1930.11.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 3η

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ ἐπαγγελματικὸς κόσμος Σερρῶν, ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῆς ταμπακοποιήσεως τοῦ καπνοῦ. —52 ἄστεγοι προσφυγικαὶ οἰκογένειαι Σερρῶν, ζητοῦν τὴν παραχώρησιν οἰκημάτων ἐκ τῶν ἀνεγειρομένων 26 διπλοκατοικιῶν ἐν τῇ πόλει των. —Οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ Λιατίστης Δράμας, ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11229 συμβολαίου παραχωρήσεως 60 δεκαδικῶν στρεμμάτων οἰκοπέδων ἐκ τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας εἰς τὸν ἰδιώτην Κ. Δαβίδ. —Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Χανίων διαμαρτυρόμενον διὰ τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ ψωμιοῦ, ζητεῖ τὴν ἐλευθέραν εἰσαγωγὴν σιτηρῶν, γεωμήλων καὶ λοιπῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. —Οἱ πρόεδροι τῶν συνεταιρισμῶν Εὔας ζητοῦν τὴν ἀναθεώρησιν τῆς μεροληπτικῆς ἐκτιμήσεως τῆς δευτεροβαθμίου ἐπιτροπῆς, καὶ τὴν πληρωμὴν φόρου συμφώνως τῇ ὁρισθείσῃ τιμῇ ἀγορᾶς σταφίδος ὑπὸ τοῦ

Α.Ο.Σ.

—Αἱ Ἑνώσεις τῶν ὑπαλλήλων Τ.Τ.Τ. Εὐβοίας, Θεσσαλονίκης καὶ Ρεθύμνου διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην περικοπὴν τῶν χορηγουμένων ἐπιδομάτων. —Ἡ Καπνεργατικὴ Ἕνωσις Σερρῶν καὶ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις Καβάλλας, ζητοῦν τὴν υἱοθέτησιν διαφόρων αἰτημάτων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ταχεῖαν ἐπίλυσιν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. —Οἱ κάτοικοι Παληουρίου ζητοῦν τὴν παροχὴν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως λόγῳ τῆς καταστροφῆς τῶν προϊόντων των. —Ὁ πρόεδρος τοῦ ταμείου οἰνοπαραγωγῆς Λευκάδος ζητεῖ τὴν μὴ κατάργησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου, ὑπὲρ τοῦ ταμείου των. —Οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν χωρίων Νάξου διαμαρτύρονται διὰ τὴν κακὴν συντήρησιν τῆς Ἐθνικῆς ὁδοῦ Νάξου–Τραγαίας καὶ παρακαλοῦν ὅπως ἐπισκευασθῇ αὕτη. — Ὁ πρόεδρος τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Καλλικρατείας ζητεῖ τὴν λῆψιν εὐμενοῦς ἀποφάσεως διὰ τὸ ἀγρόκτημα Κάρδουνα. — Ἐπιτροπὴ ἀμπελουργῶν Ναούσης ζητεῖ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 4650 περὶ ἀμβύκων καὶ εἰς τὴν περιφέρειάν των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει αἴτησιν 16 κοινοτήτων τοῦ τέως Δήμου Οἰχαλίας ζητούντων τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ ταμείου Προνοίας ἐλαιοπαραγωγῆς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Λαδᾶς καταθέτει αἴτησιν τοῦ Ν. Ἀναγνωστοπούλου τέως ταξινόμου Αʹ τάξεως ἐν τῷ ταχυδρομείῳ, ζητοῦντος τὴν ἐπαναφοράν του ἐν τῇ προτέρᾳ θέσει του. — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Σαρακηνὸς καταθέτει αἴτησιν πέντε κηπουρῶν τοῦ Κυβερνητικοῦ Ἄλσους ζητούντων τὴν ἔγκαιρον καταβολὴν τῶν μισθῶν των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κουτσίνας καταθέτει αἴτησιν ἁμαξοκαρραγωγέων κατοίκων Τυρνάβου, ζητούντων τὴν καταβολὴν τῆς ἐπιδικασθείσης εἰς αὐτοὺς ἀποζημιώσεως. Ὁ κ. Δ. Μπότσαρης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἐπιμισθίων τῶν διδασκόντων εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Ν. Δοκίμων καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ Πολυτεχνείου». 2) «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν ἄρθρων 82 τοῦ 4410 νόμου περὶ Ναυτικῆς Στρατολογίας κλπ. καὶ 43 τοῦ νόμου «4411 περὶ συγκροτήσεως, προελεύσεως, προαγωγῆς κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». 3) «Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1926 Ν.Δ. «περὶ συστάσεως ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ.» 4) «Περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ 3983 νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17)9)26 Ν.Δ. «περὶ ἐπιδομάτων, διακριτικῶν σημείων εἰδικότητος κλπ. τῶν ὑπηρετούντων ἐπὶ τῶν ὑποβρυχίων». 5) «Περὶ συστάσεως Συμβουλίου Διοικητικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ πολιτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν.» 6) «Περὶ τοῦ τρόπου τῆς προαγωγῆς τῶν ἐπὶ τῶν ὑποβρυχίων ὑπηρετούντων ὑπαξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». 7) Περὶ χορηγίας προσθέτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 13.582.75 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. 8) Περὶ κανονισμοῦ διὰ διαταγμάτων τῆς συνθέσεως τῶν σάκκων ἱματισμοῦ τῶν ἀνδρῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ. 9) Περὶ καταργήσεως τῆς Δʹ Διευθύνσεως τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Π. Ναυτικοῦ. καὶ 10) Περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ 1 ἐδ. τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ἀπὸ 9 Μαρτίου 1929 Διατάγματος περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου 3833 περὶ συστάσεως ὑπηρεσίας ὑποβρυχίων. Ἀνακοινῶ ὅτι, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 6 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, κατήρτισα τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς ὡς ἑξῆς: 1) Ἐξωτερικῶν 1) Ἀλεξανδρῆς Α., 2) Ἀργυρόπουλος Μ., 3) Ἀργυρόπουλος Π., 4) Ἀραβαντινὸς Π., 5) Βενιζέλος Κ., 6) Βουτυρᾶς Α., 7) Βαλαλᾶς Ι., 8) Δαμιανὸς Α., 9) Ζαΐμης Φ., 10) Ζαβιτζιᾶνος Κ., 11) Ζαρίφης Ν., 12) Κασσαβέτης Α., 13) Καραπᾶνος Α., 14) Κανναβὸς Ι., 15) Κανάρης Α., 16) Λεωνίδας Ι., 17) Λιδωρίκης Κ., 18) Μακκᾶς Α., 19) Μπακάλμπασης Α., 20) Μπακόπουλος Ν., 21) Μανουηλίδης Φ., 22) Μόδης Γ., 23) Μάρκου Α., 24) Ξηρὸς Ν., 25) Πρέκας Α., 26) Πετρίδης Π., 27) Ράλλης Ι., 28) Τρικούπης Σ., 29) Τσιριμῶκος Ι., 30) Χατζῖσκος Δ. 2) Δικαιοσύνης 1) Ἀποστόλου Ι., 2) Ἀργυρόπουλος Γ., 3) Γιαννόπουλος Δ., 4) Γαλανάκης Α., 5) Δαμιανὸς Α., 6) Ζούκας Ε., 7) Ζωγράφος Π., 8) Κυρέλλος Β., 9) Κατσαδήμας Κ., 10) Κουτσοπέταλος Δ., 11) Καλιγκάτσης Π., 12) Κοκκινᾶτος Ι., 13) Λιδωρίκης Ι., 14) Λαδᾶς Χ., 15) Μάρκου Α., 16) Μπουρνιᾶς Ι., 17) Μπούτης Ι., 18) Νάκος Λ., 19) Πετρίδης Π., 20) Πριμίδης Ε., 21) Πανταζίδης Χ., 22) Παπαθανάσης Δ., 23) Πολυχρονάκης Κ., 24) Ράλλης Ι., 25) Σπηλιάδης Ν., 26) Συριόπουλος Ν., 27) Τσεριώνης Η., 28) Τσιριμῶκος Ι., 29) Τζερμιᾶς Ν., 30) Φικιώρης Γ. 3) Ἐσωτερικῶν 1) Ἀσκούτσης Ν., 2) Ἀσκεπίδης Ν., 3) Ἀνδρεόπουλος Ι., 4) Ἀναστασίου Τ., 5) Ἀποσκίτης Η., 6) Ἀραβαντινὸς Π., 7) Ἀργυρόπουλος Γ., 8) Βολουδάκης Μ., 9) Γκότσης Κ., 10) Γαρδικιώτης Ν., 11) Γαλανάκης Α., 12) Εὐριπαῖος Π., 13) Κουτσίνας Ι., 14) Κουλουμβάκης Ε., 15) Κούνδουρος Ι., 16) Κοντοδίνας Κ., 17) Λούδαρης Π., 18) Μπακόπουλος Ν., 19) Παπαφλέσσας Ι., 20) Περδικογιάννης Ι., 21) Σπηλιάδης Α., 22) Σαμαρᾶς Ν., 23) Σαρακηνὸς Κ., 24) Σκουλᾶς Β., 25) Τσαρλαμπᾶς Μ., 26) Τσιτσίλιας Π., 27) Ταρσούλης Ι., 28) Ταλιαδοῦρος Ι., 29) Φλῶρος Π., 30) Ἀργυρόπουλος Π., 31) Μπουκουβάλας Π. 4) Παιδείας 1) Ἀλαβᾶνος Κ., 2) Γερογιάννης Γ., 3) Ζερβὸς Σ., 4) Ζωγράφος Π., 5) Ἰασονίδης Λ., 6) Καλαντζᾶκος Α., 7) Καλούδης Γ., 8) Καραμᾶνος Ν., 9) Κοκκινάκης Γ., 10) Κουρτίδης Κ., 11) Κατσαδήμας Κ., 12) Κυρώζης Ι., 13) Κωνσταντόπουλος Ν., 14) Λιβαθινόπουλος Ρ., 15) Λούδαρης Π., 16) Μακκᾶς Α., 17) Μπουρνιᾶς Ι., 18) Νικολαΐδης Σ., 19) Παναγιωτόπουλος Α., 20) Παπαστρατῆς Θ., 21) Παχνὸς Α., 22) Πετρίδης Π., 23) Σαρακηνὸς Κ., 24) Τσάφος Β., 25) Τερζόγλου Ν., 26) Τηλικίδης Γ., 27) Τσακμάνης Σ., 28) Τσιριμῶκος Ι., 29) Χατζηλίας Β., 30) Χρηστομᾶνος Α. 5) Οἰκονομικῶν 1) Αἰλιανὸς Μ., 2) Ἀφεντούλης Γ., 3) Ἀποστόλου Ι., 4) Βέργος Δ., 5) Βοραζάνης Γ., 6) Βαρβαγιάννης Α., 7) Βαρδόπουλος Β., 8) Βουδούρης Κ., 9) Βαλαλᾶς Ι., 10) Κ. Γκότσης, 11) Ζάννος Δ., 12) Ζαΐμης Φ., 13) Ἠσαΐας Γ., 14) Καρυωτάκης Ε., 15) Κωστόπουλος Σ., 16) Κοθρῆς Μ., 17) Μανουηλίδης Φ., 18) Μάρκου Α., 19) Μπακόπουλος Ν., 20) Παπαδάκης Ι., 21) Πρεζάνης Γ., 22) Πανοῦτσος Π., 23) Παπαδόπουλος Η., 24) Πρέκας Α., 25) Πολυχρονάκης Κ., 26) Ροδόπουλος Γ., 27) Ρεδιάδης Π., 28) Ράλλης Π., 29) Σπηλιώτης Ν., 30) Σαράντης Φ., 31) Σῖμος Κ., 32) Ταρσούλης Ι., 33) Φίλιος Θ., 34) Χατζίσκος Δ., 35) Χριστούλας Π. 6) Ἐθνικῆς Οἰκονομίας 1) Ἀσκεπίδης Ν., 2) Ἀγγελῆς Β., 3) Ἀθηνοδώρου Δ., 4) Βοραζάνης Γ., 5) Βαρδαγιάννης Α., 6) Δροσόπουλος Δ., 7) Εὐριπαῖος Π., 8) Ζαΐμης Φ., 9) Ζωγράφος Κ., 10) Ζάννας Δ., 11) Ἠσαΐας Γ., 12) Θεολογίτης Α., 13) Κυρέλλος Β., 14) Κουλούρας Γ., 15) Κεντούρης Α., 16) Κωστέπουλος Σ., 17) Μαχαίρας Μ. 18) Μέλφος Δ., 19) Μακκᾶς Λ., 20) Μιχαὴλ Ι. 21) Μπακάλμπασης Α., 22) Πανοῦτσος Κ., 23) Ξανθόπουλος Λ., 24) Ράλλης Π., 25) Ρεδιάδης Π., 26) Σαράντης Φ., 27) Τριποδάκης Ε., 28) Τσιτσίλιας Π., 29) Τσακμάνης Σ., 30) Χατζίσκος Δ., 31) Ἀναστασίου Τ. 7) Συγκοινωνίας 1) Ἀγγελῆς Β., 2) Αἰλιανὸς Μ., 3) Ἀναστασιάδης Σ., 4) Βαλαλᾶς Ι., 5) Βασιλειάδης Γ., 6) Βερδέλης Α., 7) Βλαχοθανάσης Κ., 8) Βουδούρης Κ., 9) Εὐθυμιάδης Δ., 10) Ζαρίφης Ν., 11) Ἡρακλείδης Δ., 12) Καραγιώργης Σ., 13) Κεντούρης Α., 14) Κουντούρης Δ., 15) Κουτσοπέταλος Δ., 16) Κριμπᾶς Θ., 17) Λαμπριανίδης Δ., 18) Λεωνίδας Ι., 19) Λύρας Θ., 20) Μανουηλίδης Φ., 21) Μαλαμίδας Ε., 22) Μαντᾶς Μ., 23) Μέλφος Δ., 24) Μυλωνογιάννης Α., 25) Νικολίτσας Ι., 26) Παπαδάκης Α., 27) Σαμαρᾶς Μ., 28) Στυλιανόπουλος Α., 29) Ταβουλάρης Α., 30) Ταλιαδοῦρος Σ., 31) Τσεριώνης Π., 32) Φλωριᾶς Δ., 33) Χατζῆς Π., 34) Χατζηλίας Β., 35) Χρηστομᾶνος Α. 8) Γεωργίας 1) Ἀναστασιάδης Ι., 2) Ἀνθρακόπουλος Σ., 3) Ἀνδρεάδης Λ., 4) Γαρδικιώτης Ν., 5) Γερογιάννης Γ., 6) Ζωγράφος Π., 7) Ζούκας Ε., 8) Ζωγράφος Κ., 9) Ζαρίφης Ν., 10) Ἡρακλείδης Δ., 11) Θεωδορίδης Α., 12) Ἰασονίδης Λ., 13) Κριμπᾶς Θ., 14) Κουτσίνας Ι., 15) Κωνσταντόπουλος Ν., 16) Κανναβὸς Ι., 17) Κουτσοπέταλος Δ., 18) Λαμπρινίδης Δ. 19) Λούλης Α., 20) Μπούτης Ι, 21) Μαντᾶς Μ., 22) Μπακάλμπασης Α., 23) Νικολίτσας Ι., 24) Ξηρὸς Ν., 25) Ξανθόπουλος Α., 26) Παπαθανάσης Α., 27) Ροδόπουλος Γ., 28) Σῖμος Κ., 29) Σαμαρᾶς Μ., 30) Σαρακηνὸς Κ., 31) Τσαρλαμπᾶς Μ., 32) Τσακμάνης Σ., 33) Τσιτσάρας Δ., 34) Τσονδαρίδης Ι., 35) Φίλιος Θ., 36) Χαβίνης Θ. 9) Ὑγιεινῆς 1) Ἀσπιώτης Η., 2) Ἀθανασιάδης Ι., 3) Ἀνδριόπουλος Ι., 4) Ἀλαβάνος Κ., 5) Ἀλεβιζᾶτος Λ., 6) Βλαχοθανάσης Κ., 7) Βαρδόπουλος Β., 8) Γουργουρῆς Ν., 9) Γερογιάννης Γ. 10) Δημάδης Δ., 11) Ζουμῆς Χ., 12) Κουμπαροῦσος Ν., 13) Καραμᾶνος Ν., 14) Καλαντζᾶκος Α., 15) Καρυωτάκης Ε., 16) Καλαντίδης Χ., 17) Κουστίδης Κ., 18) Λυμπερόπουλος Ι., 19) Λιβαθινόπουλος Ρ., 20) Μαρσέλος Δ., 21) Μαλαμίδας Ε., 22) Μαρκάκης Δ., 23) Νικολίτσας Ν., 24) Πετσάλης Κ., 25) Παπαστρατῆς Θ., 26) Σταυρόπουλος Σ., 27) Τερζόγλου Ν., 28) Φωκᾶς Α., 29) Χρηστομᾶνος Α., 30) Χατζῆς. 10) Προνοίας 1) Ἀνδρεάδης Λ., 2) Ἀθηνοδώρου Β., 3) Ἀργυρόπουλος Μ., 4) Γιαμούζης Ι., 5) Δημάδης Δ., 6) Ζάχος Ι., 7) Θεοδοσιάδης Γ., 8) Κοσμᾶς Ι., 9) Κουμπαροῦσος Ν., 10) Λούβαρης Π., 11) Μαρσέλος Δ., 12) Μουζενίδης Κ., 13) Μιχαὴλ Ι., 14) Μισιρλόγλου Α., 15) Μπακάλμπασης Α., 16) Ποντίκας Γ., 17) Παπαδόπουλος Η., 18) Παπαστρατῆς Θ., 19) Παΐζης Ι., 20) Πανταζίδης Χ., 21) Πρεζάνης Γ., 22) Σῖμος Κ., 23) Σταυρόπουλος Σ., 24) Συμεώνογλου Σ., 25) Τερζόγλου Ν., 26) Τσεγᾶς Γ., 27) Τσάφος Β., 28) Τσιγδέμογλου Μ., 29) Πανταζίδης Θ., 30) Χούρσογλου Σ., 11) Στρατιωτικῶν 1) Ἀλεξανδρῆς Α., 2) Ἀποστόλου Ι., 3) Ἀφθονίδης Δ., 4) Ἀποσκίτης Η., 5) Ἀντωνόπουλος Β., 6) Ἀσκούτσης Ν., 7) Βολουδάκης Μ., 8) Γρηγοράκης Ι., 9) Γοβατζιδάκης Ι., 10) Γιαννούσης Σ., 11) Ζερβός Γ., 12) Καλογερᾶς Ι., 13) Κουμπαροῦσος Ν., 14) Κούνδουρος Ι., 15) Κολιαλέξης Θ., 16) Καρασεβδᾶς Π., 17) Καλλιδόπουλος Π., 18) Κογεδίνας Λ., 19) Κοθρῆς Μ., 20) Λεβαντῆς Π., 21) Λεωνίδας Ι., 22) Μουτζουρίδης Ι., 23) Μαμούνης Ν., 24) Παπαδάκης Κ., 25) Παπαφλέσσας Ι., 26) Τριποδάκης Ε., 27) Ταβουλάρης Α., 28) Τζερμιᾶς Ν., 29) Φλωριᾶς Δ. 30) Χαβίνης Θ. 12) Ναυτικῶν 1) Ἀφθονίδης Δ. 2) Βασιλειάδης Γ., 3) Βότσαλος Γ., 4) Βελλιανίτης Γ., 5) Βερδέλης Α., 6) Ἐμπειρῖκος Κ., 7) Εὐθυμιάδης Δ., 8) Ζουμῆς Χ., 9) Θεολογίτης Α., 10) Κουλούρας Γ., 11) Καρυωτάκης Ε., 12) Κανάρης Α., 13) Λεωνίδας Ι., 14) Λούλης Α., 15) Μαχαίρας Ε., 16) Μυλωνογιάννης Α., 17) Μιαούλης Α., 18) Μαμούνης Ν. 19) Παχνὸς Α., 20) Παΐζης Ι., 21) Πετσάλης Κ., 22) Πριμίδης Ε., 23) Ρεδιάδης Π., 24) Συρογιάννης Π., 25) Στράτος Γ., 26) Σχοινᾶς Σ., 27) Σακκαλῆς Γ., 28) Σακελλαρίου Δ., 29) Τσαρλαμπᾶς Μ., 30) Χαζῆς Π. 13) Ἀεροπορίας 1) Ἀθανασιάδης Ι., 2) Ἀφθονίδης Δ., 3) Βασιλειάδης Γ., 4) Βερδέλης Α., 5) Βουτυρᾶς Α., 6) Γιαννόπουλος Δ., 7) Γρηγοράκης Ι., 8) Ματαλὼν Δαβίδ, 9) Ζερβός Σ., 10) Ζωγράφος Α., 11) Κυρώζης Ι., 12) Καλογερᾶς Ι., 13) Κίρτσης Η., 14) Λούλης Α., 15) Λαζαρίδης Α., 16) Παπαφλέσσας Ι., 17) Παπαδόπουλος Η., 18) Πολυχρονιάδης Α., 19) Στράτος Γ., 20) Σπηλιάδης Α., 21) Σακελλαρίου Δ., 22) Σακκαλῆς Γ., 23) Σκουλᾶς Β., 24) Ταβουλάρης Α., 25) Ταλιαδοῦρος Σ., 26) Τζεγᾶς Γ., 27) Φίλιος Θ., 28) Φλωριᾶς Δ., 29) Χατζητάσης Μ., Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς χρήσεως 1931–32 μετὰ τῶν σχετικῶν σχεδίων νόμων.

§3Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τῆς χρήσεως 1931–32 μετὰ τῶν σχετικῶν νομοσχεδίων. Τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου, κ. βουλευταί, ἠδυνάμεθα νὰ ἀναβάλωμεν μέχρι τῆς 15ης Ἰανουαρίου χωρὶς νὰ παραδῶμεν τὴν σχετικὴν συνταγματικὴν ἐπιταγὴν τὴν ὁποίαν ἡ κυβέρνησις ἐδήλωσεν ὅτι ἐννοεῖ νὰ σεβασθῇ. Προετιμήσαμεν ἐν τούτοις νὰ στερηθῶμεν χρησίμων στοιχείων διὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἐσόδων τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς ἔδιδεν ἡ ἐκτέλεσις δύο ἀκόμη μηνῶν τοῦ τρέχοντος προϋπολογισμοῦ καὶ ὑποβάλλομεν καὶ ἐφέτος τὸν προϋπολογισμὸν ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς συνόδου, ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ νὰ παράσχωμεν ὅλον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον πρὸς πληρεστέραν ἐν ταῖς κοινοβουλευτικαῖς ἐπιτροπαῖς ἐξέτασιν καὶ πρὸς ἀνετωτέραν ἐνώπιον τῶν νομοθετικῶν σωμάτων συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὴν συζήτησιν ταύτην ἡ κυβέρνησις, κ. βουλευταὶ ὑπέρ ποτε ἄλλοτε ἐπιθυμεῖ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον διαφωτιστικὴν διὰ νὰ μὴ μείνῃ οὔτε εἰς τὰ νομοθετικὰ σώματα οὔτε εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καμμία ἀσάφεια ἢ ἀοριστία εἰς πᾶν ὅ, τι ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τοῦ χρήματος τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος θὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὸν λαὸν κατὰ τὸ ἐπερχόμενον οἰκονομικὸν ἔτος πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ προορισμοῦ του. Ὁ ὑποβαλλόμενος ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, κ. βουλευταί, τέταρτος ἤδη ἀπὸ τῆς ἀνόδου εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς παρούσης κυβερνήσεως προϋπολογισμὸς δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐγκαινιάζων νέαν δημοσιονομικὴν περίοδον, διότι εἶναι ὁ πρῶτος ἀπὸ τῆς οἰκονομικῆς ἐξυγιάνσεως προϋπολογισμὸς ὁ ἀπηλλαγμένος τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ πρωτοκόλλου τῆς Γενεύης. Διὰ τοῦ πρωτοκόλλου ἐκείνου ἀνελάβομεν ὡς γνωστὸν διὰ μίαν τριετίαν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποστέλλωμεν ἀνὰ τρίμηνον ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς δημοσιονομικῆς μας καταστάσεως εἰς τὸ συμβούλιον τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, ἵνα παρακολουθῇ τὴν ἐξέλιξιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομικῆς ἐξυγιάνσεως. Συμμορφούμενοι πρὸς τὴν ρήτραν ταύτην τοῦ πρωτοκόλλου κατηρτίζαμεν κανονικῶς ἀνὰ τριμηνίαν σαφεῖς καὶ λεπτομερεῖς ἐκθέσεις τὰς ὁποίας ἀπεστέλλαμεν εἰς τὴν δημοσιονομικὴν ἐπιτροπὴν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν διὰ τῆς πρεσβείας Βέρνης, τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ τοῦ γενικοῦ λογιστηρίου παρέχοντος, ὁσάκις παρίστατο ἀνάγκη πᾶν ζητούμενον στοιχεῖον πρὸς πλήρη ἀπόδειξιν ὅτι ἐξεπληρώσαμεν εὐσυνειδήτως ὅλας τὰς ἐπὶ τῇ συνάψει τοῦ τριμεροῦς δανείου δοθείσας ὑποσχέσεις διὰ τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ τὸ ἰσοζύγιον αὐτοῦ, διὰ τὴν συγκέντρωσιν εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν τῶν λογαριασμῶν τοῦ δημοσίου κλπ. Ἐπὶ τῇ λήξει τῆς τριετίας κατὰ τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον ἐθεωρήσαμεν καθῆκον ἡμῶν νὰ εὐχαριστήσωμεν τὸ συμβούλιον τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν διὰ τὸ ἐπιδειχθὲν ἐνδιαφέρον καὶ διὰ τὴν παρασχεθεῖσαν ἠθικὴν συνδρομὴν τὴν ἀξίαν τῆς ὁποίας πάντες ἀναγνωρίζομεν. Εὐχαρίστως θ’ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι καὶ τὸ συμβούλιον τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἀνεγνώρισε πλήρως τὴν καταβαλλομένην ὑπὸ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ προσπάθειαν καὶ συνεχάρη τὴν κυβέρνησιν διὰ τὴν σημειωθεῖσαν πρόοδον ἐν τῇ ὁδῷ τῆς οἰκονομικῆς ἐξυγιάνσεως. Μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, κ, βουλευταί, συνυποβάλλω τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν χρήσεων 1916–1917 καὶ τῶν χρήσεων 1918–19, 1919–20 καὶ 1920–21 μὲ προσηρτημένους τοὺς οἰκείους ἰσολογισμοὺς τῶν ἐτῶν 1918–19, 1919– 20 καὶ 1920–21. Ὅπως εἶχον τὴν τιμήν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ τρέχοντος προϋπολογισμοῦ, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀπαραίτητον ἀπὸ δημοσιονομικῆς τάξεως ἀλλὰ καὶ κατ’ ἐπιτασσομένην ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἐνημερότητα τόσον προϋπολογιστικῶς ὅσον καὶ ἀπολογιστικῶς, διὰ τοῦτο καὶ ὑποβάλλω πρὸς κύρωσιν τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν ἀπὸ τοῦ 1916–1921 χρήσεων, καταβάλλεται δὲ ἡ ἀπαιτουμένη ἐργασία, ὅπως εἰς τὸ ἑξῆς γίνῃ δυνατὸν ἵνα ὁ προϋπολογισμὸς ἑκάστης χρήσεως κατατίθεται μετὰ τοῦ ἀπολογισμοῦ τῆς προηγουμένης χρήσεως. Ἡ σημειωθεῖσα ἔκτοτε πρόοδος καὶ ἡ συντελουμένη ἐργασία ἐπιτρέπει νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι πρὸ τῆς συμπληρώσεως τοῦ νέου οἰκονομικοῦ ἔτους θὰ ἐκλείψῃ ἡ πρωτοφανὴς ἀληθῶς καὶ ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους παρατηρουμένη παράλειψις ὑποβολῆς τῶν ἀπολογισμῶν, θὰ καταστῇ δὲ δυνατὸν ἐφεξῆς νὰ ὑποβάλλεται μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἑκάστου προϋπολογισμοῦ ὁ σχετικὸς ἀπολογισμὸς καὶ ὁ ἰσολογισμὸς τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἡ Κυβέρνησις πρὸς τούτοις θεωρεῖ ἐπιβεβλημένον νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν δυνατὴν ἑνότητα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἥτις διεσπάσθη παρ’ ἡμῖν διὰ τῆς πληθύος τῶν λειτουργούντων εἰδικῶν ταμείων. Δὲν ἀρνούμεθα ὅτι χρήσιμος ἐνίοτε εἶναι ἡ λειτουργία εἰδικῶν τοπικῶν ταμείων ἐξυπηρετούντων τοπικοὺς σκοποὺς μὴ δυναμένους νὰ ἐξυπηρετηθοῦν ἐξ ἴσου ἀποτελεσματικῶς ὑπὸ τοῦ δήμου ἢ τῆς κοινότητος. Ἀλλ’ ἡ διατήρησις εἰδικῶν ταμείων πρὸς θεραπείαν γενικῶν τοῦ Κράτους σκοπῶν ἀποβαίνει ἀντιεπιστημονικὴ χωρὶς κἄν νὰ εἶναι χρήσιμος ἀπὸ πρακτικῆς ἀπόψεως. Τὸ ἄτοπον τοῦτο ἐπιθυμοῦσα νὰ θεραπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις, εἰσηγήθη τὸν ψηφισθέντα κατὰ τὴν τελευταίαν σύνοδον τῆς Βουλῆς εἰδικὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει τὴν διὰ διαταγμάτων κατάργησιν, συγχώνευσιν καὶ τροποποίησιν τῶν λειτουργούντων εἰδικῶν ταμείων ἢ αὐτονόμων ὀργανισμῶν. Ἡ σχετικὴ προκαταρκτικὴ ἐργασία εἶναι σχεδὸν ἑτοίμη, ἐλπίζομεν δὲ ὅτι συντόμως θὰ ἐκδοθοῦν τὰ διατάγματα τῆς καταργήσεως τῶν εἰδικῶν ταμείων, ὅσων ἡ διατήρησις δὲν ἤθελε κριθῇ ἀκόμη ἀναγκαία. Ἐπίσης εἰς ὅσας περιφερείας δημοσίων ταμείων λειτουργοῦν ὑποκαταστήματα τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης ἐτέθη ἤδη εἰς ἐφαρμογὴν ἡ συγκέντρωσις τῶν κεφαλαίων τοῦ δημοσίου παρὰ τῇ Ἐκδοτικῇ Τραπέζῃ. Ἡ συγκέντρωσις αὕτη σημαντικῶς ἐξυπηρετοῦσα τὴν νομισματικὴν καὶ πιστωτικὴν πολιτικὴν τῆς Χώρας εἶναι χρησιμωτάτη καὶ διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ ὁποῖον δι’ αὐτῆς θὰ εἶναι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ καὶ νὰ κινῇ τὰς διαθεσιμότητας αὐτοῦ. Πρὸς ἐπέκτασιν δὲ τοῦ μέτρου εἰς ὅλα τὰ ταμεῖα, δὲν θ’ ἀναμείνωμεν τὴν συμπλήρωσιν τοῦ δικτύου τῶν ὑποκαταστημάτων τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ μελετῶμεν μετ’ αὐτῆς καὶ ἐλπίζομεν ὅτι προσεχῶς θὰ ἐφαρμόσωμεν σύστημα διὰ τοῦ ὁποίου ἄνευ ἱδρύσεως τῶν ὑποκαταστημάτων καὶ ἄνευ δαπάνης τοῦ δημοσίου ἴσως δὲ καὶ μὲ ἐλάττωσιν δαπανῶν αὐτοῦ θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συγκέντρωσις εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν τῶν κεφαλαίων τοῦ δημοσίου ἐξ ὅλων τῶν ταμείων τοῦ Κράτους. Πρὶν εἰσέλθω, κ. βουλευταί, εἰς τὴν ἀνάλυσιν τοῦ ὑποβαλλομένου προϋπολογισμοῦ, χρήσιμον θεωρῶ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν καθυστερημάτων τῶν μέχρι καὶ τῆς χρήσεως 1926–27 προϋπολογισμῶν ὡς καὶ τὴν μέχρι σήμερον ἐκτέλεσιν τῶν ἔκτοτε προϋπολογισμῶν. Ὡς πρὸς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν καθυστερημάτων ἐκ τῶν μέχρι τοῦ ἔτους 1926–27 συμπεριλαμβανομένου προϋπολογισμῶν, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλήν, ἀναφέρων ὅλους τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους θέτω εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς, περιορίζομαι ν’ ἀναφέρω ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Ὡς καὶ ἄλλοτε μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ ν’ ἀναπτύξω εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ἀποτυπωθεῖσα ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς Γενεύης κατάστασις τῶν χρήσεων μέχρι καὶ τῆς τοῦ 1926–27 συμπεριλαμβανομένης ἐλλείψει ὁριστικῶν τότε στοιχείων, εἶναι χειροτέρα τῆς πράγματι τότε ὑφισταμένης διότι ἡ ἐξέλιξις μέχρι τοῦδε ἀπέδειξεν ὅτι τὰ πληρώσιμα παθητικὰ ὑπόλοιπα τῶν χρήσεων ἐκείνων ὑπέστησαν διαφόρους διαγραφὰς ἐκ νομίμων λόγων καὶ περιωρίσθησαν τὰ μὲν τῶν χρήσεων μέχρι καὶ τῆς τοῦ 1925–26 ἀπὸ 598 ἑκατομμύρια εἰς 315 μόνον ἑκατομμύρια, τὰ δὲ τῆς χρήσεως 926–27 περιωρίσθησαν ἐπίσης ἀπὸ δραχμὰς 595 ἑκατομμύρια εἰς δραχμὰς 506 ἑκατομμύρια μὲ τάσεις περαιτέρω περιορισμοῦ. Ἐξ ἄλλου, ἐνῷ δι’ ὅλας τὰς χρήσεις ἐκείνας προεβλέποντο εἰσπράξιμα ἐκ τῶν ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων μόνον 89 ἑκατομμύρια εἰσεπράχθησαν ἐν τούτοις μέχρι σήμερον 198 ἑκατομμύρια. Μετὰ τὴν διαγραφὴν τῶν ποσῶν τούτων ἐκ τῶν παθητικῶν ὑπολοίπων αἱ ὅλαι ὑποχρεώσεις αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς Γενεύης, ἀνέρχονται εἰς 1.461.894.111 τὰ δὲ πρὸς πληρωμὴν αὐτῶν προορισθέντα ποσὰ — τά ὁποῖα δὲν δύνανται πλέον νὰ ἐλαττωθοῦν, ἀλλ’ ἠμπορεῖ καὶ ν’ αὐξηθοῦν—ἀναλύονται ὡς ἑξῆς: αʹ) τμῆμα τοῦ τριμεροῦς δανείου ἐκ τριῶν ἑκατομμυρίων λιρῶν δραχμαὶ 1.125.000.000, βʹ) εἰσπράξεις ἐξ ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων 198.400.320, γʹ) διαθέσιμα τὰ ὁποῖα κατέλιπον εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον οἱ μέχρι καὶ τοῦ 1926–27 προϋπολογισμοὶ δραχμαὶ 498,049.164, δʹ) δραχμαὶ 96.180.000 προϊὸν τῶν μακροπροθέσμων γραμματίων ἐθνικῆς ἀμύνης, τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰσαχθῆ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον μέχρι καὶ τοῦ ἔτους 1924–25 χωρὶς νὰ εἰσαχθῇ παραλλήλως καὶ ὡς ἔσοδον εἰς τοὺς οἰκείους προϋπολογισμούς. Ἤτοι ἀπέναντι ὑποχρεώσεων ἀνερχομένων ἐν ὅλῳ εἰς δραχμὰς 1.461.894.122 προορίζονται ποσὰ μὴ δυνάμενα πλέον νὰ ἐλαττωθοῦν καὶ ἀνερχόμενα εἰς 1. 917.629.484. Ἑπομένως παραμένει ἐλεύθερον ποσὸν ἐκ 455.735.362, τὸ ὁποῖον ὡς περισσεῦον ἀπεσύρθη ἐκ τοῦ δανείου τῶν ἐλλειμμάτων καὶ ἀπετέλεσε περίσσευμα ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἀλλ’ ἐπίσης ἀπεσύρθη ἐκ τοῦ αὐτοῦ δανείου ἕτερον ποσὸν ἐκ δραχμῶν 197.821.515 ἀντιπροσωπεῦον πληρωμὰς γενομένας ὑπὸ τῶν προϋπολογισμῶν 1927–28 καὶ 1728–29, ἔναντι τῶν ὀφειλῶν ἐν γένει τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῷ παραρτήματι γ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς Γενεύης. Τὰ δύο ταῦτα κονδύλια ἤτοι σύνολον δραχμῶν 653.556.877 δὲν εἰσήχθησαν βεβαίως εἰς ἐνίσχυσιν κανενὸς προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ αὐξάνουν τὸ ἐκ 272 ἑκατομμυρίων ἴδιον περίσσευμα τῆς χρήσεως 1929–30 καὶ διατίθενται ἐξ αὐτῶν 625 ἑκατομμύρια κατὰ τὸν νόμον 4585. Προσθέτω ὅτι ἀπομένει ἀκόμη ἐκ τοῦ τριμεροῦς δανείου ἀδιάθετον ποσὸν λιρῶν Ἀγγλίας 211.483 καὶ δαλλάρια 3.906.769 ἤτοι δραχμαὶ 379 ἑκατομμύρια, ὑπερκαλῦπτον μετὰ τῶν διαθεσίμων τῶν μέρχι καὶ τοῦ 1926–27 προϋπολογισμῶν τὰς ἀπομενούσας ἐκ τῶν διαφόρων ἄλλων ὀφειλῶν πρὸς πληρωμὴν ὑποχρεώσεις τοῦ πρωτοκόλλου τῆς Γενεύης. Ὁ προϋπολογισμὸς τῆς χρήσεως 1927–28 παρουσίασε κατὰ τὴν λῆξιν του πλεόνασμα ἐκ δραχμῶν 1.225.788.60, ὅπερ ὑπολογιζομένων τῶν παθητικῶν ὑπολοίπων, τὰ ὁποῖα ἀφῆκε πρὸς πληρωμὴν ἐκ δραχμῶν 773.872.486.10 ὡς καὶ τῶν πραγματοποιηθεισῶν μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 1930 ἔναντι τῶν ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων του εἰσπράξεων ἐκ δραχμῶν 172.765.555.20 περιορίζεται εἰς δραχμὰς 624.180.257.70. Ἐκ τῶν παθητικῶν ὑπολοίπων ἔχουν πληρωθῆ μέχρι 30ῆς Σεπτεμβρίου 1930 δραχμαὶ 267.284.075.60. Τὸ ποσὸν τοῦτο αὐξάνεται κατὰ δραχμὰς 165 ἑκατομμύρια πληρωθείσας εἰς ἐκτέλεσιν τῆς συμφωνίας Σουκρῆ καὶ τῶν ὁποίων ἡ τακτοποίησις δι’ ἐντάλματος θά ἐπακολουθήσῃ. Ἐκ τοῦ πλεονάσματος τῆς χρήσεως ταύτης διετέθησαν μέχρι τοῦδε δραχμαὶ 593.650.000 συμφώνως τοῖς νόμοις 5427 καὶ 4585. Ὁ προϋπολογισμὸς τῆς χρήσεως 1928–29 κατέλιπεν κατὰ τὴν λῆξιν του πλεόνασμα ἐκ δραχμῶν 1.093.990.896. 18, ὅπερ, ὑπολογιζομένων τῶν παθητικῶν ὑπολοίπων ἐκ δραχμῶν 698.391.621.40 καὶ τῶν μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 1930 πραγματοποιηθεισῶν ἔναντι τῶν ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων του εἰσπράξεων ἐκ δραχμῶν 144.730.552.45, περιορίζεται εἰς δραχμὰς 530.829.827.25. Ἔναντι τῶν παθητικῶν ὑπολοίπων τῆς χρήσεως ταύτης ἔχουν πληρωθῆ μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου 1930 δραχμαὶ 496.200.579.20. Διὰ τοῦ νόμου 4585 διετέθη ὁλόκληρον τὸ πραγματοποιηθὲν μέχρι τοῦδε πλεόνασμα τῆς χρήσεως ταύτης, τὸ ὁποῖον ἐνδέχεται νὰ αὐξηθῇ κατά τινα ἑκατομμύρια. Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου λήξαντος ὡς γνωστὸν τὴν 32ην Ἰουλίου 1930 παρουσιάζεται, σύμφωνα μὲ τὸν δημοσιευθέντα ἰσολογισμὸν τῆς 30ῆς Σεπτεμβρίου 1930, εἰς τὴν προσωρινὴν κατάστασιν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς χρήσεως ταύτης καί τοὺς προσωρινοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν εἰδικῶν λογιστηρίων εἰς τοὺς πίνακας τοὺς ὁποίους οἱ κ. κ. βουλευταὶ θὰ ἀναγνώσουν εἰς τὴν ἔκθεσιν. Ἀποφεύγω νὰ ἀπαριθμήσω ἀναλελυμένως τὰ κονδύλια αὐτῶν, χάριν συντομίας. Κατὰ τοὺς πίνακας τούτους ὁ προϋπολογισμὸς 1929–30 παρουσιάζει σύνολον ἐσόδων 18.729.935.965 δραχμῶν, σύνολον ἐξόδων 18200.620.260 δραχμῶν ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐκπλαγῇ διὰ τὸν μέγαν ἀριθμὸν τῶν δισεκατομμυρίων. Περιλαμβάνονται εἰς αὐτὰ ὡς ἔσοδα καὶ ὡς ἔξοδα ὅλα τὰ ἀπὸ τοῦ 1924 συναφθέντα δάνεια, τῶν ὁποίων τὸ προϊὸν δὲν εἶχεν εἰσαχθῆ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, διότι ἡ διάθεσις αὐτῶν ἐγένετο δυνάμει τῶν σχετικῶν συμβάσεων ἄνευ τῆς μεσολαβήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἤδη ὅμως, ὁπότε διετέθησαν τὰ δάνεια δι’ οὓς σκοποὺς συνήφθησαν, πρέπει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους νὰ ἐμφανίσῃ τὸ προϊόν των ὡς ἔσοδον καὶ τὰς δαπάνας των ὡς ἔξοδον. Τὰ δάνεια ταῦτα εἶναι τὰ ἑξῆς:

Τὸ ποσὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον οὐδόλως ἐπηρεάζει τὰ ἀποτελέσματα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ἀφαιροῦμεν ἔκ τε τῶν ἐσόδων καὶ τῶν ἐξόδων καὶ ἔχομεν οὕτω εἰσπράξεις 10.680.935.965, ἔξοδα δὲ 10.151.620.260. Εἰς τὰ ἔξοδα περιλαμβάνονται καὶ ὅλα τὰ παθητικὰ ὑπόλοιπα ἐκ δραχμῶν 751.187,895. Ἐμφανίζεται οὕτω περίσσευμα ἐκ δραχμῶν (10.680.935.965–10.151.620.260) 529.3 5.705. Εἰς τὸ περίσσευμα τοῦτο πρέπει ἀφ’ ἑνὸς νὰ προσθέσωμεν τὰ εἰσπράξιμα ἐκ τῶν ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰ ἔκτακτα ἔσοδα ὅσα δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν χρῆσιν ταύτην. Οὕτω πρέπει νὰ προσθέσωμεν α) 60 ἑκατομμύρια ὀφειλόμενα ἀπὸ τὴν εἰσφορὰν τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 30 κατεβλήθησαν ἤδη, β) 150 ἑκατομμύρια εἰσπράξιμα ἐκ ποσοῦ ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων ἀνερχομένων εἰς 574 ἑκατομμύρια, ἐξ ὧν τὰ 440 προέρχονται ἐξ ἀμέσων φόρων. Τὰ 150 ἑκατομμύρια θὰ εἰσπραχθοῦν ἀσφαλῶς, ὡς ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις ἐκ τῶν ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων τῶν προηγουμένων προϋπολογισμῶν, γ) πρέπει νὰ προσθέσωμεν ἀκόμη δραχμὰς 22.553.666, πραγματοποιηθὲν μὲν μὴ τακτοποιηθὲν ὅμως εἰσέτι ὑπόλοιπον τοῦ ἐσόδου ἐξ ἐπανορθώσεων εἰς εἴδη χορηγηθέντα κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, τὸ ὁποῖον θὰ τακτοποιηθῇ διὰ τοῦ λογαριασμοῦ τῶν ἐνεργητικῶν καὶ παθητικῶν ὑπολοίπων τῆς χρήσεως 1929–30 καὶ διὰ τοῦτο ὑπολογίζεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὡς ἐνεργητικὸν ὑπόλοιπον ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὡς παθητικὸν ὑπόλοιπον, δ) θὰ προσθέσωμεν ἀκόμη δραχμὰς 5.965.092 προϊόν δανείου Ἑλλήνων ὑπηκόων ἤτοι κρατήσεις διὰ τὰ ἔξοδα τὰ γενόμενα δι’ ἐκδίκασιν τῶν αἰτήσεων καὶ διανομὴν τοῦ δανείου. Προσθέτοντες τὰ τέσσαρα ταῦτα κονδύλια ἀνερχόμενα εἰς δραχμὰς 437.518.758 εἰς τὴν ἄνω μνημονευθεῖσαν διαφορὰν μεταξὺ εἰσπράξεων καὶ ἐξόδων, ἀνερχομένων ὡς εἴρηται εἰς 529.315.705 εὑρίσκομεν πλεόνασμα δραχμῶν 966.834.463. Ἀλλὰ ἐκ τοῦ πλεονάσματος τούτου πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν, ὡς εἶπον, τὰ ἔκτακτα ἐκεῖνα ἔσοδα τὰ ὁποῖα δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν χρῆσιν 1929–30 καὶ τὰ ὁποῖα ἑπομένως ἠμποροῦμεν νὰ ὑπολογίσωμεν εἰς τὸ περίσσευμα αὐτῆς. Οὕτω πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν δραχμὰς 653.556.877, ἤτοι τὰ ἀποσυρθέντα ἐκ τοῦ τριμεροῦς δανείου καὶ τὰ ὁποῖα ὀφείλονται εἰς διαγραφὰς παθητικῶν ὑπολοίπων μεγαλειτέρας εἰσπράξεως ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων τῶν παλαιῶν χρήσεων καὶ εἰς πληρωμὰς γενομένας ἐκ τῶν προϋπολογισμῶν 1927–28 καὶ 1928–29 καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἑπομένως δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1929–30. Ἐπίσης θὰ ἀφαιρέσωμεν δραχμὰς 40.307.500 προερχομένας ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐκ μακροπροθέσμων γραμματίων ἐθνικῆς ἀμύνης ἐξοφληθέντων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς χρήσεως 1929–30, ὧν, ὡς εἴπομεν, τὸ προϊόν δὲν εἶχεν εἰσαχθῆ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἀποτελεῖ πραγματικὸν ἔσοδον τοῦ 1929–30. Ἀφαιροῦντες τὰ δύο ταῦτα κονδύλια ἀνερχόμενα εἰς δραχμὰς 693.864.377 ἐκ τοῦ περισσεύματος τῶν 966.834 463, εὑρίσκομεν πραγματικὸν περίσσευμα ἐκ δραχμῶν 272.970.086, τὸ ὁποῖον καὶ μόνον ἀνήκει δικαιωματικῶς εἰς τὴν χρῆσιν 1929–30. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ τὸ περίσσευμα θὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο ἐὰν καὶ ἐφόσον πληρωθοῦν ὅλα τὰ παθητικὰ ὑπόλοιπα ἄνευ οὐδεμιᾶς διαγραφῆς, καὶ ἄν τὰ ἐκ τῶν ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων εἰσπράξιμα περιορισθοῦν μόνον εἰς 150 ἑκατομμύρια. Ἐνδέχεται ἑπομένως νὰ αὐξηθῇ κατά τινα ἀκόμη ἑκατομμύρια τὸ περίσσευμα τοῦτο. Ἀλλὰ πρὸς ἀληθῆ ἐκτίμησιν τῆς ἀντοχῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ 1929–30 πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ὅτι οὗτος προέβη εἰς δαπάνας μὴ προβλεπομένας κατὰ τὴν ὑποβολήν του, τὰς ὁποίας ἀπεδέχθη λόγῳ τῆς κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐπιδεικνυομένης ἀντοχῆς του, ἤτοι: α) Ἔδωκε 80 ἑκατομμύρια ἐν εἴδει ἐκτάκτου βοηθήματος εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, β) 50 ἄλλα ἑκατομμύρια ἔδωκεν εἰς πληρωμὴν ὀφειλῆς τοῦ ὑπουργείου Στρατιωτικῶν πρὸς τὸν οἶκον Μπρέντα, ἥτις δὲν ἀπετέλει ὑποχρέωσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ 1929–30, ἀλλὰ τοῦ ἑπομένου προϋπολογισμοῦ. Ἄν ἀκόμη κύριοι βουλευταί, λάβετε ὑπ’ ὄψει ὅτι προέβη καὶ εἰς ἄλλας δαπάνας ἀπροβλέπτους, ὡς λόγου χάριν εἰς ἀγορὰν ἐξαιρετικῶς μεγάλης ποσότητος στεμφυλοπνεύματος πρὸς ὑποστήριξιν τῆς καταστραφείσης οἰνοπαραγωγῆς καὶ ὅτι διῆλθε τὸ δεύτερον ἑξάμηνον αὐτοῦ ἀπὸ τὴν ἀρξαμένην πρὸ δωδεκαμήνου κρίσιν, ἀντιλαμβάνεσθε πόσον ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος ἦτο στερεὰ θεμελιωμένος καὶ πόσον ἀδικαιολόγητος ἦτο ἡ ἐκφρασθεῖσα κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ γνώμη ὅτι ἵστατο τάχα ἐπὶ ξυροῦ ἀκμῆς. Ἀλλὰ διὰ τὸν ἴδιον προϋπολογισμὸν καὶ ὅταν μάλιστα εἶχεν πλέον ἐκτελεσθῆ κατὰ 9) 0 ἐπέπρωτο νὰ ἀκούσωμεν πολὺ δυσμενεστέρας ἀκόμη κρίσεις. Καὶ ὡς ἐνθυμεῖσθε εἴδομεν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας υἱοθετουμένην ὑπὸ τοῦ κόμματος τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔκθεσιν, ἐπὶ τῇ βάσει μεθόδου τινὸς μαθηματικῆς, ἐξευρίσκετο ὅτι ὁ ἀτυχὴς αὐτὸς προϋπολογισμὸς θὰ ἄφηνεν ἔλλειμμα ἀναπότρεπτον ἐκ 1.000 καὶ πλέον ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἔλλειμμα καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἀκόμη δὲν μετεπείσθη νὰ μᾶς χαρίσῃ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως.

§4Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἡ Πολιτικὴ Προοδευτικὴ Ἕνωσις ἐπιφυλάσσεται νὰ ἀποδείξῃ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὅτι αἱ προβλέψεις αὐτῆς αἱ γενόμεναι ἕξ ὁλοκλήρους μῆνας πρὸ τῆς νέας χρήσεως ἐκείνης ὑπῆρξαν ἀκριβεῖς, διότι ἡ Πολιτικὴ Προοδευτικὴ Ἕνωσις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της οὔτε φορολογίαν, ἡ ὁποία εἶχεν ὑποβληθῆ καὶ ἡ ὁποία εἶχεν ἐξυπηρετήσει τὴν χρῆσιν ἐκείνην, οὔτε καὶ ἔκτακτα ἔξοδα, μὴ προκύπτοντα ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ Πολιτικὴ Προοδευτικὴ Ἕνωσις ἐστηρίχθη εἰς τὰ ἔξοδα καὶ τὰ ἔσοδα τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν. Ἄν ἐγὼ ἀτομικὸς ἔσφαλα εἰς κἄτι τὸ λέγω ἀπροκαλύπτως ἔσφαλον εἰς τοῦτο. Εἰς τὸ ὅτι ὑπῆρξα πολὺ αἰσιόδοξος ἐγὼ ὁ κατηγορηθεὶς ὡς ἀπαισιόδοξος διότι τὰ πράγματα δυστυχῶς δὲν μοῦ ἐπιτρέπουν νὰ αἰσιοδοξῶ ὅσον ἤμην αἰσιόδοξος, ἐκ τῆς κακῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται.

§5Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὰ θὰ τὰ εἴπωμεν εἰς τήν συζήτησιν. Ἀλλὰ σπεύδω νὰ εἴπω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως διὰ νὰ διορθώσῃ τὸ λάθος διαπράττει ἕνα μεγαλείτερον διότι πρῶτον εἴπατε περί φορολογίας. Δὲν εἶχε ὁ προϋπολογισμὸς 1929–30 καμμίαν φορολογίαν πλὴν τῶν ἐπιβληθεισῶν.

§6Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη τὸν μῆνα Ἀπρίλιον.

§7Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν). Πρὸ τῆς ψηφίσεώς του. Εἶναι τοῦ 1928–29 αὐτὴ ἡ φορολογία. Τὶ σχέσιν ἔχει ὁ δασμὸς τοῦ σίτου μὲ τὸ 1929–30.

§8Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐν πάσει περιπτώσει εἶσθε σύμφωνοι ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς κατέληξεν εἰς περίσσευμα;

§9Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Φαίνεται ὅτι δὲν εἴμεθα καθόλου σύμφωνοι. Ἀπέχομεν κατὰ 1.300 ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως.

§10Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τὰς προβλέψεις μου τὰς ἔκαμα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τάς ἠλάττωσα, ὅπως σεῖς ἠλαττώσατε τὰς ἰδικάς σας, διότι ὑπεστηρίξατε περίσσευμα 700 ἑκατομ.

§11Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὴν συζήτησιν σεῖς ὑπεστηρίξατε ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει 1335 ἑκατομ. ἀναπότρεπτον ἔλλειμμα. Ἐγὼ ἠγωνιζόμην νὰ σᾶς πείσω ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς θὰ ἔχῃ 220 ἑκατομ. περίσσευμα. Ὁ προϋπολογισμὸς ἀφήνει σήμερον περίσσευμα 270 ἑκατομμ. δηλ. μὲ ἐγέλασε παραπάνω κατὰ 50 ἑκατομμύρια ὥστε ἡ πραγματικότης ἀπέχει ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Π.Π.Ε. 1335 καὶ 220–1555 ἑκατομμύρια.

§12Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὑποχωρῶ οὔτε κατὰ κεραίαν.

§13Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὸν ἐκτελούμενον προϋπολογισμόν. Τὸ περίσσευμα τοῦτο δεικνύει κ. βουλευταί, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει ὅλην τὴν ἐλαστικότητα περὶ τῆς ὁποίας ἐβεβαίωσα τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν κατάθεσίν του. Καταδεικνύει ἀκόμη πόσον μακρὰν ἀπὸ τὴν πραγματικότητα εὑρίσκοντο οἱ ἐν τῇ ὁρμῇ τῆς προβλέψεως ἐλλειμμάτων προϊδόντες καὶ προειπόντες καὶ ἐν τῇ κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ καὶ ἐν τῇ Βουλῇ ἔλλειμμα καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον ὑπερχιλίων ἑκατομμυρίων. Ἀλλὰ καταδεικνύει εἰδικώτερον τὸ περίσσευμα τοῦτο ὅτι δὲν ἔχει βασιμότητα ὁ τοσάκις κατ’ αὐτοὺς ἰδίως ἐπαναλαμβανόμενος ἰσχυρισμὸς ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ἐγένετο τάχα δι’ ἀνάγκας τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου ἀποδεικνύει καλλίτερον ἀπὸ κάθε ἰσχυρισμὸν ὅτι δὲν ἐχρειάζετο καθόλου προϋπολογισμὸς τὸ ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ἔσοδον διὰ νὰ ἰσοσκελίσῃ. Τὸ πρόσθετον τοῦτο ἔσοδον δὲν δύναται βεβαίως νὰ ὑπολογισθῇ σήμερον ἀνώτερον τῶν 175 ἑκατομμυρίων διὰ τὸν τρέχοντα προϋπολογισμόν, ἀφοῦ καὶ ὅταν κατηργεῖτο ὁ δασμὸς εἰς τόσον ποσὸν ὑπελογίσθη ἡ ἐξ αὐτοῦ ἀπώλεια τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἀφαιρουμένων τῶν 175 τούτων ἑκατομμυρίων ὅσα ἀντιστοιχοῦν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ διὰ 10½ μῆνας μαζὶ μὲ τὴν ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς αὔξησιν, καὶ πάλιν ὁ προϋπολογισμὸς ἐστερημένος τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου παραμένει μὲ περίσσευμα ἄλλων 170 ἑκατομμυρίων τοὐλάχιστον. Διὰ τοῦ νόμου 4585 ὡρίσθη, ὅπως τὸ πλεόνασμα τῆς χρήσεως 1929–1930 ὡς καὶ τὸ ποσὸν τὸ ἀναληφθὲν ἐκ τοῦ τμήματος τοῦ δανείου τῆς σταθεροποιήσεως τοῦ προωρισμένου κατὰ τὸ πρωτόκολλον διὰ τὴν πληρωμὴν καθυστερημάτων, διατεθῇ διὰ τὰς ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ εἰδικῶς κατονομαζομένας δαπάνας. Τὰ πρὸς διάθεσιν ποσὰ ἀνέρχονται ὡς ἀνωτέρω εἴδομεν:

Σημειοῦται ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ αὐξήσῃ ἐκ τῆς πιθανῆς αὐξήσεως τοῦ πλεονάσματος τῆς χρήσεως 1930–31 καὶ τῶν προηγουμένων προϋπολογισμῶν, διότι καὶ αἱ εἰσπράξεις ἐξ ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων δὲν πρόκειται νὰ σταματήσουν, ἀλλὰ καὶ διαγραφαὶ ἐκ τῶν παθητικῶν ὑπολοίπων θὰ ἐνεργηθοῦν. Ὁ προϋπολογισμὸς τῆς χρήσεως 1931–32 παρουσιάζει γενικὸν σύνολον ἐσόδων δραχμῶν 10.178.533.053 καὶ γενικὸν σύνολον ἐξόδων δραχμῶν 10.171.776.585 Ἤτοι πλεόνασμα δραχμῶν 6.756.468. 1.—Ἔσοδα: Αἱ προβλέψεις τῶν ἐσόδων ἐβασίσθησαν ἐπὶ τοῦ κρατοῦντος φορολογικοῦ καθεστῶτος ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τῆς χρήσεως 1930–31 χωρὶς νὰ παραλειφθῇ ἡ ἐνέργεια μεταβολῶν ἐξ ἄλλων δεδικαιολογημένων λόγων ἐπιβαλλομένων. Τὰ ἔσοδα τῆς χρήσεως 1930–31 ἀναλύονται εἰς τὸν κατωτέρω πίνακα. Ἐκ τοῦ πίνακος τούτου προκύπτει ὅτι διὰ τὴν χρῆσιν 1931–32 προϋπολογίζονται ἔσοδα τακτικὰ 9.172 ἑκατομμύρια δραχμῶν, εἰς ἃ περιλαμβάνονται καὶ 382 ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐκ πολεμικῶν ἐπανορθώσεων, αἵτινες τὸ πρῶτον ἤδη ἐμφανίζονται εἰς τὰ τακτικὰ ἔσοδα. Ἐκ τῆς χρήσεως 1930–31 προβλέπονται, ὡς ἐλέχθη, εἰσπράξεις ἐκ τακτικῶν ἐσόδων 9.238 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἐκ τῆς χρήσεως δὲ 1929–30 εἰσεπράχθησαν ἐκ τῶν αὐτῶν ἐσόδων 9.389 ἑκατομμύρια δραχμῶν—σὺν τοῖς ἐνεργητικοῖς ὑπολοίποις. Συγκρίνοντες τὰ ἀνωτέρω ποσὰ ἀπηλλαγμένα τοῦ ἐσόδου ἐκ πολεμικῶν ἐπανορθώσεων, ἔχομεν: Ἔσοδα τακτικὰ χρήσεως 1931–32 δραχμαὶ 9.172 ἑκατομμύρια. Ἔσοδα τακτικὰ χρήσεως 1930–31 δραχμαὶ 9.238 ἑκατομμύρια. Ἔσοδα τακτικὰ χρήσεως 1929–30 δραχμαὶ 9.389 ἑκατομμύρια. Ἑπομένως ὁ προϋπολογισμὸς 1931–32 ἔχει τακτικὰ ἔσοδα ὀλιγώτερα τοῦ 1930–31 κατὰ 66 ἑκατομμύρια καὶ τοῦ 1929–30 κατὰ δραχμὰς 217 ἑκατομμύρια.

ΕΣΟΔΑ

Λεπτομερὴς κατ’ ἔσοδον ἀνάλυσις καὶ ἐξήγησις τῶν διαφορῶν μεταξὺ τῶν προβλέψεων τοῦ 1931–32 καὶ τοῦ 1930–31 θὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς. Κρίνω ὅμως σκόπιμον ὅπως χορηγήσω καὶ νῦν ἐν γενικαῖς ὅλως γραμμαῖς ἐξηγήσεις τινὰς ἐπὶ τῶν παρουσιαζομένων διαφορῶν. Διὰ τὴν σύγκρισιν δὲν ἐλήφθησαν τὰ προϋπολογισθέντα ἔσοδα τοῦ 1930–31, ἀλλ’ αἱ ἐκ τούτων προβλεπόμεναι εἰσπράξεις, ὡς οὖσαι ἐγγύτεραι πρὸς τὴν πραγματικότητα. Σημειοῦται ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1931–32 συνεχωνεύθησαν μετὰ τῶν κυρίων φόρων καὶ τὰ ἐπ’ αὐτῶν πρόσθετα δεκατημόρια ἅτινα μέχρι τοῦδε ἐνεφανίζοντο ὑπὸ ἴδια ἄρθρα καὶ συνεπῶς ἐν τῇ συγκρίσει τῶν καθ’ ἕκαστον ἐσόδων τῆς χρήσεως 1930–31 λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ πρόσθετα ταῦτα δεκατημόρια. Ἐξ ἀμέσων φόρων προϋπολογίζονται κατὰ τὸ 1931–32 δραχμαὶ 1.723 ἑκατομμύρια ἔναντι 1.809 ἑκατομμυρίων 1930–31, ἤτοι ἐπὶ ἔλαττον διὰ τὸ 1931–32 δραχμαὶ 86 ἑκατομμύρια. Ἡ διαφορὰ αὕτη προέρχεται ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ φόρου σταφίδος ἐν γένει, καὶ τοῦ ἐλαίου ὡς καὶ τῆς διαρρυθμίσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος ἐν συνδυασμῷ μὲ ἄλλας τινὰς αὐξομειώσεις ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβαλλομένας. Ἐξ ἐμμέσων φόρων καὶ φόρων καταναλώσεως ἐν γένει προϋπολογίζονται κατὰ τὸ 1931–32 δραχμαὶ 5.242 ἑκατομμύρια ἔναντι 5.244 ἑκατομμυρίων τοῦ 1930–31 συντηρητικώτατα ὑπολογιζομένων. Ἐκ μονοπωλίων προϋπολογίζεται τὸ αὐτὸ ἔσοδον μὲ τὸ τοῦ 1930–31. Ἐπίσης ἐκ τελῶν χαρτοσήμου προϋπολογίζεται τὸ αὐτὸ μὲ τοῦ 1930–31 ἔσοδον. Ἐκ δικαιωμάτων τοῦ Κράτους, ὑπηρεσιῶν ἐνεργουμένων ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ προσόδων περιουσίας αὐτοῦ προϋπολογίζονται ἔσοδα κατὰ 14 ἑκατομμύρια ἐπὶ πλέον τοῦ 1930–31 λόγῳ διαφόρων αὐξομειώσεων καὶ κυρίως ἐκ τῆς ἐπὶ πλέον προβλεπομένης ἀποδόσεως τῶν ἐσόδων ἐκ δημοσίων κτημάτων. Ἐκ διαφόρων ἐσόδων, συνδρομῶν καὶ ἀπολήψεων προϋπολογίζονται ἔσοδα 218 ἑκατομμυρίων ἔναντι 178 ἑκατομμυρίων τοῦ 1930–31, ἤτοι ἐπὶ πλέον 40 ἑκατομμύρια, καθ’ ὅσον προβλέπεται νέον ἔσοδον 20 ἑκατομμυρίων ὡς ἀπόληψις ἀπὸ τοῦ ταμείου ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ἔναντι μέρους τῆς ὑπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ καταβαλλομένης ὑπηρεσίας τοῦ δανείου δι’ ἀνέγερσιν σχολικῶν κτιρίων. Ἐπὶ πλέον ἔσοδον κατὰ 15 ἑκατομμύρια ὡς ἀπόληψις ἀπὸ τοῦ ταμείου ἐθνικῆς ὁδοποιΐας τῆς ἀναλογούσης ὑπηρεσίας ἐκ τοῦ μέρους τοῦ παραγωγικοῦ δανείου τοῦ διατεθέντος διὰ τὴν ὁδοποιΐαν· ἐπὶ πλέον ἔσοδον 12,5 ἑκατομμυρίων ὡς ἀπόληψις ἐκ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τόκου 5% ἐπὶ τοῦ εἰς αὐτὴν χορηγηθέντος ποσοῦ ἐκ τοῦ παραγωγικοῦ δανείου καὶ ἐπὶ πλέον ἔσοδον 7,5 ἑκατομμυρίων ἐξ εἰσπράξεων ἐκ χρεῶν τῶν προσφύγων πρὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἀποκαταστάσεως προσφύγων, διατιθεμένων εἰς ἔκτακτον ἀπόσβεσιν τοῦ προσφυγικοῦ δανείου: Ἀντιθέτως προβλέπεται ἐπὶ ἔλαττον ἔσοδον ἐκ τόκων κεφαλαίων τοῦ δημοσίου κατὰ 15 ἑκατομμύρια λόγῳ ἐλαττώσεως αὐτῶν καὶ πτώσεως τοῦ διεθνοῦς τόκου. Τὰ ἔκτακτα ἔσοδα τῆς χρήσεως 1931–32 προϋπολογίζονται εἰς δραχμὰς 393.250.000. Σύγκρισις ἀναλυτικὴ μεταξὺ τῶν ἐκτάκτων ἐσόδων τῶν δύο προϋπολογισμῶν παρέλκει τελείως, λόγῳ τοῦ ἰδιαιτέρου χαρακτῆρος τῶν ἐσόδων τούτων. Τὰ κυριώτερα ἐκ τῶν ἐκτάκτων ἐσόδων τῆς χρήσεως 1931–32 εἶναι τὰ ἑξῆς: αʹ) 25 ἑκατομμύρια ἐκ κέρδους προελθόντος ἐκ τῆς πωλήσεως ὁμολογιῶν τοῦ δανείου τῶν ἀνταλλαξίμων, εἰς διάφορα νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου. βʹ) 25 ἑκατομμύρια ἐξ ἐπιστροφῆς εἰς τὸ δημόσιον τῆς ἀξίας παραγεγραμμένων τοκομεριδίων διαφόρων ἐθνικῶν δανείων. γʹ) 106 ἑκατομμύρια ἐξ ἐπιστροφῆς μέρους τῶν εἰς τὴν βελγικὴν ἑταιρείαν καταβληθέντων, σύμφωνα μὲ τὴν γενομένην τροποποίησιν τῆς σχετικῆς συμβάσεως. δʹ) 10 ἑκατομμύρια τῆς συμφώνως τῷ νόμῳ 4820 κρατήσεως 4% ἐπὶ τῶν καταβαλλομένων δυνάμει ἀποφάσεων τοῦ μικτοῦ Ἑλληνογερμανικοῦ δικαστηρίου ἀποζημιώσεων. εʹ) 30 ἑκατομμύρια ἐκ φόρου δυνάμει τοῦ αὐτοῦ νόμου εἰσπραχθησομένου ἐπὶ τῶν καταβληθησομένων ὡς ἄνω ἀποζημιώσεων. στʹ) 6 ἑκατομμύρια ἐκ κρατήσεως 1½% ἐπὶ τῶν καταβαλλομένων ἀποζημιώσεων διὰ ζημίας ἐκ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. ζʹ) Ἐπαναλαμβάνεται ἔσοδον 35 ἑκατομμυρίων ἐκ κέρδους τοῦ δημοσίου ἐκ τῆς κυκλοφορίας τῶν χαρτίνων δεκαλέπτων πεντηκονταλέπτων μονοδράχμων καὶ διδράχμων κερμάτων, διότι δὲν πρόκειται νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ ἔσοδον τοῦτο κατὰ τὸ 1930–31, εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, τοῦ ὁποίου προεβλέπετο. ηʹ) Ἐξ ἀπροβλέπτων ἐσόδων ἀναγράφονται κατὰ τὸ 1931–32 δραχμαὶ 20.000.000 προϊὸν παραγεγραμμένων γραμματίων τρεχουμένων λογαριασμῶν ἐκκαθαρισθησομένων ἐντὸς τοῦ 1931–32. θʹ) 70 ἑκατομμύρια προβλέπονται ἐκ συναλλαγματικῆς διαφορᾶς πάσης φύσεως, ἐξ ἧς 40.500.000 προέρχονται ἐκ τοῦ ἐλέγχου τῆς διαχειρίσεως τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος. Τὸ ποσὸν τοῦτο προβλεφθὲν εἰς τὸ προϋπολογισμὸν τοῦ 1930–31, δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ εἰς αὐτόν, καθ’ ὅσον σχετίζεται καὶ μὲ ἄλλους συναφεῖς λογαριασμούς, τῶν ὁποίων ἡ ἐκκαθάρισις δὲν προβλέπεται ὅτι θὰ συντελεσθῇ ἐντὸς τοῦ 1930–31. Τὸ ποσὸν τοῦτο προέρχεται ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ τῆς συναλλαγματικῆς διαφορᾶς ἐξ εἰσπράξεων καὶ πληρωμῶν τοῦ δημοσίου εἰς ξένα νομίσματα μέχρι καὶ τοῦ ἔτους 1926–27, οὗτινος ἡ ἐκκαθάρισις θὰ συντελεσθῇ ἐντὸς τοῦ 1931–32. ιʹ) Ἐπαναλαμβάνεται κατὰ τὸ 1931–32 τὸ ἐκ δραχμῶν 62,5 ἑκατομμυρίων ἔσοδον, ἀποτελοῦν τὴν βʹ δόσιν τοῦ ἀποδοτέου εἰς τὸ δημόσιον ποσοῦ παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐκ τῆς ρυθμίσεως τῆς ὑπεραξίας τῶν καλυμμάτων. Ἀπὸ τακτικὰ ἔσοδα τῆς κατηγορίας ΙΙ προβλέπονται τὰ αὐτὰ περίπου ἔσοδα, προσετέθησαν δὲ μόνον τὰ ἔσοδα ἐκ τῆς ἐκποιήσεως διαφόρων κτημάτων τοῦ δημοσίου ὑπαγομένων εἰς τὴν διοίκησιν δημοσίων κτημάτων καὶ προεβλεύθη ἐπὶ πλέον ἔσοδον ἐκ τῶν χρεωλυτικῶν δόσεων τῶν καταβλητέων ὑπὸ τῶν ἐγκατασταθέντων εἰς ἀπαλλοτριωθέντα ἀναγκαστικῶς κτήματα ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, τῆς αὐξήσεως ταύτης δικαιολογουμένης ἐκ τῆς κατὰ τὸ ἔτος 1930–31 ἀφ’ ἧς ἤρχισεν ἡ ὑποχρέωσις πρὸς πληρωμὴν ἀποδόσεως τοῦ ἐσόδου τούτου. Ἐκ δανείων προβλέπονται: α) 100 ἑκατομμύρια ἐκ τοῦ δανείου διὰ τῶν ὁμολογιῶν, τοῦ ὁποίου πληρώνονται αἱ ἀποζημιώσεις τῶν ἰδιοκτητῶν ἀναγκαστικῶς ἀπαλλοτριουμένων ἀγροτικῶν κτημάτων πρὸς ἐγκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, καὶ β) 100 ἑκατομμύρια ἐκ τῆς χρησιμοποιήσεως ἴσου ποσοῦ ἐκ τοῦ δανείου σταθεροποιήσεως διὰ τὴν πληρωμὴν ἀποζημιώσεως ἀλλοδαπῶν, ὧν τὰ κτήματα ἀπηλλοτριώθησαν. Ἐπαναλαμβάνομεν ὅτι ἀμφότερα τὰ ποσὰ ταῦτα δὲν ἐπιδροῦν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καθόσον ἀντικρύζονται ὑπὸ ἴσου ποσοῦ ἐξόδων ἀναγραφομένων εἰς τοὺς οἰκείους προϋπολογισμούς. 6) Ἔξοδα: Τὰ ἔξοδα τῆς χρήσεως 1931–32 ἀνερχόμενα ἐν συνόλῳ εἰς δραχμὰς 10.171 ἑκατομμύρια, ἀναλύονται ἐν τῷ κατωτέρω πίνακι ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς πιστώσεις τοῦ ψηφισθέντος προϋπολογισμοῦ 1930–31.

Ἀναλυτικὴ ἐξήγησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων καὶ τῶν διαφορῶν αὐτοῦ ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων 1930–31 θέλει τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς. Ἐκ τούτων θεωροῦμεν ἀναγκαῖον ὅπως ἐξηγήσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ κυριώτερα κεφάλαια τῶν ἐξόδων. Διὰ τὸ δημόσιον χρέος θέτω εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς πίνακας ἐνδεικνύοντας τὰς ἀπὸ 30ῆς Ἰανουαρίου 1930 μέχρι 30ῆς Σεπτεμβρίου 1930 ἐπελθούσας μεταβολὰς εἰς τὸ ὀνομαστικὸν κεφάλαιον τοῦ δημοσίου χρέους. Εἰς τὰ δάνεια ταῦτα παρατηροῦνται μειώσεις ὀφειλόμεναι α) εἰς τὴν προϊοῦσαν φυσιολογικὴν ἐλάττωσιν τῶν δανείων ἐκ τῆς τακτικῆς ἀποσβέσεως (καὶ 6) εἰς τὴν κατὰ τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον ὁλοσχερῆ ἀπόσβεσιν τοῦ δανείου 6% τοῦ 1915. Αἱ παρατηρούμεναι αὐξήσεις ὀφείλονται: αʹ) Εἰς τὸν διακανονισμὸν κατὰ τὴν συμφωνίαν τῆς Χάγης τῶν μετὰ τῆς Γαλλίας ἐκ τοῦ πολέμου δοσοληψιῶν. Κατὰ τὴν συμφωνίαν ταύτην ἀνελάβομεν νὰ πληρώσωμεν εἰς δόσεις μέχρι τοῦ 1965 φράγκα Γαλλικὰ 144 ἑκατομμύρια περίπου, τῶν ὁποίων ἡ σημερινὴ ἀξία ἀποτελεῖ τὸν ἐν τῇ καταστάσει ἀναφερόμενον ἀριθμὸν τῶν 152 ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ βʹ) Εἰς τὸ δάνειον 6% 1 ἑκατομμύριον διὰ τὰ σχολικὰ κτίρια. Αἱ εἰς τὰ δάνεια ταῦτα μειώσεις ὀφείλονται ἐπίσης εἰς τὴν φυσιολογικὴν συνεπείᾳ τῆς τακτικῆς ἀποσβέσεως ἐλάττωσιν τοῦ κεφαλαίου. Αὐξήσεις διακρίνονται εἰς αὐξήσεις ὑφισταμένων δανείων λόγῳ τῆς προϊούσης πραγματοποιήσεως αὐτῶν καὶ τοιαῦται εἶναι αἱ τῶν δανείων 8% τοῦ 19 9 (ἀπαλλοτριώσεως) 6% τοῦ 1923 (Ἑλληνοβουλγαρικῆς μεταναστεύσεως) καὶ 9% 1925 (τέκτονος) καὶ εἰς αὐξήσεις ἐκ συνομολογήσεως τῶν δανείων. Τοιαῦτα δάνεια εἶναι αἱ τῶν πολεμοπαθῶν 6%, β) συμπληρωματικὸν διὰ τὴν ὕδρευσιν ἐκ 215 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἐχορήγησε τὸ ταμεῖον παρακαταθηκῶν καὶ δανείων καὶ τὰ ταχυδρομικὰ ταμιευτήρια. Ἐπίσης ἐμφανίζεται ὡς αὔξησις ποσὸν 1.6(0.000 περίπου ὑπὸ τὸν τίτλον δάνειον 6% δήμου Πειραιῶς, ἀλλὰ τὰ δάνεια ταῦτα ὑφίστανται καὶ ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου Προνοίας, χάριν τάξεως δὲ ἀναγράφονται εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ δημοσίου χρέους. Εἰς τὸ κυμαινόμενον χρέος ἀναφέρονται μειώσεις προερχόμεναι ἀπὸ τὰς διαφόρους ἀποσβέσεις καὶ αὐξήσεις, ὀφειλόμεναι εἰς τὴν συναφθεῖσαν διὰ τὴν συνέχισιν τῶν παραγωγικῶν ἔργων προκαταβολὴν 1½ ἑκατομμυρίων λιρῶν καὶ 7.500.000 δολλαρίων. Ἐκ τῆς ἀνακεφαλαιώσεως τῶν διαφόρων αὐξομειώσεων ἐμφανίζει αὔξησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου τοῦ δημοσίου χρέους κατὰ 1.740 ἑκατομμύρια τῆς δι’ ἐτησίας ὑπηρεσίας αὐτοῦ κατὰ 88 ἑκατομμύρια. Προσθέτομεν τέλος ὅτι διὰ νεωτέρας συμφωνίας μετὰ τῆς sosiété Commerciale de Belqique τροποποιοῦμεν τὴν μετ’ αὐτῆς γνωστὴν ἐπὶ δικτατορίας σύμβασιν καὶ δὴ α) μετατίθεται κατὰ 3 ἔτη ἡ ἔκδοσις τοῦ βʹ τμήματος τῆς αʹ σειρᾶς τοῦ δανείου καὶ οὕτω τὸ δημόσιον ἀπαλλάσσεται ἑνὸς ἀσκόπου δανεισμοῦ, ὅστις θὰ ἐβάρυνεν αὐτὸ μὲ τόκον 350 χιλιάδων δολλαρίων καὶ πλέον β) μειοῦται ὁ ἀρχικὸς τόκος τοῦ ὑπολοίπου τοῦ αʹ τμήματος τῆς αʹ σειρᾶς ἀπὸ 8% εἰς 7%, γ) τὸ βʹ τμῆμα τῆς αʹ σειρᾶς, ὅπερ κατὰ τὴν σύμβασιν ἔδει νὰ ἐξοφληθῇ ἐντὸς 10 ἐτῶν μὲ τόκον 8% θὰ ἐξοφληθῇ ἐντὸς 25 ἐτῶν μὲ τόκον 7%, δ) αἱ κρατήσεις ἐκ τῶν τόκων αἵτινες παρέμενον κατὰ τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν εἰς τὴν Βελγικὴν Τράπεζαν ἀποδίδονται εἰς τὸ δημόσιον καὶ ε) συμφωνεῖται ὅτι ἐὰν τὰ ἔργα ἀπαιτήσουν περαιτέρω δαπάνην ἴσην πρὸς τοὺς ἐπιστρεφομένους τόκους προκαταβληθησόμενον διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο ἐργολαβικὸν κέρδος ἔσεται 10% ἀντὶ τοῦ συνομολογημένου 12% καὶ τὰ γενικὰ ἔξοδα μέχρι 11.63% ἀντὶ τῶν συνομολογημένων 17%. Διὰ τὴν τροποποίησιν ἐπέρχεται οὐσιώδης βελτίωσις εἰς τὴν ἐπαχθῆ ταύτην σύμβασιν. Συντάξεις— Κατὰ τὸ ἔτος 1931–32 αἱ πιστώσεις διὰ πληρωμὴν συντάξεων ἀνέρχονται ἐν ὅλῳ εἰς δραχμὰς 657.5 ἑκατομμύρια, ἐξ ὧν 238 ἑκατομμύρια διὰ συντάξεις θυμάτων πολέμου. Ἔναντι τούτων ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1930–31 ἀναγράφει πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 620 ἑκατομμυρίων ἐξ ὧν διὰ θύματα πολέμου 223 ἑκατομμύρια. Ἑπομένως ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1931–32 παρουσιάζει ἐπὶ πλέον διαφορὰν ἐκ δραχμῶν 37.5 ἑκατομμυρίων, ὀφειλομένην εἰς τὴν αὔξησιν τῶν συνταξιούχων ἐκ τοῦ λόγου κυρίως τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων ἀναγνωρίσεως δικαιώματος συντάξεως εἰς θύματα πολέμου καὶ ἐξαφανισθέντας ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ. Δημοσία ἀσφάλεια —. Ἀναγράφονται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1931–32 πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 440 ἑκατομμυρίων ἐξ ὧν 337 ἑκατομμύρια διὰ τὴν χωροφυλακὴν καὶ δραχμαὶ 102 ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἀστυνομίαν πόλεων. Ἐν σχέσει μὲ τὰς πιστώσεις τοῦ 1930–31 οὐδεμία ἐπὶ πλέον ἢ ἐπὶ ἔλαττον ἐν τῷ συνόλῳ παρουσιάζεται διαφορά. Δημόσια ἔργα —. Διὰ τὰ δημόσια ἔργα μετὰ τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν ἀναγράφονται αἱ αὐταὶ περίπου πιστώσεις μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ 1930–31. Λυπούμεθα ἀληθῶς, διότι ἡ κατάστασις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων δὲν ἐπιτρέπει τὴν περαιτέρω ἐνίσχυσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν δημοσίων ἔργων. Ἐκπαίδευσις.—Δι’ ἔξοδα ἐκπαιδεύσεως, ἤτοι δημοτικήν, μέσην, ἀνωτέραν καὶ ἐπαγγελματικήν, ἀναγράφονται κατὰ τὸ 1931–32 πιστώσεις 681 ἑκατομμυρίων ἔναντι 674 τοῦ 1930–31. Ἡ ἐπὶ πλέον διαφορὰ ἀπορροφᾶται κυρίως ἐκ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Δημοσία ὑγεία. — Διὰ τὰς δαπάνας δημοσίας ὑγείας ἀναγράφονται ἐν συνόλῳ πιστώσεις αἱ αὐταὶ περίπου πρὸς τὰς τοῦ 1930–31, τῶν ἀπαιτουμένων ἐπὶ πλέον πιστώσεων ἐξοικονομηθεισῶν διὰ περικοπῆς ἑτέρων δαπανῶν, αἵτινες κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργείου ἐπεδέχοντο τὴν τοιαύτην τροποποίησιν. Πολεμικὸν ὑλικόν —. Διὰ τὴν προμήθειαν ἐκτάκτου ὑλικοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1931–32 ἀναγράφει πιστώσεις διὰ μὲν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δραχμὰς 54 ἑκατομμύρια, ὅπως καὶ κατὰ τὸ 1930–31, διὰ δὲ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν 50 ἑκατομμύρια πρὸς κάλυψιν ἀνειλημμένων ὑπ’ αὐτοῦ ὑποχρεώσεων. Παραλλήλως ὅμως διετέθησαν μέχρι τοῦδε ἐκ τῶν πλεονασμάτων 150 ἑκατομμύρια διὰ τὴν κατασκευὴν στρατώνων καὶ νοσοκομείων τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς 216 ἑκατομμύρια διὰ πληρωμὴν μέρους τῆς ἀξίας τῶν παραγγελθέντων τεσσάρων ἀντιτορπιλλικῶν καὶ 20 ἑκατομμύρια διὰ κατασκευὴν ναυτικῶν κτιρίων. Διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας διατίθενται κατὰ τὸ 1931–32 πιστώσεις 146 ἑκατομμύρια, ἐξ ὧν 25 ἑκατομμύρια διὰ προμήθειαν ἀεροπλάνων, τῶν ὑπολοίπων πιστώσεων διατιθεμένων διὰ τὰς συνήθεις τακτικὰς ἀνάγκας τοῦ ὑπουργείου τούτου. Ὑπουργεῖον Προνοίας: Αἱ πιστώσεις τοῦ ὑπουργείου τούτου, πλὴν τῶν ἀφορωσῶν συντάξεις, ἀνέρχονται εἰς δραχμὰς 116 ἑκατομμύρια ἔναντι 134 ἑκατομμυρίων τοῦ 1930–31, εἰδικῶς δὲ αἱ πιστώσεις διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων ἀνέρχονται εἰς 45 ἑκατομμύρια ἔναντι 50 ἑκατομμυρίων τοῦ 1930–31. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρ’ ὅλην αὐτῆς τὴν ζωηρὰν ἐπιθυμίαν δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ τι πλέον διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων, λόγῳ τοῦ στενοῦ περιθωρίου τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων, ἐλπίζει δὲ ὅτι διακανονιζομένης λίαν προσεχῶς τῆς εἰσπράξεως τῶν χρεῶν τῶν προσφύγων θὰ δυνηθῇ νὰ διαθέσῃ ταύτας διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως αὐτῶν. Ποσοστὸν δαπανῶν: Ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ 1931–32 ἐξεταζόμενος ὡς πρὸς τὴν ἀναλογίαν ἣν παρουσιάζουν αἱ διάφοροι δαπάναι ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἔσοδα ἐμφανίζει τὴν κάτωθι εἰκόνα. Ἔσοδα μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ προϊόντος τοῦ δανείου ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἐκ τοῦ δανείου σταθεροποιήσεως τοῦ προβλεπομένου ποσοῦ διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀποζημιώσεων εἰς ἀλλοδαποὺς ὑπηκόους λόγῳ ἀπαλλοτριώσεως τῶν κτημάτων των (10.178–200) δρ. 9.978 ἑκατομμύρια.

Τὸ ποσὸν τῶν ἐξόδων συγκρινόμενον πρὸς τὸ σύνολον τῶν ἐσόδων μᾶς δίδει τὰ κάτωθι κατὰ δαπάνην ποσοστά:

Πρὶν ἢ τερματίσωμεν τὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ 1931–32 ἐξέτασιν ἡμῶν, κρίνομεν ἐπάναγκες νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου σημείου, σχέσιν ἔχοντος μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Τὸ σημεῖον τοῦτο ἀφορᾶ τὴν ἑνότητα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἥτις διεσπάσθη κατὰ παράβασιν πάσης ὑγιοῦς ἐπιστημονικῆς ἀρχῆς διὰ τῆς πληθύος τῶν λειτουργούντων εἰδικῶν ταμείων. Καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνεκτὴ ἡ λειτουργεία εἰδικῶν ταμείων ἐξυπηρετούντων τοπικοὺς σκοπούς, ὅπου, ἐννοεῖται, οἱ τοπικοὶ οὗτοι σκοποὶ δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξυπηρετηθοῦν διὰ τῆς κοινότητος καὶ τῶν δήμων· ἀλλ’ ἡ διατήρησις εἰδικῶν ταμείων πρὸς θεραπείαν γενικῶν τοῦ Κράτους σκοπῶν ἀποβαίνει οὐ μόνον ἀντιεπιστημονικὴ, ἀλλὰ καὶ οὐχὶ ἀπαραίτητος διὰ τὰ πλείονα ἐξ αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζουσα τὸ ἄτοπον τοῦτο ὑπέβαλε διὰ τοῦ προέδρου αὐτῆς σχετικὸν νομοσχέδιον, ὅπερ ἤδη κατέστη νόμος τοῦ Κράτους, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ διὰ διαταγμάτων κατάργησις, συγχώνευσις ἢ τροποποίησις τῶν λειτουργούντων εἰδικῶν ταμείων ἢ αὐτονόμων ὀργανισμῶν. Ἡ προκαταρκτικὴ ἐργασία διὰ τὸν ἀνωτέρω σκοπὸν εἶναι σχεδὸν ἑτοίμη, ἐλπίζω δὲ ὅτι λίαν συντόμως θὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νόμος καταργουμένων τῶν εἰδικῶν ταμείων τῆς τελευταίας ὡς ἐλέχθη κατηγορίας, πλὴν εὐαρίθμων ἐκ τούτων ὧν ἡ διατήρησις κρίνεται σκόπιμος ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον. Ἀλλὰ καὶ ἡ ὑπὸ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς Γενεύης προβλεπομένη συγκέντρωσις τῶν κεφαλαίων τοῦ δημοσίου παρὰ τῷ Ἐκδοτικῷ Καταστήματι, ἡ τόσον ἐπωφελὴς οὐ μόνον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς νομισματικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς τῆς Χώρας ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον ὅπερ δύναται νὰ κινῇ εὐχερέστερον τὰς διαθεσιμότητας αὐτοῦ καὶ νὰ γνωρίζῃ εἰς πᾶσαν στιγμὴν ταύτας, ἐτέθη ἤδη εἰς ἐφαρμογὴν μετ’ ἐπιτυχίας εἰς ὅλα τὰ ταμεῖα εἰς τὴν ἕδραν τῶν ὁποίων λειτουργεῖ ὑποκατάστημα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἤδη μελετᾶται ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῆς Τραπέζης ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἀνωτέρω μέτρου εἰς ὅλα τὰ δημόσια ταμεῖα, ἐν συνδυσμῷ μὲ τὸν νέον ὀργανισμὸν τῶν ταμείων τοῦ Κράτους, ἐλπίζεται δὲ ὅτι αὕτη θὰ ἐπιτευχθῇ λίαν προσεχῶς ἄνευ οὐδεμιᾶς προσθήκης δαπάνης καὶ πιθανῶς καὶ ἐπὶ ἐλαττώσει τῶν δαπανῶν τοῦ δημοσίου. Ἐν τῇ φορολογικῇ πολιτικῇ, κ. βουλευταί, ἀκολουθοῦμεν καὶ ἐφέτος τὰς ἀπὸ τῆς ἀνόδου εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως χαραχθείσας κατευθύνσεις διὰ τῶν ὁποίων, ὡς γνωρίζει ἡ Βουλὴ, ἐπεδιώξαμεν α) τὴν ταχεῖαν καὶ ἐπιεικῆ ἐκκαθάρισιν τοῦ πεδίου τῆς ἀμέσου φορολογίας, β) τὴν ὁμαλωτέραν καὶ δικαιωτέραν βεβαίωσιν τῶν τρεχόντων φόρων, γ) τὴν καλλιτέραν ἀπόδοσιν τῆς κειμένης φορολογίας καὶ δ) τὴν βαθμιαίαν μείωσιν τῶν μεγάλων συντελεστῶν τῆς ἀμέσου φορολογίας. Ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ὅτι τὰ μέχρι τοῦδε ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς ταύτης εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιητικά, ὡς δύναται νὰ καταδειχθῇ ἀπὸ μίαν σύντομον τῶν γενομένων ἀνασκόπησιν. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν διὰ τὸν τερματισμὸν τῶν ἐκκρεμοτήτων τοῦ παρελθόντος ἐν τῇ ἀμέσῳ φορολογίᾳ εἶναι γνωστὰ εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ τῆς εἰσηγήσεως τοῦ παρελθόντος προϋπολογισμοῦ. Ἐπιθυμῶ μόνον σήμερον νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα ἐπέφερον τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα, ἡ δ’ ἐκκαθάρισις τοῦ πεδίου τῆς ἀμέσου φορολογίας ἀπὸ τὰς πολυετεῖς ἐκκρεμότητας τοῦ παρελθόντος συνεπληρώθη σχεδὸν τελείως. Ἂν ἀπομένουν ἐλάχισταί τινες ὑποθέσεις, θὰ ἐκκαθαρισθοῦν καὶ αὐταὶ ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν καὶ τὸ βραδύτερον μέχρι τέλους τοῦ τρέχοντος μηνὸς ὁπότε συμπληροῦται ὁ εἰδικῶς πρὸς τοῦτο συντμηθεὶς χρόνος τῆς παραγραφῆς. Τοιουτοτρόπως ἀπαλλάσσεται μὲν ἡ φοροτεχνικὴ ὑπηρεσία ἀπὸ τὰς χειροπέδας τοῦ παρελθόντος καὶ ἐπιδίδεται εἰς τὸν ἀληθῆ αὐτῆς προορισμὸν τῆς παρακολουθήσεως τῶν τρεχόντων φόρων, αἴρεται δὲ πᾶσα εὔλογος ἀφορμὴ παραπόνων τῶν ὀφειλετῶν, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ μὲν μικρότεροι ἔτυχον καὶ πλήρους ἀποσβέσεως ὅλοι δὲ γενικῶς ἐπιεικοῦς βεβαιώσεως σημαντικῶν ἐκπτώσεων καὶ πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων κατὰ δόσεις εἰς πλείονα ἔτη κατανεμηθείσας. Διὰ τὴν ὁμαλωτέραν καὶ δικαιοτέραν βεβαίωσιν ἐν τῇ ἀμέσῳ φορολογίᾳ ἐθεωρήσαμεν, κ. βουλευταί, ἀπαραίτητον νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν μεταβολὴν τῶν σχέσεων φοροτεχνικῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν φορολογουμένων, διότι ἡ ἐν τῷ παρελθόντι δημιουργηθεῖσα κατάστασις δὲν ἐπετρέπετο νὰ παραταθῇ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι διὰ διαφόρους λόγους, ἡ ἀνάπτυξις τῶν ὁποίων δὲν ἔχει σήμερον χρησιμότητα, αἱ σχέσεις μεταξὺ φοροτεχνικῆς ὑπηρεσίας καὶ φορολογουμένων πολιτῶν δὲν ἦσαν καθόλου ἁρμονικαί. Δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ὑπαίτιοι τῆς καταστάσεως ἦσαν ἀποκλειστικῶς οἱ φορολογούμενοι. Τοὐναντίον ἡ εἰλικρίνεια ἐπιβάλλει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἀρκετὸν μέρος τῆς εὐθύνης ἐβάρυνεν ὑπαλλήλους τινὰς οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς τακτικῆς των εἰς πολλὰς περιπιώσεις ἐδημιούργουν μεταξὺ Κράτους καὶ φορολογουμένου εἶδος τι πείσμονος ἀντιδικίας, ἡ ὁποία χωρὶς νὰ εἶναι ἐξυπηρετικὴ οὐδὲ τῶν ταμειακῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου ἔτεινε νὰ καταστήσῃ τὴν ἄμεσον φορολογίαν αὐτόχρημα μισητήν, ἐπροκάλει δὲ συχνὰ σωρείαν παραπόνων, πολλὰ τῶν ὁποίων δὲν ἦσαν ἀδικαιολόγητα. Πεπεισμένοι ὅτι σπουδαίως θὰ συνέβαλλεν εἰς μεταβολὴν τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως ἡ καθιέρωσις μιᾶς φιλικῆς ἢ καλοπίστου συνεννοήσεως μεταξὺ ἐφόρου καὶ φορολογουμένου, εἰσηγήθημεν τὸν νόμον περὶ διαδικασίας βεβαιώσεως, ταυτοχρόνως δὲ δι’ ἑρμηνευτικῶν ἐγκυκλίων καὶ διαταγῶν ἐπεδιώξαμεν νὰ ἐγκολπωθῇ ἡ φοροτεχνικὴ ὑπηρεσία τὸν ἀληθῆ προορισμόν της καὶ τὰ πλεονεκτήματα μιᾶς τοιαύτης συνεννοήσεως μὲ τὸν φορολογούμενον. Δυνάμεθα δὲ σήμερον νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ συνεννόησις αὕτη ἀποδίδει πλείστους καρπούς. Ἐπιχειρουμένη εἰς πᾶσαν μὲν στάσιν τῆς διαδικασίας, κυρίως ὅμως πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐνδίκων μέσων, συμβιβάζει διχογνωμίας ὀφειλομένας εἰς ἀτελείας τῶν δηλώσεων τῶν φορολογουμένων ἢ εἰς ἐσφαλμένας πληροφορίας τοῦ ἐφόρου ἢ εἰς διαφορὰν ἀντιλήψεων, ἀμβλύνει τὰς ἀκρότητας, περιορίζει τὸ πεδίον τῶν ἀντιρρήσεων, ἐνστάσεων ἢ ἀμφισβητήσεων, ἄγουσα δὲ πλειστάκις εἰς συμφωνίαν ἐφόρου καὶ φορολογουμένου ἐπισπεύδει μὲν τὴν βεβαίωσιν καὶ συνεπιφέρει καὶ τὴν ἔγκαιρον εἴσπραξιν τοῦ φόρου, ἀπαλλάσσει δὲ τὸν φορολογούμενον τῶν ἀποσχολήσεων καὶ τῶν δαπανῶν τῆς περαιτέρω διαδικασίας. Ὡς χαρακτηριστικὸν παράδειγμα τῆς νέας καταστάσεως ἀναφέρω τὴν πορείαν τοῦ φόρου οἰκοδομῶν κατὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος. Ἐπὶ προϋπολογιζομένου φόρου 180 ἑκατομμυρίων τὰ 150 ἑκατομμύρια, ἤτοι τὰ ⅘ περίπου, ἐπεβεβαιώθησαν μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου καὶ πρὶν ἀρχίσῃ ἡ ἐκδίκασις τῶν εὐαρίθμων ἄλλωστε ἐνστάσεων. Ἐν γένει δὲ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι νέον πνεῦμα ἐπικρατεῖ πλέον εἰς τὰς σχέσεις φορολογουμένων καὶ φοροτεχνικῶν ὀργάνων· καὶ ἂν δὲ δὲν ἐξέλειπον ἀκόμη τελείως, ἠραιώθησαν ὅμως εἰς τὸ ἐλάχιστον καὶ τὰ κρούσματα στενῆς ἀντιλήψεως τῶν ἐφοριακῶν ὑπαλλήλων καὶ τὰ δίκαια παράπονα τῶν πολιτῶν. Τὴν καλλιτέραν ἀπόδοσιν τῶν κειμένων φόρων δὲν ἐπαύσαμεν νὰ ἐπιδιώκωμεν, κ. βουλευταί, τόσον ἐν τῇ ἀμέσῳ ὅσον καὶ ἐν τῇ ἐμμέσῳ φορολογίᾳ, οὐ μόνον πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου ἀλλὰ καὶ χάριν στοιχειώδους δικαιοσύνης καὶ ἰσότητος. Εἶναι γνωστὴ ἡ κατὰ τὸ παρελθὸν δυσφορία τῆς κοινῆς γνώμης, διότι οἱ ὑποκείμενοι εἰς τὴν ἄμεσον φορολογίαν εἶχον διαιρεθῆ εἰς δύο κατηγορίας εἰς τοὺς ἐκπληροῦντας δηλαδὴ εὐσυνειδήτως τὰς φορολογικάς των ὑποχρεώσεις καὶ εἰς τοὺς ἐπιτηδείους οἱ ὁποῖοι χαλαρὰν ἔχοντες τὴν συνείδησιν τῶν καθηκόντων των κατώρθωναν νὰ ἐξασφαλίζουν δι’ ἑαυτοὺς ὁλικὴν ἢ μερικὴν ἀσυδοσίαν. Ἡ δημιουργηθεῖσα κατάστασις ἦτο ἀσυμβίβαστος πρὸς στοιχειῶδες αἴσθημα ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον ὑπηγόρευσε καὶ τὴν συνταγματικὴν διάταξιν περὶ τῆς ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεων ἑκάστου εἰσφορᾶς διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους, ἀντέκειτο δὲ καὶ πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν φορολογουμένων τοὺς ὁποίους ἐπεβάρυνεν οὐσιαστικῶς, διότι ἠμπόδιζε τὴν ἐλάττωσιν τῶν μεγάλων συντελεστῶν τῆς ἀμέσου φορολογίας. Ἀλλὰ πρὸς ἀνακάλυψιν τῶν διαφευγόντων τὰς φορολογικάς των ὑποχρεώσεις παρίσταται ἀνάγκη οὐ μόνον νὰ συμπληρωθοῦν τὰ κενὰ ἐν τῷ ἐφοριακῷ κλάδῳ, οὐ μόνον νὰ τονωθῇ ἡ δραστηριότης καὶ ὁ ζῆλος τῶν ἐφοριακῶν ὀργάνων, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀπαλλαγοῦν ταῦτα τοῦ φόρτου τῶν παλαιῶν ὑποθέσεων. Εὐθὺς ὡς ταῦτα ἐπετεύχθησαν, ἡ φοροτεχνικὴ ὑπηρεσία μετὰ ζήλου ἐπιδοθεῖσα εἰς τὴν βεβαίωσιν τῶν τρεχόντων φόρων κατώρθωσε οὐ μόνον νὰ εὑρίσκεται εἰς ἐνημερότητα ἀπαραίτητον διὰ τὴν καλὴν λειτουργίαν τῆς ἀμέσου φορολογίας, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν φορολογητέαν ὕλην ἀνακαλύψασα πολλοὺς ἐκ τῶν κατορθωσάντων ἐν τῷ παρελθόντι ν’ ἀποφεύγουν τὴν φορολογικὴν αὐτῶν ὑποχρέωσιν. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς προσπαθείας ταύτης καταφαίνονται καλλίτερον ἂν ρίψωμεν ἓν βλέμμα εἰς τὴν προϊοῦσαν ἀπόδοσιν τῶν ἀμέσων φόρων. Ἀξιοσημείωτον εἶναι ὅτι αἱ βεβαιώσεις βαίνουν αὐξανόμεναι καὶ ἐκάλυψαν σχεδὸν ὅλην τὴν ἐκ τῆς μειώσεως τῶν ποσοστῶν διαφοράν, ἰδίως ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ὅτι αἱ βεβαιώσεις πλέον ἀντιπροσωπεύουν ἀποκλειστικῶς σχεδὸν τρέχοντας φόρους ἐλαχίστους δὲ παλαιούς, ἐνῷ εἰς τὰ προηγούμενα ἔτη περιελαμβάνοντο ἐν τῇ βεβαιώσει περισσότεροι παρελθόντων ἐτῶν. Καὶ δὲν δύναταί τις βεβαίως νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὅλοι οἱ διαφεύγοντες ἀνευρέθησαν, ἀλλ’ ἀσφαλῶς τοὺς ὀλίγους ἀκόμη διαφεύγοντας δὲν θὰ βραδύνῃ ν’ ἀνακαλύψῃ ἡ ἐφοριακὴ ὑπηρεσία. Κατορθοῦται οὕτω ὥστε ἡ ἄμεσος φορολογία καὶ μὲ ἠλαττωμένα ποσοστὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ οὐχὶ μόνον σοβαρὰν ἀλλὰ καὶ σταθερὰν πλέον ἀπόδοσιν. Μεταξὺ τῶν μέτρων διὰ τὴν καλλιτέραν ἀπόδοσιν τῆς ἐμμέσου φορολογίας τὴν πρώτην θέσιν κατέχει ἡ καταδίωξις τοῦ λαθρεμπορίου, τὸ ὁποῖον ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν οὐ μόνον ἐφαλκίδευεν ἀνηλεῶς τοὺς δασμοὺς, ἀλλὰ καὶ ἀπετέλει ἀθέμιτον καὶ ἐπικίνδυνον συναγωνισμὸν κατὰ τοῦ τιμίου ἐμπόρου. Τὴν καταδίωξιν ταύτην ἐξακολουθοῦμεν συντόνως διὰ τῆς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἱδρυθείσης εἰδικῆς ὑπηρεσίας τὰ ἐκ τῆς ὁποίας ἀποτελέσματα πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ἱκανοποιητικά. Ἐντὸς 6 μηνῶν ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἐπιδοθεῖσα παραλλήλως καὶ εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν ἁλιευόντων διὰ δυναμίτιδος συνέλαβε 20 ἱστιοφόρα καὶ πετρελαιοκίνητα, 9 λέμβους καὶ δύο βενζινακάτους μεταφερούσας λαθρεμπόρευμα, κατέσχε δὲ 53 ἄλλα πλοιάρια καὶ λέμβους ἁλιείας διὰ δυναμίτιδος, συλλαβοῦσα καὶ τοὺς ἐπιβαίνοντας αὐτῶν ὑπερεκατὸν ἁλιεῖς. Τὰ κατασχεθέντα λαθρεμπορεύματα ἀντιπροσωπεύουν δασμὸν ὑπερδιακοσίων ἑκατομμυρίων, ἐὰν δὲ ὑπολογίσωμεν τὸ λαθρεμπόρευμα τοῦ ὁποίου ἀσφαλῶς ἠμπόδισε τὴν ἀποβίβασιν εἰς τὴν χώραν, ἐὰν προσθέσωμεν τὴν ἀνακάλυψιν καὶ κατάσχεσιν 120 μηχανημάτων καπνοῦ, ἡ λειτουργία τῶν ὁποίων θὰ ἐζημίου τὸ δημόσιον ὑπερεκατὸν χιλιάδας δραχμάς, ἡμερησίως, καταλήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὕτη διέσωσεν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ἀρκετὰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων ἐκ δασμῶν καὶ φόρων καταναλώσεως. Ἐννοεῖται ὅτι τὴν καταδίωξιν ταύτην τοῦ λαθρεμπορίου θὰ ἐξακολουθήσωμεν συντονωτέραν ὀργανοῦντες αὐτὴν συστηματικώτερον καὶ κατὰ τὰ διδάγματα τῆς μέχρι τοῦδε πείρας. Πρὸς τὴν καλλιτέραν ἀπόδοσιν τῶν δασμῶν συναφὴς εἶναι ἡ ρύθμισις τοῦ ζητήματος τῶν ἀποταμιεύσεων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα καὶ προχθὲς εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ἀπὸ ἱκανῶν ἐτῶν τὸ ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, ἐπιθυμοῦν νὰ διευκολύνῃ τὸ ἐμπόριον εἰς τμηματικὴν καταβολὴν τῶν δασμῶν, μὴ διαθέτον δὲ ἐπαρκεῖς δημοσίας ἀποθήκας, ἐπέτρεψεν εἰς διαφόρους ἐμπόρους νὰ ἀποθηκεύσουν εἰς ἰδικάς των ἀποθήκας εἴδη τοῦ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου τῶν ὁποίων τὸν δασμὸν ὤφειλον νὰ καταβάλλουν τμηματικῶς ἐπὶ τῇ ἑκάστοτε ἀναλήψει τοῦ ἐμπορεύματος πρὸς ἀνάλωσιν. Πρὸς ἀσφάλειαν τοῦ δημοσίου ἐδίδετο ἐγγύησις ἑνὸς ἢ δύο ἄλλων ἐμπόρων, ὑπεχρεοῦτο δὲ ὁ ἀποταμιευτὴς νὰ ἔχῃ χωριστὴν ἀποθήκην μὲ δύο ἀνομοίας κλεῖδας, τὴν ἑτέραν τῶν ὁποίων ἐκράτει ἡ τελωνειακὴ ὑπηρεσία ὥστε νὰ ἀντιπροσωπεύεται κατὰ τὴν ἐκ τῆς ἀποθήκης τμηματικὴν ἀνάληψιν τῶν ἐμπορευμάτων. Ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς ἀποταμιεύσεως δὲν ἦτο βεβαίως ἄμοιρος κινδύνων, δοθέντος ὅτι ὁ ἀποταμιευτὴς ἔμπορος ἠδύνατο νὰ προμηθευθῇ, ἄν ἤθελε, καὶ δευτέραν κλεῖδα ὁμοίαν ἐκείνης τὴν ὁποίαν παρέδιδε πρὸς τὴν τελωνειακὴν ἀρχήν. Ἀλλ’ ὡς νὰ μὴ ἤρκει τοῦτο, ὅταν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἰδίᾳ τοῦ πληθωρισμοῦ ἐνετάθη ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἐδημιουργήθησαν πολλαὶ ἑκατοντάδες ἀποθηκῶν ἰδιωτικῶν τῶν ὁποίων ὁ τακτικὸς ἔλεγχος ἦτο ἀδύνατος, ἀντὶ νὰ ληφθοῦν πλείονες ἐγγυήσεις οὐσιαστικῶς ἐξέλιπε καὶ ἡ ὑπάρχουσα ἀνεπαρκὴς τοιαύτη. Διότι πρὸς εὐκολίαν τοῦ ἐμπορίου οὐ μόνον διετάχθη ἡ ὑπηρεσία νὰ μὴ τηρῇ χωριστὴν κλεῖδα, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς δικτατορίας, κατηργήθη καὶ ἡ χωριστὴ ἀποθήκη καὶ ἐπετράπη εἰς τοὺς ἐμπόρους νὰ ἀποταμιεύουν εἰς αὐτὰ τὰ καταστήματά των διὰ μιᾶς διαταγῆς ἡ ὁποία ἵδρυε πλασματικὰς χωριστὰς ἀποθήκας, ἤτοι ἀποθήκας ἐντὸς τῶν ἰδίων καταστημάτων διὰ χωρίσματος. Ἀλλ’ ὑπὸ τοιούτους ὅρους οὐδεὶς πλέον ἠδύνατο νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἰδιωτικῆς ἀποταμιεύσεως σκοπὸν ἐχούσης νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τὸ ἐμπόριον τμηματικὴν παραλαβὴν τοῦ ἐμπορεύματος ἐπὶ τμηματικῇ καταβολῇ τοῦ δασμοῦ. Ἡ ἀποταμίευσις μετετρέπετο κατ’ οὐσίαν εἰς καταπίστωσιν τοῦ δασμοῦ παρὰ τοῦ ἐμπόρου, ὁ ὁποῖος πολλάκις μόνον εἰς τὴν συνείδησίν του εἶχε νὰ δώσῃ λόγον ἄν, δολιευόμενος τὸ δημόσιον, διέθετεν εἰς κατανάλωσιν ἐμπορεύματα ἄνευ καταβολῆς τοῦ δασμοῦ, τοσούτῳ μᾶλλον ὅσον ὁ πλήρης ἔλεγχος ἦτο αὐτόχρημα δυσκολώτατος ἢ μᾶλλον ἀδύνατος οὐ μόνον διὰ τὸν μέγαν ἀριθμὸν τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν καὶ τὴν ἔλλειψιν τοῦ ἀπαιτουμένου εἰδικοῦ πολυαρίθμου προσωπικοῦ, ἀλλὰ καὶ διότι πολλάκις δύσκολον ἦτο καὶ μετὰ τὸν τυχὸν γινόμενον ἔλεγχον ν’ ἀποδειχθῇ ἡ καταδολίευσις ἐφ’ ὅσον ὁ ἔμπορος εἶχεν ἤδη ἐν τῷ καταστήματί του ἐμπορεύματα ἐκτελωνισμένα ἀναγκαῖα διὰ τὴν κίνησιν τοῦ καταστήματός του, τὰ ὁποῖα ὅμως ἠδύνατο νὰ ἐμφανίζῃ ὡς ἀνήκοντα εἰς τὴν βαρύνουσαν αὐτὸν ἀποταμίευσιν. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας δὲν εἶναι βεβαίως παράδοξον ἂν ἐγένετο ἄνευ καταβολῆς δασμοῦ ἀναλώσεως ἐμπορευμάτων κατὰ τοιοῦτον τρόπον δῆθεν ἀποταμιευομένων. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτη εἶχε δημιουργηθῆ πραγματικὴ κατάστασις, ὁ κείμενος νόμος—νομοθετικὸν διάταγμα Ὀκτωβρίου 1929—ἐπέβαλλεν ποινὴν βαρεῖαν διὰ πᾶσαν ἔλλειψιν ἐμπορεύματος ἐξ ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν ἄν μὴ κατεβάλλετο ἀμέσως ὁ δασμός. Ἡ αὐστηρὰ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου τούτου θὰ συνεπήγετο τὴν εἰς ποινὴν κακουργήματος καταδίκην μεγάλου ἀριθμοῦ ἐμπόρων, οἵτινες ὅσον καὶ ἂν ἔπταισαν, εἶχον ὑπὲρ ἑαυτῶν τὸ ἐλαφρυντικὸν ὅτι ἡ τακτικὴ τοῦ δημοσίου ἐμπιστευομένου εἰς τὴν καλήν των πίστιν τὴν πρὸ τῆς ἀναλώσεως καταβολὴν τοῦ δασμοῦ ἀπετέλει πειρασμὸν ἰσχυρότατον καὶ δὴ ἐν ἡμέραις στενότητος πιστώσεων. Ἐξ ἄλλου πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν δὲν ἐσκόπουν βεβαίως νὰ καταχρασθοῦν τὸν δασμὸν, ἀλλ’ ἔχοντες ν’ ἀντιμετωπίσουν ἄλλας ὑποχρεώσεις ἐπροτίμησαν νὰ ἱκανοποιήσουν ταύτας, ἀναβάλλοντες τὴν καταβολὴν τοῦ δασμοῦ εἰς καλλιτέρας ἡμέρας. Διὰ πολλοὺς ὅμως ἐξ αὐτῶν δὲν ἐπῆλθον αἱ καλλίτεραι ἡμέραι καὶ οὕτω ἀπεδείχθησαν ἐλλειμματίαι ἀδυνατοῦντες πλέον νὰ καταβάλουν τὸν δασμὸν κατὰ τὸν ἔλεγχον. Ἀλλ’ ἐντεῦθεν ἐδημιουργήθη καὶ ζήτημα ἐγγυητῶν καλουμένων νὰ καταβάλουν δασμοὺς ἐλλειμματιῶν ἐμπόρων ἐν προσωρινῇ ἢ ὁριστικῇ ἀδυναμίᾳ εὑρισκομένων. Πρόδηλον δ’ ὅτι ἂν διὰ τοὺς ἐλλειμματίας ἐμπόρους ὑπάρχῃ ἐλαφρυντικόν, διὰ τοὺς ἐγγυητὰς ἦτο ἐνδεδειγμένη ἡ ἐπιείκεια, διότι εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἠδύναντο οὗτοι νὰ προβάλουν τὸ βάσιμον παράπονον, ὅτι τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον ἐκαλοῦντο νὰ πληρώσουν δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἴσως ἢ θὰ ἦτο ὀλιγώτερον ἐὰν διενηργῆτο τακτικὸς ἔλεγχος ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου. Ὑπὸ τῶν σκέψεων τούτων ἐμφορούμενοι εἰσηγήθημεν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ὁποία καὶ ἐψήφισε δύο ἐπιεικεῖς διατάξεις, τὴν μίαν ὑπὲρ τῶν ἐλλειμματιῶν ἐμπόρων, ὁρίζουσαν ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἀνακάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος ὁ ἔμπορος καταβάλλων ἐντὸς 48 ὡρῶν ἀπὸ τῆς προσκλήσεως τὸν δασμὸν δὲν καταδιώκεται ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ ἀλλ’ ὑποβάλλεται εἰς πρόστιμον, τὴν δ’ ἑτέραν ὑπὲρ τῶν ἐγγυητῶν ἐπιτρέπουσαν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὁρίζῃ τὴν εἰς μηνιαίας δόσεις ἐκ μέρους τοῦ ἐγγυητοῦ καταβολὴν τοῦ ὀφειλομένου δασμοῦ. Ἐννοεῖται ὅτι κατὰ τῶν ἐλλειμματιῶν, οἵτινες καὶ μετὰ τὴν παρέλευσιν τῶν 48 ὡρῶν δὲν ἤθελον καταβάλῃ τὸν δασμόν, ἐφαρμόζονται αἱ ποινικαὶ διατάξεις, τῶν ποινικῶν δὲ τούτων διατάξεων τὴν ἐφαρμογὴν ἐζητήσαμεν καὶ κατὰ τῶν πτωχευσάντων ἐμπόρων τῶν ὀφειλόντων ἐξ ἀποταμιεύσεως, συναφὲς δὲ μέτρον νομοθετικὸν ἐλάβομεν ἐν τῷ νόμῳ περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων ἐπιτρέπον τὴν προσωπικὴν κράτησιν πτωχευσάντων ἐμπόρων περὶ ὧν θὰ ὑπῆρχον ἐνδείξεις ὅτι καὶ μετὰ τὴν πτώχευσιν δύνανται νὰ ἐκπληρώσουν τὰς πρὸς τὸ δημόσιον ὑποχρεώσεις των. Πρέπει δὲ ἐξ ἀφορμῆς τῆς προχθεσινῆς συζητήσεως νὰ προσθέσω, ὅτι καίτοι ἀναγνωρίζω τὸ δυνατὸν ἐπιεικεστέρας τινὸς τακτικῆς ἀπέναντι τῶν πταισάντων ἐμπόρων, οὐδέποτε ὅμως θὰ συνίστων νὰ φθάσῃ ἡ τακτικὴ αὕτη τῆς ἐπιεικείας μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ἐξισώσῃ τοὺς παραβάντας τὸν νόμον ἐμπόρους μὲ τοὺς εὐσυνειδήτως ἐκτελέσαντας τὰς ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεώσεις των. Δὲν εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μου ὀρθὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀτιμώρητον. Παραλλήλως διὰ διοικητικῶν μέτρων ἐπεδιώξαμεν τὴν ταχυτέραν ἐκκαθάρισιν τῶν ὑπαρχουσῶν ἀποταμιεύσεων καὶ τὴν ἐλάττωσιν τῶν κινδύνων τοῦ δημοσίου. Ἰδίως ἀπεβλέψαμεν νὰ ἐπιβάλωμεν νέον σύστημα τῶν βιβλίων ἀποταμιεύσεως, ὥστε εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ γνωρίζῃ ἡ ὑπηρεσία τὸν συνολικὸν δασμὸν τῶν ὑπὸ ἀποταμίευσιν ἐμπορευμάτων καὶ νὰ δύναται νὰ παρακολουθῇ τὴν κατάστασιν ὀφειλετῶν καὶ ἐγγυητῶν καὶ τήν ὅλην κίνησιν ἑκάστης ὑποθέσεως, διετάξαμεν ἔλεγχον συστηματικῶς ἐνεργούμενον, προέβημεν εἰς ἐνοικίασιν ἀποθηκῶν τοῦ δημοσίου πρὸς ἀποταμίευσιν καὶ θὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς ἀποταμιευτὰς νὰ καταβάλουν τὸν δασμὸν παρελθούσης τῆς χορηγουμένης προθεσμίας, ἀνεξαρτήτως ἀναλώσεως τοῦ ἐμπορεύματος. Ἐννοεῖται ὅτι προνοοῦντες νά μὴ ἐπαναληφθῇ ὁμοία κατάστασις εἰς τὸ μέλλον, ἀπηγορεύσαμεν τὴν εἰς ἰδιωτικὰς ἀποθήκας ἀποταμίευσιν, ἐπιτρέποντες αὐτήν εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ δημοσίου, τῆς ἑταιρείας γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ ὡρισμένων Τραπεζῶν. Τοῦ μέτρου τούτου ἐξηρέσαμεν, λαμβανομένων ἐννοεῖται τῶν ἀπαιτουμένων ἐγγυήσεων, ὡρισμένα εἴδη ἐμπορίου ἀπαιτοῦντα μέγαν χῶρον ἢ εἰδικὴν συντήρησιν —ἁλίπαστα, ἰχθύας, ξυλάνθρακας, ξυλείαν κλπ.—τῶν ὁποίων ἄλλωστε ὁ δασμὸς δὲν εἶναι μέγας ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀξίαν των. Ἐλπίζομεν ὅτι διὰ τῶν ληφθέντων μέτρων ἡ ἀποταμίευσις δὲν θά παρουσιάζῃ εἰς τὸ μέλλον κινδύνους, αἱ δ’ ἀποταμιεύσεις τοῦ παρελθόντος περιορισθεῖσαι ἤδη εἰς δασμὸν 450 ἑκατομμυρίων θὰ ἐκκαθαρισθοῦν κατὰ τὸν πρακτικώτερον τρόπον καὶ μὲ τὰς ὀλιγωτέρας δυνατὰς ζημίας διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Σημαντικῶς ἐπίσης ἐλαττώνει τὴν διαφυγὴν τῶν δασμῶν καὶ ὁ κατὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος τεθεὶς ἐν ἰσχύϊ νόμος «περὶ καταργήσεως δασμολογικῶν ἀπαλλαγῶν». Εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τὸ σύστημα τῶν δασμολογικῶν ἀπαλλαγῶν εἶχε λάβει μεγάλας διαστάσεις, οὕτως ὥστε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ παρακολούθησις αὐτῶν, ἐσημειώθησαν δὲ καὶ κρούσματα χρησιμοποιήσεως ἀτελῶς εἰσαγομένων εἰδῶν οὐχὶ διὰ τὸν σκοπὸν ὑπέρ οὗ ὁ νόμος ἐχορήγησε τὴν ἀτέλειαν. Διὰ τοῦ νέου συστήματος ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐλαττοῦνται πολὺ αἱ περιπτώσεις τῆς ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς, ἐπιτρεπομένης, ὡς εἶναι ὀρθόν, μόνον εἰς ἐξαιρετικὰς περιστάσεις, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καταβάλλεται πάντοτε ὁ δασμὸς ἐπὶ ἐπιστροφῇ διὰ τὴν ὁποίαν ἀναγκαίως θὰ προϋπάρξῃ ὁ ἀπαιτούμενος ἔλεγχος, ὥστε ν’ ἀποκλείεται ἡ κατάχρησις. Ἡ Κυβέρνησις, κ. βουλευταί, παρὰ τὰς σημερινὰς συνθήκας αἱ ὁποῖαι ἔχουν βεβαίως τὸν ἀντίκτυπόν των εἰς τὰ δημόσια ἔσοδα, δὲν ἠθέλησε ν’ ἀποστῇ τοῦ προγράμματος τῆς βαθμιαίας μειώσεως τῶν βαρέων ποσοστῶν τῆς ἀμέσου φορολογίας. Ἤδη προτείνομεν εἰς τὴν ἐπιεικεστέραν διαρρύθμισιν τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος διὰ τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου. Ὡς γνωστόν, διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος τοῦ 1926 αἱ μέχρις 150 χιλιάδων δραχμῶν πρόσοδοι ἐξ ἐμπορικῶν ἢ βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ἐλευθερίων ἐπαγγελμάτων ἀποχωρισθεῖσαι τῆς κατὰ τὸν νόμον 1646 φορολογίας καθαρῶν προσόδων ὑπεβλήθησαν ἐπὶ τῇ βάσει ἐξωτερικῶν ἐνδείξεων καὶ τεκμηρίων εἰς τὸν φόρον ἐπιτηδεύματος διαβαθμιζόμενον εἰς 22 κλάσεις μὲ ἐλάχιστον ποσὸν κυρίου φόρου δραχμὰς 100 καὶ μέγιστον δραχμὰς 20.500. Ἡ κλίμαξ τοῦ φόρου τούτου ὑπῆρξεν ἀρχῆθεν βαρεῖα, διότι κατηρτίσθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μεγάλων συντελεστῶν φορολογίας καθαρῶν προσόδων Δʹ καὶ Γʹ κατηγορίας, πολλὰ δ’ ἠκούοντο παράπονα καίτοι καὶ οἱ ἔφοροι καὶ αἱ ἐκδικαστικαὶ ἐπιτροπαὶ ἐφήρμοσαν τὸν νόμον μετ’ ἄκρας ἐπιεικείας. Πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν φορολογουμένων εἰσηγήθημεν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος προϋπολογισμοῦ τὴν κατὰ 20% μείωσιν, ἐφαρμοζομένην ἔκτοτε. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν μείωσιν ταύτην θεωροῦμεν ὅτι ἡ φορολογία ὑπὸ τὰς παρούσας ἰδίως συνθήκας παραμένει βαρεῖα, χρήζει δὲ διορθώσεως καὶ ἡ φορολογικὴ κλίμαξ, διὰ νὰ λείψουν αἱ παρατηρούμεναι ἐν αὐτῇ ἀπότομοι καὶ κακότεχνοι μεταπτώσεις. Τὰ κακὰ ταῦτα θεραπεύει ἡ κλίμαξ τοῦ νέου νομοσχεδίου βαίνουσα μεθοδικῶς, ἀλλὰ καὶ μειοῦσα τὰ ποσοστὰ τοῦ φόρου τούτου ὄχι μόνον τοῦ σήμερον καταβαλλομένου, ἀλλ’ ἐν πολλοῖς κάτω καὶ τοῦ ὑποβληθέντος πέρυσι νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ ἐνδιαφερόμενος κόσμος ἀνεγνώρισαν ὡς ἐπιεικές. Ταὐτοχρόνως ἐπεκτείνομεν τὴν φορολογίαν ἐπιτηδεύματος μέχρι καὶ 300 χιλιάδων δραχμῶν καθαρᾶς προσόδου τὸ μέν ἵνα ἱκανοποιήσωμεν ἐπιθυμίαν τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου διατυπωθεῖσαν ἐν τῇ φορολογικῇ ἐπιτροπῇ, τὸ δὲ ἵνα περιορίσωμεν τὸ πολλάκις ἐν τῷ παρελθόντι παρατηρηθὲν ἄτοπον καθ’ ὃ ἐπιτηδευματίαι φορολογηθέντες τελεσιδίκως κατὰ τὴν φορολογίαν ἐπιτηδεύματος ἐπανήρχοντο ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν συμβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν διὰ τὴν φορολογίαν τῶν καθαρῶν προσόδων τῶν πέραν τῶν 150 χιλιάδων δραχμῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐτῶν περίπου ἐνδείξεων καὶ τεκμηρίων ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχε στηριχθῆ ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος ἐπιτευχθεῖσα πολλάκις διὰ τῆς ἀσκήσεως ὅλων τῶν ἐνδίκων μέσων. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ ὑπαγωγὴ τῶν προσόδων τούτων εἰς τὴν φορολογίαν ἐπιτηδεύματος ἀποτελεῖ καὶ μείωσιν τῆς φορολογίας τῆς προσόδου μεταξὺ 150 καὶ 300 χιλιάδων δραχμῶν, διότι τὰ κλιμάκια τοῦ νέου νομοσχεδίου ἔχουν συντελεστὴν κατώτερον τοῦ συντελεστοῦ τῆς φορολογίας καθαρῶν προσόδων. Ἐκτὸς τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος μειοῦμεν ἐπίσης κατὰ τὸ ⅓ τὴν εἰσφορὰν τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ἀναγράφοντες εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 50 ἑκατομμύρια μόνον ὡς εἰσφοράν. Ἀλλ’ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ νὰ διευκολύνωμεν τὴν χρηματοδότησιν τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἵνα ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς σημερινὰς περιπτώσεις, ἐδέχθημεν νὰ ἀναβάλωμεν τὴν εἴσπραξιν τῶν ὑπολειπομένων 30 ἑκατομμυρίων ἐκ τῆς εἰσφορᾶς τῆς παραγωγῆς 1929 διὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1931, ὅπως ἐπίσης ἀνεβάλομεν τὴν καταβολὴν τῆς εἰσφορᾶς τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς, παρεχωρήσαμεν εἰς τὴν Τράπεζαν προνομιαξίαν ἐν περιπτώσει ἀναγκαστικῆς εἰσπράξεως καὶ ἀνελάβομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ μεταβάλωμεν τοὺς πόρους τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ μέχρις ἐξοφλήσεως τοῦ δανείου. Ὡσαύτως ποιούμενοι χρῆσιν ζητηθείσης ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐξουσιοδοτήσεως ἐμειώσαμεν διὰ διατάγματος σημαντικῶς τὸν κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἢ μεταφορὰν καταβαλλόμενον ἔγγειον φόρον ὅλων τῶν εἰδῶν τῆς λοιπῆς σταφίδος ἐξομοιώσαντης αὐτὴν πρὸς τὴν σουλτανίναν τῆς Κορίνθου. Δι’ ἑτέρου διατάγματος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ὁμοίας ἐξουσιοδοτήσεως, ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου, ἀπηλλάξαμεν αὐτὸ ἐξ ὁλοκλήρου τοῦ κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν καταβαλλομένου ἐγγείου φόρου· καὶ ναὶ μὲν διὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ηὐξήσαμεν τὸν διὰ τὴν μεταφορὰν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καταβαλλόμενον φόρον, ἀλλ’ εἶναι πρόδηλον ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη δὲν καλύπτει τὴν ἐκ τῆς προρρηθείσης καταργήσεως ζημίαν τοῦ δημοσίου. Τέλος ὑπὸ εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως καὶ προεξοφλοῦντες συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς, κατηργήσαμεν διὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν ἐξ ὁλοκλήρου τὸν κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἢ μεταφορὰν καταβαλλόμενον φόρον χαρουπίων, καὶ παρακαλοῦμεν τὴν Βουλὴν ὅπως κυρώσῃ τὴν πρᾶξιν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῶν φορολογικῶν τούτων μειώσεων αἱ ὁποῖαι ἐπεξετάθησαν πλέον εἰς ὁλόκληρον τὴν ἄμεσον φορολογίαν ἡ κυβέρνησις, κ. βουλευταί, εἶχε πάντοτε πρὸ ὀφθαλμῶν καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ διὰ τοῦτο ἐπεδίωξε κατὰ τὸ δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίζεται καὶ μετὰ τὴν μείωσιν ἡ ὑπάρχουσα ἀπόδοσις τοῦ φόρου. Τὴν ἴσην ταύτην ἀπόδοσιν ἐξησφαλίσαμεν αὐξάνοντες διὰ τῆς καλλιτέρας βεβαιώσεως τὴν φορολογητέαν ὕλην, ὡς δείκνυται ἐκ τῆς ἐξελίξεως μιᾶς ἑκάστης τῶν μειωθεισῶν φορολογιῶν. Ἀλλὰ τὸ παράδοξον εἶναι ὅτι καὶ ἡ ἐνέργεια αὕτη τῆς κυβερνήσεως ἤκουσε συχνὰς ἐπικρίσεις. Οἱ ἐπικρίνοντες προβάλλουν τὸν περίεργον ἰσχυρισμόν, ὅτι ἀφοῦ μετὰ τὴν μείωσιν εἰσπράττονται ὅσα καὶ πρὸ τῆς μειώσεως οὐδεμία ἐπῆλθε φορολογικὴ ἀνακούφισις. Δὲν θέλουν φαίνεται νὰ ἐννοήσουν οἱ ἐπικρίνοντες ὅτι ἄνευ τῶν μειώσεων τούτων καὶ εἷς ἕκαστος ἐκ τῶν φορολογουμένων καὶ τὸ σύνολον αὐτῶν θὰ ἐπεβαρύνετο μὲ ποσὸν φόρου 20% ἢ 25% πέραν τῶν καταβαλλομένων σήμερον καὶ ὅτι ἡ ἄμεσος φορολογία ἡ ἀποδίδουσα μὲ τὰς μειώσεις 2.000 ἐπὶ παραδείγματι ἑκατομμύρια, θ’ ἀπέδιδεν ἄνευ τῶν μειώσεων 2.400–2.500 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα καὶ θὰ ἀφῃροῦντο ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐνῷ μετὰ τὴν μείωσιν ἀφαιροῦντα ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος μόνον 2.000 ἑκατομμύρια. Ἡ ἐπίκρισις θὰ ἦτο νοητή, ἄν οἱ ἐπικρίνοντες ὑπεστήριζον ὅτι ὤφειλε μὲν ἡ κυβέρνησις νὰ μειώσῃ τὰ ποσοστά, ἀλλ’ ὤφειλε ν’ ἀφήσῃ ἀνενοχλήτους τοὺς ἀσυδότους προνομιούχους. Μόνον ὑπὸ τοιαύτην μορφὴν ἠδύνατο νὰ διατυπωθῇ παράπονον κατὰ τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς καὶ μόνον ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κατώρθωνον μέχρι τοῦδε νὰ ἐξασφαλίζουν ἀσυδοσίαν καὶ νὰ ἐπιρρίπτουν τὸ ἴδιον φορολογικὸν βάρος ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν ὑπολοίπων Ἑλλήνων πολιτῶν. Ἀλλ’ ἔξω τοῦ κύκλου τούτου διατυπουμένη ἡ ἐπίκρισις καὶ δὴ ὑπὸ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κόπτονται ὑπὲρ τῆς φορολογικῆς ἰσότητος ἀποτελεῖ αὐτόχρημα παραλογισμὸν ὅμοιον ἐκείνου τὸν ὁποῖον θὰ διέπραττεν ὁ ἀποτολμῶν, τυχὸν, νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι δὲν ἐπῆλθε μείωσις τῶν εἰσαγωγικῶν δασμῶν διότι ὑπεβίβασε μὲν ἡ Κυβέρνησις τὰ ποσοστά, ἀλλὰ κατώρθωσε καὶ μετὰ τὴν μείωσιν νὰ εἰσπράξῃ τὸ αὐτὸ ποσὸν διὰ συντόνου καταδιώξεως τοῦ λαθρεμπορίου ἢ αὐξήσεως τῆς εἰσαγωγῆς. Πρὶν συμπληρώσω τὸ περὶ φορολογικῆς πολιτικῆς κεφάλαιον ὀφείλω νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἰσηγεῖται ριζικὰς φορολογικὰς μεταρρυθμίσεις. Δὲν ἀγνοοῦμεν, κ. βουλευταί, ὅτι τὸ φορολογικὸν ἡμῶν σύστημα κατηγορεῖται ὡς ἀναχρονιστικόν, διότι ἀποβλέπον κυρίως εἰς ταμιευτικοὺς σκοποὺς στηρίζεται πολὺ περισσότερον εἰς τὴν ἔμμεσον παρὰ εἰς τὴν ἄμεσον φορολογίαν καὶ ἀντίκειται ἑπομένως εἰς τὰς συγχρόνους περὶ φορολογικῆς δικαιοσύνης ἀντιλήψεις. Ὅλοι οἱ ἀσχοληθέντες ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ μας συστήματος ὁμοφώνως καταγγέλλουν τὸ ἐλάττωμα τοῦτο καὶ σχεδὸν ὁμοφώνως προτείνουν τὴν θεραπείαν αὐτοῦ διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς ἀμέσου φορολογίας καὶ τῆς ἐλαττώσεως τῆς ἐμμέσου. Δὲν θὰ ἐπιχειρήσωμεν νὰ ὑπερασπισθῶμεν τὸ φορολογικόν μας σύστημα. Δὲν ἐξετάζομεν ἐὰν ἵσταται ἀκόμη σταθερὰ εἰς τὸν ἐπιστημονικόν της βαθμὸν ἡ ἄμεσος φορολογία ἢ ἐὰν ἐκλόνισεν καὶ κατὰ πόσον ἐκλόνισε τὴν πρὸς αὐτὴν πίστιν ἡ νεωτέρα θεωρία ἡ μετ’ ἀξιολόγων ἐπιχειρημάτων ὑποστηρίζουσα ὅτι ὀλίγοι ἐκ τῶν καλουμένων ἀμέσων φόρων εἶναι ἄξιοι τοῦ ὀνόματος αὐτῶν καὶ δὲν ἐπιπίπτουν ἐπὶ τοῦ καταναλωτοῦ. Παραδεχόμεθα ὅτι ἐν τῇ αὐξήσει τῆς ἀποδόσεως τῆς ἀμέσου φορολογίας εὕρηται ἡ προσέγγισις πρὸς τὴν φορολογικὴν δικαιοσύνην, ἀλλὰ πιστεύομεν συγχρόνως ὅτι οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν ἐνίσχυσιν αὐτῆς ἐν Ἑλλάδι ὥστε νὰ ἀποδίδῃ ὑπὲρ τὴν ἔμμεσον φορολογίαν, οἱ ἀνυπομονοῦντες διὰ τὴν ἐπιστημονικὴν διαρρύθμισιν τοῦ φορολογικοῦ μας συστήματος δὲν ἔλαβον τὸν κόπον νὰ ἐξετάσουν κατὰ πόσον ἐπιτρέπουν αὐτὴν αἱ ἐν Ἑλλάδι συνθῆκαι. Διότι ἐνίσχυσις τῆς ἀμέσου φορολογίας εἰς βαθμὸν μάλιστα νὰ ὑπερβῇ ἐν τῇ ἀποδόσει τὴν ἔμμεσον φορολογίαν προϋποθέτει ἄλλην κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου καὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ οὐχὶ τὴν ἐν Ἑλλάδι ἐπικρατοῦσαν κατὰ μεγάλην ἀναλογίαν ἴσην περίπου κατανομήν. Προϋποθέτει ἀκόμη ὀλιγωτέραν λαϊκὴν ἀντιπάθειαν πρὸς τοὺς ἀμέσους φόρους, καὶ ὅπερ τὸ κυριώτερον προϋποθέτει τὴν αὔξησιν τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν καὶ αὔξησιν μεγάλην, ἀφοῦ ὡς εἶναι γνωστὸν ὅλα τὰ εἴδη τῆς προσόδου φορολογοῦνται ἤδη παρ’ ἡμῖν καὶ ὑπάρχει ἑπομένως περιθώριον αὐξήσεως τῆς φορολογητέας ὕλης. Ἀλλὰ πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις αὔξησιν καὶ δὴ μεγάλην τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν τῆς ἀμέσου φορολογίας ἀφοῦ ὁμοφώνως ἀναγνωρίζομεν ὅλοι ὅτι οἱ σημερινοὶ εἶναι βαρεῖς καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ τοὺς ἐλαττώσωμεν; Καὶ πῶς λησμονοῦν οἱ ἀνυπομονοῦντες ὑποστηρικταὶ τῆς ὀρθοδόξου φορολογίας ὅτι μία τοιαύτη αὔξησις δὲν ἠδύνατο βεβαίως νὰ ἐπιπέσῃ οὔτε εἰς τὴν γεωργίαν οὔτε εἰς τὴν ἀστικὴν ἰδιοκτησίαν καὶ ἄρα θὰ ἔπρεπε κυρίως νὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῶν ἄλλων καθαρῶν προσόδων καὶ δὴ κατὰ προτίμησιν ἐπὶ τῶν τοῦ κινητοῦ κεφαλαίου διὰ τὴν φυγάδευσιν τοῦ ὁποίου κατὰ τὸ παρελθὸν ὠλοφυρόμεθα καὶ διὰ τὴν προσέλκυσιν τοῦ ὁποίου ἐλάβομεν σειρὰν μέτρων ἐν ἀγαστῇ ὁμοφωνίᾳ; Καὶ πῶς λησμονεῖτε ἀκόμη ὅτι μία τοιαύτη αὔξησις καὶ ἂν ἐπεχειρεῖτο θὰ ἔφερε πιθανώτατα, θὰ ἔφερεν ἀσφαλῶς μείωσιν ἐν τῇ ἀποδόσει τῆς φορολογίας κατὰ τὸ γνωστὸν φορολογικὸν ἀξίωμα; Δὲν χρειάζεται, φρονοῦμεν, κ. κ. βουλευταί, περαιτέρω ἔρευνα διὰ νὰ καταδειχθῇ ὅτι ἐλλείπουν ὅλαι αἱ βασικαὶ προϋποθέσεις πρὸς μίαν τοιαύτην ριζικὴν μεταβολὴν τοῦ φορολογικοῦ μας συστήματος. Δὲν δυσκολεύομαι ὅμως νὰ προσθέσω ὅτι καὶ ἂν ὑπῆρχον αἱ προϋποθέσεις αὗται καὶ πάλιν ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας δὲν ἐπετρέπετο οὔτε σκέψις περὶ τοιούτου ἐγχειρήματος διότι μία ριζικὴ φορολογικὴ μεταρρύθμισις χρειάζεται ὀλιγωτέραν προσήλωσιν εἰς τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ μεγάλην δημοσιονομικὴν ἄνεσιν ἱκανὴν ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἐκπλήξεις, τὰς ὁποίας πιθανώτατα θὰ παρουσίαζε τουλάχιστον κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογήν του ἓν νέον φορολογικὸν σύστημα καὶ μάλιστα σύστημα τρεπόμενον πρὸς τὴν ἄμεσον φορολογίαν τῆς ὁποίας, ὡς γνωστόν, βραδεῖα εἶναι ἡ ἀπόδοσις. Διὰ τοὺς λόγους τούτους φρονοῦμεν ὅτι δὲν δύναται ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον πρακτικῆς πολιτικῆς ἡ ἰδέα περὶ φορολογικοῦ συγχρονισμοῦ καὶ διὰ τοῦτο οὔτε ἐπεχειρήσαμεν οὔτε ὑπισχνούμεθα αὐτόν, ἐλπίζομεν δ’ ὅτι εἰς τὴν ἀντίληψιν ταύτην θὰ εὕρωμεν σύμφωνον καὶ τὴν Βουλὴν καὶ ὅλους ἐκείνους ὅσοι μαζὺ μὲ τὰς θεωρίας μελετοῦν ὀλίγον καὶ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Ἀναγκαῖον νομίζω ἤδη κ.κ. βουλευταὶ νὰ παράσχω ἐξηγήσεις τινὰς ὅσον ἀφορᾷ τὴν τηρηθεῖσαν καὶ ἐφέτος πολιτικὴν ἐπὶ τῶν ἐξόδων. Ὡς γνωρίζει ἡ Βουλή, ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸν καταρτισμὸν ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε ὑποβληθέντων ὑπ’ αὐτῆς προϋπολογισμῶν δὲν ἐπεζήτησε ποτὲ ν’ ἀναβιβάσῃ τὰ ἔσοδά μας μέχρι τῶν ἀναγκῶν μας ἀλλὰ τοὐναντίον ἐμερίμνησε νὰ περιορίσῃ τὸ μέτρον τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ἀναγκῶν μας, μέχρι τῶν ἐσόδων μας. Τὴν ἀρχὴν ταύτην ἐτηρήσαμεν ὄχι μόνον διότι θεωροῦμεν αὐτὴν ἀπολύτως ἐπιβεβλημένην ὑπὸ τὰς παρούσας ἰδίως δημοσιονομικάς μας συνθήκας, ἀλλὰ καὶ διότι εἶναι ἀναγκαία συνέπεια τῆς ὑποσχέσεως, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἔδωσε καὶ εὐλαβῶς ἐτήρησε νὰ μὴ αὐξήσῃ τουτέστι τὸ φορολογικὸν βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἀλλ’ ὡς εἶναι εὐνόητον, ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀρχῆς ταύτης συναντᾷ πολλάκις δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ τὴν ταχυτέραν τῆς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων ἐπερχομένην συνήθως αὔξησιν τῶν ἀναγκῶν. Αἱ δυσχέρειαι εἶναι ἀκόμη μεγαλείτεραι ὅταν ὡς συνέβη παρ’ ἡμῖν, ἐμεσολάβησε καὶ μείωσις τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν στεροῦσα τὸν προϋπολογισμὸν τῆς ἀντιστοίχου αὐξήσεως τῶν ἐσόδων ἐνῷ αἱ ἀνάγκαι παρουσιάζονται ὁλονὲν μεγαλείτεραι. Ἀλλὰ τὸ ἐντεῦθεν τιθέμενον πρόβλημα ἐνεφανίζετο ἀκόμη δυσκολώτερον ἐφέτος διότι ἐνῷ ὑπάρχουν νέαι δαπάναι ἀναπόφευκτοι, οὐ μόνον δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἀποβλέψωμεν πρὸς κάλυψιν αὐτῶν εἰς φυσιολογικήν τινα αὔξησιν τῶν τακτικῶν ἐσόδων, ἀλλὰ τοὐναντίον ὀφείλομεν μετὰ πάσης συντηρητικότητος νὰ προϋπολογίσωμεν καὶ ταῦτα λόγῳ τῶν σημερινῶν συνθηκῶν, ἐξ ἄλλου δὲ εἴχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ τὴν ἐλάττωσιν ὡρισμένων ἐσόδων ἐκ τῶν φορολογικῶν μειώσεων, τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσα. Καὶ διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν, αἱ μὲν ζητούμεναι ὑπὸ τῶν ὑπουργείων πιστώσεις ὅλαι βεβαίως χρήσιμοι ἀνήρχοντο πλὴν τῶν λογιστικῶν εἰς 11, 700 ἑκατομμύρια, ἡ δὲ ἀσφάλεια τοῦ ἰσοζυγίου δὲν ἐπέτρεπε νὰ προβλέψωμεν ἔσοδα τακτικὰ καὶ ἔκτακτα ἄνω τῶν δέκα δισεκατομμυρίων. Ὑπῆρχεν οὕτω διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο σκελῶν ἐκ 1700 καὶ πλέον ἑκατομμυρίων ἥτις δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκλείψῃ διὰ τῆς ἁπλῆς ἐμμονῆς εἰς τὰς πιστώσεις τοῦ τρέχοντος προϋπολογισμοῦ συντηρητικῶς ὡς γνωστὸν ὑπολογισθείσας, διότι καὶ πάλιν θὰ ἔμεινε ἀκάλυπτον ἐκ μέρους μὲν τῶν ἐσόδων ποσὸν ἀρκετῶν ἑκατομμυρίων ἐκ μέρους δὲ τῶν ἐξόδων ὑπὲρ τὰ διακόσια ἑκατομμύρια προερχόμενα ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους αὔξησιν τῶν συντάξεων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων, βελτίωσιν τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἄλλας τινὰς δαπάνας ὀφειλομένας εἰς νόμους ψηφισθέντας ἢ ἰσχύσαντας μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ τρέχοντος προϋπολογισμοῦ. Τῶν ἑκατομμυρίων τούτων ἡ περικοπὴ ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ ἰσοζυγίου, παρουσίαζεν ἐξαιρετικὰς δυσχερείας. Τὰς δυσχερείας ταύτας βεβαίως δὲν ἀνεμένομεν ὅτι θὰ ἀναγνωρίσουν ὅσοι ἀπὸ καθέδρας διδάσκοντες τὰς οἰκονομίας δὲν ἔλαβον ποτὲ τὸν κόπον νὰ ἐξετάσουν τὰ κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀρκούμενοι εἰς τὸν ἀβασάνιστον συλλογισμὸν ὅτι ἐξ ἑνὸς προϋπολογισμοῦ δέκα δισεκατομμυρίων εὔκολον εἶναι νὰ γίνουν οἰκονομίαι 400 ἢ 500 ἑκατομμυρίων. Ἀναντιρρήτως εὔκολον εἶναι τὸ πρᾶγμα ὅταν τις ἔχει ἐνώπιόν του προϋπολογισμὸν εἰς πιστώσεις καὶ μὴ ὑποστάντα τὴν περιστολὴν τῶν διαφόρων κονδυλίων τὴν ὁποίαν συνεπάγεται ὁ ἀγὼν τῆς ἰσοσκελίσεως. Ἀλλ’ ὅταν ὁ προϋπολογισμὸς χάριν τῆς τηρήσεως τοῦ ἰσοζυγίου χαρακτηρίζεται ἀπὸ αὐστηρὰν ἐπιλογὴν τῶν πιστώσεων, ὅταν τὰ διάφορα κονδύλια τῶν ἐξόδων του, ἐπανειλημμένως ἔχουν περισταλῆ ἡ περαιτέρω σοβαρὰ ἐλάττωσις αὐτῶν δὲν εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ δι’ οἰκονομιῶν ὑπὸ τὴν ἀληθῆ σημασίαν τῆς λέξεως λαμβανομένων. Διότι οἰκονομίαι ὑπὸ τὴν ἀληθῆ σημασίαν τῆς λέξεως πρέπει νὰ ἐννοῆται ἡ ἀποφυγὴ πάσης προαιρετικῆς δαπάνης, τῆς ὁποίας ἡ χρησιμότης δὲν εἶναι ἀναμφισβήτητος ἢ τῆς ὁποίας ἡ ἀπόδοσις ἠθικὴ ἢ ὑλικὴ εἶναι κατωτέρα τοῦ δαπανωμένου χρήματος. Καὶ τοιαύτας οἰκονομίας ἀξίας λόγου δὲν ἀποδέχεται εὐκόλως ὁ προϋπολογισμὸς κατηρτισμένος ὑφ’ ὃ πνεῦμα φειδοῦς καταρτίζονται οἱ ἰδικοί μας προϋπολογισμοὶ κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν. Ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη τῆς κατοχυρώσεως ἰσοζυγίου τοῦ προϋπολογισμοῦ κ. βουλευταὶ, τὸ ὁποῖον εἴμεθα ἀποφασισμένοι πάσῃ θυσίᾳ νὰ διατηρήσωμεν ἀκλόνητον ἤγαγεν ἡμᾶς νὰ ἐξετάσωμεν ἐφέτος ὑπὸ πνεῦμα ἀκόμη αὐστηρότερον ποία τυχὸν δαπάνη ἠδύνατο νὰ ἀποφευχθῇ νὰ κινήσωμεν δὲ καὶ πάλιν ἐφ’ ὅλων τῶν παραμενουσῶν πιστώσεων τὴν ψαλλίδα τῶν οἰκονομιῶν, περιορίζοντες αὐτὰς μέχρι τοῦ ἀκροτάτου σημείου, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει ἡ φροντὶς τῆς κανονικῆς λειτουργίας τοῦ Κράτους καὶ ἡ ἐκπλήρωσις τῶν ἀναποφεύκτων ὑποχρεώσεων αὐτοῦ. Ὡς θὰ ἰδῆτε κ. βουλευταί, ἐκ τῆς μελέτης τῶν διαφόρων κονδυλίων δὲν ἐσταματήσαμεν εἰς τὴν περικοπὴν αὐτῶν παρὰ μόνον ὅταν καθίστατο πλέον ἔκδηλον ὅτι περαιτέρω ἐλάττωσις θὰ καθίστα τὰς πιστώσεις μὲ οἱονδήποτε πνεῦμα οἰκονομίας χρησιμοποιουμένας, ἀνεπαρκεῖς πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν δι’ ἃς προωρίσθησαν. Τοιαύτη περαιτέρω περικοπὴ θὰ ἦτο πλέον εἰκονικὴ διότι θὰ ἦγε μοιραίως εἰς μεγάλην ἀναπλήρωσιν ἐκ τοῦ ἀποθεματικοῦ τοῦ ὁποίου ἡ δύναμις θὰ ἠλαττοῦτο οὕτω οὐσιωδῶς καὶ τοῦτο ἔπρεπε βεβαίως νὰ ἀποφύγωμεν. Πιστεύομεν ὅτι τὸ σκέλος τῶν ἐξόδων οὕτω καταρτισθὲν διαπνέεται ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς αὐστηροτέρας φειδοῦς, ἀλλὰ δηλοῦμεν ὅτι εὐχαρίστως θὰ ἐδεχόμεθα ὑπόδειξιν ἐξ οἱασδήποτε πτέρυγος τῆς Βουλῆς περὶ τῆς διαγραφῆς δαπάνης ἢ περιστολῆς δαπάνης, ἡ ὁποία θὰ διέφυγεν ἴσως ἡμᾶς. Ἀλλὰ πρὸς πληρεστέραν ἀκόμη κατοχύρωσιν τοῦ ἰσοζυγίου κ.κ. βουλευταὶ καὶ εἰς περίπτωσιν δυσμενεστέρας ἐξελίξεως τῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν ἐθεωρήσαμεν σκόπιμον νὰ ἀναζητήσωμεν τὴν δυνατότητα καὶ περαιτέρω ἐλαττώσεως τῶν ἐξόδων. Τοιαύτην δυνατότητα ἐλαττώσεως τῶν ἐξόδων εὑρίσκομεν εἰς τὴν περικοπὴν ἐξ ὅλων τῶν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου μισθοδοτουμένων κατὰ ποσοστὸν οὐχὶ ἀνώτερον τοῦ 6% καὶ ζητοῦμεν πρὸς τοῦτο τὴν ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς. Σπεύδω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν θὰ παρουσιασθῇ περίπτωσις νὰ κάμωμεν χρῆσιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως ταύτης καὶ διὰ τοῦτο ἀναγράφομεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀκεραίας τὰς πιστώσεις τοῦ μισθολογίου. Δὲν πιστεύομεν νὰ κάμωμεν χρῆσιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, διότι τὰ ἔσοδα ὑπελογίσθησαν μετὰ πάσης συντηρικότητος, ὥστε νὰ μὴ παρουσιάζεται πιθανότης ἐλαττώσεως αὐτῶν, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ ὑπάρχουν καὶ βάσιμοι ἐλπίδες περὶ μεγαλειτέρας ἀποδόσεως, τὰ δὲ ἔξοδα περιορισθέντα εἰς ὃ ποσὸν μία αὐστηρὰ διαχείρισις αὐτῶν θὰ τὰ καταστήσῃ ἐπαρκῆ εἰς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀντιστοίχων ἀναγκῶν δὲν παρουσιάζουν ἐπίσης κανένα φόβον ὑπερβάσεως ἐνισχυμένα ὅπως εἶναι δι’ ἰσχυροῦ ἀποθεματικοῦ 470 ἑκατομμυρίων. Ἀλλ’ ἂν παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα παρουσιάζετο τοιαύτη ἀνάγκη δὲν θὰ διστάσωμεν βεβαίως νὰ κάμωμεν χρῆσιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως χάριν τῆς τηρήσεως τοῦ ἰσοζυγίου. Πιστεύομεν δ’ ὅτι ὁ σωφρονῶν ὑπαλληλικὸς κόσμος ἀγογγύστως θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν θυσίαν ταύτην, ἂν ἡ θυσία αὕτη ἐμφανισθῇ ὡς ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη, ὅπερ δὲν θεωροῦμεν, ἐπαναλαμβάνω, πιθανόν. Ἀναγνωρίζομεν ὅτι ἐλάττωσις καὶ μόνον κατὰ 6% τοῦ σημερινοῦ μισθολογίου θὰ εἶναι διὰ τοὺς πλείστους τῶν ὑπαλλήλων αἰσθητή. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναγνωρίσῃ ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἀπίθανον ταύτην περικοπὴν, πάλιν ἡ θέσις των θὰ εἶναι καλλιτέρα ἀπὸ τὴν θέσιν εἰς ἣν εὗρεν αὐτὸν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις οὐ μόνον διότι ἡ στέρησις αὕτη εἶναι κατὰ πολὺ μικροτέρα τῆς γενομένης πέρυσιν αὐξήσεως, ἀλλὰ καὶ διότι οἱ περισσότεροι τῶν ὑπαλλήλων ἔτυχον ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ἄλλων αὐξήσεων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων καὶ τῶν γενομένων διαβαθμίσεων, ἐκτὸς δὲ τούτου ἀντιμετωπίζουν σήμερον μικρότερον τιμάριθμον ζωῆς, ἐνῷ αἱ λοιπαὶ κοινωνικαὶ τάξεις εὑρίσκονται εἰς πολὺ μειονεκτικωτέραν θέσιν. Ἀλλ’ ἄν, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐλάττωσις τοῦ ὕψους τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν εἶναι σήμερον δυνατή, μήπως παρουσιάζεται πιθανὴ διὰ τὸ προσεχὲς μέλλον; Δὲν διστάζομεν νὰ δηλώσωμεν ὅτι καθ’ ἡμᾶς τοὐλάχιστον ἡ προοπτικὴ τοῦ μέλλοντος δὲν ἐμφανίζει τοιαύτας ἐλπίδας. Τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι δυσεξήγητον. Ἡ δημοσιονομικὴ ἱστορία διδάσκει ὅτι τὰ ἔξοδα τῶν προϋπολογισμῶν ὅλων τῶν Κρατῶν βαίνουν βαθμιαίως ἀλλὰ καὶ σταθερῶς αὐξανόμενα ἐκ λόγων, συνυφασμένων μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ νεωτέρου Κράτους, μὲ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ κύκλου τῆς δράσεως τοῦ νεωτέρου Κράτους, ἀναγκαζομένου νὰ ἐπεμβαίνῃ ὁσημέραι περισσότερον εἰς τὰ διάφορα πεδία ἐνεργείας τ’ ἀνήκοντα πρότερον εἰς τὴν σφαῖραν τῆς ἰδιωτικῆς ἢ κοινοτικῆς πρωτοβουλίας καὶ βαρυνομένου μὲ ποικιλίαν φροντίδων καὶ ἄρα καὶ δαπανῶν, τὰς ὁποίας καθ’ ἡμέραν περισσότερον ἐπιβάλλει εἰς τὸ Κράτος ἡ πρόοδος τοῦ Δημοκρατικοῦ πνεύματος καὶ ἡ ἀξίωσις τῆς μεταπολεμικῆς κοινωνίας ὅπως τὸ Κράτος ἐμφανίζεται ἑκάστοτε ρυθμιστὴς τῶν διαφόρων καὶ πολυπλοκωτέρων ὁσημέραι κοινωνικῶν καὶ οἰκονομικῶν προβλημάτων. Ἄν ρίψωμεν ἓν βλέμμα εἰς τὴν κίνησιν τῶν προϋπολογισμῶν καὶ τὴν παλαιοτέραν καὶ τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν εἰς τὰ διάφορα Κράτη, παρατηροῦμεν ὅτι οὐδὲν ἐξ αὐτῶν ἠδυνήθη νὰ ἀποφύγῃ τὴν αὔξησιν καὶ ὅλοι οἱ προϋπολογισμοὶ βαδίζουν τὴν ἀνιοῦσαν. Εἶναι δὲ πρόδηλον ὅτι ἡ ἀνάγκη αὕτη τῆς βαθμιαίας αὐξήσεως τῶν δαπανῶν ἐμφανίζεται ἐπιτακτικωτέρα ἐκεῖ ὅπου ὡς συμβαίνει παρ’ ἡμῖν ὁ τεχνικὸς ἐφοδιασμὸς τῆς χώρας εἶναι ἐλλιπής, ὅπου εὑρίσκονται ὑπὸ ἐκτέλεσιν σοβαρὰ παραγωγικὰ ἔργα, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς διατηρήσεως τοῦ ἰσοζυγίου πολλὰς μὲν πιστώσεις ἀναγράφει μετὰ γλισχρότητος, παραλείπει δ’ ἀρκετὰς, τὰς ὁποίας ὤφειλε ν’ ἀναγράφῃ διὰ νὰ εἶναι προϋπολογισμὸς Κράτους συγχρονισμένου, Κράτους προσπαθοῦντος μὲ τὰς θυσίας τῆς σήμερον νὰ προετοιμάσῃ μίαν καλλιτέραν αὔριον. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας μέγα κατόρθωμα θὰ ἦτο ἐὰν διὰ τῆς ἀνακουφίσεως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δημοσίου χρέους, ἐξ ἐνδεχομένης μετατροπῆς αὐτοῦ, ἐπετυγχάνετο ἡ ἐξουδετέρωσις ἄλλων ἐπιβεβλημένων δαπανῶν, ὥστε νὰ διατηρηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς εἰς τὸ σημερινὸν ὕψος ἐν τῷ προσεχεῖ μέλλοντι. Δὲν ἕπεται βεβαίως ἐκ τούτου ὅτι πρέπει νὰ παραδοθῶμεν μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς προϊούσης αὐξήσεως τῶν δαπανῶν, οὐδ’ ὅτι πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς ἱκανοποίησιν ὅλων τῶν εὐλόγων ἀξιώσεων τῶν διαφόρων ὁμάδων. Τοὐναντίον ἐπιβάλλεται εἰς τὴν δημοσιονομικήν μας πολιτικὴν, ὡς ἰθύνουσα γραμμὴ ἡ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλειτέρα ἀντίστασις πρὸς πᾶσαν αἴτησιν αὐξήσεως δαπανῶν. Διότι ὑπὲρ πάσας τὰς ἀξιώσεις, ἀκόμη καὶ τὰς λογικωτέρας, κεῖται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ φροντὶς τῆς διατηρήσεως τοῦ ἰσοζυγίου, ἀφ’ ἑτέρου δ’ ἡ ἀπαγόρευσις τῆς περαιτέρω φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἐντὸς δὲ τῶν ὁρίων τούτων κινουμένη ἡ δημοσιονομική μας πολιτικὴ δὲν πρέπει νὰ προβαίνῃ παρὰ μόνον εἰς ἱκανοποίησιν τῶν χρησιμωτέρων ἑκάστοτε, ἀναγκῶν μας καὶ ἐκείνων μόνον ἐξ αὐτῶν ὅσων τὴν ἱκανοποίησιν θὰ ἐπέτρεπεν ἡ προϊοῦσα αὔξησις τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἡ ὁποία θὰ καταστήσῃ ἀποδοτικωτέραν ἀλλὰ καὶ ἐλαφροτέραν οὐσιαστικῶς τὴν Ἑλληνικὴν φορολογίαν. Ἀλλ’ ἡ ὑπὸ τοιούτους ὅρους καὶ ὑπὸ τοιαύτας προϋποθέσεις λελογισμένη αὔξησις τῶν δαπανῶν δὲν εἶναι ἀπευκτέα, εἶναι μάλιστα καὶ ἐπιθυμητή, διότι θὰ καταστήσῃ τὸ Κράτος ἱκανώτερον πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ προορισμοῦ του. Τὸ ἐναντίον θὰ ἦτο ἀτύχημα καὶ τὸ ἀτύχημα τοῦτο ὀφείλομεν βεβαίως ἐὰν ἐπέλθῃ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν ἀποφασιστικῶς, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ τὸ εὐχώμεθα καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἐπιδιώκωμεν. Ἐξέθηκα, κύριοι βουλευταί, ὅσον τὸ δυνατὸν σαφέστερον τὰς ἐπὶ τῶν οἰκονομιῶν ἢ τοῦ ὕψους τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως, πιστὸς εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ἀπολύτου ἀπέναντι τοῦ λαοῦ εἰλικρινείας, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐχάραξεν ἀπὸ τῆς ἀνόδου της εἰς τὴν ἀρχήν. Σήμερον ἄλλωστε εἴπέρ ποτε ἐπιβάλλεται νομίζομεν ν’ ἀποκτήσῃ ὁ λαὸς ὅσον τὸ δυνατὸν σαφεστέραν συνείδησιν καὶ τῆς παρούσης οἰκονομικῆς πραγματικότητος καὶ τῶν μεταβολῶν, τὰς ὁποίας ἐμφανίζει πιθανὰς ἡ προοπτικὴ τοῦ προσεχοῦς μέλλοντος. Ἔχομεν καθῆκον καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ παράσχωμεν εἰς τὸν λαὸν ὅλα τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ πεισθῇ ὅτι τὸ Κράτος ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὸ Ἐθνικὸν εἰσόδημα ὅσον εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀφαιρεθῇ καὶ δαπανᾷ αὐτὸ ὅπου πρέπει νὰ δαπανηθῇ. Ἡ πλήρης ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου διαφώτισις θὰ τονώσῃ τὸν λαὸν εἰς συνέχισιν τῆς ἐργώδους προσπαθείας, τὴν ὁποίαν καλεῖται νὰ καταβάλῃ ἀλλὰ καὶ θὰ θωρακίσῃ αὐτὴν τόσον ἀπέναντι τῶν διατόρως κατ’ αὐτὰς ἰδίως κραυγαζόντων περὶ ἀπραγματοποιήτων οἰκονομιῶν καὶ φανταστικῶν σπαταλῶν ὅσον καὶ κατὰ τῶν ἐμφανιζόντων ἀπατηλὰς ἐλπίδας περὶ τοῦ δυνατοῦ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ὕψους τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ μεγάλης ἐντεῦθεν φορολογικῆς ἀνακουφίσεως καὶ περὶ ἄλλων τινῶν, τὰ ὁποῖα μόνον οἰκονομικὴ προχειρολογία δύναται νὰ υἱοθετήσῃ. Ὀλίγας λέξεις θὰ προσθέσω ἀκόμη διὰ νὰ ἐκθέσω τὴν συντηρητικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ὁ προϋπολογισμός. Εἰς τὴν συντηρητικὴν ταύτην πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐξέθηκα, κύριοι βουλευταί, ἤγαγεν ἡμᾶς ἐπιβεβλημένη πρόνοια διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς παρούσης καταστάσεως καὶ τῶν ἐνδεχομένων συνεπειῶν ἐκ τῆς περαιτέρω παρατάσεως αὐτῆς. Οὐδεὶς ἀγνοεῖ ὅτι ἀπὸ ἑνὸς περίπου ἔτους ἡ λειτουργία τῆς παγκοσμίου οἰκονομικῆς ζωῆς δὲν εἶναι καθόλου κανονική. Τὰ δύσλυτα μεταπολεμικὰ προβλήματα, κατὰ τῶν ὁποίων ἀπὸ ἀρκετῶν ἐτῶν παλαίουν τὰ διάφορα Κράτη, προσέλαβον κατὰ τοὺς τελευταίους δώδεκα μῆνας ἀσυνήθη ὀξύτητα καὶ ἔκτασιν, ἔκτοτε δὲ καὶ μέχρι σήμερον διατρέχομεν περίοδον γενικῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ὑπὸ τῆς ὁποίας δοκιμάζονται σχεδὸν ἄνευ ἐξαιρέσεως ὅλαι αἱ χῶραι τοῦ κόσμου. Δὲν εἶναι ἔργον ἡμῶν νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ἡ κρίσις αὕτη ἡ παγκόσμιος εἰς ἔκτασιν εἶναι καὶ κατὰ τὰ γενεσιουργικὰ αὐτῆς αἴτια παγκόσμιος ἢ ἄν, πηγάζουσα ἀπὸ σοβαρὰν διαταραχὴν τῆς ἀναγκαίας ἰσορροπίας εἴς τινας μεγάλους οἰκονομικοὺς ὀργανισμούς, ἐπεξετάθη καὶ εἰς τὰς λοιπὰς χώρας. Εἴτε τὸ πρῶτον εἴτε τὸ δεύτερον συμβαίνει τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ὅπου καὶ ἂν στρέψωμεν τὸ βλέμμα σήμερον θὰ ἴδωμεν ἔκδηλα καὶ ἄφθονα τὰ φαινόμενα τῆς κρίσεως ταύτης. Ὁ κλονισμὸς τῆς οἰκονομικῆς ὑγείας τοῦ κόσμου ἐκδηλοῦται πανταχοῦ εἰς πτῶσιν τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων καὶ τῶν πρώτων ὑλῶν, εἰς πτῶσιν τῆς τιμῆς τῶν ἀξιῶν, εἰς ἐλάττωσιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τοῦ Λαοῦ, εἰς ἀνεργίαν ὁλονὲν αὐξανομένην, εἰς ἐλάττωσιν τοῦ ἐμπορίου καὶ τῶν μεταφορῶν, εἰς κλονισμὸν καὶ πτῶσιν μικρῶν καὶ μεγάλων ἐπιχειρήσεων καὶ ἐν γένει σχηματίζει ὅλην τὴν ἅλυσον τῶν ἀλληλοδιαδόχων φαινομένων, τὰ ὁποῖα πηγάζουν ἀπὸ μίαν καταστοφὴν τῆς ἰσορροπίας μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως. Ἰδιαιτέρως αἰσθητὴ ἐμφανίζεται ἡ κρίσις εἰς τὰς γεωργικὰς χώρας λόγῳ τῆς μεγαλειτέρας κατ’ ἀναλογίαν πτώσεως τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἀκόμη δὲ ὀξυτέρα εἶναι ἐκεῖ ὅπου διὰ τῆς ἀγροτικῆς μεταρυθμίσεως ἐδημιουργήθησαν μικροϊδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι στερούμενοι οἰκονομικοῦ περιθωρίου αἰσθάνονται ὀδυνηρότερον τὴν ἐκ τῆς πτώσεως τῶν τιμῶν μείωσιν καὶ τοῦ ἀπαραιτήτου διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος. Ἀλλὰ καὶ τῶν κατ’ ἐξοχὴν βιομηχανικῶν χωρῶν ἡ θέσις δὲν εἶναι καλλιτέρα, μὴ ἐξαιρουμένων οὐδὲ τῶν ἰσχυροτέρων ἐθνῶν, τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως δοκιμάζονται ὑπὸ ἀνεργίας ἀνησυχαστικῆς. Ἔθνη διακρινόμενα διὰ τὸν φυσικὸν καὶ τὸν ἐπίκτητον πλοῦτον αὐτῶν, ἔθνη διαθέτοντα μέσα, τὰ ὁποῖα μικραὶ περίοδοι εὐημερίας προσεπόρισαν, πάσχουν καὶ αὐτὰ ἀπὸ ἀσυνήθη οἰκονομικὴν καχεξίαν, ἡ ὁποία πλήττουσα τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν, ἐπηρεάζει κατ’ ἀνάγκην ποικιλοτρόπως καὶ τὰ δημόσια οἰκονομικὰ μέχρι σημείου, ὥστε νὰ βλέπωμεν καὶ πάλιν εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς πολλῶν Κρατῶν ἐμφανιζόμενα ἢ ἀπειλούμενα ἐλλείμματα, πρὸς κάλυψιν ἢ ἀποτροπὴν τῶν ὁποίων ἀλλαχοῦ μὲν αὐξάνεται τὸ καὶ ἤδη μέγα φορολογικὸν βάρος, ἀλλαχοῦ δὲ ἐπιχειρεῖται περικοπὴ τῶν δαπανῶν ἀνηλεής. Ἡ κατάστασις ἔχει ἐπισύρῃ σύντονον τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὅλου τοῦ κόσμου, πανταχοῦ δὲ καταβάλλονται πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως ἐξαιρετικαὶ προσπάθειαι τοσούτῳ μᾶλλον δύσκολοι ὅσῳ, ὡς ἀπέδειξεν ἡ μέχρι τοῦδε πεῖρα, τὰ ἀμυντικὰ μέσα τὰ ὁποῖα τὰ καθ’ ἕκαστον Κράτη λαμβάνουν μεμονωμένως δὲν εἶναι ἀρκούντως ἀποτελεσματικά, τινὰ δὲ καὶ παρουσιάζουν τὸν κίνδυνον νὰ περιπλέξουν τὴν κατάστασιν καὶ νὰ ἐπιδεινώσουν τὴν κρίσιν. Ἐντεῦθεν προέκυψεν ἡ ἀνάγκη μιᾶς εὐρυτέρας οἰκονομικῆς συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν διαφόρων Κρατῶν καὶ ἤδη, ὡς γνωρίζει ἡ Βουλή, τὰ γεωργικὰ Κράτη τῆς Κεντρικῆς καὶ Ἀνατολικῆς Εὐρώπης συνῆλθον πρὸ ὀλίγου χρόνου εἰς συνέδρια ἐν Βουκουρεστίῳ καὶ ἐν Βαρσοβίᾳ πρὸ ἐξέτασιν τῶν μέσων δι’ ὧν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ διάθεσις τῶν γεωργικῶν προϊόντων, καὶ δὴ τῶν δημητριακῶν, εἰς τιμὰς ὁπωσδήποτε ἱκανοποιητικὰς διὰ τὸν παραγωγὸν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ δὲ θέματος τῆς γεωργικῆς κρίσεως ἀπασχολεῖται καὶ τὸ ἐν Ρώμῃ διεθνὲς ἀγρονομικὸν ἰνστιτοῦτον καὶ ἡ ἐν Πράγᾳ διάσκεψις τῶν ἀγροτικῶν κομμάτων. Ἀλλὰ καὶ ἡ συνέλευσις τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, συγκινηθεῖσα ἀπὸ τὴν σοβαρότητα τῆς καταστάσεως, ἀνέθηκεν εἰς τὴν δημοσιονομικὴν καὶ οἰκονομικὴν αὐτῆς ὀργάνωσιν τὴν μελετῶσαν τὰς ἀφορμὰς τῆς διακυμάνσεως τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τοῦ χρυσοῦ, ν’ ἀναλάβῃ τὴν μελέτην τῶν αἰτίων τῆς σημερινῆς καχεξίας, ἐρχομένη εἰς ἐπαφὴν μὲ τὰς ἑκασταχοῦ ἐθνικὰς ὀργανώσεις, συμβούλια, ἐπιτροπὰς μελετῶν κλπ. Τῆς παγκοσμίου ταύτης κρίσεως δὲν ἦτο βεβαίως δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἐξαίρεσιν ἡ χώρα ἡμῶν λόγῳ τῆς συγχρόνου οἰκονομικῆς ἀλληλεξαρτησίας τῶν κρατῶν, τὴν ὁποίαν κατέστησεν ἀκόμη ἐμφανεστέρα ἡ σημερινὴ κρίσις. Οὐδὲ θὰ ἦτο σοβαρὸν νὰ προβάλωμεν τὴν ἀξίωσιν ὅπως σταματήσουν εἰς τὰ σύνορα τῆς Ἑλλάδος τὰ φαινόμενα τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς καχεξίας, ἀφοῦ διὰ τὴν ἐπέκτασιν αὐτῶν ἐν Ἑλλάδι συνέτρεχον καὶ εἰδικὰ τοπικὰ αἴτια, συναφῆ μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἐξάντλησιν τοῦ προσφάτου παρελθόντος καὶ μὲ τὴν περίοδον τῆς προσαρμογῆς καὶ τῆς ἀναρρώσεως, τὴν ὁποίαν ἀκόμη διερχόμεθα. Ἀλλά, μολονότι ὁ οἰκονομικὸς ἡμῶν ὀργανισμὸς παρουσιάζει τὴν ἰδιαιτέραν ταύτην εὐπάθειαν, βέβαιον οὐχ’ ἧττον εἶναι ὅτι μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον τὰ συμπτώματα τῆς οἰκονομικῆς νόσου δὲν ἐκδηλοῦνται παρ’ ἡμῖν τόσον ὀξέα ὅσον εἰς ἄλλας χώρας ὄχι μόνον ἰσοδυνάμους, ἀλλὰ καὶ πολὺ ἰσχυροτέρας ἡμῶν οἰκονομικῶς. Σύντομος ἐπισκόπησις τῶν διαφόρων ἐκδηλώσεων τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας καταδεικνύει ὅτι ἡ κρίσις παρ’ ἡμῖν δὲν ἔχει οὔτε τὴν ἔντασιν οὔτε τὴν ἔκτασιν τὴν ἀλλαχοῦ παρατηρουμένην. Ἀναμφισβητήτως ἐξακολουθεῖ ἐντονωτέρα ἐφέτος ἡ ἐλάττωσις τῶν κερδῶν καὶ τῶν μικρῶν καὶ τῶν μεγάλων ἐπιχειρήσεων αἱ δὲ στάσεις πληρωμῶν καὶ αἱ πτωχεύσεις αὐξάνονται, ἀλλ’ ὅμως ὄχι πολὺ πέραν τοῦ ὁρίου εἰς τὸ ὁποῖον μοιραίως θὰ ἔφθαναν ἐκ τῆς προϊούσης ἐκκαθαρίσεως μετὰ τὴν νομισματικὴν σταθεροποίησιν. Ἄξιον δὲ σημειώσεως εἶναι ὅτι δὲν παρατηρεῖται παρ’ ἡμῖν ἡ τόσον συχνὴ ἀλλαχοῦ πτῶσις μεγάλων ἐπιχειρήσεων, ἡ ὁποία εἶναι τὰ χαρακτηριστικώτερα συμπτώματα τῆς κρίσεως. Ἡ βιομηχανική μας παραγωγὴ δὲν ἐπηρεάσθη οὐσιωδῶς ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ προηγούμενον ἔτος, μικρὰ δὲ εἶναι ἡ ὑποχώρησις ἐν τῇ κινήσει τῶν λιμένων καὶ τῶν σιδηροδρόμων μας, ἡ δὲ πορεία τῶν δασμῶν ὅπως καὶ τῶν φόρων καταναλώσεως δεικνύει ὅτι ἐκάμφθη ἀλλ’ οὐχὶ σημαντικῶς ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ λαοῦ. Ἐξ ἄλλου πρόβλημα ἀνεργίας ἀπὸ τὸ ὁποῖον δοκιμάζονται αἱ μεγάλαι βιομηχανικαὶ χῶραι, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἀντιμετωπίζομεν ἐν Ἑλλάδι, Ἡ αὔξησις τῶν καταθέσεων, ἡ ὁποία εἶναι συνήθης εἰς ἐποχὴν δυσπιστίας τῶν κεφαλαίων πρὸς ἄλλας τοποθετήσεις, ἐμφανίζει παρ’ ἡμῖν τὴν εὐνοϊκὴν ἔνδειξιν τῆς αὐξήσεως τῶν ἐπὶ προθεσμίᾳ καταθέσεων καὶ τῶν εἰς δραχμάς, ἐπὶ ἐλαττώσει τῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα, ὅπερ σημαίνει αὔξησιν τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ κοινοῦ καὶ πρὸς τὰ τραπεζιτικά μας ἱδρύματα καὶ πρὸς τὴν νομισματικήν μας σταθεροποίησιν. Ἀλλ’ ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τονίσω ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ὅτι ἡ ἐμπιστοσύνη αὕτη, ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένη, πρέπει κ. βουλευταί, νὰ ἑδραιωθῇ εἰς πᾶσαν Ἑλληνικὴν ψυχὴν διὰ νὰ καταπολεμήσῃ ὁριστικῶς τὴν παρατηρουμένην ἀτυχῶς ἀκόμη νοσηρὰν τάσιν τῆς Ἑλληνικῆς ἀποταμιεύσεως πρὸς τοποθετήσεις ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ἐλπίζομεν νὰ κατανοηθῇ ἀπὸ τοὺς μεγάλους ἰδίως ἀποταμιευτάς, ὅτι χωρὶς νὰ παρέχῃ καμμίαν μεγαλειτέραν ἀσφάλειαν ἡ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ τοποθέτησις, χωρὶς νὰ ἐξυπηρετῇ συμφέροντα τοῦ ἀποταμιευτοῦ ἀλλὰ τοὐναντίον ζημιοῦσα αὐτὸν λόγῳ τοῦ χαμηλοῦ ἐξωτερικοῦ ἐπιτοκίου, ζημιοῖ πρὸ πάντων τὴν Ἑλληνικὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀφαιρεῖ κεφάλαια ἀπαραίτητα διὰ τὴν γονιμοποίησιν τῶν διαφόρων κλάδων αὐτῆς, κεφάλαια τὰ ὁποῖα ἐξέρχονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ ἐπιτείνουν, τὴν στενότητα τῶν κεφαλαίων ἐν τῇ Χώρᾳ καὶ τὴν ὕψωσιν τοῦ τόκου, ἐπανέρχονται δ’ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ πάλιν ἐκ νέου εἰς αὐτὴν ὑπὸ τύπον δανείου καὶ ὑπὸ ξένον πλέον ἔνδυμα ἀφοῦ ἐξασφαλίσουν φορολογικὰς ἀσυδοσίας καὶ ὑψηλὸν ἐπιτόκιον οὐχὶ βεβαίως πρὸς ὄφελος τοῦ Ἕλληνος ἀποταμιευτοῦ. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ θέμα μας παρατηροῦμεν ὅτι καὶ ἡ πορεία τῆς νομισματικῆς σταθεροποιήσεως, κ. βουλευταί, δὲν παρουσίασε κανὲν ἀνησυχητικὸν σύμπτωμα ἐκ τῆς κρίσεως. Τουναντίον ἀπὸ ἑπτὰ μηνῶν περίπου τὸ κάλυμμα συνεχῶς αὐξανόμενον ἀνέρχεται κατὰ τὸ τέλος Ὀκτωρίου 3.374.838.120 μὲ ἀναλογίαν, πρὸς μὲν τὸ σύνολον τῶν ὑποχρεώσεων ὄψεως εἰς 30,05% πρὸς δὲ κυκλοφοροῦν χαρτονόμισμα εἰς 66%. Τὴν καλὴν κατάστασιν τοῦ καλύμματός μας ἀνομολογοῦσα ἡ δημοσιονομικὴ ἐπιτροπὴ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἀναφέρει εἰς τὴν τελευταίαν αὐτῆς ἔκθεσιν τοῦ Μαΐου 1930 ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς. «Ἡ ἐπιτροπὴ ὑπῆρξεν εὐτυχὴς διαπιστοῦσα ὅτι ἡ οἰκονομικὴ καχεξία, ἥτις ἐγένετο αἰσθητὴ καὶ ἐν Ἑλλάδι ὅπως καὶ εἰς πᾶσαν ἄλλην χώραν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τελευταίων ἕξ μηνῶν δὲν ἐπηρέασεν τὴν ἰσχυρὰν θέσιν τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἀλλ’ ἀντιθέτως διαγράφεται σαφὴς βελτίωσις ἀπὸ τοῦ δευτέρου ἡμίσεος τοῦ Φεβρουαρίου». Ἀλλὰ καὶ ἡ δημοσία μας πίστις οὐ μόνον διετηρήθη ἀκλόνητος ἀλλὰ καὶ ἐνισχύθη, κατὰ δὲ τὸ δωδεκάμηνον τῆς κρίσεως ἡ τιμὴ τῶν ἐθνικῶν μας χρεωγράφων ἐβελτιώθη περισσότερον ἀπὸ τὴν τιμὴν τῶν χρεωγράφων οἱουδήποτε ἄλλου Κράτους. Ἐπίσης κατὰ τὸ αὐτὸ διάστημα ἡ παρατηρηθεῖσα γενικῶς πτῶσις τῶν ἄλλων Ἑλληνικῶν ἀξιῶν ἐμπορικῶν ἢ βιομηχανικῶν εἶναι μικροτέρα τῆς ἐπελθούσης εἰς πλεῖστα ἄλλα Κράτη. Καὶ εἰς τὴν κίνησιν δὲ τῶν μεταναστευτικῶν ἐμβασμάτων σημειοῦται δι’ ἡμᾶς ἡ μικροτέρα ἐλάττωσις καὶ κατ’ ἀναλογίαν πληθυσμοῦ ἔρχονται εἰς ἐμβάσματα πρῶτοι ὅλων, οἱ Ἕλληνες μὲ δευτέρους τοὺς Ἰταλούς. Ἀλλὰ καὶ ἂν εἰδικῶς πρὸς τὴν γεωργίαν ἀποβλέψωμεν, ἡ κατάστασις παρουσιάζεται ἀκόμη περισσότερον παρήγορος. Ἐνῶ, ὡς ἐλέχθη ἤδη, εἰς τὰς γεωργικὰς χώρας καὶ δὴ εἰς ἐκείνας ἔνθα ἡ γῆ εἶναι κατανεμημένη εἰς μικροϊδιοκτησίας, δοκιμάζεται σκληρότερον ἡ ἀγροτικὴ τάξις. Παρ’ ἡμῖν ἡ ἀγροτικὴ τάξις’ καίτοι ἀποτελουμένη κατὰ μεγάλην ἀναλογίαν ἐκ μικροϊδιοκτητῶν προσφάτως ἐγκατασταθέντων, καίτοι δοκιμασθεῖσα καὶ ἐφέτος ὑπὸ καιρικῶν συνθηκῶν ἠσθάνθη ὀλιγώτερον ἢ ἀλλαχοῦ τὴν ἐπίδρασιν τῆς κρίσεως, διότι ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τῆς γεωργικῆς μας προσόδου συνολικῶς λαμβανομένης, ὑπῆρξε μικροτέρα τῆς εἰς τὰ ἄλλα γεωργικὰ Κράτη σημειωθείσης. Οὕτω τὰ μὲν δημητριακὰ μας καταναλισκόμενα ἐξ ὁλοκλήρου ἐν τῷ τόπῳ ἐκρατήθησαν ἐκ τῶν ληφθέντων μέτρων εἰς τιμὰς καλλιτέρας τῶν λοιπῶν γεωργικῶν χωρῶν τὰ δ’ ἐξαγόμενα γεωργικά μας προϊόντα ἀντέσχον κατ’ ἀναλογίαν περισσότερον εἰς τὴν γενικὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν. Ἡ ποικιλία τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς καὶ ἡ ἐξαγωγὴ πολυτίμων προϊόντων μὲ τὰς τιμὰς σχετικῶς συγκρατουμένας ἤγαγεν εἰς μείωσιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου, ἀνεξάρτητον τῆς μειώσεως τῆς ὀφειλομένης εἰς τὴν κατὰ ποσὸν μικροτέραν ἐφέτος διαφορὰν μεταξὺ εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον τῆς ποικιλίας ἐν τῇ γεωργικῇ παραγωγῇ καὶ τῆς ἐν αὐτῇ μεγάλης ἀναλογίας πολυτίμων προϊόντων παρατηρεῖται παρ’ ἡμῖν κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εὐνοϊκὴ διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, ἡ ὁποία ἀπολαμβάνει ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος περισσότερον κατ’ ἀναλογίαν παρὰ αἱ ἀγροτικαὶ τάξεις ἄλλων χωρῶν καὶ ἰδίᾳ τῶν βαλκανικῶν. Ἡ διαπίστωσις τῆς τοιαύτης ἀντοχῆς τῆς γεωργίας μας ἀποτελεῖ βεβαίως ἐνθαρρυντικὸν φαινόμενον διὰ χώραν, ἡ ὁποία εἰς τὴν γεωργίαν κατὰ πρῶτον λόγον ὀφείλει νὰ στηρίξῃ τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν. Ἀλλ’ ἐνῷ ἡ σύγκρισις πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν ἄλλων κρατῶν παρουσιάζει τὴν ἑλληνικὴν κατάστασιν σημαντικώτατα παρήγορον, παραδόξως παρ’ ἡμῖν συχνότερα ἢ ἀλλαχοῦ ἀκούονται αἱ κραυγαὶ τῆς ἀπογνώσεως καὶ περισσότερον ἐνεφανίσθησαν οἱ θρηνωδοὶ τῆς καταστάσεως οἱ ὁποῖοι εὐθὺς μετὰ τὰς πρώτας ἐκδηλώσεις τῆς κρίσεως ἀνέλαβον νὰ κηρύξουν τὴν ἀπελπισίαν καὶ νὰ κλαύσουν τὴν ἐπερχομένην καταστροφήν. Βεβαίως δὲν συνιστῶμεν τὴν ἀπόκρυψιν τῆς καταστάσεως οὐδ’ ἀσπαζόμεθα τὴν ἀμέριμνον ἐκείνην αἰσιοδοξίαν ἡ ὁποία συνεπαγομένη τὴν παράλειψιν ἢ τὴν ἀναβολὴν τῆς λήψεως τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων, θὰ ὡδήγει μοιραίως εἰς τὴν σκληρὰν ἀφύπνισιν. Ἀλλ’ ἄν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων εἶναι κατακριτέα ἡ τοιαύτη αἰσιοδοξία, περισσότερον ἀξιοκατάκριτος εἶναι ἡ ἀποκλειστικὴ προσήλωσις εἰς τοὺς μαύρους ὁρίζοντας τῆς ἀπαισιοδοξίας ἡ ὁποία ἀνίκανος νὰ ἐκτιμήσῃ ψυχραίμως τὴν κατάστασιν καὶ νὰ ὑποδείξῃ τὰ ὀρθά, χρησιμεύει πρὸ πάντων διὰ νὰ διασύρῃ τὴν πίστιν τῆς χώρας ἢ διὰ νὰ ἐξασθενίζῃ τὸν ἠθικὸν παράγοντα καθ’ ἥν στιγμὴν ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία καλεῖται νὰ συγκεντώσῃ ὅλας τὰς δυνάμεις της εἰς μίαν ἡρωϊκωτέραν προσπάθειαν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως. Καὶ ὅμως δὲν χρειάζεται καμμία σοφία διὰ νὰ κατανοηθῇ ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦτον, ὅπως εἰς πάντα ἀγῶνα, ἐνδείκνυται εἶναι ψύχραιμος σφυγμομέτρησις τῶν ἐκδηλώσεων τῆς κρίσεως καὶ ἀντικειμενική, ἡ ἀμερόληπτος ἐκτίμησις τόσον τῶν ἐνεργητικῶν ὅσον καὶ τῶν παθητικῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἐμφανίζει ὁ οἰκονομικὸς ὀργανισμὸς τῆς χώρας διὰ τὴν ἀντίστασιν κατὰ τῆς κρίσεως, διότι μόνον μία τοιαύτη ἔρευνα παρέχουσα σαφῆ εἰκόνα καὶ τῆς σημερινῆς καταστάσεως καὶ τῆς πιθανῆς ἐξελίξεως αὐτῆς δύναται νὰ δώσῃ τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν εἰς τὴν δημοσίαν καὶ τὴν ἰδιωτικήν μας οἰκονομίαν. Ἀλλ’ ὅταν ὑπὸ τοιοῦτον πνεῦμα ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν σημερινήν μας θέσιν καὶ εἰς τὴν προοπτικὴν τοῦ προσεχοῦς μέλλοντος χωρὶς νὰ ὑπερτιμῶμεν τὰ ἐφόδιά μας διὰ τὸν ἀγῶνα, οὐδὲ νὰ ὑποτιμῶμεν τὰς ἐλλείψεις μας δυνάμεθα νὰ ἀποκομίσωμεν αἴσθημα ἀσφαλείας διὰ τὴν αὔριον, τῆς ἀσφαλείας τὴν ὁποίαν ἐμπνέει ἡ πεποίθησις ὅτι ἔχει ἡ χώρα τὴν δυναμικότητα νὰ παλαίσῃ νικηφόρως καὶ κατὰ τῆς παρούσης κρίσεως. Πράγματι δὲ κ. βουλευταὶ εἰς χεῖρας ἡμῶν κεῖται ἡ ἔξοδος ἐκ τῆς σημερινῆς περιπετείας μὲ τὰς μικροτέρας δυνατὰς ζημίας ἐὰν καὶ εἰς τὴν δημοσίαν καὶ εἰς τὴν ἰδιωτικήν μας οἰκονομίαν λάβομεν τὰ μέτρα ὅσα μία σώφρων τακτικὴ ἐπιβάλλει. Τὴν σώφρονα ταύτην τακτικὴν ἀπέδειξεν ἡ κυβέρνησις ὅτι πιστῶς ἀκολουθεῖ καὶ εἰς τὴν δημοσιονομικὴν καὶ τὴν οἰκονομικήν της ἐν γένει πολιτικήν. Χαράξασα ἡ κυβέρνησις ἐν τῇ δημοσιονομικῇ της πολιτικῇ τὸ πρόγραμμα νὰ ἀποφύγῃ πᾶσαν περαιτέρω φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν, νὰ ἐπιφέρῃ τὰς δυνατὰς φορολογικὰς ἀνακουφίσεις, ν’ ἀνταποκριθῇ πλήρως μὲν πρὸς τὰς συμβατικὰς ὑποχρεώσεις τοῦ κράτους ἐν τῷ μέτρῳ δὲ τοῦ δυνατοῦ πρὸς τὰς ἄλλας ὑποχρεώσεις ἑνὸς συγχρονισμένου κράτους μὲ ἀδιατάρακτον πάντοτε τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, κατώρθωσε διὰ τῆς καλλιτέρας ἀποδόσεως τῶν κειμένων φόρων, διὰ τῆς περιστολῆς τῶν ἀγόνων δαπανῶν καὶ τῆς δυνατῆς ἐνισχύσεως τῶν γονίμων νὰ λύσῃ μέχρι τοῦδε τὸ δύσκολον τοῦτο πρόβλημα μετ’ ἐπιτυχίας τὴν ὁποίαν μαρτυροῦν τὰ συνεχῆ περισσεύματα τῶν προϋπολογισμῶν μας, ἡ ὁλοὲν ἐνδυναμουμένη δημοσία πίστις τῆς χώρας καὶ ἡ καθόλου δημοσιονομική μας κατάστασις. Ἐν τῇ γενικωτέρᾳ οἰκονομικῇ πολιτικῇ ἡ κυβέρνησις ἐπισπεύδουσα τὴν ἐκτέλεσιν τῶν παραγωγικῶν μας ἔργων πρὸς πρόληψιν τῆς ἀνεργίας καὶ ταχυτέραν αὔξησιν τῆς καλλιεργησίμου γῆς, ἐπιδιώκουσα τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας δι’ ἐπαρκῶν κεφαλαίων μὲ τὸν δυνατὸν εὐθυνότερον τόκον, ἐπιζητοῦσα συντόνως τὰς δυνατὰς βελτιώσεις ἐν τῇ γεωργικῇ μας παραγωγῇ παρακολουθεῖ ταὐτοχρόνως μετὰ προσοχῆς τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας πρόθυμος νὰ λαμβάνῃ ἑκάστοτε τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα πρὸς πρόληψιν ἢ ἀπάμβλυνσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς κρίσεως. Καὶ γνωρίζει ἡ Βουλὴ ὅτι ἡ προθυμία αὕτη τῆς κυβερνήσεως δὲν ἀνεκόπη οὐδ’ ὁσάκις τὰ λαμβανόμενα μέτρα συνεπήγοντο θυσίας διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον ἢ ἔκειντο πέραν τῶν ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης διαγεγραμμένων ὁρίων διὰ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κράτους. Πράγματι δὲ ἡ ἀνάληψις ὑπὸ τοῦ Κράτους μέρους τῶν ἐνδεχομένων ζημιῶν ἐκ τῆς πληρωμῆς τῶν καταθετῶν τῆς Τραπέζης Θεσσαλίας, ἡ παροχὴ ἐγγυήσεως εἰς δάνεια ὑπὲρ ὑποστηρίξεως βιωσίμων βιομηχανιῶν, ἀκόμη δὲ καὶ ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου καὶ ὁ ἐπὶ τῆς κριθῆς καὶ τῆς βρώμης δανεισμὸς ἐπὶ συμμετοχῇ τοῦ Κράτους εἰς τὰς πιθανὰς ζημίας εἶναι μέτρα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐπισύρουν καὶ ἐπέσυρον ἤδη τὰς ἐπικρίσεις τῶν ὀπαδῶν τῆς ὀρθοδόξου ἐπιστήμης. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπουσα εἰς τὰ ἐπιτευχθέντα καὶ εἰς τὰ ἐπιδιωκόμενα διὰ τῶν μέτρων τούτων ἀποτελέσματα δὲν αἰσθάνονται καμμίαν μεταμέλειαν διότι χάριν τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτῶν ἐξέκλινεν ἀπὸ τὰ ὀρθόδοξα δόγματα, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν σημερινῶν συνθηκῶν ὑποβάλλονται εἰς ἀναθεώρησιν καὶ ἐκεῖ ἀκόμη ὅπου ἡ πρὸς αὐτὰ πίεσις ἀποτελεῖ μακροχρόνιον παράδοσιν. Οὐδ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη παρακολουθοῦσα ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας νὰ ἐπεμβαίνῃ ὁσάκις ἡ ἐπέμβασίς της θὰ ἦτο συντελεστικὴ πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐκδηλώσεων τῆς κρίσεως. Ἐὰν καὶ ἡ ἰδιωτικὴ οἰκονομία ὡς πιστεύομεν, θελήσῃ ν’ ἀντιληφθῇ ὅτι πρέπει νὰ συμμορφώσῃ τὰς ἀνάγκας της ὡς κατανάλωσις καὶ τὴν δρᾶσιν της ὡς παραγωγὴ πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς σημερινῆς καταστάσεως δυνάμεθα βασίμως νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ αἰσθανθῶμεν τὴν πίεσιν τῆς κρίσεως ἐλαφροτέραν ἐν Ἑλλάδι καὶ θὰ ἐφθάναμεν εἰς τὸ τέρμα αὐτῆς μετὰ δοκιμασίαν μικροτέραν ἀπὸ ἄλλα Κράτη πολὺ ἀνώτερα ἡμῶν εἰς οἰκονομικὸν ἐφοδιασμόν. Πόσον ἀπέχει ἀκόμη τὸ τέρμα τῆς κρίσεως δὲν δύναταί τις μετ’ ἀσφαλείας νὰ προείπῃ, διότι δὲν εἶναι τὴν στιγμὴν αὐτὴν βέβαιον οὐδ’ ἂν ἐσημείωσε τὴν μεγαλειτέραν της ἔντασιν ἡ κρίσις. Ἀλλ’ ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντας διδάσκει ὅτι καὶ ἡ κρίσις αὕτη θὰ ὑπερνικηθῇ καὶ θὰ παρέλθῃ ἐγκαταλείπουσα ὄπισθεν αὐτῆς μαζὶ μὲ τὰς ζημίας καὶ τὰ σπέρματα νέας οἰκονομικῆς προόδου. Ἀλλ’ ἀσφαλῶς αἱ ζημίαι θὰ εἶναι μικρότεραι καὶ ἡ πρόοδος θὰ εἶναι ταχυτέρα διὰ τὰ Κράτη τὰ ὁποῖα θὰ ἀντιτάξουν τὴν καλλιτέραν ἄμυναν. Καὶ ἡ Ἑλλὰς ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ εὑρίσκεται μεταξὺ τῶν Κρατῶν αὐτῶν». (χειροκροτήματα).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀντικειμένου πρὸς συζήτησιν λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν καὶ ὥραν 4.30′ μ.μ. (Ὥρα 7.30′ μ. μ.)