1930.06.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 77η

ΔΕΥΤΕΡΑ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ κ. Θ. Ἀναστασιάδης κάτοικος Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ἀναφορὰν περὶ διορισμοῦ του εἰς τὸ τμῆμα καταδιώξεως λαθρεμπορίας. — Ὁ ἴδιος ὑποβάλλει ἀναφορὰν περὶ καταπατήσεως ἀνταλλαξίμου περιουσίας 300 ἑκατομμυρίων διὰ τῆς μεθόδου τῶν ταπιῶν Κωνσταντινουπόλεως. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαναστασίου καὶ Χ. Λαδᾶς καταθέτουσιν ὑπόμνημα τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ Κρατικῶν Σιδηροδρόμων παθόντων ὑπαλλήλων παρακαλούντων ὅπως διαταχθῇ ἡ ὑπηρεσία τῶν Σ.Ε.Κ. καὶ καταβάλῃ τὰς δικαίας αἰτουμένας ἀποζημιώσεις εἰς τὰ θύματά της. — Ὅμιλος φυματικῶν καὶ προφυματικῶν καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν Πειραιῶς ζητεῖ τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῆς τάξεώς των καὶ τὴν ἵδρυσιν Σανατορίου ἐν Ἀτικῇ. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σακαλῆς, Η. Φλῶρος, Ν. Τζερμιᾶς, Α. Θεολογίτης κλπ. καταθέτουσιν ὑπομνήματα τῶν σωματείων σιγαροποιῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Πατρῶν καὶ Ἡρακλείου ζητούντων τὴν ψήφισιν τοῦ ὑποβληθέντος κατὰ τὸ ἔτος 1924 ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ κ. Δουζίνα νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως ταμείου σιγαροποιῶν κλπ.». — Ὁ σύλλογος τῶν ἁπανταχοῦ Λυκαιωτῶν τὸ «Λύκαιον» ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ διελεύσεως τῆς δημοσίας ὁδοῦ ἀπὸ τὴν Ἀρχαίαν Λυκοσούραν εἰς Ναὸν Ἐπικουρείου Ἀπόλλωνος. — Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Μαντᾶς καταθέτει ὑπόμνημα τῶν κατοίκων τῶν χωρίων Μικροπόλεως, Προσωτσάνης, Καλῆς Βρύσεως, Χαριτωμένης καὶ Πλέννης τοῦ νομοῦ Δράμας «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4399 περὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν καὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας ὑποβολῆς ἐπισήμων ἢ ἰδιωτικῶν πωλητηρίων». — Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἰδιοκτητῶν ἀσβεστοκαμίνου περὶ ἀποζημιώσεώς των λόγῳ ἐφαρμογῆς νέων μεθόδων καὶ συστημάτων κλπ. —Ὁ Προσφυγικὸς Οἰκοδομικὸς Συνεταιρισμὸς «Παλαιὰ Κολχὶς» ὑποβάλλει ὑπόμνημα, δι’ οὗ παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ συστήσῃ ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τῆς παραχωρήσεως τοῦ ἐκ 16.228 τ. μ. γηπέδου πρὸς ἀνέγερσιν συνοικισμοῦ. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει αἴτησιν τοῦ ἀποτάκτου ταγματάρχου Κωτήφαρη Δημ. ζητοῦντος πληροφορίας σχετικὰς μὲ τὴν κατὰ τὸ ἔτος 1923 γενομένην ἀπόταξίν του. —Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Μυτιλήνης ζητεῖ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 4697. —Οἱ ἰδιοκτῆται αὐτοκινήτων Λαμίας διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ὑπηρεσίας ἐποικισμοῦ χορηγούσης μονοπωλιακῶς τὴν μεταφορὰν τῶν ἀκριδοκτόνων φαρμάκων εἰς ἕν αὐτοκίνητον. —Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ Πτελεοῦ παρακαλοῦν ὅπως μὴ ἀπαγορευθῇ ἡ ἐλευθέρα ἐμπορία ἐλαιῶν, θεωρηθῇ δὲ ἡ περιφέρειά των ὡς τμῆμα τῆς περιφερείας Πηλίου καὶ Βόλου. —Οἱ δωδεκανήσιοι Ἀλεξανδρείας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ συμμετοχήν των εἰς τὰς ἑορτὰς τῆς ἑκατονταετηρίδος. —Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Αὐλοτόπου τῆς ἐπαρχίας Παραμυθίας ζητεῖ τὴν χορήγησιν τῶν Ἐθνικῶν λειβαδίων τῶν κειμένων παρὰ τὸ χωρίον των πρὸς καλλιέργειαν εἰς τοὺς κατοίκους Αὐλοτόπου καὶ Σαμονίδας. —Πολύτεκνοι Κιάτου καὶ Μακροκώμης ζητοῦν τὴν τροποποίησιν καὶ τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ προστασίας τῶν πολυτέκνων. Ὁ πρόεδρος τοῦ συλλόγου διδασκάλων Παρνασσίδος διαμαρτύρεται διὰ τὴν περικοπὴν τῶν πρὸς προαγωγὴν πιστώσεων τοῦ ὑπουργείου Παιδείας. —Τὸ σωματεῖον ἐργατῶν Χίου παρακαλεῖ ὅπως ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν πόλιν των ὁ νόμος περὶ νυκτερινῆς ἐργασίας τῶν ἀρτοποιείων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Μαλαμίδας καταθέτει αἴτησιν τοῦ Εὐαγγέλου Τσανικοπούλου κατοίκου Σαμικλῆ Φαρσάλων παραπονουμένου κατὰ τοῦ δημοδιδασκάλου τοῦ χωρίου κ. Ἀνανίκα. —Ὁ παρὰ τῷ ἐλεγκτικῷ συνεδρίῳ Γ. Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει πράξεις τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικῶν ἐνταλμάτων ὑπ’ εὐθύνην τῶν κ.κ. ὑπουργῶν. Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6 Σεπτεμβρίου 1925 νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2753 περὶ ἱδρύσεως ταμείου προνοίας ἐλαιοπαραγωγῶν Πηλίου. 2) Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4254 περὶ συμπληρώσεως τῆς διοικήσεως νομικῶν τινων προσώπων καὶ αὐτοτελῶν ὑπηρεσιῶν. 3) Περὶ εἰσαγωγῆς ὑποτρόφων τοῦ Κράτους εἰς τὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἀμερικανικὴν γεωργικὴν καὶ βιομηχανικὴν σχολὴν καὶ εἰς ἄλλας ἰδιωτικὰς γεωργικὰς σχολὰς καὶ 4) Περὶ ἡμερησίας ἀποζημιώσεως καὶ ὁδοιπορικῶν διευθυντοῦ διευθύνσεως τεχνικῶν ἔργων ὑπουργείου Γεωργίας. Ὁ κ. Γ. Σίδερης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) Περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς Δήμων ἢ Κοινοτήτων, συνοικισμῶν τῶν Δήμων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ 2) Περὶ κατανομῆς χρηματικῶν ἀμοιβῶν καταδείξεως, συλλήψεως καὶ ἐξοντώσεως λῃστῶν, γενομένων πρὸ τῆς 14 Ἰανουαρίου 1930. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4397 περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ὁ κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4565 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3518 περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικοῦ ὑποβιβασμοῦ». Ὁ κ. Δ. Μπότσαρης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως ἐκπαιδευτικῆς μοίρας ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ». Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης ἑδρῶν περιφερειακῶν διευθύνσεων πρὸς ἀποκέντρωσιν τῆς ὑπηρεσίας Τ.Τ.Τ. Ὁ κ. Β. Καραπαναγιώτης (Προσωρινὸς ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν) ὑπέβαλλεν ἀπὸ 20 Μαΐου ἐ. ἔ. σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαΐου 1930 ὑπογραφείσης ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος καὶ Οὐγγαρίας συνθήκης συνδιαλλαγῆς καὶ διαιτησίας». Ὁ κ. Β. Καραπαναγιώτης (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) Περὶ ὀργανώσεως τῆς ραδιοτηλεγραφικῆς καὶ ραδιοτηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους καὶ 2) Περὶ ἐξουσιοδοτήσεως ὅπως διὰ διατάγματος τροποποιηθῇ κ. λ. π. ἡ ἀπὸ 10 Ἰουλίου 1926 σύμβασις μετὰ τῆς ἑταιρείας Eastern Telegraph Company». Ὁ κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου 3221 περὶ Κτηματικῆς Τραπέζης». Ὁ κ. Β. Καραπαναγιώτης (Προσωρινὸς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἐν Παρισίοις ὑπογραφεισῶν τῇ 28 Ἀπριλίου 1930 ὁριστικῶν μετὰ τῆς Οὐγγαρίας συμφωνιῶν ἐπὶ τῶν ἐπανορθώσεων». Οἱ κ. κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐν Στοκχόλμῃ ἑταιρείας Aktiebolager καὶ Tol συμβάσεως περὶ χορηγήσεως δανείου λιρῶν 1.000.000 πρὸς ἀνέγερσιν σχολικῶν κτιρίων». Οἱ κ. κ. Γ. Σίδερης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Α. Παπᾶς (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ νομιμοποιήσεως ἀναβολῆς διατάξεων περὶ ὀξύτητος ἐλαίου». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως εἰσφορᾶς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Διεθνὲς Συνέδριον τῶν Διοικητικῶν Ἐπιστημῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως εἰσφορᾶς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Διεθνὲς Συνέδριον τῶν Διοικητικῶν Ἐπιστημῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου 3221 περὶ Κτηματικῶν Τραπεζῶν καὶ 2) Περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἰαματικῶν πηγῶν» Ἡ εἰδικὴ ἐκ βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Ἐνοικιοστασίου ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῶν μισθώσεων ἀστικῶν ἀκινήτων». Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τῶν ἀποζημιώσεων τῶν μελῶν καὶ γραμματέων τῶν παρὰ τοῖς ὑπουργείοις καὶ ταῖς Γενικαῖς Διοικήσεσι συμβουλίων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Θεολογίτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἐν γένει τῶν μισθώσεων ἐπὶ παντὸς εἴδους ἀστικῶν ἀκινήτων». Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ σχεδίου νόμου ὑποβάλλει τροπολογίαν καὶ ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Σαρακηνός. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Καραμᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ σχεδίου νόμου. —Ἡ μειοψηφία τῆς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ σώματος ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». Οἱ κ. κ. Γ. Σίδερης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ προσωπικοῦ γενικῶν διοικήσεων». Ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ρυθμίσεως τῶν μισθώσεων ἐπὶ παντὸς εἴδους ἀστικῶν ἀκινήτων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Δ. Μαρσέλλος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῶν μισθώσεων ἐπὶ παντὸς εἴδους ἀστικῶν ἀκινήτων». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τῆς κριθῆς καὶ τῆς βρώμης». Οἱ κ. κ. Γ. Σίδερης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων περὶ ἀρτοποιΐας».

§2Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Παπαναστασίου.

§4Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριοι βουλευταὶ ὅπως ἐνθυμεῖσθε πρὸ 8 περίπου μηνῶν συνῆλθεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὸ 27 Διεθνὲς Συνέδριον τῆς Εἰρήνης. Τὸ Συνέδριον αὐτὸ συνεζήτησεν παλλά θέματα ἀφορῶντα τὴν ὀργάνωσιν τῆς εἰρήνης, ὅπως τά μέσα τῆς πρακτικῆς ἐφαρμογῆς τοῦ συμφώνου Μπριάν–Κέλογκ, τὴν προστασίαν τῶν μειονοτήτων κλπ. Γενικώτερον ὅμως ἐξήτασεν τὸν τρόπον τῆς παγιώσεως τῆς εἰρήνης διά τῆς ἐνισχύσεως τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν συμπέρασμα τῶν συζητήσεων ἦτο ὅτι διά νά ἀσφαλισθῇ ὁ σκοπὸς αὐτὸς εἶναι ἀνάγκη νά συναφθοῦν ὁμοσπονδιακοὶ δεσμοὶ μεταξύ τῶν Κρατῶν. Καὶ ἐφόσον τοῦτο δὲν θά ἦτο ἀμέσως δυνατόν, εἰς τὴν εὐρύτητα τοῦ κύκλου τῶν μετεχόντων τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, Κρατῶν ἐπιβάλλεται νά ἐπιδιωχθῇ ἡ σύστασις ὁμοσπονδιακῶν συνασπισμῶν κατά περιφερείας. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἐπεκρότησεν ὁμοθύμως τὸ συνέδριον τὴν πρότασιν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργοῦ τῆς Γαλλίας πρὸς συνασπισμόν Εὐρωπαϊκῶν Ὁμοσπονδιῶν καὶ ἐθεώρησεν ἐπιβεβλημένην ἐπίσης τὴν ἕνωσιν τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν καὶ τὴν ὀργάνωσιν πρός τοῦτο κατ’ ἔτος Βαλκανικῶν Διασκέψεων. Πρὸς ὑποβοήθησιν τοῦ σκοποῦ τούτου ἔδωσεν τὴν ἐντολὴν εἰς τὸ Διεθνὲς Γραφεῖον τῆς Εἰρήνης νά συγκαλέσῃ τὴν Αʹ Βαλκανικὴν Διάσκεψιν. Πρὸ ἑνὸς περίπου μηνὸς τὸ Διεθνὲς Γραφεῖον τῆς Εἰρήνης ἀνεκοίνωσεν εἰς τάς Κυβερνήσεις τῶν ἓξ Βαλκανικῶν Κρατῶν τὴν ἀπόφασιν αὐτοῦ ὅπως ἡ Α Βαλκανικὴ Διάσκεψις συνέλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον. Ἡ ἀπόφασις αὕτη τοῦ Διεθνοῦς Γραφείου τῆς Εἰρήνης εἶναι εἰς ἄκρον ἐπιτυχής. Διότι ὅσον καὶ ἂν δὲν ἔχῃ σημασίαν ὁ τόπος, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀρχίσουν αἱ συνδιασκέψεις αὐταί, αἱ ὁποῖαι πρόκειται ἐκ περιτροπῆς νὰ συνέρχωνται εἰς τὰ διάφορα Βαλκανικὰ Κράτη, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὸ ἱστορικὸν περιβάλλον τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὰ θαυμαστὰ μνημεῖα τῆς κλασσικῆς ἀρχαιότητος, τὰ ὁποῖα μαρτυροῦν πόσον δημιουργικὴ εἶναι ἡ εἰρήνη καὶ πόσον καταστρεπτικὸς ὁ πόλεμος, θὰ ἀσκήσουν εὐεργετικὴν ἐπιρροὴν εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Διασκέψεως. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συνέλθουν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀντιπρόσωποι τῶν Βαλκανικῶν Λαῶν ὄχι ὡς νικηταὶ καὶ ἡττημένοι κατόπιν ἑνὸς πολέμου, διὰ νὰ συνάψουν ἢ νὰ ἐπιβάλουν ὅρους εἰρήνης, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐκδηλώσουν τὴν συγγένειαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ αὐτῶν καὶ τὴν ἀπόφασίν των νὰ συνασπισθοῦν πρὸς τὸ καλὸν τῶν ἰδίων καὶ πρὸς τὸ καλὸν γενικῶς τῆς ἀνθρωπότητος. Εἶναι δὲ εὐτυχὴς ἡ σύμπτωσις ὅτι ἡ πρώτη Βαλκανικὴ Διάσκεψις συνέρχεται κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς ἑκατονταετηρίδος τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν ἀνεξαρτησίας, οἱ πρόμαχοι τῆς ὁποίας συνέλαβον τὴν ἰδέαν τοῦ ἀγῶνος ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως ἡμῶν ἀποβλέποντες γενικώτερον εἰς τὴν ἐλευθέρωσιν καὶ τὴν συνεργασίαν ὅλων τῶν Βαλκανικῶν Λαῶν. Βεβαίως ἡ Βαλκανικὴ διάσκεψις δὲν ἔχει ἐπίσημον χαρακτῆρα, δὲν ἔχει κἄν οὔτε Κοινοβουλευτικὸν χαρακτῆρα, διότι εἰς αὐτὴν θὰ μετάσχουν μέν κατὰ πλειονοψηφίαν πολιτικοὶ ἄνδρες εἴτε εἶναι μέλη εἴτε μὴ Νομοθετικῶν Σωμάτων, ἀλλὰ συγχρόνως θὰ μετάσχουν καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν μεγάλων Ἐπαγγελματικῶν Ὁμάδων τῶν Πανεπιστημίων καὶ τοῦ Τύπου. Ἡ τοιαύτη σύνθεσις τῆς Διασκέψεως, μολονότι δὲν θὰ ἔχῃ αὕτη ἐπίσημον χαρακτῆρα, δίδει εἰς αὐτὴν τὸ ἀπαιτούμενον κῦρος καὶ θὰ παράσχῃ ἀφορμὴν νὰ καταδειχθῇ πόσον οἱ Βαλκανικοὶ Λαοὶ εἶναι συγγενεῖς πρὸς ἀλλήλους, πόσον εὔκολα δύνανται νὰ συνεννοηθοῦν καὶ νὰ διαδηλώσουν τὴν σταθερὰν ἀπόφασίν των ὅπως συνασπησθοῦν καὶ πρὸς τὸ ἰδικόν των καλὸν καὶ πρὸς τὸ καλὸν ὁλοκλήρου τῆς ἀνθρωπότητος. Ἡ εἰρήνη σήμερον ἀποτελεῖ τὴν σταθερὰν πολιτικὴν ὅλων τῶν Κυβερνήσεων, τὴν σκέπην ὅλων τῶν ὑπευθύνων πολιτικῶν Κρατῶν. Ἀλλ’ ἡ πολιτικὴ τῆς εἰρήνης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίζεται μόνον εἰς λόγους πρέπει νὰ ἐφορμόζεται μέχρι τέλους. Καὶ ἐφόσον εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ἡ παγίωσις τῆς εἰρήνης δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ παρὰ μόνον ἐφόσον τὰ Κράτη συνάψουν στενωτέρους δεσμούς, δεσμοὺς ὁμοσπονδιακούς, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι αἱ διασκέψεις, αἱ Βαλκανικαί, θὰ προλειάνουν τὸ ἔδαφος ὅπως αἱ Κυβερνήσεις τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν, αἱ ὁποῖαι, ὡς πανταχόθεν δηλοῦται, ἐμφοροῦνται ἀπὸ τὰς εἰρηνηστικωτέρας διαθέσεις, καταλήξουν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον εἰς τὴν ἵδρυσιν τῆς Βαλκανικῆς Ὁμοσπονδίας. Ἤδη ἔχει τεθῇ, ἐπὶ τάπητος κατόπιν ἐπισήμου προσκλήσεως τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως ἕνα ζήτημα ἀκόμη μεγαλύτερον, τὸ ζήτημα τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ὁμοσπονδίας, ὑπὲρ τῆς ἱκανοποιητικῆς λύσεως τοῦ ὁποίου ἡ Ἑλλὰς εἶναι σύμφωνος. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω—πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀντιληπτὸν εἰς πάντας—ὅτι ἡ προσπάθεια διὰ τὴν ἕνωσιν τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν ὄχι μόνον δὲν ἀντιτίθεται ἀλλὰ διευκολύνει τὴν πραγματοποίησιν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ὁμοσπονδίας, ἡ ὁποία ἐπίσης ἀποβλέπει εἰς τὴν τόνωσιν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν ζητῶ τίποτε τὸ ὑπερβολικόν, ἐὰν παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔχῃ ὑπὸ τὴν εὔνοιαν αὐτῆς τὴν Βαλκανικὴν Διάσκεψιν καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως ἐπισήμως ἐκδηλώσῃ τὴν χαράν της διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Διεθνοῦς Γραφείου τῆς Εἰρήνης ὅπως ἡ Αʹ Βαλκανικὴ Διάσκεψις συνέλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας συγχρόνως δὲ ἐξουσιοδοτήσῃ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὅπως ἀνακοινώσῃ ὅπου δεῖ τὰ αἰσθήματα αὐτὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου.

§5Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἄνευ συζητήσεως θὰ γίνῃ αὐτό;

§6Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ ὅπως λάβῃ τὴν ἀπόφασιν νὰ φιλοξενήσῃ τὴν Διάσκεψιν εἰς τὸ Βουλευτήριον. Καὶ ἐφόσον μὲ διέκοψε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ καμμία ἀπόφασις ἄνευ συζητήσεως—ἀντίκειται ἄλλως τε τοῦτο καὶ πρὸς τὸν κανονισμὸν—ἀλλ’ ὅτι καθένας εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του. Ἡ ἰδική μου πεποίθησις εἶναι ὅτι τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ συμφέρον τῶν Βαλκανικῶν Λαῶν ἐν γένει ἔγκειται εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ μεγάλου σκοποῦ, εἰς τὸν ὁποῖον ἀποβλέπει ἡ ὀργάνωσις τῶν Βαλκανικῶν διασκέψεων. (χειροκροτήματα).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§8Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ἡ προσήλωσις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ἐξασφαλίσεως καὶ τῆς παγιώσεως τῆς εἰρήνης εἶναι τόσον γνωστὴ ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφιβάλλητε ὅτι μετὰ συμπαθείας παρακολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐνέργειαν ἡ ὁποία γίνεται διὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον ἐν Ἀθήναις τοῦ Αʹ Πανβαλκανικοῦ Συνεδρίου, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς προπαρασκευάσῃ ἴσως τοὺς ὅρους τῆς περαιτέρω συνεννοήσεως τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν. Δὲν διστάζω δὲ νὰ ἀπευθύνω τὰ συγχαρητήριά μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καὶ πρὸς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ μόνον ὡς Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ δηλώσω ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ μετάσχῃ ἐπισήμως εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν, χωρὶς ὅμως τοῦτο νὰ ἐμποδίζῃ, καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀρνηθῇ τὴν φιλοξενίαν τῆς αἰθούσης ταύτης πρὸς τὸ Παμβαλκανικὸν Συνέδριον, φιλοξενίαν, ἥτις καὶ πέρυσι, νομίζω, παρεσχέθη. Καὶ ὄντως ἐβεβαίωσα τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ὅτι ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν κάθε ἄλλο παρὰ δυσκολίας ἔχει νὰ περιμένῃ πρὸς εὐόδωσιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον πάσης συμπαθείας καὶ τὸ ὁποῖον ἐγὼ τοὐλάχιστον εὔχομαι θερμότατα ὅπως ἀχθῇ εἰς αἴσιον πέρας. Ἀλλ’ ὡς ὑπεύθυνος Κυβερνήτης δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησίς μου νὰ μετάσχῃ ἐπισήμως εἰς τὸ συνέδριον αὐτό. Τοῦτο ὑπαγορεύεται ἀπὸ λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ νὰ ἐκδηλώσω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Θὰ περιορισθῶ μόνον νὰ εἴπω ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὥριμον τὸ ζήτημα διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτελέσματα ἀμέσως. Ἑπομένως ἔργον εἶναι ἀκριβῶς τῶν μὴ ἐχόντων ὑπεύθυνον ἀρχὴν καὶ ὑπεύθυνον ἰδιότητα νὰ προπαρασκευάσουν τὸ ταχύτερον τὴν δημιουργίαν τῶν ὅρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιτρέψουν εἰς τοὺς Βαλκανικοὺς λαοὺς νὰ δώσουν τὸ χέρι τους ὁ ἕνας πρὸς τὸν ἄλλον διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν εἰρήνην ἰδιαιτέρως εἰς τὸ τμῆμα τῆς Εὐρώπης. Ἄλλως τε ἡ Κυβέρνησις ἐκπληροῖ τὸ καθῆκον της προσπαθοῦσα, ἀφ’ οὗ συνῆψε σύμφωνα φιλίας μὲ τρία ἐκ τῶν ἐθνῶν ἐκ τῶν ὁποίων τὰ δύο εἶναι Βαλκανικά, καὶ τὸ ἄλλο ἔχει ἄμεσον σχέσιν πρὸς τὴν Βαλκανικήν, νὰ συνάψῃ καὶ μετὰ τῶν λοιπῶν Βαλκανικῶν ἐθνῶν ἀνάλογα σύμφωνα φιλίας, τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως προλειαίνουν τὸ ἔδαφος καὶ τείνουν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν, τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει ἡ ἐργασία διὰ τὴν ὁποίαν συγχαίρω τὸν ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως σχόντα τὴν πρωτοβουλίαν νὰ τὴν προωθήσῃ. (χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης.

§10Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν χάριτας εἰς τὸ Διεθνὲς Γραφεῖον τῆς Εἰρήνης διὰ τὴν σύγκλησιν τῆς Αʹ Βαλκανικῆς διασκέψεως, κέντρον τῆς ὁποίας ὡρίσθη ἡ πρωτεύουσα ἡμῶν. Αἰσθάνομαι βαθύτατα τὴν τιμήν, τὴν προσγενομένην εἰς τὸν τόπον, ἀλλὰ θὰ ἦτο ἐξ ἴσου ἀνυπόκριτος ἡ χαρά μας καὶ ἂν οἱαδήποτε ἄλλη Βαλκανικὴ πρωτεύουσα εἶχε τὴν τιμὴν ταύτην, διότι ὑπὲρ πᾶν ἄλλο μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ ἰδέα τῆς παγιώσεως τῆς γενικῆς εἰρήνης ἐν τῇ Βαλκανικῇ, παγιώσεως ἥτις θὰ κατορθωθῇ διὰ τῶν συνδιασκέψεων καὶ συνεδρίων περὶ ἑνώσεως τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν καὶ τῆς ὀργανώσεως ἐτησίων διασκέψεων διὰ τὴν προπαρασκευὴν τῆς ἑνώσεως αὐτῆς. Δὲ ὑποτιμῶ τὰς δυσκολίας, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται πρὸς πραγματοποίησιν ἑνὸς σχεδίου τόσον πολυπράγμονος, δυσκολίας αἱ ὁποῖαι προέρχονται κυριώτατα ἐκ λόγων ψυχολογικῆς προκαταλήψεως, ὀφειλομένης εἰς μακρὰς ἱστορικὰς παραδόσεις καὶ ὄχι εἰς πραγματικὰ συγκρουόμενα συμφέροντα. Πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι αἱ δυσκολίαι αὗται εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερπηδηθῶσι. Αὐτὴν τὴν πεποίθησίν μου ἐνισχύει ἡ παρατήρησις ὅτι ὅλοι ἀνεξαρτήτως σήμερον οἱ Βαλκανικοὶ Λαοί, ὅλοι διψῶσιν ἡσυχίας καὶ αἰσθάνονται βαθύτατα τὰ ἀγαθά, τὰ ἀνυπολόγιστα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλίσωσιν εἰς αὐτοὺς ἡ εἰρηνική των διαβίωσις καὶ ἡ συνεργασία των. Δισταγμοὶ εὑρίσκονται μόνον εἰς τὰς ἰθυνούσας τάξεις ἀλλὰ καὶ οἱ δισταγμοὶ αὐτοὶ θὰ καταπέσωσιν ἂν εὑρεθοῦν ἐν ἑκάστῃ χώρα οἱ εἰλικρινεῖς καὶ θερμοὶ ὑπέρμαχοι τῆς ἰδέας τῆς ἑνώσεως τῶν Βαλκανικῶν Λαῶν. Εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος ὅτι ἡ συνδιάσκεψις, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ συγκληθῇ τὸν Ὀκτώβριον θὰ ἀποτελέσῃ σημαντικώτατον σταθμὸν εἰς τὴν πρόοδον τῶν Βαλκανικῶν σχέσεων καὶ μὲ τὴν πεποίθησιν αὐτὴν ἐκφράζω καὶ πάλιν τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὸ Διεθνὲς Γραφεῖον τῆς Εἰρήνης διὰ τὴν πρωτοβουλίαν αὐτὴν καὶ χαιρετίζω τὴν Βαλκανικὴν Διάσκεψιν ἐξ ὀνόματος τοῦ Προοδευτικοῦ κόμματος μὲ ἀνέκφραστον χαρὰν καὶ ἐνθουσιασμόν. (χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§12Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ μέγας πόλεμος, κύριοι ἐδημιούργησε τόσα κακὰ ὥστε εὐθὺς ὅταν οἱ λαοὶ ἔφθασαν εἰς τὸ στάδιον τῆς εἰρήνης αἱ Κυβερνήσεις αὐτῶν ὡς ἕν τῶν πρωτίστων μελημάτων ἐθεώρησαν τὴν καθιέρωσιν τοῦ θεσμοῦ τῆς ΚΤΕ, ὁ ὁποῖος κύριον καὶ οὐσιώδη σκοπὸν ἔχει τὴν πρόληψιν τῶν διενέξεων ἐν τῷ μέλλοντι μεταξὺ τῶν λαῶν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω ὅτι ἡ πρόνοια αὐτὴ τῶν Κρατῶν δὲν ὑπῆρξεν ἁπλῶς πρωτοβουλία ἰδική τῶν ἀλλὰ ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα συναισθήματος, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε εἰς ὅλους τοὺς λαοὺς ἵνα ἐν τῷ μεταξὺ ἀντὶ τῶν διαμαχῶν μεταξὺ των φροντίσουν νὰ δώσουν τὰς χεῖρας ἵνα παγιώσουν ὄχι ἁπλῶς τὸ ἔργον τῆς φιλίας ἀλλὰ τὸ ἔργον τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς προόδου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἔργον μόνον τῆς εἰρήνης. Τὴν τοιαύτην ἐκδήλωσιν ἐκ μέρους τῶν λαῶν τὴν βλέπομεν ποικιλοτρόπως ἐκδηλουμένην καὶ παρὰ τῶν πολιτικῶν αὐτῶν. Ἡ ἐκδήλωσις ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ κ. Μπριὰν Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ πρώην πρωθυπουργοῦ τῆς Γαλλίας τὶ ἄλλα δεικνύει εἰμὴ μόνον τὴν τάσιν αὐτὴν ὅπως ὁλόκληρος ἡ Εὐρώπη συμπράττουσα προαγάγῃ τὰ ἔργα τῆς εἰρήνης. Μικροτέραν ἕνωσιν μὴ ἀντικειμένην ποσῶς εἰς ταύτην πρόκειται νὰ ἀποτελέσῃ ἡ Βαλκανικὴ συνεργασία. Εἰς τὴν Βαλκανικὴν ταύτην συνεργασίαν κυριωτέρα ὤθησις ἐδόθη, ἀπὸ τὸ γραφεῖον τὸ διεθνὲς τῆς εἰρήνης καὶ προήγαγε τοῦτο τὴν ἰδέαν τοῦ συνεδρίου τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος συνετελέσθη ἐνταῦθα. Χαιρετίζω μετ’ ἀπολύτου χαρᾶς καὶ ἐκδηλῶ ὅλην τὴν εὐγνωμοσύνην μου ὅτι ἀνεγνωρίσθη ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐμφορεῖται ἀπὸ τὰς ἰδέας ταύτας καὶ ἐθεωρήθη ὅτι εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἑλλάδος ἔπρεπε νὰ διεξαχθῇ τὸ Αʹ συνέδριον τῆς εἰρήνης πρὸς συνεννόησιν τῶν Βαλκαν. Κρατῶν. Δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ αὐτὴ νὰ ἀναπτυχθῇ κατὰ τίνα τρόπον θέλει νὰ προαχθῇ τὸ ἔργον τοῦτο καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ, ἂν πρέπει νὰ προαχθῇ ἀπὸ τοὺς πολιτικοὺς ἢ μή, ἢ πρέπει νὰ προαχθῇ ἀπὸ τοὺς πολίτας, Τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ εἶναι ἔργον τῶν διαφόρων συνδιασκέψεων, αἱ ὁποῖαι θὰ συντελεσθοῦν, ἀλλὰ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ συνδιασκέψεις αὐταὶ τῶν Βαλκανικῶν λαῶν θὰ συντελέσουν σπουδαίως εἰς τὸ νὰ καταλήξουν εἰς ἕνα ἀγαθὸν ἀποτέλεσμα. Καὶ ἂν ἐπὶ τέλους δὲν κατωρθωθῇ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πολλοὶ φαντάζονται, τῆς στενοτέρας συνενοήσεως τῶν Βαλκανικῶν λαῶν, ἀκριβῶς τὸ ὅτι θὰ συνέρχωνται μὲ τὴν ἰδέαν τοῦ πῶς θὰ δυνηθοῦν νὰ ἑνώσουν τὰ κοινὰ συμφέροντά των, τοῦτο ἀκριβῶς θὰ χρησιμεύσῃ πρὸς προαγωγὴν τῆς εἰρήνης καὶ πρὸς προαγωγὴν τῶν συμφερόντων αὐτῶν. Ὑπὸ τοὺς ὅρους τούτους χαιρετίζω καὶ ἐγὼ μετὰ πλείστης χαρᾶς τὸ συνέδριον, τὸ δὲ κόμμα τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ θὰ παράσχῃ πᾶσαν τὴν συνεργασίαν του διὰ νὰ προαχθῇ τὸ ἔργον τοῦτο (χειροκροτήματα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαβιτζιᾶνος.

§14Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἡ ἰδέα ἀνταποκρίνεται πλήρως καὶ πρὸς τὴν βαθυτέραν ἐπιθυμίαν τῆς προοδευτικῆς ἑνώσεως ἥτις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποβλέπῃ μετ’ εὐχαριστήσεως εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Διεθνοῦς Γραφείου τῆς εἰρήνης καὶ δράττομαι τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ δηλώσω ὅτι θὰ παράσχῃ ὅλην τὴν συνδρομὴν της ὅπως αἱ ἐργασίαι τοῦ συνεδρίου αὐτοῦ ἀποβοῦν εἰς αἴσιον καὶ εὐτυχὲς πέρας (χειροκροτήματα).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κονδύλης.

§16Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Τὸ ἐθνικὸν δημοκρατικὸν κόμμα συμμερίζεται τὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδηλώθησαν διὰ τὴν καλὴν ἀρχὴν μιᾶς μεγάλης προσπαθείας, ἀποβλεπούσης εἰς τὴν παγίωσιν τῆς εὐημερίας τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν. Εἰς τὴν διανοουμένην τάξιν τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν καὶ κυρίως εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον ἀνήκει τὸ ἔργον νὰ προπαρασκευάσῃ τὴν ἕνωσιν τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν. Τὰ ὑποτιθέμενα εἴτε τὰ ὑφιστάμενα ἐμπόδια πρὸς τοῦτο δὲ πρέπει νὰ παρακωλύσουν τὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ τονώσουν τὴν πεποίθησιν ἐκείνων, οἵτινες τάσσονται σημαιοφόροι τῆς μεγάλης ἰδέας. Εἶναι τόσα τὰ ὠφελήματα καὶ ἀπὸ καθαρᾶς Βαλκανικῆς ἀπόψεως ἀλλὰ καὶ ἀπὸ γενικωτέρας ἀνθρωπιστικῆς ἀπόψεως, τὰ πολιτικὰ καὶ τὰ οἰκονομικά, ἐκ μιᾶς ἑνώσεως τῶν βαλκανικῶν κρατῶν, ὥστε κάθε προσπάθεια καὶ κάθε θυσία νὰ γίνῃ διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ μεγάλου τούτου σκοποῦ. Ἐκφράζω ἐκ μέρους τοῦ ἐθνικοῦ δημοκρατικοῦ κόμματος τὴν ἀνεπιφύλακτον χαρὰν διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς προσπαθείας ταύτης, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην διὰ τὴν πρότασιν πρὸς συγκρότησιν τῶν Βαλκανικῶν συνδιασκέψεων, εὐχόμενος ὅπως τὰ ἀποτελέσματα ὦσιν ταχέα ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Βαλκανικῆς εἰρήνης (χειροκροτήματα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§18Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παρατηρῶν ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ἐκκλησία κατὰ τοὺς μακροὺς αἰῶνας καθ’ οὓς ἐδέσποζε τῆς Βαλκανικῆς χερσονήσου τὸ Τουρκικὸν Κράτος περιέθαλψε καὶ τὰ ἄλλα ἔθνη τῆς Βαλκανικῆς, καὶ ὅτι ἡ ἐξέγερσις τοῦ ἑλληνισμοῦ κατὰ τὰς τυραννίας ἀπετέλεσε τὴν ἔναρξιν τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ τῶν λοιπῶν Βαλκανικῶν λαῶν, καὶ ἀναφερόμενος δὲ εἰς τὴν κατὰ τὴν συνδιάσκεψιν τῆς εἰρήνης ὁμολογίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὅτι ἀπετέλεσεν πλάνην του ἡ πίστις του ἐπὶ τὴν χρησιμότητα καὶ τὴν σκοπιμότητα τῆς Βαλκανικῆς ὁμοσπονδίας, τονίζει ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην αὐτοῦ, ἐφόσον μάλιστα ἡ ἀλήθεια τῆς διακεκριμένης ὀντότητος τῶν ἐθνῶν ἀποτελεῖ δόγμα τῆς ἐπιστήμης, θὰ παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἔθνος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀμυνθῇ κατὰ παντὸς ὅστις θὰ ἐπιβουλευθῇ τὴν ἀνεξαρτησίαν αὐτοῦ. Ἡ συγχώνευσις τῶν ἐθνῶν δὲν θὰ δημιουργήσῃ ἀλλὰ θὰ καταλύσῃ δυνάμεις.

§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅρα καὶ τὸ παράδειγμα τῶν 48 Κρατῶν τῆς Βορείου Ἀμερικῆς!

§20Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ παράδειγμα αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἀνατροπὴν τῶν ἰσχυρισμῶν μου, ἀλλὰ ἐνίσχυσιν αὐτῶν διότι ὁ σύνδεσμος τῶν Κρατῶν τῆς Β. Ἀμερικῆς τείνει εἰς τὴν σφυρηλάτησιν ἔθνους ἑτοίμου νὰ ἀμυνθῇ δι’ ὅλων αὐτοῦ τῶν δυνάμεων κατὰ παντὸς ὅστις ἤθελεν ἐπιβουλευθῇ τὴν ἀνεξαρτησίαν του. Ἡ συνένωσις ὅμως ἐθνῶν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἡ ὁποία κρατεῖ περὶ τῆς Βαλκανικῆς ὁμοσπονδίας δὲν θὰ ἀποτελέσῃ τὸ μέσον τῆς δημιουργίας ἑνὸς τοιούτου συνδέσμου, ἀλλὰ θὰ καταστῇ ἀφορμὴ καταλύσεως τῶν δυνάμεων ἑκάστου τῶν ὁμοσπόνδων Κρατῶν. Καὶ φοβοῦμαι πολὺ ὅτι τὸ ἡμέτερον ἔθνος, ὡς περισσότερον εὐεπίφορον εἰς εὐπιστίαν θὰ διατρέξῃ κίνδινον ἐν τῇ διακεκριμένῃ αὐτοῦ ὑποστάσει. Ἀγαπῶ καὶ ἐγὼ τὴν εἰρήνην, ἀλλὰ θέλω καὶ ἑλληνικὴν νεολαίαν πλήρη φρονήματος πατριωτικοῦ πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν ἐθνικῶν μας ἰδεωδῶν καὶ συμφερόντων, ἐὰν ἤθελε συμβῆ νὰ προσβληθοῦν ὑπὸ τρίτου. Ἡ ἑλληνικὴ πατρὶς οὐδεμίας ἄλλης πατρίδος τὴν εἰρήνην ἀπειλεῖ, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι ἱκανὴ καὶ ἐκείνη ὅπως ἀμυνθῇ ὑπὲρ τῆς ἰδικῆς της. Διὰ τοὺς λόγους τούτους πρὸς τὴν γενομένην πρὸ ὀλίγου συζήτησιν ἀποβλέπω ἐγὼ τοὐλάχιστον μετ’ ἀδιαφορίας.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος.

§22Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἀγροτικοῦ κόμματος τῆς Ἑλλάδος, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς στηρίζεται ἐπάνω εἰς τὴν εἰρήνην, διότι εἶναι κατ’ ἐξοχὴν κόμμα εἰρηνηστικόν, ὡς κόμμα ἐργασίας καὶ τάξεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω καὶ ἐγὼ τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως διὰ τὰς προσπαθείας του. Τὰ κράτη δὲν εἶναι δυνατὸν ἄλλως πως νὰ προαχθῶσι εἰμὴ ἐν εἰρήνῃ. Ἀλλὰ διὰ νὰ προαχθῶσιν ἐν εἰρήνῃ εἶναι ἀνάγκη ὅπως ἐξουδετερωθῶσιν ὅλαι ἐκεῖναι αἱ αἰτίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρξαν καὶ ὑπάρχουν, καὶ αἱ ὁποῖαι χωρίζουν τὰ κράτη εἴτε οἰκονομικῶς, εἴτε ἐθνολογικῶς. Τὸ ἀγροτικὸν κόμμα τῆς Ἑλλάδος ἐδήλωσα ὅτι εἶναι κόμμα καθαρῶς εἰρηνηστικόν, στηρίζει τὴν ὕπαρξιν τῆς Βαλκανικῆς ἐπάνω εἰς μίαν ἐντατικὴν ἐργασίαν τῶν λαῶν αὐτῆς. Ἀλλ’ ἡ προσπάθεια τοῦ Βαλκανικοῦ συνεδρίου, δὲν θὰ θελήσω νὰ ἀπευθύνω συμβουλάς, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ, εἶμαι πεπεισμένος ὅτι οἱ συνερχόμενοι θὰ ἐργασθῶσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ συνενώσουν πραγματικῶς ὅλας των τὰς προσπαθείας ἵνα ἐξαλείψουν πᾶσαν ὑπάρχουσαν διαφορὰν ὅπως καταστῇ δυνατὴ μία πραγματικὴ ὁμοσπονδία. Διότι κατ’ ἄλλον τρόπον τὸ ἀγροτικὸν κόμμα, νομίζει, ὅτι ἐφόσον αἱ ὑπάρχουσαι διαφοραὶ δὲν θὰ ἔχουν τερματισθῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ ὁμοσπονδιακὸν συνέδριον, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν ὅλων, νὰ ἐπιφέρῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλεται νὰ ἐπιφέρῃ. Ἀλλὰ λόγοι ἄλλοι γενικώτεροι οἰκονομικοὶ καθὼς καὶ γεωργικοὶ ἐπιβάλλουν πραγματικῶς εἰς τὸ βαλκανικὸν συνέδριον νὰ ἀσχοληθῇ καὶ μὲ τὰ ἀγροτικὰ ζητήματα τῶν χωρῶν τούτων, αἱ ὁποῖαι εἶναι σχεδὸν ὁμοιογενῆ, τὰ δὲ οἰκονομικὰ αὐτὰ ζητήματα νομίζω ὅτι εἶναι ἡ βάσις ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ φέρῃ τὴν ταχεῖαν προσέγγισιν μεταξὺ τῶν λαῶν τῆς Βαλκανικῆς. (χειροκροτήματα).

§23Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἡ πρότασις τοῦ κ. Παπαναστασίου, ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἀνταπεκρίθη εἰς τὰ συναισθήματα ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς. Τοῦτο μαρτυροῦσιν αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅλων τῶν ἀρχηγῶν τῶν διαφόρων ἐν τῇ Βουλῇ κομμάτων. Διερμηνεύω, νομίζω, τὸ γενικὸν τῆς Βουλῆς αἴσθημα, ἂν δηλώσω ὅτι μετὰ χαρᾶς ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων θὰ φιλοξενήσῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῆς τὰ μέλη τοῦ Βαλκανικοῦ συνεδρίου τὰ ὁποῖα κατ’ Ὀκτώβριον θὰ συνέλθωσιν ὅπως διασκεφθῶσι περὶ τῶν μέσων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ φθάσωσιν οἱ Βαλκανικοὶ λαοὶ εἰς σύμπραξιν θετικωτέραν καὶ νὰ ἐκφράσῃ ἡ Βουλὴ τὴν εὐγνωμοσύνην της, διότι ἡ πόλις ἡμῶν ἐξελέγη διὰ τὸ πρῶτον Βαλκανικὸν συνέδριον. (χειροκροτήματα).

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων ἐὰν συναινέσωσι ἐντὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς νομοσχέδιον: (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον μόνον. Ἐπιτρέπεται κλπ.». Πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἀποζημιώσεων, τὰς ὁποίας θὰ δώσωμεν εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι θὰ τεθῶσιν εἰς τὰς γενικὰς διοικήσεις. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ μετατεθοῦν καὶ νὰ μὴ λαμβάνουν ἀνάλογον ἀποζημίωσιν, ἐφόσον μετέχουν συμβουλίων καὶ ἀπασχολοῦνται πέραν τῶν κεκανονισμένων ὡρῶν ἐργασίας. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων ὅπως τὸ νομοσχέδιον κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Προέδρου;

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τὰς μὴ πληρωθείσας θέσεις καθηγητῶν τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως.

§28Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἀνεγράφη ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἐξυπηρετηθῇ, διότι ἤδη εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος τοῦ σχολικοῦ ἔτους. Παρὰ ταῦτα παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνες οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον ὥστε νὰ μὴ διορισθῶσι καθηγηταὶ Γαλλικῆς καὶ γυμναστικῆς εἰς τὰ διάφορα γυμνάσια καὶ ἡμιγυμνάσια, δεδομένου ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν εἶναι ἀναγεγραμμένη ἡ σχετικὴ πίστωσις καὶ ἡ δικαιαλογία τῶν ὑπηρεσιῶν, ὅτι τὸ γενικὸν λογιστήριον δὲν ἐγκρίνει αὐτὰς τὰς πιστώσεις δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δικαιολογημένη. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος συμπληρωθῇ τὸ προσωπικὸν διότι ἡ διδασκαλία ὡς ἐγένετο τὸ λῆγον ἔτος, ὑπῆρξεν ἐλλειπεστάτη. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι σοβαρὸς λόγος ὁ προβαλλόμενος ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ὅτι δὲν ἐγκρίνεται ἡ δαπάνη. Ὁ προϋπολογισμὸς ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει κενῶν θέσεων.

§29Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πράγματι κ. Πρόεδρε ὑπῆρξε ἔλλειψις καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς καθηγητὰς τῶν τεχνικῶν μαθημάτων. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα ἀφορᾷ τὸ παρελθὸν καὶ ἔχει ἑπομένως ἱστορικὴν σημασίαν. Ὅ,τι ὑπόσχομαι εἶναι τοῦτο, ὅτι κατὰ τὸ προσεχὲς σχολικὸν ἔτος, ἑκατὸν ἡμιγυμνάσια περίπου θὰ καταργηθοῦν πᾶσαι δὲ αἱ ὀργανικαὶ θέσεις θὰ ἔχουν ἐγκαίρως συμπληρωθῇ.

§30Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρακαλῶ κύριε Πρόεδρε νὰ ἀναβληθῇ ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα ἡ συζήτησις τῆς ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεως, διότι τοῦτο ἐζήτησεν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιγδέμογλου.

§32Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἐφόσον ἔχετε τὴν ἀντίληψιν κ. ὑπουργὲ ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου ἐρωτᾷ τὴν Κυβέρνησιν τί μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς ἀποτροπὴν τῶν συνεπειῶν αἵτινες θὰ προκύψουν ἐκ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, δι’ ἧς ἀποκλείεται ἡ ἐπανεκδίκασις ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς μὴ συγκεντρώσεως τῶν ⅘ τῶν μελῶν τοῦ συνεταιρισμοῦ περιλαμβανομένων καὶ τῶν μελῶν τῶν ἐγγραφομένων διὰ τῆς προσβαλλομένης ἀποφάσεως. Ἡ ἑρμηνεία αὕτη ἀντίθετος πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς ἀγροτικῆς μεταρρυθμίσεως δημιουργεῖ κινδύνους διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν ἀνατρέπουσα τὸ ἀπὸ πολλοῦ ἰσχῦον ἀγροτικὸν καθεστώς, ὡς συμβαίνει εἰς τὴν κοινότητα Μουστάνου τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου.

§34Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἰς τὴν κοινότητα Μουστιάνου τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας ὑπάρχει ἀγρόκτημά τι τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ ὄνομά του ἐκ τοῦ ἐν τῷ κτήματι χωρίου Μουστιάνου. Τὸ ἀγρόκτημα τοῦτο ἀνῆκεν ἀρχικῶς εἰς τὸν ἄλλοτε πολιτευόμενον Βαλτικόν, ἐκαλλιεργεῖτο δὲ ὑπὸ τῶν χωρικῶν ἐργαζομένων εἰς τὸ κτῆμα τοῦτο ὡς κολλίγων. Κατὰ τὸ ἔτος 1919 ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου τὸ κτῆμα τοῦτο ἐπετάχθη κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1923 ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, ἡ νομὴ τοῦ κτήματος παρεδόθη εἰς τοὺς καλλιεργητὰς χωρικοὺς συσταθέντος καὶ τοῦ κατὰ τὸν ἀγροτικὸν νόμον ἐπιβαλλομένου ἀναγκαστικοῦ συνεταιρισμοῦ. Βραδύτερον εἰσήχθη ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐπιτροπῆς ἡ ἐκδίκασις τοῦ κτήματος καὶ ἡ ἐπιτροπὴ σκεφθεῖσα κατὰ τρόπον μὴ σύμφωνον πρὸς τὰ πράγματα καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀπεφάσισεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν διαγραφὴν 30 μελῶν τοῦ συνεταιρισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον ἀρχικῶς ὡς εἶπον εἶχεν παραδοθῇ ἡ νομὴ τοῦ κτήματος καὶ τὴν ἐγγραφὴν δὲ ἄλλων 30, μὴ περιλαμβανομένων μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ συνεταιρισμοῦ καὶ οὕτω προέβη εἰς τὴν ἵδρυσιν νέου συνεταιρισμοῦ. Κατὰ τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἀπαλλοτριώσεως τὰ μέλη τοῦ παλαιοῦ συνεταιρισμοῦ δηλαδὴ τὰ ⅘ τῶν μελῶν αὐτοῦ, σύμφωνα μὲ τὸν ἀγροτικὸν νόμον ἐζήτησαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας τὴν ἐπανεκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως. Πρὸς στιγμὴν τὸ συμβούλιον τοῦ ἐποικισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας εὑρέθη ἐν ἀμφιβολίᾳ ἐὰν εἶχε δικαίωμα νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν τῶν συνεταίρων, ἐφόσον διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἐποικισμοῦ ἀπεκλείοντο μέλη τινὰ τοῦ συνεταιρισμοῦ, ἐδημιουργεῖτο δὲ νέος συνεταιρισμὸς καὶ τὰ παλαιὰ μέλη τοῦ συνεταιρισμοῦ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας νὰ ἐπανεκδικασθῇ τὸ κτῆμα, ἐὰν εἶχον δηλαδὴ δικαίωμα νὰ ἀσκήσουν ἔφεσιν κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως. Τὸ πρᾶγμα παρέμεινεν ἐκκρεμές. Οἱ χωρικοὶ τῶν ὁποίων ἠπειλεῖτο νὰ ἀφαιρεθῇ ἓν κτῆμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔζησαν καὶ εἰργάσθησαν, ἠναγκάσθησαν νὰ ἀπευθυνθοῦν δι’ ἐπιστολῆς πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συνέστησεν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, ζητουμένης τῆς γνώμης, ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τοῦ νομικοῦ συμβουλίου. Καὶ εἰσήχθη τὸ ζήτημα εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ νομικοῦ συμβουλίου τὸ ὁποῖον ἀπεφάνθη ὅτι ἡ ἀσκουμένη ἀπὸ μέρους τῶν μελῶν τοῦ παλαιοῦ συνεταιρισμοῦ αἴτησις ἦτο παραδεκτὴ καὶ σύμφωνος μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου πρῶτον διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νά ἀξιωθῇ ἀπὸ τὰ μέλη τὰ ἐγγραφόμενα καὶ τὰ ἀπαρτίζοντα τὸν νέον συνεταιρισμὸν νὰ ἀσκήσουν αἴτησιν ἐπανεκδικάσεως διὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶχον λυθεῖ ὑπὲρ αὐτῶν καὶ διότι ἓν ἐκ τῶν βασικῶν παραπόνων τοῦ παλαιοῦ συνεταιρισμοῦ ἦτο ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἐποικισμοῦ, διέγραψε 30 ἐξ αὐτῶν διότι τάχα δὲν ἦσαν καλλιεργηταί. Δι’ αὐτὸ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραπονευθοῦν τὰ μέλη τοῦ νέου συνεταιρισμοῦ. Εἶπεν προσέτι ἡ ὁλομέλεια τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, ὅτι καὶ ἄν ἠθέλαμεν πρὸς στιγμὴν δεχθῇ ὅτι τὴν προσφυγὴν ἔπρεπε νὰ ἀσκήσουν τὰ ⅘ τῶν μελῶν τοῦ νέου συνεταιρισμοῦ καὶ πάλιν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι κατὰ τὸν ἀγροτικὸν νόμον ὅπως γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἡ αἴτησις ἐπανεκδικάσεως ἀσκεῖται ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ἀλλ’ ὁ ἐκεῖ προϊστάμενος τοῦ ἐποικισμοῦ περὶ τοῦ ὁποίου εἶχον καταθέσει ἐπερώτησιν, διότι πλειστάκις ἠσχολήθη μὲ τὸν κύριον αὐτὸν ἡ δικαιοσύνη, ἔχει δὲ ἀπολυθεῖ προσωρινῶς ἐπὶ καταβολῇ ἐγγυήσεως καὶ εἶναι ἄξιον ἀπορίας πῶς παραμένει ἀκόμη ἐκεῖ, διότι ἡ παρουσία αὐτοῦ ἀποτελεῖ ἀληθῶς ἀδικίαν ἀπέναντι τῶν πολιτῶν, ἑνὸς ἀνθρώπου περὶ τοῦ χαρακτῆρος τοῦ ὁποίου δύναται νὰ μαρτυρήσῃ ὁ κύριος ὑπουργός.

§35Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν δύναται νὰ κατηγορηθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτός, δύναται νὰ κατηγορηθῇ μόνον ἐπὶ φιλαγροτισμῷ.

§36Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀσφαλῶς δὲν ἔχουν τὰ πράγματα ὡς ὑμεῖς λέγετε, διότι ὑπάρχουν ἐναντίον αὐτοῦ βουλεύματα. Εἶπε λοιπὸν ἡ ὁλομέλεια τοῦ νομικοῦ συμβουλίου ὅτι καὶ ἐὰν ἤθελε νὰ ἀσκήσῃ τὴν προσφυγὴν αὐτοῦ ὁ νέος συνεταιρισμός, τοῦτο θὰ ἦτο ἀπολύτως ἀδύνατον διότι ὁ κ. Σταυρόπουλος ἐκάλεσε τοὺς κριθέντας ἐγγραπτέους εἰς τὸν νέον συνεταιρισμὸν πρὸς σύστασιν αὐτοῦ, δύο ὁλοκλήρους μῆνας μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς, δηλαδὴ τοὺς ἐκάλεσεν μετὰ τὴν ἐκπνοὴν τῆς προθεσμίας πρὸς ἄσκησιν τοῦ δικαιώματον τῆς αἰτήσεως ὅπως ἐπανεκδικασθῇ τὸ κτῆμα. Τώρα ἂν τοῦτο ἐγένετο τυχαίως ἢ ἀπὸ σκοποῦ δύναται νὰ τὸ κρίνῃ ἡ Βουλὴ οὕτως εἶχον τὰ πράγματα καὶ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἀναλογιζόμενος ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παροραθοῦν παράπονα ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἔζησαν καὶ ἐζημιώθησαν μὲ τὸ κτῆμα αὐτό, ὅτι δὲν ἦτο εὔκολον νὰ διαταχθῇ ἡ ἀποβολὴ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μίαν εἰκοσαετίαν νομίμως κατέχουν τὸ κτῆμα πράγματι δὲ ἀπὸ μακρᾶς σειρᾶς ἐτῶν εἶναι κολλῆγοι αὐτοῦ. Διότι τότε θὰ συνέβαινε ὅτι πλειστάκις συνέβη. Θὰ διεταράσσετο ἡ τάξις καὶ θὰ ἐθρηνοῦμεν ἀσφαλῶς θύματα. Ἔχω λοιπὸν τὴν ἀντίληψιν κ. ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησις περὶ ἐπανεκδικάσεως στηριζόμενος ἀφ’ ἑνὸς εἰς τὴν γνώμην τῆς ὁλομελείας τοῦ νομικοῦ συμβουλίου καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν γνώμην τοῦ συμβουλίου τοῦ ἐποικισμοῦ. Τὸ ὑπουργεῖον διέταξεν καὶ λίαν ὀρθῶς τὴν ἐπανεκδίκασιν τοῦ κτήματος. Ἀλλὰ τότε ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ κτήματος Πλατανιώτης ἀπηύθυνεν προσφυγὴν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας παραπονούμενος κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Τὸ δὲ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔκρινεν ἀκυρωτέαν τὴν περὶ ἐπανεκδικάσεως τοῦ κτήματος, ἀπόφασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Δὲν κρίνω τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ τὴν ἀπόφασίν του, ἀλλὰ δι’ αὐτῆς ἐδημιουργήθη μία κατάστασις ἥτις ἐνέχει ὅλα τὰ σπέρματα τῶν λυπηρῶν σκηνῶν αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐνδεχόμεναι καὶ πιθαναί. Ἐπερωτῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ νὰ τακτοποιήσῃ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Διότι βέβαια δὲν εἶναι δίκαιον οὔτε ὀρθὸν νὰ ἀποκλείνωμεν πολίτας, νὰ διατυπώνωσι παράπονα κατὰ δικαστικῶν ἀποφάσεων ὠχυρούμενοι ὄπισθεν τῶν τύπων. Παρεπονέθησαν οἱ ἀποκλεισθέντες ἀπὸ τὸν συναιτερισμόν, παρεπονέθησαν διότι διὰ μιᾶς ἀποφάσεως μὴ ὀρθῆς πεπλανημένης ἀπεκλείσθησαν ἀπὸ τὸν συνεταιρισμόν, ἀνεγράφοντο δὲ ἄλλοι εἰς αὐτὸν οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἦσαν καλλιεργηταὶ τοῦ κτήματος. Θὰ ἀφήσωμεν τὰ παράπονα ἀνεξέταστα; Εἶναι περισσότερον ὀρθόν; Νομίζω ὅτι ἡ ὀρθοτέρα λύσις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, θὰ ἦτο ἡ λῆψις νομοθετικοῦ μέτρου ἐπιτρέποντος τὴν ἐπανεκδίκασιν τοῦ κτήματος, διὰ νὰ κριθῇ ἂν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ἔζησαν εἰς τὸ κτῆμα, πρέπει νὰ ἀποβληθῶσιν αὐτοῦ. Διὰ νὰ βεβαιωθῇ δὲ ἐπίσης, ὅτι οἱ ἀδικούμενοι ἔχουν τὸ δικαίωμα ν’ ἀσκήσουν τὴν προσφυγήν των καὶ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀξιώσωμεν ὅπως εἰς τὴν ἄσκησιν καὶ προσφυγῆς ταύτης, συνενέσουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὠφελοῦνται ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι τοῦτο θὰ ἦτο ἀληθῶς πρωτάκουστον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§38Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω κατὰ νοῦν νὰ ὑποβάλω συστάσεις. Θεωρῶ ὅμως, κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου ἠσχολήθη ὁ κ. συνάδελφος εἶναι σοβαρὸν καὶ διὰ τὰς συνεπείας τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἔχῃ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τῆς κοινότητος Μουστιάνου καὶ διὰ τὴν περαιτέρω ἐφαρμογὴν τῆς ἀγροτικῆς νομοθεσίας καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἐφιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Τὰ μέλη τῆς κοινότητος Μουστιάνου ἀπετελέσαντα ἕνα συνεταιρισμόν, ἔχουν ἀπὸ 8ετίαν ἤδη ἐγκατασταθῇ κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς ἀγροτικῆς νομοθεσίας εἰς τὸ κτῆμα τὸ ὁμώνυμον, καὶ χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ κτῆμα αὐτὸ) τὸ καλλιεργοῦν ἔκπαλαι ὡς κολλῆγοι εἶχον ἐγκατασταθῇ καὶ ἐθεώρουν ὅτι ἐδημιουργήθη ἕνα μόνιμον καθεστὼς ὁπότε πρό τινος χρόνου ἐπιβραδυνθείσης τῆς ἐπανεκδικάσεως τοῦ κτήματος, ὄχι ἐκ σφάλματος τῶν ἀγροτῶν, ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς ἐκδικάσεως ἐξέδωκεν μίαν ἀπόφασιν ἀληθῶς παράλογον, διὰ τῆς ὁποίας ἀνέτρεπεν ἄρδην τὰς κρατούσας ἐν τῷ κτήματι σχέσεις, καὶ καταστάσεις τῶν χωρικῶν, διέγραψεν πλείστους ἐξ αὐτῶν, προσέθεσεν νέα μέλη καὶ ἠλάττωσεν τὴν παραχωρητέαν ἔκτασιν σχεδὸν κάτω τοῦ ⅓ καὶ τοιουτοτρόπως εὑρέθησαν οἱ χωρικοὶ ἐνώπιον τεραστίων δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι τοὺς ἔφερον εἰς ἀμηχανίαν. Ἐζήτησαν καθ’ ὃ εἶχον δικαίωμα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας τὴν παραπομπὴν τῆς ὑποθέσεως πρὸς ἐπανεκδίκασιν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, μετὰ γνώμην τοῦ νομικοῦ συμβουλίου πράγματι παρέπεμψεν τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τὸ παράδοξον ὅτι γενομένης προσφυγῆς ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἠκύρωσεν τὴν προσφυγὴν τῆς διοικήσεως τὴν παραπομπὴν δηλαδὴ πρὸς ἐκδίκασιν τοῦ κτήματος, διότι δὲν εἶχον ὑπογράψει τὴν αἴτησιν τὰ ⅘ τοῦ συνεταιρισμοῦ ὡς ἀπαιτεῖ σχετικὴ διάταξις τῆς ἀγροτικῆς νομοθεσίας. Καὶ πράγματι δὲν εἶχον ὑπογράψει τὰ ⅘ τοῦ συνεταιρισμοῦ. Ἀλλὰ ποίου συνεταιρισμοῦ; Τοῦ συνεταιρισμοῦ ἐκείνου τὸν ὁποῖον κατήργησεν ἡ προσβαλλομένη ἀπόφασις. Διότι ὁ συνεταιρισμὸς ὁ ἀρχικὸς εὑρισκόμενος ἐν τῇ ἐκμεταλλεύσει τοῦ κτήματος, ὑπέγραψεν ὁλόκληρος τὴν αἴτησιν. Ἐπὶ 93 μελῶν, ὅλα τὰ παρόντα, 87 μέλη ὑπέγραψαν τὴν αἴτησιν. Παραδόξως εὑρέθη τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ εἴπῃ ὅτι διὰ νὰ δικαιωθοῦν οἱ ἀγρόται οἱ προσβάλλοντες τὴν ἐγγραφὴν τῶν νέων μελῶν, θὰ ἀπαιτηθῇ ἡ συναίνεσις ὅλων τῶν ἐγγραφέντων μελῶν, ἐκείνων δηλαδὴ κατὰ τῶν ὁποίων στρέφεται ἡ προσβολή. Κύριοι, δὲν θέλω νὰ ψέξω τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶναι θεσμὸς τὸν ὁποῖον καὶ ἐγὼ χρησιμώτατον τὸν θεωρῶ εἰς τὸν τόπον, καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ μέχρι τοῦδε ἡ λειτουργία του Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἐδικαίωσεν τὰς προσδοκίας ὅλων. Ἀλλὰ καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ὑπόκειται εἰς πλάνας καὶ αὐτό. Ὅλοι ὑποκείμεθα εἰς πλάνας. Καὶ εὑρισκόμεθα ἐδῶ πρὸ μιᾶς πλάνης τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ φαντασθῇ ὅτι ὑπάρχει ἕνας νόμος ὁ ὁποῖος διὰ νὰ ἐπιτρέψῃ ἓν ἔνδικον μέσον, θὰ ἀπαιτήσῃ τὴν συναίνεσιν ἐκείνων, κατὰ τῶν ὁποίων στρέφεται τὸ ἔνδικον τοῦτο μέσον. Καὶ ἡ ἀπαίτησις ὅπως φέρει τὴν συναίνεσιν τῶν νεωστὶ ἐγγραφέντων μελῶν, ὑποθέτω ὅτι εἶναι ἐντελῶς παράδοξος. Βεβαίως τὸ Κράτος ἔχει ὅλην τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν, ἀλλὰ εἶναι ἐνδεχόμενον ὅτι οἱ χωρικοὶ προκειμένου ν’ ἀποβληθοῦν ἐξ ἑνὸς κτήματος τὸ ὁποῖον καλλιεργοῦν ἀπὸ παλαιοτάτων χρόνων καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἔχουν ἐγκατασταθεῖ ὡς ἰδιοκτῆται σχεδὸν ἀπὸ μιᾶς 8ετίας, εἶναι φυσικὸν ὅτι δὲν θὰ δεχθοῦν τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Θὰ ἐξεγερθοῦν κατ’ αὐτῆς καὶ θὰ παρασυρθοῦν εἰς παρεκτροπὰς ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ καταστραφοῦν οἰκογένειαι. Τί ζητοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡμεῖς; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν καὶ ἄνευ τοῦ ὁποίου νομίζω ὅτι ὅλη ἡ ἀγροτικὴ νομοθεσία ἀλλοιοῦται, διότι θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πρωτοδίκων ἀποφάσεων τῶν ἐπιτροπῶν τῶν ἀπαλλοτριώσεων, θὰ ἀπαιτηθῇ ἡ συναίνεσις ἐκείνων τῶν μελῶν τὰ ὁποῖα προσβάλλει ἡ ἀναθεώρησις καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ τὸ μέσον νὰ καταστήσουν ἀπρόσβλητον καὶ τὴν μᾶλλον παράνομον ἀπόφασιν.

§39Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ ἐφέσεως. Πρόκειται περὶ ἀνακοπῆς τρίτου.

§40Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁ συνεταιρισμὸς αὐτὸς ἦτο ἐγκατεστημένος ἀπὸ μιᾶς 8ετίας καὶ παρεχωρήθη τὸ κτῆμα ἀπαλλοτριωθὲν ὑπὲρ αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν εἶχεν ἐκδοθῆ ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπανεκδικάσεως. Ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις μετὰ μίαν 8ετίαν καὶ ἡ ἀπόφασις αὐτὴ δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους δὲν εἶναι ὀρθή. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἀνέτρεψεν ἐντελῶς καὶ ἄρδην τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἡ ὁποία κρατεῖ. Θὰ πρέπει ὅλα τὰ μέλη τοῦ ἀρχικοῦ συνεταιρισμοῦ.

§41Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ βέβαια τίθεμαι πρὸς τὴν ἰδικήν σας γνώμην, τὸ κακὸν εἶναι ὅμως ὅτι ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας.

§42Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡμεῖς ζητοῦμεν ἕνα μέτρον νομοθετικόν, διότι ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν εἶναι ἀλάθητον. Πρόκειται δὲ περὶ ὑποθέσεως γενικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ δυνάμεθα νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ἓν μέτρον νομοθετικὸν ὥστε καὶ τοὺς χωρικοὺς αὐτοὺς νὰ περιφρουρήσῃ ἀπὸ παρεκτροπὰς καὶ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν νὰ προασπίσῃ, καὶ τὴν ἀγροτικὴν νομοθεσίαν νὰ ἐφαρμόσῃ ὅπως ὑπάρχει εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ φαντασθῇ κανεὶς διατί ἐθεσπίσθησαν αἱ ἐπιτροπαὶ αὐταί, ἐφόσον εἶναι δυνατὸν οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ καταστήσουν τὰς ἀποφάσεις ἀπροσβλήτους. Γνωρίζετε ὅτι δὲν θέλω ἐγὼ νὰ θίξω τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλὰ γνωρίζω τὴν κατάστασιν εἰς τὸ χωρίον αὐτό, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν ἐνώπιον θλιβερῶν γεγονότων καὶ θλίβεται ἡ ψυχή μου. Θὰ συστήσω βέβαια τὴν τάξιν καὶ θὰ ἐγκρίνω πᾶσαν ἐπέμβασιν τῆς δημοσίας δυνάμεως, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως. Γνωρίζω ὅμως ὅτι ἐδημιουργήθη μία συνείδησις εἰς αὐτοὺς τοὺς χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀποκατεστημένοι εἰς αὐτὸ τὸ κτῆμα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, καὶ νομίμως μάλιστα ἀποκατεστημένοι ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀνατρέψετε αὐτὴν τὴν συνείδησιν ἐφόσον ματαιοῦται ἡ προσφυγή των εἰς δεύτερον βαθμόν. Δι’ αὐτὸ θὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ διστάσῃ νὰ λάβῃ αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὸν μέτρον, διότι καὶ τὴν νομοθεσίαν τὴν ἀγροτικὴν θὰ ἐπιφέρῃ εἰς τὴν κανονικήν της τροχιὰν καὶ τοὺς ἀγρότας θὰ προστατεύσῃ ἐναντίον τῶν ἰδίων των παρεκτροπῶν, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι ἐκτεθειμένοι.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§44Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἐξετέθη ἤδη εἶναι φανερὸν ὅτι ὑπάρχει μία σύγκρουσις ἀντιλήψεων μεταξὺ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τοῦ ἁρμοδίου συμβουλίου τοῦ ἐποικισμοῦ καὶ τοῦ συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Τὸ συμβούλιον τοῦ ἐποικισμοῦ ἔκρινεν ὅτι ἡ προσφυγὴ εἶναι νόμιμος. Τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἑρμηνεῦον τὸν νόμον εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι νόμιμος διότι ἔπρεπε νὰ ἀριθμηθοῦν καὶ οἱ νέοι συνεταῖροι οἱ ὁποῖοι ἀκόμη δὲν συνεκροτήθησαν εἰς συνεταιρισμούς. Τώρα δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ συζητήσωμεν ἂν ἡ μία ἑρμηνεία ἢ ἄλλη εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ γράμμα τοῦ νόμου. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἐδημιουργήθη ἕνα κενὸν ἄξιον πολλῆς προσοχῆς διότι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ προστεθῇ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν νέων συνεταίρων εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ματαιοῦται κάθε προσφυγὴ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιθανὸν νὰ ἀδικοῦνται. Τὸ Κράτος θέλει νὰ ὑπάρχει ἕνας δεύτερος βαθμὸς, νὰ εἶναι δυνατὴ δηλαδὴ ἡ ἀναθεώρησις τῆς ἀποφάσεως, καὶ ἐφόσον τὸ πνεῦμα εἶναι τοιοῦτον θὰ ἔπρεπε διὰ νομοθετικῶν μέτρων νὰ διευκολυνθῇ ἡ ρύθμισις τοῦ ζητήματος.

§45Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Νὰ δοθῇ ἑρμηνεία εἰς τὸν νόμον δηλαδή.

§46Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ὑπόθεσις ἐμφανίζεται ὑπὸ τὴν ἁπλουστέραν αὐτῆς μορφήν. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν τίθεται τοιοῦτον ζήτημα κατόπιν τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἀπαλλοτριώσεων συνήθως καθορίζει τοὺς κλήρους, ἐξετάζει τὸ ποιὸν τῶν διαφόρων ἀγροτῶν, ἂν εἶναι ἀκτήμονες καὶ ἐκδίδει ἀποφάσεις. Λέγω ὅτι τίθεται διὰ πρώτην φορὰν τοιοῦτον ζήτημα διότι αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ παγία νομολογία τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§47Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ποία ὑπῆρξεν ἡ παγία αὐτὴ νομολογία;

§48Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ νομολογία ἦτο ὅτι ἔπρεπε νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψει μόνον τὸν ἀριθμὸν τῶν συνεταίρων, οἷον τὸν καθώρισεν ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαλλοτριώσεων.

§49Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς) Δηλαδὴ ἡ γνώμη ἦτο ὅπως εἶναι καὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας;

§50Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα. Αὐτὴ ἦτο ἡ παγία νομολογία.

§51Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀναμφιβόλως ἦτο αὐτὴ ἀλλὰ δὲν ἐξεδηλώθη διότι οὐδέποτε μέχρι τοῦδε παρουσιάσθη τοιαύτη περίστασις.

§52Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἐντελῶς μοναδικῆς καὶ πρωτοφανοῦς ἀποφάσεως δωσάσης λαβὴν εἰς τοιαύτας διαμαρτυρίας. Τὸ ὑπουργεῖον, ἐνώπιον τῶν διαμαρτυριῶν αὐτῶν καὶ κατόπιν γνωματεύσεως τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἐγνωμάτευσεν ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν μόνον ὑπ’ ὄψιν οἱ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεων, θεωρηθέντες ὡς συνεταῖροι, ἀλλὰ καὶ ὁ ἄλλος ἀριθμὸς, προέβημεν εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ὅμως τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, δὲν ἐδέχθη. Πάντως θὰ μελετήσω λεπτομερῶς τὴν ἀπόφασιν καὶ τὰς λεπτομερείας τῆς ὅλης ὑποθέσεως καὶ ἐὰν προκύψῃ ὅτι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς ἀδικίας, ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τὴν περιέγραψεν, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπερωτᾷ τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβε διὰ τὴν ὁριστικὴν διανομὴν τῶν κλήρων τῶν ἀπαλλοτριωθέντων ἀγροκτημάτων.

§54Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου, κύριοι βουλευταί, ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἐπερωτᾶται ἡ Κυβέρνησις σχετικῶς μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ἔχει λάβει, σχετικῶς μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, καὶ τὴν ἐγκατάστασιν αὐτῶν εἰς τοὺς ὁριστικοὺς αὐτῶν κλήρους, καὶ τίνα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ἔλαβεν δι’ αὐτούς.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὥστε ἐρώτησιν κάνετε καὶ ὄχι ἐπερώτησιν.

§56Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὄχι ἐρώτησιν· ἐπερώτησιν κάμνω καὶ ἔλεγχον. Ἐρωτῶ, διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβεν τὰ προσήκοντα μέτρα ὥστε εἰς τοὺς ἀποκατασταθέντας ἀκτήμονας καλλιεργητάς, τοὺς ἔχοντας μόνον προσωρινὴν νομὴν τῶν κλήρων αὐτῶν, νὰ διανεμηθοῦν οἱ ὁριστικοὶ κλῆροι; Διότι εἶναι γνωστόν, κ. Πρόεδρε...

§57Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κατωρθώσαμεν καὶ ἐκάμαμε συνεργεῖα πολλά. Τί θέλετε νὰ κάμωμεν; Τῶν ἀδυνάτων οὐκ ἔστι ἐνοχή. Μὲ ὅλην τὴν σπουδαιότητα τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ παραχώρησις τίτλων ἰδιοκτησίας, σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐκάμαμεν ὅ,τι ἦτο ἀναλόγως δυνατόν.

§58Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Καὶ ἄλλοτε ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν καὶ σᾶς εἶπα ὅτι ἐκ τῶν 1500 ἀγροκτημάτων μέχρι πρό τινος χρόνου ἦσαν διανεμημένα μόνον 81.

§59Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ ἀριθμὸς δὲν εἶναι ἀκριβής, ἔχομεν 157 διανεμημένα.

§60Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀπὸ τὰ 1500 μέχρι τὰ 157 εἶναι μεγάλη ἀπόστασις. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αἱ ἐπανεκδικήσεις τῶν κτημάτων δὲν εἶναι αἱ ὀρθαὶ καὶ αἱ ἁρμόζουσαι. Καὶ ἄλλοτε εἶπον ὅτι ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ διὰ τῆς ὁδοῦ τῆς ἐπανεκδικάσεως δι’ εἰδικῶν νόμων. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἀντετάχθην εἰδικῶς διὰ τὴν ἐπανεκδίκασιν τοῦ κτήματος Γιδᾶ καὶ τότε ἐπρότεινα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ μεταρρυθμίσει αὐτὸν τοῦτον τὸν ἀγροτικὸν νόμον, διότι ἡ ἀτέλεια τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἐπέφερε τὰς ἀδικίας αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς ἔγειναν μέχρι σήμερον, διότι ὁ ἀγροτικὸς νόμος δὲν προβλέπει ὅπως ἔπρεπε τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν.

§61Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ φέρετε μία πρότασιν νόμου νὰ τὴν συζητήσωμεν.

§62Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὅταν ἀντετάχθην κατὰ τῆς ἐπανεκδικάσεως τοῦ κτήματος Γιδᾶ σεῖς δὲν παρευρίσκεσθε εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, καίτοι ἦτο μακρὰ καὶ ἦτο σπουδαῖον τὸ ζήτημα. Ἐγένετο μία μακροτάτη συζήτησις, καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν ἐπιμονὴν νὰ ἐπανεκδικάσῃ τὸ κτῆμα ἐκεῖνο.

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου;

§64Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου. Ἡ ἐξέρεσις τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ διὰ τοῦ συστήματος τοῦ σημερινοῦ καὶ εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ φαινομένου, ὅταν καλλιεργηταὶ εὑρισκόμενοι ἐπὶ μίαν τεσσαροκονταετίαν εἰς κτήματα, ἐκδιώκονται ἀπὸ αὐτά, ὅταν γίνεται ἐπανεκδίκασις, εἷς ἐπίμορτος καλλιεργητὴς ὁ ὁποῖος ἦτο μίαν μίαν τεσσαρακονταετίαν εἰς ἕνα κτῆμα καὶ ἔτυχε νὰ ἔχῃ δέκα στρέμματα ἀποκλείεται καὶ ἐκδιώκεται, εἰσέρχεται δὲ εἷς ἄλλος ὁ ὁποῖος οὔτε ἰδέαν κἄν ἔχει περὶ γεωργίας καὶ πέρνει ἄλλα πέντε καὶ οὕτω πῶς δὲν γίνεται ἡ ἐντατικὴ καλλιέργεια ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ γίνῃ, δι’ αὐτὸ ἔχω συστήσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον τροποποιητικὸν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, διότι ὡς ἐφαρμόζεται οὗτος, εἶναι δῶρον ἄδωρον πρὸς τοὺς ἀγρότας.

§65Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἐπερώτησις περιορίζεται μόνον εἰς τὸ πρῶτον μέρος. Ὡς πρὸς αὐτό, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπήντησε καὶ ἀπαντῶ καὶ ἐγὼ μετ’ αὐτὸν ὅτι ἐκάμαμεν ὑπερανθρώπους προσπαθείας ὅπως πολλαπλασιάσωμεν τὰ συνεργεῖα καὶ ὁμολογουμένως δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν μὲ κάποιαν ἱκανοποίησιν ἀτομικὴν ὅτι ἔχωμεν 200 συνεργεῖα τὰ ὁποῖα ἐργάζονται. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο μέρος, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν γίνονται παρατηρήσεις ὡς πρὸς τὴν σχετικὴν ἀτέλειαν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, εἶναι δὲ καὶ αὐτὸ ἕνα σημεῖον μεταξὺ πολλῶν ἄλλων τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου τὰ ὁποῖα ὑπόσχομαι νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§66Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Οἱ ἀγρόται ζητοῦν νὰ συντομεύεται ἡ ἐκδίκασις.

§67Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Βεβαίως ἔχει διττὴν τὴν ὄψιν τὸ ζήτημα. Ἐὰν ἐπιτρέψωμεν διαρκῶς ἐφέσεις καὶ ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀπαλλοτριώσεων, δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ, εἶναι δυνατὸν ὅμως, νὰ τελειοποιήσωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν ἐπιτροπὴν ἀπαλλοτριώσεων, ὥστε νὰ εὑρίσκεται εἷς ἀντιπρόσωπος τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ὁ ὁποῖος νὰ παρακολουθῇ τὰς ἐργασίας.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ συναινέσεις τῶν ἐπερωτώντων ἀναβάλλονται. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Νομοθετικῆς Ἐργασίας τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Τσαλδάρης.

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τὸ μικρὸν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, μὴ παραλείψῃ νὰ λάβῃ οἷα μέτρα ἤθελε κρίνει ἀναγκαῖα διὰ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον συγκλονίζει τὸν σταφιδικὸν κόσμον. Ἀπὸ τὰ διάφορα τηλεγραφήματα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις βεβαίως λαμβάνει καὶ ἀντιλαμβάνεται ἐκ διασκέψεων αἱ ὁποῖαι γίνονται, καὶ ἐκ τῶν ἐπιτροπῶν αἱ ὁποῖαι στέλλονται, εἶναι γνωστὸν πόσον εἶναι τεταραγμένος ὁ σταφιδικὸς κόσμος περὶ τῆς τύχης τοῦ προϊόντος του. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος ἔχει ἐλαττωθῇ σπουδαιότατα εἰς τὸν τόπον τῆς καταναλώσεως. Πέρυσιν εἴχομεν ἐλάττωσιν κατὰ τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια ἑνετικῶν λιτρῶν ἀπὸ προηγουμένας, ἐὰν λάβωμεν τὰ προπολεμικὰ ἔτη, ἔχομεν 100.000.000 ἑνετικῶν λιτρῶν ἐλάττωσιν. Προπολεμικῶς εἴχομεν 240.000.000 ἑνετικῶν λιτρῶν, ἔφθασεν πρὸ τριῶν ἐτῶν τὰ 180, πέρυσιν ἔφθασαν τὰ 140, καὶ ἐφέτος ἀσφαλῶς θὰ ἔχωμεν ἀκόμη μεγαλειτέραν διαφοράν. Μὲ τὴν πτῶσιν τῆς καταναλώσεως εἴχομεν καὶ τὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν, ἐφέτος ἡ παραγωγὴ δὲν εἶναι ἀρκετὰ πλουσία καὶ ὑπάρχει κίνδυνος καὶ ἡ ἐξαγωγὴ νὰ εἶναι ἀκόμη μικροτέρα. Οἱ κτηματίαι οἱ ὁποῖοι συνῆλθον εἰς διαφόρους συσκέψεις, ἐπρότειναν διάφορα μέτρα. Αἱ ἀποφάσεις τῶν συνελθόντων κτηματιῶν ἐστάλησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ συστήσω εἰς αὐτὴν ὅτι εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ κατάλληλα μέτρα, νομίζω δὲ ὅτι θὰ δυνάμεθα νὰ ἀφιερώσωμεν μίαν τῶν ἡμερῶν αὐτῶν πρὸς συζήτησιν τοῦ ζητήματος τούτου, νομίζω δὲ ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἐπαρκὴς χρόνος ὥστε ἐὰν πρόκειται νὰ ληφθοῦν μέτρα τινά νὰ ληφθοῦν ἐντὸς τοῦ ὀλίγου χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διαρκέσουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ τελειώσῃ ἡ ὀλιγοήμερος αὐτὴ ἐργασία τῆς Βουλῆς χωρὶς νὰ δοθῇ μία ἀπάντησις εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτὰς τοῦ Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Ταῦτα ἔχω νὰ εἴπω. Ἐπὶ πλέον, εἰδικώτερον διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἔχω νὰ ἐπαναλάβω παλαιὰν σύστασιν, νὰ πληροφορήσῃ τὸν κόσμον ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν παραγωγὴν καὶ τὸ ἐμπόριον τῶν νωπῶν σταφίδων καὶ ἄν ὑπάρχῃ ἐλπὶς ἱκανοποιητικῶν τιμῶν. Ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι πολλοὶ πληθυσμοὶ πάσχουν ἀπὸ ὑπερπαραγωγὴν ἐφ’ ὅσον δὲν καταναλίσκονται τὰ εἴδη μας καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ ἐμπόδια μαραίνουν καὶ ἀποθαρρύνουν τὸ ζῆλον τῶν παραγωγῶν καὶ τὸ σπουδαιότερον πρόβλημα τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς εἶναι τοῦτο εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της ἡ Κυβέρνησις.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης.

§71Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἶναι ὑψίστης σημασίας καὶ πανάξιον τῆς προσοχῆς τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος ὅτι οὔτε καὶ τοὺς ἄλλους ἀντιπροσώπους τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν ἀφήνει ἀδιαφόρους. Διότι τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικὸν τελευταίως μὲ τὴν ὀξύτητα τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ μία κατάστασις ἐλαττώσεως τῆς καταστάσεως ἐν τῷ ἐξωτερικῷ γεννᾷ πλείστας σοβαρὰς ἀνησυχίας περὶ τοῦ μέλλοντος τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ κυριώτερα προϊόντα τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τοῦ τόπου μας. Ἀτυχῶς τὰ τελευταῖα ἔτη ὁ συναγωνισμὸς τῆς σταφίδος πρὸς τὰ ὁμοειδῆ προϊόντα τῆς Ἀμερικῆς ἔφερεν ἕνα κλονισμὸν τῆς καταναλώσεως τῆς ἰδικῆς μας σταφίδος σημαντικόν, εἰς τοιοῦτον δὲ σημεῖον ὥστε, εἶναι ζήτημα καὶ πρόβλημα ἄν εἶναι δυνατὸν ὁ παραγωγὸς τῶν κατωτέρω ἰδίως ποιοτήτων, αἱ ὁποῖαι εἶναι καὶ αἱ μεγαλύτεραι τῆς Πελοποννήσου, ἄν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας χωρὶς νὰ δύναται νὰ λάβῃ ἀντίστοιχα ἀνταλλάγματα ἐκ τῆς πωλήσεως. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὸ ζήτημα κρατεῖ ἐν συγκινήσει τοὺς παραγωγούς, δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας νὰ εὐρύνωμεν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ συζητήσωμεν καὶ ἀνεύρωμεν τὰ αἴτια τὰ προκαλέσαντα τὴν κρίσιν τὴν ὁποίαν θὰ ἀντιμετωπίσωμεν προσεχῶς. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδειξεν ἐνδιαφέρον, παρακολουθοῦσα τὸ ζήτημα διότι ἐκάλεσεν εἰδικὸν συνέδριον ἐν Ἀθήναις τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ τὸ ἐκάλεσε πολὺ βραδέως κατὰ τὴν 10– 20 Ἰουλίου ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα τὰ σταφιδικὰ συνέδρια θὰ ὑποδείξουν οὔτε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἐν τῇ σταφιδικῇ κοινοβουλευτικῇ ἐπιτροπῇ προτείνωμεν θὰ δοθῇ καιρὸς νὰ νομοθετηθῶσιν, εἰς τρόπον ὥστε ἐν τῇ προσεχῇ ἐσοδείᾳ ν’ ἀντιμετωπίσωμεν σταθερῶς τὴν κατάστασιν. Διὰ τοῦτο ἤθελον συστήσει καὶ ἐγὼ ὅπως ἡ Κυβέρνησις ὁρίσῃ τὸ σταφιδικὸν συνέδριον τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ γίνῃ ἐν Ἀθήναις, πολὺ ταχέως ὥστε τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ὑποδειχθῶσι νὰ εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς παρούσης περιόδου τῆς Βουλῆς νὰ νομοθετηθῶσι, μέτρα τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ νομοθετηθῶσι διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ὀξύτητα τῆς καταστάσεως ἐν τῷ προσεχῇ μέλλοντι διότι τὶ ὠφελεῖ νὰ καταλήξῃ εἰς συμπεράσματα τὸ σταφιδικὸν συνέδριον, ἐφόσον δὲν θὰ ὑπάρχῃ Βουλὴ νὰ τὰ νομοθετήσῃ; Ἐκτὸς ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θελήσῃ νὰ δώσῃ εἰδικὴν ἐξουσιοδότησιν.

§72Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶμαι πρόθυμος νὰ καλέσωμεν τὴν Βουλὴν εἰς ἔκτακτον σύνοδον—ἄν δὲν ἤθελε συγκληθῇ ἐνωρίτερα τὸ συνέδριον—διὰ νὰ ψηφίσῃ τὰς σχετικὰς ἀποφάσεις του.

§73Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ὑπάρχει τοιαύτη σύγχυσις γνωμῶν καὶ προτάσεων καὶ μέτρων τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι οὔτε ἡ Κυβέρνησις εἰς θέσιν ἀκόμη νὰ υἱοθετήσῃ, μέτρων ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀποκρυσταλλωμένη σαφὴς καὶ ἀσφαλὴς γνώμη περὶ τοῦ τὶ δέον γενέσθαι. Διὰ τοῦτο πρὶν ἀποφασίσετε νὰ ἀποδεχθῆτε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἴτε ἐγώ, εἴτε ὁ κ. συνάδελφος προέτεινεν, πρέπει νὰ ἀκούσετε τὴν γνώμην τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου τῆς Πελοποννήσου, τὴν γνώμην δὲ αὐτὴν θὰ τὴν ἀκούσετε μόνον δι’ ἑνὸς συνεδρίου γενικοῦ τὸ ὁποῖον θὰ συγκληθῇ ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ ταχέως πρὶν τελειώσουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ δύνανται νὰ νομοθετηθῶσιν τὰ μέτρα αὐτὰ ἐπωφελῶς διὰ τὴν νέαν ἐσοδείαν.

§74Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ζήτημα δὲν ἀπασχολεῖ πρώτην φορὰν τὴν Βουλήν. Νομίζω, ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον κατόπιν αἰτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Κορινθίας, κ. Ἀραβαντινοῦ, συνέστη μία ἐπιτροπὴ κοινοβουλευτικὴ διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα.

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ὄχι τὸ ἔργον τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ.

§76Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ περὶ αὐτοῦ. Τῆς τακτικῆς δηλαδὴ πορείας τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, τῶν αἰτίων τῆς κρίσεως γενικῶς καὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθῶσι πρὸς ἀποσόβησιν, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως αὐτῆς.

§77Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ σκέψις τοῦ νὰ ἐξετασθῇ ἡ πολιτικὴ τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, ἐγεννήθη ἐκ τῆς κρίσεως.

§78Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετασθοῦν χωριστά.

§79Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἕνα ζήτημα ὑπάρχει.

§80Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Βεβαίως. Λοιπὸν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπελήφθη καὶ τῶν δύο θεμάτων καὶ ἤδη οἱ ὁρισθέντες δύο εἰδικοὶ εἰσηγηταὶ καὶ ἕν ἕτερον τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἰδίαν γνώμην, ὑπέβαλον τὴν ἔκθεσίν των. Ἀπομένει ἡ ἔκθεσις τοῦ γενικοῦ εἰσηγητοῦ, ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ γίνῃ ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος, οὕτως ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ τὸ πόρισμα τῆς ἐπιτροπῆς. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι δι’ αὐτῶν θὰ διαλευκανθῶσι τὰ ὑπὸ συζήτησιν θέματα καὶ θὰ διευκολύνουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν πρὸς λῆψιν τῶν ὁριστικῶν ἀποφάσεων. Εἶμαι τῆς γνώμης ὅμως καὶ ἐγὼ ὅτι πρέπει νὰ μὴ παρέλθῃ τὸ στάδιον αὐτὸ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, χωρὶς νὰ ληφθοῦν ὡρισμένα μέτρα διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπολύτως σύμφωνα ἤδη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ὅλα τὰ συνέδρια τῶν παραγωγῶν, τὰ ὁποῖα συνῆλθαν. Φοβοῦμαι ὅτι ἂν βραδείνει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ εἶναι πολὺ ἀργά, διότι τὰ μέτρα αὐτὰ εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ ἐπηρεάζουν τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος, τὸ ζήτημα δὲ τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι ζήτημα τιμῆς. Ἐπ’ αὐτοῦ ὡμίλησα διεξοδικῶς κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Θὰ παρεκάλουν τώρα τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ὅτι πρὸ τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ λάβῃ ὡρισμένας ἀποφάσεις διὰ τὰ σπουδαιότερα τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν τιμὴν καὶ τὴν ποιότητα τῆς σταφίδος. Ἂν ἀπομείνουν καὶ ἄλλα ἂς ἔλθῃ κατόπιν τὸ γενικὸν σταφιδικὸν συνέδριον νὰ λάβῃ ἀποφάσεις. Ἐφόσον ὅμως ὑπάρχει ἀπόλυτος ὁμοφωνία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῶν συνεδρίων, πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα, πρὶν λήξουν αἱ παροῦσαι ἐργασίαι τῆς Βουλῆς.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Κύριοι βουλευταί, ἡ γενικὴ ἔκπτωσις τῶν τιμῶν ἡ ὁποία παρατηρεῖται εἰς ὅλον τὸν κόσμον εἰς τὰ γεωργικά, κατὰ πρῶτον λόγον προϊόντα καὶ κατ’ ἀντίκτυπον, εἰς τὰ βιομηχανικά, δημιουργεῖ μίαν γενικὴν καὶ παγκόσμιον κρίσιν τῆς ὁποίας τὰς συνεπείας δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ αἰσθανώμεθα καὶ ἡμεῖς. Ἔχομεν κρίσιν εἰς τὴν σιτοπαραγωγήν, εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς κριθῆς, εἰς τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀραβοσίτου, διότι αἱ τιμαὶ ὅλων εἶναι πολὺ ἐκπεσμέναι καὶ διότι παρατηρεῖται ἐφέτος ἐξαιρετικῶς εὐτυχὴς παραγωγή. Ἔχομεν κρίσιν εἰς τὴν σταφίδα μας, διότι ἀφοῦ ἔπαυσε νὰ εἶναι μονοπωλειακὸν προϊόν, κατ’ ἀνάγκην, θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν νόμον τοῦ διεθνοῦς, τοῦ δημοσίου συναγωνισμοῦ καὶ ἦτο εἰς δύσκολον θέσιν ἐπὶ τοῦ παρόντος, τουλάχιστον, νὰ ὑφίσταται νικηφόρως τὸν συναγωνισμὸν αὐτόν. Ἔχομεν κρίσιν εἰς τὸ λάδι, διότι ἡ παραγωγή του αὐξάνει δυσαναλόγως πρὸς τὴν κατανάλωσιν καὶ αἱ τιμαὶ αὐτοῦ, φοβοῦμαι ἐγώ, ὁ ὁποῖος εἶμαι πολὺ αἰσιόδοξος ὅτι θὰ εἶναι δύσκολον νὰ ξαναϋψωθοῦν οὐσιωδῶς. Ἔχομεν κρίσιν, ἴσως ὀλιγώτερον σοβαρὰν εἰς τὸν καπνὸν διότι καὶ ἐφέτος, ἐκτὸς τῆς δημιουργηθείσης ἀπὸ τὴν κακὴν ποιότητα καὶ ἀπὸ τὴν ὑπερπαραγωγήν, παρετήρησα καὶ μίαν μελέτην τοῦ κ. Μαντᾶ, ἐκ τῆς ὁποίας ἀποδεικνύεται ὅτι ἐπωλήθη περισσότερος καπνὸς ἀπὸ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν παρὰ ἀπὸ τὴν περυσινήν. Καὶ διὰ τὰ ζητήματα τοῦ καπνοῦ, καὶ διὰ τὰ ζητήματα τοῦ λαδιοῦ καὶ τῆς σταφίδος ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ ἀσχοληθῇ σοβαρώτατα κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς αὐτῆς, ἵνα φθάσῃ ἐπικυρωμένη καὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν, εἰς σημεῖον νὰ ρυθμίσῃ μίαν πολιτικὴν ἐξυπηρετικήν, ὅσον θὰ εἶναι δυνατὸν περισσότερον τῶν συμφερόντων τῶν τριῶν αὐτῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν γεωργίαν ἐλάβαμε ἤδη τὰ μέτρα περὶ αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου καὶ τῆς συγκεντρώσεως εἰς πολὺ μεγαλυτέραν κλίμακα. Σήμερα δὲ θὰ κατατεθῇ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ζητῆται ἡ αὔξησις τοῦ φόρου τῆς εἰσαγωγῆς, μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἀφαιρέσεως αὐτῆς εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελον πηγαίνει αἱ τιμαὶ πάρα πάνω ἀπὸ ὅτι πρέπει διὰ τὴν κριθήν. Ἐλάβομεν καὶ μέτρα διὰ νὰ αὐξήσωμεν καὶ τὴν φορολογίαν τοῦ ἀραβοσίτου καὶ τῶν πατατῶν. Φοβοῦμαι ὅμως ὅτι παρ’ ὅλας τὰς συμπαθείας τὰς ὁποίας εἶναι φυσικὸν νὰ ἐγείρουν αἱ κραυγαὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἠμπορέσῃ κατὰ τὸ βραχὺ αὐτὸ διάστημα τῶν ἐργασιῶν μας νὰ φθάσῃ εἰς ἀποτελέσματα δυνάμενα νὰ περιβληθοῦν τὴν μορφὴν τοῦ νόμου. Διότι ἂν καλῶς ἀντιλαμβάνομαι ὅλοι ἐμείναμε σύμφωνοι, ὅτι δὲν θὰ ψηφίσωμεν παρὰ ἐλάχιστα νομοσχέδια ἐντὸς 5–6 ἡμερῶν. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τοῦτο, ὅτι κατὰ τὰς 5–6–7–8 ἡμέρας ἠμποροῦμεν νὰ λάβωμεν μέτρα διὰ τόσον σπουδαῖον ζήτημα, τὸ ὁποῖον καλύτερον ἐμοῦ γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ἐὰν ὅμως ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ περὶ τῆς ὁποίας ὁμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, μᾶς παρουσιάσει περὶ τὸ τέλος τῶν ἐργασιῶν μας τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς καὶ μᾶς ὑποβάλλει προτάσεις σαφεῖς ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ ὑπάρχῃ σαφὴς ὁμογνωμοσύνη τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, δὲν θὰ εἶχον καμμίαν δυσκολίαν νὰ περιβάλωμεν τὰς προτάσεις αὐτὰς μὲ μορφὴν νόμου.

§83Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸν φόρον τῆς σταφίδος κ. Πρόεδρε.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ μόνον καὶ χωρὶς νὰ συνεννοηθῶ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ οὗτος ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τῶν συναδέλφων.

§85Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω δηλώσει ὅτι 25–30 ἑκατομμύρια μείωσιν πρέπει νὰ τὴν θεωροῦμε βεβαία.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οὔτε καὶ αὐτὸ θὰ βοηθήσῃ οὐσιωδῶς, μὴ ἀπατᾶται ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἂν νομίζῃ ὅτι μὲ τὰ 25 ἑκατομμύρια ἠμποροῦν νὰ ἀσκήσουν ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς πωλήσεως τῆς σταφίδος. Ἀλλὰ ἂν πρόκειται περὶ αὐτοῦ μόνον, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ ψηφίσωμεν κατὰ τὰς ὀλίγας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ λάβωμεν σᾶς παρακαλῶ νὰ συναινέσητε εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς μέτρα ἐσπευσμένα καὶ σπασμωδικά. Τὸ ζήτημα εἶναι δυσκολώτατον. Ἡ σταφὶς ἔπαυσε νὰ εἶναι μονοπώλιον τῆς Ἑλληνικῆς γῆς δυστυχῶς. Θὰ ὑποστῶμεν τὰς συνεπείας αὐτοῦ τοῦ γεγονότος. Θὰ κατορθώσωμεν νὰ πωλῶμεν τὴν σταφίδα μας τότε μόνον, ἂν κατορθώσωμεν νὰ διαγωνίζηται τὴν παραγωγὴν ὁμοίων ἄλλων σταφίδων καὶ ἐν γένει τὸν ξηρὸν καρπὸν ποὺ παράγεται εἰς ἄλλα κράτη, δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ λάβωμεν μέτρα εἰς διάστημα 7 ἡμερῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δεχθῆτε ὅπως μελετηθοῦν τὰ μέτρα αὐτά, μὲ ὅλην τὴν ἠρεμίαν ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται καὶ ὅταν θὰ εἴμεθα ἕτοιμοι καὶ ἂν εἶναι ἀνάγκη καὶ πρὸ τῆς λήξεως τῆς ἐσοδείας νὰ τὰ λάβωμεν. Εἶμαι πρόθυμος νὰ καλέσω τὴν Βουλὴν τὸν Ἰούλιον καὶ τὸν Αὔγουστον καὶ ἐλπίζω ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι δὲν θὰ διστάσουν νὰ ἔλθουν νὰ ψηφίσωμεν τὰ μέτρα αὐτά. Ἐλάβομεν ἀπόφασιν νὰ συνέλθῃ τὸ συνέδριον τὸ σταφιδικὸν τὴν 29 Ἰουλίου καὶ τότε νὰ ἔχωμεν ὅλον τὸν καιρὸν νὰ φθάσωμεν εἰς συμπεράσματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ὑπάρξῃ μία communis καὶ consessem καὶ ἂν εἶναι ἀνάγκη νὰ καλέσωμεν τὴν Βουλὴν νὰ τὰ ψηφίσωμεν, θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ ζητήσωμεν τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν, ἀλλὰ εἶναι τόσον σπουδαῖον τὸ ζήτημα, δὲν ἔχω καὶ συμπάθειαν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα παρουσία ὀλίγων βουλευτῶν.

§87Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Βεβαίως τὸ ζήτημα εἶναι πολυσχεδέστατον ὡς πρὸς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται νὰ ληφθῶσι τελικῶς καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος ὅτι κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται ὀλίγας μόνον ἡμέρας νὰ συνεδριάσῃ ἡ Βουλή, δὲν δύνανται νὰ ληφθῶσι. Οὐχ’ ἧττον ὅμως ὑπάρχουν ζητήματα τινὰ τὰ ὁποῖα δύνανται τώρα νὰ λυθῶσι, τοιαῦτα ζητήματα εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ φόρου καὶ τὸ ζήτημα τῆς διακρίσεως τῆς ποιότητος. Ἡ εἰσφορὰ ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται παρὰ τῶν σταφιδικῶν ὀργανισμῶν εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν βαρῶν τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμός, ἕνα δὲ ἀπὸ τὰ οὐσιωδέστερα βάρη τοῦ ὀργανισμοῦ εἶναι ὁ φόρος τὸν ὁποῖον πληρώνει πρὸς τὸ δημόσιον. Ἐφόσον πληρώνει 75.000.000 πρὸς τὸ δημόσιον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ αὐξήσῃ τὴν εἰσφοράν, τὴν μείωσιν τῶν βαρῶν τοῦ ὀργανισμοῦ θὰ τὴν ἐπιφέρῃ ἡ ἐλάττωσις τῆς φορολογίας. Ἂς ἀρκεσθῶμεν λοιπὸν ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τὸ ὁποῖον θέλει φέρει ἀρκετὴ ὠφέλεια καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς μὴ ἀναμίξεως τῶν ποιοτήτων καὶ τοῦτο βραδύτερον ἔστω καὶ κατὰ τὸ θέρος ἐὰν ἀναγκαῖον δυνάμεθα νὰ ἐξετάσωμεν γενικώτερον τὸ ζήτημα. Τὸ ζήτημα πάντως ὡς γνωρίζει καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι ἀρκετὰ σπουδαῖον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§89Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι βουλευταὶ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα ἔχει ρυθμισθῆ ἀπὸ τοῦ 1925 διὰ τῆς δημιουργίας τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ σταφιδικὸς οὗτος ὀργανισμὸς ἐξακολουθεῖ νὰ ζῇ. Ἡ Κυβέρνησις θορυβηθεῖσα ἐξ ὅσων ἐλέγοντο περὶ τῆς ἀνεπαρκείας τῆς μελλοντικῆς τοῦ ὀργανισμοῦ ἀπηυθύνθη πρὸς αὐτὸν καὶ τὸν ἐρώτησε. «Ποία εἶναι ἡ οἰκονομική σου κατάστασις» μπορεῖς νὰ πᾶς μπροστά; καὶ ὁ ὀργανισμὸς ἀπήντησεν: «εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀγοράσω ἐφέτος πλεονάσματα ἀξίας 150 ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ ἀφοῦ καταβάλω αὐτὸ τὸ ποσὸν θὰ μοῦ μείνουν ἀκόμη καὶ 138 ἑκατ. Ἐπειδὴ δὲ ἡ Κυβέρνησις ἐπεθύμει νὰ διαπιστώσῃ τὴν ἀκρίβειαν τῶν βεβαιώσεων τοῦ Α.Σ.Ο. ἀνέθηκεν εἰς μίαν τριμελῆ ἐπιτροπὴν ἐξ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος. Ἐδῶ εὑρίσκονται σήμερον τὰ πράγματα. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν σήμερον ζήτημα σταφιδικόν. Αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας ἀπήλαυσαν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ μέχρι σήμερον, εἶναι τιμαὶ ἱκανοποιητικαί, προὐκάλεσαν ὅμως τὴν μείωσιν τῆς καταναλώσεως διότι ἦσαν πολὺ μεγαλείτεραι τῶν τιμῶν τῶν ὁμοειδῶν προϊόντων.

§90Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶχον 200 ἑκατομμύρια depot ἀπὸ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἔκαμον κατόπιν 500 ἑκατομμύρια παραγωγὴν καὶ διὰ νὰ ἐξοδεύσουν τὸ πρᾶγμα τὸ κατεβίβασαν εἰς 17 λίρας τὸν τόννον. Δὲν παίρνουν λοιπὸν τίποτε.

§91Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐὰν θέτετε ὡς βάσιν ὅτι αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας ἀπήλαυσαν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἀπὸ τῆς λειτουργίας τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, τότε τὸ σταφιδικὸν πρόβλημα εἶναι ἄλυτον. Εἶναι ἄλυτον καὶ περιττὸν νὰ ἐπικαλῆσθε μέτρα νομοθετικά. Ὅταν ἱδρύθη τὸ πρῶτον ὁ Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς ἐξησφάλισεν ἂν δὲν ἀπατῶμαι εἰς ἐλαχίστην τιμήν, τὴν τιμὴν τῶν 2.300 δραχμῶν. Τὸ δεύτερον ἔτος ἡ τιμὴ ὑψώθη νομίζω μέχρι 2700, τὸ τρίτον ἔτος ἡ τιμή, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν παραγωγῶν καὶ τὴν αἰσιοδοξίαν τὴν ὁποίαν ἐγέννα τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἔβλεπον κλονιζομένην τὴν κατανάλωσιν, ὑψώθη εἰς δραχμὰς 3.050 καὶ τὸ τέταρτον ἔτος εἰς 3500.

§92Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πότε ἐκλονίσθη ἡ κατανάλωσις;

§93Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ κατανάλωσις ἐκλονίσθη ἀπὸ τοῦ ἔτους καθ’ ὃ ὡρίσθη ὡς ἐλαχίστη τιμὴ ἡ τῶν 3.500 δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ 1928. Αἱ τιμαὶ τοῦ 1928 ἤρχισαν νὰ κλονίζουν τὴν κατανάλωσιν. Συνέπεσε δυστυχῶς νὰ ἔχωμεν τὰ ὁμοειδῆ προϊόντα ἀφθονώτατα καὶ εὐθηνώτατα καὶ φυσικὸν ἦτο νὰ μειωθῇ ἡ κατανάλωσίς μας, τὴν στιγμὴν ποὺ οἱ ἄλλοι ἐπώλουν ἐφθηνώτερον. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ὅτι ἐὰν θέσητε ὡς βάσιν, ὅτι ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ἐξησφάλισε ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς δὲν εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὸν παραγωγόν, τὸ πρόβλημα εἶναι ἄλυτον, καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι ἀνίσχυροι νὰ τὸ λύσουν. Θὰ τὸ λύσῃ ἡ λειτουργία τῶν οἰκονομικῶν νόμων, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπάγεται καὶ ἡ σταφίς, ἀφ’ ἧς ἔχασε τὴν μονοπωλιακὴν αὐτῆς μορφήν. Ἐὰν ὁ ὀργανισμὸς εἶναι εἰς θέσιν νὰ διεξαγάγῃ τὸ ἔργον του καὶ κατὰ τὴν προσεχῆ ἐσοδείαν, δὲν νομίζομεν ὅτι ὑπάρχει κανεὶς λόγος ἀναμίξεως τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῶν νομοθετικῶν σωμάτων. Τὸ μόνον ζήτημα ποὺ ἐνδιαφέρει τὸν ὀργανισμόν, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον κυρίως ἔθηκε πρὸ τῶν παραγωγῶν ὁ ὀργανισμὸς εἶναι νὰ τὸν ἀπαλλάξωμεν τοῦ ἐγγείου φόρου. Ἐπὶ τοῦ σημείου ὅμως τούτου σᾶς ἀπήντησεν ἤδη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὁ ὀργανισμὸς ἔχει ἀνάγκην μειώσεως τῆς εἰσφορᾶς ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ διστάσῃ νὰ τὴν πραγματοποιήσῃ. Ἐφόσον λοιπὸν κ. βουλευταὶ ὁ ὀργανισμὸς εἶναι ἐν ζωῇ, θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ διαχειρίζεται τὴν σταφίδα συμφώνως πρὸς τὸν καταστατικὸν αὐτοῦ νόμον. Μόνον ὅταν δηλώσῃ ὁ ὀργανισμὸς ὅτι εἶναι ἀνίκανος νὰ διαχειρισθῇ τὰ τῆς σταφίδος, τότε ἡ Κυβέρνησις θὰ συνεννοηθῇ μετὰ τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν νομοθετικῶν σωμάτων περὶ τοῦ πρακτέου. Θὰ ἐπαναλάβω ὅμως καὶ πάλιν ὅτι ἡ λύσις κεῖται εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν οἰκονομικῶν νόμων. Δὲν μποροῦμεν νὰ διατηρήσωμεν τὴν πελατείαν μας καὶ τὴν ἐξαγωγήν μας ἐὰν εἴμεθα ἀκριβέστεροι τῶν ἄλλων ξηρῶν καρπῶν. Ἐὰν φρονεῖτε ὅτι αἱ τιμαὶ ποὺ ἀπήλαυσαν διὰ τοῦ Α. Σ. Ο. οἱ παραγωγοὶ δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, δὲν θὰ λύσετε τὸ σταφιδικὸν ζήτημα δι’ οἱουδήποτε νομοθετικοῦ μέτρου.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§95Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργοῦ δὲν εἶναι καθόλου ἱκανοποιητικαὶ διὰ τὴν Βουλήν. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἐφόσον ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς ἔχει κεφάλαια διὰ νὰ ἀγοράσῃ τὰ πλεονάσματα εἰς λογικὰς τιμὰς, δὲν ὑπάρχει σταφιδικὸν ζήτημα. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα ἐγεννήθη ἐκ τῆς ἀντιλήψεως ὅτι ὁλονὲν βαίνει μειουμένη ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ κατὰ μοιραίαν συνέπειαν ἕνα ἀπὸ τὰ δύο θὰ συμβαίνῃ ἢ πρέπει νὰ ὑποβιβασθῇ ἡ τιμὴ εἰς τοιοῦτον ὅριον ὥστε νὰ ἠμποροῦν νὰ συναγωνισθοῦν τὰς ξένας ἀγορὰς ἢ πρέπει νὰ χρεωκοπήσῃ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἡ ὀρθοτέρα ἀντίληψις νομίζει ὅτι εἶναι νὰ ἀφίσωμεν νὰ λειτουργῇ ὡς λειτουργεῖ μέχρι σήμερον καὶ ὅταν εὑρεθεῖ ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμὸς εἰς πλήρη ἀδυναμίαν τότε νὰ ἐπέμβῃ ἡ Κυβέρνησις.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν λέγωμεν νὰ ἀφίσωμεν νὰ λειτουργήσῃ ὑπὸ τὰ βάρη, ἐξαιροῦμεν τὸ βάρος του φόρου.

§97Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ εἶναι μόνον αὐτά.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐδηλώθη ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου καὶ ἀπὸ ἐμὲ ὅτι θὰ μειώσωμε τὸν φόρον.

§99Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶπεν τὰ ἑξῆς: Ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἐλαφρυνθῇ ἢ νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος, διότι ἐὰν δὲν ἔχει νὰ πληρώσῃ ὁ αὐτόνομος ὀργανισμός, δὲν θὰ τοῦ πάρωμεν τίποτε.

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ ἐπιτρέπετε; Ὁ συνάδελφός μου ἠθέλησε κυρίως νὰ τονίσῃ ἕνα πρᾶγμα καὶ εἰς αὐτὸ ἔχει σύμφωνον καὶ ἐμένα, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν παρὰ νὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν συναγωνισμὸν τῶν ξένων ξηρῶν καρπῶν καὶ πρέπει νὰ ἴδωμεν ὑπὸ ποίους ὅρους θὰ μπορέσωμεν νὰ τὸν διεξαγάγωμεν. Κατὰ τὰ λοιπὰ εἴμεθα σύμφωνοι νὰ περιμένωμεν τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὰ πορίσματα τοῦ συνεδρίου τὸ ὁποῖον γίνεται τὴν 29ην Ἰουνίου καὶ τότε ἐὰν νομίζωμεν ὅτι σχηματίζεται μία κοινὴ γνώμη περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλωνται διὰ τὸν συναγωνισμόν, εἶμαι πρόθυμος τότε. Δὲν σᾶς ἀρνούμεθα νὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ θέλομεν νὰ φωτισθῶμεν καὶ νὰ φωτισθῇ ἡ Ἑλληνικὴ γνώμη καὶ ἡμεῖς, καὶ θέλομεν νὰ μᾶς βοηθήσουν καὶ οἱ σταφιδοπαραγωγοί.

§101Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δυστυχῶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος κύριος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι πρέπει νὰ ἐγκαταλείψουν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ τὰς ὑψηλὰς τιμὰς τὰς ὁποίας ἀπολαύουν, εἴμεθα σύμφωνοι.

§102Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ αὐτόνομος σταφιδικὸς ὀργανισμὸς εἶναι κύριος ἀπολύτως. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀναμιγνύεται εἰς τὰς ἐκθέσεις τῶν διαφόρων βαρῶν· θέλει νὰ ὁρίσῃ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἐγγυηθῇ ἡ Κυβέρνησις.

§103Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐκ τοῦ νόμου δηλαδὴ δὲν ἐπεμβαίνει.

§104Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι κύριος τοῦ ποσοστοῦ τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει. Εἶναι κύριος τοῦ παρακρατήματος. Ἡ μόνη Κυβερνητικὴ ἐπέμβασις εἶναι ὁ φόρος.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπολύτως ἀναγνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχει κἄποια κρίσις καὶ εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν φόρον.

§106Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Θὰ εἰσαχθῇ μέτρον;

§107Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἐκ τοῦ οἰνοπνεύματος κ. ὑπουργέ. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλληται ὅπως ἐτόνισα εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὅτι δὲν πρέπει νὰ λέγωμεν ὅτι ἀφίνωμεν τὸν αὐτόνομον σταφιδικὸν ὀργανισμόν, διότι ὑπάρχουν ἐμπόδια εἰς τὸ νὰ κάνῃ τὸν προορισμόν του ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς ποιότητος καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς. Βεβαίως δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι ὁ αὐτόνομος σταφιδικὸς ὀργανισμὸς εἶναι τῶν παραγωγῶν. Αὐτὸς εἶναι κύριος τῆς τύχης του.

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὁ αὐτόνομος σταφιδικὸς ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεύει αὐτοὺς στερεῖται καὶ μᾶς ζητήσουν νὰ τὸν βοηθήσωμεν εἴμεθα πρόθυμοι.

§109Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ εἴπω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος δύναμαι νὰ εἴπω καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς κάλλιον γνωρίζει τὸ ζήτημα, εἶδα ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀνέπτυξε σκέψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι καθόλου ἐποικοδομητικαὶ διὰ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος καὶ φοβοῦμαι ἕνεκα ἀκριβῶς τοῦ κύρους τοῦ ἰδιαιτέρου τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, ὅτι δύναται νὰ ἐπιδράσῃ κακῶς διὰ τὴν λῆψιν μιᾶς ὁριστικῆς ἀποφάσεως. Τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικὸν εἶναι μέγα καὶ δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ ταύτην τὴν ἑσπέραν, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ αὐτόνομος σταφιδικὸς ὀργανισμὸς ἔχει τὴν διαχείρισιν καὶ δύναται νὰ πράξῃ ὅ,τι θέλῃ.

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι τὸ ἰσχύον καθεστώς.

§111Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑπάρχουν ὅμως ζητήματά τινα, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ τὰ κανονίσῃ ἄνευ βοηθήματος ἐκ μέρους τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Δὲν ἀρκεῖ ὅτι εἶναι κυρίαρχος ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει καὶ ἐξουσίαν, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔτσι θὰ ὑπάρξῃ καὶ περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πρέπει νὰ περιορίσητε εἴς τι σημεῖον τὸν ὀργανισμόν, αἴφνης εἰς τὸν καθορισμὸν τοῦ παρακρατήματος νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν γνώμην καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἔχει ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς καὶ τὴν ἐξαιρετικὴν κατάστασιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα. Ἔχομεν συνεπῶς ἀνάγκην νομοθετικῶν μέτρων, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς μειώσεως τῆς φορολογίας, ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, λέγει....

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς ὑπεσχέθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι θὰ ἐλαττώσωμεν τὸν φόρον.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διακανονισμοῦ τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἀποφοίτων τῶν ἀνωτάτων σχολῶν καὶ τῶν προσηρτημένων σχολείων τοῦ Ε. Μ. Πολυτεχνείου». Ὁ κ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§114Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν πρὸ τῶν διακοπῶν συνεζητεῖτο τὸ παλαιὸν νομοσχέδιον ἐζητήσαμεν τὴν ἀναβολὴν αὐτοῦ. Ἤδη παρουσιάζεται σχεδὸν κατὰ τὸν αὐτὸν τύπον. Βεβαίως δὲν σκοπεύω νὰ φέρω ἀντιρρήσεις εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου διότι δημιουργεῖ μίαν διάκρισιν μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν ὅσον ἀφορᾷ τὰς στρατιωτικὰς αὐτῶν ὑποχρεώσεις, διότι θὰ μοῦ δοθῇ ἡ ἀπάντησις ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη ὑπαλλήλων τῶν δημοσίων ἔργων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἄποψις τῆς προελεύσεως καὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶναι ἕν ἐκ τῶν δύο, τριῶν κυριωτέρων σημείων τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἡ ἐκπαίδευσις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν παρουσιάζει πάντα μεγίστας δυσχερείας, σήμερον δὲ παρουσιάζει ἀκόμη μεγαλυτέρας, ἀφ’ ἑνὸς διότι ἠλαττώθη ἡ θητεία, καὶ ἀφ’ ἑτέρου διότι ἡ τεχνικὴ μόρφωσις τοῦ στρατεύματος εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα. Ὅταν ἐμαχώμεθα εἰς τὸ μέτωπον, κύριοι συνάδελφοι, διηρωτώμεθα ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ, διατὶ τάχα τὸ πυροβολικὸν τοῦ Γαλλικοῦ στρατοῦ εἶναι τό ἀνώτατον πυροβολικὸν τοῦ κόσμου; Μήπως τὸ ὑλικόν, εἶναι καλλίτερον; ὄχι; μήπως ἡ ἐκπαίδευσις τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γαλλικοῦ πυροβολικοῦ ἦτο ἀνωτέρα; Ὄχι κύριοι, τὸ τοιοῦτον προήρχετο ἐκ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐστρατολογεῖτο τὸ ἔφεδρον αὐτὸ προσωπικόν, ἐκ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐστρατολογοῦντο οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ, οἵτινες προήρχοντο ἀπὸ τὰς τεχνικὰς καὶ μαθηματικὰς σχολάς. Ὅλοι οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Πολυτεχνείων κατετάσοντο ὡς ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ καὶ δι’ αὐτὸ οὗτοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ κανονίσουν ταχέως τὰς μεθόδους τῆς Βουλῆς καὶ τὰς ἄλλας τεχνικὰς μεθόδους. Διὰ τοῦτο τὸ Γαλλικὸν πυροβολικὸν παρουσιάζει τὸ φαινόμενον ὅτι ἐπὶ 100 πυροβολαρχιῶν αἱ 99 ἦσαν πρώτης τάξεως, διότι ὅλοι οἱ οὐλαμαγοὶ ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ ὑπολοχαγοὶ καὶ πλεῖστοι τῶν λοχαγῶν ἦσαν ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ προελθόντες καθ’ ὃν τρόπον ἐξέθεσα. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον τὸ προσωπικὸν τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἐνδεδειγμένον διὰ τὸ σῶμα τοῦ πυροβολικοῦ νὰ διατίθεται εἰς ἄλλα σώματα. Ἴσως θὰ προβληθῇ ἀντίρρησις: Καὶ πόθεν θὰ στρατολογηθῇ τὸ προσωπικὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ; Τὸ ζήτημα κύριοι, εἶναι λελυμένον ἀφ’ ἑαυτοῦ: Πρέπει οἱ νέοι προερχόμενοι ἀπὸ τὰς τεχνικὰς σχολὰς μέχρι τοῦ 40ου ἔτους τῆς ἡλικία των νὰ εἶναι ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ καὶ κατόπιν ἂν γίνῃ πόλεμος θὰ εἶναι ἀξιωματικοὶ τοῦ μηχανικοῦ. Εἰς τὴν Γαλλίαν ἂν ἀνοίξετε καὶ τὸ τελευταῖον λεξικὸν τοῦ Λαροὺς, θὰ ἴδητε ὅτι οἱ ἀπόφοιτοι τῆς Πολυτεχνικῆς σχολῆς εἶναι ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ μυστικὸν κύριοι συνάδελφοι, τῆς μεγαλυτέρας ἀποδόσεως τοῦ Γαλλικοῦ πυροβολικοῦ, τοῦ πυροβολικοῦ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Γαλλία ἐστήριξε καὶ στηρίζει τὴν νίκην της. Δὲν εἶναι τὸ ὑλικόν, εἶναι ἡ στρατολογία τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Πῶς εἶναι δυνατὸν σήμερον ἰδίᾳ μετὰ τὴν τεχνικὴν μόρφωσιν τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ ὁ ἀξιωματικὸς μεταπολεμικῶς καὶ μὲ θητείαν ἠλαττωμένην 16άμηνον, νὰ ἔχωμεν ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ἀρτίως μορφωμένους, ἂν δὲν στρατολογοῦμεν τοὺς καταλλήλους.

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ ἔχωμεν ἐκτελοῦντες τόσα ἔργα δημόσια, νὰ μὴ ἔχωμεν ἐπαρκὲς προσωπικὸν μηχανικοῦ καὶ δι’ αὐτὸ ὑποβάλλομεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Τὴν γνωρίζετε ἄλλωστε τὴν ἀνάγκην. Θὰ σᾶς προτείνω ἐπειδὴ τὰ ἐπιχειρήματα σας εἶναι ἄξια προσοχῆς, νὰ ὁρισθῇ ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἰσχύει ἐπὶ μίαν τριετίαν, καὶ κατόπιν νὰ παύσῃ ἰσχύων.

§116Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τότε δύναται νὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς: τοὺς ἓξ μῆνας τοὺς ὁποίους κάμνουν εἰς τὸ μηχανικόν, νὰ τοὺς κάμνουν εἰς τὸ πυροβολικόν.

§117Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸ νομοσχέδιον δὲν ὑπεισέρχεται εἰς τρόπον τις ἐκπαιδεύσεως αὐτῆς κατὰ τὸ ἑξάμηνον, ὁμιλεῖ μόνον περὶ ἀποσπάσεως μετὰ ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Τὸ παρὸν λοιπὸν ἰσχύει διὰ μίαν τριετίαν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βερδέλης.

§119Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀντίρρησιν τοῦ κ. ἐκ Πρεβέζης συναδέλφου, ὅτι δημιουργεῖται μία διάκρισις μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν γίνεται, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον γίνεται ὑπὲρ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐν γένει πληρεστέρας ἐπιβλέψεως τῶν δημοσίων ἔργων, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ. Ἄλλωστε καὶ ἡ τριετία, ἡ ὁποία μόλις πρὸ ὀλίγου ἐτέθη, ἱκανοποιεῖ τὸν κ. Χαβίνην. Ἐθεώρησα ἐν τούτοις ἐπιβεβλημένον νὰ λάβω τὸν λόγον διὰ νὰ ἀνακινήσω ὅλον τὸ ζήτημα τῆς ἐν γένει χρησιμοποιήσεως εἰς τὸν στρατὸν τῶν ἀποφοίτων τοῦ πολυτεχνείου. Ὁ κ. Χαβίνης ὀρθῶς παρετήρησεν ὅτι εἰς τὰ ξένα Κράτη τὸ πυροβολικὸν διοικήθη κατὰ τὸν πόλεμον σχεδὸν ἀποκλειστικῶς ἀπὸ ἐφέδρους ἀξιωματικούς, ἀπὸ ἐφέδρους μηχανικούς. Εἶμαι δὲ ὅλως ἰδιαιτέρως ἐγὼ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ εἶμαι ἀπόφοιτος τῆς σχολῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐτροφοδότησε κατὰ 95% τὸ Γαλλικὸν πυροβολικόν. Ἀτυχῶς ὅμως θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κύριος συνάδελφος, νὰ εἴπω ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἀντιπροσωπεύει ποσῶς τὴν γνώμην τῶν ἄλλων πρώτων συναδέλφων του τοῦ στρατοῦ. Τοὐναντίον οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τὸ Ἑλληνικὸν Ἐπιτελεῖον, ἐὰν θέλετε, ἔδειξε πάντοτε μίαν ἀπέχθειαν εἰς τὴν χρησιμοποίησιν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοιαύτης προελεύσεως ὄχι μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ συστηματικῶς ἀπέφυγε νὰ δημιουργήσῃ ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ἀνωτέρας τεχνικῆς μορφώσεως. Τοὺς λόγους οἵτινες ἤγαγον εἰς τοιαύτας σκέψεις δὲν νομίζω σκόπιμον νὰ ἀναφέρω ἐδῶ. Ἕνα μόνον ἔχω νὰ συστήσω καὶ νὰ παρακαλέσω, νὰ μείνῃ μὲν τὸ νομοσχέδιον ἐν ἰσχύϊ ἐπὶ μίαν τριετίαν, ὡς ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ νὰ ὑποβληθῇ ἓν ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ προβλέπῃ διὰ τὴν δημιουργίαν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἐφέδρων τεχνικῶν ἀξιωματικῶν. Μὴ σᾶς φαίνεται τὸ ζήτημα τόσον ἁπλοῦν, κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν. Συνεννοηθῆτε μὲ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν σας καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ὑπάρχει μία ἐξαιρετικὴ ἀντίδρασις τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ὡς παρετήρησεν ὁ κύριος συνάδελφός του εἰς τὰ ἄλλα Κράτη προσπαθοῦν νὰ προσελκύσουν εἰς τὸν στρατὸν αὐτοὺς τοὺς νέους τεχνικοὺς ἐπιστήμονας.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐτοκινήτων, κυκλοφορίας καὶ ὑποχρεώσεως τῶν ὁδηγῶν αὐτῶν».

§121Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ἀπεδέχθην τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπέφερα ἐλαφρὰς τροποποιήσεις καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ τυπωθῇ ὡς ἐτροπολογήθη.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης.

§123Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, ἀφορὸν τὰ αὐτοκίνητα καὶ τὴν κυκλοφορίαν αὐτῶν καὶ τὰς διαφόρους ὑποχρεώσεις τῶν σωφέρ, ἐνδείκνυται βεβαίως καὶ εἶναι ἐπιβεβλημένον, ἀλλὰ ἔχει μίαν οὐσιώδη παράλειψιν καὶ τὴν συμπλήρωσιν αὐτῆς τῆς παραλείψεως, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Ὁ ἀριθμὸς τῶν αὐτοκινητικῶν δυστυχημάτων αὐξάνει καθημερινῶς τοσοῦτον, ὥστε ν’ ἀποβαίνῃ ἀντικείμενον ἀνησυχίας τόσον εἰς τοὺς ἐπιβαίνοντας αὐτοκινήτου ὅσον καὶ εἰς τοὺς διαβάτας τοὺς διερχομένους τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν. Βεβαίως εἶναι πολλὰ τὰ αἴτια εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλεται ὁ μέγας αὐτὸς ἀριθμὸς τῶν αὐτοκινητικῶν δυστυχημάτων. Τὸ ἀτελὲς ὁδικὸν δίκτυον τῆς πρωτευούσης, ἡ ἔλλειψις μεγάλων κεντρικῶν ἀρτηριῶν, ἡ ἀνεπάρκεια τῶν ὁδῶν τῶν συνδεουσῶν τὴν πρωτεύουσαν μὲ τὰ προάστεια, ἡ ἀτελὴς μόρφωσις καὶ ἄσκησις τῶν ὁδηγῶν τῶν αὐτοκινήτων, ἡ στενότης τῶν ὁδῶν, πάντα ταῦτα βεβαίως καὶ ἀναμφισβητήτως εἶναι αἴτια, εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλονται τὰ αὐτοκινηστικὰ δυστυχήματα. Ἀλλὰ ὑπὲρ πάντα ταῦτα τὸ κυριώτερον αἴτιον εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλονται τὰ αὐτοκινηστικὰ δυστυχήματα εἶναι ἡ ὑπερβολικὴ ταχύτης τὴν ὁποίαν ἀναπτύσουν οἱ ὁδηγοὶ τῶν αὐτοκινήτων, οἱ ὁποῖοι κατὰ κανόνα παραβαίνουν τὰς ἀστυνομικὰς διατάξεις. Μόνον ἐὰν ληφθοῦν τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς περιστολὴν τοῦ κακοῦ αὐτοῦ, θὰ ἔχωμεν ἕνα καλὸν ἀποτέλεσμα. Διότι οἱ ὁδηγοὶ τῶν αὐτοκινήτων ἐκ φιλοτιμίας καὶ ἁμίλλης ἐπιζητοῦν νὰ φθάσουν πρῶτοι εἰς τὸ τέρμα προσπερνῶντες τὸν ἄλλον. Πᾶν μέτρον ἑπομένως τὸ ὁποῖον θὰ ἀπέβλεπεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ταχύτητος τῶν αὐτοκινήτων εἶναι ἐνδεδειγμένον. Ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου κἄποιο δημοσίευμα τὸ ὁποῖον εἶδον τοῦ κ. Παδελοπούλου, διευθυντοῦ τῶν Κρατικῶν Σιδηροδρόμων. Ὁ κ. Παδελόπουλος ὑπέδειξεν ἄλλοτε ὅτι κάλλιστα δύνανται νὰ ὑποχρεωθῶσιν ὅλα τὰ αὐτοκίνητα νὰ ἐγκαταστήσωσιν ὑποχρεωτικῶς ταχύμετρον καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καθισταμένης εὐχεροῦς τῆς ἐξακριβώσεως τῆς ὑπερβάσεως τῆς ἐπιτρεπομένης ταχύτητος, ἀσφαλῶς θέλει ἐπέλθῃ μείωσις τῆς ταχύτητος καὶ συνεπῶς καὶ ἡ μείωσις τῶν αὐτοκινητικῶν δυστυχημάτων, διότι ἐπαναλαμβάνω τὸ μεγαλύτερον αἴτιον, εἶναι ἀναμφισβήτητον, εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλονται τὰ αὐτοκινητικὰ δυστυχήματα, εἶναι ἡ ταχύτης τῶν αὐτοκινήτων. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας τὴν τροποποίησιν ταύτην. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ἀστυφύλακες νὰ καταδιώκουν τὰ τρέχοντα ἰλιγγιωδῶς αὐτοκίνητα, ἀλλὰ δι’ ἁπλῆς θεωρήσεως θὰ δύνανται νὰ ἐξακριβώσωσι κατὰ πόσον οἱ σωφὲρ τηροῦσι τὰς διατάξεις περὶ ταχυτήτων. Νομίζω ὅτι οὐδὲν ἄλλο μέτρον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον.

§124Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ κ. συναδέλφου, εἶχον πράγματι ὑπ’ ὄψιν μου τὸ ζήτημα, διότι εἶχον ἐγγράψῃ μίαν σχετικὴν ἐπερώτησιν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων. Τὸ ἐξήτασα εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία δὲν ἠδυνήθη νὰ μοῦ παράσχῃ πληροφορίας ἀσφαλεῖς, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ παρέχει σήμερον τὰς ἀπαραιτήτους ἐγγυήσεις περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος. Πάντως εἰς τὸν νόμον ὑπάρχουν καὶ διοικητικαὶ διατάξεις καὶ ποινικαὶ αἱ ὁποῖαι παρέχουν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις κατὰ τῶν κινδύνων περὶ τῶν ὁποίων ὁμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος.

§125Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς τὴν 22αν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 41. (ἀναγινώσκει). Ἐὰν ἡ διάταξις αὐτὴ ἐφαρμοσθῇ δὲν θὰ γίνουν δυστυχήματα. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου οἱ σωφὲρ δὲν κτυποῦν συνεχῶς τὸν κλάξον. Ἐδῶ ἔχουν τὴν ἀπαίτησιν οἱ σωφὲρ ὅταν κτυπήσουν τὸ κλάξον ὅλος ὁ κόσμος νὰ τραπῇ εἰς φυγήν, ἀδιάφορον ἂν ἕνας δὲν εἶναι γερὸς καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τρέξῃ. Δι’ αὐτὸ κ. ὑπουργὲ νομίζω ὅτι πρέπει εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς κινήσεως τῶν αὐτοκινήτων νὰ τεθῇ ὅτι ὁ δρόμος εἶναι καὶ διὰ τοὺς πεζοὺς καὶ διὰ τὰ ὀχήματα. Ἐφαρμόσατε τὰς διατάξεις αὐτὰς καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ περιορισθοῦν πολὺ τὰ δυστυχήματα. Εἰς τὸ ἄρθρον 9 κ. ὑπουργὲ λέτε ὅτι διὰ νὰ γίνῃ δεκτὸς σωφὲρ ὑποψήφιος πρὸς ἐξέτασιν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ 19 ἔτος συμπληρωμένον. Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι πολὺ μικρόν. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τὸ 22 τοὐλάχιστον. Ἐπίσης κ. ὑπουργὲ φρονῶ δὲν ὅτι πρέπει ὁ ὁδηγὸς νὰ λαμβάνῃ δίπλωμα ἄν δὲν γνωρίζει καλῶς τὴν πόλιν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ κινηθῇ. Ἐδῶ συμβαίνει τὸ ἑξῆς, παίρνετε τό αὐτοκίνητον τοῦ λέτε τὴν διεύθυνσιν καὶ δὲν γνωρίζει ποῦ νὰ πάγῃ.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωγράφος.

§127Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Κύριοι βουλευταί, προκειμένου περὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐτοκινήτων, ἐπιφυλλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον ψήφισιν. Ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος, ἐζήτησε τοποθέτησιν ταχυμέτρων εἰς τὰ διάφορα αὐτοκίνητα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει ἐν Εὐρώπῃ. Βεβαίως ταχύμετρα ὑπάρχουν, πάντοτε εἰς τὰ αὐτοκίνητα ἐκεῖνα ἅτινα δεικνύουν εἰς τὸν ὁδηγὸν μὲ πόσην ταχύτητα τρέχει. Ἀλλὰ τὰ ταχύμετρα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος τὰ ἔχουν μόνον οἱ ἀστυνομικοὶ διὰ νὰ δύνανται νὰ συλλαμβάνουν τὰ τρέχοντα μὲ ἀνωτέραν ἀπὸ τὴν κεκανονισμένην ταχύτητα αὐτοκίνητα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπιρρίψωμεν τὴν εὐθύνην μόνον εἰς τοὺς σωφφέρ, διότι τόσον εἰς τὴν Μασσαλίαν ὅσον καὶ εἰς τὸ Παρίσι καὶ εἰς τὴν Βιέννην ὅπου εἶχα τὴν εὐχαρίστησιν νὰ μείνω πολὺ καιρὸν ὁδηγῶν αὐτοκίνητον, οὐδέποτε μοῦ ἔγινε παρατήρησις διὰ ταχύτητα. Ἀλλὰ τὰ αὐτοκίνητα δὲν κατεσκευάσθησαν διὰ νὰ πηγαίνουν μόνον μὲ 10 χιλιόμετρα ἀλλὰ 25 τοὐλάχιστον ἐντὸς τῆς πόλεως. Ὀφείλομεν δὲ νὰ διδάξωμεν εἰς τὸν Ἕλληνα πολίτην, ὅτι πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὰ καθήκοντά του...

§128Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ κόψῃ τὴν ταχύτητα ὅπως γίνεται καὶ ἀλλοῦ.

§129Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἰς τὴν Μασσαλίαν τὰ αὐτοκίνητα ἔχουν ταχύτητα 50 χιλιομέτρων. Ὁ Γάλλος ὅμως πολίτης πηγαίνει εἰς τὸ πεζοδρόμιον, ὁ Ἕλλην δὲν ἔχει ἴσως ἀρκετὰ πεζοδρόμια ἔστω, ἀλλὰ νὰ γνωρίζῃ ὅτι πρέπει νὰ πηγαίνῃ δεξιὰ καὶ νὰ μὴ διαβάζῃ τὴν ἐφημερίδα του μέσα εἰς τὸν δρόμον ἀδιαφορῶν δι’ ὅλα. Εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην τὰ ταξὶ τρέχουν μὲ ταχύτητα πέραν τῶν 40 χιλιομέτρων. Οἱ πολῖται βαδίζουν εἰς τὰ πεζοδρόμια. Ἐδῶ δυστυχῶς ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἔχομεν ἀρκετά. Νὰ γίνουν ὅμως καὶ νὰ ἐξεύρῃ ὁ Ἕλλην πολίτης ὅτι τὰ αὐτοκίνητα δὲν ἔγιναν διὰ νὰ περιπατοῦν σὰν κάρρα καὶ νὰ προσέχουν.

§130Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε ἐκ τοῦ δικηγορικοῦ μου ἐπαγγέλματος, βεβαιῶ ὅτι ἐπὶ 10 περιπτώσεων αὐτοκινηστικῶν δυστυχημάτων εἰς τὰς 9 πταίουν οἱ κοπτόμενοι.

§131Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀληθέστατον. Μοῦ συνέβη πολλάκις ἐνῷ ὡδήγουν τὸ αὐτοκίνητόν μου ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Σταδίου μὲ 20 χιλιομέτρων ταχύτητα νὰ στέκηται ἐν μέσῳ ὁδῷ ἄνθρωπος ἐπιδιώκων νὰ ξυσθῇ οὕτως εἰπεῖν μὲ τὸ αὐτοκίνητον διὰ νὰ ἐπιτύχῃ παρὰ τῆς ἀσφαλείας τὴν ἀποζημίωσιν. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω πρέπει οἱ πολῖται νὰ γνωρίζουν τὰ καθήκοντά των.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν συναινέσει τοῦ κ. ὑπουργοῦ. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς). Α. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκπαιδεύσεως στελεχῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως εἰσφορᾶς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Διεθνές Συνέδριον τῶν Διοικητικῶν Ἐπιστημῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Α. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἰαματικῶν πηγῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Α. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου 3221 περὶ κτηματικῶν Τραπεζῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Α. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθέτων διατάξεων τοῦ νόμου 3967 περὶ ἀνεγέρσεως τῶν συνοικισμῶν Νέας Σμύρνης καὶ Νέας Καλλιπόλεως».

§133Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν θὰ κατατεθοῦν αἱ τροποποιήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι λίαν ἀνακουφιστικαί.

§134Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀντὶ νὰ ἀναφέρῃ ὅτι πρόκειται νὰ τροποποιήσῃ τὸν νόμον 3967 θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ ἀνεφέρετο ὅτι πρόκειται νὰ καταργήσῃ οὐσιαστικῶς τὸν νόμον 3967, διότι ἐὰν πραγματικῶς ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν πρόκειται οὔτε ἕνα οἴκημα νὰ οἰκοδομηθῇ. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα προβλέπονται καὶ μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιβαρυνθοῦν οἱ οἰκισταὶ τῆς Καλλιπόλεως καὶ Νέας Σμύρνης ἀνέρχονται εἰς τὸ 16πλάσιον σχεδὸν τῆς ἀξίας τῶν οἰκοπέδων.

§135Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Μὲ τί προϋπολογισμὸν τὸ ἐξηκριβώσατε αὐτό; Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς δημοκοπίας δὲν θὰ κατορθώσετε τίποτε. Ἡ Κυβέρνησις ἐκεῖνο ποὺ ὑπεσχέθη θὰ τὸ κάμῃ.

§136Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν τὰς ἀπόψεις ἑνὸς βουλευτοῦ νὰ τὰς χαρακτηρίζετε ὡς δημοκοπίας.

§137Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κύριοι βουλευταὶ ὁ κ. συνάδελφος ὑποστηρίζει ὅτι τὰ ἔξοδα διὰ κοινόχρηστα ἔργα τῶν συνοικισμῶν αὐτῶν νὰ τὰ καταβάλῃ τὸ Κράτος. Καὶ τὸν ἐρωτῶ ἐὰν δὲν πρόκειται περὶ δημοκοπίας ἢ ὄχι.

§138Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Καί ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ τὰ ἔξοδα αὐτὰ θὰ ἀνέλθουν εἰς 180 ἑκατομμύρια ἢ ὄχι;

§139Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Σᾶς εἶπον ὅτι τὸ κείμενον θὰ τροποποιηθῇ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§140Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Μὰ σεῖς τὸ ἀναφέρετε εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§141Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ἐπιθυμεῖτε νὰ δικομαχῆτε. Σᾶς λέγω λοιπὸν ὅτι τὸ κείμενον αὐτὸ δὲν θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§142Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἡ ἀξία τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν τῆς Νέας Σμύρνης εἶναι 20 ἑκατομμυρίων. Ἐξ αὐτῶν δὲν ἐπληρώθησαν οὔτε τὰ 14 ἑκατομμύρια. Τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα ὑπολογίζετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀνέρχονται εἰς 180 ἑκατομμύρια. Δηλαδὴ τὸ δεκαπλάσιον τῆς ἀξίας τῶν οἰκοπέδων. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔπρεπε νὰ εἶχε ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἐγκριθῇ πολὺ γρηγορώτερα διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἔχουν κτισθεῖ 600 σπήτια καὶ τοὺς ἐξαναγκάζετε νὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ τὸ δεκαπλάσιον τῆς ἀξίας τῶν οἰκοπέδων.

§143Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δαπάνῃ τίνος θέλετε νὰ γίνουν τὰ κοινόχρηστα ἔργα;

§144Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐξοικονομοῦν μετὰ μεγάλης δυσκολίας τὴν ἀξίαν τῶν σπητιῶν των, δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ ἐπιβαρυνθοῦν.

§145Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ὑποδείξατέ μας ποῖος θὰ τὰ πληρώσῃ.

§146Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ὅ,τι γίνεται μὲ ὅλους τοὺς συνοικισμούς.

§147Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Μὰ δὲν εἶναι τὸ ἴδιον.

§148Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ ἀστέγων.

§149Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Εἶμαι πρόθυμος νὰ ἐμποδίσω τὴν ἵδρυσιν τῆς Νέας Σμύρνης ἐὰν νομίζετε ὅτι τοὺς βάζομεν πολλὰ βάρη.

§150Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Δὲν πρόκειται νὰ ἀναγραφῇ καμμία ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αὐτῷ ἐπιβάρυνσις ἀπὸ πέρυσιν μεγαλειτέρα. Οὔτε εἶναι δυνατὸν τὰ σπήτια ποὺ ἐκάνανε νὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ τὸ 10 πλάσιον τῆς ἀξίας τῶν οἰκοπέδων. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἀξία τῶν οἰκοπέδων καὶ τὰ ἔξοδα μὲ τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθοῦν, εἶναι ἐκ τῶν προτέρων γνωστά.

§151Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Τὰ ἔξοδα θὰ φθάσουν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 180 ἑκατομμυρίων, ἡ δὲ ἀξία τῶν οἰκοπέδων εἶναι μόλις 20.000.000. Ἐγὼ νομίζω ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καταστρέφεται καὶ ἡ Νέα Σμύρνη καὶ ἡ Νέα Καλλίπολις.

§152Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, πρώτην φορὰν ἀπὸ τόσων ἐτῶν ἡ Κυβέρνησις τοῦ τόπου ἐπιλαμβάνεται μετὰ τῆς δεούσης σοβαρότητος τὸ ἔργον τῆς Νέας Σμύρνης, δὲν ἀπέφυγε δὲ θυσίας διὰ τὸν τὸν σκοπὸν τοῦτον. Οἱ οἰκισταὶ ἀνέκαθεν ἀνεγνώριζον ὅτι αὐτοὶ πρέπει νὰ καταβάλλουν τὰ ἔξοδα ἐξ ἰδίων καὶ ἐζήτουν εὐκολίας τινὰς, ἰδιαιτέρως δὲ τὴν ἐγγύησιν τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἐπιτύχουν ἐλαφροτέρους ὅρους ἐκ μέρους τῶν ξένων ἑταιρειῶν. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ἔδωσε τὰς εὐκολίας καὶ ἐδέχθη καὶ τὴν ἐγγύησιν. Πρόσωπα τὰ ὁποῖα κατ’ ἀρχὰς ἐπεδίωξαν νὰ μὴ ἀνεγερθῇ ἡ Νέα Σμύρνη, ἤγειραν τελευταίως ζήτημα κοινοχρήστων ἔργων ἰσχυριζόμενοι ὅτι αἱ δαπάναι τῶν κοινοχρήστων ἔργων θὰ εἶναι λίαν βαρεῖαι. Βεβαίως τὰ ἐπιχειρήματά των δὲν μᾶς πείθουν, οὔτε δυνάμεθα νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῶν κοινοχρήστων ἔργων! Ἐρωτῶ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μία πόλις ἢ μέγας συνοικισμὸς ἄνευ κοινοχρήστων ἔργων, ἐρωτῶ, ἂν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν Κυβέρνησιν νὰ προταθῇ ὅτι πρέπει ν’ ἀνεγείρῃ τὸν συνοικισμὸν χωρὶς νὰ ἐξοδευθῇ οὔτε ὀβολὸς διὰ νὰ γίνουν ὁδοί, διὰ νὰ γίνουν ὑπόνομοι, διὰ νὰ γίνουν ἐν συνόψῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἔργα, ἄνευ τῶν ὁποίων ὁ συνοικισμὸς τῆς Νέας Σμύρνης, ἀντὶ νὰ ἀποτελέσῃ ἓν ὡραῖον τμῆμα τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, θὰ μεταβληθῇ εἰς κέντρον ρυπαροτήτων. Τοιοῦτόν τι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προταθῇ εἰς μίαν Κυβέρνησιν, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἠθέλησαν νὰ εἴπουν ὅτι ἡ ἀξία τῶν οἰκοπέδων δεκαπλασιάζεται. Οὐδὲν τούτου ἀναληθέστερον. Ἄλλωστε προειδοποίησα τὸν κ. βουλευτήν, ὅτι εἰς τὸ προσκομιζόμενον νέον κείμενον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸ ὁποῖον κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀπεφασίσθη νὰ μὴ γίνῃ οὔτε νύξις περὶ κατανομῆς τῶν δαπανῶν ἀναλόγως τῆς ἀξίας τῶν οἰκοπέδων, ἀλλ’ ὁ κ. βουλευτὴς ἐπιμένει νὰ συζητήσῃ ἐπὶ ἀνυπάρκτου Κυβερνητικῆς προτάσεως. Καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου δέχομαι πᾶσαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νέου κειμένου, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἀνακουφιστικὸν διὰ τοὺς οἰκιστάς. Ἡ Κυβέρνησις οὐδέποτε ἐφάνη ἀμείλικτος. Τοὐναντίον ἐμερολήπτησε πάντοτε ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῶν οἰκιστῶν καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὸν τὸν δρόμον. Ἐκ τοῦ νέου δὲ κειμένου βλέπετε, ὅτι καὶ διὰ τὰ κοινόχρηστα ἔργα ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑτοίμη νὰ παράσχῃ πᾶσαν δυνατὴν εὐκολίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν θ’ ἀποδεχθῇ ποτέ, εἶναι τὸ νὰ μὴ γίνουν κοινόχρηστα ἔργα, ἀλλὰ νὰ συσσωρευθοῦν ἀτάκτως σπίτια εἰς ἕνα χάος μέσα, δηλαδὴ ἀντὶ συνοικισμοῦ νὰ δημιουργήσωμεν τόπον, ὁ ὁποῖος θὰ ἠμποροῦσε νὰ κατοικεῖται ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλο ὂν, ἐκτὸς τῶν ἀνθρώπων.

§153Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ καταθέσῃ τροποποιημένον σχέδιον, ἄρα παραδέχεται ὅτι τὸ σχέδιον τοῦτο δὲν εἶναι καθόλου ἐν τάξει. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ ἐὰν εἰς τὸ νέον σχέδιον μέσα, θὰ καθορίζωνται τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν.

§154Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Θὰ διανεμηθῇ, θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ γίνῃ εὐρυτάτη συζήτησις.

§155Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ σᾶς λέγω κ. ὑπουργὲ διατὶ δὲν εἰσάγεται εὐθὺς ἀμέσως τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, παρὰ εἰσάγεται αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον τὸ ἔχετε συντάξει ἀπὸ ἓξ μηνῶν.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§158Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω τὴν τιμήν, κύριοι βουλευταί, νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τῆς κριθῆς καὶ τῆς βρώμης, ἀπὸ 4 μεταλλικὰς δραχ. τὰ 100 κιλὰ εἰς 5 δραχ.» Ἡ αὔξησις αὕτη μετὰ τῶν προσθέτων ποσοστῶν καὶ εἰδικῶν φόρων ἀναβιβάζει κατὰ 26 λεπτὰ κατὰ κιλὸν τὸν δασμὸν τῆς κριθῆς καὶ τῆς βρώμης, ὁ ὁποῖος συνολικῶς ἀνέρχεται εἰς 1 καὶ 35 λεπτὰ κατὰ κιλόν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ αὔξησις αὕτη δὲν εἶναι καθόλου ταμιευτικός. Ὀφείλεται ἀποκλειστικῶς ἡ αὔξησις αὕτη, ὅπως καὶ ἡ πρὸ 2 μηνῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθεῖσα αὔξησις τοῦ ἀραβοσίτου, ὅπως καὶ ἡ πρὸ μηνῶν γενομένη κατ’ ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς ἐπαναφορὰ τοῦ παλαιοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου, ὀφείλεται, λέγω, εἰς προστασίαν τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς, προστασίαν τὴν ὁποίαν ἠναγκάσθησαν νὰ μετέλθωσιν ὅλα τὰ Κράτη κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους λόγῳ τῶν ἰδιαιτέρων συνθηκῶν αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν διὰ τὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ ἰδίως διότι κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος ἐπῆλθεν ὅπως γνωρίζετε διατάραξις τοῦ ἰσοζυγίου παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως ὅλων τῶν γεωργικῶν προϊόντων, καὶ ἰδιαιτέρως τῶν σιτηρῶν, διατάραξις ἡ ὁποία ἐπέφερεν σοβαρὰν πτῶσιν τῆς τιμῆς αὐτῶν. Ἡ γενική, ἡ παγκόσμιος μεταπολεμικὴ τάσις πρὸς αὔξησιν τῆς παραγωγῆς συνετέλεσεν, ὥστε νὰ σχηματισθοῦν ἀποθέματα μεγάλα, ἰδίως σιτηρῶν, ὑπερβάλλοντα τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, καὶ ἐντεῦθεν ὡς εἰκὸς ἐπῆλθεν πτῶσις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, πτῶσις ἡ ὁποία λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν καὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς ἐν σχέσει μὲ τὴν μεταπολεμικὴν κατάστασιν καὶ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς αὐξήσεως τῶν δαπανῶν τῆς παραγωγῆς μειοῖ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου κάτω τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς· Διὰ τοῦτο ὅλα τὰ Κράτη ἠναγκάσθησαν νὰ λάβουν μέτρα διάφορα πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς, μέτρα δασμολογικὰ ἀνάλογα πρὸς τὸ ἰδικόν μας τῆς συγκεντρώσεως, μέτρα διευκολύνσεως ἐξαγωγῆς ἐπὶ ἀμοιβῇ, μέτρα σχηματισμοῦ ἀποθεμάτων ὥστε νὰ λείψῃ ἡ μεγάλη προσφορά. Ὅλα δὲ σχεδὸν τὰ Κράτη τὰ εὑρισκόμενα ὑπὸ συνθήκας παρομοίας μὲ τὰς ἰδικάς μας, ἔχουν ἢ ἴσον ἢ ἀνώτερον δασμόν. Ἡ Βουλγαρία ἡ ὁποία ἔχει σήμερον μεγαλειτέραν σιτοπαραγωγήν, ἔχει δασμὸν 2 καὶ 40. Ἐάν, κύριοι, εἰς ὅλα τὰ Κράτη κατέστη ἔντονος, ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῆς προστασίας τῆς σιτοπαραγωγῆς, ἐπιτακτικωτέρα εἶναι παρ’ ἡμῖν λόγῳ εἰδικῶν συνθηκῶν, διότι παρ’ ἡμῖν ὑπάρχει ἀγροτικὸς πληθυσμὸς ὁ ὁποῖος μόλις προσφάτως ἐγκατεστάθη, ὥστε νὰ στερῆται ἀκόμη καὶ τῶν ἐπιστημονικῶν καὶ τῶν οἰκονομικῶν μέσων πρὸς παραγωγὴν μὲ ὀλιγώτερα ἔξοδα. Ὀφείλομεν πράγματι νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ταχυτέραν καὶ τὴν μεγαλειτέραν ἐλάττωσιν τοῦ ἐλλείμματος τῆς σιτοπαραγωγῆς, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀποκαταστήσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν πληρέστερον τὴν σιτάρκειαν τῆς ὁποίας ὅλοι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐξάρωμεν τὰ πολλαπλᾶ ὠφελήματα. Διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις κύριον μέλημα ἔθηκεν τὴν ἐνίσχυσιν τῆς σιτοπαραγωγῆς. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἡ ἀναστολὴ τοῦ φόρου τῆς παραγωγῆς ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου, ἡ ἐντατικωτέρα ἐκτέλεσις ἀποξηραντικῶν ἔργων, ἡ προσπάθεια πρὸς ἐπιστημονικωτέραν καὶ ἀποδοτικωτέραν καλλιέργειαν τῆς γῆς, ὅλα αὐτὰ μαρτυροῦν ὅτι ἡ Κυβέρνησις κύριον μέλημα ἔθηκεν τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Γεωργίας. Ὅλα αὐτὰ ἀκόμη μαρτυροῦν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ προσπαθείᾳ τῆς ἐνισχύσεως τῆς σιτοπαραγωγῆς προσπαθεῖ ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ μὴ θίξῃ ἀμέσως τὸν καταναλωτήν, ἐπιδιώξασα τὴν ἐνίσχυσιν τῆς παραγωγῆς διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ κόστους τῶν δαπανῶν τῆς καλλιεργείας, διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς διὰ τῆς ἐντατικωτέρας καὶ μεγαλειτέρας ἀποδόσεως, ὥστε νὰ μὴ θιχθῇ ἀμέσως ὁ καταναλωτής. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἠλάττωσεν ὅπως ἐνθυμεῖσθε καὶ τὸν δασμὸν τοῦ σίτου. Ἤλπιζεν ἡ Κυβέρνησις διότι τὸ μέτρον τοῦτο, τὸ μέτρον τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου θὰ ἤρκει πράγματι διὰ νὰ ἐπιφέρῃ πλήρη καὶ ἀποτελεσματικὴν τὴν προστασίαν. Καὶ πράγματι τὸ μέτρον τοῦτο θὰ ἦτο ἀρκετὸν ἐν ὁμαλαῖς περιστάσεσι μόνον αὐτό, νὰ συγκρατήσῃ τὴν τιμὴν εἰς ἐπίπεδον χαμηλόν. Ἀλλὰ σήμερον δηλαδὴ πρὸ ἑνὸς μηνὸς ὑπὸ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας ἡ σιτοπαραγωγὴ εὑρίσκεται δὲν ἀρκεῖ τὸ μέτρον τοῦτο διὰ νὰ ἐπέλθῃ πλήρης ἡ προστασία. Δὲν ἀρκεῖ διότι ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον τῆς συγκεντρώσεως ἄνευ τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ θὰ εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ἀγοράζωμεν εἰς τιμὴν πολὺ ἀπέχουσαν ἀπὸ τὴν διεθνῆ τιμήν, καὶ πρέπει νὰ εἴμεθα προητοιμασμένοι νὰ ἀγοράσωμεν πολὺ μεγαλειτέρας ποσότητας σίτου ἀκριβῶς δὲ λόγῳ τῆς μεγάλης διαφορᾶς μεταξὺ τῆς διεθνοῦς τιμῆς καὶ τῆς τιμῆς εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀγοράζωμεν, ἀκριβῶς λόγῳ αὐτῆς τῆς διαφορᾶς θὰ εἴχομεν μεγάλην προσφοράν. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλον λόγον θὰ εἴχομεν μεγάλην προσφοράν, διότι πολλοὶ ἐκ τῶν παραγωγῶν δὲν προσφέρουν προθύμως τὴν παραγωγὴν αὐτῶν εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἐλπίζοντες εἰς ὑψηλοτέρας τιμάς. Ἀλλὰ τὴν ἐντεῦθεν ζημίαν δὲν ἦτο βεβαίως δυνατὸν νὰ ἐπιρρίψωμεν οὔτε εἰς βάρος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης οὔτε εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν πάλιν τὴν ἐπερρίπτομεν εἰς βάρος τῆς καταναλώσεως τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο περίπου τὸ αὐτὸ οἷον καὶ τὸ διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ δασμοῦ. Ἀλλ’ ἐὰν κύριοι, βουλευταί, ἡ συγκέντρωσις δὲν εἶναι μέτρον ἀπολύτως ἀποτελεσματικόν, εἶναι ὀλιγώτερον ἀποτελεσματικὸν διὰ τὴν παραγωγήν. Ἡ παραγωγὴ θὰ εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα καὶ ἡ χρησιμοποίησις αὐτῆς θὰ εἶναι εὐκολωτέρα, διὰ τὸν λόγον τοῦτον δὲ καταλήγομεν καὶ εἰς προστασίαν δασμολογικήν, τὴν ὁποίαν ὅμως λαμβάνομεν πρόνοιαν νὰ ἄρωμεν ἐντὸς ὀλίγου, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς θὰ καθίστα αὐτὴν περιττήν. Εἶναι ἐνδεχόμενον, κύριοι, νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι θέτομεν βάρος τι εἰς τὴν κατανάλωσιν διὰ τοῦ δασμοῦ τούτου. Τοῦτο εἶναι ἀληθές. Μὴ λησμονῶμεν ὅμως, ὅτι ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ ὑπέστη πλήγματα σοβαρά. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι εἰς χρόνον οὐχὶ ἀπομεμακρυσμένον χάριν τοῦ συνόλου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ ὑπέστη μεγάλην φορολογίαν, τὴν φορολογίαν τοῦ συναλλάγματος τοῦ εἰσαγομένου, ἡ ὁποία φορολογία ἀφήνει τὰ 70% τοῦ εἰσοδήματός των. Δὲν εἶναι λοιπὸν πολύ, ἐὰν σήμερον ἡ γεωργία ἦλθε, νὰ ζητήσῃ μικρὰν ἀναλόγως θυσίαν ὑπὲρ αὐτῆς διὰ νὰ διέλθῃ τὰς σημερινὰς δυσχερεῖς τῆς περιστάσεις. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ἀντιθέτως, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ πράγμα τι νὰ ἔχωμεν ἀξίωσιν σοβαρὰν ὄχι μόνον περὶ ἐνισχύσεως τῆς παραγωγῆς ἀλλὰ καὶ περὶ διατηρήσεως αὐτῆς, ἐὰν δὲν ἔχωμεν ὡς ἀξίωμα, ὅτι ὁ γεωργὸς ὀφείλει, νὰ ἐξασφαλίζῃ δι’ ἑαυτόν, ἂν μὴ μέγα κέρδος ἐκ τῆς παραγωγῆς του, τοὐλάχιστον ὅμως τὸ ἡμερομίσθιον ἑαυτοῦ καὶ τῆς οἰκογενείας του. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τὸν γεωργὸν νὰ παράγῃ διὰ νὰ παράγῃ. Δὲν παράγει κανεὶς διὰ νὰ ἔχῃ τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἀπολαύσῃ τὸ θέαμα μιᾶς πλουσίας συγκομιδῆς, ἀλλὰ παράγει διὰ νὰ πωλήσῃ τὴν παραγωγήν του εἰς καλὴν τιμὴν καὶ τὴν τιμὴν αὐτὴν ὀφείλομεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν εἰς τὸν γεωργόν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν γεωργικὴν πολιτικήν. (χειροκροτήματα).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 8 μ. μ.).