1930.12.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9η

ΔΕΥΤΕΡΑ 1 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ Τ. Στεργίου, κάτοικος Κομοτινῆς παρακαλεῖ ὅπως ἀνασταλῇ ἡ εἴσπραξις ἐνταλμάτων ἐπ’ ὀνόματί του μέχρι πληρωμῆς εἰς τοῦτον ποσοῦ 15.000 δρχ. ὀφειλομένου ὑπὸ τοῦ Δημοσίου. —Ἡ Ἕνωσις πιστωτικῶν συνεταιρισμῶν Ἄρτης καὶ ὁ λαὸς Τυρνάβου ζητεῖ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δασμολογίου ἐφ’ ὅλων τῶν γεωργικῶν προϊόντων. —Οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ Σκάλας Λακεδαίμονος ζητοῦν τὴν ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν βαμβακοπαραγωγῶν. —Ὁ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Ἀθηνῶν αἰτεῖται τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ Γρηγοράκη κατηγορουμένου ἐπὶ ἐσχάτῃ προδοσίᾳ. —Κλητῆρες τοῦ Δήμου Σουφλίου ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων. —Ὁ σύνδεσμος λογιστῶν τῆς Ἑλλάδος ζητεῖ τὴν υἱοθέτησιν τῶν αἰτημάτων του, σχετιζομένων μὲ τὸ κατατεθὲν νομοσχέδιον περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν καὶ τραπεζῶν. —Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι Παρνασσίδος διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην περικοπὴν τῶν μισθῶν των. —Αἱ ἐπαγγελματικαί, προσφυγικαί, πολιτικαὶ καὶ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις Σερρῶν ζητοῦν τὴν ἄμεσον λύσιν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. —Ἡ ἕνωσις ἀναπήρων Ἀγρινίου ζητεῖ τὴν ἵδρυσιν παραρτήματος θυμάτων πολέμου καὶ τὴν χορήγησιν ἀναδρομικῶς συντάξεως εἰς τοὺς τυχόντας ἀδείας λιανικῆς πωλήσεως καπνοῦ. —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Χριστούλας καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων ὀρφανῶν Καρδίτσης ζητούντων τὴν ἀναστολὴν πληρωμῆς χρεωλυτικῶν δόσεων ὑπὲρ τοῦ ταμείου ἐποικισμοῦ μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας. —Τὸ σωματεῖον καπνεργατῶν Δοξάτου ζητεῖ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐπιδομάτων ἀνεργίας, τὴν τροποποίησιν τοῦ κανονισμοῦ καὶ τὴν ταχυτέραν ἐπίλυσιν τῶν καπνικῶν ζητημάτων. —Ὁ ἰδιώτης Παπαδόπουλος τέως ἐφοριακὸς ὑπάλληλος, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἄδικον σύλληψίν του ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ τοῦ αʹ ἀστυνομικοῦ τμήματος Ἔβερτ. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2041 πρᾶξιν διὰ τὴν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας θεώρησιν χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐκ δρ. 100.000, 50.000, 25.000 καὶ 50.000. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2040 πρᾶξιν διὰ τὴν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν θεώρησιν χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐκ δραχ. 18.631,20 καὶ 11.503,20. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2930 πρᾶξιν διὰ τὴν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δρ. 18.343,70. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2038 πρᾶξιν διὰ τὴν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δρ. 4.200. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Κουτσοπέταλος, Β. Κυρέλλος καὶ Ν. Σπηλιώτης ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 700». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4758 περὶ ἀπονομῆς συντάξεως βάσει τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3122 κλπ.». Ἀνακοινῶ ἐπίσης τὰ κάτωθι ἔγγραφα τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπουργοῦ, (ἀναγινώσκει). «Εἰς ἀπάντησιν τοῦ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 222 ὑμετέρου πρωτοκόλλου διαβιβασθέντος ἡμῖν ἀντιγράφου ἐρωτήσεως βουλευτοῦ κ. Δ. Γιαννοπούλου ἐπὶ διαμαρτυρίας τῶν αὐτοκινητιστῶν Ἀρκαδίας, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὅτι οὐδεμία πρότασις ἐκμεταλλεύσεως συγκοινωνιῶν καὶ μεταφορῶν δι’ αὐτοκινήτων ἐπὶ ὁδῶν τοῦ Κράτους ὑπεβλήθη ἡμῖν μέχρι τοῦδε. Ἡ πρὸ μηνῶν συσταθεῖσα ἐπιτροπὴ παρ’ ἡμῶν πρὸς μελέτην καὶ γνωμοδότησιν περὶ τοῦ προτιμοτέρου συστήματος ἐκμεταλλεύσεως συγκοινωνιῶν καὶ μεταφορῶν ἐν γένει δι’ αὐτοκινήτου ἐπὶ ἐθνικῶν καὶ ἐπαρχιακῶν ὁδῶν δὲν ἐπεράτωσεν εἰσέτι τὰς ἐργασίας της». «Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 221 ἐ. ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Παπαφλέσσα, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Πρὸς προστασίαν τῶν καταρρεόντων εἰς τὴν κοίτην τοῦ Νέδοντος ἐδαφῶν παρὰ τὸ χωρίον Μεγάλη Ἀναστάσοβα ἐξετελέσθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, συμφώνως πρὸς τὴν ἐγκεκριμένην παρὰ τοῦ ὑπουργείου μελέτην, διάφορα προστατευτικὰ ἔργα, ἤτοι περίβολοι καὶ τείχη ἀντιστηρίξεως. Συγχρόνως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 69939 14)8 ἐ. ἔ, διαταγῆς τοῦ ὑπουργείου διετάχθη ὁ Νομομηχανικὸς Μεσσηνίας νὰ ὑποβάλῃ μελέτην τῶν ἀπαιτουμένων συμπληρωματικῶν ἔργων, ἅτινα θὰ ἐκτελεσθῶσι κατὰ τὴν προσεχῆ θερινὴν περίοδον». (Προκειμένου εἶτα νὰ διεξαχθῇ ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 144 τοῦ Συντάγματος κλήρωσις τοῦ δεκαμελοῦς Συμβουλίου διὰ τὴν ἀπόλυσιν καὶ ὑποβιβασμὸν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς καλεῖται ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Νικολίτσας, ὑπὸ τοῦ ὁποίου κληροῦνται οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Ἀθανασιάδης, Σ. Γιαννούσης, Ι. Ράλλης, Γ. Κοκκινάκης, Δαυῒδ Ματαλών, Π. Χατζῆς, Ι. Κεραμεὺς Α. Παπαθανάσης, Θ. Παπαστρατῆς καὶ Ρ. Λιβαδινόπουλος).

§3Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Κουτσοπέταλε.

§5Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀπὸ τὰς Ἐφηρίδας καὶ ἀπὸ ἄλλας πηγὰς ἐπληροφορήθημεν ὅτι τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα τῆς περιφερείας Λεβαδείας, προσπαθοῦντα νὰ διασπάσωσι τὴν ὑπάρχουσαν ἀπεργίαν τῶν καλλιεργητῶν κωπαΐδος καὶ μὲ διαφόρους τρόπους εἰδικῶς γνωστοὺς εἰς τοὺς ἀστυνομικοὺς ἀπειλοῦσιν αὐτοὺς περὶ μελλουσῶν συνεπειῶν τῆς ἀπεργίας αὐτῶν. Τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ εἶχε σημασίαν, διότι οἱ καλλιεργηταὶ τῆς κωπαΐδος γνωρίζουσι τὸν νόμον καὶ τὰς συνεπείας τῶν πράξεών των, εἶναι ἀποφασισμένοι δὲ νὰ ὑποστῶσιν τὰς συνεπείας εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελον ἐξωθηθῇ εἰς τὰ ἔσχατα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐμποιεῖ τὴν χειρίστην ἐντύπωσιν, εἶναι ὅτι συνελήφθη σήμερον ἢ χθὲς ὁ ἰατρὸς Κόλλιας ἐπὶ τῇ προφάσει ὅτι μετέσχεν ἢ ὡδήγησε πρὸ 15 ἡμερῶν χωρικούς τινὰς ἀπεργοὺς νὰ κακοποιήσουν ἕτερον ἀπεργοσπάστην. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔσπευσεν ἀμέσως μόλις εἶδε τὸ σημερινὸν δημοσίευμα νὰ ζητήσῃ τηλεγραφικῶς πληροφορίας ἐκ Λεβαδείας. Ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ Ἀστυνομικὴ ἀρχὴ Λεβαδείας ἐξάγεται σαφῶς ἡ ἐνοχή της—τὸ πρᾶγμα τοῦτο διέφυγε τοῦ κ. ὑπουργοῦ—διότι λέγει τὸ τηλεγράφημα μεταξὺ τῶν ἄλλων ὅτι ὁ ἰατρὸς Κόλλιας συνελήφθη διότι θεωρεῖται ὅτι μετέσχεν ἐκείνης τῆς πράξεως τὴν ὁποίαν χωρικοί τινες ἔφιπποι ἔκαμον· ἀλλὰ τοῦτο ἐγένετο πρὸ 15 ἡμερῶν. Λέγει δὲ ἀκόμη εἰς τὸ τηλεγράφημά του, ὅτι ὁ συλληφθεὶς μετὰ τῆς δικογραφίας ἀπεστάλη εἰς τὸν κ. εἰσαγγελέα. Δι’ ἐκείνους ποὺ γνωρίζουν τὴν διάλεκτον αὐτὴν, εἶναι ὀφθαλμοφανὲς ὅτι κατὰ τοῦ ἰατροῦ αὐτοῦ διὰ τὴν πρᾶξιν τὴν ἐκτελεσθεῖσαν πρὸ 15 ἡμερῶν δὲν ὑπῆρχεν ἔνταλμα συλλήψεως οὔτε καὶ δικογραφία ὑπ’ ὄψιν τοῦ εἰσαγγελέως καὶ τοῦ ἀνακριτοῦ. Συνελήφθη ὅμως ὁ ἰατρὸς Κόλλιας πρὸς τρομοκράτησιν τῶν λοιπῶν, ἀφοῦ αὐτὸς εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἐπιλέκτων ἀπεργῶν. Ὁ κύριος ὑπουργὸς μᾶς ἐβεβαίωσεν καὶ ἡμεῖς ἐβεβαιώθημεν ὅτι διέταξεν ἀνώτερον ἀξιωματικὸν νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις. Ἀλλὰ ἐὰν ἐζήτησα τὸν λόγον τὸν ἐζήτησα, διότι μελετήσας περισσότερον τὸ τηλεγράφημα ἐσκέφθην ὅτι ἐκεῖ ποὺ ὑπῆρχε παρανομία ἐξόφθαλμος εἶναι ἡ σύλληψις τοῦ ἰατροῦ Κόλλια. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως συμπληρῶν τὰς δοθείσας διαταγάς, διατάξῃ τὸν ἀξιωματικὸν νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ὑπῆρχεν ἔνταλμα συλλήψεως κατὰ τοῦ ἰατροῦ Κόλλια.

§6Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑποθέτω πὼς αὐτὸ θὰ πάῃ νὰ ἐξετάσῃ.

§7Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὄχι διότι τὸ πρᾶγμα δὲν ὑπῆρχε τὸ πρωΐ, δὲν τὸ εἴχαμε ἀνακαλύψει. Αὐτὴ ἡ ὁμολογία τοῦ ἀξιωματικοῦ ὅτι ἡ δικογραφία μετὰ τοῦ συλληφθέντος ἀπεστάλη εἰς τὴν εἰσαγγελίαν πιστοποιεῖ, δι’ ἐκείνους ποὺ ἠξεύρουν τὴν δικαστικὴν τακτικὴν, ὅτι ἔνταλμα συλλήψεως δὲν ὑπῆρχεν· συνελήφθη λοιπὸν παρὰ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων ἄνευ ἐντάλματος δι’ ἕν πλημμέλημα γενόμενον πρὸ 15 ἡμερῶν. Τοῦτο εἶναι βέβαια παράβασις ἐκ τῶν μᾶλλον αὐθαιρέτων.

§8Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταὶ, κατὰ τὴν 9ην πρωϊνὴν ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι πρόκειται νὰ παρουσιασθῇ πολυμελὴς ἐπιτροπὴ ἐνώπιον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ διατυπώσῃ παράπονα τινὰ ἐναντίον διαφόρων ὀργάνων τῆς διοικήσεως χωροφυλακῆς Λεβαδείας, ἅτινα διὰ τῶν ἐνεργειῶν των τείνουσιν εἰς ἐξαναγκασμὸν τῶν καλλιεργητῶν τῆς Κωπαΐδος νὰ προβῶσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν γαιῶν αἱ ὁποῖαι μετὰ τὴν σχετικὴν σύμβασιν ὑπάγονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς γνωστῆς ἑταιρείας. Ἐφρόντισα ἀμέσως νὰ ἐπικοινωνήσω τηλεγραφικῶς μὲ τὴν Λεβάδειαν, δὲν εὑρίσκετο ἐκεῖ ὁ διοικητὴς τῆς χωροφυλακῆς, εὑρίσκετο ἕνας ὑπομοίραρχος ὁ ὁποῖος τὴν 10½ πρωϊνὴν μοῦ ἔδωσε τὴν ἑξῆς πληροφορίαν: (ἀναγινώσκει). Ἐδέχθην τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Λεβαδείας καὶ ἐκ Λοκρίδος κ. Βασιλειάδη καὶ τοῦ κ. Κυρέλλου, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνεκοίνωσα τὴν τηλεγραφικὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν εἶχον ἀπὸ ἕνα ἀξιωματικὸν καὶ τοὺς ἐδήλωσα ὅτι ἐκάλεσα τὸν ἀνώτερον διοικητὴν τῆς χωροφυλακῆς νὰ μεταβῇ αὐθημερὸν ἐπὶ τόπου, διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ τὸ περιεχόμενον τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ. Ὁ κ. ἀνώτερος διοικητὴς ἀσθενεῖ. Ἐκάλεσα λοιπὸν τὸ ὑποδιοικητὴν τῆς χωροφυλακῆς ἀνώτερον ἐπίσης ἀξιωματικὸν, καὶ τοῦ ἔδωσα τὴν ἐντολὴν νὰ ἐξετάσῃ ὁλόκληρον τὸ περιεχόμενον τοῦ τηλεγραφήματος καὶ τοῦ ἔδωσα ἐπιπροσθέτως τὴν ἐντολὴν ὅπως, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ συνδρομῆς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐργασθοῦν νὰ τὴν παράσχῃ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νά ἀφήσωμεν τοὺς ἀπεργοὺς νὰ ἐμποδίζουν τοὺς ἀνθρώπους νὰ κάνουν τὴν δουλειά τους. Ἐπίσης τοὺς εἶπον, ὅτι ἐὰν τυχὸν ὁ διοικητὴς τῆς χωροφυλακῆς ἐπέβαινεν αὐτοκινήτου τῆς ἑταιρείας, ὅπως καταγγέλλεται εἰς τὸν Δῆμον καὶ μοῦ κατήγγειλαν καὶ οἱ οἱ κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἀποδειχθῇ ὅτι αὐτὸς ἐπῆρε αὐτοκίνητον τῆς ἑταιρείας καὶ ἀντὶ νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ νὰ προστατεύσῃ τοὺς γεωργοὺς οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἠθέλησε νὰ πιέσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐμποδίζουν τοὺς θέλοντας νὰ ἐργασθοῦν ἐνῷ θὰ ἔπρεπε τὰ κάνῃ μόνον μερικὰς συστάσεις ἢ καὶ μερικὰς παρατηρήσεις ἤσκησεν πιεστικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα δὲν τοῦ ἦτο ἐπιτετραμένον νὰ ἀσκήσῃ......

§9Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ πιεστιτὰ μέτρα;

§10Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τοὺς εἶπε, καθὼς λέγουν: «νὰ πᾶτε νὰ δουλέψετε, ἄλλως θὰ σᾶς συλλάβω καὶ θὰ σᾶς πάω μέσα». Ἔδωσα λοιπὸν σαφεῖς ὁδηγίας καὶ τοῦ εἶπα νὰ φύγῃ μὲ τὸ τραῖνο τῶν 1½. Δὲν ἔχω ἀκόμη καμμίαν πληροφορίαν ὥστε νὰ γνωρίζω ποία ὑπῆρξεν ἡ εὐθύνη τῆς ὑποδιοικήσεως χωροφυλακῆς Λεβαδείας, καὶ ἑπομένως δὲν μπορῶ νὰ καταλογίσω εὐθύνας εἰς τὴν ὑποδιοίκησιν χωροφυλακῆς διότι δὲν ξεύρω ἐὰν τὸν συνέλαβεν κατόπιν ἐντάλματος ἢ ὄχι. Δύναται ὅμως νὰ εἶναι βέβαιος ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἐὰν κατὰ τι ὑπερέβη τὰ ὅρια τῆς δικαιοδοσίας της, ἡ χωροφυλακὴ θὰ δώσῃ λόγον καὶ θὰ δώσῃ λόγον μὲ κάθε αὐστηρότητα. Δὲν νομίζω ὅμως ὅτι θὰ ἦτο δικαιολογημένη ἡ σπουδὴ πρὸς οἱανδήποτε κρίσιν καὶ μάλιστα εἰς ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξαιρετικὰ λεπτόν. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει οἱαδήποτε ἐνοχὴ ἐκ μέρους τῶν τοπικῶν ἀρχῶν ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύλληψιν ἐντοπίων εἰς βάρος τῆς τάξεως θὰ τιμωρηθοῦν αὐστηρῶς οἱ ἔνοχοι.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Ροδόπουλος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τοὺς καταχραστὰς ἐμπόρους κλπ.

§12Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἔμποροι Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ἀνέρχονται εἰς 40 χιλιάδες περίπου. Κατηγγέλθη, ὅπως καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ἔγινεν λόγος ὅτι ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς ἐξ αὐτῶν παρέβη τοὺς τελωνειακοὺς νόμους καὶ κατεχράσθη τῆς ἐμπιστοσύνης τὴν ὁποίαν παρεῖχεν εἰς αὐτοὺς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον διέπραξε τὴν ἀσυνεσίαν νὰ δώσῃ καὶ τὰ δύο κλειδιὰ τῶν ἀποθηκῶν, εἰς ἃς εἶχον ἐναποθηκεύσει ἐμπορεύματα ὑπὸ διαμετακόμισιν ἢ ἐν ἀποταμιεύσει καὶ τὰ ὁποῖα ἐξήγαγον λάθρα εἰς τὴν κατανάλωσιν καταχρασθέντες τὰ τελωνειακὰ τέλη. Διὰ τὸν καταλογισμὸν τῶν εὐθυνῶν, ἐπὶ τῇ πράξει ταύτῃ τῶν ἐμπόρων καὶ τῇ παραλείψει τοῦ καθήκοντος τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν, ἐν τῷ δικαιώματι τὸ ὁποῖον παρέχει τὸ Σύνταγμα εἰς τὸν βουλευτήν, τοῦ ἐλέγχου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἴσως τὸ ἐν τῇ πράξει οὐσιωδέστερον καθῆκον τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ἀποτελεσματικώτερον διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ νόμου, διότι εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς νομοθεσίας δυστυχῶς ὀλίγον συμβάλλομεν ψηφίζοντες ὅ,τι ὁ ἑκάστοτε ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας ἐπιβάλλει καὶ ὅτι ἡ νομοφάμπρικα τῶν ὑπουργείων παρασκευάζει ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ πίναξ τῶν ἐμπόρων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι παρέβησαν τὸν νόμον. Πίνακα ὀνομαστικὸν ἀπὸ τοῦ 1926 μέχρι σήμερον μὲ ἀναγραφὴν τῶν ποσῶν καὶ τοῦ εἴδους ἐμπορευμάτων τὰ ὁποῖα εἰσήγαγον εἰς τὰς ἀποθήκας ἀποταμιεύσεως ἢ διαμετακομίσεως, ποῖα εἶναι τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἐξήγαγον χωρὶς τὰς νομίμους διατυπώσεις ἵνα πληρώσουν τὸν νόμιμον δασμὸν, διὰ νὰ καταλογισθοῦν αἱ εὐθύναι εἰς τοὺς πραγματικῶς ἐνόχους καὶ διὰ νὰ μὴ λέγουν ὅτι ἡμεῖς κατηγοροῦμεν ὅλο τὸ ἐμπόριον, ἀλλὰ νὰ πέσῃ ἡ κατηγορία μόνον εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατέστησαν μετὰ τοσαύτης θρασύτητος ἐν ἐγκληματικῇ δὲ ἀνοχῇ τῶν ἁρμοδίων, παραβάται τοῦ νόμου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπηξίωσεν νὰ καταθέσῃ τοὺς πίνακας τούτους. Διὰ τοῦτο, καθ’ ὃ ἔχω δικαίωμα ἐκ τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, εἰσήγαγον τὴν ἐπερώτησιν ταύτην ὡς πρώτην, διὰ νὰ ἀναγκασθῇ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διατὶ δὲν κατέθεσεν τοὺς πίνακας αὐτούς. Δὲν πιστεύω νὰ νομίζῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι δύναται νὰ ἀδιαφορῇ ἢ νὰ παραβλέπῃ αἰτήσεις τῶν βουλευτῶν περὶ προσαγωγῆς ἐγγράφων καὶ καταθέσεως στοιχείων, καθ’ ἣν στιγμὴν τόσα λέγονται κατὰ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος ὅτι δὲν ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του. Δὲν ἐπιτρέπεται καὶ οἱ ὑπουργοὶ, διὰ τῆς ἀδιαφορίας των καὶ τῆς ἀποφυγῆς τῆς παροχῆς τῶν στοιχείων διὰ τὸν καταλογισμὸν τῶν εὐθυνῶν, νὰ συντελοῦν εἰς τὴν ὑπονόμευσιν ταύτην τοῦ πολιτεύματος. Ἐὰν ὑπάρχει κἄτι τι ἀκόμη εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ ὁποῖον ἐξασφαλίζει τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ, εἶναι τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, καὶ ὀφείλομεν ἡμεῖς, τεταγμένοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, νὰ εἴμεθα ζηλωταὶ τῆς ἐπιβολῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ σώματος καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέπωμεν εἰς ὑπουργοὺς εὐνοίας νὰ παρορῶσι τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς εἰς τὸ νὰ ἐλέγχῃ αὐτούς. Διότι, κύριοι, χωρὶς νὰ μακρυγορῶ, τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα—λέγει ἕνας μεγάλος φιλόσοφος ὁ σοφὸς Nordua—ἔχει πολλὰ ἐλαττώματα, ἀλλὰ δὲν εὑρέθη κανένα ἄλλο πολίτευμα τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ ὀλιγώτερα. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν ἐπιμένω ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν καταθέσῃ τοὺς πίνακας τοὺς ὁποίους ἐζήτησα· ἐὰν δὲ ἀρνηθῇ τοῦτο, ὀφείλει νὰ ἐκθέσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν τοὺς κατέθεσε καὶ ἐπιφυλάσσομαι τότε νὰ ἀπαντήσω ἐκ νέου.

§13Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἐπερωτῶν βουλευτής, κύριοι βουλευταὶ, ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν ἢ μᾶλλον αἴτησιν περὶ καταθέσεως ἐγγράφων, ἔχουσαν οὕτω. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κλπ.». Ἀντιλαμβάνεσθε κύριοι βουλευταὶ, ὅτι αὐτὴ ἡ αἴτησις χρειάζεται ἀπασχόλησιν τριῶν μηνῶν ὁλοκλήρου τοῦ προσωπικοῦ τοῦ τελωνείου. Ἰδοὺ λοιπὸν διατὶ δὲν κατετέθη ὁ κατάλογος οὗτος. Ναὶ, βέβαια, οἱ ὑπουργοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ καταθέτουν τὰ ζητούμενα ἔγγραφα εἰς αἴτησιν ἑκάστου βουλευτοῦ. Ἐὰν βεβαίως μοῦ ἐζήτει ὁ κ. βουλευτὴς ὑπάρχοντα ἔγγραφα προθύμως θὰ τὰ κατέθετον· ἀλλὰ μοῦ ζητεῖ πίνακα ἀπὸ τοῦ 1926 διὰ τὸν ὁποῖον ὅπως σᾶς εἶπον ἀπαιτεῖται ἀπασχόλησις ἐπὶ τρίμηνον τοῦ προσωπικοῦ τοῦ τελωνείου. Μοῦ λέγετε τὶ συνέβη ἀπὸ τοῦ 1926 μέχρι σήμερον. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ! Μόνον διὰ νὰ καταστρώσω κατάστασιν τῶν ὑπολειπομένων θέλω ἑξάμηνον, καὶ ὄχι τῶν παρελθουσῶν. Πῶς εἶναι δυνατὸν τοῦτο; Θέλει νὰ μάθῃ ποῖαι εἶναι αἱ ὑφιστάμεναι μέχρι σήμερον, τὶ συνέβη ἀπὸ τοῦ 1926 μέχρι σήμερον, καὶ μὲ τὰς λεπτομερείας ποὺ θέλει, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο.

§14Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ στοιχεῖα ποὺ σᾶς ἐζήτησα ὠφείλατε νὰ τὰ ἔχητε ἕτοιμα καὶ νὰ εἶναι εἰς χεῖρας σας, ἀκριβῶς διὰ νὰ κάμετε τὸ καθῆκόν σας κατὰ τῶν παραβατῶν τοῦ νόμου ἐμπόρων καὶ κατὰ τῶν ὑπευθύνων συνεργῶν τελωνειακῶν ὑπαλλήλων. Ὅταν λέγει ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι δὲν τὰ ἔχει, σημαίνει ὅτι δὲν ξεύρει τὸ βάθος καὶ τὴν ἔκτασιν τῶν γενομένων καταχρήσεων. Σημαίνει ἢ ὅτι δὲν κάνει τὴν δουλειά του, ἢ ὅτι ἐντρέπεται νὰ ἐκθέσῃ τὴν ἔκτασιν τῆς καταχρήσεως. Ἀπὸ τοῦ 1926 εἶναι αὐτὴ ἡ κατάστασις, καὶ ἀπὸ τοῦ 1926 ἐδόθη ἡ διαταγὴ ἀπὸ τὸν τότε ὑπουργὸν νὰ μή κρατῇ τὴν μία κλεῖδα τῆς ἀποθήκης, ὡς ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, ὁ τελώνης, ἀλλὰ νὰ τὴν κρατῇ ὁ ἴδιος ὁ ἔμπορος ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ τὴν ἄλλην κλεῖδα. Ἀπὸ τοῦ 1926 κρατεῖ μία ἔκνομος κατάστασις πρωτοφανὴς καὶ ἀπίστευτος. Ἐὰν τὸν πίνακα αὐτὸν δὲν τὸν ἔχῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν δὲν ἔχῃ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα δὲν εἶναι ἐνήμερος τοῦ ζητήματος καὶ δὲν ξεύρει ποῦ εὑρίσκεται τὸ ζήτημα. Ἄς μᾶς εἴπῃ δέ, ἄν δὲν ἔχῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα ποὺ ἐζήτησα, διατὶ δὲν καταθέτει ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχει; Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ ἐκφρασθῶ δριμύτερον διατὶ δὲν δίδει, ὁ κ. Μαρῆς προσοχὴν εἰς τὰς αἰτήσεις τῶν βουλευτῶν, στηριζόμενος εἰς ἀδοκήτους καὶ ἀδικαιολογήτους εὐνοίας εἰς τὸ νὰ διαχειρίζεται αὐτὸς τὰ οἰκονομικά τοῦ Κράτους, ἀσεβῶν πρὸς τὴν Βουλήν.

§15Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὶς συνεζητήθη τὸ ζήτημα. Ἡ Κυβέρνησις ἐξέθηκε τὰς ἀπόψεις της καὶ ἠσχολήθη ἐπὶ ἑξάμηνον μὲ τὸ νέον σύστημα. Ἀλλά ἄλλο τοῦτο καὶ ἄλλο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοῦ ζητῆτε. Καὶ κατά τὶ θὰ ὠφελήσῃ ἐὰν ξεύρῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὰς στήλας καὶ τὸ βάρος τῶν ἐξαχθέντων ἐμπορευμάτων;

§16Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὰ καταθέσετε, ναὶ ἢ ὄχι, τὰ στοιχεῖα αὐτά; Ὁ κ. ὑπουργὸς, ἅμα δὲν γνωρίζει καὶ δὲν ἔχει πίνακας τῶν λαθραίως καταναλωθέντων ἐμπορευμάτων, τότε τὶ ξεύρει εἰς τὶ ἀσχολεῖται;

§17Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταθέσω αὐτὰ τὰ στοιχεῖα ἐγώ. Πρέπει νὰ τὰ ζητήσητε ἀπὸ τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ κατασκευάζῃ οἱασδήποτε στατιστικάς. Ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, νὰ καταθέτῃ, ζητούμενα, ὑπάρχοντα.

§18Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐξήσκει τὸν ἔλεγχον καθ’ ὃν τρόπον τὸν ἐξασκῶ σήμερον ἐγώ, θὰ ἦτο εἰς τὴν θέσιν της πολὺ περισσότερον. Πῶς δὲ τολμᾶ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ὀνομάζῃ στατιστικήν, τὰ στοιχεῖα ἑνὸς τῶν μεγαλειτέρων ἐγκλημάτων κατὰ τῶν δημοσίων προσόδων; Ἄν τοσοῦτον ἐπολλαπλασιάσθησαν αἱ παραβάσεις τῶν τελωνειακῶν νόμων εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὥστε ἡ ἀντιγραφὴ αὐτῶν νὰ ἀποτελῇ δυσχερῆ καταρτισμὸν στατιστικῆς, ἀλλοίμονον εἰς τὰ οἰκονομικὰ καὶ ἐντροπὴ εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ροδόπουλος ἐπὶ ἐπερωτήσεως πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν κατὰ τῶν νοσοκομείων τὰ ὁποῖα ἀποχετεύουν ἀκάθαρτα ὕδατα εἰς τὴν κοίτην τοῦ Ἰλισσοῦ ποταμοῦ.

§20Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Σχετικῶς κύριοι, μὲ τὸ ζήτημα τῆς ὑγείας τῶν Ἀθηνῶν, ὑπάρχει μία ἀκατονόμαστος ἑστία ρυπαρότητος ἐντὸς τῆς πόλεως καὶ εἰς ἱστορικὸν μάλιστα αὐτῆς σημεῖον, καὶ αὐτὴ εἶναι ὁ Ἰλισσός. Ἐκεῖ ποὺ αἱ νύμφαι ἄλλοτε ἐλούοντο καὶ ἐκόπτετο ὁ κλάδος τῆς δάφνης ποὺ ἐστέφοντο οἱ νικηταὶ τῶν ἀγώνων, σήμερον εἶναι ἕνας ρυπαρὸς αὖλαξ εἰς τὸν ὁποῖον χύνονται ὅλαι αἱ ρυπαρότητες καὶ ἀκαθαρσίαι τῶν συνοικιῶν ἐκείνων. Ἐπεσκέφθην πολλάκις τὰ μέρη ἐκεῖνα, διότι ἔτυχε νὰ ἔχω καὶ ἐγὼ ἐκεῖ ἕνα οἰκόπεδον. Εἶδα νὰ ἐκβάλλονται εἰς τὴν κοίτην τοῦ Ἰλισσοῦ ὀχετοὶ οἰκιῶν, πλυντηρίων, ἐργοστασίων καὶ νοσοκομείων, ἀκόμη καὶ αὐτοῦ τοῦ πρώτου νοσοκομείου τῆς Ἑλλάδος, τοῦ Εὐαγγελισμοῦ.

§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αἱ νύμφαι θὰ ἐτράπησαν εἰς φυγήν.

§22Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχουν πρὸ πολλοῦ ἐγκαταλείψει τὸν τόπον τῆς ρυπαρότητος. Γίνεται λόγος περὶ ὑγιεινῆς καὶ ἱδρύομεν ὑπουργεῖα ὑγιεινῆς, φέρνομε ὑγιεινολόγους ἀπὸ τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν. Βεβαίως δὲν εἶναι περιττὸν νὰ μᾶς εἴπουν καὶ αὐτοὶ μερικὰ πράγματα ἀνωτέρας ὑγιεινολογίας. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἔπρεπε πρὶν νὰ μεταχειρισθῶμεν τὰ γνωστὰ καὶ κοινὰ μέσα ὑγιεινῆς καὶ καθαριότητος καὶ ὕστερα νὰ φέρωμεν ἀνωτέρους ὑγιεινολόγους διὰ ζητήματα λεπτοτέρου πολιτισμοῦ; Ἡμεῖς δὲν ἐφαρμόζομεν τὰς στοιχειωδεστέρας ἐπιταγὰς τοῦ νόμου, ὡς πρὸς τὰ ζητήματα τῆς καθαριότητος καὶ τῆς ὑγιεινῆς ἐν γένη τῶν πόλεων. Ἐνῷ ἔχωμεν παλαιὰν ἀλλὰ καὶ σοφὴν καὶ σαφῆ νομοθεσίαν περὶ ὑγιεινῆς πόλεων, ἡμεῖς ἀφίνοντες αὐτὴν εἰς ἀχρηστίαν, καταρτίζομεν ἄλλους νόμους οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐφαρμοσθοῦν ἐπίσης καὶ ἱδρύομεν ὑπουργεῖα. Τὸ νομοθετεῖν εἶναι εὔκολον, τὸ ἐφαρμόζειν ὅμως πιστῶς, εἰλικρινῶς, ἀγρύπνως καὶ μετ’ ἀποτελεσματικότητος εἶναι τὸ δύσκολον. Ἐφθάσαμεν αἰσίως ἤδη εἰς τὸ ὅριον τῶν 4500 νόμων ἀπὸ τὸ 1910 μέχρι σήμερον.

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει νόμος διὰ τὸν Ἰλισσόν;

§24Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουν νόμοι περὶ οἰκοδομῆς πόλεων, ὑπάρχουν ἀστυνομικοὶ νόμοι, ὑπάρχουν νόμοι περὶ βόθρων κλπ. οἱ ὁποῖοι προνοοῦν δι’ ὅλα.

§25Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ συνιστᾶτε διὰ τὸν Ἰλισσόν;

§26Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ζητῶ εἰδικῶς διὰ τὸν Ἰλισσὸν τίποτε. Ζητῶ, ὅπως ἡ ἀστυνομία καὶ ὁ νομομηχανικὸς τῆς πόλεως, ἐκτελοῦντες τὸ καθῆκον των, ἐνεργήσουν τὴν καταδίωξιν τῶν ρυπαινούντων τὸν Ἰλισσὸν μὲ τὰς ἀκαθαρσίας τῶν ὑπονόμων των, καὶ νὰ τοὺς ἐξαναγκάσουν νὰ κατασκευάσουν στεγανοὺς βόθρους, καὶ ὄχι φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα νὰ ἐκχύνουν τὰς ἀκαθαρσίας των εἰς ἕνα ρεῦμα διασχίζον τὴν πόλιν. Αὐτὸ εἶναι ἀνήκουστον καὶ διὰ τοὺς διαπράττοντας καὶ διὰ τὰς ἀνεχομένας αὐτὸ ἁρμοδίας ἀρχάς.

§27Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§28Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι τοῦ ὑπουργοῦ Συγκοινωνίας.

§29Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ τῶν δύο. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ νῦν ὑπουργοῦ. Πρόκειται περὶ καταστάσεως ἀπὸ πολλοῦ ὑφισταμένης. Ὑπάρχουν οἱ ἀστυνομικοὶ νόμοι, οἱ περὶ καθηκόντων τῶν νομαρχῶν, εἰδικῶς δὲ ὁ νόμος περὶ βόθρων. Αὐτοὺς τοὺς ξέρουν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἡ ἀστυνομία, ἡ ὁποία ἀρκεῖται εἰς τὸ νὰ διευθύνῃ τὴν κίνησιν τῶν αὐτοκινήτων καὶ ἡ ὁποία μὲ τὴν καθαριότητα ἕν ἐκ τῶν κυριωτέρων καθηκόντων της, δὲν ἀσχολεῖται καθόλου. Δὲν πρέπει αἱ ὑπηρεσίαι νὰ δειλιοῦν ἢ νὰ ὀρρωδοῦν ἀπέναντι προσώπων ἢ ἱδρυμάτων. Πρέπει νὰ ἔχουν τὸ θάρρος νὰ ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον των ἀπέναντι ὅλων. Ἡ κατάστασις τοῦ Ἰλισσοῦ ἀποτελεῖ αἶσχος διὰ τὴν Ἑλλάδα.

§30Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταὶ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς, ἀνάγεται εἰς τὸ ὅλον ζήτημα τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι καὶ ἡ περιοχὴ τοῦ Ἰλισσοῦ θὰ ἐξυγιανθῇ ὅταν συντελεσθῇ ὁλόκληρον τὸ δίκτυον τῶν ὑπονόμων. Ἀλλὰ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν ἕπεται ὅτι οὔτε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, οὔτε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, οὔτε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τῆς ἀστυνομίας πόλεων ἠμέλησε τὸ καθῆκον του, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ὑπαρχόντων νόμων. Γνωρίζομεν βεβαίως, ὅτι εἰς τὸν Ἰλισσὸν ἐκβάλουσι τὰ ἀκάθαρτα ὕδατα διαφόρων βιομηχανικῶν ἱδρυμάτων, διαφόρων νοσοκομείων, καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὸν σχετικὸν πίνακα, ἐπιδίδω τὸν σχετικὸν πίνακα τῶν ἀτόμων καὶ ἱδρυμάτων ἢ νοσοκομείων, τῶν ὁποίων τὰ ἀκάθαρτα ὕδατα ἐκβάλουσιν εἰς τὸν Ἰλισσόν. Ἤδη ἀνέρχονται εἰς 32. Τὸ ζήτημα ἔχει μελετηθεῖ ἀπὸ ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν κατηρτίσαμεν ὁμοῦ μετὰ τοῦ κυρίου συναδέλφου ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ὡς προσωρινὴν λύσιν τοῦ ζητήματος μέχρι τῆς ὁριστικῆς λύσεως τοῦ ζητήματος ὑπέδειξεν τὰ ἑξῆς. 1ον Βαθμηδὸν νὰ κατασκευάσωμεν βόθρους στεγανοὺς, οὕτως ὥστε τὰ ὕδατα τὰ ἐκβάλλοντα εἰς τὸν Ἰλισσὸν νὰ ἀπορρίπτωνται εἰς τοὺς βόθρους, καὶ μάλιστα ἐκ τῶν 32 ἰδιοκτητῶν, ἔχομεν κατασκευάσει εἰς τοὺς 20, βόθρους στεγανοὺς εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἰλισσοῦ. Ἐπὶ πλέον μερίμνῃ τοῦ δήμου Ἀθηναίων, εἰς τὸν ὁποῖον τὴν σχετικὴν διαταγὴν ἐπέβαλλεν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, κατεσκευάσθη ἐντὸς τῆς κοίτης τοῦ Ἰλισσοῦ, εἷς χάνδαξ μικρᾶς διατομῆς, οὕτως ὥστε νὰ δύνανται νὰ μὴ λιμνάζουν τὰ ἀκάθαρτα ὕδατα, ταὐτοχρόνως δὲ ἀπηγορεύθη καὶ ἡ ἀμμοληψία οὕτως ὥστε νὰ μὴ σχηματίζωνται αἱ λίμναι. Αὐτὰ εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῆς ὁριστικῆς λύσεως τοῦ ζητήματος τοῦ Ἰλισσοῦ, θὰ λυθῇ μὲ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῶν ὑπονόμων.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος.

§32Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. προλαλήσαντος διὰ τὰς ἀκαθαρσίας τοῦ Ἰλισσοῦ θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ διὰ τὴν κόπρον τοῦ Αὐγείου, ἥτις ὑπάρχει ἐκεῖ εἰς τὰ γραφεῖα συνοικισμοῦ, τὰ ὁποῖα κατήντησαν μάστιγες εἰς ἅ μέρη ἐφηρμόσθη ὁ ἀγροτικὸν νόμος. Ἀπὸ τοῦ 1920 ἀπηλλοτριώθη ἐκ τῶν πρώτων τὸ κτῆμα Σουλινάρη (Καρδίτσης) καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαλλοτριώσεως Καρδίτσης ἔδωκε κλήρους εἰς ὅλους τοὺς ὑπάρχοντα τότε γεωργοὺς εἰς κτῆμα τοῦτο χωρὶς νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν ἔκτασιν τῆς γῆς, τὴν ὁποίαν εἶχον ὡς ἰδιαιτέραν ἰδιοκτησίαν των, πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, ὡς ἔπραξε εἰς ὅλα τὰ ἄλλα χωρία, καὶ ἀντιθέτως εἰς τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὸν στρατὸν ἐπιστράτους δὲν παρεχώρησε κλῆρον. Ἀπὸ τοῦ 1922 διεμαρτυρήθησαν οἱ ἀποκλεισθέντες, καὶ ἐπέτυχον τότε νὰ διαγραφοῦν οἱ κακῶς λαβόντες κλῆρον κτηματίαι, καὶ νὰ ἐγγραφοῦν αὐτοί, ἀλλ’ ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1922 διὰ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἠκύρωσε τὴν διαταγὴν τοῦ προκατόχου του καὶ ἔκτοτε τὸ ζήτημα πελαγοδρομεῖ εἰς τὴν διοίκησιν, μὴ λυόμενον μέχρι σήμερον, τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων τοῦ ἐποικισμοῦ προτεινόντων διαφόρους δικαιολογίας, ὅτι ἔχουν ὑπηρεσίας ἄλλας κλπ. ἐνῷ διεκπεραιώνονται ἄλλαι ὑποθέσεις μεταγενέστεραι καὶ μὴ ἐπείγουσαι ἐπὶ ἔτη ἀγωνίζονται οἱ ἀκτήμονες Σουλιναρίου νὰ καταμετριθοῦν αἱ ἰδιοκτησίαι τῶν ἀκύρως λαβόντων κλῆρον γηγενῶν, καὶ νὰ λάβουν αὐτοὶ κλῆρον διὰ νὰ ζήσουν. Πλὴν οἱ Μανδαρῖνοι τῶν γραφείων συνοικισμοῦ κωφεύουν. Ἐπὶ τέλους τὸν Νοέμβριον τοῦ 1920 ἐγένετο ἡ τοπογράφησις τῶν ἰδιοκτησιῶν τῶν λαβόντων κλήρων ἰδιοκτητῶν, καὶ ἀπεκαλύφθησαν αἴσχη, ὅτι δηλαδὴ οἱ κύριοι αὐτοὶ ἐξηπάτησαν τὰς ὑπηρεσίας καὶ ἀπέκρυψαν τὴν ἀκριβῆ ἔκτασιν τῆς ἰδιοκτησίας των, ἥτις ἀπεκαλύφθη ὅτι ὑπερβαίνει τὰ 500–600 στρέμματα, ἅτινα νέμονται αὐτοὶ παρανόμως ἀπὸ τοῦ 1920. Ἀντὶ νὰ σταλῇ εἷς ὑπάλληλος τοῦ συνοικισμοῦ ἐπιτοπίως καὶ νὰ ἐξετάσῃ τὰς αἰτήσεις τῶν ἀκτημόνων, δι’ οὓς ἀφέθησαν καὶ 100 στρέμματα δι’ οἰκόπεδα, ἡ δὲ ἐργασία αὐτὴ θὰ ἀπαιτήσῃ χρόνον 2 ὡρῶν, ἐν τούτοις ἐπὶ ἕν ἔτος ἀρνοῦνται νὰ τὸ πράξουν παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τῶν ἀκτημόνων, καὶ διότι οἱ ἰδιοκτῆται οὗτοι κατὰ σύμπτωσιν εἶναι καὶ πολιτικοὶ παράγοντες. Ἡ ὑπομονὴ ὅλων μας ἔφθασεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον καὶ ἠναγκάσθην νὰ συμβουλεύσω εἰς αὐτοὺς μετὰ λύπης μου, ἀφοῦ φέρονται κατὰ τοιοῦτον τρόπον πρὸς αὐτούς, νὰ χειροδικήσουν κατὰ τῶν ἁρμοδίων τοῦ συνοικισμοῦ. Ἀποδεικνύεται πόσον δίκαιον εἶχον, ὅταν ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, ἵνα αἱ αἰτήσεις περὶ ἐγγραφῆς καὶ διαγραφῆς κληρούχων διχάζωνται ὑπὸ ἐπιτροπῆς ἐν τῇ ἕδρᾳ τοῦ Πρωτοδικείου ἀπαρτιζομένης ἐκ δύο δικαστῶν καὶ ἑνὸς ἐποικιστικοῦ ὑπαλλήλου, διότι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ αἱ ὑπηρεσίαι του ἐναυγήσαν εἰς τὴν ἀπονομὴν δικαιοσύνης πρὸς τοὺς ἀκτήμονας καὶ εἶναι ἀνίκανοι αἱ ὑπηρεσίαι αὗται νὰ κρίνουν τὰ δίκαια τῶν πολιτῶν. Ὑπόθεσις χρονίζουσα ἐπὶ δεκαετίαν εἰς τὴν διοίκησιν ἄλυτος νῦν δεικνύει τὸ εἰδεχθὲς κατάντημα τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ σπεύσῃ νὰ διατάξῃ τὸν συνοικισμὸν Καρδίτσης, νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο κατεπειγόντως, διότι ἄλλην ὑπομονὴν δὲν ἔχουν οἱ ἀκτήμονες στερηθέντες τῶν ἐσόδων τοῦ κλήρου των, ὃν ἐδικαιοῦντο νὰ λάβουν ἐπὶ δεκαετίαν.

§33Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐὰν τὸ ἐλέγατε πρὸ μηνῶν, θὰ ἐλάμβανα ἀμέσως μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβον ἤδη λαβὼν γνῶσιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργόν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβεν ἢ πρόκειται νὰ λάβῃ πρὸς πρόληψιν ἀγορᾶς οἰκοπέδου ἀκαταλλήλου ἀλλὰ καὶ ἐν ταυτῷ ἀκριβοτάτου δι’ ἀνέγερσιν τῆς Ἐμπορικῆς Σχολῆς ἐν Καλάμαις.

§35Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις μου κ. βουλευταί, ἀφορᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργόν. Ἐπανειλημμένως μετέβην εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ θελήσῃ τὸ χαρακτηριστικὸν ὀξὺ βλέμμα του, νὰ τὸ ρίψῃ καὶ ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τῆς πόλεως τῶν Καλαμῶν, ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸ κτίριον, εἰς τὸ ὁποῖον πρόκειται ν’ ἀνεγερθῇ ἐκεῖ ἡ λεγομένης Ἐμπορικὴ Σχολή. Ὁ κ. ὑπουργὸς μοῦ ἐπέδειξε μερικὰς ἐκθέσεις τῶν ἐπιτροπῶν. Ἀντέλεξα ὅσον ἀφορᾷ τὸ κῦρος τῶν ἐπιτροπῶν αὐτῶν, καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ διορίσῃ ἄλλην ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ ἐλέγξῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς πρώτης ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τοῦ καταλληλοτέρου γηπέδου διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῆς Ἐμπορικῆς Σχολῆς. Ὁ κ. ὑπουργὸς — τὸν ὁποῖον καὶ εὐχαριστῶ — προθυμώτατα ἀπέστειλε τηλεγράφημα καὶ ἀντὶ τῆς τοπικῆς, λεγομένης ἐπιτροπῆς, ἧς πρόεδρος ἦτο ὁ πρόεδρος τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου καὶ ὁ διευθυντὴς τῆς Τραπέζης, καί τις ἄλλος διώρισεν ἄλλην ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἀπὸ τὸν κ. νομάρχην, ἀπὸ τὸν κ. νομομηχανικὸν, καὶ ἀπὸ τὸν νομίατρον. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἔλαβε τὴν ἐντολὴν ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὅπως μὴ περιορισθῇ ἐξετάζουσα μόνον τὰ δύο προτεινόμενα γήπεδα, ἀλλὰ καὶ ἄλλο—τοῦ ὁποίου ὑπέβαλα ἐγὼ τὴν αἴτησιν—καὶ οἱονδήποτε ἄλλο θὰ ἐκρίνετο κατάλληλον ὅπως ἐπ’ αὐτοῦ ἀνεγερθῇ ἡ ἐν λόγῳ σχολή. Δυστυχῶς διὰ τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν ἡ τηλεγραφικὴ αὐτὴ διαταγὴ τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργοῦ δὲν ἐλήφθη ποσῶς ὑπ’ ὄψει ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή, ἔχουσα ὡς πρόεδρον τὸν νομάρχην, ἔκρινε πάλιν μεταξὺ τῶν δύο γηπέδων, δηλαδὴ συνεφώνησε μὲ τὴν πρώτην ἐπιτροπὴν τῆς ὁποίας τὴν μεροληψίαν παρουσίασα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἤδη θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν, νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα διότι διὰ τὸ κτίριον αὐτὸ θὰ ξοδευθοῦν περὶ τὰ 5 ἑκατομμύρια καὶ πρόκειται νὰ στολισθῇ καὶ ἡ πόλις τῶν Καλαμῶν μὲ ἕνα κτίριον δαπάναις τῶν πολιτῶν της, καὶ ὄχι τοῦ Κράτους. Συνεπῶς ὀφείλομεν τὸ κτίριον αὐτὸ, νὰ ἐπιζητήσωμεν ὅπως τοποθετηθῇ εἰς μέρος τοιοῦτον, ὥστε πραγματικῶς ν’ ἀποτελῇ στολισμὸν διὰ τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν. Τὸ ἔνθα πρόκειται ν’ ἀνεγερθῇ ἡ σχολὴ γήπεδον, κ. ὑπουργέ, κεῖται εἰς τὸν βιομηχανικὸν τομέα· ὁρίζεται πρὸς βορρᾶ ὑπὸ τοῦ μηχανοστασίου τοῦ σιδηροδρόμου, καὶ πρὸς ἀνατολὰς ὑπὸ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ἡ ὁποία, τοὐλάχιστον εἰκοσάκις τὰς ἡμέρας διέρχεται ἐκεῖθεν μεταβαίνουσα εἰς τὴν παραλίαν καὶ ἐπανερχομένη εἰς τὸν σταθμόν. Οἱαδήποτε ἔξοδα καὶ ἂν διατεθοῦν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῆς σχολῆς, δὲν θὰ εἶναι παρὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα μᾶλλον κακὸν θὰ κάμουν εἰς τὸν τόπον, εἰς τὴν μαθητιῶσαν νεολαίαν, διότι εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ μαθηταὶ νὰ φεύγουν ἀπὸ τὴν πόλιν—διότι τὸ κτίριον εἶναι ἐκτὸς τῆς πόλεως εἶναι πρὸς τὰ δυτικὰ· ἐκεῖ ὅπου ὁ Νέδων ποταμὸς δὲν φείδεται οὐδενός· καταστρέφει τὰ πάντα. Θὰ ξεύρετε πόσα καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα ἔχει φέρει ὁ ποταμὸς αὐτὸς εἰς τὰς Καλάμας. Συνεπῶς πρέπει νὰ ἀποφευχθῇ τελείως ἡ ἀνοικοδόμησις τοιούτων κτιρίων εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Κύριε ὑπουργὲ, δὲν θέλω νὰ εἴπω τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν κρίσιν αὐτὴν τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν μεροληπτικὴν καὶ σκανδαλώδη Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς εἶπεν ὅτι ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ τάδε γηπέδου, διότι ἐνδιαφέρομαι διὰ τὸν ἰδιοκτήτην.

§36ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Νομάρχης;

§37Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὄχι ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου. Ὁ κ. νομάρχης δυστυχῶς, τὸν ὁποῖον διέκρινε μέχρι τοῦδε κἄποια ἀμεροληψία, ὅσον ἀφορᾷ τὰ φρονήματα ἐζήτησε καὶ αὐτὸς κατόπιν τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς τὰ δύο μόνον γήπεδα καὶ ὄχι καὶ τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ εὐθηνότερα. Διότι ὀφείλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς· ὅτι θὰ πληρωθῇ τὸ γήπεδον αὐτὸ, τὸ ἐκτὸς τῆς πόλεως, εἰς τὸν βιομηχανικὸν τομέα εὑρισκόμενον, ἀντὶ 400 δραχ. ὁ τετραγωνικὸς πῆχυς, ἐνῷ προσφέρονται ἄλλα οἰκόπεδα, εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως Καλαμῶν, μέσα εἰς τὴν ὁδὸν Φαρρῶν μὲ 200 δρχ. Κύριε ὑπουργὲ, σᾶς παρακαλῶ διότι πρόκειται περὶ μιᾶς πόλεως ἡ ὁποία ἐπὶ τέλους ἔχει κἄποιον λόγον νὰ ὑπάρχῃ καὶ νὰ μὴ εἶναι ἕνα μεγάλο χωρίο διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐὰν περιμέναμε ἕνα κτίριον, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐξοδεύσωμεν 5 ἑκατομ, δρχ., νὰ τὸ βάλωμε εἰς τόν βιομηχανικὸν τομέα εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστον χάριν τῶν ἀτόμων καὶ μεγίστη καταστροφὴ τῆς πόλεως.

§38Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἀπάντησιν τῆς ὑπηρεσίας ἡ ὁποία εἶναι πλήρης (ἀναγινώσκει), «Κατὰ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νόμου 3336 «περὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας τῆς ἐμπορικῆς ἐκπαιδεύσεως» τὸ γήπεδον διὰ τὴν ἀνέγερσιν κτιρίου Ἐμπορικῆς Σχολῆς, παρέχει ὁ οἰκεῖος δῆμος ἢ κοινότης καὶ μόνον ἐν ἀποδεδειγμένῃ οἰκονομικῇ ἀδυναμίᾳ ἡ δαπάνη τῆς ἀγορᾶς τοῦ γηπέδου τούτου βαρύνει τὸ σχολικὸν ταμεῖον. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν λόγῳ τῆς ὑφισταμένης πράγματι οἰκονομικῆς ἀδυναμίας τοῦ δήμου, τὴν ἀγορὰν αὐτοῦ ἀνέλαβε τὸ σχολικὸν ταμεῖον τῆς Δημοσίας Ἐμπορικῆς Σχολῆς Καλαμῶν τῇ οἰκονομικῇ ἐνισχύσει τοῦ ἐκεῖ ταμείου ἔργων κοινῆς ὠφελείας καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ ὡς ἄνω ἄρθρον ἁρμοδία εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ γηπέδου, ἦτο ἡ διοικητικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ σχολικοῦ ταμίου ἥτις καὶ προέβη εἰς ἐπισταμένην ἐξέτασιν πάντων τῶν προσφερομένων τοιούτων. Μετὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν γηπέδων, ἡ ἐν λόγῳ ἐπιτροπὴ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 20 ἐ. ἔ. ἀποφάσεώς της προέκρινε δύο ἐξ αὐτῶν ὡς συγκεντρώνοντα τὰ περισσότερα στοιχεῖα πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, τὸ ἓν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἀριστομένους καὶ εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 529 οἰκοδομικὸν τετράγωνον, καὶ τὸ ἕτερον ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἀκρίτα καὶ εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 243 οἰκοδομικὸν τετράγωνον, χωρὶς νὰ καταλήξῃ εἰς ὁριστικὴν ἐκλογὴν ἑνὸς ἐξ αὐτῶν. Κατόπιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον ἵνα διαφωτισθῇ πλήρως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐκ προσώπων δυναμένων ὡς ἐκ τῆς ἰδιότητός των νὰ ἔχωσιν ἔγκυρον γνώμην, ἀνέθεσε τὴν μελέτην καὶ γνωμοδότησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου εἰς Ἐπιτροπὴν ἐκ τοῦ Νομάρχου, τοῦ Νομομηχανικοῦ καὶ τοῦ Νομιάτρου, ἥτις μετ’ ἐπιμελῆ, ὡς ἀναφέρει ἐν τῇ ἐκθέσει της ἐπὶ λέξει, ἐξέτασιν ἔκρινε καταλληλότερον μεταξὺ αὐτῶν τὸ ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 529 οἰκοδομικοῦ τετραγώνου γήπεδον, ὡς κείμενον εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως, καὶ εἰς τὴν ὑγιεινὴν τοποθεσίαν, ἐφ’ ἧς ἀνεγειρόμενον τὸ κτίριον τῆς Σχολῆς θ’ ἀποτελέσῃ καὶ κόσμον διὰ τὴν πόλιν ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸ ἕτερον, τὸ ὁποῖον μειονεκτεῖ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο, καὶ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς πληροῦν τὰς αὐτὰς ὑγιεινὰς συνθήκας. Κατόπιν τῆς κατὰ τὸν ὡς ἄνω τρόπον ἐκλογῆς τοῦ γηπέδου, ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι δὲν συντρέχουσι λόγοι, νὰ λάβωμεν περισσότερα μέτρα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς καταλληλότητος τοῦ ἀγορασθησομένου γηπέδου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τοῦ γηπέδου, αὕτη θέλει καθορισθῆ ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ ἐδάφ. 3 τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 3336 Ἐπιτροπῆς ἐμπειρογνωμόνων, ἥτις συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις ταύτας, ἀπαρτίζεται ἐκ τοῦ οἰκείου μηχανικοῦ τοῦ Δημοσίου, ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ σχολικοῦ ταμείου, ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ ἰδιοκτήτου, καὶ ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ οἰκείου Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου ἢ Συλλόγου».

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουπαροῦσος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του περὶ τῆς μὴ ἐκτελέσεως τῶν διαταγμάτων τῆς μεταθέσεως τοῦ νομομηχανικοῦ Κοζάνης κ. Ἀντωνιάδου καὶ περὶ τῆς τιμωρίας δι’ ἐτησίας ἀπολύσεως τοῦ νομομηχανικοῦ κ. Παπαϊωακείμ.

§40Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἰς τὴν Κοζάνην κ. βουλευταί, ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον ὑπηρετεῖ εἷς νομομηχανικὸς ὁ ὁποῖος ἀπὸ ἀπόψεως ἐντιμότητος καὶ ἠθικῆς εἶναι καλὸς ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως συμπεριφορᾶς δυστυχῶς εἶναι ὁ χείριστος τῶν ὑπαλλήλων. Ὁλόκληρος ἡ κοινωνία Κοζάνης εὑρίσκεται ἐν ἐξεγέρσει καὶ πλεῖστοι τῶν πολιτῶν καθὼς γνωρίζει καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, κατήγγειλαν ἐπανειλημμένως ὡρισμένας ἐνεργείας του καὶ ἐγὼ δὲ ἰδιαιτέρως ἐνυπογράφως ἠναγκάσθην νὰ καταγγείλω ὡρισμένας πράξεις τοῦ κ. νομομηχανικοῦ. Ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ὑφισταμένους του συμπεριφέρεται τόσον κακῶς, ὥστε ὑφιστάμενός του ἠναγκάσθη νὰ τὸν ραπίσῃ, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἐντὸς τοῦ γραφείου τοῦ νομομηχανικοῦ ἀλληλοεδάρησαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ τοὺς θεᾶται ὁλόκληρος συνοικία. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ὁ μὲν δαρεὶς καὶ ὑβρισθεὶς ἀπελύθη δι’ ἓν ἔτος, ὁ δὲ δείρας νομομηχανικὸς παραμένει ἀκόμη εἰς Κοζάνην. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὶς τὸν μετέθεσεν ἀλλὰ κἄποια ἀόρατος δύναμις ἐπεμβαίνει καὶ δὲν ἐκτελοῦνται τὰ σχετικὰ διατάγματα. Φαντάζεσθε ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ θὰ μπορῇ νὰ ἐξακολουθήσῃ; Διότι ἐξακολουθεῖ ὁ νομομηχανικὸς Κοζάνης νὰ ἀσχημονῇ, μὴ ἔχων τίποτε ἄλλο νὰ πράξῃ καταδιώκει πάντας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τυχὸν εἰς ἀνακρίσεις κατέθεσαν ἐναντίον του καὶ διότι ἔτυχε νὰ εἶναι φίλοι τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως ἐμοῦ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ ζητήσω περισσοτέραν αὐστηρότητα.

§41Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Οὐδεμία ἀόρατος δύναμις κρατεῖ τὸν νομομηχανικὸν Κοζάνης Ἀντωνιάδην εἰς τὴν θέσιν του, παρὰ μόνον ἡ θέλησίς μου. Τὴν δήλωσιν ταύτην κάμνω εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. βουλευτοῦ Κοζάνης μὲ τὴν ἐπιπρόσθετον πληροφορίαν ὅτι κατὰ τοῦ ἐν λόγῳ νομομηχανικοῦ ἐπανειλημμένα παράπονα διετυπώθησαν καὶ ἐπανειλημμέναι καταγγελίαι. Δὲν παρέλειψα εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν οὔτε εὐκαιρίαν νὰ διευκρινήσω τὴν ἀκρίβειαν τῶν κατὰ τοῦ ἐν λόγῳ νομομηχανικοῦ καταγγελθέντων. Συγκεκριμμένως διὰ τὸ ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον ἀνέφερε ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κοζάνης διενηργήθησαν ἐκτενεῖς ἀνακρίσεις ἐκ μέρους τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοσίων ἔργων Κοζάνης, τὸ δὲ ἀποτέλεσμα τῆς ἀνακρίσεως οὐδόλως ὑπῆρξε εἰς βάρος τοῦ ἐν λόγῳ νομομηχανικοῦ. Εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι τοῦ ἐδόθη ἀφορμή τις ἀπὸ τὸν νομομηχανικὸν Παπαϊωακείμ, τὸν τιμωρηθέντα παρ’ ἐμοῦ δι’ ἐτησίας ἀπολύσεως, διὰ νὰ παραφερθῇ εἰς βαθμὸν τοιοῦτον ὥστε νὰ τὸν ραπίσῃ. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅμως ὅτι ὁ ραπίσας ἦτο ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶχεν τὸ δίκαιον, καὶ διὰ τοῦτο εἰς μὲν τὸν νομομηχανικὸν Ἀντωνιάδην ἐπέβαλα ποινὴν προστίμου χιλίων δραχμῶν διότι παρεφέρθη ἐναντίον τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τὸν δὲ ὑφιστάμενον ἐτιμώρισα δι’ ἐτησίας ἀπολύσεως. Ὁ μηχανικὸς Παπαϊωακεὶμ προσέφυγε εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμόδιον νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν ἠσκήθη τὸ δικαίωμα τοῦ ὑπουργοῦ κατὰ τὸν νόμον ἢ καὶ ἔστω ἐὰν ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς ποινῆς ἐμεσολάβησε κατάχρησις τοῦ δικαιώματος ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸν νομομηχανικὸν Ἀντωνιάδην ἔχω νὰ εἴπω ὅτι ἡ μέχρι τοῦδε ὑπηρεσία του ὑπῆρξεν ἀνεπίληπτος. Πιθανὸν ὁ χαρακτήρ του νὰ εἶναι ὀλίγον αὐταρχικὸς πάντως ὄχι εἰς τὸν βαθμὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἀνέφερε ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κοζάνης. Ὄντως ὁ μηχανικὸς Ἀντωνιάδης διὰ διαταγῆς παρὰ τὴν γνώμην τοῦ συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων, μετετέθη παρ’ ἐμοῦ κατ’ ἀρχὰς εἰς Λέσβον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ μετέβαλα ἀντίληψιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν μετάθεσιν τοῦ νομομηχανικοῦ Λαρίσης τὴν 19 Νοεμβρίου πρὸ 11 τοὐτέστιν ἡμερῶν, ἐξέδωκα διαταγὴν πρὸς τὸν νομομηχανικὸν Ἀντωνιάδην νὰ παραδώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἕνα ἐλεγκτὴν τοπογράφον, διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ νομομηχανικοῦ Κεφαλληνίας. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἐμεσολάβησεν τὶ ὑπὲρ τοῦ νομομηχανικοῦ Ἀντωνιάδου οὔτε ἀόρατός τις δύναμις τὸν ἐκράτησεν ἐν Κοζάνῃ, ἀλλὰ τὸν ἐκράτησεν ἡ ἰδική μου θέλησις.

§42Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Διετάχθη νὰ παραδώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν;

§43Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μάλιστα, ἀλλ’ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μεταβάλω γνώμην.

§44Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Μετ’ ἐκπλήξεως, κύριοι, ἤκουσα ὅτι ἡ προσωπικὴ θέλησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ κρατεῖ τὸν ἐν λόγῳ νομομηχανικὸν ἐν Κοζάνῃ, καὶ ὅτι ἐὰν μεταβάλῃ γνώμην ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ τὸν κρατήσῃ ἐν Κοζάνῃ. Λυποῦμαι διότι ἠθέλησα πρὸς στιγμὴν νὰ μὴν ἀναπτύξω τὴν διαγωγὴν τοῦ ἐν λόγῳ νομομηχανικοῦ. Λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος καίτοι εἶναι συγγενὴς φιλτάτου συναδέλφου νὰ ἀναφέρω ὅτι ὁ ἐν λόγῳ νομομηχανικὸς πάσχει ἀπὸ μανίαν καταδιώξεως ἐναντίον παντός. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως ἕνα εἶναι γεγονὸς, ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας ὑπάρχουν ρηταὶ καταγγελίαι καὶ θὰ ἔλθουν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Πρῶτον ὅτι καίτοι διετάχθη ἐπανειλημμένως ὁ ἐν λόγῳ μηχανικὸς ἀπὸ ἔτους καὶ ἐντεῦθεν, νὰ προβῇ εἰς ὡρισμένας μελέτας δὲν προέβη καὶ οὕτω μόνον ὁ νομὸς Κοζάνης καίτοι ἔτυχε τῆς Κυβερνητικῆς ἀντιλήψεως, στερεῖται τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Καὶ εἶναι ἀποκεκλεισμένος τελείως τῶν κέντρων τοῦ Κράτους. Ἐξ αἰτίας τοῦ νομομηχανικοῦ αὐτοῦ τὰ ἑκατομμύρια διαρρέουν εἰς ἄλλους νομοὺς τοῦ Κράτους καὶ μόνον εἰς τὸν νομὸν Κοζάνης δὲν ἔγινε τίποτε. Καίτοι οὗτος διετάχθη πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς μελέτης τῆς γεφύρας Πολυνερίου.... κοινότης ἡ ὁποία εἶναι ἕδρα ὅλων τῶν ἐπικεκηρυγμένων λῃστῶν ἀπὸ δεκαπενταετίας καὶ ἐντεῦθεν, κοινότης ἡ ὁποία εἶναι κέντρον περιφερείας δεκαπέντε κοινοτήτων, καὶ ἡ συγκοινωνία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἀσφαλείας, τὸ δὲ Κράτος ἐξώδευσε ὁλόκληρα ἑκατομμύρια διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν τάξιν. Κατόπιν διετάχθη νὰ προβῇ εἰς τὴν μελέτην τῆς γεφύρας διὰ μίαν ἄλλην περιφέρειαν, τὴν πατρίδα τῶν διαφόρων λῃστῶν τοῦ Γιαγκούλα, τοῦ Παπαθανάση καὶ πλείστων ἄλλων, καὶ ὄχι μόνον δὲν προέβη εἰς ἐκτέλεσιν τῆς μελέτης ἀλλ’ οὔτε καὶ πληροφορίας κατεδέχθη νὰ δώσῃ καίτοι μετέβημεν καὶ διεμαρτυρήθημεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Ὁ νομομηχανικὸς Κοζάνης διετάχθη ὅπως μεταβῇ πέρυσιν ἵνα κάμῃ μελέτην διὰ τὸν χείμαρρον μιᾶς μεγάλης κοινότητος προσφυγικῆς ἀριθμούσης 600 οἰκογενείας, ἐκ τῆς πλημμύρας τοῦ ὁποίου κατεστράφησαν πέρυσιν 1200 στρέμματα ἀγρῶν καὶ κατέπεσαν 14 οἰκίαι. Μετὰ ἐπανειλημμένας τηλεγραφικὰς διαταγὰς τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας καὶ μετ’ ἐπέμβασιν τοῦ νομάρχου, μόλις πρὸ μηνὸς κατώρθωσε νὰ μεταβῇ. Καὶ οὕτω ἡ κοινότης αὐτὴ διατρέχῃ τὸν κίνδυνον νὰ καταστραφῇ ἐκ δευτέρου. Ὁ νομομηχανικὸς Κοζάνης, καίτοι διετάχθη νὰ μεταβῇ ὅπως προβῇ εἰς τὴν μελέτην μιᾶς γεφύρας, διὰ τὴν ὁποίαν ἐνδιαφέρονται τρεῖς βουλευταὶ ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης, ὡς καταγόμενοι ἐκ τῆς κοινότητος αὐτῆς καὶ τηλεγραφικῶς μάλιστα ὅπως προβῇ ἐπιτοπίως εἰς τὴν σύνταξιν τῆς μελέτης ταύτης, αὐτὸς προέβη τέλος εἰς τὴν σύνταξιν ἐντὸς τοῦ γραφείου του καὶ ἡ μελέτη αὐτὴ δὲν δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ. Ὁ νομομηχανικὸς κ. Ἀντωνιάδης κατακρατεῖ ἐπὶ ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος ὁλόκληρον τὴν μελέτην τῆς ἀποζημιώσεως τῶν οἰκοπέδων πρὸς διάνοιξιν τῆς πλατείας ἐντὸς τῆς πόλεως Κοζάνης. Καὶ ὑπάρχουσι πολλαὶ διαμαρτυρίαι περὶ τούτου. Καὶ ἠναγκάσθημεν διὰ τοῦτο μέχρι τοῦδε 5–6 φορὰς νὰ ἐκδώσωμεν διατάγματα παρατάσεως τῆς προθεσμίας τῆς τροποποιήσεως τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Κοζάνης. Ὁ νομομηχανικὸς Κοζάνης, διὰ νὰ ἐγκρίνῃ καὶ ἐκτελέσῃ τροποποίησιν τῆς πόλεως Καϊλαρίων, παρ’ ὅλας τὰς διαμαρτυρίας τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος μιᾶς πόλεως 8 χιλιάδων κατοίκων, ἠρνεῖτο, καὶ ἐπῆγε μόνον ὅταν ἐπληρώθη, καὶ ἐπληρώθη χωρὶς νὰ ἐργασθῇ διότι ἔκαμε τὴν τροποποίησιν τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως ἄλλος ἐργοδηγός. Ὁ νομομηχανικὸς Κοζάνης ὅλον τὸν καιρὸν αὐτὸν τὸν διέθετε διὰ νὰ ἐλέγξῃ ὡς ἔλεγε τὴν κατασκευὴν τοῦ προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ τῆς Κοζάνης ἐκτελουμένου ἐντὸς τῆς πόλεως Κοζάνης, ἐντὸς τοῦ σχεδίου αὐτῆς, καὶ ἐπήγαινεν ἐκεῖ διατί; Διότι ἐπληρώνετο διὰ τὸν ἔλεγχον αὐτὸν τὰς τρισήμισυ χιλιάδας δραχμὰς μηνιαίως διὰ τὸν προσφυγικὸν συνοικισμὸν ἀποτελούμενον ἀπὸ 50 οἰκίας, αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο ἐντὸς τῆς πλατείας Κοζάνης καὶ ἐπληρώνετο αὐτὰ διὰ ὁδοιπορικὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀπόστασις τῆς πλατείας Κοζάνης ἀπὸ τὸν συνοικισμὸν εἶναι μόνον τριακόσια μέτρα, τὰ σπίτια εἶναι ἕτοιμα ἀπολύτως καὶ ὁ νομομηχανικὸς πληρώνεται 3.500 δραχμὰς μηνιαίως καὶ δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν παρὰ τὸν ἔλεγχον τῆς κατασκευῆς τοῦ ἑτοίμου προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ ὅπου πηγαίνει πράγματι κάθε ἡμέραν. Ὁ νομομηχανικὸς Κοζάνης ἔχει εἰς βάρος του σωρείαν ἄλλων τοιούτων πράξεων παρανόμων καὶ αὐθαιρέτων. Ὑπέβαλον ἐνυπόγραφον καταγγελίαν ἀλλά, δυστυχῶς ἡ ἀλληλεγγύη τῶν μηχανικῶν αὐτῶν τῶν δικτατόρων εἶναι μεγίστη. Ὁ δὲ ἐπιθεωρητὴς δὲν εἶχε τὴν εὐγένειαν νὰ καλέσῃ καὶ ἐμὲ τὸν καταγγείλαντα εἰς ἐξέτασιν, βουλευτὴν ὄντα, ἐπιπροσθέτως.

§45ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῦ ἐφιλοξενήθη ὁ ἐπιθεωρητής;

§46Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐπὶ δύο ἡμέρας συνέτρωγε μετὰ τοῦ ὑφισταμένου του. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, κύριοι, δὲν δύνανται βουλευταὶ προβαίνοντες ἀκόμη καὶ εἰς καταγγελίαν νὰ ἐπισύρουν τὴν προσοχὴν, μίαν ἰδιαιτέραν τοὐλάχιστον προσοχὴν πρὸς ἐξέτασιν τῶν ζητημάτων, μοῦ φαίνεται περίεργον πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ πολῖται νὰ εὕρωσι τὸ δίκαιόν των. Καὶ κάτι ἄλλο ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι συνάδελφοι ὅτι ἐγκατέλειψε λόγῳ τῆς μονομανίας τὴν ὁποίαν ἔχει νὰ μὴ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς κανέναν ἀπολύτως, ἐγκατέλειψε ἕνα ἔργον τὸ ὁποῖον ἔκαμνε ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Κοζάνης —Τσοτυλίου καὶ τὸ ἔργον αὐτὸ κατέρρευσε πρὸ 2 μηνῶν ἐντελῶς καὶ δυστυχῶς ἀκόμη δὲν ἔγιναν ἀνακρίσεις. Δὲν ἤμην προετοιμασμένος διὰ νὰ σᾶς φέρω ὅλα τὰ ὑπάρχοντα στοιχεῖα ἐναντίον του διότι ἐνόμιζα ὅτι ἡ ἐπερώτησίς μου θὰ ἐγίνετο τὴν ἄλλην ἑβδομάδα. Ἐπιφυλάσσομαι εἰς ἄλλην ἐπερώτησιν νὰ πείσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὥστε τοὐλάχιστον νὰ ἀπομακρύνῃ αὐτὸν τὸν νομομηχανικόν, ἀπὸ τὴν Κοζάνην. Δὲν ἠμπορῶ ἐγὼ νὰ ἐννοήσω πῶς εἶναι δυνατὸν δύο ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἐξ ἴσου ἔπταισαν νὰ τιμωρηθοῦν ὁ μὲν εἷς διὰ προστίμου 1.000 δραχ. ὁ δὲ ἕτερος διὰ ἐτησίας ἀπολύσεως, ὑπάλληλος ἐξ ἴσου ἐργατικὸς ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ ὑπηρεσίαν 30 ἐτῶν. Εἶναι ἀδικία τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐπανορθώσετε, κ. ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας. Ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς δὲν εἶναι φίλος μου, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ὑποστηρίξω ἕνα ἀδικούμενον ἄνθρωπον τρομακτικῶς ἀδικηθέντα καὶ τιμωρηθέντα κατὰ τοιοῦτον τρόπον.

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀφοῦ ἐκτύπησε τὸν προϊστάμενόν του νὰ μὴ τιμωρηθῇ;

§48Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἂν ἐσεῖς ἀκούατε αὐτὰς τὰς ὕβρεις ὄχι μόνον θὰ τὸν κτυπούσατε ἀλλὰ θὰ τὸν ἐκουμπουριάζατε.

§49Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ δὲν πρέπει νὰ ἀκούωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἡμεῖς πρέπει νὰ δίδωμεν τὸ παράδειγμα.

§50Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δὲν τολμᾷ κανεὶς ἐκ τῶν ἐργολάβων ἀπολύτως νὰ θίξῃ ἔστω καὶ πρὸς στιγμὴν τὸν νομομηχανικόν, διότι ἡ ζωὴ καὶ ἡ περιουσία των ἐξαρτᾶται ἀπὸ αὐτόν.

§51Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐσεῖς εἴπατε ὅτι εἶναι ἠθικὸς καὶ τίμιος.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἴσως ἐπειδὴ εἶναι ἠθικὸς καὶ τίμιος οἱ ἐργολάβοι νὰ ἐνδιαφέρωνται νὰ φύγῃ ἀπὸ ἐκεῖ.

§53Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ὑπάρχουν ἐργολάβοι οἱ ὁποῖοι ἐξόδευσαν 1.000.000 δραχ. δι’ ἐκτελεσθείσας ἐργασίας πληρώνοντες τόκον 4% καὶ μόλα ταῦτα ὁ ἐν λόγῳ μηχανικὸς δὲν πιστοποιεῖ τὴν ἐκτελεσθεῖσαν ἐργασίαν.

§54Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ μάλιστα, εἶναι μία βαρεία κατηγορία. Τὸ ἐξετάσατε αὐτὸ κ. ὑπουργέ;

§55Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Πρώτην φορὰν ἔλαβα γνῶσιν τούτου. Ὁπωσδήποτε θὰ τὸ ἐξετάσωμεν. Καίτοι παρέλαβεν αὐτὸ τὸ ἔργον ἐν τούτοις πρὸ 8 ἡμερῶν...

§56Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Μήπως δὲν ἔκαμε τὴν ἐπιθεώρησιν καὶ δὲν δύναται νὰ βεβαιώσῃ τὴν ἐκτέλεσιν ἐργασίας;

§57Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Τὸ ἔργον γίνεται εἰς τὴν ὁδὸν Σταδίου π. χ.

§58Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἴπατε ὅτι καθυστερεῖ ἐπὶ 1 ἔτος ἐνῷ παρελήφθη πρὸ 8 ἡμερῶν.

§59Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἶπεν, θὰ σοῦ κάνω τὴν πιστοποίησιν καὶ σήμερον αὔριον, σήμερον αὔριον τὸ ἀνέβαλλεν. Ἔχετε σεῖς καὶ τὸν φάκελλον μὲ ὡρισμένας διαταγὰς καὶ τηλεγραφικὰς καὶ ταχυδρομικὰς ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐπείγοντος καὶ ζητεῖτε ἀπάντησιν. Ἡ εἰσφορὰ τοῦ δημοσίου ἡ περισυνὴ ἐξ 27 ἑκατομμυρίων διωχετεύθη εἰς ὅλους τοὺς νομοὺς τοῦ Κράτους. Διατὶ αὐτὸς ὁ νομὸς ὁ κακομοίρης νὰ μὴ πάρῃ τὴν μερίδα του;

§60Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἔχουν ἐκτελεσθῆ προσωπικαὶ ἐργασίαι ἐκ μέρους τῶν κατοίκων ὥστε νὰ ἔλθῃ τὸ δημόσιον εἰς ἐνίσχυσιν τῶν ἔργων. Τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὸν νομὸν Μεσσηνίας ἔδωσεν 3½ ἑκατομμύρια δι’ ἔργα κοινοτικὰ πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι οἱ κάτοικοι τῶν διαφόρων χωρίων ἔκαναν προσωπικὴν ἐργασίαν καὶ κατόπιν ἦλθεν ἀρωγὸς τὸ δημόσιον. Ἀλλὰ ἐρωτῶ εἰς τὸν νομὸν Κοζάνης ἔγιναν ἐκ μέρους τῶν κοινοτήτων ὅλαι αἱ ἀπαραίτηται προπαρασκευαστικαὶ ἐργασίαι διὰ τὴν χάραξιν τῶν ὁδῶν ὥστε νὰ ἔλθῃ τὸ δημόσιον ἀρωγὸν εἰς τὰ κοινοτικὰ ἔργα; Διατὶ εἰς τὸν νομὸν Μεσσηνίας ἔχουν συντελεσθῆ προσωπικαὶ ἐργασίαι ἐκ μέρους τῶν κοινοτήτων;

§61Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν ὑπάρχει καμμία δικαιολογία διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Παρὰ τὴν ἐπιμονήν μας δὲν ἐπήραμε πεντάρα διὰ τὸν νομὸν Φλωρίνης.

§62Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Σᾶς λέγω λοιπὸν ὅτι παίρνουν περισσότερα οἱ νομοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὀργάνωσαν μηχανικὴν κοινοτικὴν ὑπηρεσίαν ὅπως ἔχομεν τὸν νομὸν Λέσβου, Χίου, Μεσσηνίας ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, οὕτως ὥστε αἱ μελέται τῶν κοινοτικῶν ὁδῶν δὲν γίνονται ἀπὸ τοὺς μηχανικοὺς τοῦ δημοσίου, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς δὲν προφθαίνουν, ἀλλὰ γίνονται ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς μηχανικοὺς καὶ ὑποβάλλονται πρὸς ἔγκρισιν. Καὶ διὰ τοῦτο ἄλλοι νομοὶ ὑστεροῦν καὶ ἄλλοι πλεονεκτοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ κάμω κατανομὴν τῶν ποσῶν κατ’ ἀναλογίαν τοῦ πληθυσμοῦ διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ φθάσω εἰς τὸ τέλος νὰ ἔχω διαθέσιμα ποσὰ ἀχρησιμοποίητα. Προσθέτω δὲ ὅτι μέχρι σήμερον ὑπάρχει μελέτη ὑποβληθεῖσα εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἡ ὁποία δὲν ἐνεκρίθη καὶ ἡ ὁποία δὲν ἐχρησιμοποιήθη ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου.

§63Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονό μου. Διότι πέρυσιν καὶ ἐφέτος ἐξεχωρήσατε μάλιστα τὸ ἀναλογοῦν μερίδιον διὰ τὸν νομὸν Κοζάνης...

§64Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Οὐδέποτε ἔκαμα κατανομὴν τοῦ ποσοῦ κατά νομοὺς διότι τὸ θεωρῶ ὡς ἄσκοπον. Ἀλλὰ αἱ μελέται ὑποβάλλονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ κατόπιν χορηγοῦνται τὰ ποσὰ διὰ τὰς κοινότητας.

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ ἐπιχορηγήσεις τὰς ὁποίας δίδομεν δίδονται μόνον ἐπὶ τῇ βάσει μελετῶν εἰδικῶν μηχανικῶν;

§66Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι δι’ ὅλας τὰς μελέτας αἱ ὁποῖαι ἀπευθύνονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὁπουδήποτε προερχομένας.

§67Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐρωτῶ τοῦτο. Οἱ νομομηχανικοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι δωρεὰν νὰ κάμουν τὰς μελέτας;

§68Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἶναι ὑποχρεωμένοι ὡς ἑξῆς: Προηγοῦνται κατὰ σειράν προτεραιότητος, ἡ ἐπίβλεψις τῶν κατασκευαζομένων ἔργων, 2) ἡ συντήρησις τῶν ὁδῶν τοῦ νομοῦ αἱ ὁποῖαι ἐπιβαρύνουν τὸ δημόσιον, καὶ ἕπονται τὰ ἔργα τὰ κοινοτικά. Κατὰ συνέπειαν ἐκεῖ ὅπου αἱ κοινότητες ὀργάνωσαν εἰδικὴν κοινοτικὴν ὑπηρεσίαν προώδευσαν περισσότερον.

§69Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε λοιπὸν ἐὰν ὑπάρξῃ καταγγελία ὅτι νομομηχανικὸς ἀμελεῖ νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ἐργασίας του, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν κανονικῶς ἐπῆλθεν ἡ ἀμέλεια ἢ ἂν δεικνύῃ δυστροπίαν.

§70Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ποῖος θὰ τὸ ἐξετάσῃ κ. Πρόεδρε;

§71Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, ἔχομεν ἕνα ὀργανωμένον Κράτος· πῶς θέλετε νὰ διοικήσωμεν τὸν τόπον; Τὶ νὰ κάμωμεν; Ἀκούσατε ἐδῶ. Ἡ ἐπερώτησις στρέφεται εἰς τοῦτο. Διατὶ εἰς τὸν νομὸν Κοζάνης ποῦ ἔχει τόση καὶ τόση ἐργασία δὲν ἔχετε ἀρκετὸ προσωπικό; Καὶ ἂν σᾶς εἴπῃ ὁ ὑπουργὸς ὅτι δὲν εὑρίσκει, τότε μπορούσατε νὰ πῆτε πολὺ καλὰ ἀλλὰ διατὶ ἀλλοῦ ὑπάρχει τοιοῦτον προσωπικὸν δυσαναλόγως;

§72Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ σᾶς ἀκούσω καὶ εἰς τοῦτο. Δυστυχῶς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐπερωτήσεως δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. βουλευτὴς αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἐπερωτώμεθα διὰ δύο τινὰ ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἤμην ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσω. Ἐπερωτώμεθα σήμερον πρῶτον διατὶ ὁ νομομηχανικὸς Ἀντωνιάδης ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ εἰς Κοζάνην καὶ δεύτερον διατὶ ἐτιμωρήθη ὁ κ. Παπαϊωακείμ. Ἡ δευτερολογία τοῦ κ. συναδέλφου ἐπεκτείνεται ἐπὶ τῆς ὅλης δράσεως τοῦ νομομηχανικοῦ τὴν ὁποίαν δὲν ἀρνοῦμαι νὰ ἐξετάσω. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. βουλευτὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τοῦτο διότι εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνθυμοῦμαι τὴν ὅλην δρᾶσιν τοῦ νομομηχανικοῦ Κοζάνης διὰ νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ ἑκάστου θέματος.

§73Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἔχω κάμει καὶ ἄλλην ἐπερώτησιν. Ἐὰν ἠναγκάσθην νὰ λάβω διὰ δευτέρου τὸν λόγον εἶναι διότι ἐνόμιζα ὅτι ἡ θέλησις τοῦ ὑπουργοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν κάθε μῆνα νὰ ἀλλάζῃ, διὰ τὴν παραμονὴν τοῦ κ. νομομηχανικοῦ. Ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβω τὸν λόγον ἐκ νέου διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω ἄλλοτε τὴν Βουλήν. Κατόπιν ὅμως τῆς δηλώσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ὅτι θὰ εἶναι ἕτοιμος νὰ συζητήσῃ τὸ ζήτημα τοῦ νομομηχανικοῦ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω ἀργότερον.

§74Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἡ ἀπάντησίς μου ἦτο εἰς τὴν φράσιν ὅτι ἀόριστος ἄδεια κρατεῖ τὸν νομομηχανικὸν Ἀντωνιάδην ἐν Κοζάνῃ.

§75Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσετε.

§77Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Πῶς κ. Πρόεδρε, δὲν δύναμαι νὰ ὁμιλήσω;

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον γενικευομένης τῆς συζητήσεως.

§79Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Θὰ ζητήσω τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δικαίωμά σας εἶναι.

§81Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ὁ νομομηχανικὸς Ἀντωνιάδης.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καταθέσατε μίαν ἐπερώτησιν ἰδικήν σας περὶ τοῦ νομομηχανικοῦ Κοζάνης.

§83Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κ. Πρόεδρε, ἀποσύρω τὴν πρότασιν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς δηλοῖ ὅτι ἀποσύρει τὴν πρότασίν του περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως.

§85Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Τὴν ἀποσύρω ἐφ’ ὅσον τίθεται ἔτσι τὸ ζήτημα.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει μία ἐπερώτησις περὶ τῆς νοθείας τῆς κινίνης, διατὶ ἀναβάλλεται;

§87Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἀνεβλήθη, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν μᾶς ἐδόθησαν ἐγκαίρως τὰ ἔγγραφα ἅτινα ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς.

§88Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε συμφωνῶ εἰς τὴν ἀναβολὴν ἐφ’ ὅσον τὸ ζητοῦν οἱ ἐπερωτῶντες βουλευταί.

§89Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως περὶ προαγωγῆς κλπ. τοῦ κ. Γεωργιάδου εἰς εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἐπερωτήσεων. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰσλανδίας συμβάσεως Ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας, ὑπογραφείσης ἐν Βερολίνῳ τῇ 28 Ἰανουαρίου 1930». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Λονδίνῳ τῇ 28ῃ Ἰουνίου 1929 συνομολογηθείσης ἀναθεωρήσεως τῶν Διεθνῶν συμφωνιῶν περὶ συνδρομῶν ἐφημερίδων, εἰσπράξεων καὶ μεταφορῶν πιστώσεων μετὰ τῶν συναφῶν αὐταῖς κανονισμῶν ἐκτελέσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 6.10′ μ. μ.)