιουργίας νομοσχεδίων. Καὶ τὸ λέγω τοῦτο εἰς ἐνίσχυσιν τοῦ ἐγγράφου ὅπερ ἀνέγνωσα.

§156Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει ἀπόδειξις, ὅτι ἀποβλέπουν εἰς σπατάλας;

§157Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εὑρίσκετε σεῖς, ὅτι δὲν ὑπάρχουν σπατάλαι;

§158Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ναί ἀλλὰ ἔχουν ψηφισθῆ καὶ νόμοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφαρμόζονται.

§159Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχουν νόμοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφαρμόζονται, οὐδεὶς ἔχει τὴν ἀσφάλειαν ὅτι δὲν θὰ ἐφαρμοσθοῦν. Δὲν γνωρίζετε τὶ γίνεται ἐν τῷ μεταξύ.

§160Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἐφαρμόζονται ἐλλείψει πιστώσεων.

§161Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐὰν ψηφισθῇ ἕνας νόμος ὁ ὁποῖος προβλέπει περὶ μιᾶς δαπάνης, θὰ ἀναγραφῇ τὸ κονδύλιον τοῦτο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μοιραίως.

§162Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Λάθος κάνετε. Θὰ τὸ ἰδοῦμε αὐτὸ ὕστερα.

§163Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἔχει κἄποιον νόμον, δι’ ὃν εἰδικῶς ἐνδιαφέρεται καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἐφηρμόσθη, ἐφ’ ᾧ καὶ τὸν ἐπικαλεῖται ὡς ἐπιχείρημα.

§164Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἅμα ἡ Βουλὴ δώσῃ πιστώσεις, δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος;

§165Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀλλὰ τὶ θὰ ἐγίνετο τότε; Αὐτὸ ποὺ λέγετε εἶναι τὸ μέσον τὸ ὁποῖον ἔχει μία Βουλὴ ὅταν θέλει νὰ ρίψῃ μίαν Κυβέρνησιν, καὶ διὰ νὰ τὴν ρίψῃ ἀρνεῖται νὰ τῆς δώσῃ πιστώσεις. Ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ συμβῇ τοιοῦτον πρᾶγμα, ὅταν σεῖς ἔχετε πρωτοφανῆ πλειοψηφίαν. Τὶ τὸ ἐπικαλεῖσθε λοιπόν; Πρέπει, συνεχίζω, νὰ γίνῃ ἀπόλυτος περιστολὴ δαπανῶν. Ἐδῶ παρατηρεῖται ὅτι ψηφίζονται νομοσχέδια καὶ δὲν εἶδα κανὲν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον νὰ δημιουργῇ ἔστω καὶ ἐλαχίστην οἰκονομίαν. Ὄχι δὲ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης φορολογεῖ καὶ αὐτὸς ἄνευ ἐξουσιοδοτήσεως. Ὄντως προσάγων προχθὲς ἕνα νομοσχέδιον ἐδῶ, ἐν τέλει λίαν ἐνθουσιασμένος ἔλεγεν, ὅτι ὄχι μόνον ἐπιβάρυνσις δὲν γίνεται ἀλλὰ ἀφήνει καὶ κάτι τὶ ὑπὲρ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ ποῖος ἀνέθεσεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ φορολογῇ διὰ λογαριασμὸν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν; Αὐτὸ εἶναι ἕνα κακὸν τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιστήμη καυτηριάζει. Δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐπιβάλλουν ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ φορολογίας.

§166Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔπρεπε νὰ εἶναι ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§167Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Καὶ ὅμως δὲν τὸ εἴχατε ὑπογράψει κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ κάποιος πόνος διὰ τὸ Δημόσιον χρῆμα, πρέπει ἀκόμη νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ ἑξῆς κάποια συναίσθησις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ ἄπειρον νὰ εὐρύνωμεν ἕνα πρόγραμμα δῆθεν παραγωγικόν, παραγωγικὸν κατὰ τὴν ἰδικήν σας καὶ μόνην ἀντίληψιν, κατὰ τὴν ἀντίληψιν δὲ ὅλων τῶν ἄλλων, πρόγραμμα σπατάλης. Πρέπει νὰ περιορισθῶμεν ὄχι μόνον διότι διαθέτομεν χρῆμα ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τοιούτου εἴδους μεγαλουργήματα, ἢ μᾶλλον ἀποτυχημένων μεγαλουργημάτων, ἀλλὰ καὶ διότι ἀκόμη δανειζόμεθα, κακὴ δὲ τύχην ἔχουν πολλάκις τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα συνάπτομεν. Τὴν Τετάρτην ἀνηγγέλθη ὅτι θὰ συζητήσωμεν ἐδῶ τὴν ὁδοποιΐαν, καὶ ἡ τύχη τοῦ δανείου της εἶναι εἰς ὅλους γνωστή, ἐδανείσθημεν χρῆμα πολύτιμον καὶ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἠνοίχθη τὸ πρόγραμμα τῆς ὁδοποιΐας φέρει εἰς μίαν τρομακτικὴν ζημίαν τὸ Κράτος. Ἤδη κύριοι ἐρωτᾶται ἕως ποῦ θὰ προχωρῶμεν μεγαλουργοῦντες διὰ δῆθεν παραγωγικὰ ἔργα μὲ δάνεια; Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ μεγαλείτερος φόρτος τὸν ὁποῖον ἔχει ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς προέρχεται ἀπὸ τὸ Δημόσιον χρέος. Εἴπομεν ὅτι δανειζόμεθα δι’ ἀποξηραντικὰ ἔργα, δι’ ὁδοποιΐαν, ἀλλὰ δὲν ἐστάθημεν ἐκεῖ. Ἐνθυμεῖσθε τὸ παρελθὸν θέρος, κατὰ μῆνα Ἰούνιον, ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διεξήγαγον τραχὺν ἀγῶνα, ζητῶν νὰ πείσω τὴν Βουλὴν ὅτι, ἐπὶ τέλους, ὅπως ἐσπουδάσαμεν ἡμεῖς εἰς τὰ παλαιὰ σχολεῖα, δὲν θὰ ἔβλαπτε νὰ σπουδάσῃ καὶ ἡ νέα γενεά; Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις μοῦ ἀπήντησεν ὅτι αὐτὴ θέλει μέγαρα, ἔπρεπε νὰ γίνουν, κατὰ τὴν γνώμην της, τὸ ταχύτερον τὰ σχολικὰ κτίρια. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ προγράμματος, μὴ ἔχοντες τὰ σχέδια μὴ γνωρίζοντες τίποτε, ἐδανείσθημεν ἀνοικτὰ ἕνα ἑκατομ. λιρῶν ἐκ τοῦ ὁποίου ἡ πληρωμὴ τῶν κτιρίων θὰ γίνῃ μετὰ τριετίαν ὁλόκληρον. Ἐδανείσθημεν, λοιπόν, διὰ νὰ δημιουργήσωμεν σχολικὰ μέγαρα διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ, καὶ ἐδανείσθημεν χωρὶς νὰ ἔχωμεν κἄν σχέδια καὶ προϋπολογισμὸν δαπάνης. Κύριοι, ἐρωτᾶται τί εἶναι τὸ δάνειον, εἶναι πρᾶγμα ἀγαθὸν ἢ εἶναι ἕνα πρᾶγμα κακόν, ἢ εἶναι εἰς τὸ μέσον, μεταξὺ καλοῦ καὶ κακοῦ;

§168Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅταν τὸ παίρνῃς εἶναι καλὸν ὅταν τὸ δίνῃς εἶναι ἄσχημο, ἔχεις καὶ μίαν ἄλλην περίπτωσιν ὅταν τὸ παίρνῃς νὰ μὴ τὸ ξαναδώσῃς.

§169Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μὴ λησμονῆτε ὅτι ἔχομεν ἕνα Κράτος διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι βεβαιωμένον ὅτι δὲν ἔπαυσεν ἐκτελοῦν τὰς ὑποχρεώσεις του κατὰ τρόπον ἐλαφρῶς ἀφελῆ, ἐφ’ ὅσον οἱ ξένοι δὲν μᾶς τὸ ἐκτιμοῦν. Ἐρωτᾶται τί εἶναι δάνειον, εἶναι ἓν καλὸν ἢ κακὸν πρᾶγμα; Ἄλλοτε ποτε κατὰ τὸ 1700 εἶχεν ἀρχίσει ἡ λύσις ὅλων τῶν ζητημάτων διὰ δανείων, ἐνόμιζον ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν τὰ πάντα διὰ δανείων. Ἔλεγεν ὁ Ἄγγλος Berkley ὅτι τὸ δάνειον ὁμοιάζει μὲ μεταλλεῖον χρυσοῦ. Ὁ Ὁλλανδὸς Τραπεζίτης Pinto ἔλεγεν ὅτι τὸ δάνειον αὐξάνει τὸ ἐθνικὸν κεφάλαιον, καθ’ ὅσον ποσὸν δανείζεται ἡ χώρα. Εἶναι προφανῶς ἡ θεωρία τῆς μὴ ἀποδόσεως. Ὁ Γενοβέζος Τραπεζίτης Νέκερ ἔδειξε τὴν ὁδὸν τῆς λύσεως ὅλων τῶν ζητημάτων, διὰ δανείων. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀφελεῖς θεωρίαι κατέπεσαν. Οἱ φυσιοκράται πρῶτοι ἐδέχθησαν ἀνεπιφυλάκτως ὅτι διάκεινται ἐχθρικῶς πρὸς τὰ δάνεια, διότι ταῦτα εἶναι ἐπικίνδυνος ἐπιχείρησις. Τὸ ἴδιον ἔλεγον καὶ ὁ Γλάστων, ὁ Edgar Quinet καὶ ὁ Besnard. Ἀντιθέτως οἱ Leroy Beaulien, Cauwès, Allix, Zeze ἀναζητοῦν τὴν ἀλήθειαν εἰς τὸ μέσον. Εὑρίσκομεν, λοιπόν, τὴν ἀλήθειαν εἰς τὸ μέσον διὰ τοῦ λελογισμένου δανεισμοῦ. Ἀκόμη θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ τὸ ἑξῆς διὰ νὰ ἀποδείξω πόσον, ὅταν κανεὶς χάσῃ τὸ μέτρον τοῦ δανεισμοῦ, ἐπικίνδυνος γίνεται ἡ συνήθεια. Σᾶς ἀναφέρω λοιπὸν ὅτι ὁ Κολπὲρ ἀπαντῶν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ Λουδοβίκου 14ου Λεμονιὲ συνιστῶντα τὸ δάνειον τοῦ ἀπήντησε· «μήπως νομίζετε, κύριε, ὅτι καὶ ἐγὼ δὲν γνωρίζω τὴν ὁδὸν τοῦ δανεισμοῦ, ἀλλὰ δὲν τὴν συνέστησα εἰς τὸν Βασιλέα, διότι ἕνα δάνειον διὰ νὰ πληρωθῇ θέλει νέους φόρους καὶ οἱ νέοι φόροι ὁδηγοῦν εἰς νέον δάνειον καὶ τὸ νέον δάνειον εἰς νέους φόρους». Ἤθελε διὰ τούτου ὁ μέγας ἐκεῖνος οἰκονομολόγος νὰ δείξῃ ὅτι, τὸ δάνειον ὁδηγεῖ εἰς τὸν κρημνόν. Ἐρωτῶ, λοιπόν, ἕως ποῦ ἡ Κυβέρνησις ἀνοιγομένη, εἶναι διατεθειμένη νὰ φθάσῃ εἰς τὴν συνέχισιν μιᾶς ἐπικινδύνου δανειακῆς πολιτικῆς; Εἶναι καιρὸς νομίζω νὰ ἀναζητήσωμεν κάπως τὴν οἰκονομικήν μας περιστολὴν διὰ τῶν οἰκονομιῶν καὶ ὄχι διὰ δανείων. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως πρὸ ὀλίγου ἐρωτῶν δι’ ἄλλο ζήτημα μοῦ εἶπεν, ἂν γνωρίζω ποῦ γίνονται σπατάλαι, ἐγὼ τὸν ἀντηρώτησα μήπως ὑποστηρίζει ὅτι δὲν γίνονται σπατάλαι καὶ ὑπεχώρησεν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐξ ἄλλου δὲν εὑρίσκει σπατάλας. Ἐγὼ ἐπιμένω. Καὶ εἰς ἀπόδειξιν, ἂς ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς μερικὰ πράγματα. Πρώτη πρᾶξις τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἦτο ἡ κατάργησις δύο ὑφυπουργείων χάριν τονισθείσης οἰκονομίας, Αἴ, κύριοι, πόσα εἶναι σήμερον τὰ ὑφυπουργεῖα: ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ ἀντὶ τῶν δύο τοῦ 1918, ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἡ δήλωσις ἀπομένει τὰ δὲ ὑφυπουργεῖα ἐπολλαπλασιάσθησαν.

§170Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι τόσα ὑφυπουργεῖα.

§171Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἔχετε 7 ὑφυπουργεῖα καὶ πρὸς Θεοῦ ἄλλοτε ἐλέγατε ὅτι καταργοῦμεν καὶ τὰ δύο διὰ λόγους οἰκονομίας.

§172Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ φέρητε ὡρισμένον ζήτημα σπατάλης, διὰ νὰ τερματισθῇ αὕτη ἡ ἱστορία, περὶ σπατάλης.

§173Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τοῦτο καὶ πράττω, ἀλλὰ κανεὶς δὲν γνωρίζει τί γίνεται μέσα εἰς τὸν λαβύρινθον τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§174Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τότε ἂν δὲν γνωρίζητε δὲν πρέπει νὰ καταγγέλλετε. Ὀφείλουν ὅταν καταγγέλλουν σπατάλας νὰ τὰς ἀναφέρουν α, β, γ... Δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν ὅτι: Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς σπατάλας. Καὶ ὅταν καλῆσθε νὰ εἴπητε τίνας σπατάλας ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις ...

§175Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, διατὶ νὰ ἐκτρέψωμεν τὴν συζήτησιν, τὴν ἠρέμα διεξαγομένην, πρὸς τόσην νευρικότητα. Αὐτὸ ἐμποδίζει καὶ νὰ συζητήσωμεν. Σᾶς εἶπα, κ. ὑπουργὲ ὅτι ὑπάρχουν σπατάλαι, σεῖς τὸ ἐλάβατε αὐτὸ ὡς ἐπιχείρημα οὔτε πολὺ οὔτε ὀλίγον διὰ νὰ καταγγείλητε σεῖς ἐμὲ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ! Τί συζήτησις εἶναι αὐτή; Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰ παραδείγματα, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω τὰς σπατάλας σας, ἂν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν ἡμεῖς ὅλας τὰς σπατάλας, διότι εἶναι κεκρυμμένα μέσα εἰς τὰ κονδύλια τῶν ὑπουργείων.

§176Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δέχεσθε νὰ σᾶς παραδώσω τὴν ἐξουσίαν διὰ τρεῖς μῆνας, διὰ νὰ τὰς ἀνακαλύψητε; ζητήσατε πληροφορίας ἀπὸ τὸν παρακαθήμενόν σας, κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν ὁ ὁποῖος διετέλεσεν ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ σᾶς εἴπῃ τὰ περίφημα αὐτὰ μυστικά.

§177Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διὰ ποῖον ζήτημα νὰ σᾶς δώσω πληροφορίας.

§178Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μήπως νομίζετε κ. Πρωθυπουργέ, ὅτι μᾶς πτοεῖτε προσφέροντας τὴν ἐξουσίαν; Δώσατέ την σεῖς καὶ ἡμεῖς δεχόμεθα. Μᾶς ζητεῖτε, ἐπαναλαμβάνω, νὰ σᾶς ἀποδείξωμεν τὰς σπατάλας. Ἁπλῶς ἐνδεικτικὰ παραδείγματα σᾶς φέρω. Μία λ. χ. ἀπὸ τὰς πολλὰς εἶναι ἡ γενομένη διὰ τὰ σχολικὰ κτίρια.

§179Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μᾶς εἴπατε ὅτι κάμνομεν τοιαύτας σπατάλας. Διεθέσαμεν 200 ἑκατομ. διὰ τὰ σχολικὰ κτίρια διὰ νὰ ἔχωμεν σχολεῖα. Ἐξ αὐτῶν οἰκονομία θὰ ἐπέλθῃ, διότι θὰ ἔχωμεν τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ τὰ ἐνοίκια, πέστε μας, λοιπὸν συγκεκριμένως ποίας σπατάλας κάμνομεν. Ὄχι νὰ μᾶς λέγῃ ὁ κ. Ρεδιάδης ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἐλαττώσωμεν τόσον τὸ προϋπολογισμόν, ὥστε ἐὰν τὸ κάμωμεν δὲν θὰ μείνῃ, παρὰ τὸ Δημόσιον χρέος, ἡ χωροφυλακή, ὁ στρατὸς καὶ ὁ στόλος.

§180Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν ἀφορᾷ τὴν ἰδικήν μου ἔκθεσιν τὸ σημεῖον αὐτό. Ὅταν μοῦ λέγητε: κύριε βουλευτά, γνωρίζεις ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ τὰ ἐνοίκια τῶν σχολείων, σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ἐὰν ἔχητε κἄποιαν οἰκονομίαν ἀπὸ κάπου, πρέπει νὰ τὴν διαθέτετε ὁλόκληρον ὑπὲρ ἐλαφρύνσεως τῶν βαρῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὄχι πρὸς ἀνοικοδόμησιν μεγάρων.

§181Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὴν οἰκονομίαν θὰ τὴν ἔχω ἅμα κτίσω τὰ σχολεῖα, ὁπότε θὰ ἔχω καὶ τὰ ἐνοίκια καὶ τὴν ὑγείαν τῶν παιδιῶν.

§182Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Θὰ ἐξέλθῃ ὅμως χρῆμα ἀπὸ τὴν χώραν. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ αὐτῆς τῆς θεωρίας σας, θὰ ἔπρεπε νὰ δανεισθῶμεν ὅσα δυνάμεθα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν, διὰ νὰ κτίσωμεν τὰ δικαστήρια, φυλακὰς καὶ τὶς οἶδε τί ἄλλο. Ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι ἡ διηνεκὴς αὔξησις τοῦ Δημοσίου χρέους εἶναι ὁ Δούρειος Ἵππος, διότι εἰσέρχεται τὸ κακὸν κεκρυμμένον καὶ αὔριον θὰ ἐξέλθῃ ὁ ἐχθρὸς ἀπὸ τὸν Δούρειον Ἵππον διὰ νὰ καταστρέψῃ τὸν τόπον. Ἄλλο παράδειγμα σπατάλης. Ὑφίσταται ἐδῶ κάποια γεωδαιτικὴ ὑπηρεσία πρὸς κτηματογράφησιν τῶν Ἀθηνῶν.

§183Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν· πρῶτον εἶναι διὰ νὰ κάμῃ τὸν γεωδαιτικὸν χάρτην τῆς Ἑλλάδος.

§184Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ καὶ περὶ τοῦ προορισμοῦ της, διότι δὲν τὴν γνωρίζω. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἐπληροφορήθην ὅτι λαμβάνει ἀπὸ πέντε ὑπουργεῖα τριάντα χιλιάδας δραχμὰς ἐτησίως, δηλαδὴ 150.000 ἐν ὅλῳ. Αὐτὸ λέγει ὁ νόμος. Ε! λοιπὸν ἔχει κατορθώσει νὰ λαμβάνῃ ἀπὸ τὰ πέντε ὑπουργεῖα ὄχι 150, ἀλλὰ 500.000 δραχμάς. Τὸ δὲ χρῆμα διαθέτει κυρίως εἰς περιπάτους τῶν μελῶν της εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Προέβη π. χ. εἰς ἀποστολὴν εἰς τὰς Σκανδυναυϊκὰς χώρας τὸ παρελθὸν θέρος. Βεβαίως ἔχει ἐνοχληθεῖ ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος τὸ εἶδε, διότι αὐτὴ ἡ μετάβασις.

§185Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπήγατε εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Γαιωδαιτικῆς ὑπηρεσίας.

§186Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὄχι.

§187Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πηγαίνετε διὰ νὰ ἴδητε πῶς ἐργάζηται.

§188Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν τὰ γραφεῖα της. Μὲ ἐνδιαφέρει ὅτι ἀφιλοτίμως ἐδαπάνησε δι’ ἀποστολὴν εἰς τὴν Σουηδίαν τῶν μελῶν της.

§189Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δύο ἐστάλησαν καὶ ἐτίμησαν μάλιστα τὴν Ἑλλάδα ὁ εἷς δὲ ἦτο ὁ διευθυντὴς τοῦ Πολυτεχνείου.

§190Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ποῖος λέγει ὅτι δὲν τὴν ἐτίμησαν; Ξεύρετε τὶ ὡραῖον πρᾶγμα εἶναι διὰ κάθε ἄνθρωπον θαυμάζοντα τὴν τέχνην, ἡ ἀγορὰ πίνακος μεγάλου Ζωγράφου; Ἀλλὰ θὰ ἦτο ἐχέφρων ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος ἂν τὸν ἠγόραζε στερούμενος τοῦ ἄρτου του; Καὶ ἂν τὸ ἔπραττε, δὲν θὰ ἦτο δαπάνη περιττή, ἀσύγνωστος σπατάλη; Ἡ ἀντίληψις περὶ σπατάλης εἶναι τὶ σχετικόν.

§191Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ ἀναγράψητε εἰς ἕνα πίνακα τοῦτο καὶ τοῦτο· καὶ τότε νὰ βγάλετε τὸ συμπέρασμα περὶ σπαταλῶν καὶ ὄχι νὰ ἔρχεσθε νὰ λέγετε ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύεται εἰς τὸν πολιτισμένον κόσμον καὶ νὰ μὴ ἐμφανίζεται ὅπως τῆς ἐπιβάλῃ ἡ θέσις της, ὅπου μάλιστα ἔχει νὰ παρουσιάσῃ καὶ ἐπιστήμονας διεθνοῦς φήμης.

§192Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μὰ μὴ θέλετε νὰ μοῦ δώσητε τὸν χαρακτηρισμὸν ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἐμποδίζει τὸν πολιτισμόν.

§193Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ ἀφοῦ κάμνετε αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις;

§194Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀνήρχετο ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ πράγματα ἀντίθετα πρὸς ὡρισμένας ἀντιλήψεις σας, θὰ διεκινδύνευε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἄνθρωπος ἐμποδίζων τὸν πολιτισμόν. Μὴ χειρότερα!

§195Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ ἐδέχθητε ὅτι πραγματικῶς ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖ καμμίαν ἀνάγκην τῆς Χώρας;

§196Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Βέβαια ἐξυπηρετοῦν μίαν ἀνάγκην ἀλλὰ ἡ ἀνάγκη αὐτὴ κατ’ ἐμὲ εἶναι luxuria, πολυτέλεια.

§197Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος στιγμὴ σήμερον διὰ νὰ ἐκπληρώνωνται αἱ τοιαῦται ἀνάγκαι.

§198Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Πῶς θέλατε νὰ τὴν μάθω λοιπόν, κ. ὑπουργέ, τὴν Γεωδαιτικὴν ὑπηρεσίαν; Ὅλως τυχαίως τὸ ἔμαθα καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω ὅτι ἐθεώρησα τοῦτο ὡς χαρακτηριστικὸν σπατάλης.

§199Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὰ δὲν συνεννοούμεθα. Ὅταν καταγγέλλετε φανταστικὰς σπατάλας καὶ ὅταν σᾶς ἐρωτῶ νὰ μᾶς εἴπετε ποῖαι εἶναι αἱ σπατάλαι αὐταὶ νὰ μᾶς ἀπαντᾶτε.

§200Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ μειώσετε τὸ ἐπιχείρημα διὰ πολιτικοῦ ἀφορισμοῦ, μὲ τὸν σκοπὸν νὰ παραγάγετε ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ παραγάγω. Θὰ τὴν παραγάγω καὶ θὰ τὴν συγκρατήσω μέχρι τέλους. Σᾶς φέρω ὡς ἄλλο παράδειγμα τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας. Ἐζήτησε νὰ ἐνοικιάσῃ οἴκημα. Ὅριον προσφορᾶς ὥρισεν ἀνώτατον τὰς 60 χιλιάδες δραχ. μηνιαίως καὶ κατεκυρώθη τέλος τὸ οἴκημα ἀντὶ 93 χιλιάδων. Τοῦτο δὲ ὅταν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἄριστα πράξας ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν οἰκημάτων ἔκαμε μίαν κίνησιν διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ τὶ πληρώνομεν ὡς ἐνοίκια καὶ νὰ περιορίσῃ τὰ ποσά, καὶ ἀντὶ τῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν τῆς μειώσεως ἐφθάσαμεν εἰς 93 χιλιάδες τὸν μῆνα δι’ ἐνοίκιον τοῦ ὑπουργείου Ἀεροπορίας. Μὰ δὲν εἶναι σπατάλη τοῦτο; Σᾶς ὑποδεικνύω θετικὰ πράγματα. Ἀπαντήσατε ἂν δύνασθε.

§201Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λοιπὸν ἡ διαφορὰ μᾶς εἶναι ἡ ἑξῆς: Ποίας σπατάλας θεωρεῖτε σεῖς πραγματικὰς σπατάλας; Θεωρεῖτε τὴν σπατάλην ἵδρυσιν ἀνθρωπίνων σχολείων διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Λαόν;

§202Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Περιττὴ ἡ προσπάθεια δημοκοπίας. Διότι ἂν θελήσητε νὰ κάμετε κατανάλωσιν δημοκοπίας ὑπὸ τὸ πρόσχημα ἀνθρωπίνων σχολείων κλπ., σᾶς πληροφορῶ ὅτι εἶμαι καὶ ἐγὼ εἰς θέσιν νὰ κάνω τοιαύτην κατανάλωσιν δημοκοπίας. Ἂν θέλετε σεῖς ἀνθρώπινα σχολεῖα, ἐγὼ θὰ θέλω καὶ ἀνθρωπίνους φυλακὰς καὶ ἀνθρώπινα συσσίτια, καὶ ἀνθρώπινα λαϊκὰ οἰκήματα, Ὅλα εἶναι χρήσιμα ἀλλ’ ἔχετε νὰ δώσητε τὰ πρὸς τοῦτο χρήματα; Ἐδῶ ἐσταμάτησαν αἱ ἐπιχειρήσεις, οἱ ἄεργοι εἰς τὰς μέσας ἰδίως τάξεις πληθύνονται ἐπικινδύνως, ἐπικινδύνως διότι οὗτοι ἀποτελοῦν καὶ τὸ φυτώριον τοῦ Μπολσεβικισμοῦ. Ἔναντι αὐτῆς τῆς καταστάσεως, τὶ νὰ τὴν κάμω τὴν ἐκπροσώπησίν μας εἰς τὴν Σουηδίαν καὶ τὰς διαφόρους ἀποστολὰς εἰς Εὐρώπην καὶ ἐκεῖθεν τοῦ Ἀτλαντικοῦ καὶ τὰ σχολικὰ καὶ δικαστηριακὰ μέγαρα, ἀφοῦ ὁ λαὸς πεινᾷ καὶ φορολογεῖται ἀγρίως πέραν τῆς ἀντοχῆς του; Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπησχόλησε τὴν Κυβέρνησιν, ἀποτελοῦν ἑτέραν πηγὴν σπατάλης. Λοιπόν, κύριοι, εἰς τὴν Ἰταλίαν, τὸν Αὔγουστον 1926, ἔγινε ἕνα διάταγμα τὸ décret—verron τὸ ὁποῖον ἐσταμάτησε τὸν διορισμὸν κάθε δημοσίου ὑπαλλήλου, κατορθῶσαν ὥστε, μέχρι τέλους τοῦ Ἰανουαρίου 1930, ὄχι μόνον νὰ μὴ αὐξηθοῦν οἱ ὑπάλληλοι, ἀλλὰ νὰ ἐλαττωθοῦν κατὰ 10.775. Αὐτὰ κάμνουν τὰ Κράτη ὅταν πράγματι θέλουν νὰ προβοῦν εἰς οἰκονομίας, ἂν δὲν ἀπατῶμαι δὲ δὲν δύναται νὰ συγκριθῇ ἡ ἰδική μας πενία μὲ τὴν Ἰταλικὴν οἰκονομικὴν ἀκμήν. Καὶ ὅταν ἡ πλουσία Ἰταλία, χάριν οἰκονομιῶν, ὑπεσχέθη καὶ ἐξετέλεσε τὴν ὑπόσχεσίν της πρὸς μείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὑπὸ τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως, ἐντὸς 2½ ἐτῶν διωρίσθησαν 2.800 νέοι οἱ ὑπάλληλοι ἀντὶ νὰ ἐλαττωθοῦν βαθμηδὸν οἱ ὑπάρχοντες, καὶ ἐφθάσαμεν τοιουτοτρόπως ἡμεῖς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ θεσπίσωμεν τὴν ἐλάττωσιν τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς βάρος τῶν φιλοτίμως ἐργαζομένων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀπογοητεύονται διότι βλέπουν νὰ δυσχεραίνεται ἡ θέσις των καὶ νὰ περικόπτονται οἱ μισθοί των συνεπείᾳ τοῦ φόρτου, ὃν παρήγαγον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀνέκαθεν οἱ παρείσακτοι ὑπάλληλοι.

§203Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ζητεῖτε ἀπάντησιν;

§204Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἂν ἔχετε νὰ δώσητε.

§205Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μὴ ἐπιτρέπετε διακοπάς.

§206Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε ἀρχηγὲ τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως, ἐὰν ἐπιτρέπω τὰς διακοπάς, τὸ πράττω διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ ἀνατρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οἱονδήποτε ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Διότι ὡς ἀπέδειξα ἐπὶ 2½ ἔτη καὶ πλέον καθ’ ἃ εἶμαι βουλευτὴς οὐδέποτε ὑπεστήριξα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐπιχείρημα, ἐὰν δὲν εἶμαι βέβαιος περὶ τῆς σταθερότητος αὐτοῦ. Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν, κύριοι καὶ σᾶς ἀποδεικνύω ὅτι παρέβητε ρητὰς προγραμματικὰς ὑποσχέσεις δοθείσας προεκλογικῶς ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Διορίσατε 2.800 νέους ὑπαλλήλους ἀντὶ νὰ ἐλαττώσητε τοὺς τότε ὑπάρχοντας, ὡς ὑπεσχέθητε. Καὶ σᾶς ἔφερα τὸ παράδειγμα τῆς Ἰταλίας. Ἀλλὰ μὲ ἐρωτᾶτε πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ ὁ τόπος αὐτὸς ἄνευ ὑπαλλήλων ἐφ’ ὅσον δημιουργεῖτε νέους ὀργανισμούς; Καὶ ἡ Μουσσολινικὴ διοίκησις, κύριοι, ἔκαμεν νέους ὀργανισμοὺς καὶ ἔκαμεν μάλιστα μεγάλας ὁδοὺς ἃς δὲν ἐκάματε σεῖς καὶ ἐν τούτοις εἰς διάστημα 4 ἐτῶν ἠλάττωσεν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, σεβομένη ἓν διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν, τοὺς ἠλάττωσε κατὰ 10.750.

§207Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πόσους ὑπαλλήλους ἔχει ἡ Ἰταλία.

§208Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέπετε μία ἐρώτησις; Ὑπολογίζοντες εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων τοὺς ὁποίους ἔχει ἡ Ἰταλία, δὲν συνυπολογίζετε καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν μελανοχιτώνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἕνα σῶμα ἰδιαίτερον τῆς χωροφυλακῆς.

§209Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὄχι. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τοὺς ὁποίους ὑπολογίζει ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἰταλίας Μοσκόνι. Εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους.

§210Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν λέμε δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν βάζουμε, καὶ τὴν χωροφυλακὴν καὶ τὴν ἀστυνομίαν;

§211Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν γνωρίζω τὶ λογαριάζουν. Ἀλλὰ τοὺς ὁπωσδήποτε ὑπολογιζομένους ἠλάττωσαν κατὰ 10.750.

§212Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Οἱ μελανοχίτωνες περιλαμβάνονται εἰς τὴν ἀστυνομίαν καὶ ὄχι εἰς τὴν χωροφυλακὴν, εἰς δὲ τὸν ὑπολογισμὸν τὸν ὁποῖον κάμνει ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἰταλίας περιλαμβάνει καὶ τὴν χωροφυλακήν.

§213Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἤθελα νὰ ξέρω πόσους ὑπαλλήλους ἔχει σήμερον ἡ Ἰταλία.

§214Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μὲ ἠρωτήσατε καὶ ἐγὼ σᾶς διαφωτίζω. Τὴν ἐλάττωσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τὴν ἐπικαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἰταλίας ὡς μέγα ἐπιχείρημα εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς φασιστικῆς Κυβερνήσεως, συνεπῶς δὲν θὰ δυνηθῇ κανεὶς νὰ τὸ ἀνατρέψῃ, στηριζόμενον ἐπὶ σαφῶν ἀριθμῶν.

§215Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἤθελα νὰ μοῦ εἴπητε, ἐὰν ξέρετε τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τῆς Ἰταλίας. Ἐὰν εἶναι μεγαλείτερος ἢ μικρότερος, καὶ περιλαμβάνονται καὶ οἱ μελανοχίτωνες.

§216Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν κάμει καμμίαν διάκρισιν ὁ Ἰταλὸς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§217Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὴν Ἰταλίαν δὲν ἐπιτρέπεται ὁ ἔλεγχος διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ἐὰν εἶναι ἀκριβὴς αὐτὸς ὁ ἀριθμός.

§218Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἔλεγχος δὲν ἐπιτρέπεται; Ἐγὼ τὴν ἐκεῖ κατάστασιν δὲν τὴν ἀντιλαμβάνομαι οὕτω πως. Νομίζω ὅτι ἐπιτρέπεται. Μὴ τὸ λέγετε λοιπόν. Αὐτὸ εἶναι πολὺ βαρύ. Ἄλλα πράγματα δὲν ἐπιτρέπονται εἰς τὴν Ἰταλίαν, καὶ δὴ ἡ ἀποσύνθεσις τοῦ Κράτους ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς καὶ ψευδοσοσιαλιστάς.

§219Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἐπειδὴ ἔχω ἐνδοιασμοὺς διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, σᾶς ἐζήτησα πληροφορίας.

§220Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς ἀπαντῶ, ἀγωνιζόμενος νὰ σᾶς πείσω ὅτι δὲν φαντάζομαι ὅτι προσωπικότης οἵα ὁ Ἰταλὸς ὑπουργὸς θὰ ἐπεκαλεῖτο ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο εὐχερῶς νὰ καταρριφθῇ συλλογισμὸν οἷον σεῖς διατυπώνετε.

§221Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς παίρνετε φυσικά, τοὺς ὑπολογισμοὺς αὐτοὺς ὡς ἀληθεῖς.

§222Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἐν Ἰταλίᾳ ἠλάττωσαν τὸ ἀριθμὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων κατὰ 10.750 ἢ μᾶλλον 10.800. Τὶ μὲ ἠρώτησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ἰδικός μας; Πόσοι—μοῦ λέγει— εἶναι ἐκεῖ καὶ πόσους ἔχομεν ἐδῶ; Τὶ σχέσιν ἔχει τοῦτο; Ἀπαντῶ 100 λ. χ. εἶναι ἐκεῖ καὶ 5 ἔχομεν ἐδῶ. Ἀλλ’ ἐκεῖ κατώρθωσαν τοὺς 100 νὰ τοὺς κάμουν 90 καὶ σεῖς τοὺς 5 τοὺς ἐκάματε 7. Σεῖς ηὐξήσατε τὸν ἀριθμόν των καὶ ἐκεῖ τὸν ἠλάττωσαν. Ἀντελήφθητε;

§223Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν μπορεῖτε νὰ ἐπικαλεσθῆτε τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο.

§224Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τὸ λέγω τοῦτο διότι δὲν ἐννοεῖτε οὔτε τὸ φῶς τῆς ἡμέρας νὰ δεχθῆτε καὶ διαρκῶς θέλετε νὰ διεξάγεται ἡ συζήτησις ὅπως σᾶς συμφέρει. Ἀγωνίζεσθε νὰ εἴπετε πάντοτε τὴν τελευταίαν λέξιν, νὰ παραγάγητε οὕτω ἐντύπωσιν ἐκ τῶν λόγων σας καὶ νὰ ἐνοχλῆτε τὰ ἀναμφισβήτητα ἐπιχειρήμματα τοῦ ἄλλου.

§225Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν δὲν δέχεσθε διακοπάς, δὲν ἀπαντῶ.

§226Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἐὰν ἐδέχθην καὶ ἐξακολουθῶ νὰ δέχομαι διακοπὰς τὸ πράττω διὰ νὰ σᾶς πείσω ὅτι τὸ σύστημά σας αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ ἐμὲ ποσῶς καὶ ὅτι τὴν ἐντύπωσιν ἐκ τῶν ἀριθμῶν καὶ ἐπιχειρημάτων μου θὰ κρατήσω, παρὰ τὰς διακοπὰς ἀκεραίαν, οἵαν τὴν θέλω ἐγώ.

§227Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς ἀπαντᾶτε εἰς ἐρώτησιν ποὺ δὲν σᾶς ἔκαμα.

§228Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Λοιπὸν συνεχίζω. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ ἠρωτήσατε: Πόσους ἔχουν ἐν Ἰταλίᾳ καὶ πόσους ἔχομεν ἐδῶ; Καὶ σᾶς ἀπήντησα ὅτι ἡ διαφορά σας μὲ τοὺς Ἰταλούς, εἶναι ὅτι ἐκεῖνοι μὲν ἐσεβάσθησαν τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξέδωκαν καὶ τὸ ὁποῖον ἐξετέλεσαν ἐλαττώσαντες κατὰ 10.800 τοὺς ὑπαλλήλους ἐνῶ σεῖς ὑπεσχέθητε προεκλογικῶς ὅτι θὰ προβῆτε εἰς ἐλάττωσιν τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ὄχι μόνον εἰς ἐλάττωσιν δὲν προέβητε ἀλλὰ ηὐξήσατε τὰ στελέχη τῶν ὑπαλλήλων κατὰ 2.800, πρὸς ζημίαν καὶ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἄνευ αὐτῆς τῆς αὐξήσεως δὲν θὰ προέκυπτε καὶ ὁ καταπέλτης τοῦ 6%, δηλαδὴ τῆς περικοπῆς τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὸ σχετικὸν νομοθέτημα τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις μου. Λέγω δὲ ταῦτα, κύριοι, ἐπειδὴ εἶναι πασιφανὲς ὅτι ἀσκεῖτε μία πολιτικὴ σπατάλης, καὶ σᾶς διέπει ἡ πολιτικὴ ἀντίληψις, ὅτι πράγματα τὰ ὁποῖα ὁ κοινὸς νοῦς τὰ θεωρεῖ τοὐλάχιστον ἀναβλητέα ἡ Κυβέρνησις σας τὰ θεωρεῖ ὡς ἀμέσου ἀνάγκης Δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐγὼ νὰ συμφωνήσω καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἑνοποιήσεως καὶ μετατροπῆς τῶν χρεῶν καὶ ἂν ἀκόμη συνέτρεχον ὅλοι οἱ τελικοὶ ὅροι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπέτρεπον τὴν τοιαύτην μετατροπήν. Διότι κατὰ βάθος τί πρόκειται νὰ κερδίσωμεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν μετατροπήν; Πρόκειται νὰ κερδίσῃ τὸ πολὺ ὁ προϋπολογισμὸς 200.000.000 δρχ. κατ’ ἔτος· αὐτὸ εἶναι τὸ ἀνώτατον. Καὶ τὶ εἶναι δι’ ὑμᾶς κύριοι 200.000.000 ἐφ’ ὅσον προέχει ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μεγαλομανοῦς προγράμματός σας; Δὲν ἐπιτρέπεται λοιπόν, νὰ ἐξανεμισθοῦν καὶ τὰ 200.000.000 τῆς ἑνοποιήσεως καὶ μετατροπῆς, ἡ ὑστάτη αὐτὴ παρηγορία τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ μία Κυβέρνησις ἡ ὁποία θὰ ἔλθῃ νὰ ἀσκήσῃ πραγματικῶς οἰκονομίας. Θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει οἱ τεχνικοὶ ὅροι, οἱ ὁποῖοι δὲν συντρέχουν σήμερον, συνέτρεχον, δὲν θὰ προέβαινε καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα.

§229Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἔκθεσις ὑποστηρίζει 350.000.000, σεῖς λέτε 200.000.000.

§230Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι εἶναι 200.000.000, διότι τόσα ὑπελόγισαν οἱ εἰδικοὶ τεχνικοί, οἱ ὁποῖοι ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι ἁρμοδιώτεροι καὶ ἐμοῦ καὶ ὑμῶν ἐν προκειμένῳ. Ἐγὼ σᾶς ἀντιπαρατάσσω μίαν ἔκθεσιν, τεχνικήν, πρὸ τῆς ὁποίας ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω τὴν γενναιότητα νὰ ὑποκλίνομαι.

§231Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ κ. συνάδελφε· ἁπλῶς σᾶς ἔκαμα μίαν ἐρώτησιν.

§232Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει τὰ ἑξῆς: «Κύριοι, μᾶς συνιστᾶτε νὰ πραγματοποιήσωμεν οἰκονομίας καὶ δημιουργῆτε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις εὐχερῶς καὶ χωρὶς νὰ κοπιάσῃ κἂν νὰ πραγματοποιήσῃ οἰκονομίας 400–500.000.000 δρχ. Ἐλᾶτε, κύριοι, νὰ μᾶς ὑποδείξετε ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ οἰκονομίαι». Ἐγὼ θὰ ἔλθω νὰ σᾶς τὰς ὑποδείξω, λοιπόν, μὲ μίαν μόνην φράσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομιῶν ἐπὶ προϋπολογισμοῦ 7.000.000.000 δρχ. ὑπέδειξεν οἰκονομίας 1.300.000.000 δρχ. Πῶς: Ὄχι εἰς τὸ χαρτί, διότι τότε δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀξίαν. Δὲν ἦλθεν ἡ ἐπιτροπὴ τῶν οἰκονομιῶν εἰς ἕνα ὑπουργεῖον χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζῃ καὶ νὰ τοῦ εἰπῇ: «αὐτὸ ἢ ἐκεῖνο θὰ περικοπῇ», διότι τότε ἐνδεχομένως θὰ ἠδύνατο νὰ σταματήσῃ τὴν ζωὴν τῆς Χώρας. Αὐτὸ πλέον δὲν θὰ ἦτο ὑπόδειξις οἰκονομιῶν. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομιῶν ἀπὸ συμφώνου μὲ τὰς ἐνδιαφερομένας δημοσίας ὑπηρεσίας, ἀπὸ συμφώνου ὑπέδειξεν οἰκονομίας 1.300.000.000 ἐπὶ προϋπολογισμοῦ 7.000.000.000, δηλαδὴ οἰκονομίας ἴσας πρὸς τὸ ⅙ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Σεῖς, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ προϋπολογισμοῦ 11.000.000.000 δρχ. δὲν δύνασθε νὰ κάμετε οὔτε τὸ ἥμισυ τῶν οἰκονομιῶν αὐτῶν; Σεῖς ἐκακίσατε τὰς Κυβερνήσεις τὰς ἀδυνάτους, τοῦ συνασπισμοῦ καὶ τὴν οἰκουμενικήν, ὅτι τέλος πάντων λόγῳ τῆς παρουσίας περισσοτέρων ἡγετῶν ἐν αὐταῖς δὲν ἠδύναντο νὰ ἐκτελέσουν αὐτὸ τὸ πρόγραμμα τῶν οἰκονομιῶν, τὸ ὁποῖον ὑπέδειξεν ἡ ἐπιτροπὴ τῶν οἰκονομιῶν, ἐπαναλαμβάνω καὶ θὰ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ συμφώνου μὲ τὰς ὑπηρεσίας. Ἑπομένως ἐκεῖναι δὲν τὸ κατώρθωσαν, διότι ἦσαν ἀδύνατοι καὶ συνεκρούοντο μεταξύ των· σεῖς ὅμως, ποὺ ἔχετε τὴν δύναμιν καὶ δὲν φοβεῖσθε κανένα καὶ δὲν ἔχετε νὰ ὑποστῆτε καμμίαν πίεσιν, διατὶ δὲν τὸ ἐφηρμόσατε τὸ πρόγραμμα ἐκεῖνο τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομιῶν, τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον, καὶ μόνον αὐτὸ ἐφαρμοζόμενον, θὰ ἔδιδε τοιαύτην ἀνακούφισιν καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ εἰς τὸν φορολογούμενον λαόν; Ἀπαντήσατε ἂν δύνασθε. Κύριοι, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς κορυφῆς της μέχρις ὅλων τῶν ὑπουργῶν, καί κατὰ συνέπειαν αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι ὅπως εἶπον, πρέπει, ἐπὶ τέλους νὰ συναισθανθοῦν ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην ἀπολύτου περισυλλογῆς. Ἐπειδὴ μοῦ ἔκαμε μεγάλην ἐντύπωσιν ἡ ἔκθεσις τοῦ Μοσκόνι ἐπὶ τοῦ Ἰταλικοῦ προϋπολογισμοῦ, λαμβάνω ἀκόμη μίαν φράσιν τὴν ὁποίαν εἶπεν ἐν τῇ ὁμιλίᾳ του. «Ὑπάρχει κύριοι— εἶπεν—ἀπόλυτος ὑποχρέωσις πείσμονος συγκρατήσεως καὶ περιστολῆς τῶν δαπανῶν, τοῦ μόνου τούτου ὅπλου πρὸς στερέωσιν τοῦ ἰσοζυγίου τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς Μουσολινικῆς πολιτικῆς». Καί, περαιτέρω μετὰ πόνου ἐδήλωσεν ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις κατὰ τὸ 1929–1930 νὰ περισταλοῦν τὰ παραγωγικὰ ἔργα κατὰ 300 ἑκατ. λιρεττῶν, καὶ ἐτόνιζε, ὅτι μετὰ πόνου τὸ πράττει. Ἡμεῖς τί ἐκάμαμεν ἐδῶ; Ἡμεῖς παρελάβομεν τὴν ὁδοποιΐαν καὶ τὴν ἐφθάσαμεν εἰς σημεῖον ὁπόθεν ἄγνωστον εἶναι πῶς θὰ ἐξέλθωμεν, εἰς τρόπον ὥστε τὸ δάνειον, χρῆμα τὸ ὁποῖον ἔρχεται νὰ πληρωθῇ ἐκ τοῦ ὑστερήματος, τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον ἔρχεται νὰ μᾶς φορτώσῃ τὸ δημόσιον χρέος καὶ ὑπὸ τὸ βάρος τοῦ ὁποίου ἀλγοῦμεν τόσον πολύ, ἐρχόμεθα τὸ δάνειον τοῦτο χρῆμα νὰ τὸ σπαταλήσωμεν κατ’ ἀσύγνωστον τρόπον μὲ ἕν ἀχαρακτήριστον πρόγραμμα, τοῦ ὁποίου τὴν ἔκτασιν θὰ σᾶς ἀναπτύξῃ ὁ ἐπερωτῶν μεθαύριον βουλευτής, καί ταὐτοχρόνως τρέχομεν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διὰ νὰ ζητήσωμεν νέον χρῆμα, τὸ ὁποῖον μετὰ δυσχερείας μᾶς παρέχεται ἴσως–ἴσως διότι εἴμεθα τόσον τίμιοι ἐν τῇ ἐκπληρώσει τῶν ὑποχρεώσεών μας, διὰ τὴν συνέχισιν τοῦ παραγωγικοῦ προγράμματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον, παρὰ πρὸς μίαν καὶ μόνην κατεύθυνσιν νὰ θελήσῃ νὰ στραφῇ ἡ Κυβέρνησις, ἂν θέλῃ νὰ μὴ καταστραφῇ ὁ τόπος. Εἶναι ἀνάγκη νὰ παύσῃ ἐκτιμῶσα ὑπὸ τὸ ἰδικόν της μέχρι τοῦδε πρῖσμα ποία εἶναι δαπάνη χρήσιμος, ποία εἶναι δαπάνη ἀναπόφευκτος καὶ ποία εἶναι σπατάλη. Νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νοῦς ἀνθρώπινος, ἐκτιμῶν τὰς εἰδικὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται τὸ Κράτος τοῦτο, νὰ δεχθῇ ὅτι σωρεία πολυτελῶν ἀποστολῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πληρωμὴ τεραστίων ἐνοικίων διὰ διάφορα οἰκήματα τῶν διαφόρων ὑπουργείων πλήθυνσις τῶν ὑπαλλήλων, πρόγραμμα αὐτόχρημα πολυτελές, μεγαλομανὲς καὶ ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ὑπόστασιν τῆς Χώρας, πρόγραμμα τοιοῦτον δὲν εἶναι πρόγραμμα τῆς σημερινῆς ἡμέρας. Θέλω νὰ ἐξορκίσω ὅπως ἡ Κυβέρνησις πρέπει ν’ ἀλλάξῃ ἐντελῶς τὸ πρῖσμα διὰ τοῦ ὁποίου ἐκτιμᾷ τὰς δαπάνας εἰς τὰς ὁποίας προβαίνει, ἢ ἄλλως πᾶσα συνεννόησις θὰ εἶναι ἀδύνατος. Πρέπει τέλος, νὰ εἶναι βεβαία ὅτι οὐ μόνον τὴν ἀνόρθωσιν τῶν Ἑλληνικῶν οἰκονομικῶν, οὕτω ἐπιμένουσα νὰ πολιτεύεται, δὲν θὰ ἐπιτύχῃ, ἀλλὰ δυστυχῶς θὰ ἔχῃ τὴν πικρίαν νὰ ἐκτιμήσῃ ὅτι εἰσῆλθεν εἰς ἀδιέξοδον ἀπὸ τὸ ὁποῖον μεγάλη προσπάθεια θὰ χρειασθῇ διὰ νὰ ἐξέλθῃ. (χειροκροτήματα).

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§234Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ ἐγένετο δεκτὸν τοῦτο: Νὰ ψηφισθοῦν ἀπόψε τὰ ἔσοδα, νὰ ἐξακολουθήσῃ δὲ κατὰ τὸν κανονισμὸν ἐντὸς τῶν ἑπομένων συνεδριάσεων ἡ συζήτησις τῶν ἐξόδων, ὁπότε καὶ θὰ λάβωμεν τὸν λόγον, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς περατώσεως τῆς συζητήσεως ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος.

§235Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ προσέξωμεν καὶ τὸ Σύνταγμα τί λέγει ἐπὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§236Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδὲν τὸ ἀντικανονικόν.

§237Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄς ἐγκρίνωμεν τότε τὰ ἔσοδα.

§238Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν. Κατὰ τὴν ψήφισιν δὲ τῶν ἐξόδων κάμνομεν τὴν ἐπίκρισιν τῶν ἐσόδων.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφίζονται τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους καὶ τῶν εἰδικῶν ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν χρῆσιν 1931 –1932. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 8.20′ μ. μ.)