1930.11.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4α

ΔΕΥΤΕΡΑ 24 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ Σύνδεσμος τῶν ἐργατῶν Πανόρμου Κρήτης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὕψωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. — Τὸ Γεωργικὸν ἐπιμελητήριον Μεσσηνίας ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματα καὶ ζητεῖ τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως υἱοθέτησιν τούτων. Ἡ ἐργατικὴ Βοήθεια Μυτιλήνης διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἀστυνομίας Ἁγιάσσου διὰ τὰς διενεργουμένας παρ’ αὑτῆς παρανόμους συλλήψεις. — Ἐπιτροπὴ καρραγωγέων Βόλου ζητεῖ τὸν διακανονισμὸν τῆς καταβολῆς τῶν ἀποζημιώσεών των. — Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος Λεβαδείας, Λοκρίδος, Παρνασίδος καὶ Θηβῶν ζητεῖ τὴν ἐπιβολὴν δασμοῦ ἐπὶ τοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένου βάμβακος, τὴν ἀναστολὴν πληρωμῆς ἰδιωτικῶν χρεῶν, τὴν ἄμεσον ἐπίλυσιν τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος, τὴν ἔναρξιν τῶν ἔργων τοῦ Κηφισσοῦ κλπ. — Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Ἀθηνῶν αἰτεῖται τὴν ἄδειαν πρὸς ποινικὴν δίωξιν. Τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Τσιγδέμογλου κατηγορουμένου ἐπὶ ἐξυβρίσει. Τοῦ αὐτοῦ κ. βουλευτοῦ κατηγορουμένου ἐπὶ δυσφημίσει. Τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Ζωγράφου κατηγορουμένου ἐπὶ ἀπάτῃ. Τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Σαρογιάννη κατηγορομένου ἐπὶ ἐξυβρίσει. Τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ἡσαΐα κατηγορουμένου ἐπὶ παρανόμῳ ὑλοτομίᾳ. Τοῦ βουλευτοῦ Λέσβου κ. Κ. Σίμου κατηγορουμένου ἐπὶ ὑπεξαιρέσει. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Χαλκίδος αἰτεῖται τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Ζουμῆ κατηγορουμένου ἐπὶ ἐξυβρίσει. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης αἰτεῖται τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Λούβαρη κατηγορουμένου ἐπὶ ἐξυβρίσει διὰ τοῦ τύπου. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Θράκης αἰτεῖται τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τσονταρίδη κατηγορουμένου ἐπὶ ψευδεῖ πιστοποιήσει κλπ. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Κερκύρας αἰτεῖται τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Λούλη κατηγορουμένου ἐπὶ ἐξυβρίσει. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μάρκου καταθέτει ἀναφοράς: 1) Καπνεργατῶν Πατρῶν ζητούντων νὰ ἀποδοθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ δυνάμει τοῦ ἀπὸ 15 Δεκεμβρίου 1923 Ν.Δ. εἰσπραττόμενον ποσὸν, καὶ 2) Καπνοβιομηχάνων Πατρῶν παρακαλούντων ὅπως γίνῃ δεκτὸν τὸ ὑπόμνημα Πανελληνίου Ἑνώσεως καπνοβιομηχάνων. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Τριποδάκης καταθέτει αἴτησιν Γ. Καρδαλάκη. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Κοθρῆς, Α. Γαλανάκης, καὶ Κ. Παπαδάκης ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 348 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐκπαιδευτικῶν τινων νόμων». Ὁ κ. Β. Καραπαναγιώτης (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου. 1) Περὶ τροποποιήσεως τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως διὰ τὴν λύσιν τῶν μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ Ἀνωνύμου Ἑταιρείας Λίμνης Κωπαΐδος διαφορῶν, ὡς πρὸς τοὺς ὅρους τῆς γενομένης ὑδροληπτικῆς παραχωρήσεως. 2) Περὶ καθορισμοῦ τέλους γνώμονος. καὶ 3) Περὶ ἀδειῶν οἰκοδομῆς κλπ. ἐπὶ ρυμοτομουμένων ἀκινήτων. Ὁ κ. Γ. Κατεχάκης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3835 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 4 Ἰουλίου 1925 περὶ διορισμοῦ Ὑφυπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου. 1) Περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν μείωσιν τῶν δημοσίων λειτουργῶν ἐν γένει κλπ. καὶ 2) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4427 καὶ 4585 τοῦ 1930 ἐν σχέσει μὲ τὴν διάθεσιν τῶν πλεονασμάτων τῶν χρήσεων 1927–28 καὶ ἐφεξῆς.

§2Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Πετρίδη.

§4Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον διὰ νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν δύο τηλεγραφήματα τὰ ὁποῖα ἔλαβον ἐκ Κορίνθου σχετιζόμενα μὲ τὴν ἐκεῖ κατάστασιν τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ σεισμοπαθῶν. Τὰ τηλεγραφήματα ταῦτα ἀνεκοίνουν τὰ ἑξῆς: «Διαμαρτυρόμεθα ἐντόνως....» (ἀναγινώσκει). Ἐπίσης καὶ δεύτερον τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τὸ ὁποῖον λέγει. (ἀναγινώσκει). Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. Πρόεδρε, νὰ καταθέσω τὰ τηλεγραφήματα καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐπιστήσῃ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῆς ἐκεῖ καταστάσεως καὶ νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, διότι οἱ ἐκεῖ σεισμοπαθεῖς εὑρίσκονται ἐν δικαίᾳ ἐξεγέρσει ἐκ τῆς κακῆς καὶ πλημμελοῦς λειτουργίας τοῦ ὀργανισμοῦ.

§5Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, μόλις ἔλαβον γνῶσιν τῶν τηλεγραφημάτων ἔσπευσα νὰ τηλεγραφήσω εἰς τοὺς διοικοῦντας τὸν ὀργανισμὸν νὰ μὴ προβοῦν εἰς καμμίαν ὑπογραφὴν συμβολαίων πρὶν ἢ συνεννοηθοῦν μετ’ ἐμοῦ. Ὑπεσχέθησαν ὅτι δὲν θὰ προβοῦν εἰς τίποτε πρὶν ἢ συνεννοηθοῦν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§7Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω μίαν πεποίθησιν ὅτι ἡ ὁμιλία προχθὲς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμην μου ὑπῆρξεν θαυμαστὴ εἰς ἀλήθειαν, ἐξόφθαλμος εἰς συμμετρίαν καὶ ἐφεκτικότητα, ἐτόνωσεν τὸ φρόνημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πέπεισμαι μετὰ τὴν ὁμιλίαν αὐτὴν ὅτι ἡ χώρα ἡμῶν θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν παγκόσμιον οἰκονομικὴν κρίσιν μὲ περισσοτέρας ἐλπίδας παρὰ οἱαδήποτε ἄλλη χώρα. Ἐν τούτοις ὅμως ὑφίσταται μία ἀνησυχία ἀπό τινων ἡμερῶν. Διαδόσεις αἱ ὁποῖαι φθάνουν μέχρι τῶν στηλῶν τοῦ τύπου, διαδόσεις τῷ ὄντι μεγάλης ἐκτάσεως, θέλουν νά παραστήσουν ὅτι τάχα κινδυνεύει ἡ παρ’ ἡμῖν ἔννομος τάξις, ὅτι ἴσως δύναται νὰ διατρέξῃ κίνδυνον αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἀσφάλεια τοῦ πολιτικοῦ παρ’ ἡμῖν καθεστῶτος. Εἶναι ἀναμφισβήτητος ἀλήθεια ὅτι ἀσησυχεῖ ἡ κοινὴ γνώμη ἐκ τῶν διαδόσεων αὐτῶν καὶ εἶναι ἑπομένως δικαίωμα τῆς Βουλῆς, εἶναι λέγω δικαίωμα τοῦ λαοῦ διὰ τῆς Βουλῆς νὰ πληροφορηθῇ ποίαν ὑπόστασιν ἔχουν αἱ διαδόσεις ἐκεῖναι, ἐὰν δικαιολογοῦν ἀνησυχίαν ποῖα εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἶναι ἑτοίμη νὰ λάβῃ ἡ ἐντολοδόχος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων Κυβέρνησις. Διότι ναὶ μὲν ἡ ὑπόθεσις εἶναι, νομίζω, εἰς χεῖρας τῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοιούτου εἴδους διαδόσεων, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν, αἱ ἀνησυχίαι ἔχουν δικαιολογημένην αἰτίαν, δὲν εἶναι ἔργον ἀποκλειστικὸν τῆς δικαιοδοσίας τῆς δικαιοσύνης, διότι δὲν πρόκειται νὰ κατασταλοῦν πράξεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ἀλλὰ πρόκειται νὰ προληφθοῦν παρεκτροπαὶ αἱ ὁποῖαι ἤθελον ἐκθέσῃ εἰς κίνδυνον τὴν ἔννομον τάξιν, καὶ τοῦτο εἶναι καθῆκον ἀποκλειστικὸν τῆς Κυβερνήσεως. Μέλος καὶ ἐγὼ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ τὸ καθῆκον της, δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ προεδρευομένη ἀπὸ τὸν ἱστορικὸν ἄνθρωπον πρὸς τὸν ὁποῖον ὁλοψύχως στρέφεται ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ μεγάλου καὶ ἐνδόξου ἡμῶν κόμματος θὰ ἐκτελέσῃ ἐντελῶς τὸ καθῆκον της. Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐν τῇ ὁλότητι αὐτοῦ ἔδειξεν πάντοτε ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους ὅτι εἶναι ἕτοιμον νὰ ἀναλαμβάνῃ εὐθύνας, οὐχὶ μόνον ἐνώπιον τοῦ πολιτεύματος, ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον τῆς ἱστορίας, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ Δημοκρατικὸν Πολίτευμα, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐλπιδοφόρον καὶ προοδευτικὴν πορείαν τῆς Ἑλληνικῆς Ἐθνότητος. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀκουσθοῦν σχετικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐμπνεόμεναι ἀπὸ αὐτὴν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἔχει ὁλόψυχον τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ μεγάλου καὶ ἐνδόξου ἡμῶν κόμματος διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν πατρίδα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§9Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, πρὸ 3 περίπου ἑβδομάδων, καθ’ ὃν χρόνον ἤμην μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὴν Ἄγκυραν, ἔλαβε χώραν μία ἀπόπειρα ἀνατροπῆς τῆς πολιτικῆς τάξεως. Κυρίως εἰπεῖν, ἐν τῇ τεχνικῇ σημασίᾳ τῆς λέξεως, δὲν ἐγένετο ἀπόπειρα, διότι πρὶν ἢ ἐκραγῇ οἱαδήποτε κίνησις προελήφθη αὕτη καὶ συνελήφθησαν ἐκεῖνοι ἐκ τῶν μετεχόντων ὅσοι εὑρέθησαν τότε. Ἡ στρατιωτικὴ διοίκησις ἔκαμε τὸ καθῆκον της ἀμέσως, καθόσον ἐπρόκειτο περὶ ἀξιωματικῶν ἐφέδρων, οἱ ὁποῖοι μετεῖχον εἰς τὴν ἀπόπειραν καὶ ἐξεδόθησαν αἱ ἀποφάσεις τοῦ στρατιωτικοῦ συμβουλίου αἱ ὁποῖαι ἐπέβαλον τὰς ἀπαιτουμένας κυρώσεις. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Οἰτύλου φαίνεται ἀνησυχῶν ἐξ ὅσων γράφει ὁ τύπος τὰς τελευταίας ἡμέρας, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐπάνω εἰς ἕνα βαρέλι ἀπὸ μπαροῦτι καὶ κινδυνεύουμε νὰ πάρουμε φωτιά. Πρέπει νὰ εἰδοποιήσω τὸν ἀξιότιμον φίλον μου ὅτι τοιαύτην ἀνησυχίαν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει, ὅτι ὑπάρχουν διαρκῶς οἱ ἐπιβουλευόμενοι τὴν καθεστωτικὴν τάξιν, δὲν εἶναι ἄγνωστοι οὔτε εἰς τὴν Βουλήν, οὔτε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Εἰς τὴν τελευταίαν κίνησιν φαίνεται ὅτι μετέχει ἕνας μωρόδοξος πρώην στρατηγὸς ὁ ὁποῖος καὶ ἄλλοτε ἐπεζήτησε νὰ σώσῃ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν διὰ τῆς δικτατορίας. Εἶπον ὅτι μετέχει οὐχὶ ὅτι ἡγεῖται, ἀλλὰ δὲν εἶμαι βέβαιος, ἐφόσον δὲν ἔχομεν τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων αἱ ὁποῖαι διεξάγονται διὰ νὰ φέρουν εἰς φῶς ὅλην αὐτὴν τὴν ἀπόπειραν ἡ ὁποία ἔγινε. Ἀλλὰ δέον νὰ διαβεβαιώσω καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὁλόκληρον ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀνησυχίαν ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ καθεστὼς νὰ ἀνατραπῇ ἀπὸ τοιαύτας συνωμοσίας. Μὲ ἐρωτᾶ ὁ φίλος βουλευτὴς Οἰτύλου τὶ μέτρα ἔλαβον. Οὐδὲν ἐξαιρετικὸν μέτρον. Προτίθεμαι, ἢ μᾶλλον μελετῶ ἀκόμη, ἐὰν δὲν πρέπῃ νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ψήφισιν νομοθετικῶν τινων μέτρων, διὰ τῶν ὁποίων οἱ ἀποπειρώμενοι συνεχῶς τὰς ἀνατροπὰς αὐτὰς ἐναντίον τοῦ ἀποκατασταθέντος ἐλευθέρου πολιτεύματος, θὰ ὑπόκεινται εἰς κάποιας συνεπείας βαρυτέρας, παρὰ τὰς ὑφισταμένας ἤδη. Λόγου χάριν, οἱ ἀποδεικνυόμενοι ὡς μετέχοντες εἰς τὰς αὐτὰς κινήσεις θὰ ἠδύναντο νὰ ἔχουν ὑποχρεωτικὴν τὴν κατοικίαν ἐπὶ τῇ βάσει ὑποδείξεων τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Διότι ξέρετε τὶ συμβαίνει; ὑπάρχουν πολλοὶ οἱ ὁποῖοι ἐξελθόντες τοῦ στρατεύματος διαρκῶς συνεννοοῦνται καὶ συνωμοτοῦν, πηγαίνουν ὅπου θέλουν, κινοῦνται ὅπως θέλουν, πᾶνε καὶ βρίσκουν τοὺς καϋμένους τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ καὶ ζητοῦν νὰ τοὺς παραπλανήσουν. Μελετᾶ λοιπόν ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἔφθασεν εἰς συμπέρασμα ὁριστικόν, ἀλλὰ μελετᾶ, ἐὰν δὲν ἐπιβάλλεται ἓν τοιοῦτον μέτρον. Ἴσως δὲ καὶ ἕνα ἄλλο ἀκόμη μέτρον, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ μετέχοντες τοιούτων κινήσεων δὲν θὰ καταδικάζωνται μόνον εἰς φυλάκισιν ὀλιγόμηνον ἢ πολυετῆ, ἀλλὰ μποροῦν νὰ ὑφίστανται καὶ οἰκονομικὰς συνεπείας, νὰ στεροῦνται ὅλων τῶν ὠφελημάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐπορίσθησαν ἀμέσως ἐκ τῆς δημοσίας των ὑπηρεσίας. Εἰς τοιαύτας μελέτας ἠσχολήθη ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ εἰσηγηθῇ τὸ πόρισμα αὐτῶν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω ὅτι δὲν αἰσθανόμεθα οὐδένα κίνδυνον κατὰ τῆς καθεστηκυίας τάξεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἐν ἐγρηγόρσει καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταληφθῇ κοιμωμένη· ὑπάρχει δὲ ἀπόφασις, ἐὰν εὑρεθῇ ἐνώπιον κινήματος, νὰ μὴ παραδώσῃ τὴν ἀρχήν, ἀλλὰ ἀντιπροσωπεύουσα τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ ἐν πλήρη συναισθήσει τῶν καθηκόντων της νὰ ἀντιμετωπίσῃ πανταχοῦ οἱανδήποτε ἀπόπειραν βιαίας ἀνατροπῆς τῆς τάξεως καὶ νὰ συντρίψῃ αὐτήν. (χειροκροτήματα). Διότι θὰ ἦτο ἀληθὴς προδοσία κατὰ τοῦ ἀποκατασταθέντος τῇ συμπράξει ὅλων τῶν πολιτικῶν κομμάτων τῆς χώρας ἐλευθέρου πολιτεύματος, θὰ ἦτο ἀληθὴς προδοσία, ἐὰν τὸ ἀφήσωμεν εἰς τὴν διάθεσιν μερικῶν, οἱωνδήποτε, νομιζόντων ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα καὶ τὴν δύναμιν διὰ νὰ ἐπιβληθοῦν αἰφνηδίως. Ὅταν ὅμως ὑπάρχει Κυβέρνησις ἀποφασισμένη νὰ πατάξῃ ἀμειλίκτως πᾶσαν τοιαύτην ἀπόπειραν, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Χώρα δύνανται νὰ εἶναι βέβαιαι ὅτι εἶναι δύσκολον ν’ ἀποπειραθοῦν τοιαύτας ἀνατροπὰς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὰς διανοοῦνται. Θὰ μοῦ πῆτε, κύριοι βουλευταί: πῶς ἔγινεν ἡ ἀπόπειρα ἡ τελευταία; Ἐπωφελήθησαν τῆς ἀπουσίας μου, ἐνόμισαν ὅτι ὅταν ἐγὼ λείπω εἶναι τὸ πρᾶγμα εὐκολώτερον ἐνῷ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ἡ ἀπουσία μου. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρέπει νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιοι ὅτι οὐδεμίαν ἀνησυχίαν αἰσθάνεται ἡ Κυβέρνησις. Ἐν σχέσει δὲ πρὸς τοῦτο, δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ὁμιλίαι τινὲς αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν τελευταίως μεταξὺ ἐμοῦ καὶ ἑνὸς ἐκ τῶν ἀρχηγῶν τῶν δημοκρατικῶν κομμάτων συμπαθεστάτου, ὁ ὁποῖος νομίζω ὅτι ἔχει προσφέρει κατ’ ἐπανάληψιν μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Χώραν καὶ ἐν πολέμῳ καὶ ἐν εἰρήνῃ ἔδωσαν ἀφορμὴν νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀνησυχεῖ καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησεν ἐνίσχυσιν. Ψέμματα. Μάθετε τὶ συνέβη. Κάποιος φίλος τοῦ ἀρχηγοῦ ἐκείνου τοῦ κόμματος εἶδε καὶ κάποιον φίλον τοῦ ἰδικοῦ μου κόμματος καὶ τοῦ εἶπε, ξέρεις ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν μᾶς χωρίζει τίποτε ὁ ἀρχηγός σου εἶναι καὶ ἰδικός μου. Τοῦτο ἔφερε ὡς συνέπειαν ὅτι συνηντήθημεν μὲ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος ἐκείνου καὶ διεπιστώσαμεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμή, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ οὐδεμία μεταβολή, οὔτε τώρα, οὔτε ἴσως ἀργότερα. Δι’ αὐτὸ δὲν μπορῶ νὰ ἀναλάβω καμμίαν ὑποχρέωσιν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν αἰσθάνεται ὅτι κινδυνεύει τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἀποκατεστήσαμεν ὅλοι διὰ κοινῆς ἐνεργείας. Ἀλλ’ ἵνα μή, ἐξ ὅσων εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου ὅτι ὁ γνωστὸς κινηματίας μετεῖχεν ἁπλῶς τῆς ἀποπείρας χωρὶς ἴσως νὰ εἶναι ἀρχηγός της, γεννηθῇ τυχὸν ἡ ὑπόνοια ὅτι εἰς τὸ κίνημα εἶναι ἀναμεμιγμένος ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος, ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐὰν τοῦ κινήματος μετεῖχον ὀλίγιστοι στρατιωτικοὶ ἐν ἐνεργείᾳ, πολλοὶ ἀπότακτοι καὶ ἄλλα πρόσωπα μὴ στρατιωτικά, ἐν τούτοις εἶμαι εἰς θέσιν νὰ παράσχω τὴν ἔγκυρον διαβεβαίωσιν ὅτι κανὲν ἐκ τῶν πολιτικῶν κομμάτων τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶχε τὴν ἐλαχίστην σχέσιν μὲ τὸ ἀποπειραθὲν αὐτὸ κίνημα. (χειροκροτήματα).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Οἱ κ. κ. Ζωγράφος καὶ Αἰλιανὸς ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβε ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου.

§11Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ εὐθύνη ἣν ἀποδίδομεν ἡμεῖς διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου κατανέμεται εἰς εὐθύνην τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ εἰς εὐθύνην τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀφ’ ἑτέρου.

§12Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἤθελα, ἐὰν ἦτο δυνατὸν διὰ τὸν καλὸν διακανονισμὸν τῆς συζητήσεως νὰ ἐχωρίζοντο τὰ ζητήματα. Ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου καὶ τὰ σχετικὰ πρὸς αὐτὴν καὶ ἄλλο ἡ προστατευτικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ σίτου. Θὰ ἤθελα νὰ μὴ ἀνακατέψωμεν τὰ δύο ζητήματα διὰ νὰ διεξαχθῇ καλλίτερα ἡ συζήτησις.

§13Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἔχω διατυπώσει τὴν ἐπερώτησίν μου καὶ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν δύναται νὰ χωρισθῇ.

§14Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δικαίωμά σας εἶναι. Ἐγὼ ἤθελα νὰ μὴ ἀνακατευθοῦν τὰ πράγματα, διὰ νὰ διευκρινισθῇ ἡ ὑπόθεσις καὶ διαφωτισθῇ καλλίτερον ἡ κοινὴ γνώμη. Νὰ συζητήσωμεν πρῶτα τό τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ κατόπιν τὸ τῆς προστατευτικῆς τιμῆς τοῦ σίτου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Νὰ τὰ συζητήσωμεν τὰ θέματα ἀλλεπαλλήλως, ἀφοῦ τερματίσωμεν τὸ πρῶτον.

§15Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχουσι ἀναγραφῆ δύο ἐπερωτήσεις εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ἡ μία περιορίζεται ἀκριβῶς εἰς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη τελευταῖον ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, ἡ δὲ ἄλλη περιλαμβάνει καὶ τὸ ζήτημα τῆς προστατευτιαῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τοῦτο δὲν περιελαμβάνετο εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον πραγματεύεται περὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου εἶναι καὶ κατὰ μέρος, ἂν ὄχι κατὰ τὸ πλεῖστον, ἀπόρροια τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι τὰ πράγματα τόσον ἀλληλένδετα ὥστε δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμένῃ εἰς τοῦτο.

§16Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω. Εἶναι δικαίωμά σας.

§17Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἶναι ἀλληλένδετα, κύριε Πρόεδρε.

§18Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Συνεπῶς προχωρῶ ὅπως ἔχει διατυπωθῇ ἡ ἐπερώτησις. Καὶ ἔρχομαι πρῶτον εἰς τό πρῶτον μέρος τὸ ἀφορῶν τὴν εὐθύνην τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου 1929, δηλαδὴ ὡς πέρυσιν, ὁ ἄρτος παρεσκευάζετο μὲ καλὸν σῖτον μανιτόμπα Νο 3 τοῦ ὁποίου ἡ τιμὴ ἦτο γνωστὴ εἰς τὸ Χρηματιστήριον, καθὸ διεθνής, καὶ συνεπῶς ἡ διατίμησις τοῦ ἄρτου καὶ ὁ ἔλεγχος τῆς παρασκευῆς του ἦσαν εὐχερεῖς καὶ ἠδύναντο νὰ ἐπέλθουν ἄνευ λαθῶν. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁσάκις εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν ἐνεφανίζετο ὑπερτίμησις ἡ Κυβέρνησις προέβαινεν εἰς ἀνάμιξιν κατὰ 70% διὰ σίτου Μανιτόμπα Νο 3 καὶ κατὰ 30% διὰ Χαρτ– Βίντερ καὶ πάλιν τὸ μῖγμα ἐκεῖνο, ὡς συγκείμενον ἀπὸ θετικὰ στοιχεῖα τῶν ὁποίων ἡ τιμὴ ἦτο σαφῶς καθωρισμένη ἐν τῇ διεθνῇ ἀγορᾷ, ἦτο εὐχερὲς νὰ ἐλεγχθῇ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀναμιχθείσας ποιότητας καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τῶν ἀναμιχθεισῶν ποιοτήτων. Τοιουτοτρόπως ὑπῆρχεν ἀπόλυτος ἀσφάλεια διὰ τὰς ἐπιτροπὰς τῆς διατιμήσεως τοῦ ἄρτου διὰ νὰ ἐπιτυγχάνουν ἀκριβοδικαίως τὴν τιμὴν ἡ ὁποία ἥρμοζε νὰ ὁρίζηται ἑκάστοτε διὰ τὸν ἄρτον. Κατὰ τόν Ὀκτώβριον τοῦ 1929 ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἄρσιν τῆς διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων, δηλαδὴ ἐνῷ διετήρησε δι’ ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα τῆς διατιμήσεως τοῦ ἄρτου, ἀπεξενώθη τοῦ δικαιώματος τῆς διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων, ἀπεξενώθη δηλαδὴ τοῦ μόνου στοιχείου τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς θέσιν νὰ φωτίζῃ τὰς ἐπιτροπὰς τῆς διατιμήσεως τοῦ ἄρτου ὅσον ἀφορᾷ τὰ συστατικὰ καὶ τὴν τιμὴν τοῦ μίγματος εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποφεύγωνται λάθη. Κατόπιν τούτου οἱ ἀλευροβιομήχανοι, ἀφεθέντες νὰ ἔχουν πλήρη ἐλευθερίαν, ἠδύναντο νὰ ἐμφανίζουν ἓν μῖγμα εἰς τὸ ὁποῖον νὰ λέγουν ὅτι ὑπῆρχε Μανιτόμπα Νο 1, ἄλευρον ἐλάχιστα εἰσαγόμενον, πάντως δὲ αὐτοὶ νὰ δίδουν τὰ στοιχεῖα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς διατιμήσεως τοῦ ἄρτου. Ἐδῶ ἔγινεν ἀκριβῶς τὸ σφάλμα καὶ αὐτὸ ὑπῆρξεν αἰτία τῶν συνεπειῶν αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν. Ἐπαναλαμβάνω ὑπὸ μορφὴν κωδικοποιήσεως τῆς αἰτίας, ὅτι ἐφόσον ἡ ἐπιτροπὴ τῆς διατιμήσεως τοῦ ἄρτου ἀνέμενε νὰ φωτισθῇ ὄχι ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῆς πληροφοριῶν, ἀλλ’ ἐκ τῶν πληροφοριῶν τῶν ἀλευροβιομηχάνων, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσῃ ἀπὸ αὐτοὺς νὰ τῆς δίδουν τὰς τιμὰς μὲ τὸν ζυγὸν τῆς ἀληθείας καὶ τῆς δικαιοσύνης τῆς ἀπολύτου. Ἡ Κυβέρνησις, φυσικά, δὲν κατέφυγεν εἰς τὴν ἄρσιν τῆς διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε· εἶχε κἄποιον λόγον, κἄποιο ἐλατήριον τὸ ὁποῖον τὴν ἔκαμε νὰ φθάσῃ μέχρις ἐκεῖ. Καθ’ ἡμᾶς τὸ ἐλατήριον, αὐτὸ ἦτο ἐσφαλμένον καὶ δι’ αὐτὸ αἱ συνέπειαι ὑπῆρξαν δυσάρεστοι. Ἐνόμισεν δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει ἦρε τὴν διατίμησιν τῶν ἀλεύρων, θὰ ἐπετύγχανε νὰ ἐκσπάσῃ εἰς συναγωνισμὸς μεταξὺ τῶν ἀλευροβιομηχάνων καὶ ἐκ τοῦ συναγωνισμοῦ τούτου νὰ προκύψῃ εὐθηνία ἴσως τοῦ ἄρτου. Λέγω ὅμως ὅτι τὸ ἐλατήριον τοῦτο ἦτο ἐσφαλμένον, διότι ἡ τάξις ἡ προμηθεύουσα τὰς πρώτας ὕλας διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἄρτου, ἡ τάξις τῶν ἀλευροβιομηχάνων, εἶναι ὀλιγάριθμος καὶ τὸ τρὰστ ἦτο εὐχερέστατον νὰ ἐπέλθῃ καί συνεπῶς τοιούτου εἴδους συναγωνισμὸς δὲν ἦτο εὔκολος, ἢ μᾶλλον ἦτο ἀδύνατον νὰ προκύψῃ. Ἐφόσον, λοιπόν, ἀπὸ τοῦ Νβρίου 1929 ἡ ἐπιτροπὴ διατιμήσεως τοῦ ἄρτου παρέμενε τυφλή, παρέμενε μᾶλλον ἑτερόφωτος, ἀπὸ τὸ κακὸν φῶς, τὸ ὁποῖον ἔδιδον αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ἐφόσον, λέγω, ἀπὸ τότε ἡ ἐπιτροπὴ ἐστερήθη τῆς δι’ ἰδίων μέσων διαπιστώσεως καὶ τῆς τιμῆς καὶ τῆς ποιότητος τῆς πρώτης ὕλης ἐκ τῆς ὁποίας παρεσκευάζετο ὁ ἄρτος, ἦτο μοιραῖον νὰ ὑπάρξουν κακαὶ συνέπειαι. Καὶ ἡ κυριωτέρα συνέπεια ἡ ὁποία ὑπῆρξεν, εἶναι ἡ ἀνακαλυφθεῖσα μόλις πρὸ ἡμερῶν, εἶναι τὸ γνωστὸν λογιστικὸν λάθος τῶν 50 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄγνωστον ἀπὸ πότε χρονολογεῖται. Ἡ Κυβέρνησις διέταξεν ἔλεγχον καὶ τοῦτον νομίζω ὅτι διεξάγει ἀνώτερος οἰκονομικὸς ὑπάλληλος πρὸς τὸν ὁποῖον ὑπάρχει ἐμπιστοσύνη, δὲν εἶναι δυνατὸν δέ ἐφόσον ὁ ἔλεγχος αὐτὸς διεξάγεται, νὰ διατυπώσῃ κανεὶς συμπεράσματα. Δὲν φαίνεται ὅμως ἀπίθανον τὸ λάθος τοῦτο νὰ ἔχῃ συμβῇ, (ὡς ἔχον μίαν καὶ κοινὴν τὴν ἀφορμήν), ἀφ’ ἧς ἤρθη ἡ διατίμησις τῶν ἀλεύρων· εἶναι, λέγω, φυσικώτατον τὸ λάθος τοῦτο νὰ χρονολογῆται εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς κατὰ τήν ὁποίαν ἐδόθη πλήρης ἐλευθερία εἰς τοὺς ἀλευροβιομηχάνους. Τοῦτο εἶναι ἁπλῶς καὶ μόνον μία εἰκασία τὴν τὴν ὁποίαν διετύπωσα, ἡ ὁποία ὅμως ἔχει ἰσχυρὰν τὴν βάσιν της. Ὁ ἰσχυρισμὸς τὸν ὁποῖον προβάλλει εἰς δήλωσίν του ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι οἱ ἀλευροβιομήχανοι χρεωπιστοῦνται καὶ ὡς ἐκ τούτου τὸ λάθος τοῦτο θὰ καταστῇ δυνατὸν εἰς ὑστέρας χρεώσεις νὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῶν ὤμων των, νομίζω λέγω, ὅτι ἡ δήλωσις αὕτη τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι κατασφαλιστικὴ, δεδομένου ὄντος ὅτι ἡ χρεωπίστωσις τῶν ἀλευροβιομηχάνων γίνεται μόνον καὶ μόνον διὰ τὸν ἐγχώριον σῖτον. Καὶ ἄν τὸ λάθος τοῦτο τὸ λογιστικὸν χρονολογῆται ἀπὸ τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον φοβούμεθα ἡμεῖς ὅτι χρονολογεῖται δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ περισυνοῦ Ὀκτωβρίου ἤτοι ἀπὸ τῆς ἄρσεως τῆς διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων, θὰ πρόκειται περὶ ποσοῦ οὐχὶ ὀλιγωτέρου τοῦ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου ἡμερησίως περὶ ποσοῦ δηλαδὴ τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς ὁ λογαριασμὸς τῶν ἐνδιαφερομένων δὲν θὰ ἀνθέξῃ διὰ νὰ πληρώσῃ. Ταῦτα εἶχα νὰ εἴπω συνοπτικῶς ὅσον ἀφορᾷ τὴν εὐθύνην ἡ ὁποία ἀποδίδεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀκριβείας τοῦ ἄρτου. Ἡ συζήτησις ἡ ὁποία θὰ διεξαχθῇ θὰ ἀναλύσῃ λεπτομερῶς τὰ κεφάλαια τῶν ὅσων εἶπον. Θὰ προσθέσῃ καὶ περισσότερα στοιχεῖα καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ὑπάρξῃ διαφωτιστική. Καὶ ἤδη ἔρχομαι εἰς τὸ ἕτερον σημεῖον τὸ ἀφορῶν τὴν εὐθύνην τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ὡς γνωστὸν, ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, ὁ δασμὸς ἀνήρχετο εἰς 1.876 τὴν ὀκᾶν, ἡ Κυβέρνησις τὸν ὑπεβίβασε κατὰ 33.40 λεπτά, καὶ ὑπολογίζουσα ἐπὶ ποσοῦ εἰσαγωγῆς 500 ἑκατομμυρίων ὀκάδων εὗρεν ὅτι εἶχε νὰ ζημιώσῃ τὸ δημόσιον περίπου 170 ἑκατομμύρια. Ταὐτοχρόνως διὰ νὰ καλύψῃ τὸ ποσὸν τῶν 170 ἑκατομμυρίων τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συρθῇ ὑπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀντίρροπον ποσὸν εἰσαγόμενον εἰς αὐτὸν ηὔξησε τὴν μεταλλικὴν δραχμὴν διὰ τὰ ἄλλα ἤδη τῆς πρώτης ἀνάγκης ἀπὸ 14 εἰς 15. Ἐφέτος ἡ Κυβέρνησις ηὔξησεν ἐκ νέου τὸν δασμὸν τοῦ σίτου, ἀλλὰ παρέλειψε νὰ ἐλαττώσῃ ἀντιστοίχως τὸν δασμὸν τὸν αὐξηθέντα τῶν λοιπῶν εἰδῶν. Ἄν ὑπολογίσωμεν ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ σίτου τοῦ 1929 ἡ ὁποία ἀνῆλθε εἰς 597.900 τόννους, καὶ ἄν ὑπολογίσωμεν ὄχι μόνον τὸν φόρον, τὸν δασμὸν τὸν βασικὸν ἀλλὰ καὶ τὸν ἀναγκαστικὸν τὸν δημοτικὸν καὶ τὸν λιμενικὸν, εὑρίσκομεν ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ βάσιν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ 1929 ἀνέρχεται εἰς ἑκατομμύρια δραχμῶν 282283450. Ἤτοι διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἔταξεν εἰς ἑαυτὴν δηλαδὴ τὸν σκοπὸν τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς, ἔλαβεν τρία μέτρα τὰ ὁποῖα καὶ τὰ τρία ἐκσποῦν εἰς ἀκρίβειαν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Τὰ μέτρα ταῦτα εἶναι πρῶτον ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ κατὰ 282 ἑκατομμύρια ὡς εἶπον, δεύτερον ἡ συγκέντρωσις τοῦ ἐγχωρίου σίτου ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ βαρύνει τὴν τιμὴν κατὰ ἕτερα 50 ἑκατομμύρια καὶ τρίτον ἐπεζήτησε τὴν προστασίαν τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς καὶ διὰ τοῦ μέσου τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς μεταξὺ τοῦ ξενικοῦ σίτου καὶ τοῦ ἐγχωρίου σίτου δηλαδὴ ἄν ὁ ξενικὸς σῖτος εἰς τὸ τελωνεῖον στοιχίζῃ 5.45 τὴν ὀκᾶν, ὁρίζει διὰ τὴν συγκέντρωσιν ἡ Κυβέρνησις 6.30 ἕως 7 δραχμάς. Ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως δεδομένου ὅτι εἶναι μεγαλειτέρα τῆς τιμῆς τοῦ ξενικοῦ σίτου εἰς τὸ τελωνεῖον, εἶναι ἀπορίας ἄξιον πὼς δὲν προεκάλεσε τὴν προσοχὴν τῶν ἐνδιαφερομένων νὰ παραδίδουν καὶ ξενικὸν σῖτον, ὁ ὁποῖος εἶναι εὐθηνότερος εἰς τὴν συγκέντρωσιν. Ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι πρῶτοι ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἐνισχύσεως τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς, ἀλλὰ ἡ γνώμη μας εἶναι ὅτι ἡ ὑποστήριξις τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀναλώμασιν τοῦ ἄρτου ὁλοκλήρου τοῦ ἄλλου Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀνὰ χεῖρας δύο μέσα νομοθετημένα στηριζόμενα ἐπὶ νόμου, τὰ ὁποῖα κινοῦσα ἠδύνατο νὰ ἀσφαλίσῃ εἰς τὴν ἐγχώριον σιτοπαραγωγὴν πλήρη τὴν ἀνάπτυξίν της. Τὸ μὲν πρῶτον μέσον προέρχεται ἀπὸ τὸν νόμον τῆς συγκεντρώσεως τὸ δὲ ἕτερον ἀπὸ τὸν νόμον τῆς ὑποχρεωτικῆς ἀναμίξεως. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις εἶχεν εἰς χεῖρας της τὸν νόμον τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἠδύνατο νὰ ὁρίσῃ οἱανδήποτε τιμὴν ἐνόμιζε πρέπουσαν διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ὁ ἐντόπιος σιτοπαραγωγὸς, ἠδύνατο νὰ τὸ πράξῃ χωρὶς νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν δασμόν. Ἁπλούστατα εἶναι ἐλευθέρα ὅπως καθ’ ἣν στιγμὴν ἐτιμᾶτο ὁ ξενικὸς σῖτος εἰς τὸ τελωνεῖον 5.45 καὶ τὸν ὥριζε 6–7, εἶναι ἐλευθέρα νὰ τὸν ὁρίσῃ καὶ ἀνώτερον ἢ κατώτερον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ γεγονὸς τοῦ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἐγχωρίου σίτου, τὸ εἶχεν ἐκ τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς ἀναμίξεως, διότι 10% εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ εἰσαγωγεὺς νὰ ἐμφανίζῃ ὅτι ἠγόρασε καὶ ἀνέμειξε ἐγχώριον σῖτον καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ κατανάλωσις τοῦ ἐγχωρίου σίτου εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένη. Ὑπάρχει δὲ καὶ τρίτον. Εἶναι γνωστόν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς σῖτος εἶναι ἄριστος, εἶναι ἀπὸ τοὺς ὀλίγους σίτους τοῦ κόσμου διὰ τὴν παρασκευὴν ζυμαρικῶν. Εἶναι σῖτος τοῦ ὁποίου ἡ ἀπόδοσις διὰ τὴν παρασκευὴν ζυμαρικῶν εἶναι ἀπὸ τὰς καλλιτέρας. Ἠδύνατο λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις καὶ νομοθετικῶς νὰ προνοήσῃ περὶ τῆς ὑποχρεωτικῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ἐν λόγῳ σίτου εἰς τὴν βιομηχανίαν τῶν ζυμαρικῶν, μίαν βιομηχανίαν ἡ ὁποία ἀκμάζει τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς τὸν τόπον μας. Τὸ γεγονὸς λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε τοὺς τρεῖς αὐτοὺς τρόπους ἐγγὺς διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐγχωρίαν σιτοπαραγωγήν, μᾶς ἄγει εἰς τὸ ἕτερον ἐρώτημα: μὴ ἡ Κυβέρνησις τὸν δασμόν τοῦτον τὸν θέλει καθαρῶς διὰ ταμιευτικοὺς σκοπούς; Καὶ πρὸς τὴν σκέψιν ταύτην μᾶς ὤθησαν τὰ ἑξῆς γεγονότα. Πρῶτον, τὸ διάταγμα τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ποὺ ἐδημοσιεύθη ἐφέτος κατὰ Μάϊον τοῦ 1930 καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ πτῶσις τῶν διεθνῶν τιμῶν τοῦ σίτου δὲν ἦτο ἐξαιρετικὴ, δεδομένου ὄντος ὅτι ὑπῆρξεν ἐποχὴ, ὅπως κατὰ Μάϊον κατ’ Ἰούνιον καὶ κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1929, ὅπου αἱ τιμαὶ ἦσαν διεθνῶς πολὺ κατώτεραι καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐζήτησεν νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐγχωρίαν σιτοπαραγωγὴν διὰ τοῦ δασμοῦ.

§19Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἴχαμε τότε τὸν νόμον, τὸν ἐκάμαμεν τὸν Ἀπρίλιον.

§20Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὄχι μόνον δὲν τὸν εἴχατε ἀλλὰ εἴχατε ἀντίθετον νόμον ψηφίσει, διὰ τοῦ ὁποίου διὰ λόγους τοὺς ὁποίους θὰ ἀναγνώσω ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν ἐλαττώνετε τὸν δασμὸν τοῦ σίτου.

§21Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς μᾶς λέγετε ὅτι ὁ σῖτος τὸν Νοέμβριον τοῦ 1927 ἦτο πολὺ χαμηλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις ηὔξησεν τὸν δασμὸν ἢ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου, καὶ ἐρωτᾶτε: Διατὶ ἡ Κυβέρνησις ηὔξησε τὸν δασμόν; Ἀπαντῶ διότι ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ἔδιδεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ τὸν δασμὸν ἐψηφίσθη 6 μῆνας ἀργότερα.

§22Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀπαντῶ, ὅτι τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα εἶναι ἐναντίον σας διότι ἀργοπορήσατε ἐπὶ 6 μῆνας νὰ τὸν φέρητε. Ἀλλὰ οὐ μόνον τοῦτο διότι εἴχατε, ἐξ ἄλλων λόγων ὁρμώμενοι, εἰσηγηθῆ ἀντίθετον νόμον ἀπὸ τοῦ 1928, καὶ θὰ φθάσω εἰς αὐτό.

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ βάζετε ὡς δεδομένον κάτι τὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀκριβές: Λέγετε δηλαδὴ: διατὶ δὲν ἐφροντίσατε τὸν Ἰούνιον τοῦ 1929 νὰ λάβετε αὐτὸ τὸ μέτρον παρὰ τὸ λάβατε τὸν Μάϊον τοῦ 1930;

§24Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἶπα τὸ ἑξῆς: Εἶπα ὅτι τὸν Μάϊον, Ἰούνιον, Νοέμβριον τοῦ 1929 αἱ διεθνεῖς τιμαὶ σίτου ἦσαν ἀκόμη παρὰ κάτω ἀπὸ ὅ,τι ἦσαν τὸν Μάϊον τοῦ 1930.

§25Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ἀκριβῶς, θέλω νὰ μὴ ἀφήσω τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς σας αὐτὸς εἶναι ἀκριβής. Τὸν Μάϊον, Ἰούνιον τοῦ 1929 ἦτο ἡ τιμὴ 4,97, 5,16 5,32, τὸν δὲ Μάϊον τοῦ 1930 ἦτο 4,67 4,61. Λοιπὸν ὑπάρχει διαφορὰ 40 λεπτῶν κατὰ μέσον ὅρον. Ἰσχυρίζομαι τοῦτο, ὅτι ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ὁ ρήτωρ δὲν εἶναι ὀρθή. Δηλαδὴ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἕνα χρόνο ἀργότερα ἦτο 50 λεπτὰ ὀλιγώτερον. Ὁ κ. Μαρῆς πρὸ πολλοῦ καιροῦ μοῦ εἶχε ζητήσει τὴν ἐπέμβασιν μου, τοῦ εἶπον δέν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν ἀπὸ τώρα θὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν εἰς τὸ μέλλον ὅταν χρειασθῇ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω, εἶναι νὰ μὴ θέτῃ ὁ ρήτωρ ὡς δεδομένον κάτι ποὺ δὲν εἶναι ἀκριβές.

§26Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε αἱ πληροφορίαι σας δὲν ἦσαν ἀκριβεῖς διότι ἀναλόγως μὲ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου θὰ εἴπητε ὅτι ἦτο μικροτέρα ἢ μεγαλειτέρα. Ἀλλὰ ἐὰν ἐξετάσητε τὴν τιμὴν τοῦ σίτου, ἡ ὁποία κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς τοῦ ἀλεύρου θὰ εἴδητε ὅτι ἡ διατίμησις τοῦ ἄρτου εἶναι ἀσφαλῶς μικροτέρα ἐκείνης ἡ ὁποία ὑπῆρχε.

§27Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὰ 1929 ἦτο ὁ δασμὸς ὁ κανονικὸς ἐνῷ εἰς τὰ 1930 εἶχε μειωθῇ ὁ δασμός.

§28Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὁ δασμὸς εἶχε μειωθῇ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1929 καὶ παρέμεινεν μέχρι τοῦ Μαΐου 1930.

§29Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁ Νόμος κατετέθει τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1928 καὶ ἐψηφίσθη ἀργώτερα καὶ ἐφηρμόσθη τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1929.

§30Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὰ 1929, ἦτο μειωμένος ὁ δασμὸς καὶ εἰς τὰ 1930 ἐπανῆλθεν ὁ δασμὸς ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου. Ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου εἶναι πλήρης ὁ δασμὸς καὶ ἑπομένως δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀφαιρέσητε αὐτό.

§31Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν σκέψιν. Τὸ ξέρει ὅλος ὁ κόσμος ὅτι μεταξὺ τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1929 καὶ τοῦ Μαΐου τοῦ 1930 ἐπῆλθε πτῶσις τῆς τιμῆς. Ἀφοῦ προσετέθη ὁ δασμὸς ἡ τιμὴ τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1930 εἶναι ἀκριβεστέρα ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1929. Αὐτὸ πρέπει νὰ λέγωμεν ἐὰν θέλετε νὰ διαφωτίσωμεν τὸν κόσμον, διότι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προσέξωμεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο.

§32Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἄν μὴ τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ταμιευτικὸν, δὲν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις παρὰ νὰ συγχρονίσῃ, ὅπως συνεχρόνισε καὶ τότε, τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου μὲ τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τῆς δραχμῆς τῆς μεταλλικῆς.

§33Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ φύγετε ἀπὸ τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου καὶ θὰ μᾶς φέρετε εἰς τὸ ζήτημα τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους.

§34Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Συνεφωνήσατε μετὰ τῶν κ.κ. ἀρχηγῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα....

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν ὁμιλήσετε ἔτσι, δέν θὰ διαφωτίσετε τὴν κοινὴν γνώμην. Κατηγορήσατε μας διατὶ ἐβάλαμεν τὸν δασμὸν τοῦ σίτου, μὴ μᾶς λέγετε ὅμως διατί δὲν ἠλαττώσαμεν τὴν τιμὴν τῆς δραχμῆς.

§36Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἶναι ἀλληλένδετον τὸ ζήτημα. Ὅταν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 1ης Νοεμβρίου 1928 κατετέθη τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου, κατετέθη ταὐτοχρόνως καὶ τὸ νομοσχέδιον τῆς αὐξήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς διὰ τοὺς ἄλλους δασμούς. Πῶς δύναμαι νὰ τὸ χωρίσω ἐγὼ τὸ ζήτημα αὐτό, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις τὸ ἥνωσε; Ἐπαναλαμβάνω καὶ λέγω: Ἄν δὲν ἦτο μέτρον ταμιευτικὸν δὲν θὰ εἶχε παρὰ ταὐτοχρόνως, ὅπως ἔκαμε τὸν Νοέμβριον 1928 ὅπου ὁμοῦ ἔλαβε τὰ δύο μέτρα, νὰ φέρῃ ταὐτοχρόνως καὶ τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 1ης Νοεμβρίου 1928, καταθέτοντες τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον, ἐλέγατε τὰς ἑξῆς: Ὅτι ἐλαττώνετε τὸν δασμὸν τοῦ σίτου καὶ ἐντεῦθεν ὁ προϋπολογισμὸς θὰ ζημιώσῃ κατὰ εἴκοσιν ἑκατομμύρια, διότι δὲν θὰ ἤρκει ἡ αὔξησις τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς νὰ καλύψῃ τὸ ἐντεῦθεν ἔλλειμμα. Γνωρίζετε καλῶς ὅτι ἡ πρόβλεψίς σας ἐκείνη δὲν ἐπηλήθευσεν καὶ ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἐζημιώθη ὁ προϋπολογισμὸς σας, ἀλλὰ καὶ εἰσέπραξεν περισσότερα ἐκ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς. Ἀλλὰ δὲν ἐνδιαφέρει αὐτὸ τόσον, ὅσον ἡ αἰτιολογία ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθητε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην προσάγοντες τὸ νομοσχέδιον. Εἴπατε ὅτι (ἀναγινώσκει τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης). Συνεπῶς ἰσχυρίσθητε ὅτι ἔπρεπε νὰ ξεπέσῃ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου, διὰ νὰ φάγῃ ὁ Λαὸς εὐθηνότερο ψωμί.

§37Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖος τὸ στερεῖται;

§38Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν ἀντίθετον πολιτικήν.

§39Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὰ σήμερον τὸ ψωμὶ εἶναι 7 δραχμές, καὶ τότε ἦτο 9.50. Εἶναι τὸ ἴδιο πρᾶγμα;

§40Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῶμεν ὅτι μία γενικὴ γραμμὴ πολιτικὴ δύναται νὰ ἐκπορεύεται εἰς τὴν καθ’ ἕκαστον εἶδος τιμήν. Δὲν δύνασθε νὰ τὸ εἴπητε αὐτό.

§41Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μᾶς ἐρωτᾶτε διατὶ λέγομεν ὅτι πρέπει νὰ κατεβῇ ὁ ἄρτος ὅταν εἶναι 9½ καὶ δὲν λέγομεν νὰ κατεβῇ ὅταν εἶναι 7½. Αὐτὸ βέβαια δὲν θέλει καμμίαν ἀπάντησιν, ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ ἐγώ, κ. ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν, διατὶ σεῖς ἐβάλατε τὸν ἴδιον δασμὸν αὐτὸν ὅταν δι’ αὐτοῦ ἀνεβιβάσατε τὸν ἄρτον εἰς 10 καὶ 10½ δραχμάς; Φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ συμπεράνωμεν ὅτι ὅταν μὲν σεῖς κυβερνᾶτε εἶναι ὀρθὸν νὰ βάζετε προστατευτικὸν δασμόν, ὁ ὁποῖος ν’ ἀναβιβάζῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου μέχρι 10½, ἀλλ’ ὅταν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων κυβερνᾶ ὁ προστατευτικὸς δασμὸς ὁ ὁποῖος ἀναβιβάζει τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου εἰς μόνον 7½ δραχ. εἶναι ἐγκληματικός. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος ὅπως τὸ ὑποστηρίζετε, καὶ ἀφοῦ τὸ θέλετε ἔτσι θὰ τὰ συζητήσωμεν. (θόρυβος).

§42Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἔτσι νὰ γίνῃ συζήτησις, κ. Πρόεδρε.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς θέλετε νὰ μετατρέψητε τὴν συζήτησιν τῆς πολιτικῆς οἰκονομικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Συγχίζετε τὰ πράγματα. Ἐὰν θέλετε νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις αὐτή, νὰ γίνῃ καὶ αὐτή· ὅταν ὅμως διακόπτει ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Προοδευτικοῦ κόμματος διὰ νὰ εἴπῃ ἀνακριβείας ὅτι τὸν Νοέμβριον τοῦ 1928 ἦτο 8½ δραχ. ἐνῷ πραγματικῶς τὸν Νοέμβριον τοῦ 1928 ἦτο 9.60 καὶ 9.70, δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ προκαλέσῃ τὴν διάψευσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης.

§45Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἐσυνείθισα νὰ λέγω ἀνακριβείας εἰς τὴν Βουλὴν ἢ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς· τὰς ἐπληροφορήθην ἐπὶ τῇ βάσει ἐπισήμου πίνακος, ὁ ὁποῖος μοῦ ἐδόθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀγορανομίας, καὶ εἰς αὐτὸν βλέπω ὅτι τὴν 1 Νοεμβρίου τιμὴ 8.30, 3 Ὀκτωβρίου τιμὴ 8.30 καὶ οὕτω καθεξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἀπαντῶ ἐπίσης εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἡμεῖς δὲν ἀπεκρύψαμεν ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς δασμολογικῆς τοῦ σίτου αὐξήσεως ἦτο ταμιευτικός.

§46Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὁ ὁποῖος ἀπετέλει μέρος τῆς Κυβερνήσεώς σας, ἐδήλωσεν ἐπισήμως, χωρὶς νὰ ἀντικρουσθῇ ἀπὸ κανένα σας ὅτι ὁ δασμὸς ἐπεβλήθη τῇ εἰσηγήσει του ὡς δασμὸς προστατευτικὸς τοῦ σίτου. Καὶ ἐρωτῶ πῶς σήμερον λέγετε ὑμεῖς ὅτι ἐτέθη διὰ ταμειακοὺς ἁπλῶς σκοπούς;

§47Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑπάρχει ἡ εἰσήγησίς μου εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἡ ὁποία πιστοποιεῖ ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι κύριος σκοπὸς τῆς δασμολογικῆς αὐξήσεως ἦτο ἡ ἱκανοποίησις ταμιευτικῶν ἀναγκῶν. Δὲν χωρεῖ δὲ σύγκρισις μεταξὺ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ τῆς σημερινῆς. Τότε ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχεν νὰ πληρώσῃ κενὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τεράστια δισεκατομμυρίων ὁλοκλήρων, σήμερον δὲ λέγετε ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει περισσεύματα. Ἐφόσον δὲ δὲν ὑπάρχουν ταμιευτικαὶ ἀνάγκαι......

§48Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν λέγει, ὅτι τὴν τελευταίαν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ τὴν ἔκαμε διὰ λόγους ταμιευτικούς. Ἀλλ’ ὡς εἶπον ἤδη ὁ τότε ἐν τῇ Κυβερνήσει συμπράττων ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἐβεβαίωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, χωρὶς ἀπὸ κανένα νὰ ἀντικρουσθῇ ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ ἐκείνου ὠφείλετο εἰς προστασίαν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Καὶ προχωρῶ καὶ ἐρωτῶ: Ἠδύνασθε σεῖς νὰ ἐπιβάλετε δασμὸν προστατευτικὸν ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου ὑπερέβαινε τὰς 9½ δραχμὰς καὶ τὰς 10½ καὶ ὁ τιμάριθμος εἶχε 20, καὶ εἶναι ἔγκλημα διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων διότι ὁ λαὸς τρώγει τὸ ψωμὶ μὲ 7.50 καὶ μὲ τιμάριθμον 16½; Εἴπατε ὅτι ἐπεβάλατε τὸν δασμὸν διὰ λόγους ταμιευτικούς. Ἀλλὰ τὸ λάθος τότε εἶναι ἀκόμη μεγαλείτερον διότι ὁ προϋπολογισμὸς ἐκεῖνος εἶχε περίσσευμα 600.000.000 δραχμῶν.

§49Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πράγματι, κύριοι, τ’ ἀποτελέσματα τῆς χρήσεως 1927–28 ἀπέληξαν εἰς περίσσευμα 600 000.000, ἰσχυρίζομαι δὲ καὶ μεγαλείτερον. Ἀλλ’ ὅταν ἐπεβλήθη ἡ αὔξησις ἡ δασμολογικὴ ἐπὶ τοῦ σίτου διὰ τῆς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ συσσωρεύσωμεν σημαντικὸν ποσὸν διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων, δὲν εἴχομεν οὐδεμίαν βεβαιότητα ὅτι τὰ πράγματα θὰ ἐβάδιζον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἐνομίζαμεν ὅτι πᾶν ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον θὰ προέκυπτεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν, θὰ ἠδύνατο νὰ ματαιώσῃ οἱανδήποτε προσπάθειαν πρὸς οἰκονομικὴν ἐξυγίανσιν. Ἡμεῖς ἐβαδίζαμεν τότε πειραματιζόμενοι. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ λάβωμεν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις διὰ τὴν ἰσορρόπησιν τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν. Καὶ μία τῶν σπουδαιοτέρων ἐγγυήσεων ἦτο ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου. Ἐδηλώθη κατηγορηματικῶς, ὅτι ὁ δασμὸς αὐτὸς εἶχε χαρακτῆρα ταμιευτικόν. Ἄν συμπίπτει εἰς τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως νὰ ἐκπληροῖ καὶ προστατευτικοὺς σκοποὺς, τοῦτο θὰ ἦτο περισσότερον εὐχάριστον. Ἀλλὰ ἡ ἐπιβολὴ τοῦ δασμοῦ ἀφεώρα πρωτίστως τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων, ὅταν σήμερον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην πλέον, ὅτι ὑπάρχουν περισσεύματα καὶ εἰς τὰς τρεχούσας χρήσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν ὅτι ἐπέβαλεν διὰ ταμιευτικοὺς σκοποὺς τὸν δασμόν. Ἀλλὰ ἂν δὲν τὸν ἐπέβαλε διὰ ταμιευτικοὺς σκοποὺς, εἶναι ἀνεξήγητον πῶς θέλει νὰ τὸν καλύψῃ ὑπὸ τὴν πρόφασιν τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς ὅταν δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη αὐτῆς τῆς προστασίας διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἱκανοποιητικῶν περισσευμάτων. Ἐὰν ἤρχεσθε καὶ ἐλέγατε εἰλικρινῶς, ὅτι ὁ προϋπολογισμός μας ἔχει ἀνάγκην 200.000.000 δι’ αὐτὸ αὐξάνομεν τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη ἐπὶ τῶν σιτηρῶν, θὰ σᾶς ἠλέγχαμεν διὰ διὰ τὴν πολιτικὴν ἡ ὁποία δημιουργεῖ τὴν ἀνάγκην αὐτήν, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων. Ὅταν ὅμως ἔρχεσθε νὰ συγκαλύψητε τὰς ἀνάγκας αὐτὰς ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς προστασίας τῆς σιτοπαραγωγῆς, ἔχομεν καθῆκον νὰ σᾶς εἴπωμεν ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς πολιτικῆς σας δὲν εἶναι προστατευτικὸς ἀλλὰ ἡ κάλυψις τῶν κενῶν τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήσατε. (χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§51Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἀνεμίχθη καὶ ἡ ἰδική μου δρᾶσις, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ὡς ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπανειλημμένως καὶ δι’ ἐγγράφου μου καὶ προσωπικῶς συνέστησα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὴ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ αὐξήσῃ τὸν δασμὸν τοῦ σίτου διὰ λόγους καθαρῶς προστατευτικούς. Ἐπὶ μακρὸν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀνθίστατο εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους τὴν ἐδέχθη. Καὶ τὴν ἐδέχθη, δὲν τό ἀμφισβητῶ, ἔχον ὑπ’ ὄψει του καὶ ταμιευτικοὺς σκοπούς. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν λέγει ὅτι τὸ ἐδήλωσε τότε ὅτε εἰσηγεῖτο τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1927 τὸ εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὅτι ἔχει ταμιευτικοὺς σκοπούς. Δὲν τὸν ἐνθυμοῦμαι. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον, εἶναι ὅτι καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. ἐξ Εὐρυτανίας πολιτευτὴς εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1928 ἐπεκαλέσθημεν ὡς τίτλον ὑπὲρ τοῦ κόμματός μας τὴν προστασίαν τῆς σιτοπαραγωγῆς. (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ κέντρου). Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ καὶ τοὺς ταμιευτικοὺς σκοπούς, ἀλλὰ διεκδικῶ ὑπὲρ αὐτοὺς, τοὺς προστατευτικοὺς σκοπούς.

§52Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ δὲν ἔπαυσα νὰ ἔχω αὐτοὺς τοὺς σκοποὺς τῆς προστασίας τῆς σιτοπαραγωγῆς. Ἀλλὰ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν δὲν παρίσταται ἀνάγκη νὰ ἐπιβληθῇ αὕτη. Ἄν ὅμως δὲν ἐνθυμῆται ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ὅ,τι ἐδήλωσα ὅτι ἐπέβαλον τὸν δασμὸν διὰ ταμιευτικοὺς σκοπούς, θὰ ἐνθυμεῖται ὅμως μίαν εἰσήγησιν ἐν τῇ Οἰκουμενικῇ Κυβερνήσει κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποστηρίξει ὅτι εἶναι ἀδύνατον ὁ προϋπολογισμὸς νὰ ἰσοζυγισθῇ ἄνευ αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου. Ὁ δὲ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἀντετίθετο εἰς τὴν αὔξησιν αὐτήν.

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὴ ἡ ἀμφισβήτησις ἦτο διὰ τὸν ἔγγειον φόρον.

§54Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὄχι διὰ τὸν εἰσαγωγικὸν δασμόν....

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ κ. ρήτωρ.

§56Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. .. ἐμοῦ μὲν ὑποστηρίζοντος τὴν ἀνάγκην πρὸς κάλυψιν τῶν κενῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν εἰσαγωγικῶν δασμῶν ἐπὶ τοῦ σίτου, τοῦ δὲ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἀντιτιθεμένου. Σεῖς εἶσθε μὲ τὴν ἄποψιν τὴν ἰδικήν μου ἀγόμενος ἴσως ἐκ λόγων προστασίας τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς.

§57Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ διαφωνία ἐκείνη ἀφεώρα τὸν ἔγγειον φόρον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ παύσουν αἱ διακοπαί. (κωδωνοκρουσίαι).

§59Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ συζήτησις, ἐπικρίνω δὲ ἀπολύτως καὶ κατηγορηματικῶς τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον διεξάγεται αὕτη ἐξ ἀφορμῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ συζήτησις, εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θέλει νὰ διεξαχθῇ κατὰ τρόπον ὥστε νὰ διαφωτισθῇ ὁ Λαός. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι περὶ τούτου. Διότι καὶ τὸ θέμα εἶναι τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον σπουδαίως ἐνδιαφέρει τὸν Λαὸν καὶ τὸν ἀνησυχεῖ. Ἀλλ’ ὅταν εἰς κάθε παρατήρησιν τοῦ ἀγορεύοντος παρεμβαίνει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸν διακόπτει καὶ προκαλεῖ συζητήσεις γενικωτέρας ἀσφαλῶς δύναμαι νὰ συμπεράνω ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς μὲ τὸν ὁποῖον διεξάγεται ἡ συζήτησις δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἠθέλησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ διαφωτισθῇ ὁ Λαός. Ἄς ἀφήσωμεν τὸν ρήτορα καὶ ἂς κρατήσουν σημειώσεις οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ δεχθῶ οὐδεμίαν ἄλλην διακοπὴν, διότι μοῦ φαίνεται ὅτι ἡ Βουλὴ κατήντησε νὰ εἶναι μόνον διὰ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων.

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μοῦ φαίνεται κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅταν ἀγορεύῃ ἕνας ἀρχηγὸς κόμματος νὰ τὸν διακόπτετε διὰ νὰ κάμετε τὰς παρατηρήσεις σας.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐννοῶ σᾶς, κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος.

§63Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν ἐννοεῖτε αὐτόν, ἀλλὰ ἐννοεῖτε ἐμὲ δηλαδή. Δὲν εἶναι δυνατὰ αὐτὰ τὰ πράγματα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ συζήτησις.

§65Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ διακόπτετε, νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας. Ἐγεννήθη ἕνα ζήτημα μεταξὺ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καὶ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, καὶ ὀφείλω ὡς μέλος τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας πὼς τὰ πράγματα συνέβησαν. Διότι τότε τὸ ζήτημα αὐτὸ τοῦ σίτου ἰδίως διεχειρίσθη παρ’ ἐμοῦ ὡς ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ τότε Κυβέρνησις ἡ Οἰκουμενικὴ καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι καὶ ἐγὼ ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησα νὰ ἐπέλθῃ μείωσις εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου διότι ἀληθῶς ὁ ἄρτος εἶναι ἡ κυρία τροφὴ τοῦ Λαοῦ καὶ ἑπομένως ἔπρεπε παντὶ σθένει νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Τότε δὲ εἰσηγήθην τὸ μέτρον τῶν δύο ποιοτήτων τοῦ ἄρτου, διὰ τὸ ὁποῖον ὑπέβαλα καὶ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν ἀλλὰ πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐφηρμόσθη τὸ μέτρον διοικητικῶς. Συνεπείᾳ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς ὄντως θὰ ἐπήρχετο μία οὐσιώδης μείωσις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἀλλὰ ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νῦν ἀρχηγὸς τοῦ Προοδευτικοῦ κόμματος ἐνῷ ἐδέχθη μὲν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑπογράφει καὶ ὁ ἴδιος ἐπειδὴ φυσικὰ ἦτο ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδέχθη μὲν τὸ νομοσχέδιον ὡς τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἠλαττοῦτο ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου, ἀλλὰ εἶπε: Ξεύρετε ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην αὐξήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἀντὶ νὰ βάλωμεν ἄλλην τινὰ φορολογίαν......

§66Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔτσι εἶναι τὰ πράγματα.

§67Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρᾶγμα, ἦλθε μάλιστα εἰς τὴν οἰκίαν μου ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Τὶ τάχα θὰ ὠφελεῖτο ὁ Λαὸς ἐὰν ἔτρωγε τὸ ψωμί του ἐφθηνότερα καὶ τὸ ἐπλήρωνε δι’ ἄλλων φόρων τοὺς ὁποίους θὰ εἰσηγεῖτο ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος τότε εἶχε καταληφθῆ ἀπὸ τὴν ἔμμονον ἰδέαν ὅτι ἔπρεπε νὰ ὀχυρώσῃ ὄχι ἁπλῶς τὸ ἰσοζύγιον ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ, διότι εἶχε γίνει τότε ἡ σταθεροποίησις; Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ἀλλὰ μετὰ τὸ ἐπεισόδιον αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἐπιβεβλημένον καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις νὰ ἀφήσῃ νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις ὁμαλῶς μὲ τὰ σημερινὰ γεγονότα. Νομίζω δὲ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει πολὺ καλὰ ὅτι δὲν διεξάγεται ἡ ἐπερώτησις κατὰ μιᾶς ἄλλης παλαιᾶς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἡ ἐπερώτησις θὰ διεξαχθῇ κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, διότι μόνον αἱ Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι διοικοῦν τὸν τόπον φέρουν τὰς εὐθύνας.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κανεὶς ἁπλῶς βουλευτὴς δὲν διέκοψε τὸν ἀγορεύοντα.

§69Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ κανονισμός.

§70Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε. Κύριε Πρόεδρε, ὡμιλοῦσε ὁ κ. Αἰλιανὸς καὶ τὸν διέκοψεν εἷς τῶν κ. ὑπουργῶν. Εἶναι δικαίωμα τοῦ κ. Αἰλιανοῦ καὶ ὑμῶν νὰ ἐπιτρέψητε τὴν διακοπὴν ἢ ὄχι ἀλλὰ ἡ διακοπὴ τοῦ ὑπουργοῦ, ἡ διακοπὴ τοῦ διακόπτοντος ἡ διακοπὴ τοῦ δευτέρου διακόπτοντος ὑπὸ τρίτου διακόπτοντος ὑπὸ τετάρτου διακόπτοντος, δημιουργεῖ τραγέλαφον. Εἶναι δικαίωμα ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Αἰλιανοῦ νὰ ἐπιτρέψουν ἢ νὰ μὴ ἐπιτρέψουν διακοπὰς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Λαϊκῶν καὶ ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Συντηρητικῶν.

§71Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Καὶ ὅλα αὐτὰ συνέβησαν, κύριοι βουλευταί, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θέλει νὰ συμφωνήσῃ μεθ’ ἡμῶν ἀπεριφράστως, ὅτι πρόκειται περὶ νέας φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ λαοῦ διὰ λόγους ταμιευτικοὺς καθαρῶς, διότι ἐὰν δὲν ἐπιβάλλεται διὰ λόγους ταμιευτικοὺς δὲν εἶχε παρὰ νὰ ἐλαττώσῃ ἀντιστοίχως τὸν δασμὸν τῶν ἄλλων εἰδῶν ὅπως τὸν ηὔξησε προπέρυσιν ὅταν ἠλάττωσε τὸν δασμὸν τοῦ σίτου. Ἀλλὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἄλλας ἀντιλήψεις ἀπὸ τὰς ἀντιλήψεις τὰς ὁποίας ἔχει σήμερον. Σήμερον λέγει ὅτι πρὸς προστασίαν τῆς σιτοπαραγωγῆς, κύριοι, αὐξάνονται οἱ δασμοὶ τοῦ σίτου· καὶ τότε ἔλεγεν ὅτι: κύριοι, προκειμένου νὰ ἐλαφρύνω τὴν τιμὴν τῆς βάσεως τῆς τροφῆς τοῦ πτωχοῦ λαοῦ, δηλαδὴ προκειμένου νὰ ἐλαφρύνω τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, εἶμαι διατεθειμένος νὰ φορολογήσω τὰ ἄλλα εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης· καὶ ἔφθασε νὰ προτιμήσῃ νὰ αὐξήσωμεν τὸν δασμὸν ἀκόμη καὶ διὰ τὰ λαϊκώτατα φασόλια διὰ νὰ ἐλαττώσῃ τὸν δασμὸν διὰ τὸν ἄρτον. Ἐτόνιζε τότε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα παραλαμβάνω ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τῆς ἰδικῆς του ἀγορεύσεως. (ἀναγινώσκει). «Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ...» Προσέθεσε δὲ ἀκόμη τὰ ἑξῆς ἀπὸ ἀπόψεως φορολογικῆς δικαιοσύνης καὶ κατανομῆς τῶν βαρῶν ἐπὶ τῆς ράχεως τοῦ λαοῦ. (ἀναγινώσκει). Καὶ ἐγὼ τοιαύτην πολιτικὴν εἶχεν ὁ αὐτὸς κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ διετίας καὶ ἐνῷ τοιαῦτα ἔλεγεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, σήμερον ἔρχεται λέγων τὰ ἀντίθετα, μετὰ στεναχωρίας δεχθεὶς καὶ τὴν ἐπίκρισιν ἡμῶν ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου ζητήματος τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ. Ἔρχεται καὶ λέγει ὅτι «ἐγὼ, διὰ νὰ προστατεύσω τὴν ἐγχώριον παραγωγὴν κλπ. ἐπέβαλον τὸν δασμόν». Ἀφοῦ ὅμως ἐπεβλήθη δι’ αὐτὸ ὁ δασμὸς καὶ ἐπανῆλθεν ἐκ νέου, καταργηθεὶς πρὸ δύο ἐτῶν, διὰ ποῖον λόγον ἐρωτῶμεν δὲν ἐπῆλθεν ἀμέσως καὶ ταὐτοχρόνως καὶ ἡ ἐλάττωσις τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, ἡ ὁποία ηὐξήθη ταὐτοχρόνως καὶ διὰ τοῦ αὐτοῦ τότε νομοσχεδίου; Εἶναι τόσον προφανὴς ὁ ταμιευτικὸς λόγος, ὥστε μοῦ φαίνεται περίεργον πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν προτιμᾷ νὰ εἴπῃ καθαρὰ ὅτι: κύριοι, ηὔξησα τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους, διότι ἔχω ἀνάγκην περισσοτέρου χρήματος καὶ ἠναγκάσθην νὰ προσφύγω καὶ εἰς αὐτὸ τὸ μέσον. Καὶ ἂν ὑπάρχῃ τις ὁ διστάζων ἀκόμη πρὸ τοῦ προφανοῦς τούτου, ὅτι ταμιευτικὸς καὶ μόνος λόγος ὤθησεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ, θὰ εἶχον νὰ ἐπικαλεσθῶ τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὄχι εἰς ἀπομεμακρυσμένην περίοδον ἀλλὰ προχθὲς ἀκόμη, τὸ παρελθὸν δηλαδὴ Σάββατον, κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγούμενος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1931–32 εἶπε τὰ ἑξῆς: «Καὶ οὕτω πως κύριοι, ὁ προϋπολογισμὸς τῆς προσεχοῦς χρήσεως 931–32 καταλήγει εἰς 6 ἑκατομμύρια περίσσευμα». Κατὰ τὴν εἰσήγησίν του ἰδίως δὲν ἔλειψε νὰ τονίσῃ προκαταβολικῶς καὶ ἐπὶ τῇ προόψει τῆς σημερινῆς συζητήσεως ἴσως, ὅτι τὶ νὰ τὴν κάμω ἐγὼ τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ὅταν ἔχω πλεονάσματα, ὅταν μοῦ περισσεύουν; Ε! λοιπόν, ἀφοῦ μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ ἀπὸ τὴν ὁποίαν εἰσπράττει 282 ἑκατομμύρια, τοῦ περισσεύουν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ προαναγγελλομένου περισσεύματος 6 ἑκατομμύρια, ἂς τὸν καταργήσῃ διὰ νὰ ἔχῃ ἔλλειμμα, ὡμολογημένον πλέον ἀπὸ τὸν ἴδιον ἑαυτόν του καὶ ὄχι ἀπὸ κανένα ἄλλον, ἔλλειμμα 276 ἑκατομμυρίων δραχμῶν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§73Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὡς γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ἡ ρύθμισις καὶ ἡ ἐποπτεία τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως τῶν σιτηρῶν, κατέστη ἀναμφισβητήτως καθῆκον τοῦ Κράτους. Παρὰ τὰς κρατούσας ἀρχὰς τῆς οἰκονομικῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς ἐργασίας, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ καλλίτερος κριτὴς τῶν τιμῶν, εἶναι ὁ ἐλεύθερος συναγωνισμός, καὶ ὁ καλλίτερος κριτὴς τῶν συμφερόντων αὐτοῦ εἶναι ὁ ἴδιος ὁ καταναλωτής. Ἐν τούτοις ἡ προστασία τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπέβαλε τὴν ἀνάγκην τῆς Κρατικῆς ἐπεμβάσεως ὁ παγκόσμιος δὲ πόλεμος καὶ αἱ ἐξ αὐτοῦ δημιουργηθεῖσαι συνθῆκαι ἐπέβαλον ἐπιτακτικωτέραν τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους καὶ πρὸς πρόληψιν ὑπερβολικῆς κερδοσκοπικῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν, καὶ πρὸς πρόληψιν καὶ ἀποτροπὴν νοθειῶν. Πρὸς πραγματοποίησιν καὶ παρακολούθησιν τῶν σκοπῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι δικαιολογοῦσι καὶ ἐπιβάλλουσι τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους ἰδίᾳ προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἄρτου, ἱδρύθησαν καὶ ὠργανώθησαν δύο διάφοροι ὀργανισμοί, συγκροτηθέντες εἰδικῶς διὰ τῶν καταλληλοτέρων καὶ τῶν μᾶλλον εἰδικῶν ἁρμοδίων προσώπων διὰ τὴν καλλιτέραν διεξαγωγὴν τοῦ ἔργου τούτου. Οἱ ὀργανισμοὶ οὗτοι εἶναι προκειμένου περὶ τῆς ἀποτροπῆς τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ ἄρτου ἡ ἐπιτροπὴ τῶν διατιμήσεων αὐτῶν, προκειμένου περὶ τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Οἱ δύο οὗτοι ὀργανισμοὶ εἴτε προϋπῆρχον, εἴτε προϋπάρχοντες συνεπληρώθησαν καὶ ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως κατὰ τὰς ἀντιλήψεις αὐτῆς καὶ τὰς προθέσεις αὐτῆς. Οἱ ὀργανισμοὶ οὗτοι ἀναμφισβητήτως ἀποτελοῦσιν τοὺς δύο μοχλοὺς, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὴν Κυβερνητικὴν πνοὴν καὶ τὴν Κυβερνητικὴν ἔμπνευσιν καὶ Κυβερνητικὴν ἐποπτείαν ἐρύθμιζον καὶ ρυθμίζουσι τὰ ζητήματα τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἡ ἔρευνα λοιπὸν καὶ ἡ ἐξακρίβωσις τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ἐλειτούργησαν οἱ δύο οὗτοι ὀργανισμοὶ ἀποτελεῖ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ζητήματος ἀναμφισβητήτως σπουδαιότατον ζήτημα ἔχοντος ἀναμφισβητήτως ἀπόλυτον καὶ ἐξαιρετικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ καθόλου βίου τοῦ λαοῦ. Ἡ ἔρευνα λέγω αὕτη ἀποτελεῖ καὶ τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἄρτου. Τὴν 28 Ὀκτωβρίου ἡ λειτουργοῦσα ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν καὶ τὴν προεδρίαν κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνεκοίνου εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου ἀνετιμᾶτο ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης κατὰ 20 λεπτὰ ἤτοι ὅτι ὁ ἄρτος ὁ λευκὸς, ὁ ὁποῖος μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἐπωλεῖτο πρὸς 7.80 καὶ 6.40 ὁ πιτυροῦχος, θὰ ἐπωλεῖτο ἀπὸ τῆς ἑπομένης πρὸς 8 δραχμὰς ὁ λευκὸς καὶ 6.60 ὁ πιτυροῦχος. Προσετίθετο δὲ εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν τούτων καὶ ἡ δικαιολογία ὅτι ἡ ἀνατίμησις τοῦ ἄρτου ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν ἐκ τῆς προσμίξεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου. Καὶ προσετίθετο ἐπὶ πλέον ὅτι ἡ ἀνατίμησις τοῦ ἄρτου ἀπὸ τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος θὰ ηὐξάνετο κατὰ 20 ἀκόμη λεπτά. Ὡς ἦτο κύριοι φυσικὸν καὶ ἑπόμενον ἡ ἀπόφασις αὕτη τῆς ἐπιτροπῆς συνεκίνησε καὶ κατεθορύβησε τὴν κοινὴν γνώμην, συνεκίνησεν ἰδιαιτέρως καὶ ἐπροκάλεσε τὴν ἐξέγερσιν καὶ τὰς διαμαρτυρίας τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων, αἱ ὁποῖαι διατελοῦσιν ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως τῆς ἀγορᾶς τῶν σιτηρῶν, διατελοῦσιν εἰς πλήρη γνῶσιν τοῦ κόστους τῶν σιτηρῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῶσιν ὡς ἱκανοποιητικὴν τὴν δικαιολογίαν αὐτὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεχθῶσιν τὴν τοιαύτην ἀνατίμησιν τοῦ ἄρτου. Ἀλλὰ καὶ δὲν περιωρίσθησαν εἰς ἁπλᾶς διαμαρτυρίας αὗται ἐπεσκέφθησαν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐζήτησαν τὰ στοιχεῖα τὰ δικαιολογοῦντα τὴν τοιαύτην ἀνατίμησιν τοῦ ἄρτου, τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐγένετο ὁ καθορισμὸς τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου καὶ μανθάνουσιν μετὰ δεδικαιολογημένης καταπλήξεως ὅτι τὴν βάσιν τῆς τοιαύτης διατιμήσεως ἀποτελεῖ δελτίον τῶν τιμῶν τῶν ἀλεύρων, τὸ ὁποῖον παρέχουν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν Ἐπιτροπὴν οἱ ἴδιοι ἀλευροβιομήχανοι. Μανθάνουν δηλαδὴ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη, ἡ φέρουσα τὸ ὄνομα τῆς ἐπιτροπῆς τῶν διατιμήσεων τοῦ ἄρτου, δὲν εἶχεν ἄλλο περιθώριον ἐν τῷ ἔργῳ της αὐτῷ πέραν τῆς ἁπλῆς ἐκτελέσεως ἑνὸς ἁπλοῦ τύπου, ἑνὸς μηχανικοῦ ἀπολογισμοῦ μιᾶς ἀριθμητικῆς πράξεως. Διότι ἀφοῦ τὴν σπουδαιοτέραν βάσιν τοῦ ἀπολογισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ἀπετέλει ἡ τιμὴ τῶν ἀλεύρων, καὶ ἐπὶ τῆς τιμῆς ταύτης περιωρίζετο καὶ ἐκαλεῖτο ἡ ἐπιτροπὴ ἵνα προσθέσῃ τὰ παγίως καθορισμένα ἀπὸ ἐτῶν ἀρτοποιητικὰ τὰ ὁποῖα ὑπελογίζοντο εἰς 1.69 καὶ πάλιν αὐτὰ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παγίως γενομένης δεκτῆς ἀποδόσεως τῶν ἀλεύρων εἰς 124% τῶν λευκῶν καὶ 135% τῶν πιτυρούχων. Αἱ πληροφορίαι αὗται τὰς ὁποίας ἐλάμβανον αἱ ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις, ἦτο φυσικὸν λέγω νὰ προκαλέσωσι ἐντόνους τὰς διαμαρτυρίας αὐτῶν, διότι ἐγνώριζον, διότι ἦτο βούκινον ὅτι ραγδαίως κατέπιπτον αἱ τιμαὶ τῶν σιτηρῶν, ὅτι τοὺς λιμένας τῆς Μεσογείου κατέκλιζον σιτοφορτία τοῦ Ρωσσικοῦ Ντάμπικ ἀγοραζομένων τῶν σιτηρῶν αὐτῶν εἰς ἐξαιρετικῶς ἐξευτελιστικὰς τιμὰς καὶ οὕτω ἐπραγματοποιοῦντο οἱ ὅροι, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλλον τὴν ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου. Μόνος ἀτάραχος ἐν τῷ μέσῳ τῆς γενικῆς ταύτης ἐξεγέρσεως μόνος ἀπαθὴς παρέμενεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς παρακολουθῶν τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς τῶν διατιμήσεων. Ἐμπνεόμενος ἀπὸ ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ἐδήλου ὅτι παρακολουθεῖ τὰς τιμὰς τῶν σιτηρῶν βεβαιῶν ὅτι οὐδεμία ὑποτίμησις εἶναι δυνατή. Καὶ ἐδήλου ἐπισημότερον τὴν 31 Ὀκτωβρίου «ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐγὼ ἰδιαιτέρως προσωπικῶς δὲν κάμνω πολιτικὴν ὑποτιμήσεως τοῦ ἄρτου», Ἐδήλοι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν, οὔτε ἔργον τὴν ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου, ἡ ὑποχρέωσις τὴν ὁποίαν ἔχει πᾶσα Κυβέρνησις ἡ ὑποχρέωσις τὴν ὁποίαν ἰδιαιτέρως λόγῳ τῶν προγραμματικῶν της ἐπαγγελιῶν εἶχε ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἦτο νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν ὑποτιμητικὴν πολιτικήν. Ἐλησμόνησεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς ποιούμενος τὰς δηλώσεις ταύτας, ὅτι ὅταν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀνελάμβανε τὴν ἀρχὴν κεφαλαιῶδες σημεῖον τοῦ ἀνακαινιστικοῦ της προγράμματος τὸ ὁποῖον ἐπηγγέλθη πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, κεφαλαιῶδες σημεῖον αὐτοῦ, ἀπετέλει—σημεῖον μάλιστα τὸ ὁποῖον ὡς γνωρίζετε πάντες ἐφήλκυσε ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ Λαοῦ καὶ τὴν προτίμησιν αὐτοῦ πρὸς τοὺς Κυβερνητικοὺς συνδυασμοὺς—ἀπετέλει ἡ ὑποτίμησις τοῦ ἄρτου εὐλόγως καὶ δικαιολογημένως.

§74Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἄν μοῦ ἐπιτρέπατε μίαν διακοπὴν, θὰ σᾶς ἔλεγον νὰ διαβάσετε, παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας δηλώσεις μου εἰς τὰς ὁποίας προέβην, καὶ τὰς ἑπομένας δηλώσεις. Καὶ ἀπορῶ πῶς ἐπικαλεῖσθε τὸν τύπον τῆς 31 Ὀκτωβρίου χωρὶς νὰ ἐπικαλῆσθε καὶ τὸν τύπον τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, ἐνῶ τὸ ἴδιον βράδυ ἔκαμα τὰς ἑξῆς δηλώσεις .....

§75Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, μὴ εἰσέρχεσθε καὶ εἰς ἔρευναν τῶν δηλώσεών σας, διότι οὐδέποτε ἀπὸ ὑπουργεῖον ἐξῆλθον τόσον ἀλληλοσυγκρουόμεναι ἀνακοινώσεις καὶ πληροφορίαι.

§76Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὰ θὰ τὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος.

§77Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀλλὰ δὲν θὰ κατορθώσετε νὰ πείσετε τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὅτι καὶ ἕνας λογαριασμός σας εἶναι ἀκριβής.

§78Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς ἐρωτήσω: Δὲν εἶναι λογικὸν αὐτό; Ὅταν τὸ πρωΐ τῆς 31 Ὀκτωβρίου ἀνεφέρθησαν αἱ δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦσαν ὅμοιαι καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας καὶ εἰς ἐκείνας ἀκόμη, αἱ ὁποῖαι δὲν διάκεινται φιλικῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν νομίζετε ὅτι ἐὰν ἔλεγεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν «δὲν κάμνω πολιτικὴν ὑποτιμήσεως τοῦ ἄρτου» ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ἦτο ὁ ἔσχατος τῶν ἠλιθίων; Ἀλλὰ εἶπον «ἐάν....» Καὶ ἐὰν ἠθέλατε νὰ εἶσθε ἐν τάξει ἔπρεπε νὰ στηριχθεῖτε εἰς τὰς γενικάς μου δηλώσεις, νὰ σκεφθῆτε ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ θέλω νὰ πέσῃ τὸ ψωμὶ τοῦ Λαοῦ. Μοῦ εἶπον διατὶ δὲν κάμνεις ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου; Καὶ τοὺς ἀπήντησα ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας δὲν δύναμαι νὰ ἐλαττώσω τὸν δασμὸν τοῦ σίτου, οὔτε νὰ ἐπιρρίψω τὴν ἐπιβάρυνσιν ἐπὶ τοῦ ἐγχωρίου σίτου διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς φορολογίας τοῦ ἄρτου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμω πολιτικὴν ὑποτιμήσεως, τὴν ὁποίαν μοῦ λέγετε καὶ ὄχι ὅτι περιμένετε εἰς τὰς 15 Νοεμβρίου καὶ τότε νὰ συζητήσωμεν.

§79Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀποδέχομαι τὴν τροποποίησιν τῶν δηλώσεών σας ὅτι δὲν κάμνετε πολιτικὴν ὑποτιμήσεως τοῦ ἄρτου διότι ἡ κειμένη νομοθεσία δὲν σᾶς ἐπιτρέπει νὰ κάμητε τοιαύτην πολιτικὴν, ἀλλὰ κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν μὴ λησμονεῖτε ὅτι καὶ ἡ κειμένη νομοθεσία εἶναι νομοθεσία, τὴν ὁποίαν εἰσήγαγε αὐτὴ αὕτη ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπηγγέλθη τὴν ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου. Ἑπομένως ἡ δικαιολογία αὕτη κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εἶναι παρὰ δικαιολογία ἡ ὁποία ἐξηυρέθη διὰ νὰ μειωθῇ ὁ ἔλεγχος τῶν δηλώσεών σας καὶ ἐδηλώσατε ὅτι δὲν κάμνετε πολιτικὴν ὑποτιμήσεως τοῦ ἄρτου παρ’ ὅλας τὰς ἐξενεχθείσας ὑποσχέσεις ὅτι θέλετε ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ, λαοῦ ὁ ὁποῖος ἐπὶ μίαν διετίαν ἀναμένει εὐλόγως καὶ δικαιολογημένως αὐτὴν τοὐλάχιστον ἤδη, ἐκτὸς τῆς γενικῆς καταπτώσεως τῶν τιμῶν τῶν σιτηρῶν. Ἀλλ’ ἐνῷ ἀναμένει δικαίως καὶ δικαιολογημένως τὴν ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου δὲν βλέπει τίποτε ἄλλο παρὰ μίαν ἀλληλοδιάδοχον ἀποκάλυψιν ἀδικημάτων σκανδάλων ἐνίοτε καταγγελιῶν αἰσχροκερδειῶν εἰς βάρος τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ταῦτα κύριοι ἐδήλου ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καί αὕτη ἦτο ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἔδιδε εἰς τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις ἀξιούσας τὴν ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου, ἀπάντησις ἡ ὁποία ὡς ἐδήλου καὶ ὡς ὤφειλε νὰ εἶναι, προϊὸν παρακολουθήσεως τῶν τιμῶν, μελέτης ἐμπεριστατωμένης καὶ ἐνδελεχοῦς παρακολουθήσεως τοῦ ζητήματος, ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ὡς τοιαύτην ἔδει νὰ ἀποδεχθῶμεν καὶ ὠφείλουν νὰ ἀποδεχθῶσιν καὶ αἱ ὀργανώσεις ὡς ἀληθῆ διότι αὕτη προήρχετο ἀπὸ τὴν ἐπίσημον καὶ ὑπερτάτην ἀρχὴν τὴν τεταγμένην διὰ τὴν προάσπισιν τῶν συμφερόντων αὐτῶν διὰ νὰ ἐφεσυχάσωσι. Ἀλλ’ αἱ ὀργανώσεις δὲν ἐφησύχασαν δὲν ἠρκέσθησαν εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ οὔτε εἰς τὴν προστατευτικὴν μέριμναν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς διατιμήσεως τοῦ ἄρτου, ἀλλ’ ἐνέτεινον τὸν ἀγῶνα των συνεπικουροῦντος τοῦ τύπου καὶ αὐτοῦ τοῦ Κυβερνητικοῦ, ἀποτέλεσμα δὲ τοῦ ἀγῶνος τούτου ἦτο νὰ προκαλέσουν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς νέαν ἔρευναν λεπτομερῆ τῶν τιμῶν καὶ τῶν στοιχείων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐγένετο ὁ διακανονισμὸς τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς δὲ ταύτης τὸ ζήτημα εἰσέρχεται εἰς τὴν νέαν του φάσιν, εἰσέρχεται εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀποκαλύψεως τῆς ἀσυγνώστου, τῆς ἀναλγήτου καὶ ἐγκληματικῆς ἄν μή τι ἄλλο ἐπαναλαμβάνω ἀδιαφορίας καὶ ἀβελτηρίας τῆς ὑπηρεσίας τῆς τεταγμένης τὴν προάσπισιν τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ καὶ κανονισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ταύτης ἐφελκύεται ἰδιαιτέρως καὶ ἡ προσοχὴ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τὸν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος τὸ πρῶτον τότε ἐπεχείρησε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἔρευναν τῆς ἀκριβείας τῶν λογαριασμῶν οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν εἰς αὐτὸν καὶ ἐν τῇ ἐρεύνη ταύτῃ ἐπληροφορεῖτο ὅτι ἐνῷ κατὰ τὸ ὑπὸ τῶν ἀλευροβιομηχάνων διδόμενον δελτίον τῶν τιμῶν τῶν ἀλεύρων τῆς 10 Νοεμβρίου ἦτο αὕτη 8.27 κατ’ ὀκᾶν ἀλεύρων εἰς τὸν ἔλεγχον εὑρέθη ὅτι εἶναι 7.10 κατ’ ὀκᾶν. Τότε τὸ πρῶτον ἐπληροφορεῖτο ὅτι οἱ ἀλευροβιομήχανοι ἐπώλουν εἰς τοὺς ἀρτοποιοὺς τὰ ἄλευρα κατὰ 20 λεπτὰ κάτω τῆς τιμῆς τοῦ δελτίου ὅπερ ἔδιδον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀκόμη παραπάνω. Αὐτὸ ἦτο κύριοι τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου ἄρχεται ὁ ἔλεγχος, ὁ ὁποῖος ἔλεγχος ἀποκαλύπτει διὰ πρώτην φορὰν ὅτι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἐμπόριον εἰσήρχετο σῖτος Ρωσσικός, σῖτος τοῦ ὁποίου ἡ τιμὴ ἦτο ἐξαιρετικῶς χαμηλή. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ταύτης ἐπληροφορεῖτο ὅτι ὑπῆρξεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπωλεῖτο ὡς σῖτος Ἀμερικανικός, τύπου Μανιτόμπα σῖτος ἄλλης ποιότητος ἐνῷ τοιούτου σίτου δὲν ὑπῆρχεν οὔτε κόκος εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν σιτεμπόρων. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ταύτης καθίσταται γνωστὸν ὅτι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων, τὸ εἰδικώτερον μέλος αὐτῆς τὸ μέλος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκρίθη ἀπαραίτητον κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἐπιτετραμένη οὐ μόνον ἡ ἀντικατάστασις, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ ἀναπλήρωσις αὐτοῦ ὅστις μόνον ἐδικαιοῦτο νὰ διορίζῃ τὸν ἀναπληρωτήν του, ἕνεκα προσωπικῶν προστριβῶν δὲν μετεῖχεν τῆς ἐπιτροπῆς. Τὴν στιγμὴν ταύτην ἀποκαλύπτεται καὶ ἄλλο. Ὅτι λογιστικὸν λάθος ἔλαβεν χώραν, λάθος τὸ ὁποῖον ἀληθῶς, ὡς ἐδόθησαν ἐξηγήσεις, ἀπετέλεσεν ἁπλῶς ἀπειλὴν ἀνατιμήσεως, διότι δὲν ἐπρόφθασε νὰ τύχῃ ἐφαρμογῆς. Ἀλλὰ διὰ τοῦ διαταχθέντος ἐλέγχου ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδείχθη καὶ ἄλλο ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς τιμῆς ἀλεύρων τῆς δοθείσης ὑπὸ τῶν ἀλευροβιομηχάνων ὁ λευκὸς ἄρτος θὰ ἐστοίχιζεν δραχμὰς 7.95, καὶ ὄχι 7.60 ὡς ὑπελογίσθη ὑπὸ τῆς ἀγορανομίας καὶ ἄνευ τοῦ λογιστικοῦ λάθους. Δηλαδὴ καὶ ἄνευ τοῦ ἐπικληθέντος λογιστικοῦ λάθους, ὁ ἄρτος πωλούμενος πρὸς 8 δραχμὰς ὡς διετιμήθη, ἄφηνε καὶ ἕτερον κέρδος 25 λεπτῶν πέραν τοῦ ὑπολογισθέντος ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Ὑπῆρχεν δηλαδὴ ἕνα περιθώριον 25 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, ἄγνωστον ἀνεξακρίβωτον μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἕνα κέρδος ἄγνωστον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν τεταγμένην νὰ παρακολουθῇ τὸ ζήτημα αὐτό, κέρδος διὰ τὴν συγκάλυψιν τοῦ ὁποίου καὶ μείωσιν τῆς ἐντυπώσεως τῆς ἀποκαλύψεώς του ἐδημιουργήθη ἡ δικαιολογία ὅτι τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν διαφορὰν τοῦ ποσοῦ τῆς ἐπιβαρύνσεως ἐκ τῆς συγκεντρώσεως. Διότι λέγουν ἐνῷ ἡμεῖς ὑπελογίζαμεν 40 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν τὴν ἐπιβάρυνσιν τῆς συγκεντρώσεως, οἱ ἀλευρέμποροι ὑπελόγιζαν πρὸς 65 λεπτά. Καὶ ἡ ἐπιτροπὴ διατιμήσεως ἠγνόει ὅτι εἰσέπραττον 25 λεπτὰ περισσότερα ἀπὸ τὸ ποσὸν ὅπερ ἦτο ἐν γνώσει τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἀπετέλει τὰ ἔξοδα τῆς συγκεντρώσεως. Καὶ προέβαινεν εἰς δηλώσεις ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅταν ἐξανέστη ὁ τύπος διὰ τὴν τοιαύτην ἀκαταστασίαν καὶ ἀβελτηρίαν τῆς ὑπηρεσίας τῆς Κρατικῆς, καὶ ἔλεγεν «ἐν σχέσει μὲ τὰ ἀναγραφέντα περὶ λοβιτούρας ἀθεμίτων κερδῶν τῶν ἀλευροβιομηχάνων ἐκ τῆς γενομένης γνωστῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ ἄρτου κατὰ 65 λεπτ. ἀντὶ 40 λόγῳ προσμίξεως, δηλῶ ὅτι οἱ ἀλευροβιομήχανοι εἰσπράττοντες 65 λεπτὰ δὲν εἶναι ἐν ἀταξίᾳ. Ἐν ἀταξίᾳ εἶναι αἱ διάφοροι ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ εἶχον ἐξακριβώσει ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις ἀνέρχεται εἰς 65 καὶ ὄχι 40 λεπτὰ». Δηλαδὴ τότε τὸ πρῶτον ἐμάνθανε ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἡ ὑπηρεσία καὶ ἐμάνθανε τοῦτο ἀπὸ τοὺς ἰδιώτας ἀλευροβιομηχάνους ὅτι ἡ ἐκ τῆς προσμίξεως ἐπιβάρυνσις ἦτο ἀνωτέρα κατὰ 25 λεπτά. «Ἀξία τὴν ὁποίαν ἡ Κρατικὴ ὑπηρεσία ὑπελόγιζεν εἰς 40 λεπτά». (ἀναγινώσκει). Καὶ συνεχίζει ὁ κ. ὑπουργός. «Ἔχω καθῆκον νὰ ἐπαναλάβω ὅτι ὁ καταναλωτὴς ἔφαγε τὸ ψωμὶ ὄχι κατὰ 40 ἀλλὰ κατὰ 65 λεπτὰ ἀκριβώτερον. Αἱ ὑπηρεσίαι εἶναι ἐν ἀταξίᾳ — καὶ ἀληθῶς εἶναι ἐν ἀταξίᾳ ἀσυγνώστῳ — καὶ ὄχι οἱ ἀλευροβιομήχανοι καὶ διὰ τὴν ἀταξίαν αὐτὴν αἱ ὑπηρεσίαι αὗται θέλουσι ἐλεγχθῆ μετὰ πάσης αὐστηρότητος» Αὐτὰ, κύριοι, λέγει τὸ ἀνακοινωθὲν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἄν δηλαδὴ δὲν ἐγένετο ὁ θόρυβος καὶ ὁ ἔλεγχος ὁ ἐπίμονος καὶ ὁ καθημερινὸς ἐκ μέρους τοῦ τύπου, θὰ ἐξηκολούθει ἀσφαλῶς ἡ τοιαύτη καθημερινὴ ἐπιβάρυνσις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου κατὰ 25 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἄλλο μοιραῖον γεγονὸς ἤθελεν ἀφυπνίσῃ τὴν ἐπιτροπήν. Ἀλλὰ ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριοι: τὶς σοβαρῶς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἐμπνέει καὶ τὸ ἐλάχιστον ἴχνος ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Λαόν; Τὶς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὕτη εἶναι ἀξία ἐμπιστοσύνης καὶ εἶναι ἀξία τῆς σοβαρότητος καὶ τοῦ ὕψους τῆς ἀποστολῆς της, ὅταν, ὄχι ἔστω ἐκ νομικοῦ καθήκοντος ὄχι ἐξ ἠθικῆς ὑποχρεώσεως ἀλλ’ ἐξ ἁπλῆς ἔστω περιεργείας δὲν ἐνδιαφέρθη ποτὲ νὰ μάθῃ ἂν τὰ δελτία τιμῶν τὰ διδόμενα εἰς αὐτὴν ἀντιπροσώπευον τὰς πραγματικὰς καὶ εἰλικρινεῖς τιμὰς τῶν ἀλεύρων; Καὶ εἶναι ἀξία τῆς σοβαρότητος τῆς ἀποστολῆς αὐτῆς ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ, ἡ ὁποία ἐπληροφορεῖτο τώρα ἐσχάτως τὸ πρῶτον ὅτι εἰσήρχετο σῖτος ρωσσικός; τώρα ἐσχάτως ἐπληροφορεῖτο τὴν κατὰ 2) λεπτὰ πώλησιν τῶν ἀλεύρων ὑπὸ τῶν ἀλευροβιομηχάνων κάτω τῆς τιμῆς τῆς δεδομένης εἰς αὐτήν; Ὑπηρεσία ἡ ὁποία ἐν δικαστηρίῳ τῆς πρωτευούσης κατελήφθη ἀγνοοῦσα τοὺς διέποντας αὐτὴν νόμους, ἡ ὁποία παρουσίασε τὸ περίεργον φαινόμενον ἐν δικαστηρίῳ τῆς πρωτευούσης ἄλλα μὲν μέλη αὐτῆς νὰ ἐμφανίζωνται ἐγκαλοῦνται τοὺς ἀλευροβιομηχάνους καὶ ἄλλοι νὰ παρίστανται ὡς μάρτυρες ὑπερασπίσεως αὐτῶν. Αὐτὴ ἦτο ἡ ὑπηρεσία ἡ ὁποία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐρρύθμιζε τὸ σοβαρώτατον αὐτὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, ἡ ὑπηρεσία τῆς ὁποίας τὸ ἔργον ἐμφανίζεται μόνον ὡς ἔργον συγκαλύψεως πάσης ἀνομίας, πάσης κερδοσκοπείας καὶ πάσης ἀκολασίας, ὑπηρεσία ἡ ὁποία ἔργον εἶχε νὰ παρέχῃ μία ἐπίσημον πιστοποίησιν ἱκανὴν νὰ φαινακίσῃ καὶ ἐξαπατήσῃ τὸν Λαὸν ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου ἦτο προϊὸν μελέτης ἐνδελεχοῦς καὶ παρακολουθήσεως τῶν τιμῶν καὶ ὅλων τῶν συντελεστῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὸν κανονισμὸν αὐτῶν καὶ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν οὐδεμία ὑποτίμησις. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ ὑποτίμησις, ὡς ἔλεγεν, οὐ μόνον ἀλλὰ καὶ ὅτι ἀπὸ τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος ὁ ἄρτος θὰ ἀνετιμᾶτο κατ’ 20 ἀκόμη λεπτὰ τὴν ὀκᾶν λόγῳ τῆς προσμίξεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου. Καὶ ἐνῷ τοιαῦτα ἐδήλου ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ, μετὰ μίαν ἑβδομάδα, ὅτε ἐγένετο ὁ ἔλεγχος, ὁ ἔλεγχος ὁ δώσας τὴν τιμὴν αὐτὴν τὴν κρατοῦσαν σήμερον τῆς κατὰ 50 λεπτὰ ὑποτιμήσεως τοῦ ἄρτου, ἔλεγχος ὅμως ὁ ὁποῖος δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ διευκρινίσῃ ἀκόμη ποῖα ἦσαν τὰ σφάλματα τὰ ὁποῖα ἐδικαιολόγουν τὰς προτέρας ἀποφάσεις αὐτῆς, ἐβεβαιώθη ἡ κατὰ μίαν περίπου δραχμὴν κατωτέρα τιμὴ τῶν ἀλεύρων. Διότι εἶναι τοιαύτη ἡ σύγχυσις ἡ ὁποία χαρακτηρίζει ὅλα τὰ ἀνακοινωθέντα ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ ὥστε οὐδεὶς νομίζω κατώρθωσε νὰ τὰ κατανοήσῃ· ἐγὼ τοὐλάχιστον ἰσχυρίζομαι ὅτι κατώρθωσα μόνον νὰ τακτοποιήσω τὰς ἀλληλοαναιρουμένας καὶ ἀλληλοσυγκρουομένας δηλώσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Αὐτὸ κύριοι ἦτο τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ τὶ λοιπὸν ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπή; Ὅταν ἀληθῶς οἱ ἀλευροβιομήχανοι ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας δὲν εἶχαν νομικὴν ὑποχρέωσιν—πλὴν τῆς ἀμφιβόλου ἐφαρμογῆς ποινικῆς τοιαύτης ἐπὶ ψευδομαρτυρίᾳ ἐνώπιον τῆς ἀρχῆς— νὰ δίδουν τὰ δελτία τῶν ἀκριβῶν τιμῶν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἔπρεπε οὗτος νὰ κάμῃ τὸν ἔλεγχον. Ἔπρεπε νὰ γίνεται πάντοτε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινε μετὰ 7 ἡμέρας, ὁπότε παρουσιάσθη ἐπὶ τοῦ ἐλέγχου μία διαφορὰ τιμῆς κατὰ 1 δραχμὴν περίπου. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπή. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, κύριοι, ἀλλ’ ἐξακολουθοῦσα τὸ τυπικὸν καὶ μηχανικὸν αὐτῆς ἔργον ὑπελόγιζε παγίως τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἀλεύρων εἰς ἄρτον 124% τὸν λευκὸν καὶ 135% τὸν πιτυροῦχον. Ἀλλ’ ἀφήνω τὰς δηλώσεις τῶν ἄλλων ἁρμοδίων ὀργανώσεων, αἱ ὁποῖαι λέγουν ὅτι δύναται αὐτὴ ἡ ἀπόδοσις νὰ εἶναι ἀνωτέρα τῶν 130 καὶ ἀνωτέρα τῶν 140 εἰς τὰ πιτυροῦχα. Ἀφήνω ταύτας καὶ ἔρχομαι εἰς τὰς ἐπισήμους ὑπηρεσίας τὰς Κρατικάς. Δὲν εἶχε τὸ ἐνδιαφέρον ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ἡ τεταγμένη εἰς τὴν ὑψηλὴν αὐτὴν ἀποστολήν, νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν ὅτι αἱ συμβάσεις ἐργολαβίας πρὸς ἀρτοποίησιν τῶν ἀλεύρων εἶχον ὅλαι παγίως ἀπόδοσιν 30 –132% κυρίως διὰ τὰ λευκὰ ἄλευρα, καὶ 40–45% διὰ τα πιτυροῦχα. Ἠγνόει ὅλην αὐτὴν τὴν ἐπίσημον πιστοποίησιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ ἐδέχετο καὶ τοῦ σίτου τὴν ἀπόδοσιν εἰς ἄλευρον 72½% καὶ δὲν προέβαινεν εἰς ἕνα ἔλεγον τῆς ἀκριβείας αὐτῆς τῆς ἀποδόσεως. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον δὲν συνεβουλεύετο ἕνα κανονισμὸν ἐπίσημον, τὸν ὁποῖον ἡ Ἐπιμελητεία τοῦ Στρατοῦ ἐξέδωκε, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἀπόδοσις τῶν λευκῶν ἀλεύρων εἶναι 77%; Ἐὰν, κύριοι, αὐτὰς τὰς δύο πηγὰς συνεβουλεύετο, θὰ εἴχομεν ἀσφαλῶς τὴν ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου καὶ ἑπομένως δὲν θὰ εὑρισκόμεθα πρὸ αὐτῆς τῆς ἐξεγέρσεως. Ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ εἶχεν ἀνάγκην μιᾶς λαϊκῆς ἐξεγέρσεως διὰ νὰ ἀφυπνισθῇ, διὰ νὰ συγκινηθῇ καὶ πιστοποιήσῃ ὅτι εἶναι δυνατὴ ἀντὶ τῆς ἀνατιμήσεως τῶν 40 λεπτῶν ὑποτίμησις κατὰ 50. Καὶ ἐδικαιολογεῖτο ἡ ἀνατίμησις αὐτὴ ἐκ τῆς ἐπιβαρύνσεως λόγῳ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου, ἐπιβαρύνσεως ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν ἔχει καθορισθῆ, περιέργως καὶ ἡ ὁποία ἀληθῶς ἀπορίας ἐμποιεῖ εἰς ποῖον ποσὸν τέλος πάντων ἀνέρχεται. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν καθορίζει εἰς 40 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν οἱ ἀλευροβιομήχανοι, ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῶν εἰς 65 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐδήλου ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτὴ ἀνέρχεται εἰς 80 λεπτὰ καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐπιβαρύνουν τὸν ἄρτον ἐπὶ ἓν τετράμηνον μόνον, ἀλλ’ ἐπὶ ἓν ὁλόκληρον ἔτος.

§80Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν πιστεύω νὰ εἶπε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§81Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἀνακοινωθὲν σας. «Ἐξ ἀνακοινώσεως τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας ἡ ἐπιβάρυνσις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ἐκ προσμίξεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου δὲν ἀνέρχεται εἰς 65 λ. ὡς ἰσχυρίζεται ἤδη τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ λάθους, ἀλλ’ εἰς 80 λ. Ὁ ἄρτος λοιπὸν θὰ ἐπιβαρύνεται λόγῳ τῆς διαθέσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου 20 λ. ἐπὶ ἓν ἔτος ἤτοι 80 λ. διὰ μίαν τριμηνίαν». Εἶναι δηλώσεις καὶ τοῦ κ. Καραμάνου.

§82Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ὑπερβαίνει τὰ 20 λεπτά.

§83Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἄρα διὰ μίαν τριμηνίαν 80 λεπτὰ· ὅπως λέγω ἐγώ.

§84Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Καραμάνου εἶναι ὀρθαί, ἀλλ’ αἱ δηλώσεις μου αἱ ἐπανειλημμέναι εἶναι ὅτι ὁ νόμος περὶ συγκεντρώσεως ἐψηφίσθη μὲ τὴν τότε προϋπόθεσιν τὴν κρατοῦσαν ὑπὸ ἄλλας συνθήκας, ἴσως διότι ἡ ποιότης τοῦ σίτου ἐπρομηνύετο ἀρίστη καὶ ἡ κατανάλωσις θὰ ἐπιβάρυνεν ὁλόκληρον τὴν παραγωγήν.

§85Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ ἠθέλαμεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἀκούσωμεν, κ. ὑπουργέ.

§86Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐὰν ἐπιτρέπῃ ὁ κ. ἀγορεύων θὰ σᾶς εἴπω ὅτι 13.000.000 ὀκάδες ὑπολογίζει ἡ συγκέντρωσις ὅτι θὰ δοθῶσιν εἰς τὴν κατανάλωσιν, ἡ δὲ τιμὴ ἦτο παγία. Φαντάζομαι ὅτι δὲν θὰ συγκινηθῇ ἡ Βουλή, ὡς συγκινεῖται ὁ τύπος.

§87Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁ τύπος τὸ ἔβγαλε τὸ λάθος ἐπὶ ἡμέρας ἀρθρογραφῶν.

§88Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ τὰ εἴπω εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου. Ἐδῶ ἔχω ὅλα τὰ δοκουμέντα. Ὑπελογίσθη εἰς 13,000,000 πρὸς 9,92 καὶ 7 λεπτὰ ὁ δημοτικὸς δασμὸς ἤτοι 9,99, πρὸς 10 δραχμὰς ἂς εἴπωμεν. Τὰ 13 ἑκατομμύρια τοῦ συγκεντρωθέντος ἐγχωρίου σίτου κάμουν 130.000.000 δραχμάς, τὰ ὁποῖα 130.000.000 δραχμὰς θὰ τὰ πληρώσουν οἱ εἰσαγωγεῖς ξένου σίτου καὶ ἀλεύρου. Ἐσυμφωνήσαμεν νὰ τοὺς παραλάβουν οἱ ἀλευροβιομήχανοι, διότι αὐτοὶ εἶναι οἱ μεγαλείτεροι εἰσαγωγῆς σίτου. Αὐτὰ τὰ 130.000.000 δραχμὰς τοῦ ἐγχωρίου σίτου πρέπει νὰ τὰ εἰσπράξουν οἱ ἀλευροβιομήχανοι ἀπὸ τοὺς καταναλωτὰς τοῦ ἄρτου, ἀπὸ τὸν λαόν. Ἔβγαλε λοιπὸν τὴν ἀπόφασιν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς νὰ εἰσάγῃ 10% στάρι εἰς κάθε εἰσαγωγὴ ποὺ γίνεται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν σίτου καὶ ἀλεύρου, ἐπειδὴ ὑπολογίζεται ὅτι πάνω κάτω καταναλίσκεται κατὰ μέσον ὅρον 40.000 τόννων ἐξωτερικῶν ἔγινεν ἕνας λογαριασμὸς καὶ εἴπομεν 35 ἕως 36 χιλιάδας θὰ εἶναι τὸ ξενικὸ καὶ 4 χιλιάδας τόννους θὰ εἶναι τὸ στάρι τὸ ντόπιο. Αὐτὰ τὰ 13.000.000 ὀκάδων μᾶς κάμνουν 16 ἕως 17 χιλιάδας τόννους· ἐὰν διαιρέσητε μὲ ἕνα μέσον ὅρον, ἔχομεν 4 μῆνας καὶ κάτι. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. βουλευταί, νὰ κάμωμεν ἀπὸ τώρα ἕνα ἀκριβῆ μαθηματικὸν ὑπολογισμόν. Αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις θὰ τραβήξῃ καὶ τέσσαρας καὶ πέντε μῆνας, διότι δὲν ξεύρομεν πόση θὰ εἶναι ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ σίτου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὥστε εἰς τέσσαρας πέντε ἢ ἕξ μῆνας πρόκειται νά καταναλωθῇ ὁλόκληρος ὁ σῖτος. Ὅλο αὐτὸ τὸ σιτάρι τὸ ἐγχώριον ἐτέθη εἰς τὴν κατανάλωσιν εἰς τέσσαρας μῆνας. Θὰ ἔπρεπε νὰ εἰσπράξουν εἰς τοὺς τέσσαρας αὐτοὺς μῆνας ἀπὸ τὸ ἀλεύρι τὸ ὁποῖον πουλᾶνε 130 ἑκατομμύρια δραχμάς. Ἀλλ’ ἔγινεν τὸ ἑξῆς: Δὲν εἶχε γίνει καμμία συνεννόησις μὲ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους. Τὴν συνεννόησιν μὲ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους τὴν ἔκανε ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀγορανομίας, ἡ ὁποία εὑρέθη καὶ ἀνέτοιμος. Τὴν 3ην Ὀκτωβρίου ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ ἡ ἀνάμιξις, τὴν 3ην Νοεμβρίου ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ ἡ πρώτη ἀνατίμησις. Ἐγὼ δὲν κατώρθωσα νὰ ἀνακατευθῶ, καὶ τοῦτο θὰ τὸ ἐξηγήσω, διότι ἦτο τὸ ζήτημα τοῦ Παγκάλου.

§89Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τί συνεννόησις ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ;

§90Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔπρεπε νὰ κάμῃ συνεννόησιν ἡ ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία μὲ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους, καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ σεῖς πληρώνετε δέκα στρογγυλὲς δραχμὲς τὸν ἐγχώριον σῖτον αὐτὸ θὰ τὸ εἰσπράξετε ἀμέσως ἀπὸ τὸ ἀλεῦρι ποὺ θὰ πουλήσετε. Διότι βεβαίως οἱ ἀλευροβιομήχανοι, πληρώνοντες δέκα δραχμὰς τὸ στάρι, θὰ ἔπερναν τὰς δέκα δραχμὰς ἀπὸ τὸ ἀλεῦρι ποὺ θὰ πουλούσανε.

§91Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπῆρχεν ἀνάγκη συνεννοήσεως;

§92Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως. Διότι διαφορετικῶς οἱ ἀλευροβιομήχανοι, θὰ ἔπερναν ὁλόκληρον τὴν ἀξίαν τοῦ ἀλεύρου. Λοιπὸν εἶπον, ὅτι δὲν θὰ πάρετε τὰς δέκα δραχμάς, ἀλλὰ τὰς ἕξ, καὶ θὰ περιμένω νὰ μοῦ κάνετε ἕνα λογαριασμὸ διὰ τὸ ὑπόλοιπον. Δὲν εἶχεν γίνει αὐτὴ ἡ συνεννόησις καὶ δι’ αὐτὸ ἀφ’ ἑνὸς μέν....

§93Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὶ λάθος ἦτο αὐτό;

§94Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἦτο λάθος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε καμμίαν σημασίαν, καὶ οὐδεμίαν ζημίαν, διότι τὰ λεπτὰ αὐτὰ τὰ 65, ἢ τὰ 45 τοῦ ἀλεύρου, πολλαπλασιαζόμενα μὲ τὸ ἄλευρον, τὸ ὁποῖον παρήγαγον καὶ παραλληλιζόμενα πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰσήγαγον, θὰ ἀπετέλει τὸν ὅλον λογαριασμὸν τῶν ὑποχρεώσεων. Οὔτε ἕνα λεπτὸν δὲν εἰσέπραξε κανείς. Καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω μαθηματικῶς, ὅτι οὔτε ἓν λεπτὸν δὲν ἐπῆρε κανεὶς καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία λοβιτοῦρα, καὶ ὅτι οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἀπεκαλύπτετο, διότι ὁ λογαριασμὸς θὰ ἐγίνετο καὶ αὐτὸν τὸν λογαριασμὸν χρειαζόμεθα ὀκτὼ ἕως δέκα μῆνας διὰ νὰ τὸν ξεκαθαρίσωμεν. Αὐτὸ εἶναι μία σαπουνόφουσκα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὅλη λοβιτοῦρα.

§95Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Πῶς εἴχατε κάνει μίαν διατίμησιν.

§96Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν θὰ μὲ εὕρετε ἀνέτοιμον.

§97Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θὰ σᾶς εὕρω ἀνέτοιμον, ὅπως εἶσθε καὶ εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης.

§98Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς αὐτό.

§99Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι παρὰ 5 λεπτὰ καὶ ἐν τούτοις ἔχει 80.

§100Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐνῷ δὲ εἶναι 5 λεπτὰ διαφορὰ ἐπὶ τοῦ Ρωσσικοῦ σίτου...

§101Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἶναι 13 λεπτά.

§102Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν λογαριάζετε τὸ 40%, ὑπολογίζετε μόνον τὸ 20%. Ἐνόμισα λοιπὸν ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις δὲν εἶναι σταθερά. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι σταθερά, ἀλλὰ θὰ κυμαίνεται. Τόσον εἶναι διαφορετικὴ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου. Ἔχομεν λοιπὸν δύο τινά. Πρῶτον, ὅτι ἔχομεν ὑπολογισμὸν διὰ 40 λεπτά, ὁ ὁποῖος εἶναι φαντασιώδης, τὸν ἔκαμε ὁ διευθυντὴς τῆς ἀγορανομικῆς ὑπηρεσίας κ. Δάσιος. Δὲν θέλω νὰ ὑπεραμυνθῶ τῶν ὑπηρεσιῶν μου, οὔτε θέλω νὰ συγκαλύψω κανένα οὔτε θέλω νὰ ἀποσείσω εὐθύνας, ἀλλὰ θέλω νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν, ὅτι τὰ 40 λεπτὰ καὶ τὰ 65 ἢ τὰ 85 ἢ καὶ τὰ 20, δὲν ἔχουν ἀκόμη ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ τῶν 130 ἑκατομμυρίων, δὲν ἔχουν ἀκόμη σταθερὰν τὴν ἀξίαν των. Καὶ αὐτὴ θὰ διακυμανθῇ.

§103Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Διατὶ καὶ πέρυσιν δὲν ἔγινε;

§104Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι δὲν ἔβαλαν εἰς τὸ ψωμί, ἀλλὰ εἰς τὸ ἀλεῦρι.

§105Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι λάθος τῆς ὑπηρεσίας, εἶναι λάθος δικό σας.

§106Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡμολόγησα ὅτι εἶναι λάθος τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§107Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διότι, σεῖς ἔπρεπε νὰ κανονίσετε, ὅτι τόσον εἶναι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἐπλήρωναν καὶ νὰ εἴπετε ὅτι αὐτὸ θά...

§108Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ τὶ σημασίαν ἔχει, ἐὰν εἶναι 65 λεπτὰ διὰ μίαν ἑβδομάδα;

§109Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν σᾶς εἶπα ὅτι τὸ λάθος εἶναι τῆς ὑπηρεσίας.

§110Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν, θὰ καταθέσω σημειώματα, θὰ καταθέσω ἀναφοράς, καὶ θὰ ἀποδείξω ὅσα λέγω.

§111Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἔχετε εἰς τὴν διάθεσίν σας, πίνακας καὶ ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους δὲν κατεθέσατε εἰς τὴν Βουλήν, ὑποστηρίξαντες ὅτι δὲν ὑπάρχει σχετικὸς φάκελλος. Ἐν τούτοις ἐγὼ περιορίζομαι νὰ σᾶς ἐρωτήσω τοῦτο. Τὰ 65 αὐτὰ λεπτὰ τὰ εἰσέπραττον οἱ ἀλευροβιομήχανοι;

§112Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ εἰσέπραξαν.

§113Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐν γνώσει τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου ἢ ἐν ἀγνοίᾳ;

§114Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου ἐνόμισε ὅτι εἰσεπράττοντο 40 καὶ ἀπεδείχθη ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις ἦτο 65.

§115Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ λάθος δὲν ἔγινεν εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου, ἀλλὰ τὸ λογιστικὸν λάθος ἔγινεν.

§116Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι ἄλλο ἐκεῖνο κ. Πρόεδρε, ἐκεῖνο ἀπετέλεσε ἁπλῆν ἀπειλὴν ὑπερτιμήσεως. Τοῦτο τὸ λάθος περὶ οὗ ὁμιλῶ ἐφηρμόσθη. Εἰσεπράχθησαν τὰ λεπτὰ αὐτὰ τὰ 65. Εἰσέπραττον οἱ βιομήχανοι μίαν ἑβδομάδα ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Κρατικῆς ὑπηρεσίας. Ποῖος ἦτο τότε ὁ προορισμὸς τῆς ὑπηρεσίας ἐπετρέπετο νὰ προηγηθοῦν οἱ εἰσπράττοντες τῶν διανεμόντων;

§117Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀναλαμβάνω ἐγὼ τὴν εὐθύνην, καὶ θὰ ἴδωμεν μέχρι ποίου σημείου φθάνει ἡ εὐθύνη αὐτή. Σᾶς λέγω ὅτι δὲν ἔχει σημασίαν ἂν εἶναι 40 ἢ 65 λεπτὰ. Εἰς τὸν λογαριασμὸν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἀνακαλυφθῇ.

§118Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐὰν δὲν ἐγίνετο ὁ θόρυβος. Ἀσφαλῶς ὄχι.

§119Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ εὑρίσκοντο.

§120Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀλλ’ ἀφοῦ συνήλθατε, καὶ ἀπεφασίσατε ἀνατίμησιν τοῦ ἄρτου καὶ ἐλογαριάσατε 40 λεπτά, συζητήσαντες μὲ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους, πῶς αὐτοὶ ἐξῆλθον τοῦ γραφείου σας καὶ εἰσέπραττον 65 λεπτὰ ἀντὶ τῶν 40.

§121Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἁπλούστατα ἡ ἐπιτροπὴ διατιμήσεων παρέλειψε νὰ κάμῃ δύο ὑπολογισμούς. Διότι ἔπρεπε νὰ εἴπῃ πρῶτον: Ἐὰν τὸ ψωμὶ ἐγίνετο ἀπὸ σιτάρι ξενικό, πόσον θὰ εἶχε; Τόσο. Ἐὰν τὸ ψωμὶ ἐγίνετο ἀπὸ σιτάρι ξενικὸ καὶ ντόπιο τὸ ψωμὶ θὰ εἶχε τόσο. Ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔκαμε αὐτοὺς τοὺς δύο λογαριασμούς.

§122Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Διατὶ δὲν τοὺς ἔκαμε; Δι’ αὐτὸ σᾶς ἐπερωτῶ.

§123Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπῆρχεν ἀνεπάρκεια. Ἠναγκάσθην ἐγὼ νὰ ἀνακαλύψω τὸ λάθος καὶ νὰ κάμω τὸ ἔργον τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἀγορανομικῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ ὁ λογαριασμὸς τῶν ἀλευροδιομηχάνων δὲν μποροῦσε νὰ κλείσῃ χωρὶς νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος.

§124Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἀλλὰ θὰ ἔλειπον τὰ σιτάρια καὶ ἀναλύσεις.

§125Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὰ δὲν παίζει κανένα ρόλον.

§126Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διαπιστοῦται ὅτι ἡ Κρατικὴ ὑπηρεσία καὶ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν λειτουργοῦσα προστατευτικῶς διὰ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ ὑπῆρξεν ἀνεπαρκής, τὸ δὲ ἔργον αὐτῆς ἐξετέλεσε κατὰ τὸν πλημμελέστερον τρόπον καὶ τὸ ἀναγνωρίζετε. Ἀλλὰ ἔρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τῆς συγκεντρώσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου. Κατὰ τὸν νόμον αἱ τιμαὶ τῆς ἀγορᾶς τοῦ ἐγχωρίου σίτου κανονίζονται ἀναλόγως τῆς ποιότητος τοῦ σίτου καὶ ἀναλόγως τῶν τιμῶν τοῦ σίτου τοῦ ἀλλοδαποῦ. Πάντως οὐχὶ κατώτερον τῶν 6.30 κατ’ ὀκᾶν. Λόγῳ καὶ οὐχὶ τῆς καλῆς ποιότητος τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς ὡρίσθη ἡ τιμὴ αὕτη εἰς δραχμὰς 6.30 ἕως 6.50 κατ’ ὀκᾶν, συνεκεντρώθησαν δὲ κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ 18.500.000 ὀκάδες Δηλαδὴ ἐδόθησαν εἰς τὴν παραγωγὴν διὰ τὴν ἐξαγορὰν τοῦ σίτου αὐτοῦ 130 ἑκατομμύρια περίπου. Ἐδαπανήθησαν ὅμως διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου αὐτοῦ τῶν 19 περίπου ἑκατομμυρίων ὀκάδων 50 ἑκατομμύρια δραχμαί, δηλαδὴ ἐπιβαρύνθησαν πρός 2.92 κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλὰ ποῦ ἠκούσατε κύριοι τὰ ἔξοδα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου νὰ εἶναι 2.92, ποῦ ἠκούσατε νὰ εἶναι ἐπιτετραμμένον τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ μίαν ὑπηρεσίαν διὰ τῆς ὁποίας παρέχει εἰς τὸν γεωργὸν 6.30–6.50 ἤτοι μίαν δραχμὴν κατ’ ὀκᾶν εἰς τὸν γεωργὸν καὶ αὐτὴ δαπανᾷ ἄλλας τρεῖς δραχμάς; Αὐτὴ λοιπὸν εἶναι προστατευτικὴ πολιτική. Ἀλλ’ ἄν ἡ προστατευτικὴ αὐτὴ πολιτικὴ ἐφηρμόζετο ἐπὶ τῆς κριθῆς, ἡ ὁποία πωλεῖται εἰς τὸ ἐμπόριον πρὸς 2.80, ἀλλοίμονον λέγω ἂν αὐτὴν τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους τὴν οὕτω πῶς γενομένην ἐφήρμοζε καὶ ἐπὶ τῆς κριθῆς. Διότι τότε ἀσφαλῶς μὲ τὰς τιμὰς εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἐρυθμίζετο ἡ τελικὴ πώλησις τῆς κριθῆς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ζήσουν τὰ ζῶα τῶν γεωργῶν. Ἀλλοίμονον ἄν δαπανῶμεν 2.92 κατ’ ὀκᾶν διὰ νὰ δώσωμεν εἰς τὸν παραγωγὸν περίπου 1 ἕως 1,30, διότι τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐγχωρίου σίτου δὲν εἶναι 6.40 περίπου ὡς τὰ ὑπελόγισαν. Ὁ ὑπολογισμὸς αὐτὸς εἶναι ὑπερβολικὸς διότι στηρίζεται ἐπὶ ὑπολογισμοῦ τοῦ γεωργικοῦ ἡμερομισθίου ὁμοίου πρὸς τὸ βιομηχανικὸν τοιοῦτον. Ἀλλὰ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ κατὰ κεφαλὴν παραγωγικότης τοῦ γεωργοῦ εἶναι σχεδὸν ἐν σχέσει πρὸς τὸν βιομήχανον ἐργάτην 2 πρὸς 3 δηλαδὴ ὁ μὲν γεωργὸς εἰσπράττει 8 χιλιάδας τὸν χρόνον κατὰ κεφαλὴν ἐνῷ οὗτος 12 χιλιάδας.

§127Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι παράγει ὀλιγώτερον, ἀμοίβεται ὀλιγώτερον. Ἔτσι νὰ εἴπητε.

§128Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀμοίβεται ὀλιγώτερον διότι παράγει ὀλιγώτερον.

§129Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐδῶ εἶναι ἡ διαφωνία μας ὅλη περὶ ἀγροτικῆς πολιτικῆς.

§130Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἑπομένως καὶ ἄν ἀφήνετο ἐλεύθερος ὁ ἐγχώριος σῖτος εἰς τὸ πεδίον τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς συναλλαγῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πωληθῇ κάτω τῶν 5 δραχμῶν. Ἑπομένως τὸ κέρδος εἶναι 1.30 περίπου κατ’ ὀκᾶν. Διὰ νὰ δώσωμεν λοιπὸν εἰς τὸν γεωργὸν προστασίαν 1.30 κατ’ ὀκᾶν δαπανῶμεν 2.92. Ἀλλὰ ἐξεταστέον ποία εἶναι καὶ ἡ ἔκτασις αὐτῆς τῆς προστασίας, ἔχομεν ὡς γνωστὸν περίπου 300 ἑκατομμύρια ὀκάδας σίτου παραγωγήν. Ἐξ αὐτῶν συνεκεντρώθησαν κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος περίπου 2 ἑκατομμύρια, κατὰ τὸ δεύτερον 6½ ἑκατομμύρια καὶ τὸ τρίτον 9 ἑκατομμύρια. Ἐφέτος 18½ ἑκατομμύρια ὀκάδων. Ἀλλὰ τὰ 18½ ἑκατομμύρια αὐτὰ δὲν συνεκεντρώθησαν ἐφέτος οὔτε λόγῳ ἀνωτέρας παραγωγῆς οὔτε διότι λυσιτελέστερον καὶ ἐπωφελέστερον διὰ τοὺς παραγωγούς, ἐλειτούργησε ἡ ὑπηρεσία τῆς συγκεντρώσεως. Ἡ μεγαλειτέρα αὐτὴ ἀπόδοσις εἰς τὴν συγκέντρωσιν ὀφείλεται εἰς τὴν κακὴν ποιότητα κατὰ μέγα μέρος τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς καὶ ἄν ἀποκλείσῃ κανεὶς τὰ κοινολογούμενα περὶ καταχρήσεων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν τῆς συγκεντρώσεως. Ἐν πάσει περιπτώσει ὅμως ὀφείλει κανεὶς ἰδιαιτέρως νὰ τονίσῃ τὴν ἠθικὴν καὶ ἐντιμότητα τῶν γεωργῶν οἱ ὁποῖοι καίτοι ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὴν ἐφετεινὴν ποιότητα σίτου δὲν ἔσπευσαν νὰ δώσουν ὁλόκληρον τὴν παραγωγὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς συγκεντρώσεως ὁπότε ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ ἦτο ἀπολύτως περισσοτέρα ἀφοῦ μάλιστα οὐδὲν ἐμπόδιον νομικὸν ὑπῆρχε εἰς τοῦτο, ἀλλὰ τὴν ἐκράτησαν χάριν τῶν ἰδίων αὐτῶν ἀναγκῶν. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἔκτασις αὐτὴ ἡ προστατευτικὴ ἐπὶ τῶν 18 ἑκατομμυρίων ὀκάδων δὲν εἶναι γενική. Δὲν εἶναι δι’ ὅλους τοὺς ἀγρότας, εἶναι διὰ τὰς περιφερείας ἐκείνας μόνον καὶ διὰ τοὺς καλλιεργητὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν περίσσειαν σίτου πρὸς πώλησιν. Ἑπομένως χάριν τῆς τάξεως αὐτῆς τῆς τόσον περιωρισμένης ἐπιβαρύνονται ὅλαι αἱ κοινωνικαὶ τάξεις καὶ ἰδιαιτέρως αἱ πτωχότεραι, τῶν ὁποίων βάσιν τῆς διατροφῆς ἀποτελεῖ ὁ ἄρτος κατὰ 40, 65 καὶ 70 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Θὰ μοῦ παρατηρηθῇ ἴσως ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, δὲν πρόκειται περὶ προστασίας μόνον αὐτῶν, διότι οἱ λοιποὶ γεωργοί, οἱ διὰ τὰς ἰδίας αὐτῶν ἀνάγκας καλλιεργοῦντες, ἐὰν ὁ σῖτος εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον εἶναι πολὺ εὐθηνότερος, θὰ σπεύσουν καὶ αὐτοὶ νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς καλλιεργείας των διὰ νὰ ἐπωφεληθῶσι τῆς διαφορᾶς τῶν τιμῶν. Ἀλλὰ δι’ αὐτοὺς εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ διαφορὰ δὲν ἀποβαίνει πρὸς ὄφελός των, διότι ἡ ἔλλειψις συγκοινωνίας, τὸ ὑψηλὸν τῶν κομίστρων, τὴν διαφορὰν αὐτὴν τῆς τιμῆς τὴν ἐξαφανίζει κατὰ τὴν μεταφοράν. Ἀλλὰ εἶναι ἐπίσης γνωστὸν ὅτι αἱ συνθῆκαι τοῦ γεωργοῦ τοῦ Ἕλληνος δὲν εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται νὰ ἐκδηλοῦται τοιοῦτος φόβος. Διότι αἱ σιτοκαλλιεργούμεναι γαῖαι ἐν Ἑλλάδι δὲν δύνανται νὰ καλλιεργηθῶσι μᾶλλον προσοδοφόρως. Δὲν δύναται ὁ Ἕλλην γεωργὸς νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὴν καλλιέργειαν αὐτῶν δι’ ἄλλου εἴδους διότι δὲν ὑπάρχει εἶδος, τὸ ὁποῖον καλλιεργούμενον εἰς τὴν ποιότητα αὐτῶν τῶν ἀγρῶν, νά ἀποδώσῃ περισσότερον. Ἀλλ’ εἶναι καὶ εἷς ἄλλος λόγος ἐπὶ πλέον ὅτι ὁ γεωργὸς ὁ σιτοπαραγωγός, δὲν ἔχει ἐργασίαν ἄλλην εἰς τὴν ὁποίαν θὰ διαθέσῃ τὴν ἐργασίαν του καὶ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ τοῦ εἶναι προσοδοφοροτέρα. Ἐὰν δὲν σιτοκαλλιεργήσει τοὺς ἀγρούς του, πρέπει νὰ μείνῃ ἄεργος. Δι’ αὐτὸν δὲ τὸν λόγον κύριοι καὶ εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐφηρμόσθη ἡ προστασία τῆς σιτοκαλλιεργείας καὶ εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἀγνοοῦσι τελείως τὴν ὕπαρξιν τοιούτου θεσμοῦ, ὄχι μόνον δὲν ἠλαττώθη, ἀλλ’ ἀντιθέτως ηὔξησεν ἡ σιτοκαλλιέργεια. Διότι εἰς τὸν Ἕλληνα γεωργὸν εἶναι ἔμφυτον τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ ἄρτου του διὰ τῆς ἰδίας αὐτοῦ παραγωγῆς, χωρὶς νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν τιμὴν τῆς ἀγορᾶς.

§131Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μοῦ φαίνεται ὅτι κάμνετε μίαν σύγχυσιν μεταξὺ τῆς προστασίας, ἡ ὁποία ἐπέρχεται διὰ τοῦ δασμοῦ καὶ τῆς προστασίας τῆς μεγαλειτέρας ἡ ὁποία γίνεται διὰ τῆς συγκεντρώσεως, καὶ ἡ ὁποία ἔγινε διότι ὑπελογίσθησαν αἱ τιμαὶ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἐν τῷ μεταξὺ αἱ τιμαὶ ἠλαττώθησαν. Ἑπομένως εἰς τὸ τελευταῖον ζήτημα τὸ ὁποῖον εἴπατε εἶναι ὅτι προεκάλεσαν τὴν προστασίαν διὰ τῆς μεγαλειτέρας συγκεντρώσεως, ἐνῷ ἤθελον νὰ προφυλάξουν τοὺς ἀγρότας ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν.

§132Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς ἀκούω μετὰ μεγάλης προσοχῆς καὶ ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἡμεῖς οὐδὲν ἄλλο ἐπράξαμεν, παρὰ ἐφηρμόσαμεν τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν πρὸ 4 μηνῶν.

§133Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι ἀπολύτως τὴν ὠφέλειαν τὴν παρασχεθεῖσαν διὰ τῆς προστασίας, ἀλλὰ λέγω ὅτι αὕτη περιορίζεται εἰς ἐλαχίστας περιφερείας, ἐπιβαρύνεται δὲ μὲ τοσαύτας δαπάνας, ὥστε δὲν συμβιβάζεται μὲ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς καλῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου τοῦ Λαοῦ.

§134Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ δαπάνη αὐτὴ περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε ὑπελογίσθη εἰς 15–20 λεπτά. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι δὲν ὑπερέβη τὸ ποσὸν τοῦτο.

§135Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κ. ὑπουργὲ φρονῶ ἐγὼ κατὰ μείζονα λόγον ὅτι καὶ ὡς πρὸς τὸν ὀργανισμὸν αὐτόν, εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ὀργάνωσις αὐτοῦ κατὰ τρόπον ὀλιγώτερον δαπανηρόν, διότι καὶ ἐγὼ φρονῶ καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ προστασία τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου ἐν μέτρῳ τινί. Καὶ πιστεύω τοῦτο, ὄχι μόνον διότι εἶναι γενικῶς κρατοῦσα εἰς πάσας τὰς χώρας ἡ ἀρχὴ τῆς προστατευτικῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ διότι πιστεύω εἰς τὴν ὀρθότητα τῆς ἀρχῆς τῆς ὑπὸ διαπρεποῦς συγγραφέως τοῦ Μ. Μανοϊλέσκο ἐν τῷ νεωτάτῳ συγγράμματι αὐτοῦ Theorie du Protictionisme διατυπωθείσης, ὅτι δὲν ἔχει τὴν πρωτεύουσαν ἀξίαν ἐν τῷ συστήματι αὐτῷ τῷ προστατευτικῷ ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς τοῦ ἐγχωρίου σίτου ἐν σχέσει πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ ξένου σίτου. Ἀλλὰ τὸ μὲ τὶ πληρώνεται ὁ σῖτος οὗτος, ἄν τὸ εἰσαγόμενον δηλαδὴ αὐτὸ ἐμπόρευμα, πληρώνεται διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς εἰδῶν ἢ ἐργασίας ἢ διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς ἄλλων ὑλῶν, χωρὶς κίνησιν χρυσοῦ. Ἀλλὰ δεδομένης τῆς γνωστῆς κρίσεως, τὴν ὁποίαν διέρχεται σήμερον, τὸ σπουδαιότερον τῆς χώρας ἐξαγωγικόν προϊὸν, ὁ καπνός, θὰ ἔχωμεν κατ’ ἀνάγκην πτῶσιν τῆς μέσης ἀξίας τῶν ἐξαγομένων εἰδῶν μὲ τὴν ὁποίαν πληρώνονται πραγματικῶς τὰ εἰσερχόμενα εἴδη, καὶ δὴ τὰ σιτηρά.

§136Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ συμπέρασμα σας εἶναι ὅτι, ἐπειδὴ ἔχομεν πτῶσιν τιμῶν τοῦ καπνοῦ, τῆς σταφίδος κλπ. πρέπει νὰ μὴ προστατεύωμεν τὸν σῖτον;

§137Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀντιθέτως νὰ τὸν προστατεύσωμεν τὸν σῖτον ἕνεκα αὐτοῦ τοῦ λόγου. Φρονῶ ὅμως ἐπίσης ὅτι ἕνεκα λόγων ἐδαφολογικῶν καὶ κλιματολογικῶν δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀνάπτυξις τῆς σιτοκαλλιεργείας πρὸς ἐμπορίαν ἐν Ἑλλάδι, καὶ μᾶλλον πρέπει ἡ προστασία αὕτη νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν βελτίωσιν τῶν μεθόδων τῆς καλλιεργείας πρὸς ἐξυπηρέτησιν μόνον τῶν ἰδίων τῶν γεωργῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς ἀμειψισπορᾶς τῶν γαιῶν αὐτῶν. Αὐτὴ κύριοι εἶναι ἡ προστασία, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὴν παραγωγὴν ἐκ μέρους αὐτο τοῦ προστατευτικοῦ ὀργανισμοῦ, δηλαδὴ ἐλαχίστη ἐν σχέσει μὲ τὰς δαπάνας μὲ τὰς ὁποίας ἐπιβαρύνεται ὁ ἄρτος ὁλοκλήρου τοῦ Λαοῦ. Ἡ προστασία δὲ ἐκ τοῦ δασμοῦ εἶναι ἀσφαλῶς ἔτι μᾶλλον μηδαμινὴ καὶ ἀνύπαρκτος. Οὔτε πρέπει νὰ χαρακτηρίζεται παρ’ ἡμῖν ὁ δασμὸς ὡς προστατευτικὸς ἐφ’ ὅσον οὔτε ἐλάχιστον ποσὸν αὐτοῦ διατίθεται οὔτε πρὸς μείωσιν τῶν δαπανῶν τῆς συγκεντρώσεως οὔτε πρὸς βελτίωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐν τοῖς πράγμασιν ἀπέδειξεν ὅτι δὲν ἔχει διάφορον γνώμην, ὅτι εἶναι προστατευτικὸς ὁ δασμός. Καὶ λέγω τοῦτο, διότι ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἀναλαβοῦσα τὴν ἀρχὴν εὗρε δασμολογημένον τὸν σῖτον πρὸς 1,87 λεπτά, κρίνουσα ὀρθῶς ὅτι τὸ συμφέρον τῆς προστασίας τῆς παραγωγῆς πρέπει νὰ ὑποχωρήσῃ πρὸ τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος τῆς προστασίας τοῦ ἄρτου τοῦ Λαοῦ, ἠλάττωσε τὸν δασμὸν εἰς 1,43 λεπτὰ ἀνακουφίσασα οὕτω τὸν Λαὸν κατὰ 65 ἑκατομ, δυστυχῶς ταὐτοχρόνως ἔκρινεν ὅτι καὶ τὸ γενικὸν συμφέρον αὐτὸ τῆς προστασίας τοῦ ἄρτου τοῦ Λαοῦ ἔπρεπε νὰ ὑποχωρήσῃ πρὸ ἑνὸς ἄλλου ὑπερτέρου συμφέροντος, τοῦ συμφέροντος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ προέβη εἰς τὴν αὔξησιν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς κατὰ μίαν μονάδα ἐφ’ ὅλων τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν ἤτοι 7%. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἑπόμενον ἔτος, 1930, κρίνουσα πάλιν ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς προστασίας τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ἀκόμη ὑπερτέρα ἐπανέφερε καὶ τὴν καταργηθεῖσαν μείωσιν ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς προστασίας τῆς παραγωγῆς χωρὶς οὔτε ἕνα ὀβολὸν νὰ διαθέσῃ ἐκ τοῦ ἐσόδου τούτου πρὸς ὑποστήριξιν αὐτῆς. Αὐτὴ κύριοι εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ ζητήματι τοῦ ἄρτου, Κυβερνήσεως ἡ ὁποία μετὰ τὸν δημιουργηθέντα θόρυβον προάγεται εἰς δηλώσεις ὅτι σκέπτεται σοβαρῶς νὰ ἄρῃ τὰς διατιμήσεις λησμονοῦσα ὅτι αὐτὴ ἡ ἰδία πρὸ ὀλίγου μόλις χρόνου ἐδαπάνησε τεράστια ποσὰ διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν μικρῶν ἀρτοποιείων, ὅτι αὐτὴ ἡ ἰδία συνεβλήθη καὶ παρέσχε πλείστας εὐκολίας οἰκονομικὰς εἰς ὡρισμένας βιομηχανίας διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν εὐθηνοτέραν τιμὴν τοῦ ἄρτου κατὰ 60 λεπτὰ κάτω τῆς διατιμήσεως. Καὶ ἐρωτῶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθῶσιν αὐταὶ αἱ δύο ἀρχαὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς πολιτικῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη τόσον δαπανηρῶς.

§138Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μήπως γνωρίζετε ἐὰν τὰ ἀρτοποιεῖα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀπεζημιώθησαν ξανάρχισαν τὰς ἐργασίας των;

§139Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἤρχισαν καὶ κατ’ οὐδὲν ἠλαττώθησαν, διότι ἐπανῆλθον μὲ ἄλλο ὄνομα.

§140Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὴ ἡ πολιτικὴ τῶν ἀποζημιώσεων ἦτο ὀλίγον ἀστεῖα.

§141Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Αὐτὴ ἦτο κ. βουλευταὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, πολιτικὴ ἀνακολουθίας, πολιτικὴ ἐλλείψεως παντὸς ὡρισμένου πράγματος, τὴν δὲ ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων εἰς τὰ ὁποῖα συμπτωματικῶς ἤγετο χαρακτηρίζει ἡ ἔλλειψις πάσης ἐποπτείας, πάσης παρακολουθήσεως τῆς ἀσυγγνώστου καὶ ἐξαιρετικῶς ἐγκληματικῆς ἀβελτηρίας τῶν ὀργάνων αὐτῆς. Ἐάν, κύριοι, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνδιεφέρετο νὰ προβῇ εἰς ἁπλῆν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν τῶν δικῶν, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν, ἀσφαλῶς θὰ ᾐσθάνετο τὴν ἀνάγκην νὰ ἀγανακτήσῃ καὶ ἐξεγερθῇ κατὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον αἱ ὑπηρεσίαι αὐταὶ διεχειρίζοντο, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν καὶ εὐθύνην αὐτοῦ τὰ ζητήματα τοῦ ἄρτου. Δὲν ἀγόμεθα κύριοι ὑπὸ πνεύματος ἀντιπολιτευτικοῦ, οὔτε δύναται τοιαύτη αἰτίασις νὰ μᾶς ἀποδοθῇ ἀφοῦ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἀνακαλύψεως καὶ τοῦ ἐλέγχου ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ ἀπετέλεσεν ὁ Τύπος καὶ μάλιστα συμπεριλαμβανομένης καὶ μεγάλης μερίδος καὶ αὐτοῦ τοῦ Κυβερνητικοῦ, Τύπος εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλεται ἀληθῶς πᾶς ἔπαινος καὶ λαϊκὴ εὐγνωμοσύνη διὰ τὸ ἔργον αὐτό. Δὲν ἀγόμεθα λοιπὸν ὑπὸ πνεύματος ἀντιπολιτευτικοῦ, ἀλλὰ καὶ οὐδεὶς κύριοι δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐκ πολιτικοῦ καθήκοντος καὶ ἐκ προγραμματικῶν ὑποχρεώσεων ὤφειλε νὰ στρέψῃ ὁλόκληρον τὴν προσοχὴν αὐτῆς καὶ τὴν μέριμναν πρὸς ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου, ὑποτίμησιν ἡ ὁποία ἐκ τῶν πραγμάτων ἀπεδείχθη ὅτι ἦτο εὔκολος καὶ δυνατὴ καὶ νὰ καταστῇ κυρίαρχος τῆς γνώμης τοῦ Λαοῦ, οὐδὲν ἔπραξε καὶ οὕτω κατέστη καὶ διατελεῖ ἀπὸ μηνὸς πολιτικῶς ὑπόδικος ἐνώπιον αὐτῆς. (χειροκροτήματα).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§143Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω καθῆκον, κ. βουλευταί, νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τοὺς ἐπερωτήσαντας κυρίους βουλευτάς, διότι ἀμέσως ἀπὸ τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς τίθεται ἐνώπιον αὐτῆς ζήτημα ἐξόχως ἐνδιαφέρον καὶ ἐξόχως συγκινοῦν τὴν κοινὴν γνώμην. Λέγω τὴν εὐγνωμοσύνην μου διότι εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων, τῶν δεδομένων, τῶν ἀριθμῶν καὶ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα θὰ φέρω ἐνώπιον αὐτῆς θὰ κρίνῃ, ἐὰν ἡ ἐπίθεσις τοῦ Τύπου ἡ ἀχαλιναγώγητος καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα, εἶναι ἀξία—δὲν ὁμιλῶ περὶ ὁλοκλήρου τοῦ Τύπου, ἀλλὰ περὶ μερίδος αὐτοῦ —εἶναι ἀξία νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐμπνεομένη ἀπὸ τὸν σεβασμὸν πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ ἀπὸ τὴν στοργὴν πρὸς τὰ λαϊκὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα ἰσχυρίζεται ὅτι ὑποστηρίζει. Ἔχω ὅμως τὴν ὑποχρέωσιν εὐθὺς ἀπ’ ἀρχῆς νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς παρελθόντας ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο ἀγορητάς, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν οὔτε πολιτικῶς οὔτε ἄλλως πως νὰ στηρίζωνται ἐπὶ πληροφοριῶν ἀνευθύνων ἐφημερίδων καὶ νὰ μὴ στηρίζωνται ἐπὶ πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι εἰς αὐτὰς ταύτας τὰς ἐφημερίδας ὑπευθύνως καὶ ὁμοιοτύπως ἐδόθησαν ὑπὸ τοῦ ὑπευθύνου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγχεται εἷς ὑπουργὸς διότι μία ἐφημερὶς εἶπε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Εἷς ὑπουργὸς ἐλέγχεται ἐκ τῶν πράξεων αὐτῶν αἱ ὁποῖαι ἀποδεικνύονται μὲ ἔγγραφα ἐκ τῶν λόγων αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι λέγονται ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσωπευτικῶν σωμάτων, ἐκ τῶν ἀνακοινώσεων τὰς ὁποίας δίδει αὐτὸς οὗτος.

§144Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. .. (Θόρυβος).

§145Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν, ὅταν ἐπικαλεῖσθε τὰς ἐφημερίδας μιᾶς ἡμέρας, ν’ ἀνατρέχετε εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅλας τῆς αὐτῆς ἡμέρας καὶ τότε νὰ λέγετε ὅτι εἶπα ἐκεῖνο ἢ εἶπα τοῦτο.

§146Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Σᾶς ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν.

§147Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν μοῦ ἐδώσατε καμμίαν ἀπάντησιν. Μοῦ ἐδώσατε τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ἐστηρίχθητε εἰς πληροφορίας ὡρισμένων ἐφημερίδων τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἄλλαι ἐφημερίδες δὲν ἔδιδον αὐτὰς τὰς πληροφορίας. Κύριοι βουλευταί, ἐπικαλοῦμαι ἀμέριστον τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς διότι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν ὅσον ὑπετέθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς. Τὸ ζήτημα εἶναι πολύπλοκον, εἶναι σύνθετον. Ἐὰν δὲ δὲν καταβληθῇ σύντονος προσοχὴ εἰς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους θ’ ἀναφέρω εἰς τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα θὰ ἐκθέσω, θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑπάρχῃ ἡ αὐτὴ σύγχυσις, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας καὶ δυστυχῶς ἐπικρατεῖ καὶ σήμερον ἀκόμη εἰς τὰς στήλας τοῦ τύπου. Θὰ ἐκθέσω λοιπὸν πῶς ἔχει τὸ ζήτημα τῆς διατιμήσεως τοῦ ἄρτου, πῶς εὗρον τοῦτο, ὅταν ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν, καὶ πῶς τὸ ἐσυνέχισα εὐθὺς μετὰ τὴν ἀποχώρισιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτοῦ. Ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ἀργυρόπουλος προέβει εἰς ἀπόφασιν καταργήσεως τῆς διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων.

§148Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι εὐθύς. Ἀπὸ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου.

§149Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐλάβατε τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐφαρμόσητε τὴν κατάργησιν ἀπὸ 1ης Ὀκτωβρίου 1929. Ἀπηύθυνε λοιπὸν ἔγγραφον πρὸς τὸν Σύνδεσμον τῶν ἀλευροβιομηχάνων διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεκοίνου ὅτι ἡ διατίμησις τῶν λοιπῶν θὰ γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τρεχουσῶν ἀγοραίων τιμῶν τῶν ἀλεύρων. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβον διὰ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι τὸν ὤθησαν εἰς τὴν κατάργησιν τῆς διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων συνάγω καὶ ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς κ. Αἰλιανός, ὅτι ὑπουργοῦντος τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ζαβιτσιάνου κατεσκευάζετο ὁ ἄρτος ἐκ μιᾶς ποιότητος σίτου ἀρχικῶς καὶ κατόπιν ἐκ δύο ποιοτήτων σίτου. Θὰ ἐνθυμεῖται ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας πολιτευτὴς τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἠγέρθησαν σχετικῶς μὲ τὴν νομιμότητα τοῦ μέτρου τῆς κατασκευῆς ἄρτου ἐξ ὡρισμένων ποιοτήτων σίτου.

§150Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν.

§151Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ καίριον ἐπιχείρημά μου. Ἠμφισβητήθη ἐν πάσει περιπτώσει τὸ νόμιμον. Δὲν συζητῶ ἐὰν ἦτο ἢ ὄχι νόμιμον. Ἀλλ’ ὑπῆρξε μία ἀμφισβήτησις, ἀμφισβήτησις ἡ ὁποία εἶχεν ἐνταθῇ ἰδίως ὅταν ἐκινήθησαν, αἱ κατὰ τῶν βιομηχάνων δίκαι. Ἰσχυρίσθη λοιπὸν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν πολιτευτής, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ τὸ μῖγμα, τὸ ὁποῖον κατεσκευάζετο ἀπὸ τὸ σιτάρι μανιτόμπα Νο 3 καὶ ροζαφὲ ἦτο εὐχερεστέρα ἡ ἀνάλυσις τοῦ μίγματος καὶ ὁ χημικὸς αὐτοῦ προσδιορισμός, δηλαδὴ πόσα μέρη ἀπὸ μανιτόμπα ΝΟ 3 καὶ πόσα μέρη ροζαφὲ περιέχουν τὰ παραγόμενα ἄλευρα. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν δύο ποιοτήτων σίτου ἐστηρίζοντο αἱ διατιμήσεις τοῦ ἄρτου, διότι αἱ ποσότητες αἱ ἑκάστοτε εἰσαγόμεναι κ. ἀρχηγὲ τῆς Δημοκρατικῆς ἑνώσεως ἀπὸ τὰ ἄλλα μέρη, ἦσαν καὶ τότε σχετικῶς μικραί. Καὶ σήμερον ἐξαιρέσει τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ρωσσικοῦ σίτου, ἡ ὁποία μόλις καὶ εἰς μικρὰ ποσὰ ἐγένετο μέχρις Ὀκτωβρίου δὲν εἶναι σημαντικαί. Ὁ σιτοβολὼν τῆς Ἑλλάδος εἶναι αἱ Ἡνωμέναι πολιτεῖαι καὶ ὁ Καναδᾶς. Αἱ λοιπαὶ ποσότητες εἶναι τόσον μικραὶ ἔναντι τοῦ συνόλου τῆς ἐτησίας εἰσαγωγῆς στρεφομένης περὶ τὰς 500.000 τόννους, ὥστε νὰ εἶναι αὐτόχρημα ἀστεῖον νὰ λέγεται, ὅτι δεκάδες τινὲς χιλιάδες τόννων προερχόμεναι ἀπὸ τὴν Ρουμανίαν καὶ Βουλγαρίαν εἰς τὴν ὁποίαν εἴς τινας ἄλλας χώρας εἰς τμηματικῶς εἰσαγομένας εἰμποροῦν νὰ ἐπηρεάσουν καὶ μάλιστα σημαντικῶς τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου. Θὰ τὴν ἐπηρέαζε ἕνα μεγάλο ποσὸν, εἰς ὅλον τὸ ἔτος, ἢ ἕνα ποσὸν μικρὸν ἀλλὰ εἰς μικρὸν χρονικὸν διάστημα εἰσαγόμενον. Εἶπεν λοιπὸν ὁ κ. βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ὅτι θὰ ἦτο εὐχερέστερον νὰ προσδιορισθῇ πόσα ἄλευρα μανιτόμπα Νο 3 καὶ πόσα ροζαφὲ περιείχοντο εἰς τὸ παραγόμενον ἄλευρον. Ἀλλ’ ὅταν ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν τὴν γνωμοδότησιν τοῦ συμβουλίου τῆς χημικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Γεν. Χημείου τοῦ Κράτους εἰς τὸ ὁποῖον συμμετέχουν καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ καθηγηταὶ τοῦ πολυτεχνείου ὥστε νὰ μὴ ἐπιρριφθῇ πάλιν ἡ μομφή, ὅτι οἱοσδήποτε ὑπάλληλος τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου εἶναι ὑπεύθυνος καὶ τῆς νέας ταύτης δῆθεν πλάνης, ὅταν ἔχωμεν τὴν γνωμοδότησιν τῶν ἁρμοδιωτέρων προσώπων ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἀδύνατον νὰ προσδιορισθῇ κατὰ τὰς μέχρι σήμερον γνωστὰς χημικὰς μεθόδους πόσα μέρη ἀλεύρου μιᾶς ποιότητος σίτου καὶ πόσα μέρη ἀλεύρου ἄλλης ποιότητος ὑπάρχουν εἰς ἕνα μῖγμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζετε ὅτι θὰ εἶναι εὐχερέστερον εἰς τὸ διμερὲς μῖγμα καὶ δυσχερέστερον εἰς τὸ τετραμερὲς μῖγμα νὰ ἀποκαλυφθῇ πόσα εἶναι τὰ μέρη ἀπὸ κάθε ποιότητα σίτου. Ἡ ἀδυναμία λοιπὸν τοῦ ἐλέγχου ἐκ τίνων συστατικῶν καὶ ἀπὸ πόσα μέρη ἀποτελοῦνται τὰ μίγματα τοῦ ἀλεύρου, ὡδήγησαν εἰς τὴν ἄρσιν τῆς διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων. Ἀλλὰ ἀντετάχθη ὅμως κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας ὄχι ὡς ἐπιχείρημα κατὰ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ ὡς αἰτίασις κατὰ τοῦ ὁμιλοῦντος τὴν στιγμὴν ταύτην τὸ ἑξῆς. Διατὶ δὲν ἐπιβάλετε νὰ κατασκευάζεται τὸ ψωμί μας ἀπὸ ἑνὸς εἶδος σιτάρι μονάχα; Καὶ διατὶ δὲν ἐπιβάλετε εἰς τοὺς ἀλευροβιομηχάνους, ἂν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐπιβάλετε νὰ ἔρχεται ἕνα σιτάρι, νὰ κάμνουν ἕνα ἑνιαῖον μῖγμα ἀπὸ σῖτον ἀπὸ ὡρισμένα μέρη, διὰ νὰ τὸ ἐλέγχετε; Καὶ ἀπαντῶ. Ἡ Ἑλλὰς προμηθεύεται τὸν σῖτον της ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἀπὸ μέρη μετὰ ὁποῖα εὑρίσκεται εἰς ἐμπορικὰς συμβάσεις καὶ ἀπὸ μέρη, μὲ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχει μὲν εἰδικὰς ἐμπορικὰς συμβάσεις, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα ἀπολάβουν τῆς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους. Πῶς θὰ εἶναι δυνατόν, ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς, —διότι θὰ ὁμιλήσω καὶ περὶ τῆς ἀφανοῦς δράσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν—πῶς εἶναι δυνατόν, ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς, χωρὶς νὰ καταργήσωμεν τὰς ἐμπορικὰς αὐτὰς συμβάσεις, χωρὶς νὰ θέσωμεν ἐν κινδύνῳ τὸ ἐμπόριον μας, τὴν παραγωγήν μας, τὴν ναυτιλίαν μας, νὰ εἴπωμεν δὲν θὰ εἰσαγάγωμεν μανιτόμπα Νο 1, ἡ ὁποία ἔρχεται ἀπὸ τὸν Καναδᾶ, δὲν εἰσαγάγωμεν Χάρντο Βίντερ ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ἀλλὰ θὰ εἰσαγάγωμεν σιτάρι Ρωσσικὸ ἢ σιτάρι Ρουμανικό; Ἀλλὰ πῶς ἐπίσης θὰ ἦτο δυνατὸν χωρὶς νὰ ἔλθωμεν εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὰς συμβάσεις καὶ χωρὶς νὰ θέσωμεν ἐν κινδύνῳ τὰ συμφέροντά μας, νὰ εἴπωμεν πρὸς τοὺς ἀλευροβιομηχάνους. Ναὶ δὲν σᾶς λέγομεν νὰ φέρνετε σιτάρι Α καὶ Β, ἀλλὰ τὰ μίγματα, τὰ ὁποῖα θὰ κάνετε, θὰ εἶναι ἀπὸ αὐτὰ τὰ σιτάρια, δὲν καταλήγωμεν εἰς τὸ αὐτό; Διότι ὅταν λέγωμεν, ὅτι τὰ μίγματα θὰ κατασκευάζωνται ἐξ ὡρισμένου σίτου, τὶ ἄλλο ἐννοοῦμεν, παρὰ ὅτι τὰς ἄλλας ποιότητας τὰς ἀποκλείομεν; Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ ἔρχεται σῖτος μανιτόμπα Νο 3 καὶ αἱ πρὸς αὐτὸν ὅμοιαι ποιότητες, ὥστε νὰ μποροῦν οἱ σιτέμποροι νὰ φέρουν παρόμοιον σῖτον ἀπὸ τὴν Ρουμανίαν, τὴν Βουλγαρίαν ἢ ἀπὸ ἄλλα μέρη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καί ἄν ὑποθέσωμεν ἀκόμη ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νομοθετικῶς νὰ κατορθωθῇ νὰ ὁρισθῇ εἴτε ἡ ποιότης τοῦ εἰσαγομένου σίτου εἴτε ἡ ποιότης τοῦ παραγομένου μίγματος ἀλεύρου, πάλιν ὁ ὁμιλῶν τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἐφαρμόζων τοὺς κειμένους νόμους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάνῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ εἰσαγόμενα σιτηρὰ καὶ τὰ παραγόμενα ἄλευρα. Ἀλλὰ ἐλέχθη καὶ ἄλλο τι τὸ ὁποῖον δὲν θέλω νὰ ἀφήσω ἀπαρατήρητον. Διατί, λέγουν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐκάλεσε τοὺς ἀλευροβιομηχάνους νὰ τοὺς εἴπῃ, ὅτι τὰ λαϊκὰ συμφέροντα ἐπιβάλουν νὰ κομίσουν ἐκ τῆς Ρωσσίας ὠκεανοὺς ὀκάδων σιτηρῶν, διὰ νὰ πέσῃ τὸ σιτάρι καὶ νὰ φάγῃ φτηνὸ τὸ ψωμὶ ὁ Λαός, ἐν ἀνάγκῃ δὲ νὰ τοὺς πιέσῃ καὶ καὶ νὰ τοὺς ἀπειλήσῃ διὰ νὰ κατορθώσῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Αἱ συστάσεις πρὸς τοὺς ἀλευροβιομηχάνους, ἦσαν περιτταὶ διότι ἤρχισε ἡ εἰσαγωγὴ ρωσσικοῦ σίτου ἐν ὑπουργικῷ δὲ Συμβουλίῳ αὐτοῦ τούτου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔχοντος τὴν πρωτοβουλίαν ἐδηλώθη ὅτι καὶ ἂν ὑποτεθῇ ἀκόμη ὅτι ὑπάρχουν λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἀλλοῦ θὰ πρέπει νὰ παρεμποδισθῇ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ Ρωσσικοῦ σίτου, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν λόγον νὰ τὴν παρεμποδίσωμεν. Ἀλλὰ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ ἡ ἐπιβολὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὥστε νὰ ἔλθῃ μόνον σῖτος Ρωσσικός, ὁ σῖτος αὐτός, ὁ ὁποῖος παρεστάθη ὡς πολὺ πάρα πολὺ ἐφθηνότερος, καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἐπρόκειτο νὰ κάνῃ φτηνὸ τὸ ψωμὶ τοῦ Λαοῦ, διότι θὰ τὸ ἀμφισβητήσω καὶ τοῦτο, ὄχι δὲ χωρὶς ἐπιχειρήματα, καὶ ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν τιμῶν τῆς ἐνταῦθα ἐμπορικῆς ἀντιπροσωπείας τῶν Σοβιετικῶν Δημοκρατιῶν, καὶ ὄχι μὲ τὰς ἀδεσπότους πληροφορίας τῶν ἐφημερίδων. Καὶ ἤδη ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἐξιστόρησιν τοῦ ζητήματος ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1929. Ἔκτοτε ἡ ἐπιτροπὴ διατιμήσεως ἄρτου ἐλειτούργει ὡς ἑξῆς: Ὁ σύνδεσμος τῶν ἀλευροβιομηχάνων ἔδιδε ἕνα δελτίον, τὸ ὁποῖον περιεῖχε τὴν τιμὴν τῶν ἀλεύρων, τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν αὐτὸς ἐνόμιζε, ὅτι ἔπρεπε νὰ βάλῃ διότι τὰ ἄλευρα αὐτὰ ἦσαν μικτά. Ἡ ἀδυναμία τῆς ἐξακριβώσεως τῆς πραγματικῆς τιμῆς τῶν ἀλεύρων εἶναι καταφανὴς δὲν εἶναι δὲ ἀνάγκη οὐδεμιᾶς ἀγορεύσεως, διὰ νὰ ἐξαρθῇ τὸ γεγονός, ὅτι πραγματικὴ ἦτο ἡ ἀδυναμία τῆς ἐξακριβώσεως τῆς τιμῆς τοῦ χαρμανίου. Πρῶτον διότι καθὼς εἶπον, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ἀκόμη, ὅτι ἠξεύρομεν, ὅτι τὸ χαρμάνι ἀπαρτίζεται ἀπὸ τὰ δεῖνα καὶ δεῖνα ἄλευρα πάλιν εἶναι τοῦτο κοινωφελές, ἀφ’ οὗ θὰ δυνάμεθα νὰ ἐλέγξωμεν τὰ ἄλευρα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀποτελεῖται τὸ χαρμάνι. Δεύτερον διότι δὲν ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ ὑποχρεώνῃ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους νὰ κάμνουν ἕνα εἶδος χαρμανίου. Κάμνουν πολλῶν εἰδῶν χαρμάνια. Τὶ ἔκανε ἡ ἐπιτροπὴ διατιμήσεως; Ἡ ἐπιτροπή συνηθέστατα ἔπερνε τὴν τιμὴν ἀλευροβιομηχάνων, προσέθετε τὰ ἀρτοποιητικά, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. ἐκ Τριχωνίας συνάδελφος καὶ ἔβγαζε τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου. Ἀλλὰ παραπλεύρως πρὸς τὴν τυπικὴν αὐτὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἐπιτροπῆς ὑπῆρχον καὶ τὰ στοιχεῖα ἐλέγχου τῶν ὑπὸ τῶν ἀλευροβιομηχάνων διδομένων τιμῶν, βάσει τῶν ὁποίων ἦτο δυνατὴ ἡ ἐξακρίβωσις ἂν αἱ τιμαὶ τῶν ἀλεύρων ἀντιστοιχοῦν περίπου εἰς τὰς τιμὰς σίτου ἢ ὑπερέβαιναν ὡρισμένα ὅρια. Ἐν τῇ τελευταίᾳ ταύτῃ περιπτώσει ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅστις καὶ θὰ ἔβλεπε ἂν καὶ ποῖα θὰ εἶναι τὰ μέτρα τὰ νόμιμα ἢ τὰ πιεστικά, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὥστε νὰ θέση φραγμὸν εἰς ἀδικαιολόγητον ἀνατίμησιν τοῦ ἄρτου. Ποῖα ἦσαν τὰ στοιχεῖα ταῦτα. Ἡ ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία ἐλάμβανε καὶ λαμβάνει, τὸ δελτίον τοῦ τηλεγραφικοῦ πρακτορείου Χαβᾶς Ρώϋτερ, τὸ ὁποῖον εἶχε μίαν μέσην τιμὴν τῶν σιτηρῶν Ἀμερικῆς τῶν κυριωτέρων ἀγορῶν. Δεύτερον εἶχε τὸ δελτίον τοῦ χρηματιστηρίου τῶν ἐμπορευμάτων Πειραιῶς. Καὶ τρίτον, τὰ δελτία τῶν σιτεμπορικῶν οἴκων Πειραιῶς Μπάκαλα Δρένφους. Εἶχεν ἐνίοτε καὶ ἄλλα δελτία ἄλλων ἀλευροβιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων. Εἶχεν λοιπὸν ἡ ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία μερικοὺς ὁδηγούς. Ἀλλὰ ποῖοι ἦσαν οἱ ὁδηγοὶ αὐτοί; Τὸ μὲν δελτίον τοῦ πρακτορείου Χαβᾶς Ρώϋτερ ὡς ἐπὶ πλεῖστον ἔχει μέσας τιμὰς αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀνώτεραι ἀπὸ τὰς τιμὰς τὰς περιεχομένας εἰς τὸ δελτίον τῶν ἐνδιαφερομένων σιτεμπόρων τὸ δὲ δελτίον τοῦ χρηματιστηρίου Ἐμπορευμάτων Πειραιῶς ἔδιδεν τιμὰς διὰ δύο μόνον εἴδη σίτου, ἐνῷ εἰσήρχοντο εἰς τὴν ἀγορὰν πλείονα εἴδη. Ἀλλὰ καὶ αἱ τιμαὶ αὐτῶν ἦσαν μεγαλείτεραι ἀπὸ τῶν τιμῶν, τὰς ὁποίας μᾶς ἔδιδον οἱ ἐνδιαφερόμενοι. Ἀλλ’ ἐν πάσει περιπτώσει ἦσαν τιμαὶ ὡρισμέναι καὶ αὐταί. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τῶν τιμῶν αὐτῶν ἑκάστοτε ἡ διεύθυνσις τῆς ἀγορανομικῆς ὑπηρεσίας ἔκαμνε τὸν ἑξῆς λογαριασμόν. Ἔλεγεν, ἐὰν κατασκευάσω ψωμὶ μονάχα ἀπὸ μανιτόμπα Νο 1 μὲ τὴν μέσην αὐτὴν τιμὴν τοῦ σίτου ποὺ εὑρίσκομαι ἀπὸ τὸν ἐκτεθέντα λογαριασμόν, ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου θὰ εἶναι τόση. Ἐὰν κατασκευάσω ψωμὶ ἀπὸ σιτάρι μανιτόμπα Νο 3, ἡ τιμὴ θὰ εἶναι τόση. Ἔπερνε μιὰ μέση τιμὴ τοῦ ψωμιοῦ καὶ ἀπὸ αὐτὴν ὡδηγεῖτο ἐάν θὰ ἔπρεπε νὰ πάῃ τὸ ψωμὶ πάρα κάτω ἢ πάρα πάνω καὶ πόσο. Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ ὑπολογισμὸς αὐτὸς κάθε ἄλλο παρὰ ἀσφαλιστικὸς τῆς ἀκριβείας ἦτο, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχεν ἄλλος τρόπος ἀπὸ αὐτὸν καὶ μόνον. Ἀλλὰ τὰ πράγματα καὶ μὲ τὰς δυσχερείας αὐτὰς δὲν εἶχον κινήσῃ κανενὸς τὸ ἐνδιαφέρον καὶ οὐδεὶς εἶχεν ἐγερθῇ ἰσχυριζόμενος ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου εἶναι ὑπερβολική, ἕως οὗ ἀπὸ τῆς 27 8)βρίου ἐδημιουργήθη μέγα ζήτημα ἄρτου, ὀφειλόμενα ὄχι εἰς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐλειτούργει ἡ ἐπιτροπὴ διατιμήσεως τοῦ ἄρτου, ὄχι εἰς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ὥριζεν τὴν τιμὴν τῶν ἀλεύρων, ὄχι εἰς τὰς ἀποδόσεις τοῦ σίτου εἰς ἄλευρα, καὶ ἀλεύρων εἰς ἄρτου, ἀλλ’ εἰς τοὺς ἑξῆς δυὸ λόγους. Πρῶτον ἐγνωστοποιήθη διὰ τοῦ τύπου, ὅτι ἡ Ρωσσία ἔχει ἐκπέμψῃ μέγιστα συτοφορτία εἰς πάρα πολὺ χαμηλὰς τιμὰς καὶ εὐλόγως διηρωτᾶτο ὁ ἀναγνώστης τῶν ἐφημερίδων, ἀφοῦ τὸ Ρωσσικὸ σιτάρι πάει παντοῦ καὶ εἶναι τόσο φτηνό, διατὶ δὲν τὸ φέρουν καὶ ἐδῶ; Μήπως τυχὸν φέρουν Ρωσσικὸν σῖτον καὶ ἐπωφελοῦνται τὴν ὑποτιμημένην τιμὴν αὐτοῦ καὶ μᾶς τὸ πωλοῦν ὡς Ἀμερικανικὸ σιτάρι; Ἡ Κυβέρνησις διατὶ δὲν φροντίζει νὰ ἔλθῃ σιτάρι ἐφθηνότερον; Ὁ ἀνώτερος λόγος τῆς δημιουργίας τοῦ ζητήματος εἶναι ὅτι ἀτυχῶς διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ἀπὸ τῆς 30ῆς Ὀκτωβρίου, ἤρχισε καὶ ἡ συγκέντρωσις τοῦ ἐγχωρίου σίτου. Καὶ ἔλεγε ὁ κόσμος, βλέπω ὅτι κατεβαίνουν αἱ τιμαὶ τοῦ σίτου διότι κατέβαινον καὶ αἱ τιμαὶ τοῦ Ἀμερικανικοῦ σίτου, ἔλεγεν ὁ κόσμος, καὶ εὐλόγως διότι δὲν ἐγνώριζεν τὰ πράγματα. Κατεβαίνει ἡ τιμὴ τοῦ Ἀμερικανικοῦ σίτου, ἔρχεται καὶ σῖτος Ρωσσικός, πάμφθηνος· τότε διατὶ πηγαίνει ἀπάνω τὸ ψωμί; Ἀμέσως ἀνεκοινώθη ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι τὸ ψωμί, θὰ πάῃ ἐπάνω λόγῳ τῆς διαθέσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀκριβώτερος ἀπὸ τὸν ξένον, θὰ ὑπερτιμηθῇ τὸ ψωμί, διότι θὰ προστεθῇ ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ τῆς συγκεντρώσεως. Ἀνεκοινώθη ἐπίσης ὅτι γίνεται ἡ παρακολούθησις τῶν τιμῶν τοῦ σίτου καὶ τῆς εἰσαγωγῆς σίτων ἐφθηνοτέρων. Ὅταν τὸ ζήτημα κατέστη φλέγον εἰς τὴν δημοσιότητα κατὰ τὴν συνήθειαν τὴν ὁποίαν εἶχα νὰ δίδω δηλαδὴ δι’ αὐτοπροσώπους πληροφορίας εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ τύπου θέλων νὰ διαφωτίζω τοῦτον ὥστε τοὐλάχιστον τὰ διδόμενα νὰ εἶναι ἀκριβῆ, ἀφοῦ ἑκάστη ἐφημερὶς σχολιάζει ταῦτα ἀναλόγως τῶν ἰδικῶν της διαθέσεων, ὅταν λέγω προσῆλθον οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ τύπου καὶ μὲ ἠρώτησαν, τὶ θὰ κάμετε διὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου: εἶναι ἀνάγκη ἡ τιμὴ τοῦ ψωμιοῦ νὰ πέσῃ. (Ἐδημοσιεύοντο τότε εἰς τὰς ἐφημερίδας ἄρθρα πύρινα, διὰ τῶν ὁποίων ἐκαλεῖτο ἡ Κυβέρνησις, διότι εἶχε ἐπαναφέρει τὸν καταργηθέντα δασμόν, διότι εἶχεν ἐπιρρίψει εἰς τὴν κατανάλωσιν τὴν δαπάνην τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἐκαλεῖτο νὰ καταργήσῃ τὸν δασμὸν ἢ νὰ πληρώσῃ ἐξ αὐτοῦ τὰ ἔξοδα τῆς συγκεντρώσεως). Εἶπα εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἐφημερίδων, μοῦ λέτε νὰ ὑποτιμήσω τὸν ἄρτον. Τὶ θέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω; Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἁρμόδιος νὰ σᾶς εἴπω, ἐὰν θὰ καταργηθῇ ὁ δασμός. Ἁρμόδιος εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς πάλιν δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ σᾶς πῇ, τίποτε διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ζήτημα εἶναι γενικώτερον. Μοῦ λέτε νὰ πληρώσωμεν τὰ ἔξοδα τῆς συγκεντρώσεως ἀπὸ τὸν δασμόν. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει νόμος.

§152Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ νόμος λέγει τὸ ἐναντίον.

§153Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ναί. Τὰ ἔξοδα τῆς συγκεντρώσεως θὰ πληρωθοῦν ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν. Ἀπορῶ πῶς ὑπῆρξεν μέλος τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον ἠδυνήθη νὰ θέσῃ ἐν ἀμφιβόλῳ τὴν βεβαίωσιν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ὑπουργὸς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶπε καὶ προσεπάθησε πραγματικῶς νὰ φέρῃ ὑποτίμησιν τοῦ ψωμιοῦ, νὰ εἴπῃ «ἐγὼ δὲν δίνω πεντάρα διὰ τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ, ἄς πάῃ ὅσο θέλει δὲν κάνω πολιτικὴν ὑποτιμήσεως!» Ὄχι κύριοι, δὲν εἶπα αὐτά. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπω αὐτὰ· καὶ οὔτε τὰ εἶπα. Ἀπόδειξις εἶναι αὐταὶ αὗται αἱ βάσεις τῶν ἀνακοινώσεών μου δημοσιευθεῖσαι ὡς πληροφορίαι τοῦ τύπου. Καὶ ἰδοὺ πὼς ἀνέγραψε ταύτας φύλλον μὴ συνδεόμενον μὲ τὴν Κυβέρνησιν μηδὲ μὲ ἐμὲ προσωπικῶς, ἡ «Πρωΐα» τῆς 2 Νοεμβρίου. (ἀναγινώσκει). Ἐν τέλει ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπανέλαβε μὲ σαφήνειαν τὴν δήλωσιν ὅτι «ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε διὰ τὴν τιμὴν τοῦ ψωμιοῦ». Ἐπειδὴ ὅμως ἄλλαι ἐφημερίδες ἀνέγραψαν ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσεν ὅτι δὲν κάμνει πολιτικὴν ὑποτιμήσεως τοῦ ἄρτου, αὐθημερὸν ἔσπευσα νὰ ζητήσω τὴν ὀρθὴν ἀπόδοσιν τῶν λόγων μου. Ἀναγινώσκω τὸ «Ἔθνος» τῆς ἑσπέρας τῆς 2 Νοεμβρίου. ἀναγινώσκει). «Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. (ίδερης μᾶς παρεκάλεσεν νὰ δημοσιεύσωμεν ὅτι τὰ ἀναγραφέντα εἰς τὸν πρωϊνὸν τύπον ὡς ἀνακοινώσεις αὐτοῦ δὲν εἶναι ἀκριβῆ εἰς πλεῖστα σημεῖα. Οὕτω ὁ κ. Σίδερης οὔτε εἶπεν οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν κάμνει πολιτικὴν ὑποτιμήσεως τοῦ ἄρτου. Εἶπε μόνον, καὶ ἐπαναλαμβάνει, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται τίποτε ἄλλο, παρὰ καθορισμὸς τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου κλπ.». Μοῦ εἶπαν καὶ ἄλλο πρᾶγμα. Ὅτι ὡμίλησα περὶ ἐμπορικῶν συμβάσεων δυνάμει τῶν ὁποίων δῆθεν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀγοράσωμεν σῖτον ἀπὸ ὡρισμένα μέρη καὶ ἔτσι νὰ ὑπερτιμᾶται τὸ ψωμί. Ἠναγκάσθην νὰ διαψεύσω αὐτὸ μολονότι ἦτο ἀνάξιον διαψεύσεως. «Ὁ κ. Σίδερης—ἀναγράφει ἐν συνεχείᾳ ἡ αὐτὴ ἐφημερὶς—προσέθεσεν ἀκολούθως ὅτι δὲν ὡμίλησε περὶ συμβάσεων μετὰ ξένων Κρατῶν. Εἶπε μόνον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδισθῇ ἢ νὰ εὐνοηθῇ ἡ εἰσαγωγὴ σίτου ἐξ ὡρισμένων Κρατῶν, διότι ἕνεκα τῶν ὑφισταμένων ἐκ συμβάσεων ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ παρεμπόδισις ἢ ἡ λῆψις δυσμενῶν μέτρων εἰς βάρος τοῦ ἐμπορίου ξένων Κρατῶν». Ἀλλ’ ἐπὶ τῆς διαψευσθείσης περὶ μὴ ἐφαρμογῆς πολιτικῆς ἄρτου ἐκ μέρους μου εἰδήσεως ἐστήριξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας πολιτευτὴς εἰς ἐπιστολὴν πρὸς τὴν ἐφημερίδα «Ἀκρόπολιν» ἕνα ἐπιχείρημα διὰ νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν γίνεται τίποτε διὰ τὸ ψωμὶ ἀφοῦ καὶ αὐτὸς ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ὅτι δὲν κάμνει πολιτικὴν ὑποτιμήσεως. Θέλει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας πολιτευτής, ὅταν κάμῃ μίαν δήλωσιν μίαν ἡμέραν καὶ ἀποδοθῇ ὄχι ἀκριβῶς καὶ ὄχι, ὅπως ἐν προκειμένῳ, αὐθημερόν, ἀλλ’ ἔστω καὶ τὴν ἄλλην ἡμέραν τὴν διαψεύσῃ ὁ ἴδιος ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς, θέλει ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως νὰ στηριχθῇ τις ἐπὶ τῶν ἀναληθῶν πληροφοριῶν καὶ νὰ μή στηριχθῇ ἐπὶ τῶν δηλώσεων τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἴδιος.

§154Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, κύριε ὑπουργέ, ἄν εἴπατε ἢ δὲν εἴπατε τὴν φράσιν. Σημασίαν ἔχει ἐὰν ἐκάματε πολιτικὴν ὑποτιμήσεως. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ μὴ τὸ ἐλέγατε καὶ νὰ τὸ ἐκάμνατε, παρὰ νὰ τὸ λέγητε καὶ νὰ μὴ τὸ κάμητε.

§155Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀλλὰ παραλλήλως πρὸς τὰς δηλώσεις αὐτὰς τὰς διαψευσθείσας — δὲν εἶναι δὲ αἱ μόναι δηλώσεις αἱ ὁποῖαι διεψεύσθησαν καὶ διεψεύσθησαν, ὄχι διότι ὑπάρχει πάντοτε κακοπιστία εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ τύπου, ἀλλὰ διότι τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου δὲν εἶναι ἁπλοῦν, ὥστε νὰ συμβαίνουν αἱ παρανοήσεις—ἐνῷ ἔλεγα ὅτι δὲν ἦλθε Ρωσσικὸν σιτάρι τὸν Ὀκτώβριον εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἄλλοι ἔγραφον ὅτι δὲν ἔχει ἔλθει σιτάρι ὅλως διόλου εἰς τὰ 1930 καὶ ἄλλος ὅτι δὲν ἦλθε καθόλου τὸν Νοέμβριον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἔχει κλονίσει τὴν κοινὴν γνώμην ὁ περίφημος Ρωσσικὸς σῖτος. Τὶ εἶναι λοιπὸν αὐτὸ τὸ μαγευτικὸν ὄνειρον τοῦ Ρωσσικοῦ σίτου, ὁ ὁποῖος κατακλύζει ἀπὸ πολλοῦ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸν ὁποῖον δὲν ἠξεύρω ποῖοι ἀποκρύπτουν καὶ ὁ ὁποῖος μεταβαλλόμενος ἀπὸ Ἀζύμα εἰς ἄλλα εἴδη σίτου ἀκριβοῦ συντελεῖ εἰς πλουτισμὸν δὲν ἠξεύρω ποίων, τῇ ἀνοχῇ ἢ καὶ συνενοχῇ τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἴσως καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν συμπρακτόρων του, διότι καὶ τοῦτο ἐλέχθη. Ἀλλὰ πρῶτα ἀπὸ ὅλα, ἦλθεν ἢ δὲν ἦλθεν σῖτος Ρωσσικός, καὶ πότε καὶ εἰς ποίας ποσότητας καὶ μὲ ποίαν τιμήν; Κύριοι βουλευταί, ἠμπορεῖ νὰ ζητοῦνται εὐθῦναι ἀπὸ ἕνα ὑπουργὸν καὶ ὀφείλει νὰ τὰς δίδῃ. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι αἱ εὐθῦναι ἠμποροῦν νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ὅταν ἡ στατιστικὴ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἢ τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς μοῦ δηλώνῃ ὅτι δὲν ἦλθε σῖτος Ρωσσικὸς καὶ ἐγὼ διαβεβαιώνω ὅτι δὲν ἦλθε, νὰ ὑπέχω εὐθύνην, διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῆς δηλώσεως. Ἠμπορεῖ λεχθῇ, ὅτι δὲν ἐλειτούργησε ἢ δὲν λειτουργεῖ καλῶς ἡ ὑπηρεσία ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐλέγχηταί τις ὑπουργός, διότι ἐπὶ ἀριθμητικῶν δεδομένων τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν στηριχθεὶς ὁ ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι δὲν ἦλθε σῖτος Ρωσσικός. Εἶπα ἤδη ὅτι ἡ πρόσμιξις τοῦ ἐγχωρίου σίτου θὰ ἤρχιζε εἰς τὰς 30 Ὀκτωβρίου, ἡ πρώτη διατίμησις μαζὺ μὲ ἐγχώριον σῖτον ἔγινεν εἰς τὰς 27 Ὀκτωβρίου, ἡ δευτέρα εἰς τὰς 3 Νοεμβρίου, ἡ τρίτη εἰς τὰ 10, ἡ τετάρτη εἰς τὰς 17, καὶ ἡ πέμπτη εἰς τὰς 24. Ἔχω ὑπ’ ὄψει πίνακα τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐξ οὗ φαίνεται ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ Ρωσσικοῦ σίτου εἰς Ἑλλάδα γενικῶς κατὰ τὸ ἔτος 1930 ἀνῆλθεν εἰς τὰς ἑξῆς κολοσσιαίας ποσότητας τῆς φαντασίας τῶν ἐφημερίδων: Ἰανουάριος τόννοι 0, Φεβρουάριος 0, Μάρτιος 0, Ἀπρίλιος 1863, Μάϊος 0, Ἰούνιος 1500, Ἰούλιος 0, Αὔγουστος 0, Σεπτέμβριος 0, Ὀκτώβριος 7123. Ἐν συνόλῳ κ. βουλευταί, ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1930 μέχρι τῆς 31 Ὀκτωβρίου κατὰ τὸν ἐπίσημον πίνακα εἶχον ἔλθει περὶ τὰς 10.000 τόννους ἀκριβῶς 10.486 τόννοι. 10.000 τόννοι ἀντιστοιχοῦντες εἰς 500.000 τόννους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἔλθει ἀπό ὅλα τὰ μέρη. Διατυποῦται λοιπὸν ἡ ἀξίωσις μὲ 10.000 τόννους σίτου Ρωσσικοῦ ὁ ὁποῖος εἶχεν ἔλθει, νὰ πέσῃ ἡ τιμὴ τοῦ ψωμιοῦ, ὥστε νὰ τὸ φάῃ ἀσυγκρίτως φθηνότερο τὸ ψωμὶ ὁ λαός. Ἀλλ’ ἔρχομαι, κύριοι, εἰδικῶς εἰς τὸν μῆνα Ὀκτώβριον, ὁ ὁποῖος ἀπετέλεσε καὶ τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου διὰ τὰς ἐν Πειραιεῖ εἰσαγωγὰς τοῦ σίτου. Ὁ πρώην διευθυντὴς τῆς ἀγορανομικῆς ὑπηρεσίας, ὑπάλληλος, ἔντιμος καὶ ἀναμφισβητήτου ἀφοσιώσεως πρὸς τὸ καθῆκον, ἐρίζων διαρκῶς πρὸς τοὺς ἀλευροβιομηχάνους καὶ προσπαθῶν διαρκῶς νὰ ἀνακαλύψῃ καταχρήσεις, ἀπέστειλε τὸν ὑπάλληλον τῆς ἀγορανομικῆς ὑπηρεσίας κύριον Δότην εἰς τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς καὶ ὁ κύριος Δότης συνεννοηθεὶς μετὰ τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας κατήρτισε πίνακα, ἀπὸ τὸν ὁποῖον φαίνεται τὶ εἶχε εἰσαχθῆ εἰς τὸ τελωνεῖον Ζέας καὶ τὶ εἰς τὸ κεντρικὸν τελωνεῖον Πειραιῶς. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πίνακος αὐτοῦ φαίνεται ὅτι τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1930 δὲν εἶχεν ἔλθει οὔτε εἷς κόκκος Ρωσσικοῦ σίτου. Εἶπον λοιπὸν καὶ πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος πεισθεὶς εἰς τὰς ἀνακοινώσεις μου αὐτὰς ἔκαμε ἀναλόγους ἀνακοινώσεις καὶ πρὸς τὸν τύπον ἐπιμένοντα ὅτι εἰσήχθη Ρωσσικὸ σιτάρι εἰς τὸν Πειραιᾶ, εἶπον ὅτι δὲν φαίνεται νὰ ἔχῃ ἔλθῃ σιτάρι ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν τοῦ τελωνείου Πειραιῶς κατὰ τὸν μῆνα Ὀκτώβριον. Ἀνεκοίνωσα λοιπὸν ὅτι εἰς Πειραιᾶ δὲν ἔχει ἔλθει σῖτος Ρωσσικὸς τὸν Ὀκτώβριον καὶ ὅτι διὰ τοὺς ἄλλους λιμένας ἐλήφθη πρόνοια καὶ ἐτηλεγραφήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν διατιμήσεως Καλαμῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν εἰσαχθέντα Ρωσσικὸν σῖτον. Ἀνεκοίνωσα λοιπὸν ὅ,τι ἐξ ἐπισήμων στοιχείων ἐβεβαιοῦτο. Ἀλλὰ κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐσείσθη πάλιν τὸ κῦρος τῆς ὑπουργικῆς ἀνακοινώσεως διὰ τὰς πληροφορίας περὶ τῆς ἀνακαλύψεως, ὅτι ἦλθον εἰς Πειραιᾶ τὸν Ὀκτώβριον 2000 τόννοι Ρωσσικοῦ σίτου, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπέκρυψεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὅτι ὁ εἰσαγωγεὺς σῖτον Ρωσσικὸν εἰσήγαγε ὡς σῖτον ἄλλης προελεύσεως. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐσκέφθην ὅτι ὁ ὑπάλληλος τῆς ἀγορανομικῆς ὑπηρεσίας ὁ ὁποῖος ἔκαμεν περίφημον λογιστικὸν λάθος εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθω βραδύτερον, ὅταν, λέγω, ἐσκέφθην ὅτι ὁ αὐτὸς ὑπάλληλος μοῦ ἔφερεν καὶ τὴν πληροφορίαν περὶ τῆς εἰσαγωγῆς εἰς Πειραιᾶ σίτου κατὰ Ὀκτώβριον ἠθέλησα νὰ γίνῃ καλλίτερος ἔλεγχος καὶ ἀπέστειλα ἔγγραφον πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλῶν νὰ διατάξῃ τοὺς τελώνας νὰ ἀπαντήσουν περὶ τῶν γενομένων εἰσαγωγῶν μὲ τηλεγραφήματα προσωπικὰ πρὸς ἐμέ, διότι ἐφοβήθην ὅτι μπορεῖ νὰ χαθῇ κανένα τηλεγράφημα καὶ νὰ κάνουν ἀνακοινώσεις ἐσφαλμένας. Μία τηλεγραφικὴ ἀναφορὰ τοῦ τελωνείου Πειραιῶς ἔλεγεν ὅτι τὸν μῆνα Ὀκτώβριον ἦλθον εἰς τὸν Πειραιᾶ 2000 τόννοι. Παραβάλλων αὐτοπροσώπως τὰς βεβαιώσεις τοῦ τελωνείου Πειραιῶς τὰς δοθείσας εἰς τὸν ὑπάλληλον Δότην, καθ’ ἃς οὐδεμία ἐγένετο εἰσαγωγὴ πρὸς τὸ τηλεγράφημα τοῦ τελωνείου Πειραιῶς, εἶδα τὴν διαφορὰν καὶ ἐζήτησα παρὰ τούτου νὰ ἐξηγήσῃ τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῶν δύο πληροφοριῶν. Τὶ λοιπὸν εἶχε συμβῆ; Ὅταν καταπλεύσῃ τὸ πλοῖον καταθέτει ὡς γνωστόν, τὸ δηλωτικόν, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ὁ τόπος προελεύσεως τοῦ πλοίου, ὄχι ὅμως καὶ ἡ προέλευσις ἑνὸς ἑκάστου ἐμπορεύματος. Εἰς τὸ δηλωτικὸν λοιπὸν τοῦ ἐκ Μασσαλίας καταπλεύσαντος ἀτμοπλοίου ἀνεγράφετο, ὅτι τοῦτο ἐκόμιζε φορτίον σίτου. Ὑπετέθη, ὅτι ὁ σῖτος προήρχετο ἐκ Μασσαλίας καὶ δὲν ἐδόθη πληροφορία περὶ αὐτοῦ. Ὅταν ἀργότερα ὁ παραλήπτης κατέθεσε τὴν διασάφησιν εἰσαγωγῆς, ἀνεγράφη εἰς αὐτήν, ὅτι ὁ σῖτος εἶναι Ρωσσικός. Ἀφ’ οὗ λοιπὸν ὁ παραλήπτης ἐδήλωσεν ὅτι εἶναι σῖτος Ρωσσικός, ποῦ εἶναι ἡ ἀπόκρυψις αὐτοῦ; Καὶ ἀφοῦ ἐγὼ ἀνεκοίνωσα τὸ πρᾶγμα, ποῦ εἶναι ἡ εἰς βάρος τοῦ ὑπουργοῦ ἀνακάλυψις; Δὲν ἦλθε λοιπὸν σιτάρι Ρωσσικὸ εἰς τὸν Πειραιᾶ, παρὰ μόνον 2000 τόννοι τὸν Ὀκτώβριον ἤρχισεν ὅμως νὰ ἔρχεται ὑστερώτερα. Τότε μοῦ εἶπον κ. ὑπουργέ, ἀφοῦ ἦλθε, πῶς διεβεβαιώσατε καὶ τὸν Νοέμβριον ἀκόμη ὅτι δὲν εἰσήχθη σιτάρι Ρωσσικό; Ἡ ἀπάντησις ἦτο, ὅτι Μεταξὺ τῆς 1 καὶ τῆς 10 Νοεμβρίου ἦλθον εἰς Πειραιᾶ δύο ἀτμόπλοια, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἕνα δὲν εἶχεν ἀκόμη ὅπως μ’ ἐπληροφόρει ἡ ὑπηρεσία καταθέσει δηλωτικόν, τὸ δὲ ἄλλο εἶχε καταθέσει δηλωτικὸν δι’ 6.650 τόννους. Τὸ δεύτερο μάλιστα ἐλέγετο «Ἐλευθέριος Βενιζέλος» καὶ εἶχε αὐτὸ τοὺς 6.650 τόννους, οἱ ὁποῖοι εἰς τὰς 10 Νοεμβρίου τὸ μεσημέρι, ὅπως μ’ ἐπληροφόρουν, δὲν εἶχε ἐκφορτωθῆ. Ἐκάλεσα τὸν πρόεδρον τῆς ἑνώσεως τῶν ἀλευροβιομηχάνων τὴν αὐτὴν ἑσπέραν καὶ τοῦ εἶπα: διατὶ δὲν βάζετε σιτάρι Ρωσσικό; Μοῦ ἀπήντησεν ὅτι «ἐμπῆκε» ὅπως πράγματι εἶχε ὑπολογισθῆ εἰς τὴν διατίμησιν τῆς 10 Νοεμβρίου. Ἀπὸ τῆς 17 Νοεμβρίου ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς θεωρητικοῦ χαρμινίου ὑπελογίσθη εἰς ἕνα 40%. Ὥστε μέχρι τῆς ἐποχῆς, ποὺ εἶχε διαλαληθῆ τὸ σκάνδαλον, ὅτι εἶχον ἔλθει εἰς Πειραιᾶ τεράστιες ποσότητες Ρωσσικοῦ σίτου, εἶχον εἰσέλθει εἰς τὸν Πειραιᾶ 2000 μόνον τόννοι σίτου καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα δέκα καὶ ἡμίσεια χιλιάδες τόννοι σίτου. Ἐξ αὐτῶν τῶν 10.000 τόννων, ὁ τύπος, αἱ ὀργανώσεις, ἡ κοινὴ γνώμη ἀπῄτουν καὶ ἀνέμεναν καταπληκτικὴν ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου. Οἱ 500.000 τόννοι θὰ ἐφθηνένανε ἀπὸ τοὺς 10.000 τόννους. Ὁμιλῶ πάντοτε διὰ τὰ μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου ποσά. Ἐλέχθη ἐπίσης ὅτι τὸ σιτάρι αὐτὸ εἶναι τόσον φθηνὸ, ὥστε τὸ ψωμὶ πρέπει νὰ πέσῃ 1.50 ἕως δύο δραχμές. Δὲν θέλω νὰ στηριχθῶ εἰς πληροφορίας τῆς ἀγορᾶς. Στηρίζομαι εἰς ἐγγράφους πληροφορίας τῆς ἐμπορικῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ Συνδέσμου τῶν Σοσιαλιστικῶν Σοβιετικῶν Δημοκρατιῶν, τὴν ὁποίαν ἡ ἀπ’ εὐθείας καὶ διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν παρεκάλεσα νὰ ἀνακοινώσῃ πόση εἶναι ἡ τιμὴ τοῦ Ρωσσικοῦ σίτου καθ’ ἑβδομάδα. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς τιμὰς ἀμέσως πρὸ τῆς διατιμήσεως τῆς 10 Νοεμβρίου, ἡ διαφορὰ μεταξὺ μανιτόμπα Νο 1 καὶ Ρωσσικοῦ Ἀζύμα ἤτοι μεταξὺ τῶν ἀρίστων ποιοτήτων σίτου Ἀμερικανικοῦ καὶ Ρωσσικοῦ 29 σὲντς τὰ 100 χιλιόγραμμα δηλαδὴ περίπου δραχμὰς 22.38, καὶ συνεπῶς ἡ διαφορὰ κατὰ χιλιόγραμμον εἶναι λεπτὰ 22. Μὲ 20% ἀνάμιξιν Ρωσσικοῦ σίτου ἡ διαφορὰ περιστρέφεται grosso modo εἰς τὸ ⅕ δηλαδὴ εἰς λεπτὰ 4 καὶ κάτι στὸ χιλιόγραμμον, πέντε ἂς ποῦμε στὴν ὀκᾶ. Αὐτὴ εἶναι ἡ μυθώδης φτήνεια ἀπὸ τὸ σιτάρι τῶν Σοβιέτ. Τὸ ζήτημα ἦτο εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα δὲν ἔθιγε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν μόνον ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἐπελήφθη αὐτοπροσώπως τοῦ ζητήματος. Καὶ ἤδη ἔρχομαι εἰς τὸ περίφημον λογιστικὸν λάθος τὸ ὁποῖον ἔγινε καὶ νούμερο ἐπιθεωρήσεως, ὡς μὲ ἐπληροφόρησαν καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐθεμελιώθη ἕνα φοβερὸν σκάνδαλον, ὅτι δηλαδὴ ἐὰν αὐτὸ τὸ λάθος δὲν ἀνεκαλύπτετο, θὰ εἰσέπραττον οἱ ἀλευροβιομήχανοι 65 λεπτὰ παραπάνω, τὰ ὁποῖα πολλαπλασιαζόμενα ἐπὶ τόσα ἑκατομμύρια ὀκάδες ἄρτου ἐτησίας καταναλώσεως μᾶς δίδουν τόσα ἑκατομμύρια ἀθέμιτα κέρδη τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Ὁ λογαριασμὸς αὐτὸς μοῦ θυμίζει τὸ παραμύθι, ποὺ κάποιος βρῆκε ἕνα ρεβύθι καὶ εἶδε στὸν ὕπνο του ὅτι τὸ ἔσπειρε, τὸ ρεβύθι αὐτὸ τοῦ ἔδωσε τσουβάλια ρεβύθια καὶ αὐτὰ ξανασπαρέντα ἔδωσεν προϊὸν μέγιστον εἰς ποσόν, τὸ ἐπώλησε καὶ ἔγινε πλούσιος. Ἐξύπνησεν ὅμως καὶ εἶδεν ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ εἶδε στὸν ὕπνον του καὶ δὲν εἶχε τίποτε οὔτε καὶ τὸ ρεβύθι, τὸ ὁποῖον εἶχε χαθῆ ἐν τῷ μεταξύ. Τὸ λογιστικὸν λάθος δὲν ἔπαιξε κανένα ρόλον εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς ἐπιτροπῆς διατιμήσεως. Τὸ λογιστικὸν λάθος ἔπαιξε ρόλον εἰς μίαν ἀνακρίβειαν, τὴν ὁποίαν ἔδωσα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἄλλους. Ἔπαιξε ρόλον εἰς τὸ γεγονὸς τῆς ἐξακριβώσεως τῶν λογαριασμῶν ὑπὸ τοῦ κ. Γαλοπούλου, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔδωκεν ἀφορμὴ νὰ ἴδω ὅτι ἔσφαλεν ἡ ὑπηρεσία ὑπολογίζουσα εἰς 40 λεπτὰ τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἐγχωρίου σίτου. Καὶ διὰ νὰ εἶμαι σαφέστερος, εἰς τὰς 29 Ὀκτωβρίου ὡρίζετο ἀπὸ τὴν κεντρικὴν ἐπιτροπὴν προστασίας τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς τὸ ποσὸν προσμίξεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου εἰς 10% ἐπὶ πάσης εἰσαγωγῆς ξένου σίτου καὶ ἀλεύρων. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ γίνῃ ἕνας λογαριασμός. Πόσα ἑκατομμύρια σίτου θὰ δώσουμε εἰς τὴν κατανάλωσιν; 13.000.000. Αὐτὰ τὰ 13.000.000 πόσον θὰ τὰ πληρώσουν οἱ ἀλευροβιομήχανοι; Σὲ στρογγυλὸ ποσὸν 130.000.000 δραχ. Αὐτὸ τὸ σιτάρι θὰ τὸ βγάλουν ἀλεύρι σὲ 5 περίπου μῆνας, ὅσον θὰ διαρκέσῃ ἡ ὑποχρεωτικὴ ἀγορὰ τοῦ 10%. Ἆρα σὲ 5 περίπου μῆνας πρέπει νὰ εἰσπράξουν τὸ ποσὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀξία τοῦ ἀλεύρου καὶ ἐπιβάρυνσις μαζύ. Ὁ κ. Γαλόπουλος καὶ ὁ κ. Δάσιος καὶ ὅλη ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐλογάριασε 40 λεπτὰ τὴν ἐπιβάρυνσιν. Θὰ ἔλθω κατόπιν εἰς τὴν πραγματικὴν ἐπιβάρυνσιν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀρκοῦμαι εἰς τὸ γεγονός, ὅτι μοῦ ἔδωσαν τὴν πληροφορίαν ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ εἶναι 40 λεπτά.

§156Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. 130.000.000 δὲν εἶναι ὅλο ἐκεῖνο τὸ ποσὸν μὲ τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνεται ὁ καταναλωτής, εἶναι ἡ διαφορὰ μόνον μεταξὺ τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου πρὸς τὸν ξένον καὶ τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς τῆς ἀγορᾶς.

§157Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ διαφορὰ πάντως δὲν εἶναι πλέον τῶν 50.000.000.

§158Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). 130.000 000 εἶναι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσουν οἱ ἀλευροβιομήχανοι καὶ τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξουν ἀπὸ τὸ ἀλεύρι.

§159Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν θέλω νὰ ἀφήσετε νὰ πιστευθῇ ὅτι ὁ κόσμος εἰς τοὺς τέσσαρας αὐτοὺς μῆνας θὰ ἐπλήρωνε παραπάνω. Θὰ ἐπλήρωνε μόνον τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῆς τιμῆς τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς τιμῆς τῆς ἀποδόσεως. Πάντως κάτω ἀπὸ 50.000.000.

§160Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ τὸ ἔλεγον αὐτὸ κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ μὲ διεκόψατε. Θὰ ἐπλήρωνε λοιπὸν ὁ κόσμος ἀξίαν ἀλεύρου καὶ ἐπιβάρυνσιν 32.500 000 δραχμὰς κατὰ μῆνα, ἂν σὲ τέσσαρες μῆνες κατηναλίσκετο ὁ ἐγχώριος σῖτος. Αὐτὰ τὰ 32.500.000 περιέχουν μέσα τους καὶ τὴν τιμὴν τοῦ ἐγχωρίου σιταριοῦ, τὴν ἐσωτερικήν του τιμὴν τὴν ἀντιστοιχοῦσαν εἰς τὸν ἐξωτερικὸν σῖτον, καὶ τὴν ἐπὶ πλέον διαφοράν, τὴν ἐπιβάρυνσιν. Ὥστε ἡ πραγματικὴ ἐπιβάρυνσις δὲν θὰ ἦτο 32.500.000, θὰ ἦτο μικροτέρα, τὸ μισὸ ἴσως.

§161Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι κ. ὑπουργέ. Λέγετε τὸ ἑξῆς: ὅτι θὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου, ἡ ὁποία εἶχε κανονισθῆ χωρὶς τὴν συγκέντρωσιν μὲ τόσα. Αὐτὰ τὰ τόσα δὲν βγαίνουν 32.500.000. Εἶναι πολὺ περισσότερα. Διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἦτο ἀκριβώτερον τὸ ἀλεύρι λόγῳ τῆς συγκεντρώσεως, παρὰ μόνον καθόσον ὑπῆρχεν διαφορὰ ἀποδόσεως καθόσον ἐπληρώνετο μεγαλειτέρα τιμὴ εἰς τὸν ἐγχώριον σῖτον.

§162Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Δὲν ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν πόση θὰ ἦτο ἡ πραγματικὴ ἐπιβάρυνσις. Ὄχι. Πρόκειται νὰ δοῦμε τί θὰ εἰσπράξῃ ὁ ἀλευροβιομήχανος ἀπὸ ἀξίαν ἐγχωρίου σίτου, ἀξίαν τὴν ὁποίαν εἶχε πληρώσει, περί αὐτοῦ πρόκειται. Ὁ ἀλευροβιομήχανος λοιπὸν θὰ ἔπερνε τὸν μῆνα 32.500.000 κατὰ μέσον ὅρον. Τὰ 32.500.000 θὰ ἐπερρίπτοντο εἰς 40.000.000 ὀκάδες ψωμιοῦ, ποὺ εἶναι ἡ μηνιαία κατανάλωσις ἐκ τοῦ εἰσαγομένου ἐξωτερικοῦ σίτου.

§163Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι κ. ὑπουργέ.

§164Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὰ ἔτσι εἶναι, ἡ ὅλη ἀξία, κ. ἀρχηγὲ τῆς Δημοκρατικῆς ἑνώσεως. Δηλαδὴ καὶ ἡ πραγματικὴ ἀξία τοῦ ἀλεύρου καὶ ἡ ἐπιβάρυνσις.

§165Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ἡ διαφορὰ εἶναι τὸ 1)1.

§166Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Γίνεται ἕνα μῖγμα, ἑκατὸν ὀκάδες ξένου σίτου καὶ δέκα ὀκάδες ντόπιου σίτου. Αὐτὲς αἱ 110 ὀκάδες, ἔχουν αὐτὴν τὴν τιμὴν ἀπὸ αὐτὴν δὲ τὴν τιμήν πρέπει νὰ εἰσπράξουν αὐτὰ τὰ λεπτὰ οἱ ἀλευροβιομήχανοι. Ὥστε ἡ πραγματικὴ ἀξία τοῦ ἐγχωρίου ἀλεύρου ἡ περιεχομένη εἰς τὸ ψωμὶ μὲ ἀναλογίαν 1)1 καὶ ἡ ἐπὶ πλέον ἐπιβάρυνσις θὰ ἦτο κάθε μῆνα περίπου 50 λεπτὰ, κύριε ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν ἂν ἔμενε σταθερὰ ἡ ἐπιβάρυνσις. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν σύγχυσις, ὑπάρχει διαφορετικὸν κριτήριον. Δι’ αὐτὸ ἡ κεντρικὴ ἐπιτροπὴ τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς εἶπεν ὅτι 80λεπτὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις, ἂν πληρωθῇ ἀμέσως, χονδρικῶς. Δύο τρόποι ὑπάρχουν διὰ νὰ εἰσπράξουν οἱ ἀλευροβιομήχανοι τὰ λεπτὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν δώσει: ἢ νὰ τὰ πάρουν ἀμέσως ἢ νὰ τὰ πάρουν κατὰ δόσεις. Δὲν εἶχε γίνει ἀκόμη ὁ κανονισμὸς τῆς πληρωμῆς ἐκ μέρους τῶν ἀλευροβιομηχάνων μικροτέρου ποσοῦ ἀμέσως ἐκ τῆς τιμῆς πωλήσεως σίτου ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν, ὥστε νὰ μὴ ἐπιβαρυνθῇ ἀμέσως δι’ ὅλης τῆς ἐπιβαρύνσεως ἡ κατανάλωσις. Ἐλογάριασαν λοιπὸν οἱ ἀλευροβιομήχανοι καὶ εἰσέπραξαν ἀπὸ τὰ πωληθέντα ἄλευρα ὅ,τι ἐδικαιοῦντο, διότι φυσικὰ πληρώσαντες 9.92 τὴν ὀκᾶν τὸν ἐγχώριον σῖτον, 9.92 θὰ ἐλογάριαζαν νὰ εἰσπράξουν. Ὅ,τι ἐπλήρωσαν εἰσέπραξαν. Τώρα, μετὰ τὸν κανονισμόν, λογαριάζεται 7.68 τὸ ἐγχώριο σιτάρι, διότι τόσον πληρώνουν ἀμέσως οἱ ἀλευροβιομήχανοι κατ’ ὀκᾶν, καὶ ἑπομένως ἡ ἄμεσος ἐπιβάρυνσις εἶναι μικροτέρα. Ἔπρεπεν νὰ δεχθοῦν οἱ ἀλευροβιομήχανοι νὰ μὴ εἰσπράξουν ὅλην τὴν ἀξίαν τοῦ ἐγχωρίου σίτου, τὴν ὁποίαν εἶχον πληρώσει, ἀλλὰ ἕνα μέρος καὶ τὸ ἄλλο ἀργότερον. Ἀλλὰ τί θὰ ἔκαμναν οἱ ἀλευροβιομήχανοι; Δωρεὰν πρὸς τὸ Κράτος; Ἤδη μὲ τὸν κανονισμὸν αὐτὸν, ὁ ὁποῖος χάρις εἰς τὴν προσωπικὴν παρέμβασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐτελείωσεν σὲ 24 ὧρες, ἡ ἐπιβάρυνσις ἠλαττώθη σημαντικώτατα καὶ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου ἔπεσε.

§167Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἄν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ ὁλικὴ ἀξία τοῦ σιταριοῦ τοῦ ἐγχωρίου ἀντιπροσωπεύεται μέσα εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ψωμιοῦ μὲ 80 λεπτά. Ἔκαμε κανένα ὑπολογισμὸν ἡ ὑπηρεσία σας μέσα εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν τῶν 80 λεπτῶν ἢ τῶν 60 λεπτῶν τί ἀντιπροσωπεύει ἡ πραγματικὴ ἐπιβάρυνσις πέραν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου τοῦ ἐγχωρίου ἐκ τῆς συγκεντρώσεως;

§168Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ νὰ ξεύρουμε, κ. Πρόεδρε, ποία εἶναι ἡ πραγματικὴ ἐπιβάρυνσις, πρέπει νὰ ξεύρουμε τὸ σιτάρι τὸ ὁποῖον ἔχομεν παραλάβει ποίας ποιότητος εἶναι, οὕτως ὥστε νὰ ξεύρουμε ἐν σχέσει μὲ τὸ σιτάρι τὸ ξενικὸ ποία εἶναι ἡ ἐσωτερική του ἀξία. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν τὸ ξεύρουμε ἀκόμη ἀμέσως, διότι τὰ σιτάρια εἶναι διαφόρων ποιοτήτων. Ὥστε τελικῶς διὰ νὰ εἴπωμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχομεν, πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ ποία εἶναι ἡ ἐσωτερικὴ ἀξία τοῦ σίτου τοῦ ἰδικοῦ μας ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀξίαν τοῦ σίτου τοῦ ἀλλοδαποῦ.

§169Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὡς ἔγγιστα.

§170Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μεταξὺ αὐτῶν τῶν σίτων καὶ τῶν Θεσσαλικῶν εἶναι μία ἀπόστασις σημαντική, ὥστε δὲν μποροῦμε ἀκόμη νὰ εἴπωμεν πόση εἶναι ἡ πραγματικὴ ἐπιβάρυνσις.

§171Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὴ ἡ ἐπιβάρυνσις δὲν δύναται νὰ φθάσῃ τὰ 80 λεπτά. Εἶναι πολὺ κατωτέρα.

§172Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). 80 λεπτὰ εἶναι τὸ maximum τῆς ἀξίας τῆς ἐσωτερικῆς τοῦ ἀλεύρου καὶ τῆς ἐπιβαρύνσεως.

§173Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐπιβάρυνσις ἐπιβαρύνει τὴν τιμὴν τῶν ἀλεύρων ἀφ’ ἑνὸς μὲ τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως, τὰ ὁποῖα εἶναι ὀλίγα, καίτοι ἐπεβαρύνθησαν ἐφέτος καὶ λόγῳ τῆς διατιμήσεως, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον τοῦ ἐγχωρίου σίτου, εἰς ὡρισμένην τιμὴν ἀνωτέραν ἀπὸ τὴν διεθνῆ τιμήν, πλὴν τῶν δασμῶν. Διατὶ ἔγινεν αὐτό; Διότι ὅταν ἔγινεν ὁ νόμος αἱ τιμαὶ ἦσαν ἀνώτεραι. Αἱ τιμαὶ κατόπιν κατέβηκαν καὶ οἱ παραγωγοί ἐτήρησαν μεγάλην σταθερότητα τιμῶν. Καὶ ἡ ἐπιβάρυνσις ἐφέτος ὑπῆρξε μεγαλειτέρα ἀπὸ ὅ,τι ὑπῆρχεν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ὁ παραγωγὸς ἐπροστατεύθη πολὺ περισσότερον.

§174Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ δὲν διαφωνῶ.

§175Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ μπορούσατε, κ. ὑπουργέ, νὰ δώσετε ἕνα χονδροειδῆ ἀριθμὸν, νὰ εἴπητε ποία εἶναι ἡ διαφορὰ ἡ ὁποία ἐπληρώθη.

§176Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ σῖτος μανιτόμπα Νο 1 εἶναι ἴσος μὲ τὸν ἐσωτερικόν, ἐπειδὴ ὁ ἐξωτερικὸς σῖτος εἶναι τώρα πάνω κάτω 5 καὶ 45)οο, αὐτὴ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν 5 καὶ 45)οο καὶ τῶν 9 καὶ 92)οο, εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖτε.

§177Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. 5 καὶ 90.

§178Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τί συνέβη λοιπόν; Ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀγορανομίας ἐνόμισεν ὅτι ἦτο 40 λεπτὰ ἡ ἐπιβάρυνσις. Ἡ διεύθυνσις τῆς ὑπηρεσίας ἔκανε ἕνα λογαριασμόν, πόσον θὰ στοιχίσῃ τὸ ψωμὶ ἐὰν τὸ κάνωμεν ἀπὸ ξενικὸν σῖτον. Ὁ λογαριασμὸς τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ἡ ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία δὲν ἦτο λογαριασμὸς τὸν ὁποῖον ἔκαμε διὰ νὰ στηριχθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ ἐπιτροπὴ τῆς διατιμήσεως. Ἦτο ἕνας λογαριασμὸς τὸν ὁποῖον ἔκαμε καὶ μοῦ τὸν ἔδωσε ἐμένα διὰ νὰ μὲ πείσῃ ὅτι κάτι συμβαίνει μὲ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους. Μοῦ ἔδωσαν λοιπόν αὐτὸν τὸν λογαριασμόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἔβγαζαν ὅτι πάνω κάτω μὲ τὰς τιμὰς τὰς ὁποίας εἶχαν τοῦ σίτου ἡ τιμὴ τοῦ ψωμιοῦ, ἐὰν ἐγίνετο ἀπὸ ξένο σιτάρι ἄνευ ἀναμίξεως ἐγχωρίου θὰ ἦτο 7 καὶ 60. Ὑπελόγιζαν ἀφ’ ἑτέρου 40 λεπτὰ τὴν ἐπιβάρυνσιν. Ἐγώ, λοιπόν, εἶπα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ λάβω ὑπ’ ὄψει μου οὔτε τὰς τιμὰς τῶν ἀλευροβιομηχάνων οὔτε τὴν διατίμησιν τῆς ἐπιτροπῆς διατιμήσεων, ἀλλ’ ἕνα σημείωμα τὸ ὁποῖον ἔκαμε μία ὑπηρεσία τῆς ὁποίας ἤξευρα τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν ἀντίθεσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο μὲ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τὰ ὁποῖα ἔχομεν 7 καὶ 65 εἶναι ὁ μέσος ὅρος τοῦ ψωμιοῦ ἀπὸ ξένο σιτάρι καὶ 40 λεπτὰ ἀπὸ τὴν πρόσμιξιν ἤτοι 8 δραχμάς. Ἐπειδὴ δὲ θὰ ἐπρόκειτο νὰ κάμωμεν τὴν συμφωνίαν μὲ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους καὶ μπορούσαμε νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν 40 λεπτῶν εἰς τὸ ἥμισυ, εἶπα ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ψωμιοῦ θὰ μποροῦσε, ἂν δὲν ἔπεφταν οἱ τιμὲς τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου ἀκόμη περισσότερον, νὰ ὁρισθῇ εἰς 7.80 καὶ μὲ ἀφαίρεσιν τῶν 10 λεπτῶν διὰ τοὺς σάκκους τῶν ἀλεύρων 7.70, πρέπει νὰ κάμουν 7 καὶ 80.

§179Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι 20 λεπτά.

§180Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔχει ἐπιβάρυνσιν.

§181Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ συνεννοηθῶμεν ἅπαξ διὰ παντὸς ἐπὶ τῶν ὅρων τοὺς ὁποίους μεταχειριζόμεθα. Ὅταν ὁμιλοῦμεν σήμερον περὶ ἐπιβαρύνσεως, ἐννοοῦμεν μόνον τὴν πραγματικὴν ἐπιβάρυνσιν...

§182Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ κατανομὴ τῆς ὁλικῆς ἀξίας τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ εἰσπράξουν οἱ ἀλευροβιομήχανοι.

§183Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι τῆς ὁλικῆς ἀξίας.

§184Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ εἶπε.

§185Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μεταξὺ τῆς ἀξίας τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ σῖτος εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ ἐκείνη ποὺ εἶχεν εἰς τὴν παραγωγήν.

§186Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐζήτησα ἐπανειλημμένως πληροφορίας.

§187Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐδόθησαν ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν. Νὰ συνεννοηθῶμεν τὶ ἐννοούσαμεν ἕως τώρα, διότι ὅταν ἐγὼ λέγω ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἐγχωρίου σίτου, δὲν ἐννοῶ τὴν διαφορὰν ἡ ὁποία εἶναι μεταξὺ τῆς ἐσωτερικῆς τιμῆς καὶ τῆς πραγματικῆς τιμῆς...

§188Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν εἶπεν αὐτὰ ὁ συνάδελφός μου, ἐγὼ δὲν τὰ λέγω.

§189Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίθεσις γνωμῶν. Ὅταν λέγωμεν ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἐγχωρίου σίτου ἐννοοῦμεν τοῦτο, ὅτι αὕτη περιλαμβάνει ὁλόκληρον τὴν ἀξίαν τοῦ ἐγχωρίου ἀλεύρου πραγματικὴν δηλαδὴ καὶ τὴν ἐπιβάρυνσιν. Τώρα ἔρχεται ὁ ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς ἑνώσεως καὶ ἐπακολουθεῖ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ λέγουν ὅτι ἡ πραγματικὴ ἐπιβάρυνσις δὲν εἶναι αὐτή. Ἡ πραγματικὴ ἐπιβάρυνσις εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς πραγματικῆς ἀξίας τοῦ ἐγχωρίου σίτου ἀπὸ τὴν ἀξίαν τοῦ ἔξω σίτου.

§190Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι.

§191Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐζήτησα ἐξηγήσεις ἀπὸ σᾶς. Ὅταν προκύπτουν αἱ διαφοραὶ τῶν 40 καὶ 65 λεπτῶν, ἡ κατανομὴ.... (ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του δὲν ἠκούσθη).

§192Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος, ὁ ὁποῖος μέχρι τῆς στιγμῆς ἄριστα ἐχειρίσθη τὸ θέμα, νὰ τοῦ εἴπω ὅτι τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ξεύρω καλλίτερα. Τοὺς ὑπεχρεώσαμεν νὰ ἀγοράσουν ἀπὸ μᾶς 10 χιλ. τόννους ἐγχωρίου σίτου καὶ τοὺς εἴπαμε αὐτὸς ὁ σῖτος μᾶς κοστίζει ἐπὶ πλέον 7 λεπτὰ διὰ τὰ ἔξοδα τῆς συγκεντρώσεως καὶ τῆς μεταφορᾶς. Ἀπὸ αὐτὸν τὸν σῖτον σεῖς τί ζημιώνεσθε; Ζημιώνεσθε τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῆς τιμῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου καὶ αὐτοῦ τὸν ὁποῖον πληρώνετε εἰς ἡμᾶς· αὐτὴ εἶναι ἡ Κατάστασις. Ὑπεχρεώσαμεν δηλαδὴ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους νὰ ἀγοράσουν 10000 τόννους ἐγχωρίου σίτου ὁ ὁποῖος μᾶς στοιχίζει τόσο. Ἡ ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία εὑρῆκεν ὅτι μὲ ἐξωτερικὸ ἄλευρον τό ψωμὶ κοστίζει 7,60 καὶ εἴπομεν μέχρις ὅτου ἰδοῦμε πόση εἶναι ἡ διαφορὰ καὶ πῶς θὰ καλυφθῇ, ἂς πάρωμε 40 λεπτὰ δηλαδὴ 8 δραχ. Κατὰ νέαν μελέτην ἡ ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία μᾶς εἶπεν ὅτι θὰ μᾶς ἐκόστιζε 7,35 καὶ ἐπαίρναμε συνεπῶς 65 λεπτὰ ἀπὸ τὸν καταναλωτὴν διὰ νὰ καλύψωμεν τὴν ζημίαν. Ὁ κόσμος ὅμως ἐνόμισεν ὅτι ἔχανε τὴν διαφορὰν τῶν 40 ἀπὸ τὰ 65 λεπτὰ δηλαδὴ τὰ 25 λεπτά.

§193Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὥστε τὸ λάθος ἔγινε ἀπὸ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ βιομηχανικοῦ κέρδους;

§194Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκριβῶς.

§195Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν πάση περιπτώσει γίνεται μία σύγχυσις μεταξὺ δύο πραγμάτων ἐντελῶς διαφορετικῶν. Ἄλλο εἶναι πόσο θὰ πωληθῇ τὸ ψωμὶ καὶ ἄλλο τὶ εἶναι ἡ πραγματικὴ ἐπιβάρυνσις λόγῳ τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τῆς ἀξίας τοῦ ντόπιου σταριοῦ καὶ τοῦ ξενικοῦ. Θὰ πληρώνεται σὲ μία ὀκᾶ ψωμὶ τὸ ὁποῖον ἔχει μέσα ντόπιο ἀλεύρι, ἡ ἀξία τοῦ ντόπιου ἀλεύρου.

§196Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ὄχι ἀμέσως.

§197Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ναὶ ἀλλὰ θὰ πληρώνεται ἀμέσως ἡ ἀξία ὅλου τοῦ ἀλεύρου, ἀναλόγως τῆς πληρωνομένης ἀμέσως ἀξίας σίτου. Καὶ τό εἶχον ὑπ’ ὄψει οἱ ἀλευροβιομήχανοι καὶ δι’ αὐτὸ ἔβαλαν τὸ ἀλεύρι παραπάνω. Εἶπα εἰς τοὺς ἀλευροβιομηχάνους: Θὰ πληρώνετε 7.68.

§198Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔχω μίαν ἀπορίαν. Ὁ ἄρτος ὡρίσθη εἰς 8 δρχ. Διὰ νὰ ὁρισθῇ εἰς 8 δραχμὰς, ἔπρεπε νὰ συνυπάρξουν ὡρισμένοι παράγοντες καὶ συντελεσταί. Πρὸς τοῦτο ἐλήφθη ὡς βάσις τῆς τιμῆς τῶν ἀλεύρων τὸ 8,25.

§199Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι ὄχι. Περιμένετε. Εἶναι ἄλλο τὸ ζήτημα τῆς διατιμήσεως.

§200Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν λέγω αὐτό. Εἰς τὰς 8 δραχ. περιελαμβάνοντο 65 λεπτὰ ἐπιβάρυνσις· αὐτὸ ἀπεκαλύφθη. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπελόγιζεν εἰς 40 λεπτὰ τὴν ἐπιβάρυνσιν αὐτήν ἀλλὰ τελικῶς καὶ αὐτὴ ὥρισεν ὡς τιμὴν 8 δραχμὰς· 8 ὁ ἕνας 8 ὁ ἄλλος, 65 ὁ ἕνας 40 ὁ ἄλλος. Πῶς τοῦτο; Πῶς ὥρισεν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς διατιμήσεως 8 ἀφοῦ τῆς ἐβγάλαμε 25 λεπτὰ;

§201Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ἐμένα μοῦ εἶπον ὅτι τὸ ψωμὶ ἀπὸ ξενικὸ σιτάρι πρέπει νὰ εἶναι 7,60 καὶ 40 λεπτὰ ἐπιβάρυνσις=8 δρχ. Εἶπα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἡ τιμὴ εἶναι 7,60. Θὰ ἐλαττώσωμεν τὴν τῶν 40 λεπτῶν ἐπιβάρυνσιν τῆς προσμίξεως κατὰ 20 λεπτά, ὁπότε θὰ μείνῃ 7.80, θὰ βγάλωμε καὶ μία δεκάρα ἀπὸ τοὺς σάκκους 7,70. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ ἐργάτας: κύριοι, ἐὰν δὲν πέσουν ἡ τιμὲς τοῦ σίτου παρακάτω, θὰ εἶναι 30 λεπτὰ μόνον παρακάτω ἡ διατίμησις, δηλαδὴ ἀντὶ 8 δρχ. τὸ ψωμὶ αὐτὴν τὴν ἑβδομάδα θὰ τὸ ἔχωμε 7,70, ἐκτὸς ἐὰν πέσουν οἱ τιμὲς. Ἀκούσατε τὴν συνέχειαν. Ὅταν μοῦ ἔφερεν ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς διατιμήσεως εἰς τὰς 10 Νοεμβρίου τὰ δελτία τῶν ἀλευροβιομηχάνων οἱ ὁποῖοι λέγουν: ἄλευρα 8,27, ἔκαμα τούς λογαριασμοὺς ποῦ κάμνει συνήθως ἡ ἐπιτροπὴ καὶ εἶπα: ἄλευρα 8,27, ψωμὶ 8,03. Ἐγὼ εἶχον ὑπ’ ὄψει τὸν λογαριασμὸν τοῦ σημειώματος, δὲν ἔλαβα ὑπ’ ὄψει τὶ ἔκαμεν ἡ Ἐπιτροπὴ μὲ τὴν τιμὴν τοῦ δελτίου τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Μοῦ εἶπαν ὅτι τὴν προηγουμένην ἑβδομά ἐβγάλαμε ἀλεύρι 8,51 μὲ τιμὴν σίτου 8.22. Ἐγὼ τοὺς εἶπα τότε, ὅτι μοῦ φαίνεται πολὺ αὐτὸ δὲν καταλαβαίνω διατὶ εἶναι 8,51. Εἶναι περισσότερον τὸ ποσόν. Μοῦ εἶπαν 40 λεπτὰ λόγῳ τῆς ἐγχωρίου προσμίξεως. Τότε τοὺς εἶπα ἐπειδὴ ἐγὼ ἐλογάριασα 7,60 καὶ 0,40=8, δὲν συναινῶ μὲ τὴν τιμὴν 8.22, θὰ τὸ διατιμήσωμεν 8 δραχμὰς εἶπον: Θὰ παραπονοῦνται οἱ ἀρτοποιοὶ ἐπειδὴ θὰ πωλοῦν τὸ ἄλευρον 8,51 Ἀπήντησα: Θὰ τοὺς ὑπολογίσωμεν τὴν διαφορὰν καὶ θὰ δοῦμε ἂν θὰ τὴν πάρωμεν ἀπὸ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους. Ὥστε χρεωστοῦσεν ἡ Ἐπιτροπὴ διατιμήσεως ἀπὸ τὴν περασμένην ἑβδομάδα 20 λεπτὰ εἰς τοὺς ἀρτοποιοὺς, 8.27 ἄλευρα, 8.03 τὸ ψωμί. Εἶπα: ἀφοῦ εἶναι 7.60+0.40=8 δραχ., θὰ ἐπιβαρύνωμεν κατὰ 0,20, καὶ ὄχι κατὰ 0.40, ἄρα 7.60+.20=7.80 χρεωστούσαμε καὶ 0.20 εἰς τοὺς ἀρτοποιοὺς γίνεται 8 δραχ. Ὥστε ἡ τιμὴ τῶν 8 δραχμῶν ποὺ ἔβγανε ἡ ἐπιτροπὴ διατιμήσεως ἦτο ἄσχετος μὲ τὸ σημείωμα τοῦ λογιστικοῦ λάθους, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐκλήθησαν νὰ κάμουν λογαριασμοὺς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμῶν τοῦ ξένου σίτου. Ὁ κ. Γαλόπουλος, τὸν ὁποῖον ἐκάλεσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπῆγε καὶ ἐπῆρε τὶς ἴδιες τιμὲς τῶν ἀλευροβιομηχάνων ποὺ εἶχαν δώσει εἰς τὴν ἐπιτροπὴν διατιμήσεως· ἔκαμε τὸν λογαριασμὸν καὶ εὑρῆκε ὅτι ἂν τὸ ψωμὶ ἐγένετο ἀπὸ ξένο σιτάρι θὰ ἔπρεπε νὰ κοστίζῃ 7.35. Διὰ νὰ εἶναι τὸ ψωμὶ 8 δραχμὰς ἔβγαζε μίαν διαφορὰν 65 λεπτῶν, τὰ ὁποῖα δὲν μποροῦσαν νὰ δικαιολογηθοῦν παρὰ ἀπὸ τὴν πρόσμιξιν τοῦ ἐγχωρίου σίτου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοῦ ἐτηλεφώνησεν ἄν ὁ κ. Γαλόπουλος εὑρίσκῃ αὐτό. Τότε ἐκάθησα καὶ ἐγὼ καὶ ἐπηλήθευσα τὸ σημείωμα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου εἶχον πληροφορήσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι 7.60 εἶναι τὸ ἐκ ξένου σίτου ψωμί. Εὑρῆκα τότε ὅτι ὁ λογιστὴς τῆς ὑπηρεσίας ἀντὶ νὰ λογαριάσῃ 1% κέρδος ἐμπορικὸν καὶ 1% ἔξοδα Τραπέζης ἐλογάριαζε 20% καὶ αὐτὸ τὸ 20% ἔδωσε τιμὴν ἄρτου ἀπὸ ξενικὸν σιτάρι μεγαλειτέραν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκετε, ἀλλ’ ἥτις διαφορὰ δὲν ἔπαιζε κανένα ρόλον, διότι λόγῳ τῆς προσμίξεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου εἴμεθα πάντοτε ὀφειλέται πρὸς τοὺς ἀλευροβιομηχάνους καὶ δέον νὰ ἐξοφλήσωμεν αὐτοὺς —ἀμέσως ἢ βραδέως—διὰ τῆς ὑψώσεως τῆς τιμῆς τῶν παραγομένων ἀλεύρων μέχρις ἐξοφλήσεως. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν μομφὴν ἡ ὁποία διετυπώθη, ὅτι ἐὰν τὸ πρᾶγμα δὲν ἀνεκαλύπτετο θὰ ἐξακολουθοῦσαν οἱ ἀλευροβιομήχανοι νὰ παίρνουν 65 λεπτὰ καὶ ἡμεῖς νὰ νομίζωμεν ὅτι πέρνουν 40 λεπτά. Καὶ θὰ ἐκέρδιζον αὐτὰ τὰ ἐπὶ πλέον 25 λεπτὰ ὅσοι ἤθελαν, χωρὶς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀντιληφθῇ τὸ ἀθέμιτον αὐτὸ κέρδος. Πρὸς τοῦτο ἄς ἴδωμεν πῶς θὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ λογαριασμός, ἡ ληψοδοσία μὲ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους. Οἱ ἀλευροβιομήχανοι παίρνουν τὸ σιτάρι μὲ διατακτικὰς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ξεύρουμε λοιπὸν τὶ ποσὸν παίρνουν, ξεύρουμε καὶ τὶ ποσὸν σιταριῶν εἰσάγουσιν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ξεύρουμε πόσον θὰ εἶναι τὸ ἀλεύρι, τὸ ὁποῖον θὰ ἀντιστοιχῇ εἰς τὸ σιτάρι τὸ ὁποῖον ἐπληρώσαμεν. Θὰ πρέπῃ ἡ συνολικὴ ἀξία ὑπὸ τοῦ ἀλεύρου καὶ τοῦ ἐγχωρίου νὰ μᾶς δώσῃ τόσον ποσὸν ὅσον ἡ πληρωθεῖσα ἀξία τοῦ ἐγχωρίου σίτου χονδρικῶς. Ὥστε, ὅταν θὰ κλείσῃ ὁ λογαριασμὸς θὰ φανῇ ἄν ὑπάρχῃ διαφορὰ ὑπὲρ τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Οὔτε θὰ μποροῦσε νὰ ἐπιρριφθῇ ἡ μομφὴ ὅταν τὸ πρᾶγμα θὰ ἀνεκαλύπτετο μετὰ τὸ κλείσιμον τῶν λογαριασμῶν. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι οὐδεμία ἀπολύτως ὑπῆρξε ζημία οὔτε εἰς τὴν συγκέντρωσιν οὔτε εἰς τὸν λαόν. Ἐπλήρωσεν οὗτος ἀμέσως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπλήρωνε κατὰ δόσεις. Τώρα τὶ θὰ γίνεται εἰς τὸ μέλλον; Εἰς τὸ μέλλον λογαριάζομεν ὅτι 7.68 θὰ πληρώνῃ ἀμέσως ὁ ἀλευροβιομήχανος διὰ τὸ σιτάρι τὸ ὁποῖον παραλαμβάνει καὶ ἑπομένως μὲ 7.68 τιμὴν ἐγχωρίου σίτου θὰ γίνεται ὁ ὁ ὑπολογισμὸς τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἐὰν κάμωμεν αὐτὸν τὸν λογαριασμὸν καὶ ἀπευθύνωμεν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Τριχωνίας συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησεν τὸ ζήτημα, θὰ ἴδητε ὅτι ὅσον μειοῦται ἡ τιμὴ τοῦ ξενικοῦ σίτου, τόσον καὶ ἡ διαφορὰ αὐτὴ κυμαίνεται καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀπολύτως σταθερά. Τώρα πῶς θὰ γίνεται αὐτὸς ὁ μαθηματικὸς ὑπολογισμὸς δὲν εἶναι ἀπασχόλησις τῆς στιγμῆς αὐτῆς.

§202Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς ἡ ὑπηρεσία ἠγνόει τὴν διαφορὰν τῶν 25 λεπτῶν.

§203Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μετὰ τὴν 10ην Νοεμβρίου ἀπεφασίσθη, ἐφόσον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐξακριβώνωμεν τὸ περιεχόμενον τῶν χαρμανίων οὔτε εἰς ποσότητα οὔτε εἰς ποιότητα ἀλεύρων, νὰ θέσωμεν ἕνα θεωρητικὸν τύπον χαρμανίου 30% μανιτόμπα Νο 1 30% χὰρτ Βίντερ Νο 1, καὶ 40% Ἀζύμα Ρωσσικόν Ἐβάλαμε αὐτάς τὰς ἀναλογίας διότι αὐταὶ ἀνταποκρίνονται τώρα εἰς τὰς εἰσαγωγάς, αἱ ὁποῖαι γίνονται. Ἀλλ’ ὅταν ἐτελείωσεν καὶ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ τῶν 65 λεπτῶν καὶ ἀπεδείχθη ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι οὐδεὶς οὐδὲν κέρδος ὑπὲρ ἑαυτοῦ ἀπεκόμισε καὶ ὅταν διελύθη καὶ ἡ ἀχλὺς τῶν ἀναγραφομένων περὶ παλινωδιῶν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τοῦ Ρωσσικοῦ σίτου, ἦλθε νέος ἰσχυρισμὸς εἰς τὸ μέσον, ὅτι δῆθεν ὄχι μόνον ἐκ Ρωσσίας, ἀλλὰ πανταχόθεν εἰσήρχετο σῖτος πάμφθηνος. Πανταχόθεν λοιπὸν βαλλόμεθα ἀπὸ σίτους παμφθήνους; Δυστυχῶς τὰ καταστατικὰ δεδομένα καὶ αἱ πληροφορίαι διὰ τὴν εἰσαγωγὴν μέχρι τῆς 19ης Νοεμβρίου, ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν τερματίζονται αἱ πληροφορίαι, δὲν εἶναι τοιαῦται, ὥστε βασίμως νὰ ἐλπίζεται ὅτι εἶναι τόσαι αἱ ποιότητες τῶν φθηνοτέρων ἐξωτερικῶν σίτων καὶ αἱ τιμαὶ αὐτῶν, ὥστε καὶ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου νὰ πέσῃ πολὺ κάτω. Ἀλλὰ μένουν καὶ ἄλλαι πλευραὶ τοῦ ζητήματος. Πρὸ τούτου ὅμως θὰ ἔπρεπε νὰ προσθέσω ὅτι μὲ ἠρώτησαν: μήπως αὐτὸ τὸ λάθος ἐγένετο καὶ εἰς τὸ παρελθόν; Ἀλλ’ αὐτὸ ἀφορᾷ τὸν ὑπολογισμὸν τῶν τιμῶν δύο ἢ τριῶν ἑβδομάδων, διότι εἶπον ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἡ ἐπιτροπὴ διατιμήσεων ἐστηρίζετο ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ εἰς τὰς τιμὰς τοῦ δελτίου τῶν ἀλευροβιομηχάνων, χωρὶς νὰ κάμνῃ πάντοτε τοὺς ὑπολογισμοὺς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμῶν τοῦ σίτου. Δὲν δύναται νὰ συναχθῇ τὸ συμπέρασμα ὅτι, ἐπειδὴ ἔγινεν ἕνα λάθος σήμερον, ἐγένετο καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Νομικὴν ὅμως εὐθύνην οἱ ἀλευροβιομήχανοι δὲν ἔχουν καμμίαν. Ἀλλ’ εἰς τὴν περασμένην διατίμησιν ἐγεννήθη ἕνα ἄλλο ζήτημα: Ἐκεῖ ὅπου ἡμεῖς ἐβάζαμεν 47 λεπτὰ ἔξοδα μεταφορᾶς κλπ., οἱ ἀλευροβιομήχανοι ἠξίουν 54 λεπτὰ περίπου. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κάμνῃ τὴν διατίμησιν τοῦ ἄρτου, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀδιαφορήσῃ πρὸς τὸ τί θὰ γίνῃ, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀποτρεπομένων τῶν ἰσχυρισμῶν τῶν ἀλευροβιομηχάνων, μήπως δὲν δώσουν ἄλευρα εἰς τοὺς ἀρτοποιούς. Ἐθεώρησα, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὰ 54 λεπτὰ ἦσαν ἀδικαιολόγητα, ἐπέμειναν οἱ ἀλευροβιομήχανοι. Ἔμειναν τὰ 54 λεπτὰ ὅμως μὲ ἐπιφύλαξιν διακανονισμῶν αὐτῶν καί ἀνάλογον ὑποχρέωσιν τῶν ἀλευροβιομηχάνων.

§204Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μοῦ δίδετε μίαν πληροφορίαν; Θέλω νὰ μάθω ποία ἦτο ἡ διατίμησίς σας πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως τοῦ λάθους, ποία κατὰ τὴν ἀνακάλυψιν τοῦ λάθους, ποία ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν διατιμήσεων αὐτῶν, πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως καὶ μετὰ τὴν ἀνακάλυψιν.

§205Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὰ ὅλα σᾶς τὰ ἐδώσαμεν. Ἐζητήσατε νὰ σᾶς δώσωμεν ἕνα πίνακα τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, καὶ σᾶς τὸν ἔδωσα.

§206Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐζήτησα ἄλλην πληροφορίαν, ἡ ὁποία δὲν μοὶ ἐδόθη.

§207Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς ἔδωσα ἀνάλυσιν πλήρη· δὲν ἔχω ἄλλο τι νὰ σᾶς δώσω.

§208Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἄς εἶναι, τώρα προφορικῶς σᾶς ἐρωτῶ καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπετε, ποία ἦτο ἡ διατίμησίς σας πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως τοῦ λογιστικοῦ λάθους.

§209Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἰς τὰς 20 Ὀκτωβρίου ἦτο 7,80, εἰς τὰς 27 Ὀκτωβρίου 7,80, εἰς τὰς 3 Νοεμβρίου 8....

§210Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πόση ἦτο μετὰ τὴν διόρθωσιν τοῦ λογιστικοῦ λάθους;

§211Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). 7,50.

§212Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πόση θὰ ἦτο ἄνευ τῆς εἰσαγωγῆς ἐγχωρίου σίτου;

§213Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). 7,35 εἰς τὰς 10 Νοεμβρίου, 7,09 εἰς τὰς 17 τοῦ μηνὸς καὶ 7,03 σήμερον.

§214Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δηλαδὴ εἰς 41 λεπτὰ ἀνέρχεται ἡ ἐπιβάρυνσις;

§215Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὰς 3 Νοεμβρίου.

§216Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἀναβάλλομεν τὴν ἐπερώτησιν μέχρις ὅτου δώσητε, κύριε ὑπουργέ, τὰς πληροφορίας σας;

§217Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ τελειώνω τώρα, τὶ νὰ ἀναβάλωμεν. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκανόνισε ὅθεν τὰς τιμὰς τοῦ ἄρτου ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμῶν τοῦ ἐγχωρίου σίτου τῆς ἐπιτροπῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τελωνειακῶν δασμῶν τῶν ἰσχυόντων, καὶ ἑπομένως κατ’ οὐδὲν ἐξῆλθεν ἐκ τῶν νομίμων ὁρίων ἐντὸς τῶν ὁποίων κινεῖται ἡ ἁρμοδιότης αὐτοῦ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἁρμόδιος νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ ἀφορῶντα τὸν δασμόν. Δὲν εἶμαι ἁρμόδιος ἐπίσης νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐγχώριον παραγωγήν. Ἐγώ, πάντως ἤμην ἠναγκασμένος ἐκ τοῦ νόμου νὰ χρησιμοποιήσω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μοὶ ἐπέβαλλε τὸ τελωνειακὸν δασμολόγιον καὶ ὁ νόμος περὶ ἐγχωρίας συγκεντρώσεως. Ἀλλὰ θὰ ἠρώτων ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διαρκῶς ἀνακοινοῦν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὅτι τὸ ψωμί τὸ ὁποῖον τρώγει εἶναι τρομερὰ ἀκριβὸ, θὰ τοὺς ἠρώτων: Ἆρά γε, γνωρίζουν πόσον τρώγει τὸ ψωμί του ὁ ἔξω κόσμος καὶ ἐκεῖνος ἀκόμη, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ὑπὸ συνθήκας ὁμοίας πρὸς τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ὁ Ἑλληνικὸς Λαός; Καὶ διατὶ ἐπιρρίπτετε μομφάς, καθ’ ἣν στιγμὴν ὅλα τὰ Κράτη εἰς τὸν ἔξω κόσμον προστατεύουν κατὰ τρόπον πολὺ βαρύτερον τὴν παραγωγήν; Διατὶ ἐπιρρίπτεται αὐτὴ ἡ μομφὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου ἔξω εἶναι μεγαλειτέρα καὶ οἱ ἐπὶ τοῦ σίτου δασμοὶ μεγαλείτεροι.

§218Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπικρίνεται διότι ἐχειρίσθη τὸ ζήτημα τοῦτο κατὰ τρόπον πλημμελῆ.

§219Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τοὺς παραπονεθέντας ἀρχηγοὺς τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως καὶ τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων διὰ τοὺς πίνακας τοὺς ἐμφαίνοντας τὴν κίνησιν τοῦ ἄρτου καὶ τοῦ σίτου........

§220Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔκαμα παράπονα.

§221Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, ἕνα βλέμμα εἰς τὸν πίνακα ἀρκεῖ νὰ δείξῃ ὅτι αἱ διακυμάνσεις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου εἶναι ἀνάλογοι πρὸς τὰς διακυμάνσεις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ἐὰν ἤθελε κανεὶς νὰ κάμῃ ἕνα παραλληλισμὸν πρὸς τὰ προπολεμικῶς κρατοῦντα, θὰ ἔβλεπε ἐκ τοῦ παραλληλισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ σίτου προπολεμικῶς καὶ ἐκ τοῦ παραλληλισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ σίτου μεταπολεμικῶς, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν καὶ τῶν γενομένων αὐξομειώσεων τοῦ δασμοῦ, θὰ ἔβλεπεν ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος ὁ θόρυβος περὶ καταπληκτικῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ ἄρτου. Δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ καμμία ὑπερβολικὴ τιμὴ ἄρτου καμμία τιμὴ ἀσυνήθως μεγαλειτέρα ἀπὸ τὴν ἀναλογίαν τῆς τιμῆς προπολεμικῶς τοῦ ἄρτου. Ἔλεγον ὅτι ἀλλαχοῦ τὸ ψωμὶ τὸ τρώγουν ἀκριβώτερα. Ἐζήτησα δὲ πληροφορίας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐκ τῶν ὁποίων τινὰς θὰ ἀναγνώσω. Δυστυχῶς πολλῶν Κρατῶν αἱ τιμαὶ μοῦ λείπουν, θὰ ἦτο ὅμως χρήσιμον πάντως εἰς τὴν Βουλὴν νὰ γνωρίζῃ ὅτι εἰς τὴν Αἴγυπτον π. χ. τὸ ψωμὶ τὸ λευκὸ τιμᾶται 9.88, τὸ ἐξ εὐρωπαϊκοῦ σίτου.

§222Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι λευκό, ἡμεῖς μόνον λευκὸ δὲν τρῶμε.

§223Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὶ εἶναι αὐτὸ ποὺ τρῶμε; Δὲν εἶναι λευκό; Ἡ τιμὴ λοιπὸν εἰς τὴν Ἰσπανίαν εἶναι 13.31 τὴν ὀκᾶν. Δὲν ἔχω νὰ διατυπώσω εἰς τὴν Βουλὴν διαμαρτυρίας δι’ ὅσα γράφονται διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν. Μὲ ἐνδιαφέρει μόνον ἡ ἀποκατάστασις τῆς ἀληθείας. Μὲ ἐνδιαφέρει βέβαια νὰ εἴπω πρὸς τὸν ἐκ Τριχωνίας κ. συνάδελφον ὅτι οὐδεὶς ἐπαγγελματίας μὲ ἐπεσκέφθη διὰ νὰ διαμαρτυρηθῇ διὰ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου ἢ ὅτι ἠρνήθην εἰς αὐτοὺς νὰ δώσω πληροφορίας. Ὁ μόνος ὁ ὁποῖος μὲ ἐπεσκέφθη εἶναι ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου καὶ ἔδωκα διαταγὴν νὰ τοῦ δοθοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα. Ἐπίσης ἐλέχθη, καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἀφήσω ἄνευ ἀνασκευῆς ἐλέχθη καὶ τοῦτο τὸ τερατῶδες ὅτι ὅλον τὸν μῆνα Ὀκτώβριον καὶ τὸν Νοέμβριον ἀκόμη, ἀλλ’ ἰδίως τὸν Ὀκτώβριον δὲν ἔχει ἔλθει τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον σιτάρι Ρωσσικό. Αἱ πληροφορίαι τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετοι: Λέγουν κάνετε διατιμήσεις βάζοντες ἕνα χαρμάνι εἰς τὸ ὁποῖον ἔχετε μέσα σιτάρι Ἀμερικανικὸν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει σιτάρι Ἀμερικανικό. Τότε πρέπει 50.000 τόννοι νὰ ἀνελήφθησαν εἰς τοὺς οὐρανούς. Ἐλέχθη ἐπίσης ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Τριχωνίας συνάδελφον ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῆς διατιμήσεως στηρίζεται διὰ τὴν ἀπόδοσιν μὲν τοῦ σίτου εἰς ἄλευρα εἰς παλαιὸν λογαριασμὸν, διὰ τὴν ἀπόδοσιν δὲ τῶν ἀλεύρων εἰς ἄρτον εἰς σύγχρονον ἢ ἴσως καὶ παλαιότερον ὑπολογισμόν. Ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὸ, ὅτι ὁ ὑπολογισμὸς αὐτὸς ἴσχυε καὶ κατὰ τὰς ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἦτο ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ κατὰ τὰς ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἦτο ὁ κ. Ζαβιτζιᾶνος. Ὁ ὑπολογισμὸς τῆς ἀποδόσεως τοῦ σίτου εἰς ἄλευρα καὶ ὁ ὑπολογισμὸς τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἀλεύρου εἰς ἄρτον δὲν ἠμφισβητήθη. Ἔχουν γίνει πειράματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν καθ’ ἑκάστην νὰ γίνονται ταῦτα, διὰ νὰ βλέπωμεν τὶ συμβαίνει, τώρα ὅμως θὰ γίνουν νέα πειράματα πρὸς νέαν τοῦ ζητήματος διακρίβωσιν. Θὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κάτι τὶ ἄλλο. Ὅτι εἰδικῶς διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀποδόσεως τῶν ἀλεύρων εἰς ἄρτον μοῦ ἐδόθη ἐξ ὑπευθύνου πηγῆς ὅτι ὅταν ἔγιναν αἱ δοκιμαὶ ἀπεδείχθη ὅτι 100 ὀκάδες ἀλεύρου ἔβγαλε πολὺ ὀλιγώτερον ψωμὶ ἀπὸ ὅτι ἔλεγον οἱ ψωμάδες. Τὶ εἶχε συμβεῖ; Φαίνεται ὅτι εἶχε μεσολαβήσει κάποια ἐπαφὴ μεταξὺ τῶν ἀρτεργατῶν καὶ τῶν ψωμάδων. Εἶπα δὲ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἦλθε καὶ μοῦ εἶπε ὅτι πρέπει νὰ κάνῃ πειράματα, ὅτι πρέπει νὰ γίνουν τὰ πειράματα, ἀλλ’ ἔχετε ἰδικούς σας φούρνους καὶ ἰδικούς σας ἀρτεργάτας; Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε στηριχθῆ ἐπὶ τῇ βάσει δεδομένων, τὰ ὁποῖα ἔχουν τεθῆ ἀπὸ τὸ 1925 καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Ζαβιτζιάνου καὶ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγχεται ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νὰ τοῦ λέγουν ὅτι: πῶς ἀφοῦ γίνεται δεκτὴ μεγαλειτέρα ἀπόδοσις εἰς τὸν στρατὸν, δὲν γίνεται τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ἄλλου ψωμιοῦ; Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τὴν κουραμάνα δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὸ ψωμί. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι εἶχον δώσει καὶ ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτῶν ἐστηρίζοντο αἱ διοικητικαὶ ὑπηρεσίαι. Ἀλλ’ ἐγὼ θέλων νὰ δώσω ὅλα τὰ στοιχεῖα, ὄχι μόνον εἰς τὴν Βουλὴν ὄχι μόνον εἰς τὸν τύπον ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἐπαγγελματικὰς καὶ ἐργατικὰς ὀργανώσεις τοὺς εἶπα ὅτι κάμετε κύριοι πειράματα. Θέττω εἰς τὴν διάθεσιν σας τοὺς φούρνους τοῦ στρατοῦ, τοὺς ἀρτεργάτας τοῦ στρατοῦ καὶ ὅ,τι ἄλλο θελήσετε. Τὸ ἔκανα ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἵνα ἐπανεξετασθῇ τὸ ζήτημα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἵνα λήξῃ ἡ ὑπόνοια, ὅτι γνωρίζει τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι 100 κιλὰ σίτου ἠμποροῦν νὰ ἀποδώσουν περισσότερα ἄλευρα καὶ ὅτι 100 κιλὰ ἀλεύρου ἠμποροῦν νὰ ἀποδώσουν περισσότερο ψωμί. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐλέγχεται τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι ἐστηρίχθη εἰς δεδομένα ἐσφαλμένα ἐφ’ ὅσον ἔχει καθιερώσει ταῦτα πεῖρα τόσων ἐτῶν. Οὔτε ἐπὶ τέλους εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εἶναι εἰδικὸς ἀρτολόγος, νὰ κάνῃ διαρκῶς πειράματα καὶ νὰ εἰξεύρῃ ἂν θὰ εἶναι 110 ἢ 120 αἱ ἀποδόσεις. Ἐν τούτοις καὶ αὐτὸ πρόκειται νὰ ἐξετασθῇ. Δὲν θέλω νὰ κουράσω περισσότερον τὴν Βουλήν. Ἔχω ἄλλωστε τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ μὲ διαδεχθοῦν εἰς τὸ βῆμα ἔχουν νὰ προσφέρουν συμβουλὴν σπουδαίαν εἰς τὸ ἔργον τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἓν ἄλλο καλλίτερον ἔργον εἰς τὴν εὔρευνα ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνῃ διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς θετικὰ ἀποτελέσματα, εἰς ἀποτελέσματα τοιαῦτα, ὥστε τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου νὰ μὴ γίνεται ἑκάστοτε σημαία ὑπὸ τὴν ὁποίαν ὁτὲ μὲν ὁ Α ὁτὲ δὲ ὁ Β, εἴτε ἐν τῇ Κυβερνήσει εἴτε ἐκτὸς αὐτῆς εὑρισκόμενος, νὰ ἐκθέτῃ προγράμματα καὶ ἄλλοτε μὲν νὰ λέγῃ ὅτι τὸ ψωμὶ πρέπει νὰ πέσῃ τόσο, ἄλλοτε ὅτι ἐθησαύρισεν ὡρισμένη τάξις, ἄλλοτε ὅτι συνυπέχει εὐθύνας μετὰ τῆς τάξεως αὐτῆς ὡρισμένη ὑπηρεσία καὶ ὡρισμένος ὑπουργός. Καὶ ἤδη θὰ ἐρωτηθῶ, ποία θὰ εἶναι ἡ πολιτική σας διὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου ἀφοῦ μᾶς ἀνεφέρατε ὅλας αὐτὰς τὰς δυσχερείας καὶ ὑπεδείξατε ὅλα αὐτὰ τὰ λάθη ἢ ὅλα αὐτὰ τὰ μὴ λάθη, τὰ ὁποῖα ἔγιναν; Κύριοι ὁποία θὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ τοῦ ἄρτου δὲν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐκθέσῃ μόνος ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐφ’ ὅσον ἡ πολιτικὴ τοῦ ἄρτου εἶναι κἄτι τι τὸ ὁποῖον συνυφαίνεται πρὸς τοὺς προστατευτικοὺς σκοποὺς τοῦ δασμοῦ ἢ πρὸς τοὺς ταμιευτικοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους θέλει ἡ ἀντιπολίτευσις τὸ ὁποῖον συνυφαίνεται πρὸς τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου, δὲν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ μὲ μίαν δήλωσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κριθῇ, παρὰ ἐντὸς τῶν νόμων τοὺς ὁποίους εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόζῃ. Καὶ τοὺς νόμους αὐτοὺς ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐφήρμοσε ἐπακριβῶς. Ἤκουσα νὰ λέγεται ὅτι παρεβιάσθησαν οἱ νόμοι τῶν ὁποίων ὁ κ. πολιτευτὴς ἐκ Κερκύρας εἶναι ὁ εἰσηγητὴς καὶ πάτρων, νόμους τοὺς ὁποίους καὶ ἐγὼ ἐτροποποίησα εἴς τινα σημεῖα. Ἤκουσα ὅτι ἀρτοποιεῖα κλεισθέντα ἤνοιξαν δ’ ἄλλης ὁδοῦ. Ἤκουσα ὅτι ἀρτοποιεῖα νέα ἐδημιουργήθησαν. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ἐνδέχεται νὰ ὑπάρχουν ἀρτοποιεῖα ἀποζημιωθέντα καὶ ἀνοίξαντα ἐκ νέου. Καὶ ἂν ἔδωσα ἐκ πλάνης ἀδείας ὑπὲρ τὸν νόμον, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὰς ἀνακαλέσω. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὑπεύθυνος ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐὰν ἓν ἀρτοποιεῖον ἤνοιξε καὶ διέφυγε τὴν προσοχὴν τοῦ ἐλέγχου τῆς ἀστυνομίας, οὔτε ἦτο εὔκολον ἕνας νόμος τόσον ριζικός, ὅπως ὁ τοῦ κ. πολιτευτοῦ ἐκ Κερκύρας νὰ τύχῃ ἐφαρμογῆς ἀμέσου, ἀπαρασαλεύτου, ἄνευ λαθῶν καὶ ἄνευ παραδρομῶν. Ἐνδέχεται νὰ ὑπάρχουν καὶ παραδρομαὶ τὰς παραδρομὰς αὐτὰς πρῶτος ἐγὼ θὰ ὁμολογήσω καὶ πρῶτος ἐγὼ θὰ θελήσω νὰ διορθώσω. Κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω ὅτι ἐξήντλησα πλήρως τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου διότι εἶναι ζήτημα μὲ τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐπὶ μῆνας ἤδη ἠσχολήθην ὄχι παροδικῶς, ὡς ἐλέχθη ὅτι ἠσχολήθην ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς θορύβου, ἀλλὰ ἐξ ὑποχρεώσεως καὶ ἐκ καθήκοντος καὶ κάτι παραπάνω, ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι εἶχα ὑποχρέωσιν νὰ ἀκολουθήσω μίαν πολιτικὴν ὑποτιμήσεως. Δὲν ὑπῆρξεν ὅμως ζήτημα μέχρι τῆς 27ης παρελθόντος μηνός. Ἔκτοτε ἀρχίζουν τὰ ζητήματα. Ἔκτοτε ἡ ἀνάμιξίς μου εἶναι ἐντονωτέρα μέχρι σημείου ὥστε νὰ ἀπελπισθῶ ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῆς ἀγορανομίας εἰς τὸν ὁποῖον ὑπέδειξα ὅτι, παρ’ ὅλην τὴν ἐντιμότητά του καὶ παρ’ ὅλον τὸ ἐνδιαφέρον του, καθ’ ἣν στιγμὴν μοῦ εἶπεν ὅτι εἶναι 40 λεπτὰ μόνον ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ ἐγχωρίου σίτου, ἐνῷ ἀνήρχετο αὕτη εἰς 65 λεπτά, θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰ ἔργα τοῦ διοικητικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ἔργα τὰ ὁποῖα κυρίως ἔχει. Δὲν ἠθέλησα δι’ αὐτοῦ νὰ τόν στιγματίσω δὲν ἠθέλησα νὰ τὸν ἀπομακρύνω τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν εἶναι ἑπομένως καθόλου δικαιολογημένη ἡ ἐπίθεσις ὅτι προσεφέρθη ἕνας ἀνώτερος ὑπάλληλος ἐξιλαστήριον θῦμα, εἴτε τῶν καταχρήσεων μιᾶς τάξεως εἴτε τῶν σφαλμάτων τοῦ ὑπουργοῦ ἢ τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπον καὶ ἐτόνισα εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι θὰ ἦτο ἀνάξιον ἑνὸς ὑπουργοῦ, ἀνάξιον μιᾶς Κυβερνήσεως καὶ ἑνὸς κόμματος ἐὰν ἤθελε νὰ τιμωρήσῃ ἕνα ὑπάλληλον καὶ νὰ τὸν ἀποβάλῃ τῆς ὑπηρεσίας διὰ νὰ σωθῇ αὕτη. Καὶ πῶς θὰ ἐσώζετο τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν θὰ κατεδεικνύετο ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπέπεσεν εἰς σφάλματα καὶ πολὺ περισσότερον ὅτι ἐδημιούργησεν ἢ ἠνέχθη σκάνδαλα; Πῶς; Διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως ἑνὸς ὑπαλλήλου; Ὁ ὑπάλληλος δὲν ἀπελύθη. Ὁ ὑπάλληλος δὲν ἐστιγματίσθη. Ὁ ὑπάλληλος δὲν κατηγορήθη, ὁ ὑπάλληλος ἁπλούστατα ἔλαβε τὴν ἐντολὴν νὰ μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆκεν. Εἰς τὸ παρελθὸν ἦτο ὁ φρουρὸς τῶν λαϊκῶν συμφερόντων, φρουρὸς ὅμως τοῦ ὁποίου ὁ ζῆλος ὑπερέβαινε μερικὰ ὅρια, φρουρὸς τοῦ ὁποίου ὁ ζῆλος τὸν μετέβαλεν εἰς ἐπιτιθέμενον καὶ διαρκῶς φοβούμενον ὅτι ὑπάρχουν δόλοι καὶ σκευωρίαι, ὁ ὁποῖος εἶχε μίαν προκατάληψιν ἐπικίνδυνον διὰ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι ψύχραιμος κριτὴς τῶν πραγμάτων. Οὔτε ἐπεζήτησεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀπαλλάξῃ οἱασδήποτε εὐθύνης τὸν γενικὸν διευθυντὴν τοῦ χημείου τοῦ Κράτους κ. Γαλόπουλον. Ἐλέχθη, ὅτι ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Χημείου τοῦ Κράτους ἦτο μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς Διατιμήσεως καὶ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ προσέρχεται εἰς αὐτήν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι εἶναι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν διατιμήσεων. Καὶ μοῦ εἶπαν. Τὶ μᾶς ἐνδιαφέρει ἐὰν εἷς ὑπάλληλος εἶχεν ἀντιθέσεις μὲ ἕναν ἄλλον ὑπάλληλον καὶ ἐκ τῆς μὴ συνεργασίας δὲν μποροῦσε, νὰ βγῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ βγῇ; Καὶ ἀπήντησα: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβαρύνω ἕνα ὑπάλληλον μὴ ἀνήκοντα εἰς τὴν ἀγορανομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ ἀπαλλάξω τὸν διευθυντὴν τῆς ἀγορανομικῆς ὑπηρεσίας, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος καὶ ὁ ὁποῖος μοῦ ἔδωσε τὸ σημείωμα μέ τὸ λογιστικὸν λάθος καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις εἶναι 40 λεπτά; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ καταδιώξω ἕναν ὑπάλληλον μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι δὲν ἦλθεν αὐθορμήτως νὰ δώσῃ πληροφορίας. Δὲν ἠθέλησα νὰ ἀποδώσω οὔτε ἔπαινον οὔτε κατηγορίαν εἰς κανένα. Ἠθέλησα νὰ κατανείμω τὰς εὐθύνας καὶ αἱ εὐθύναι δὲν ἦσαν πρὸς τὸ μέρος τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Χημείου τοῦ Κράτους. Δὲν γνωρίζω τὶ ἔχει γίνει εἰς τὸ παρελθόν, καὶ ποίαν εὐθύνην φέρει ὁ κ. Δάσιος διὰ τὰ γενόμενα κατὰ τὰς δίκας κατὰ τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Δὲν ἠθέλησα νὰ τὸ κάνω, διότι ἀπέβλεψα εἰς μακρὰν λευκὴν 30ετῆ ὑπηρεσίαν εἰς ἕνα ἄσπιλον ὑπηρεσιακὸν παρελθὸν καὶ εἰς μίαν προσήλωσιν αὐτοῦ εἰς τὸ καθῆκον.

§224Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν τὸν ἔψεξα.

§225Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀλλὰ πέραν τῶν ὑπαλλήλων τούτων ἐβάδιζεν ἡ κατηγορία καὶ κατ’ ἄλλων προσώπων. Δὲν εἶμαι ἐκεῖνος ἐγώ, ὁ ὁποῖος θὰ ὑπερημυνόμην τῆς τάξεως τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Δὲν διεκείμην συμπαθῶς κατὰ τὸ παρελθόν. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅσους ὑπῆρξαν συνάδελφοί μου κατὰ τὰς δύο τελευταίας Βουλὰς, εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Εὐρυτανίας πολιτευτήν, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τὸ ἀφορὸν τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων ἀντετάχθην ζωηρότατα κατὰ τῶν ἀπόψεων τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Ἤκουσα, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἤμην δικηγόρος τῶν ἀλευρεμπόρων. Ἦλθεν ἡ σειρὰ νὰ ἀκούσω ὅτι ἤμην δικηγόρος τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Ἀλλὰ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν δὲν βλέπω τίποτε οὔτε εἰς τὸ περίφημον λογιστικὸν λάθος οὔτε εἰς τίποτε ἄλλο σημεῖον τῆς τελευταίας ταύτης περιόδου εἰς βάρος τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Διὰ τὸ παρελθὸν ἐπιφυλάσσομαι νὰ συνεχίσω τὴν ἀρξαμένην ἔρευναν καὶ νὰ καταλογίσω ὅπου καὶ οἵας πρέπει εὐθύνας. Διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ δὲ ἡ ὑπόνοια, ὅτι παρὰ τοὺς ἐνεδρεύοντας αὐτοὺς λυμεῶνας τῶν λαϊκῶν τάξεων παραστάτης εἶναι οἱοσδήποτε ἄλλος ἀνώτερος ὑπάλληλος ἢ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀκόμη, ἔκανα καὶ κἄτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἴσως ἐνέχει καὶ ἕν μέρος ἀτόπου. Ἐκάλεσα τὸν εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν καὶ τοῦ εἶπα, ὅτι ἐὰν θέλῃς νὰ ἐπέμβῃς αὐτεπαγγέλτως, διότι νομίζεις ὅτι ὑπάρχουν στοιχεῖα, νὰ ἐπέμβῃς. Ἐὰν νομίζῃς ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπέμβῃς ἀμέσως τότε θὰ σοῦ στείλω τὸ πόρισμα τῶν διοικητικῶν ἐρευνῶν μου, ὥστε νὰ σχηματίσῃς βάσει καὶ τούτου ἄν καὶ ποῖα στοιχεῖα ὑπάρχουν διώξεως ποινικῆς καὶ κατὰ τίνων. Δὲν ἤθελα νὰ ὑπάρξῃ οὐδὲ πόρρωθεν ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε οἱανδήποτε ἐνοχὴν νὰ κλείσῃ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῶν διοικητικῶν γραφείων. Δὲν ἤθελα νὰ ὑπάρξῃ οὐδὲ πόρρωθεν ἡ ὑπόνοια ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ συγκαλύψῃ ἀπάτας καὶ κλοπὰς εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ καὶ τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν κ. βουλευταί, μερὶς τοῦ τύπου ἐχαρακτήρισε ὡς ἐπέμβασιν τῆς διοικήσεως εἰς τὰ ἔργα τῆς δικαιοσύνης. Μάτην ὁ εἰσαγγελεὺς ἐρωτηθεὶς εἶπεν ὅτι ὄχι, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐπέμβω καὶ χωρὶς νὰ ἀναμείνω νὰ τελειώσῃ ἡ διοικητικὴ ἔρευνα, ἐὰν ὑπάρχουν στοιχεῖα. Ὁ τύπος ἐξηκολούθει νὰ λέγῃ, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἤθελε νὰ πιέσῃ τὸν εἰσαγγελέα διὰ νὰ μὴ προβῇ εἰς δίωξιν διαφόρων ὑπαιτίων μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦσαν ἀνώτεροι ὑπάλληλοι, τοὺς ὁποίους ἤθελε νὰ καλύψῃ, ἴσως–ἴσως καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Κύριοι βουλευταί, μετὰ 8μηνον ἢ 9μηνον ὑπουργίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν κἄτι τι ὑποθέτω, ὅτι προσέφερα εἰς τὸν τόπον, αἰφνιδίως διετυπώθη μία φοβερὰ κατηγορία, ὅτι ὑπὸ τὰ ὄμματά μου διαπράττονται αἴσχη ὅτι ὑπὸ τὰ ὄμματά μου κλέπτεται ὁ λαός, ὅτι τοὺς κλέπτας ἀνωτέρους ὑπαλλήλους, τοὺς καλύπτω, ὅτι τοὺς ἐντίμους ὑπαλλήλους τοὺς ἀπολακτίζω. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται μετὰ τὸ τέρμα τῆς συζητήσεως νὰ κρίνῃ ἐὰν εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ὑπάρχῃ ἔνοχος. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται κρίνουσα καὶ ἀπὸ ὑψηλοτέρας σκοπιᾶς νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν ὑπάρχουν εὐθύναι ἢ τοιαύτη πλάνη οὕτως ὥστε νὰ εἶναι ἀδικαιολόγητος ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ δῆθεν σφάλματα. Ἀλλ’ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται ἀκόμη νὰ ἀποδώσῃ καὶ δικαιοσύνην. Καὶ ἡ δικαιοσύνη εἶναι ὅτι ὅταν μετὰ τὸ τέρμα τῆς συζητήσεως ἀποδειχθῇ, ὅτι ὁλόκληρος αὐτὸς ὁ θόρυβος, ἐξαιρουμένης βεβαίως τῆς γενικῆς πλευρᾶς τῆς συζητήσεως τῆς ἀφορώσης τὴν ὅλην πολιτικήν, ὅταν ἀποδειχθῇ, ὡς εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁλόκληρος αὐτὸς ὁ θόρυβος ἦτο ἀβάσιμος καὶ ἄτοπος, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην διαπιστώνουσα τὴν ἀβασιμότητα καὶ τὴν ἄτοπον ταύτην σκανδαλοθηρίαν. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ἡ τελική της κρίσις θὰ εἶναι ὅτι ὁλόκληρος ἡ ὑπόθεσις καὶ ὁλόκληρος αὐτὸς ὁ θόρυβος ἀπὸ τῆς 27 Ὀκτωβρίου, μέχρι σήμερον ὁ θόρυβος ὁ ἀφορῶν τὰς φοβερὰς καταχρήσεις δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνας χάρτινος πύργος, μία σαπουνόφουσκα τοῦ χειροτέρου εἴδους, (χειροκροτήματα).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον 4½ ἵνα συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. (Ὥρα 8 μ. μ.)