1930.04.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 66η

ΠΕΜΠΤΗ 3 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1930

Προεδρία Αʹ. Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 1 Ἀπριλίου. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ μετὰ παρατηρήσεις τοῦ κ. Χρηστομάνου).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῶσι ἐπίσης τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ ἀντιπρόεδροι ἀνάπηροι πολέμου εὐχαριστοῦν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως προθεσμίας ὑποβολῆς δηλώσεως πρὸς παροχὴν συντάξεως. — Ἡ Σμαράγδα Τζιβελεκίδου πρόσφυξ κάτοικος Ἀθηνῶν, ζητεῖ τὴν παροχὴν συντάξεως διὰ τὸν φόνον τοῦ δεκαεννεαετοῦς υἱοῦ της κατὰ τὴν 9ην Σεπτεμβρίου 1926. — Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Μαντᾶς καταθέτει αἴτησιν τοῦ κ. Β. Μιχαηλίδου συνταξιούχου δευτεροβαθμίου ἑλληνοδιδασκάλου ζητοῦντος τὴν χορήγησιν καὶ εἰς αὐτὸν τοῦ ἐπιδόματος τοῦ χορηγηθέντος καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς συνταξιούχους ὑπαλλήλους. —Τὰ σωματεῖα Ἱεραπέτρας διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀπόφασιν ἀνεγέρσεως ξενοδοχείου κλπ. ἐκ τῆς ρευστοποιήσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας Ἱεραπέτρας. —Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος Καρδίτσης ζητεῖ τὴν ἀναστολὴν τῆς διώξεως τῶν φορολογουμένων μέχρι τῆς νέας συγκομιδῆς. —Οἱ κάτοικοι Ἁγίου Νικολάου καὶ Ἐλλούνδας Κρήτης παρακαλοῦν νὰ παραμείνῃ τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης εἰς Ἅγιον Νικόλαον, ὡς ἐξυπηρετοῦν τὰ συμφέροντα ὁλοκλήρου τῆς περιφερείας. —Οἱ Συνεταιρισμοὶ Βόλου καὶ Δράμας, διαμαρτύρονται διὰ τὴν κατάληψιν τῶν παραχωρηθέντων εἰς αὐτοὺς πρὸς καλλιέργειαν ἐκτάσεων, διὰ τὴν ἀνέγερσιν στρατώνων. —Οἱ διδάσκαλοι τῶν τεχνικῶν μαθημάτων, πτυχιούχοι δημοδιδάσκαλοι μετεκπαιδευόμενοι εἰς τὸ τεχνικὸν διδασκαλεῖον, ζητοῦν νὰ ἐξομοιωθοῦν πρὸς τοὺς μετεκπαιδευομένους εἰς τὸ τμῆμα τῆς Μέσης ἢ πρὸς τοὺς ἀποφοίτους τοῦ τεχνικοῦ διδασκαλείου. —Ἡ περιφέρεια Κολλωνιδῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην τροποποίησιν τοῦ νόμου 3416. —Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἀνθρακόπουλος καταθέτει ὑπόμνημα τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν Συντικῆς ζητούντων τὴν παροχὴν δανείου ἐκ δραχμῶν 5.000 εἰς ἑκάστην οἰκογένειαν. —Τὸ τμῆμα τοῦ Ἀγροτικοῦ κόμματος Κατερίνης παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ τὸ βʹ Σῶμα Στρατοῦ καὶ παραλάβῃ κριθὴν καὶ βρώμην ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τῆς πόλεως Κατερίνης. —Ὁ πρόεδρος λαχανεμπόρων Πειραιῶς παρακαλεῖ ὅπως προταχθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως κλάσεών τινων τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου». —Οἱ κάτοικοι συνοικισμοῦ Κ. Κουκλουτζᾶ (Χαρμάνκιοϊ) διαμαρτύρονται διὰ τὴν καθυστέρησιν ἐπαναφορᾶς αὐτῶν εἰς τὸν δῆμον Θεσσαλονίκης. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ δικηγόρων διατάξεων.» —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Τριποδάκης, Θ. Φίλιος, Μ. Μαντᾶς καὶ Η. Ἀποσκίτης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Δικηγόρων διατάξεων.» Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Λαμπριαδείου Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Λούλης, Μ. Βολουδάκης Ἰω. Περδικογιάννης κ. λ. π. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου». Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργός τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου; 1) «Περὶ ἄρσεως ἀπαλλοτριώσεως τῶν κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 2948 περὶ προαγωγῆς τῆς βιομηχανίας κλπ. γενομένων ἀπαλλοτριώσεων ἐπὶ ἀνταλλαξίμων οἰκοπέδων». καὶ 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 19)3)27 Ν. Δ. περὶ Ἐπαρχιακῶν Συμβουλίων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 10) 12) 29 δανειακῶν συμβάσεων μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ Ταχυδρομικῶν Ταμιευτηρίων, καὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Κυβερνήσεως πρὸς σύναψιν ὁμοίας μετὰ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ». 2) «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας συνταξιοδοτικῶν νόμων». 3) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κώδικος τῆς φορολογίας τοῦ ἐπιτηδεύματος». καὶ 4) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ φορολογίας τῆς συνολικῆς καθαρᾶς προσόδου». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς: 1) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰδικῆς τοπικῆς φορολογίας ὑπὲρ Συλλόγων κοινῆς ὠφελείας τῆς πόλεως Καρδίτσης». καὶ 2) Ἐπὶ τῆς ὑπὸ τῆς Γερουσίας ψηφισθείσης προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 4033 περὶ ὑπαγωγῆς τῶν χωρίων Ξηροπηγάδου καὶ Τημενίου εἰς τὴν Κοινότητα Βερβαίνων». Ὁ κ. Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἰδιαζούσης δικαιοδοσίας τῶν Δημάρχων ὡς πρὸς τὰ πταίσματα». Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐπανεκδόσεως τῶν ἀγροκτημάτων τῆς περιφερείας Ἰωαννίνων, τῶν ὁποίων οἱ φάκελλοι ἀπετεφρώθησαν κατὰ τὴν πυρκαϊὰν τῆς 6ης Νοεμβρίου 1929 τοῦ Διοικητηρίου Ἰωαννίνων». Οἱ κ. κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας), Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Γ. Σίδερης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως Κεντρικοῦ Γραφείου Μορφωτικοῦ Κινηματογράφου (Κ.Γ.Μ.Κ.)». Οἱ κ. κ. Α. Μιχαλακόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ καταβολῆς δραχμῶν 800.000 εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Γραφείου τύπου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν». Ἡ Γερουσία ἀποστέλλει τὰ παρ’ αὐτῆς τὸ πρῶτον ψηφισθέντα: 1) Σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΒΚΗʹ τοῦ 1892 περὶ δικαστηρίου Κακουργιοδικῶν». καὶ 2) Πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἄρθρων τινῶν τῶν νόμων 3816 «περὶ ἱδρύσεως ταμείου προνοίας ἐλαιοπαραγωγῶν Κεφαλληνίας» κλπ. καὶ Ὡσαύτως τὰ παρ’ αὐτῆς μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν των τροποποιηθέντα σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἰσχύος πινάκων διαγωνισμῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων κλπ». 2) «Περὶ καταργήσεως τῶν περὶ ὑποχρεωτικῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων διατάξεων τῆς ἕκτης συντακτικῆς ἀποφάσεως κλπ.» Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ. «περὶ παραχωρήσεως προνομίου ἱδρύσεως ἱπποδρομιῶν ἐν τῷ νομῷ Θεσσαλονίκης». Ὁ κ. κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως ἐργασίας ἀποτυπώσεως καὶ διανομῆς γαιῶν πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων». Ὁ κ. Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῶν μισθώσεων ἀστικῶν κτημάτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Γρηγοράκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὑτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἄρθρων 1, 2, 4, 5, καὶ 7 τοῦ νόμου 3607 τοῦ 1928 περὶ ἐφέσεως καὶ ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων». καὶ 2) «Περὶ σώματος στρατιωτικῶν χαρτογράφων.» Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Καλογερᾶς, Π. Καρασεβδᾶς, Ν. Τζερμιᾶς, Κ. Σαρακηνὸς καὶ Α. Λούλης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναδιοργανώσεως τῆς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Κυρέλλος, καὶ Κ. Σαρακηνὸς ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Δασικοῦ Κώδικος». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Γαλανάκης, Μ. Κοθρῆς, Ι. Ἀθανασιάδης, Α. Μυλωνογιάννης κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Φίλιος ἐπὶ ἀναφορᾶς κωμοπόλεως Μαλακασίου.

§4Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Μαλακασίου παραπονοῦνται ὅτι ἔχουν μόνον ἕνα διδάσκαλον. Τὸ Μαλακάσιον εἶναι μία μεγάλη κωμόπολις, εἶχε τρεῖς διδασκάλους ἄλλοτε καὶ τώρα ἔχει μόνον ἕνα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐγκρίνῃ τὴν δαπάνην.

§5Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ τὰ εἴπητε εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, εἰς τὰς γενικὰς πιστώσεις ποὺ ἔχει περὶ δημαδιδασκάλων νὰ σᾶς δώσῃ μίαν εἰδικὴν πίστωσιν. Ἐγὼ δὲν δίδω εἰδικὰς πιστώσεις. Ἐὰν εἶναι δικαία ἡ ἀξίωσίς σας, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψει.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Σερρῶν.

§7Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Συνιστῶ αὐτήν, κύριε Πρόεδρε.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς συγγραφέων, ἐκδοτῶν, τυπογράφων καὶ βιβλιοδετῶν διδακτικῶν βιβλίων.

§9Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνιστῶ ἐνθέρμως τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, κύριε Πρόεδρε.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιβαθινόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§11Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε τὴν ἀναφοράν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Γενικῆς Ἑνώσεως ἀναπήρων πολέμου Ἀττικῆς.

§13Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Ὑγιεινῆς νὰ προσέξουν τὸ ζήτημα. Οἱ ἀνάπηροι πολέμου, κύριοι βουλευταί, ἐπανειλημμένως καὶ διὰ διαφόρων ἀναφορῶν ἔχουν ζητήσει ὅπως ληφθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς μέριμνα σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τοῦ Σανατορίου Πάρνηθος. Μέχρι τοῦδε οὐδὲν ἔχει γίνει δι’ αὐτούς. Νομίζω ὅτι ἡ Πολιτεία ἔχει ὡρισμένας ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσέφεραν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διὰ νὰ εἶναι αὕτη ἐλευθέρα σήμερον. Νομίζω, ὅτι ἡ Πολιτεία ἔπρεπεν ἐκ τῶν πρώτων αὐτῆς μελημάτων νὰ δώσῃ τέλος πάντων ἓν ποσὸν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Σανατορίου Πάρνηθος διὰ τοὺς ἀναπήρους. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νομίζω ὅτι εἶχεν ὑποσχεθῆ ἄλλοτε, ὅτι ἐκ τοῦ κονδυλίου τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν θὰ διέθετεν ἓν μέγα ποσὸν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Σανατορίου τούτου.

§14Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πότε;

§15Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἄλλοτε, ὅταν καὶ πάλιν εἶχε γίνει συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅτι μετὰ παρέλευσιν τόσων ἐτῶν οἱ ἀνάπηροι θὰ ἐδικαιοῦντο νὰ ζητήσωσιν ἀπὸ τὸ Κράτος ὅπως φανῇ τοῦτο συνεπὲς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἀπέναντι αὐτῶν, ὥστε σήμερον νὰ εἶχεν ἀνεγερθῇ τὸ Σανατόριον αὐτό. Δυστυχῶς μέχρι σήμερον οὐδὲν ἔχει γίνει. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὁ ὁποῖος τόσα νομοσχέδια ὑπέβαλεν ὑπὲρ τῆς ὑγείας τοῦ τόπου, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μεριμνήσῃ καὶ διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Σανατορίου Πάρνηθος περικόπτων τὴν δαπάνην αὐτὴν ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην δαπάνην τοῦ ὑπουργείου του. Διότι δὲν εἶναι, νομίζω, πρέπον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή, ἡ ὁποία δὲν τιμᾷ τὸ Κράτος, μετὰ παρέλευσιν τόσων ἐτῶν νὰ περιέρχωνται οἱ ἀνάπηροι πολέμου ἐπαιτοῦντες ἀνὰ τὰς διαφόρους ὁδοὺς τῆς πόλεως μὴ ἔχοντες οὔτε στέγην οὔτε τὰ μέσα πρὸς θεραπείαν των. Εἶναι γνωστὸν ἐδῶ κατὰ πόσον ἡ Πολιτεία ἀμείβει τοὺς ἀναπήρους πολέμου μέχρι σήμερον. Διότι δὲν νομίζω νὰ φαντάζεται κανείς, ὅτι εἶναι δυνατὸν μὲ τὸ γλίσχρον ποσὸν τῶν 400 καὶ 500 δραχμῶν νὰ ζήσουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§16Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς τοὺς λόγῳ φυματιώσεως ἀναπήρους πολέμου ἐκτὸς τῆς ἐκ δραχμῶν 2.000 συντάξεως, ἡ ὁποία τοὺς δίδεται, ἐπιτρέπεται συγχρόνως καὶ ἡ θεραπεία των καὶ ἡ παραμονή των εἰς τὴν «Σωτηρίαν» ἢ ἄλλο ἵδρυμα.

§17Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι προτιμότερον θὰ ἦτο διὰ τὸν ἀνάπηρον νὰ μὴ τοῦ δίδεται αὐτὸ τὸ βοήθημα, ἀλλὰ νὰ τοῦ ἐξευρεθῇ ἕνα νοσοκομεῖον εἰς τὸ ὁποῖον νὰ γνωρίζῃ ὅτι θὰ μείνῃ ἕνα ἢ δύο ἔτη διὰ νὰ κατορθώσῃ ὁπωσδήποτε νὰ παρατείνῃ τὴν ζωήν του.

§18Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι βοήθημα αὐτό, κ. συνάδελφε.

§19Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἶναι βοήθημα τὸ ὁποῖον περισσότερον συντείνει εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς ὑγείας αὐτῶν, διότι τὸ κατασπαταλῶσιν ἐνῷ ἐὰν ἐγίνετο τὸ σανατόριον τῆς Πάρνηθου, ἀσφαλῶς θὰ παρέτεινον τὴν ὑγείαν των. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἡ Πολιτεία ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτά: διότι θὰ ἔλθῃ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ καλέσητε καὶ πάλιν τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν εἰς τὰ ὅπλα καὶ δὲν πρέπει ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ μεταβοῦν πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς Πατρίδος των νὰ ἔχουν τὸ προηγούμενον ὅτι δὲν ἐλήφθη ὑπὲρ τῶν προγενεστέρων των κανὲν μέτρον.

§20Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Νὰ μοῦ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ ἵνα τὴν μελετήσω.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δικολάβων τοῦ Εἰρηνοδικείου Εὔας.

§22Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὰ δίκαια παράπονα τῶν δικολάβων τοῦ Εἰρηνοδικείου Εὔας.

§23Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ μοῦ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορά.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πρεβέζης περὶ τῆς Ἐθνικῆς ὁδοῦ Πρεβέζης Ἰωαννίνων.

§25Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§26Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν.

§27Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ μοὶ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορά.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαλαμίδας ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Δομοκοῦ αἰτουμένων τὴν ἐκεῖ ἵδρυσιν ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§29Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Αἰγύπτῳ Ἑλλήνων δικηγόρων.

§31Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν ἐν Αἰγύπτῳ δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦν ὅπως συμπεριληφθοῦν εἰς τὸ ταμεῖον συντάξεως νομικῶν. Εὑρίσκω τὴν ἀναφορὰν δικαίαν, καὶ παρακαλῶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, κατὰ τὴν τροποποίησιν, νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ αὐτοὶ οἱ δικηγόροι.

§32Χ. ΛΑΔΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§33Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἔχει τὸν λόγον, ἵνα καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν ἐν σχέσει πρὸς τὸν διορισμὸν παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ ἀτόμου καταδικασθέντος ἐπὶ ἀποπείρᾳ διαρρήξεως καὶ διὰ σειρὰν ἄλλων ἀξιοποίνων πράξεων.

§35Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν ἑβδομάδα μεταξὺ τῶν ἐπερωτήσεων τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας βουλευτοῦ κατὰ τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης, ἔκρινα σκόπιμον νὰ ἀναφέρω ἓν γεγονὸς τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποπέσει εἰς τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν. Καὶ ἀνέφερα ὡρισμένως, τὸ γεγονὸς ὅτι ἡμέραν τινὰ παρέστην εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον Ἀθηνῶν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξεδικάζετο κἄποια κατηγορία ἐναντίον ἑνὸς κατωτέρου ὑπαλλήλου τὴν Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἀπάντησιν πρὸς τὸν κ. Ζαβιτζιᾶνον ἀνέφερε καὶ τὸ ὄνομά μου, ὡς μὴ καταθέσαντος βέβαια πράγματα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐνισχύσω τὴν κατάθεσιν ταύτην, διότι πιστεύω ὅτι ὁ βουλευτὴς εἶναι τὰ μάτια τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψεύδεται πρὸς τὴν Κυβέρνησίν του, τὴν ὁποίαν ὑπηρετεῖ καὶ τῆς ὁποίας εἶναι στρατιώτης. Λοιπόν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὄντως ἦτο διωρισμένος ὡς κατώτερος ὑπάλληλος ἐργάτης μεταφορᾶς χρημάτων ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ὁ Σπυρίδων Γαλιατσάτης, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει καμμίαν ἄλλην ἐργασίαν, παρὰ κάτω εἰς τὰ θησαυροφυλάκια νὰ μεταφέρῃ τὰ χρήματα ἀπὸ τὸ ἓν ταμεῖον εἰς τὸ ἄλλο. Αὐτὸς ἐδικάζετο, καὶ κατεξανέστην ὡς βουλευτὴς καὶ ὡς ἄνθρωπος γνωρίζων πῶς γίνονται αὐτοὶ οἱ διορισμοί, πῶς ἦτο δυνατὸν ἄνθρωπος διὰ τὸν ὁποῖον ὁμιλεῖ τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ εἰσαγγελέως νὰ προσληφθῇ εἰς μίαν τοιαύτην θέσιν. Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ πιστοποιητικόν. (ἀναγινώσκει). Πρέπει νὰ βεβαιωθῇ ἡ Βουλή, ὅτι ἐγὼ δὲν ἦλθον ἁπλῶς καὶ τυχαίως νὰ εἴπω αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀλλὰ κατόπιν ἀκριβοῦς γνώσεως τῶν πραγμάτων. Ὅλως τυχαίως λοιπὸν ὁ θησαυρὸς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐγλύτωσεν ἀπὸ τὰ χέρια αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠμφισβήτησε τὴν ἀκρίβειαν σχετικῆς καταγγελίας...

§36Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐξέφρασα ἄλλα πράγματα· δὲν τὰ ἠννόησεν ὁ κ. βουλευτής. Εἶναι περιττόν, λοιπὸν νὰ διαπληκτιζώμεθα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς σχετικῶς μὲ τὴν καταβολὴν λύτρων ἐκ 5 ἑκατομ. δραχμῶν, πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῶν κ. κ. Μελᾶ κ. λ. π.

§38Π. ΦΛΩΡΟΣ. Καίτοι περιττεύει πᾶσα συζήτησις διότι εὐτυχῶς τό Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν εἰς τὰς προσπαθείας τῶν κυρίων νὰ φορτώσουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τὰ λύτρα ἐν τούτοις κρίνω σκόπιμον νὰ διαφωτίσω δι’ ὀλίγων τὴν Βουλήν. Ἡ αἰχμαλωσία ἀπεδείχθη ὅτι παρεσκευάσθη ὑπὸ τοῦ Δόση, γραμματέως τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου τοῦ κ. Μελᾶ. Τώρα, πῶς ἔρχονται αὐτοὶ καὶ θέλουν νὰ φορτώσουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τὰ 5 ἑκατομμύρια λύτρα, ἐφόσον ἔχομεν χιλιάδας ἀνθρώπους ληστευθέντας ἀπὸ λῃστὰς οἱ ὁποῖοι ἐν τούτοις δὲν παραπονοῦνται κατὰ τοῦ δημοσίου; Αὐτὸ εἶναι τελείως ἀκατανόητον.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἀρχικελευστοῦ Παναγιώτου Ψαρράκη.

§40Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Εἶναι ἔργον τιμῆς διὰ τὸ Κράτος, νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν, Π. Ψαρράκην, εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δι’ ἀποφάσεως ἀπεδείχθη ὅτι δὲν εἶναι ἔνοχος τῆς πράξεως δι’ ἣν ἀπετάχθη ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ. Πρόκειται περὶ οἰκογενειάρχου, ὁ ὁποῖος ἐδαπάνησεν ὅλα τὰ ἔτη του εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ.

§41Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§43Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παραπονοῦνται μερικοὶ ὁμογενεῖς, ὅτι εἰς τὴν Περσίαν εἶχεν ἀναλάβει τὴν προστασίαν των ὁ Γάλλος πρόξενος, ἀλλ’ ἐσχάτως παρῃτήθη ἀπὸ τὴν προστασίαν αὐτῶν. Ἤθελον λοιπὸν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, διατὶ δὲν ἔλαβε κανὲν μέτρον πρὸς προστασίαν αὐτῶν καὶ εἰδικώτερον ἐὰν καὶ ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν πρὸς προστασίαν τῆς περιουσίας τοῦ δολοφονηθέντος εἰς Κασβὶν τῆς Περσίας ὁμογενοῦς Χέλμη.

§44Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κεντούρης.

§46Α. ΚΕΝΤΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ, ὅπως ἐπιβάλῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἱερῶν Μονῶν Σάμου νὰ σεβασθῇ τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῆς ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπ’ αὐτῆς διαχείρισιν τῆς περιουσίας τῶν Μονῶν.

§47Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ ἐξετάσω τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν περίπτωσιν, καίτοι τὸ ζήτημα ρυθμίζεται γενικώτερον.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν περὶ οἰκονομικῆς ἐπικοινωνίας τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Κύπρου–Συρίας–Παλαιστίνης.

§49Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ τῆς καταστροφῆς μας εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν ὑπῆρχεν ἐκεῖ ἕνας Ἑλληνισμὸς πολυάριθμος πλήρης ζωῆς καὶ σφρίγους, ὁ ὁποῖος ἀπετέλει μίαν πηγὴν πλούτου ἀνεξάντλητον καὶ τεραστίαν μπορεῖ νὰ εἴπῃ τις. Μετὰ τὴν καταστροφὴν ὅμως τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἡ πηγὴ αὐτὴ ἐξέλειπεν, καὶ τοῦτο ὑπῆρξεν ἀναμφισβητήτως μία τῶν αἰτιῶν ἐξ ὧν ἐπῆλθε κρίσις εἰς τὸ ἐμπόριόν μας καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν μας. Τώρα δὲν ὑπολείπεται παρὰ ἡ πηγὴ τοῦ πλούτου ἐκ τοῦ Ἑλληνισμοῦ ὁ ὁποῖος κατοικεῖ εἰς τὴν Αἴγυπτον, Συρίαν, Παλαιστίνην, Δωδεκάνησα καὶ ὁ ὁποῖος εἰς ἄλλα μὲν τῶν μερῶν αὐτῶν ἀποτελεῖ τὴν παμψηφίαν ἢ μεγάλην πλειονότητα, εἰς ἄλλα δὲ σοβαρὰν μειοψηφίαν. Μετὰ τῆς πηγῆς αὐτῆς δηλαδὴ μετὰ τῶν μερῶν αὐτῶν εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ ὀργανώσωμεν καταλλήλως καὶ πυκνῶς τὰς οἰκονομικάς μας καὶ ἄλλας σχέσεις, ὥστε ἡ ἐνίσχυσις ποὺ ταῦτα θὰ φέρουν εἰς ἡμᾶς, τὸ ἐλεύθερον Κράτος καὶ ἡμεῖς εἰς ταῦτα νὰ εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα, εἰς ἀναπλήρωσιν τῆς ἐκλειψάσης ὁριστικῶς ἐκ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Καὶ πρὸς τοῦτο ἐγὼ προτείνω τὰ ἑξῆς μέτρα: Πρῶτον νὰ διατεθῇ ἕνα ποσὸν 2–4 ἑκατομμύρια— καὶ θὰ εἴπω πῶς θὰ ἐξευρεθῇ τοῦτο—ὄχι διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας, διότι σήμερον ἢ ἀτμοπλοϊκὴ συγκοινωνία μετὰ τῶν μερῶν αὐτῶν ἢ δὲν ὑπάρχει ἢ διεξάγεται μὲ ξένα ἀτμόπλοια ἢ κάτι παληοβάπορα ἐντόπια. Νομίζω δέ, ὅτι εἶναι ἐντροπὴ νὰ ἐκτελῆται ἡ συγκοινωνία αὐτὴ σήμερον μὲ Βουλγαρικὰ ἢ μὲ Ρουμανικὰ βαπόρια, ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ναυτικὸν Ἔθνος καὶ τὰ μέρη αὐτὰ εἶναι Ἑλληνικὰ ἢ ἀπὸ Ἕλληνας κατοικοῦνται οἱ δὲ Βούλγαροι καὶ Ρουμάνοι δὲν εἶναι κἂν ναυτικὰ Ἔθνη καὶ δὲν ἔχουν σχέσεις μὲ τὰ μέρη ἐκεῖνα ὅπως ἔχομεν ἡμεῖς. Τὸ ποσὸν τῶν 4 ἑκατομμυρίων ποὺ προανέφερα ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ διὰ τῆς φορολογίας ποὺ θὰ ψηφίσωμεν πρὸς προστασίαν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Δηλαδὴ ἕνα μέρος αὐτῆς τῆς φορολογίας πρέπει νὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς συγκοινωνίας μας μετ’ αὐτῶν τῶν μερῶν.

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ τῆς φορολογίας ποὺ ἀναφέρετε προστατεύεται ἡ ἐγχώριος παραγωγή μας. Λοιπὸν σᾶς λέγω ὅτι θὰ ἐξετάσωμεν καὶ πάλιν τὸ πρᾶγμα, καὶ ἐὰν ἡ δαπάνη τὴν ὁποίαν προτείνετε εἶναι ἀναγκαία, βεβαίως θὰ τὴν χορηγήσωμεν χωρὶς νὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἀπόδοσιν τοῦ δασμοῦ.

§51Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δεύτερον προτείνω ὅπως εἰς τὸν Αὐτόνομον Τουριστικὸν ὀργανισμὸν συσταθῇ ἕνα εἰδικὸν τμῆμα τὸ ὁποῖον νὰ ἐξυπηρετῇ ἀποτελεσματικῶς τὸν τουρισμὸν τῶν Ἑλληνικῶν παροικιῶν τῶν μερῶν αὐτῶν πρὸς ἡμᾶς, ὅπως καὶ ἡμῶν, ὅσοι δυνάμεθα νὰ ἐργασθῶμεν μετ’ αὐτῶν, πρὸς αὐτά.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Καρασεβδᾶ ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρειαν εἰς τὸν Πειραιᾶ δὲν ἔρχονται βαπόρια μεγάλα καὶ καλά;

§53Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ναί, μὰ εἶναι ξένα· ἐνῶ τὰ Ἑλληνικὰ θὰ μᾶς ἐξυπηρετήσουν καλλίτερα.

§54Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Συμφωνῶ ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα διὰ τὴν διευκόλυνσιν τοῦ τουρισμοῦ εἰς τὰς διαφόρους παροικίας μας.

§55Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Συχνά, κ. Πρόεδρε, παίρνω τοὺς ἀθλητάς μας καὶ πηγαίνω στὰς διαφόρους Ἑλληνικὰς παροικίας καὶ ἐκάναμε ἀγῶνας. Τοιουτοτρόπως, ὄχι μόνον εὐδοκιμοῦν καὶ ἀνυψώνονται οἱ ἀθληταί μας ἀγωνιζόμενοι εἰς εὐρυτέρους κύκλους, ἀλλὰ καὶ αἱ σχέσεις μας μὲ τὰ διάφορα μέρη ἀναπτύσσονται. Ἔχω κάμει δὲ ἐξ ἄλλου καὶ μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν ὑπουργείων Οἰκονομικῶν, Ἐξωτερικῶν, Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ Συγκοινωνίας, τῶν ἐπιμελητηρίων καὶ ἡμῶν τῶν φιλάθλων, ἡ ὁποία συντρέχει τὴν ἀνάπτυξιν τῶν σχέσεών μας αὐτῶν τῶν οἰκονομικῶν. Ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν τούτων εἶναι ὁ πολλαπλασιασμὸς τῶν ἐμπορικῶν μας πράξεων εἰσαγωγικῶς καὶ ἐξαγωγικῶς μετὰ τῶν μερῶν αὐτῶν. Ἐὰν συσταθῇ καὶ τὸ ρηθὲν τμῆμα τοῦ τουρισμοῦ, τὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι πολὺ μεγαλείτερα.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταυρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς συλόγων διδασκάλων Ἰωαννίνων καὶ Ζαγορίου.

§57Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν σχετικὴν μὲ τὴν κατασκευὴν καὶ ἐπισκευὴν τῶν Ἐθνικῶν ὁδῶν κτλ.

§59Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Διαθέτομεν, κ. ὑπουργέ, ἑκατοντάδες ἑκατομμύρια διὰ τὴν κατασκευὴν ὁδῶν· καὶ δὲν συντηροῦμεν τὰς ὑπαρχούσας. Πρέπει λοιπὸν νὰ διατεθῇ ἕνα ποσὸν διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν ὁδῶν καὶ ἂν δὲν ἔχῃ τὸ Κράτος, νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ποσὸν τὸ διὰ τὴν κατασκευήν. Ἕνα ζήτημα αὐτό. 2) ζήτημα: Κατασκευάζονται διάφοροι νέοι ὁδοί. Ἔχει τὸ Κράτος νὰ τὰς περαιώσῃ ὅλας; Ἄν ἔχῃ δὲν γεννᾶται ζήτημα καὶ ἠμπορεῖ νὰ περιλάβῃ καὶ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἐκ παραδρομῆς δὲν συμπεριελήφθησαν ἐνῷ πιθανὸν νὰ εἶναι κυριώτεραι τῶν ἄλλων. Ἐὰν ὅμως τὸ Κράτος δὲν διαθέτῃ ἐπαρκὲς ποσόν, πρέπει νὰ βαθμολογήσωμεν τὰς ὁδούς, ποῖαι εἶναι αἱ πρῶται καὶ ποῖαι αἱ δεύτεραι, καὶ νὰ κατασκευάσωμεν πρῶτον τὰς πρώτας, ἀπὸ δὲ τῆς βʹ κατηγορίας νὰ κατασκευάσωμεν ἐκείνας αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὰς τοπικὰς ἀνάγκας. Λοιπὸν ζητῶ νὰ διατεθῇ ἕνα ποσὸν διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν ὑπαρχουσῶν ὁδῶν, διότι ἀπὸ τῆς Ἀμφιλοχίας π. χ. μέχρις Ἄρτης δὲν ἠμπορεῖς νὰ περάσῃς τὴν νύκτα· ὁ δρόμος ἔχει γίνει ἀδιάβατος διότι δὲν ἐπεσκευάσθη ποτέ. Καὶ 2) ἀφοῦ βαθμολογήσωμεν τὰς ὁδοὺς νὰ πάρωμεν τὰς πρώτας καὶ κυρίως αὐτὰς νὰ κατασκευάσωμεν καὶ τὰς ἄλλας νὰ τὰς κατασκευάσωμεν τμηματικῶς. Αὐτὰ τὰ δύο ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζάκος ἐπὶ ἀναφορᾶς γονέων μονογενῶν, κατοίκων Γαργαλιάνων, περὶ ἐλαττώσεως τῆς στρατιωτικῆς θητείας.

§61Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργόν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἱεροψαλτῶν τῆς Ἑλλάδος.

§63Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἀναφορᾶς θυμάτων πολέμου.

§65Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ὅπως λάβῃ ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὸ ἀδίκημα τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τοὺς φυματικοὺς αὐτούς. Θὰ ἐλάβατε γνῶσιν τῆς αἰτήσεώς των καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ θελήσητε νὰ θεραπεύσητε τὰ δίκαια αἰτήματά των.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐν ταῖς ἀγροτικαῖς φυλακαῖς Κρήτης εὑρισκομένου ἀποστράτου μοιράρχου Νεσ. Μακρυγιάννη.

§67Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Κύριε ὑπουργέ, εἰς τὰς φυλακὰς Κρήτης εἶναι φυλακισμένος ὁ Ν. Μακρυγιάννης ἀπόστρατος μοίραρχος. Εἶναι γνωστὴ ἡ δρᾶσις τοῦ μοιράρχου αὐτοῦ ὁ ὁποῖος ἔχει ἐξοντώσει ὑπὲρ 54 λῃστὰς καὶ λῃστοφυγοδίκους. Δυστυχῶς κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του περιέπεσεν εἴς τινας ὑπερβασίας, καὶ διὰ τοῦτο κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ Ἐφετείου Ρεθύμνης εἰς 14μηνον φυλάκισιν. Θέλω νὰ παρακαλέσω, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ προηγουμένη δρᾶσις τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ καὶ νὰ ἐξετασθῇ ἡ ὑποβληθεῖσα εἰς τὸ ὑπουργεῖον αἴτησίς του περὶ ἀπονομῆς χάριτος καὶ ἡ ὁποία εἶναι δικαία, διότι πρόκειται περὶ ἀξιωματικοῦ ἐκτελέσαντος τόσας φορὰς τὸ καθῆκόν του.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος, ἵνα καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου ἐργολάβων Θεσσαλίας.

§69Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Οἱ ἐργολάβοι Θεσσαλίας ὑπέβαλον διὰ τῆς ἀναφορᾶς των δύο αἰτήματα. Τὸ ἕν εἶναι ὅτι δὲν τοὺς ἐπιτρέπεται νὰ καταθέτουν ὡς ἐγγύησιν ὁμολογίας τοῦ ἀναγκαστικοῦ δανείου τῶν ὁποίων ὑπάρχει πληθώρα, ἐνῷ ἐπιτρέπεται νὰ καταθέσουν ἄλλας. Τὸ δεύτερον εἶναι, ὅτι ζητοῦν ν’ ἀναθεωρῶνται αἱ τιμαὶ τῶν ἐργολαβιῶν των ἀνὰ τριμηνίαν, ὡς γίνεται μὲ τὴν σύμβασιν Μακρῆ διότι παρουσιάζεται τὸ ἄτοπον νὰ ἐκτελῶνται ταὐτοχρόνως ἔργα Δημόσια ὑπὸ τοῦ Μακρῆ καὶ ὑπὸ ἐργολάβων καὶ νὰ πληρώνωνται μὲ διαφορετικὰς τιμάς. Νομίζω ὅτι τὰ αἰτήματα αὐτὰ εἶναι λογικὰ καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ἀρθῇ τὸ ἄδικον, ἰδίως δὲ νὰ δώσητε διαταγὴν νὰ δέχωνται ὁμολογίας τοῦ ἀναγκαστικοῦ δανείου.

§70Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ τοῦ κ. συναδέλφου.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Καλαμῶν κατὰ τῆς ἐκεῖ ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας.

§72Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ δὴ ἐνώπιον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τηλεγράφημα τῆς πόλεως τῶν Καλαμῶν. Σύμπασα ἡ πόλις ἐν συναγερμῷ καταφέρεται, καὶ πολὺ δικαίως, κατὰ τῆς λεγομένης ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας. Αὐτὴ ἡ ἠλεκτρικὴ ἑταιρεία εἰς τὴν ὁποίαν κάλλιστα ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ κανεὶς τὸ ὄνομα τῆς λῃστρικῆς ἑταιρείας ἔχει κάμει τέτοια πράγματα, ὥστε ἂν λάβετε γνῶσιν τῶν ὅσων ἔχουν γίνει καὶ τοῦ τὶ πληρώνουν οἱ κάτοικοι τῶν Καλαμῶν, βεβαίως ἐσεῖς πρῶτος θὰ ἐξαναστῆτε. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι πληρώνουν 13 δρχ. καὶ 30 λεπτά. Ἀπὸ τῆς 14 Ἰανουαρίου, κ. Πρόεδρε, ἐζήτησα δι’ ἐπερωτήσεως τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος καί, καίτοι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον καθὼς καὶ τὸ ἄλλο μὲ τὸ ὁποῖον συνδέεται ἡ ὑγεία τῶν κατοίκων, παρῆλθεν ἐν τούτοις τρίμηνον καὶ δὲν ἐπέτυχον ἀκόμη οἱ κάτοικοι τὴν ἀπονομὴν τοῦ δικαίου.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§74Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔχω τὴν τιμήν, κ. βουλευταί, νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 10 Ἰουλίου 1925 καὶ τῆς δι’ αὐτοῦ κυρωθείσης συμβάσεως μεταξὺ Κράτους καὶ τῆς ἑταιρείας σιδηροδρόμων Θεσσαλίας». Ἡ σύμβασις αὐτὴ κατηρτίσθη τότε ἄνευ γνωμοδοτήσεως τοῦ εἰδικοῦ συμβουλίου τῶν σιδηροδρόμων, ἐτροπολογήθη δὲ κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ συμβουλίου κατὰ τὰ δύο αὐτῆς μέρη. Τὸ πρῶτον μέρος ἀφορᾶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς γραμμῆς τοῦ Θεσσαλικοῦ σιδηροδρόμου ἡ ὁποία ἐγένετο ὑπὸ ὅρους λίαν χαριστικούς, θὰ ἔλεγον, διὰ τὴν ἑταιρείαν. Τὸ δεύτερον ἀφορᾶ τὴν διαπλάτυνσιν τῶν γραμμῶν αὐτῶν καὶ ἡ ὁποία διαπλάτυνσις εἶχεν ὑποδειχθῆ ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου. Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου τὸ δεύτερον αὐτὸ μέρος καταργεῖται ὁλόκληρον, τὸ δὲ πρῶτον τροποποιεῖται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ αἴρωνται αἱ διατάξεις ἐκεῖναι αἱ χαριστικαί, θὰ ἔλεγον, διὰ τὴν ἑταιρείαν καὶ ὅλα τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἀδικαιολογήτως εἶχον παρασχεθῆ εἰς τὴν ἑταιρείαν αἴρωνται καὶ αὐτὰ ἐπίσης διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροποποιήθη καὶ διεσκευάσθη ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον θέτω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐγκριθῇ καὶ ὑπ’ αὐτῆς κατὰ τὴν μορφὴν αὐτήν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας τῶν μικρῶν Μονῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσαυξήσεως τῆς ἐπιδικασθείσης ἀποζημιώσεως λειβαδίων τινων ἀπαλλοτριωθέντων κατὰ τὸν ἀγροτικὸν νόμον 2052». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντιελονοσιακοῦ ἀγῶνος». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μαλαμίδας.

§76Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριοι βουλευταί, φέρω ἐνώπιον ὑμῶν τὰς γνώμας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ὑγιεινῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταρτισμοῦ μονίμου ἐπιτροπῆς διὰ τὴν κατεύθυνσιν τοῦ ἀντιελονοσιακοῦ ἀγῶνος». Ὀφείλω νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς ὑγιεινῆς μετὰ ἰδιαζούσης χαρᾶς ἐμελέτησε τὴν τὸ πρῶτον νομοθετικῶς ἀσκουμένην μέριμναν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας, τῆς ὁποίας εἶναι γνωσταὶ αἱ καταστρεπτικαὶ ἰδιότητες καὶ ἡ ἐκ τῆς νόσου ταύτης φθορὰ τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν δυνάμεων καὶ ἡ ἐκ τῆς φθορᾶς ταύτης μείωσις τῆς Ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ἀκόμη, ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ κατ’ ὁμόφωνον γνώμην ἔχει τὴν ἀντίληψιν, ὅτι τὸ πρὸ αὐτῆς ἀχθὲν σχέδιον νόμου θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο περισσότερον ἐμπεριστατωμένως ὀργανωμένον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ καθίσταται ἁπλούστερος ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διεξαχθῇ ὁ ἀγών. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, δεδομένου ὅτι, ὅπως ἐβεβαίωσα κατ’ ἀρχήν, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐξετίμησεν ἰδιαιτέρως τὸ ἔργον τοῦτο τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τὸ δωδεκαμελές, βραδύτερον δὲ δεκαμελὲς κατόπιν αἰτήσεως τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ, λόγῳ τῆς πολυμελοῦς συνθέσεως αὐτοῦ δὲν θὰ εἶναι εὐέλικτον οὔτε θὰ δύναται νὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις συντόμους, ὡς αἱ ἀνάγκαι θὰ τὸ ἐπιβάλλουν. Ἄλλωστε ἐπικαλοῦμαι ἐν τούτῳ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις πρό τινων ἡμερῶν ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος περὶ καταργήσεως τῶν συμβουλίων παρὰ τοῖς πολιτικοῖς ὑπουργείοις, ἐδήλωσεν ὅτι τὸ πολυμελὲς καὶ πολυσύνθετον αὐτῶν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐν πολλοῖς δυσχεραίνει τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας.

§77Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν πρόκειται περὶ συμβουλίου ὑπηρεσιακοῦ. Ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν ἀκόμη νὰ κανονίσωμεν τὴν λειτουργίαν τῆς χρησιμοποίησεως τῆς δαπάνης, κάνωμεν αὐτὸ τὸ συμβούλιον διὰ νὰ τὸ συμβουλευώμεθα ἀκριβῶς εἰς αὐτὴν τὴν δουλειά.

§78Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἀλλ’ ὅπως θὰ ἴδητε εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον, τὸ συμβούλιον αὐτὸ δὲν ἔχει περιωρισμένην χρονικὴν διάρκειαν. Τὴν στιγμὴν δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς θὰ ἔκαμνεν ἔναρξιν τοῦ ἀγῶνος κατὰ τῆς ἑλονοσίας, τὸ συμβούλιον αὐτὸ λόγῳ τῆς πολυμελοῦς συνθέσεως, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνῃ μέτρα ἀνάλογα ὥστε ταχέως νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν ἐκείνην τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπιδιώκομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Διὰ τοῦτο ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἔπρεπε τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ἀντιελονοσιακοῦ ἀγῶνος νὰ εἶναι κατὰ πολὺ ὀλιγομελέστερον. Εἰδικῶς δὲ ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἔδει νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῆς ὑγιεινῆς, ὡς πρόεδρον, ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῆς σχολικῆς Ὑγιεινῆς, ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῆς νεοσυσταθείσης μηχανικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ὥστε νὰ συνδυάζεται καὶ ἡ ἐνέργεια τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς μετὰ τοῦ ὀργάνου τῆς τεχνικῆς ὑπηρεσίας, ἀπὸ τὸν ὑγειονομικὸν ἐπιθεωρητὴν τοῦ στρατοῦ καὶ ἀπὸ τὸν καθηγητὴν τῆς Ὑγιεινῆς καὶ τὸν εἰδικὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς ἑλονοσίας. Ἂν λάβῃ δέ τις ὑπ’ ὄψιν του τὸ ἐν Ἰταλίᾳ κρατοῦν σύστημα, θὰ ἴδῃ ὅτι τὸ συμβούλιον αὐτὸ ἀποτελεῖται ἐκ τριῶν μελῶν. Ἡ Ἰταλία ὡς χώρα ἑλονοσοῦσα ἔχει ἀπὸ μακροῦ χρόνου καθιερώσει σύστημα ἀντιελονοσιακοῦ ἀγῶνος, ἔσχε δὲ τὸ σύστημα τοῦτο ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα, διότι, δεδομένου ὅτι ὁ ἀντιελονοσιακὸς ἀγὼν ἤρχισεν ἀπὸ τοῦ 1924 ἐπικουρούμενος ἀπὸ τὴν Foundation Rockefeiler, ἡ ὁποία ἔχει εἰδικὰ συνεργεῖα καὶ παρατηρητήρια, ἀπὸ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, καὶ ἀπὸ τοὺς δήμους καὶ κοινότητας, κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους μείωσιν τοῦ ἑλονοσοῦντος πληθυσμοῦ κατὰ 18%, σήμερον δὲ μετὰ ἑπτὰ συνεχῆ ἔτη κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ μείωσιν τοῦ ἑλονοσοῦντος πληθυσμοῦ κατὰ 57%. Ἐπὶ πλέον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του τὴν προπαρασκευαστικήν, προτίστως, δρᾶσιν συνεργείων εἰδικῶν, τὰ ὁποῖα θὰ δύνανται ἀπὸ τοῦ ἑπομένου ἔτους νὰ κατευθύνουν ὁριστικῶς, βασίμως, καὶ ἐπιστημονικῶς τὸν ἀντιελονοσιακὸν ἀγῶνα. Διότι καὶ ἐν Ἰταλίᾳ ἀλλὰ καὶ ἐν Μαλεσίᾳ καὶ Αὐστραλίᾳ ὅπου διεξήχθη καὶ διεξάγεται ἐκ μέρους τῶν ἑκασταχοῦ Κυβερνήσεων ἀντιελονοσιακὸς ἀγών, τὰ δύο πρῶτα ἔτη κατηναλώθησαν εἰς παρατηρήσεις κυρίως. Καὶ ἐπὶ παραδείγματι, ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναφέρω τὸ γεγονὸς τοῦτο, ὅτι εἰς τὴν Μαλεσίαν καὶ τὰς νήσους τῆς Αὐστραλίας, ὅπου ὑπῆρχε καὶ ἐκεῖ ἑλονοσία, κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη τῆς παρατηρήσεως ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τῆς Αὐστραλιακῆς εἶχον συσταθῆ εἰδικὰ συνεργεῖα παρατηρήσεως. Καὶ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἐπιστημονικῶν παρατηρήσεων τῶν δύο πρώτων ἐτῶν, ἤτοι ἀπὸ τοῦ τρίτου ἔτους, ἤρξατο συνεχὴς ἡ καταδίωξις, εἰς τρόπον ὥστε καὶ τὰ ἀποτελέσματα νὰ εἶναι ἱκανοποιητικά. Ἔχω δὲ παρεκβατικῶς νὰ σᾶς ἀναφέρω τοῦτο, ὅτι εἰς ἓν μέρος τῆς Αὐστραλίας εἰς τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰδικὴ παρατήρησις, ὑπῆρχεν εἰδικὸς τύπος κώνωπος ὁ ὁποῖος λέγεται Humbrosus ὅστις ζεῖ καὶ πολλαπλασιάζεται ὑπὸ σκιάν. Ἠναγκάσθη λοιπὸν ἡ Αὐστραλιακὴ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτομὴν μιᾶς ἐκτάσεως 30 τετραγωνικῶν μιλλίων πυκνῶν φυτειῶν καουτσούκ, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κατώρθωσε νὰ ἀπαλλάξῃ τὰ μέρη ἐκεῖνα ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν. Αἱ παρατηρήσεις αὗται ὡδήγησαν ἐσφαλμένως κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἀντιελονοσιακὴν εἰς τὴν διὰ τοῦ αὐτοῦ μέτρου καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας εἰς ἄλλας περιφερείας, εἰς τὰς ὁποίας προέβησαν εἰς ἀποψίλωσιν τοῦ ἐδάφους ἀπὸ τῶν φυτειῶν. Καὶ ἀφοῦ ἐξετάμη μία ὡρισμένη μακρὰ φυτεία δένδρων καουτσούκ, ἀντὶ νὰ ἐλαττωθῇ καὶ νὰ ἐκλείψῃ ὁ κώνωψ, τοὐναντίον οὗτοι ἐπολλαπλασιάσθησαν διότι ἀπεδείχθη ὅτι, ὅπως εἰδικοὶ κώνωπες ζοῦν ὑπὸ σκιὰν καὶ πολλαπλασιάζονται, οὕτω κατ’ ἀντιθέτως ζεῖ καὶ πολλαπλασιάζεται ὑπὸ τὸν ἥλιον ἄλλος τύπος κωνώπων (makulatus). Ἐκ τοῦ γεγονότος τούτου καὶ ἐκ πολλῶν ἄλλων, στερρὰ συνάγεται γνώμη ὅτι θὰ ἔπρεπε κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τὰ συνεργεῖα τὰ καταρτισθησόμενα ἐκ μέρους τῆς ἀντιελονοσιακῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς νὰ εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον τοιαῦτα, ὥστε περισσότερον νὰ ἀσχοληθῶσιν μὲ τὸ ζήτημα τῆς παρατηρήσεως τῆς κατὰ τόπους ἑλονοσίας, δεδομένου ὅτι αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἔχει ἀπὸ τὰς διαφόρους στατιστικὰς καὶ ἀπὸ τὰς διαφόρους μελέτας αἱ ὁποῖαι ἔχουν γίνει μέχρι σήμερον δὲν δύνανται νὰ προσπορίσουν ἀσφαλῆ τὰ ἐπιστημονικὰ ἐχέγγυα βάσει τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῇ νὰ κατευθύνῃ τὸ ἔργον του, ὥστε νὰ δύναται νὰ εἶναι βέβαιον περὶ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ἀποτελέσματος τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν γνώμην, ὅτι ἡ σύστασις τοῦ δωδεκαμελοῦς συμβουλίου εἶναι καθ’ ἡμᾶς πολυτελής, ὅπως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐβεβαίου, ἀλλὰ κυρίως εἶναι ἀκατάλληλον διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι τῆς γνώμης, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι πενταμελές, ἀποτελούμενον ἰδίως ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ δύναται νὰ ἔχουν ἔγκυρον ἐπιστημονικὴν γνώμην ἐπὶ τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ. Βεβαίως, μειουμένου τοῦ ἀριθμοῦ κατὰ 7 τῶν ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου προβλεπομένων μελῶν, θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἔχωμεν καὶ μίαν οἰκονομίαν τὴν ὁποίαν ἀναβιβάζω μέχρι τῶν 200.000 δραχμῶν καὶ ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ δυνηθῇ νὰ ριφθῇ εἰς τὸν φειδοῦς ἔχοντα ἀνάγκην Κορβανᾶν τοῦ ἀντιελονοσιακοῦ ἀγῶνος καὶ νὰ διατεθοῦν κατὰ τὸν ἐπωφελέστερον δυνατὸν τρόπον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι ἐφόσον ὁ διεξαγόμενος ἀντιελονοσιακὸς ἀγὼν θὰ στραφῇ πρὸς μίαν κατάστασιν ἀπὸ μακροῦ ὑφισταμένην καὶ τῆς ὁποίας τὰ μέσα εἶναι περίπου γνωστὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταδίωξιν, ἔχει τὴν γνώμην ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὅτι πρέπει νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὴν ἀναλογίαν τῶν καιρικῶν μεταβολῶν, σχέσιν ἔχουσαν μὲ τὴν αὔξησιν ἢ τὴν μείωσιν τῆς ἑλονοσίας ἐν Ἑλλάδι ἡ ὁποία αὔξησις ἢ μείωσιν δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ 15% τῶν ἑλονοσούντων. Κατὰ συνέπειαν, ἐφόσον θὰ ἔχωμεν ὅλα τὰ δεδομένα ἐκ τῶν προτέρων γνωστὰ ἐκ τῶν προγενεστέρων ἐτῶν, ἔχει τὴν γνώμην ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὅτι ἴσως δὲν θὰ παρίστατο ἀνάγκη τῆς διαθέσεως τῶν πιστώσεων τῶν 2.400.000 κατὰ παρέκκλισιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, δεδομένου μάλιστα ὅτι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει ἐφιστᾷ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ μέτρου αὐτοῦ τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν δύσκολα θὰ δύναται νὰ ἐνεργηθῇ ὁ ἔλεγχος ἐπὶ τῶν ἐκτελεσθησομένων δαπανῶν. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον παρουσιάζετο περισσότερον ὠργανωμένον, τότε θὰ ἠδυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν πόσοι καὶ ποῖοι θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀσκήσουν τὸν ἀγῶνα κατὰ τῆς ἑλονοσίας, δηλονότι πόσα συνεργεῖα θὰ εἶναι εἴτε παρατηρήσεως εἴτε γνώσεως, ὅπως εἶναι κεχωρισμένα εἰς τὴν Ἰταλικήν.

§79Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζετε ὅτι εἶναι κυρίως ἔργον τῆς Βουλῆς νὰ ξεύρῃ πόσα συνεργεῖα θὰ ἔχωμεν; Νομίζετε ὅτι εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς; Ἡμεῖς ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ μᾶς δώσῃ τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις νὰ ὀργανώσωμε τὴν ὑπηρεσίαν. Τὶ περισσότερον μπορεῖ νὰ ξεύρῃ ἡ Βουλὴ ἀπὸ ὅ,τι ξέρει; Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ξέρῃ τί δαπάναι χρειάζονται διὰ τὸν ἀγῶνα αὐτὸν· τὰ λοιπὰ θὰ κανονισθοῦν διὰ διατάγματος. Εἰς τὴν Γαλλίαν ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ διατάγματος ἵδρυσε 12 ὑπουργεῖα. Λοιπὸν δὲν εἶναι ἡ Βουλὴ κατάλληλος διὰ νὰ συζητήσῃ αὐτὰ τὰ πράγματα, δηλαδὴ πόσα συνεργεῖα χρειάζονται κλπ.

§80Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐάν μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ συμπληρώσω τὰς σκέψεις μου, θὰ ἰδῆτε ὅτι εἶμαι μακρὰν τοῦ νὰ ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰ τῆς διοικήσεως.

§81Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι παράδοξον τοῦτο· μακρὰ δυστυχῶς πρᾶξις ἔφερεν ὥστε εἰς τὰ ἔργα τῆς διοικήσεως νὰ ἐπέμβῃ ἡ Βουλή. Ὑπάρχουν πράξεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἁπλῶς ὑπουργικαὶ ἐγκύκλιοι καὶ αἱ ὁποῖαι καὶ ἀναφέρωνται μέσα εἰς τοὺς νόμους. Πρέπει νὰ προσπαθήσωμε νὰ περιορισθοῦμε εἰς τὸ νὰ θέτουμε κανόνας δικαίους, καὶ νὰ ἀφήσωμε τὰ ἄλλα νὰ τὰ κανονίζῃ ἡ διοίκησις.

§82Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀνέφερον, τὸ ἀνέφερον διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ Κοινοβουλευτικὴ εἶχεν ὑπ’ ὄψει της, νὰ μὴ ἀναγραφῶσιν δηλαδὴ αἱ δαπάναι τῶν 20.000.000 κατὰ παρέκκλησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Ἐάν, λοιπόν, εἴχωμεν ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸν τὸν τρόπον, ὄχι βεβαίως ἐν ταῖς λεπτομερείαις ἀλλὰ εἰς τὰς κεντρικάς του γραμμάς, ἀσφαλῶς ἠδυνάμεθα ν’ ἀποφύγωμεν τὸν σκόπελον αὐτόν.

§83Χ. ΛΑΔΑΣ. Διὰ τὴν διάθεσιν;

§84Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Διὰ τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως, καὶ προϊμιαζόμενος εἶπον ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐξεδήλωσεν ἰδιαιτέραν χαρὰν διὰ τὴν διάθεσιν τοῦ ποσοῦ αὑτοῦ, θὰ ηὔχετο δὲ καὶ εὔχεται ἐὰν θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ διατεθῇ καὶ μεγαλειτέρα ἐκ μέρους τοῦ προϋπολογισμοῦ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις. Ἐπὶ πλέον ἐν ἄρθρῳ 3ῳ τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ τοῦ διορισμοῦ τεσσάρων ὑγειονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, εἰδικῶν ἐπὶ τῆς ἑλονοσίας. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι τὸ ἔργον τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς ἀσκήσεως δηλονότι τοῦ ἐπιστημονικοῦ καὶ ὑπηρεσιακοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῆς δράσεως τῶν συνεργείων, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνατεθῇ εἰς τοὺς ἑκασταχοῦ νομιάτρους.

§85Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐσάξατε τὴν δουλειά σας.

§86Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, νὰ σᾶς πῶ ὅτι εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἔχω γνώμην ἀντίθετον. Πάντως δὲν εἶναι μόνον ἰδική μου γνώμη, ἀλλὰ καὶ συμπάσης τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατὰ τὸ πλεῖστον, κατὰ τὴν μεγάλην δηλονότι αὐτῆς πλειοψηφίαν, ἀποτελεῖται ἐξ εἰδικῶν.

§87Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι κακόν, ὅτι δηλ. θέλομεν νὰ τὰ διηυθύνουν ὅλα οἱ εἰδικοί.

§88Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ διεξάγεται ὁ ἔλεγχος διὰ τῶν ἑκασταχοῦ νομιάτρων, διότι οἱ εἰδικοὶ ἰατροὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν ἐποπτείαν εἶναι ἀριθμητικῶς ἀνεπαρκεῖς, διότι δεδομένου ὅτι ἡ Ἑλλὰς διαχύτως εἶναι κατειλημμένη ἀπὸ ἕλη καὶ μαστίζεται ἐξ ἑλονοσίας, δὲν εἶναι οὔτε χρονικῶς οὔτε καὶ ἀνθρωπίνως εὔκολον νὰ διεξάγηται ὁ ἔλεγχος. Ἀντιθέτως οἱ κατὰ τόπους νομίατροι δὲν ἐπιβαρύνονται διὰ πολλῆς ἐργασίας καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ ὁ ἔλεγχος καλλίτερον ἐκ μέρους 37 νομιάτρων, ἀντὶ τῶν 4 ἐποπτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὰ ζητήματα αὐτά. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς παρουσιάζεται μία οἰκονομία ἐξ ½ ἑκατομμυρίου περίπου δραχμῶν. Εἰς τὸ ἄρθρον 4ον ὁμιλεῖ περὶ τοῦ τρόπου τῆς προσλήψεως τῶν ἰατρῶν οἱ ὁποῖοι θ’ ἀποτελέσουν τὰ συνεργεῖα. Καὶ ἐν τούτῳ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ ἀμοιβθοῦν πλουσιοπαρόχως, διότι αὐτοὶ κυρίως θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ διεξαγάγουν τὸν ἀγῶνα καὶ θὰ ὑποβληθοῦν εἰς τοὺς μεγαλειτέρους κινδύνους καθ’ ὅσον θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ εὑρίσκωνται διαρκῶς ἐντὸς τῶν ζωνῶν ὅπου ἡ ἑλονοσία κατὰ ὡρισμένους ἰδίως μῆνας θὰ δρᾷ καὶ αὐτοὶ ἀσφαλῶς θὰ εἶναι τὰ πρῶτα θύματα τῆς ἑλονοσίας. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ ἠμπόδιζεν ὥστε νὰ ὁρισθῇ προκαταβολικῶς καὶ ἡ ἀντιμισθία, βάσει τῆς ὁποίας θὰ παρεῖχον, εἴτε οἱ ἰατροὶ εἴτε τὸ κατώτερον προσωπικόν, τὰς ὑπηρεσίας των πρὸς τὸ δημόσιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν τῆς σχολῆς ἡ ὁποία ἱδρύθη διὰ νὰ παρασκευάσῃ τοὺς ἰατρούς, θὰ εἴχωμεν νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦτο: Εἰς τὴν Ἰταλίαν, ὅπως καὶ πρὸ ὀλίγου εἶχον τήν τιμὴν ν’ ἀναφέρω ὅτι ἐκεῖ ἐφηρμόσθη ἐπιστημονικῶς ὠργανωμένος ὁ ἀντιελονοσιακὸς ἀγών, παρετήρησα τοῦτο, ὅτι τὸ κέντρον τῆς ἐνεργείας τῆς ἀντιελονοσιακῆς δράσεως τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ Ρώμη. Ἔχει συσταθῇ εἰδικὴ σχολὴ ἡ Scuola Supperiora di Matariologia di Roma, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν ἀποτελεῖται ἀπὸ 3 μόνον καθηγητάς, δηλαδὴ ἐξ ἑνὸς καθηγητοῦ τῆς παρασιτολογίας καὶ τῶν νόσων τῶν τροπικῶν χωρῶν, ἑνὸς καθηγητοῦ τῆς ὑγιεινῆς καὶ ἑνὸς καθηγητοῦ τῆς ἐφηρμοσμένης ὑδραυλικῆς. Εἰς τὴν ἀνωτέραν ταύτην σχολὴν ἐκπαιδεύονται εἰδικῶς οἱ προϊστάμενοι τῶν συνεργείων τὰ ὁποῖα διευθύνουν τὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ ὑπαίθρῳ. Ὑπάρχουν δὲ καὶ κατώτεραι σχολαί, ὡς ἡ Scuola Nettuno ἢ ἡ Scuola Monbaleones, εἰς τὰς ὁποίας εἷς μόνον ἰατρὸς διδάσκει καὶ διδάσκει ἐπὶ ὡρισμένον ἀριθμὸν ἡμερῶν, σκοπὸς δὲ τῶν κατωτέρων αὐτῶν σχολῶν εἶναι ἡ προπαρασκευὴ τοῦ δευτερεύοντος ὑγειονομικοῦ τῶν συνεργείων προσωπικοῦ. Κατὰ συνέπειαν ἡ πολυτέλεια τοῦ προσωπικοῦ, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει τὸ νομοσχέδιον, πρέπει νὰ ἀρθῇ. Κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον ἐχρησιμοποιήθησαν 10, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἰατροὶ οἱ ὁποῖοι προσεκλήθησαν καὶ ἐδίδαξαν, ἵνα μορφώσουν ἰατρούς, οἱ ὁποῖοι κατὰ σύμπτωσιν προήρχοντο ἀπὸ περιφερείας ἑλονοσοπλήκτους καὶ ἐκ τῶν ὁποίων οἱ πλεῖστοι ἐγνώριζον τὴν ἑλονοσίαν κατὰ τρόπον κλινικὸν καὶ ἐπιστημονικὸν ἄριστα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ συνεργεῖα τὰ ὁποῖα, ὡς γνωρίζετε, καταρτιζόμενα μετ’ ὀλίγας ἑβδομάδας θὰ χρησιμοποιηθοῦν πρὸς δρᾶσιν εἰς τὸν ἀντιελονοσιακὸν ἀγῶνα, δὲν θὰ ἐργασθοῦν μόνον ἀγῶνα ἀποστειρώσεως τῶν ὀργανισμῶν τῶν ἑλονοσούντων, εἴτε τῆς ὑπαίθρου εἴτε τῶν πόλεων, ἀλλὰ θὰ ἐνεργήσουν καὶ ἔργα τινὰ στοιχειώδους ἀποστραγγίσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ ἐδάφους, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ καὶ ἡ ἀφορμὴ τῆς ἑλονοσίας καὶ τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν φορέων τοῦ μολύσματος. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον θὰ κάμω τὴν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὸ καταρτιζόμενον προσωπικὸν μὴ ἐμφανίσῃ ἐν τούτῳ τὴν ἀτέλειαν ταύτην. Προκειμένου δὲ νὰ συσταθῇ ἀνωτέρα σχολή, θὰ ἔπρεπε πρωτίστως νὰ περιλάβωμεν καὶ τὸν καθηγητὴν τῆς ἐφηρμοσμένης ὑδραυλικῆς, εἰς τρόπον ὥστε οἱ ἰατροὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξέλθουν διὰ νὰ κάμουν τὸν εἰδικὸν κατὰ τῆς ἑλονοσίας ἀγῶνα, νὰ ἔχουν ὅλα τὰ ἀπαραιτήτως ἀπαιτούμενα πρὸς τοῦτο τεχνικὰ στοιχεῖα. Διὰ τοὺς λόγους ὅθεν οὓς προηγουμένως ἐξέθεσα, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ προάγεται εἰς τὴν κατὰ παμψηφίαν ἀπόφασιν καὶ συνιστᾶ ὅπως ἐν προκειμένῳ, δηλαδὴ εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ ὑγειονομικοῦ προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον εἰς τὸ μέλλον θὰ ἔδει ν’ ἀσχοληθῇ διὰ τὴν δίωξιν τῆς ἑλονοσίας, ὅπως ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ γνῶμαι της αὗται. Θὰ ἦτο δὲ ἰδιαιτέρως εὐτυχής, καθὼς καὶ πρὸ ὀλίγου ἀνέφερον, ἡ ἐπιτροπή, ἀπαρτιζομένη κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ ἀσκληπιάδας, νὰ χαιρετίσῃ μετὰ ἰδιαιτέρας χαρᾶς καὶ ἐνθουσιασμοῦ τὴν εἰς τὸ μέλλον αὔξησιν τῶν προσπαθειῶν τῆς Κυβερνήσεως διὰ παροχῆς μεγαλειτέρων πιστώσεων διατεθησομένων κατὰ τρόπον περισσότερον ὠργανωμένον, τὸν ὁποῖον ἀσφαλῶς δὲν προβλέπει κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος διὰ τοὺς ἀσχολουμένους ἐκ μέρους τῶν εἰδικῶν συνεργείων.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιβαθινόπουλος.

§90Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μὲ κακομάθατε. Μὲ κακοσυνηθίσατε, διότι ὅταν ὡμίλουν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς μὲ ἠκούσατε μετ’ εὐμενείας· δυστυχῶς ὅμως πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν μία ἀθῶα φράσις μου....

§91Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὡμιλήσατε τότε ἀπὸ τοῦ βήματος.

§92Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. ... παρεξηγήθη καὶ μάλιστα τοσοῦτον, ὥστε τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἐντύπωσίς μου, ποὺ ἔμεινα ὅπως λέγουν «ἐν καταπλήξει» ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας. Εὐτυχῶς ἀνέρρωσα ἐκ τῆς παθήσεως ταύτης, μάλιστα δὲ ὡμίλησα προχθὲς τὸ βράδυ διὰ τὸ θέατρον. Δὲν ἦτο ὅμως παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἰδοὺ ἐμὲ ἐπὶ τοῦ βήματος αὐτοῦ, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ μὲ ἀκούσῃ μετὰ περισσοτέρας εὐμενείας. Ὁ σκοπὸς ποὺ ἀνῆλθον ἐπὶ τοῦ βήματος εἶναι νὰ δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν ἀκόμη διὰ τὴν στάσιν τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προεδρεύω, ἀπέναντι τοῦ νομοσχεδίου τούτου, στάσιν ἡ ὁποία παρεξηγήθη ἀφ’ ἑνὸς ἀπὸ τὸν τύπον καὶ ἔγραψε μερικὰ πράγματα ἀνύπαρκτα, ἀλλὰ παρεξηγήθη ἡ στάσις αὐτὴ καὶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν ὅστις ἐνεκολπώθη, ὡς φαίνεται, αὐτὰ τὰ γραφέντα τοῦ τύπου καὶ ἐνόμισεν ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν γίνεται συνωμοσία, κοχλάδια ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ, ἐναντίον τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, τοῦ Ροκφέλλερ καὶ δὲν ἠξεύρω τὶ ἄλλο, ἐνῷ αὐτὰ ποὺ συνέβησαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν εἶναι τίποτε. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον τὸ ἔκρινεν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἀρχήν, ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐνόμισεν ὅτι δὲν ἦτο κατάλληλον τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν σκοπὸν καὶ ὅτι ἔπρεπε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ δώσῃ πολὺ μεγαλειτέραν ἀπόδοσιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας καὶ τὴν ὁποίαν καταπολέμησιν τὴν θέλει καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κόσμος ὅλος ὁ Ἑλληνικός. Ἐσκέφθημεν λοιπὸν νὰ γίνουν τροποποιήσεις ἐπειδὴ δὲ δὲν συνεφώνησεν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὰς τροποποιήσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἐγὼ δὲ ὡς εἶμαι πάντοτε συμβιβαστικὸς χαρακτὴρ καὶ ἐπειδὴ ἐνόμιζον ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰς τὴν Βουλὴν συζήτησις περὶ ἑλονοσίας διότι δὲν θὰ εἶναι τοῦτο ἐποικοδομητικόν, ἐστείλαμε μίαν ἔκθεσιν μὲ τὰς ἀντιλήψεις ἡμῶν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ νὰ μετασχηματίσῃ τὸ ὑπουργεῖον κἄπως.

§93Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν ἦτο κυρίως αὐτὴ ἡ αἴτησις.

§94Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία;

§95Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Νὰ μετασχηματίσωμεν τὸ ὑπουργεῖον.

§96Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀνῆλθα διὰ νὰ σᾶς κατηγορήσω· διότι ἅμα ἀρχίσωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ ἀρχίσῃ ἡ Κεφαλλωνίτικη γλῶσσα, δὲν μπορεῖτε νὰ σταθῆτε. Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν μέσα ἐγώ, ὄχι μόνον δὲν ἐπολέμησα ἐκεῖνα τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ἔστειλλεν κατόπιν ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἐπέρασαν ὅταν ἦλθον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ γνωρίζει καλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι ἐγὼ μὲ εὐστροφίαν ἠδυνήθην νὰ περάσω ἓν νομοσχέδιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἀντίδρασιν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ τὸ Πανεπιστήμιον ὁλόκληρον· καὶ διὰ νὰ μὴ περιαυτολογήσω, ἐγὼ ἠδυνήθην ὥστε νὰ κατορθώσω νὰ συμφωνήσουν ὅλαι αἱ γνῶμαι καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ψηφισθῇ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιδράσεως.

§97Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Σᾶς ζητῶ συγγνώμην.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐδηλώθησαν ἀνακλήσεις ἐπανειλημμένως.

§99Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἔγινεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα: Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ μετασχηματισθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ μὴ γίνῃ οὔτε συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν οὔτε νὰ φέρωμεν τὰς τροποποιήσεις, ἀφοῦ γνωρίζωμεν τὶ γίνεται εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τὰς τροποποιήσεις. Τοῦ ἐπεστράφη λοιπὸν μὲ τὴν παράκλησιν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν, αἱ τροπολογίαι μας νὰ συμπληρωθοῦν. Αἱ ἀντιλήψεις αὐταὶ τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει, ἀλλὰ ὁ ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς ἀντιλήψεις τῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον ὅπως θέλει. Ἀλλὰ τώρα, ἂν μᾶς ζητήσετε διατὶ εἶχεν αὐτὰς τὰς ἀντιλήψεις ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ποῦ ἐβασίζετο, αὐτὸ θὰ σας τό ἐξηγήσω καὶ θὰ τὸ ἐξηγήσω καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὶ εἶναι; Τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι θὰ γίνῃ ἕνας ἀντιελονοσιακὸς ἀγών, διὰ τὸν ὁποῖον ὅλοι, εἴμεθα σύμφωνοι—δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει Ἕλλην μὴ σύμφωνος—καὶ πρὸς τοῦτο θὰ δοθῇ μία πίστωσις εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς 24 ἑκατομμυρίων. Τὸ ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς θὰ σχηματίσῃ μίαν ἐπιτροπὴν ἀπό 12 μέλη, καὶ θὰ δύναται τὸ ὑπουργεῖον νὰ πάρῃ ἰατροὺς πληρώνοντας αὐτοὺς πρὸς 250 δραχμὰς τὴν ἡμέραν δηλαδὴ 7500 τὸν μῆνα.

§100Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Κατ’ ἀνώτατον ὅριον.

§101Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Θὰ πάρῃ ἐπιστάτας ἐπιάτρους πρὸς 150 δραχμὰς τὴν ἡμέραν, θὰ πάρῃ ἐργάτας πρὸς 75 δραχμὰς τὴν ἡμέραν, θὰ πληρώσῃ, καὶ πρέπει νὰ πληρώσῃ, διὰ σύρματα καὶ διάφορα ἄλλα πράγματα, καὶ ὅλοι αὐτοὶ θὰ φύγουν καὶ θὰ πᾶνε εἰς τὰς ἐπαρχίας νὰ κάμουν τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας. Τὸ τοιοῦτον ἐξένισε τὴν ἐπιτροπὴν ὅπως τὴν ἐξένισε καὶ τὸ ἄλλο ποὺ γράφει μέσα, ὅτι κατὰ παράκλησιν τοῦ ἰνστιτούτου Ροκφέλερ προκειμένου νὰ γίνῃ ἕνας ἀγὼν δὲν μπορεῖ νὰ ζητῇ ὁ ὑπουργὸς κάθε τόσο δόστε μου 500 δραχ. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ βάλῃ 40.000.000, ἐὰν θέλῃ νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ ἀγὼν ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας ὅπως πρέπει. Ἐγὼ τὸ λέγω ἐδῶ διότι εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως ξεύρουν ὅλοι οἱ κ. κ. συνάδελφοι, οὐδέποτε ἔθεσα τὴν γνώμην μου ὑπὸ συζήτησιν. Δὲν θέλω νὰ φαίνεται ὅτι δύναμαι νὰ ἐπηρεάσω κανένα. Καὶ ταῦτα μὲν ἐν παρόδῳ. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως ἐξένισε τὴν ἐπιτροπὴν εἶναι τὸ γιατὶ τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἐκθέτει τοὐλάχιστον τὰς γενικὰς γραμμὰς τοῦ σχεδίου τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἐφαρμόσῃ διὰ τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας. Ὁ Γκουρμὸν λέγει ὅτι, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἕνα πρόγραμμα ἀποβλέπον εἰς γενικώτερα ὑγειονομικὰ μέτρα, ἀπαιτεῖται συνεργασία ὄχι μόνον τῶν παραγόντων τῆς χώρας τῶν δυναμένων λόγῳ εἰδικότητος νὰ συντελέσουν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ σχεδίου αὐτοῦ ἀπ’ εὐθείας, ἀλλὰ χρειάζεται συμβολὴ ὅλων τῶν κοινωνικῶν στοιχείων, εἰδικῶν καὶ μή, ἄλλως ἡ ἐπιτυχία τοῦ σκοποῦ διακυβεύεται. Χρειάζεται ἐπιβολὴ ἐκ τῶν ἄνω καὶ πειθαρχία καὶ ὑπακοὴ ἐκ τῶν κάτω. Χρειάζεται τὸ σχέδιον αὐτὸ νὰ γνωσθῇ εὐρύτερον, νὰ γίνῃ κοινὸν κτῆμα, νὰ τὸ μάθῃ ὅλος ὁ κόσμος, διὰ νὰ κατανοήσῃ ἕκαστος ὅτι πρέπει ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών του καὶ ἐν τῷ κύκλῳ του, νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ καὶ αὐτός. Γιατὶ νὰ μένῃ κρυφό; Μόνον τὰ σχέδια τῶν Στρατιωτικῶν Ἐπιτελείων μένουν κλειδωμένα εἰς τὰ ντουλάπια καὶ δὲν εἶναι γνωστά, παρὰ μόνον εἰς ὀλίγα πρόσωπα.

§102Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀγὼν εἶναι καὶ τῆς ἑλονοσίας, καὶ δι’ αὐτὸ ἴσως πρέπει νὰ μένῃ ἄγνωστο τὸ σχέδιόν του.

§103Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κρατεῖται κρυφὸ γιὰ νὰ μὴ τὸ μάθουν τὰ κουνούπια. (γέλωτες).

§104Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον ἔτσι μπορεῖ νὰ δικαιολογηθῇ, διότι μόνον τὰ ἐπιτελικὰ σχέδια μένουν μυστικά. Ἕνα σχέδιον ὅμως ἀγῶνος ἐναντίον μιᾶς παθήσεως, κάθε ἄλλο παρὰ μυστικὸν πρέπει νὰ κρατῆται. Τοὐναντίον μάλιστα πρέπει νὰ βγῇ ἔξω νὰ τὸ μάθῃ ὅλος ὁ κόσμος. Ἡ μυστικότης αὐτή, ἐπαναλαμβάνω, ἐξένισε τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὴν ἠνάγκασε νὰ ἐπιφυλαχθῇ διὰ τὴν ψήφησιν τοῦ νομοσχεδίου. Τώρα θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν ἀνάλυσιν, νὰ κάμω ὅτι ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, δηλαδὴ ρευστοποίησιν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ μείνῃ ἡ συζήτητησις εἰς τὸ ἐπιστημονικὸν ἰατρικὸν ἐπίπεδον, ἀλλὰ θὰ δυνηθοῦν νὰ ἀντιληφθοῦν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι γιατροί τὶ εἶναι ὁ ἀγὼν κατὰ τῆς ἑλονοσίας. Ἀγὼν κατὰ τῆς ἑλονοσίας ἐγένετο ἀπὸ πολλῶν χιλιάδων ἐτῶν. Πρῶτος ὁ ὁποῖος φέρεται ὡς καταπολεμήσας τὴν ἑλονοσίαν, εἰς τοὺς μυθολογικοὺς ἀκόμη χρόνους, εἶναι ὁ Θεὸς τῆς ὑγείας καὶ τοῦ φωτὸς Ἀπόλλων. Ἀναφέρεται ὅτι ὁ Ἀπόλλων ἐσκότωσε τὸν Πύθωνα, ὁ ὁποῖος εἶχε γεννηθῆ ἀπὸ τὴν ὑπερθερμανθεῖσαν γῆν. Προφανῶς πρόκειται περὶ ἀλληγορικῆς ἀναπαραστάσεως τῆς ἑλονοσίας, τῶν ἑλωδῶν πυρετῶν. Ἔπειτα ἀπὸ τὸν Ἀπόλλωνα, ἀναφέρεται ὅτι ὁ Ἡρακλῆς, βοηθούμενος ἀπὸ τὸν φίλον του Ἰόλαον, ἐφόνευσε τὴν Λερναίαν Ὕδραν, (φαίνεται δὲ ὅτι αὐτὴ ἦτο ἐδῶ εἰς τὴν Βοιωτίαν) καὶ ἀπηλλάγη ἡ Χώρα ἀπὸ τοὺς ἑλώδεις πυρετούς. Ἀνάλογα ἀναφέρονται ἀπὸ πολλοὺς ἀρχαίους συγγραφεῖς, εἴτε ἱστορικοὺς εἴτε μυθογράφους, ἀπὸ τὰ ὁποῖα προκύπτει ὅτι ἀνέκαθεν ὁ ἄνθρωπος προσεπάθησε νὰ ἀπαλλαγῇ ἐκ τῆς μάστιγος τῶν ἑλωδῶν πυρετῶν. Καὶ ὄχι μόνον οἱ Ἕλληνες, ἀλλὰ καὶ οἱ Ρωμαῖοι ὁμιλοῦν περὶ αὐτῆς. Ὁ Πλύνιος ἀναφέρει ὅτι 33 πόλεις, πέριξ τῆς Ρώμης ἀκμάζουσαι, ἐρημώθησαν ὅταν ἐξεχείλισεν ὁ Τίβερης καὶ ἄφησε λιμνάζοντα ὕδατα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐγεννήθησαν καὶ ἀνεπτύχθησαν ἑλώδεις πυρετοί. Τόση δὲ ἦτο ἡ ἐπίδρασις τῆς ἑλονοσίας ἐπὶ τῆς ὑγείας τῶν κατοίκων, ὥστε ὁ Ὁράτιος γράφει ὅτι οἱ Βοιωτοὶ ἦσαν ὄχι μόνον σωματικῶς, ἀλλὰ καὶ διανοητικῶς μειωμένοι. Ἀνέκαθεν ἀνεγνωρίσθη ὅτι τὰ ἕλη εἶναι ἡ γενεσιουργὸς τῶν πυρετῶν αὐτῶν αἰτία. Ἡ βάσις λοιπὸν ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους χρόνους, ἡ βάσις τῆς ἐξυγιάνσεως ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν ἦτο ἡ ἀποξήρανσις τῶν ἑλῶν. Τὸ πῶς τὰ ἕλη ἐπέφερον ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου τὴν πάθησιν αὐτήν, ἐξηγήθη ἔκτοτε διαφοροτρόπως, μὲ διαφόρους θεωρίας. Ἄλλοι ἔλεγον ὅτι ἡ ἄργιλλος ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τοὺς ἑλώδεις τόπους παρήγαγε τὸ μίασμα· ἄλλοι ὅτι τὸ ὑδρογόνον τὸ ὁποῖον γεννᾶται εἰς τοὺς τόπους αὐτοὺς εἶχεν ἀποτέλεσμα τοὺς πυρετούς· καὶ ἄλλοι ὅτι τὸ μίασμα αὐτὸ δὲν ἦτο τίποτε ἄλλο, παρὰ αἱ δηλητηριώδεις πνοαὶ τῶν μικροοργανισμῶν, οἵτινες ἀνεπτύσσοντο εἰς τὰ ἑλώδη μέρη ἐκ τῆς σήψεως τῶν ζωϊκῶν καὶ φυτικῶν οὐσιῶν. Καὶ ἄλλας τοιαύτας θεωρίας ἐπρέσβευον μέχρι τοῦ 1860 ὁπότε ὑπὸ τοῦ Ὁλλανδοῦ Μύλλωφ ἀνεκαλύφθη τὸ μικροσκόπιον. Ἡ ἀνακάλυψις αὐτὴ ἔφερεν ἀναστάτωσιν εἰς τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην, διότι ἔφερεν εἰς φῶς τὸν μικρόκοσμον τῶν μικροβίων, ἅτινα εἶναι αἰτία τῶν περισσοτέρων παθήσεων. Μετὰ τὴν ἀνακάλυψιν τοῦ μικροσκοπίου, δὲν ἐβράδυνε νὰ ἀνακαλυφθῇ τὸ μικρόβιον τῆς ἑλονοσίας ὑπὸ τῶν Κλέμελ, Κουραντέλλι, καὶ πολλῶν ἄλλων. Πάλιν ὅμως τὰ πράγματα ἦσαν ἀσαφῆ καὶ ἀκαθόριστα, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξηγηθῇ πῶς παρήγετο αὐτὸ τὸ μικρόβιον εἰς τοὺς βαλτώδεις τόπους καὶ πῶς κατόπιν εἰσήγετο εἰς τὸν ἄνθρωπον. Ἡ ἀσάφεια αὐτὴ διήρκεσε μέχρι τῶν τελευταίων ἐτῶν, ποὺ ἀνεκαλύφθη ὅτι δὲν παράγουσιν οἱ ἑλώδεις τόποι τὸ μικρόβιον, ἀλλὰ ὅτι ἡ ἑλονοσία εἶναι πάθησις ὅπως κάθε ἄλλη τῆς ὁποίας αἰτία εἶναι τὸ πλασμώδιον καὶ ὅτι ἡ μετάδοσις τῆς παθήσεως ταύτης ἀπὸ τὸν ἕνα ἄνθρωπον εἰς τὸν ἄλλον γίνεται δι’ ἑνὸς εἰδικοῦ κώνωπος ὅστις ἀναπτύσσεται εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τῶν στασίμων ὑδάτων καὶ ὀνομάζεται ἀνωφελὴς κώνωψ. Κατὰ τοῦτο, λοιπόν, συμβάλλουσι τὰ ἕλη εἰς τὴν διάδοσιν τῆς παθήσεως αὐτῆς, εἰς τὸ ὅτι δηλαδὴ παρέχουσιν ἔδαφος πρόσφορον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ κώνωπος. Ἐκ τῆς νέας αὐτῆς ἀνακαλύψεως προκύπτει τὸ συμπέρασμα, ὅτι διὰ τὴν ἐξυγίανσιν μιᾶς Χώρας ἀπὸ τοὺς ἑλώδεις πυρετοὺς δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ ἀποξήρανσις τῶν μεγάλων ἑλῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν μικρῶν τοιούτων τῶν μικρῶν δηλαδὴ στασίμων ὑδάτων τῶν κειμένων πλησίον τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων, ἢ ἡ προσπάθεια ὅπως καταστοῦν τὰ ὕδατα ταῦτα ἀβλαβῆ διὰ τῆς ἐπιχύσεως ἐντὸς αὐτῶν ἀκαθάρτου πετρελαίου, τὸ ὁποῖον ὡς γνωστὸν καταστρέφει τὰς εὐνοϊκὰς συνθήκας τῆς ἀναπτύξεως τῶν κωνώπων εἰς τὰ μικρὰ τελματώδη μέρη. Πολὺ πρότερον τῆς τελευταίας αὐτῆς ἀνακαλύψεως, ὅλως τυχαίως, εἶχεν ἀνακαλυφθῆ καὶ τὸ εἰδικὸν φάρμακον ἐναντίον τῶν ἑλωδῶν πυρετῶν, ἡ κινίνη, οὕτως ὥστε νὰ ἔχῃ σήμερον ἡ ἐπιστήμη εἰς χεῖρας της ὅλα τὰ στοιχεῖα διὰ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὴ ἡ ἐξυγίανσις τῆς Χώρας. Τὰ μέσα ταῦτα εἶναι τὰ ἑξῆς ἐν συνόψει: ἡ ἀποξήρανσις τῶν μεγάλων ἑλῶν καὶ ἀποστράγγισις τῶν μικρῶν στασίμων ὑδάτων τῶν εὑρισκομένων πλησίον τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων ἡ ἐπίχυσις ἐπ’ αὐτῶν μιᾶς ποσότητος πετρελαίου, ἡ παροχὴ εἰς τοὺς κατοίκους τῶν ἑλωδῶν μερῶν συρματοπλεγμάτων διὰ τὰ παράθυρά των ὅπως μὴ εἰσέρχωνται ἐντὸς τῶν δωματίων τὴν νύκτα ὅπου κάνουν τὰ ταξείδιά των οἱ κώνωπες καὶ ἐμβολιάζουσι τὸν ἄνθρωπον, τὸ πετρέλαιον, τὸ πρασὲρ τῶν Παρισίων καὶ ἡ παροχὴ καὶ ἐπιστημονικὴ χρῆσις τῆς κινίνης ὅπως ἀποστειρωθῇ τὸ αἷμα των. Ἀλλὰ θὰ μοῦ πῆτε: Ἀφοῦ, καθὼς μᾶς λὲς, ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι γνωστὰ εἰς ὅλους, δὲν τὰ ξέρουν ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ποὺ εἶναι καὶ εἰδικοί, ἀλλὰ τὰ ξεύρεις ἐσὺ μόνον ποὺ ὡς προχθὲς ἔκοβες πόδια; Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι καὶ αὐτοὶ βεβαίως τὰ ξεύρουν, καὶ μάλιστα καλλίτερα ἀπὸ ἐμέ. Δὲν ἀρκεῖ ὅμως νὰ τὰ ξεύρῃ κανείς. Ἡ ἐπιτυχία, κυρίως, ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν διαφόρων αὐτῶν παραγόντων, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας, καὶ ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εἶναι προσηρμοσμένος μὲ τὰς εἰδικὰς συνθήκας ἑκάστης Χώρας. Καὶ πάλιν ἴσως μὲ ἐρωτήσετε: Μὰ οἱ εἰδικοὶ τοῦ ὑπουργείου δὲν γνωρίζουν αὐτὸν τὸν τρόπον τοῦ συνδυασμοῦ; Ἀλλὰ καὶ πάλιν θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι αὐτοὶ γνωρίζουν καλλίτερα ἀπὸ ἐμέ, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοὐλάχιστον τὰ πράγματα παρουσιάσθησαν διαφόρως. Ἐγὼ δὲν πηγαίνω πολὺ εἰς τὰ ὑπουργεῖα. Εἰδικῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς μιὰ φορὰ ἐπῆγα, ἐπὶ Χρηστομάνου, καὶ ἄλλη μία φορὰ κατόπιν. Φαίνεται ὅμως ὅτι πολλὰ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπῆγαν καὶ ἐζήτησαν γιὰ νὰ μάθουν πῶς ἔγινεν ὁ συνδυασμὸς τῶν γνωστῶν στοιχείων, καὶ ἑπομένως πῶς θὰ γίνῃ ὁ ἀγὼν κατὰ τῆς ἑλονοσίας. Ἐγνώσθη λοιπὸν ἐξωδίκως, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον ἔκαμε σχολὴν γιὰ νὰ διδάξῃ ἰδιαιτέρως τοὺς γιατροὺς οἱ ὁποῖοι θά πᾶνε γιά νά καταπολεμήσουν τὴν ἑλονοσίαν. Μαζὶ μὲ τοὺς γιατροὺς αὐτοὺς ἐκάλεσε τὸ ὑπουργεῖον καὶ 250 ἄλλους, τοὺς ὁποίους περισυνέλεξεν ἀπὸ δῶ καὶ ἀπὸ κεῖ καὶ τοὺς ἔκλεισε σὲ μιὰ σχολὴ γιὰ νὰ τοὺς μάθῃ, λέει, πῶς νὰ σκοτώνουν τὰ κουνούπια. Ὅλοι δὲ αὐτοὶ θὰ εἶναι ἐπιστάται. Ξέρετε τὶ θὰ πῇ ἐπιστάτης; Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὅταν ἔρχωνται συχνὰ στὰ γραφεῖά μου ἕνα σωρὸ ἄεργοι καὶ μοῦ ζητοῦνε νὰ τοὺς βρῶ θέση, καὶ κατὰ προτίμησιν καμμιὰ ἐπιστασοῦλα (γέλωτες), μὲ πιάνει τεταρταῖος πυρετός. Ὅλοι οἱ τεμπέληδες θέλουνε νὰ γίνουν ἐπιστάται. Ὅταν ἀκούω ἐπιστάτης καταλαβαίνω ὅτι εἶναι τεμπέλης. Φαντασθῆτε τώρα τὶ θὰ γίνεται μὲ 250 ἐπιστάτες. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ τώρα: Τὶ θὰ κάμουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Ἐὰν δὲν δυσηρεστεῖτο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ σᾶς ἔδιδα μίαν εἰκόνα ἑνὸς ἐξ αὐτῶν.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς) Ὄχι ὄχι. Πέστε τον.

§106Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἡμερῶν ἐνῶ ἀνέβαινα τὴν λεωφόρο Πανεπιστημίου καὶ ἀκριβῶς μπροστὰ ἀπὸ τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν, βλέπω νὰ κατεβαίνῃ ἀπὸ μέσα...

§107Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπὸ ποῦ; ἀπὸ τὴν Δημοκρατικὴ Ἕνωσι κατέβαινε;

§108Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Βλέπω νὰ κατεβαίνῃ εἷς φίλος μου συνοδευόμενος ἀπὸ ἕναν γέρο χωρικό, ποὺ ἔδινε τὴν ἐντύπωσιν τσοπάνου. Μήπως ἔχεις κανένα εἰσιτήριο γιὰ τὴν Βουλή; μοῦ λέει, βιαστικὰ ὁ φίλος μου. Τὸ θέλω γιατὶ ψηφίζετε ἀπόψε ἕνα νομοσχέδιο δικό μας, μοῦ ἐξήγησε ὁ συνοδός του, χωρὶς νὰ περιμένῃ ἀπάντησιν. Τὸν ἐκύτταξα περιέργως, γιατὶ δὲν μποροῦσα νὰ ἐξηγήσω τὶ σχέσι μπορεῖ νὰ ἔχῃ ἐκεῖνος μὲ τὸ νομοσχέδιον. Τὶ νομοσχέδιον; τὸν ρωτάω. «Νά, δὲν τὸ ξαίρεις; αὐτὸ γιὰ τὴν ἑλονοσία», μοῦ λέει. Μὰ τὶ ἔχεις μὲ τὴν ἑλονοσία; ὑποφέρεις μήπως; ἐπανέλαβα ἀπορῶν. Μ’ ἐκύτταξε μὲ ὕφος ἐλαφρῶς προσβεβλημένο καὶ ἔσπευσε νὰ προβῇ εἰς τὰς ἑξῆς ἐξηγήσεις: «Ἐγὼ δὲν ἔχω τίποτε, ὑποφέρει ὅμως ἄλλος κόσμος. Ἐγὼ εἶμαι γιατρὸς τῆς ἑλονοσίας. Δὲν εἶμαι ἐγὼ μονάχα, εἶναι ἄλλοι 250 σᾶν κ’ ἐμένα ποὺ θὰ κάμουμε τὸν πόλεμον τῆς ἑλονοσίας. Δηλαδὴ δὲν θὰ δουλεύωμε ἐμεῖς, ἀλλὰ θὰ διατάζουμε τοὺς ἄλλους νὰ κάνουνε τὸν πόλεμο, αὐτοὶ θὰ σκοτώνουν τὰ κουνούπια, γιατὶ μᾶς εἶπεν ὁ δάσκαλος ὅτι τὸ κουνούπι γεννάει τὴν ἀρρώστεια. Αὐτὰ λοιπὸν θὰ κυνηγᾶμε». Ἀντελήφθην πὼς ἔχω μπροστά μου ἕναν ἀπὸ τοὺς ὑπογιατροὺς ποὺ ἑτοιμάζει τὸ Κράτος γιὰ νὰ τοὺς στείλῃ νὰ σκοτώσουν τὰ Ἑλληνικὰ κουνούπια. Ὥστε πᾶς στὸ σχολεῖο; τὸν ρωτάω. «Καὶ βέβαια πάω, μοῦ ἀπαντάει. Ἄφησα ὅλες μου τῆς δουλειὲς καὶ πάω τακτικὰ σχολεῖο. Ἐκεῖ μαθαίνουμε δύσκολα πράγματα. Πῶς δίνουν τὸ κινίνο, πῶς παίρνουν τὸ κινίνο πῶς βγάνουνε αἷμα ἀπὸ τὰ δάχτυλα, κι’ ἄλλες δύσκολες ἰατρικὲς δουλειές. Δὲν εἶναι ἀστεῖα πράγματα. Καὶ γι’ αὐτὸ θὰ πληρωνώμαστε καλά. Τὸ κακὸ εἶναι ὅμως πὼς εἴμαστε πολλοὶ καὶ λέω πὼς δὲν θὰ μᾶς πληρώσουν ὅλους. Στὴν ἀρχὴ εἴμαστε λίγοι ἀλλὰ κατόπιν μᾶς ἐστέλνανε ἀπὸ 5–6 τὴν ἡμέρα κι’ ἔτσι ἐγινήκαμε 250. Δὲν θὰ τοὺς περάσῃ ὅμως. Ἐγὼ μὲ τοὺς πειὸ παλαιοὺς ἔχουμε συνεννοηθῆ καὶ θὰ πᾶμε στὴν ἐπικαρπία νὰ γυρέψουμε τὸ δίκηο μας (προφανῶς ἐννοοῦσε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας). Ἀκοῦς ἐκεῖ, κύριε μου, νὰ σοῦ λέῃ ὅτι εἶναι πολλὰ 150 δραχμὲς τὴν ἡμέρα καὶ τὰ ὁδοιπορικά μας, γιὰ τόση ἐπιστασία ποὺ θὰ κάνουμε;» Αὐτοί, κύριοι βουλευταί, εἶναι οἱ ὑγειονομικοὶ παράγοντες εἰς τοὺς ὁποίους ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς θὰ ἐμπιστευθῇ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν καταλαβαίνω τὶ σκέπτεται νὰ κάμῃ ὁ κ. ὑπουργός. Δὲν εἶναι δὲ μόνον αὐτοί, εἶναι καὶ 60 γιατροὶ ἐκπαιδευόμενοι γιὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν. Ἐγὼ δὲν εἶμαι πολὺ δυνατὸς εἰς τοὺς ἀριθμοὺς ἀλλὰ ἕνας συνάδελφος μοῦ ἔκαμε τὸν λογαριασμόν. Ἑξῆντα γιατροὶ πρὸς 250 ἡμερησίως, κάνουν κατ’ ἔτος πέντε ἑκατομμύρια. Διὰ τὰς μετακινήσεις αὐτῶν ἑκατὸν δραχμὰς ἡμερησίως ἤτοι 2.160.000. 250 ἐπιστάται πρὸς 150 δραχμὰς ἡμερησίως τὸ ἔτος 13.500.000. Διὰ τὰ ὁδηπορικά των πρὸς 50 δρχμ. ἡμερησίως 4.500.000. Διὰ τέσσαρας ἐπιθεωρητὰς πρὸς 10.000 κατὰ μῆνα 480.000 δρχ. διὰ ὁδηπορικὰ 288.000 δραχμάς. Ἀμοιβὴ τοῦ συμβουλίου 268.000 δρχ. Ἤτοι τὸ ὅλον 26.196.000 δηλαδὴ εἰς μισθολόγια δαπανῶνται ὅλα τὰ 24.000.000, πρέπει δὲ νὰ δώσῃ ὁ κύριος Μαντζαβῖνος 2.000.000 ἔστω ἂν διαμαρτύρεται διὰ τὴν παρέκλισιν ἀπὸ τοῦ λογιστικοῦ νόμου. Τέτοια, κύριοι βουλευταί, ἦτο ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία παρήχθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν χωρὶς νὰ φαίνεται ὅτι πρόκειται νὰ δοθῇ μία μορφὴ ἐπιστημονικὴ εἰς τὸ νομοσχέδιον ὥστε νὰ ἀποδώσῃ ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερον ἀγαθὰ ἀποτελέσματα εἰς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας ἀπὸ τὴν ὁποίαν μαστίζεται ὁ τόπος. Ἀλλὰ θὰ μποροῦσε νὰ μοῦ πῇ κανείς: τὶ κάθεσαι καὶ τσαμπουνᾶς τόσες ὧρες; Δὲν μᾶς δίνεις κἄν μίαν λύσιν· δὲν μᾶς λὲς τὶ θέλεις; Τὶ εἶναι ἐκεῖνο ποὺ μπορεῖ νὰ κάμῃ τὸ νομοσχέδιον νὰ ἔχῃ καλὰ ἀποτελέσματα; Τὸ ζήτημα, κύριοι εἶναι ἁπλοῦν, θὰ σᾶς ἐξηγήσω δὲ τὸ διατί. Κατ’ ἐμὲ θὰ ἦτο ἀσυγκρίτως σκοπιμώτερον ἐὰν ἀπεφασίζετο νὰ σταλοῦν ἰατροὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, χωρὶς ὅμως αὐτοὺς τοὺς περιέργους ἐπιστάτας, ἀλλὰ βοηθούμενοι ἀπὸ τοὺς ἰατροὺς τῶν ἐπαρχιῶν, ἀπὸ τοὺς νομάρχας, καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα στοιχεῖα τὰ δυνάμενα νὰ βοηθήσουν εἰς τὸν ἀγῶνα. Μποροῦν ἐπίσης νὰ ζητήσουν καὶ νὰ λάβουν τὴν βοήθειαν τῶν Προέδρων τῶν κοινοτήτων, καὶ ὅλοι αὐτοὶ μαζὶ ἐνεργοῦντες μὲ τὰ γνωστὰ μέσα καταπολεμήσεως θὰ εἶχον περισσότερα ἀποτελέσματα. Ξέρετε τὶ ἐδήλωσε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς; ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι 2.500.000 ἑλονοσοῦντες. Εἶναι ἀληθές, κύριε ὑπουργέ;

§109Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Μάλιστα· γιὰ τὴν ἀκρίβειαν μάλιστα εἶναι 2.200.000.

§110Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωστὸν δὲ ὅτι τὸ πρῶτον καὶ ἀπαραίτητον φάρμακον κατὰ τῆς ἑλονοσίας εἶναι ἡ κινίνη. Ξέρετε λοιπὸν πόσα χρήματα ἀπαιτοῦνται γιὰ νὰ ἀποστειρωθῇ τὸ αἷμα τῶν 2.200.000 ἑλονοσούντων μὲ κινίνην, ὅπως ἐπιθυμεῖ ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς; Ἀκούσατε: Πρέπει ἕκαστον ἑλονοσοῦν ἄτομον νὰ λαμβάνῃ 20 ἡμέρας ἀπὸ 1½ γραμμάριον τὴν ἡμέραν, καὶ κατόπιν καθέκαστον μῆνα, ὡς προφυλακτικὸν 3 γραμμάρια κινίνης. Ἐν τῷ συνόλῳ δηλ. ἕκαστον ἄτομον θὰ πρέπῃ νὰ λάβῃ 60 γραμμάρια κινίνης. 2.200.000 πρὸς 60 γραμμάρια ἰσοδυναμοῦν μὲ ἀξίαν κινίνης 200.000.000. Ἔτσι δὲν εἶναι κ. Χρητομᾶνε; διότι σεῖς εἶσθε εἰδικὸς καὶ θὰ ξέρετε καλλίτερα.

§111Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Μάλιστα, τόσα ἀπαιτοῦνται.

§112Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν, λοιπόν, ἔχετε ἀνάγκην 200.000.000 μόνον γιὰ κινίνο, εἶναι δυνατὸν νὰ σκέπτεσθε περὶ πολυτελείας ἰατρῶν καὶ ἐπιστατῶν; Ἑπομένως ἐὰν καταναλώσητε διὰ μισθοὺς 26.000.000, ποῦ θὰ εὕρετε τὰ μέσα διὰ νὰ ἀγοράσετε τὸ πετρέλαιον, τὸ κινίνο τὰ συρματοπλέγματα, τὸ πρασὲρ τῶν Παρισίων; ποῦ θὰ εὕρετε τὰ χρήματα διὰ τοὺς ἐργάτας οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιστατοῦνται ἀπὸ τοὺς ἐπιστάτας; Πῶς θὰ ἀποξηράνετε τὰ μικρὰ καὶ τὰ μεγάλα ἕλη; Ἐνθυμοῦμαι τὸν καϋμένον τὸν Καρδαμάτην ὁ ὁποῖος μετὰ πολλοὺς κόπους καὶ ἀγῶνας κατώρθωσεν κἄτι νὰ κάμῃ μὲ τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ Ἰλισσοῦ. Ἐν τούτοις ἐγὼ φρονῶ ὅτι μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὅπως ἔχει, μποροῦμε νὰ κάμουμε τὴν δουλειάν μας ἀρκεῖ νὰ βάλουμε ἕνα ἀξίωμα εἰς αὐτό. Ὅταν, κύριοι, θέλῃ κανεὶς νὰ κτίσῃ ἕνα σπίτι, θὰ πάρῃ ἕνα μηχανικὸν καὶ θὰ τὸν πληρώσῃ ὑπολογίζων 15% ἐπὶ τοῦ σχεδίου, καὶ ἕνα ἄλλο ποσοστὸν διὰ τὴν ἐπίβλεψιν, τὴν ἐπιτήρησιν κ.λ.π. τὸ μεγαλείτερον ὅμως μέρος διατίθεται διὰ τὰ ὑλικά. Τὸ ἀξίωμα αὐτὸ τῆς ἀναλογίας προσωπικοῦ καὶ ὑλικῶν, πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀντιελονοσιακοῦ ἀγῶνος. Νὰ ὁρισθῇ ἕνα ποσοστὸν διὰ τὸ προσωπικὸν, καὶ τὸ μεγαλύτερον μέρος νὰ διατεθῇ διὰ τὸ κινίνο, τὸ πετρέλαιον τὰ συρματοπλέγματα κλπ. Αὐτὸ τὸ ἀξίωμα τὸ παραδέχεται ὅλος ὁ ἐπιστημονικὸς κόσμος. Νὰ ὁρίσητε, λοιπόν, ὅτι τὸ 10% ἢ τὸ 15% ἢ τὸ 20%, τὸ πολὺ–πολὺ, θὰ διατεθῇ διὰ τὸ προσωπικόν, τὸ δὲ ὑπόλοιπον γιὰ τὰ ὑλικὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτηθοῦν. Ἔχετε συμβούλους εἰδικοὺς καὶ σοφούς, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἐρωτήσατε τοὺς συμβούλους αὐτοὺς τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Πῆτε τους ὅτι ἕνας βουλευτὴς τρελλός, ἂν θέλετε,—διότι κατάγομαι ἀπὸ ἕνα τόπον ποὺ ἡ τρέλλα εἶναι ἄφθονος—μοῦ εἶπε νὰ μὴ χαλάσουμε ποτὲ περισσότερο ἀπὸ τὸ 20% διὰ τὸ προσωπικόν. Εἶναι σωστὸ ἢ ὄχι; Εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ συμφωνήσουν. Πεισθῆτε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ βάλετε αὐτὴν τὴν διάταξιν καὶ δὲν θὰ μετανοήσετε. (χειροκροτήματα).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς.

§114Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Κύριοι βουλευταί, ὅταν πρὸ 7 μηνῶν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοῦ ἔκαμε τὴν μεγάλην τιμὴν νὰ μοῦ ἀναθέσῃ τὸ ὑφυπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, τὸ πρῶτον πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐζήτησα ἦτο νὰ ἴδω τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου καὶ μετ’ ἐκπλήξεως εἶδα ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν ἀνεγράφοντο διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας 1.700.000. Ὅταν εἶδα τὸ γεγονὸς αὐτὸ, μόλις συνήντησα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ εἶπα: Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλλάδα ἕνας μεγάλος κίνδυνος, ἡ ἑλονοσία καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου ἀναγράφεται αὐτὸ τὸ ποσὸν· σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ μοῦ δώσητε ἀρκετὰ χρήματα διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ καταπολεμήσω τὴν ἑλονοσίαν. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μολονότι ἤθελεν νὰ ἐφαρμώσῃ οἰκονομίας, εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπῃ ὅτι θὰ μοῦ ἐμπιστευθῇ 24 ἑκατομ. δραχμῶν. Ἐξήγησα ἐπίσης τότε ὅτι διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ γίνῃ ὁ ἀγὼν τῆς ἑλονοσίας ἀπὸ ἐφέτος ἦτο ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἠμπορέσῃ ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἐργασία εὐθὺς ἀμέσως, διότι ἦτο ἐντελῶς ἀδύνατον νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας, χωρὶς νὰ ἔχωμεν μορφωμένον προσωπικόν, καὶ μορφωμένον προσωπικὸν ὄχι μόνον ἀπὸ ἰατρούς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἐργάτας, δηλαδὴ ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι θὰ κατευθύνουν τὰ ἔργα αὐτά, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠμποροῦν νὰ γνωρίζουν ποῦ εὑρίσκονται τὰ κουνούπια καὶ νὰ μπορέσουν νὰ τὰ καταπολεμήσουν. Ἐκτὸς ὅμως αὐτῶν, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν τὸν ἀγῶνα αὐτόν, εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετηθοῦν ὅλαι αἱ ἀλλαχοῦ ἀντιελονοσιακαὶ ὀργανώσεις καὶ κυρίως τὰ συμπεράσματα τοῦ ὑγειονομικοῦ τμήματος τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν τὰ ὁποῖα ἔχουν δημοσιευθῆ πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους καὶ τὰ ὁποῖα ἔδωσα νὰ τὰ μεταφράσουν Ἑλληνιστὶ καὶ τὰ διένειμον εἰς ὅλους τοὺς ἰατροὺς τῆς Ἑλλάδος. Λοιπὸν ἡ πρώτη ἐργασία τὴν ὁποίαν ἔκαμον ὅταν μετέβην εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἦτο νὰ συμβουλευθῶ ὅλους τοὺς εἰδικοὺς διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἑλονοσίας, δηλαδὴ τὸν κ. Καρδαμάτην, φυσικὰ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου, τὸν κ. Ἀλεβιζᾶτον, ὁ ὁποῖος εἶχε διευθύνει ὁλόκληρον τμῆμα ὑγεινομικὸν εἰς τὴν Σερβίαν, καὶ τὸν κ. Δήμητσαν, ὁ ὁποῖος εἶχε σπουδάσει εἰς τὴν Ἰταλίαν ἰδιαιτέρως τὴν ἑλονοσίαν καὶ πολλοὺς ἄλλους ὑγειονολόγους, τὸν κ. Μουτούσην, τὸν κ. Χατζηβασιλείου, τὸν κ. Παπαμάρκου, τὸν κ. Ἰωακειμόγλου κλπ. Κατόπιν κοινῆς συσκέψεως καὶ κοινῆς συνεννοήσεως ἐκάμαμεν ἕνα νομοσχέδιον, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπῆρχον ἀρκεταὶ λεπτομέρειαι. Ὅταν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ εἰσηγήθην εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, οὗτος μοὶ εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τοιούτου εἴδους νομοσχέδια νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλήν· εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ ἴδῃς διότι εἶναι διοικητικῆς φύσεως. Ὁπωσδήποτε ἡ κεντρικὴ ἰδέα ἦτο ἡ ἑξῆς: ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀγὼν νὰ γίνῃ ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας ἄνευ τῆς συνδρομῆς πολλῶν ἄλλων ὑπουργείων, καθ’ ὅσον ἐνδιαφέρει καὶ τὰ ὑπουργεῖα τῆς Γεωργίας, τῆς Παιδείας, τῶν Ἐσωτερικῶν, τῆς Συγκοινωνίας, τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, φυσικά. Καὶ ταῦτα ἔπρεπε νὰ ἠμπορέσουν νὰ συντονήσουν τὴν ἐργασίαν διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ γίνεται ἀμέσως ἐκτελεστὴ κάθε ἀπόφασις. Διὰ τοῦτο ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἓν συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ ἁρμόδιοι διευθυνταὶ τῶν ὑπουργείων νὰ μετέχουν ὥστε νὰ μεταβαίνουν εἰς τὰ ὑπουργεῖα των καὶ δίδουν τὰς διαταγὰς πρὸς ἐκτέλεσιν. Δι’ αὐτὸ τὸ συμβούλιον ἔχει τὴν διπλῆν ὑπόστασιν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἀνθρώπους εἰδικούς, ἀπὸ τοὺς εἰδικωτέρους τοὺς ὁποίους ἔχομεν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀπὸ τοὺς διευθυντὰς τῶν διαφόρων σχετικῶν ὑπουργείων. Ἐξ ἄλλου ἔπρεπε καθὼς εἶπε καὶ ὁ κ. προλαλήσας, νὰ εἶναι δυνατὸν αἱ δαπάναι τὰς ὁποίας θὰ ἔκαμνε τὸ συμβούλιον αὐτὸ νὰ γίνωνται ἀμέσως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένωμεν τὰς διαφόρους διατυπώσεις, δεδομένου ὅτι δυστυχῶς αἱ ἀσθένειαι καὶ ἐπιδημίαι δὲν θέλουν διατυπώσεις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐζητήσαμεν νὰ διαχειρίζεται τὸ συμβούλιον τὰς πιστώσεις καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐπειδὴ ἡ σχετικὴ ἔκθεσις τοῦ κ. Μαντζαβίνου ἦτο δυνατὸν νὰ δώσῃ λαβὴν εἰς παρεξηγήσεις παρεκάλεσα τὸν κ. Μαντζαβῖνον νὰ μοῦ ἐξηγήσῃ τὶ ἐννοεῖ μὲ τὴν ἔκθεσίν του. Ὁ κ. Μαντζαβῖνος μοῦ ἀπέστειλε τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν: (ἀναγινώσκει).

§115Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἡ ἀπάντησις δὲν λέγει παρὰ πάνω ἀπὸ ὅ,τι ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις.

§116Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὄχι, γράφει κάτι περισσότερα. Ὁπωσδήποτε τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἢ θὰ κάμωμεν τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας καὶ πρέπει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μπορῇ νὰ διαχειρίζεται τὰ χρήματα ἀμέσως ἄνευ διατυπώσεων, ἢ δὲν θὰ κάμωμεν τὸν ἀγῶνα καὶ τότε φυσικὰ μποροῦμεν νὰ περάσωμεν ὅσες διατυπώσεις θέλετε. Ἄλλωστε ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἐπιτροπῆς διὰ μιᾶς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ἐπέφερα, βάζομεν αὐτὸν τοῦτον τὸν γενικὸν διευθυντὴν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου κ. Μαντζαβῖνον, ὁ ὁποῖος ὑποθέτω θὰ δίδῃ ὅλα τὰ ἐχέγγυα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητής, δηλαδὴ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιστημονικῆς μελέτης, ἀκριβῶς ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλειτέρους σκοπούς, ἴσως καὶ ὁ μεγαλείτερος, εἶναι ἡ μελέτη τῆς ἑλονοσίας. Διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι ὁ περυσινὸς προϋπολογισμὸς ἀναγράφει μόνον 1 ἑκατ. 700 χιλ. ἀναφέρω ὅτι αἱ ἐκθέσεις τῶν νομιάτρων ἦσαν ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιστημονικῶς ἀτυχῶς δὲν ἦσαν εἰς τὸ ὕψος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπεν νὰ εὑρίσκωνται. Μὲ ἄλλα λόγια εἰς τὰς ἐπανειλημμένως ζητηθείσας πληροφορίας διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἑλονοσίας, μοῦ ἀπήντησαν ἀορίστως ὅτι εἰς τὴν τάδε ἐπαρχίαν κυμαίνεται ἡ ἑλονοσία μεταξὺ 15 καὶ 25% καὶ εἰς τὴν τάδε ἐπαρχίαν κυμαίνεται μεταξὺ 60–70%. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, καθὼς θὰ σᾶς ἐξηγήσω περαιτέρω γίνονται 8 πρότυπα ἐργαστήρια ἐκ τῶν ὁποίων ἓν εἰς τὴν Ἤπειρον, δύο εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἕνα εἰς τὴν Θρᾴκην, δύο εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, ἕνα εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ ἕνα εἰς τὴν Κρήτην καὶ τὰ ἐργαστήρια αὐτὰ τὰ κρατικὰ τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἐφωδιασμένα μὲ ὅλα τὰ μέσα τὰ σύγχρονα διὰ τὴν μελέτην τῶν κωνώπων καὶ τοῦ αἵματος καὶ μίαν ἐργαστηριακὴν σοβαρὰν ὑπηρεσίαν, τὰ ἐργαστήρια αὐτὰ θὰ ἀποτελέσουν τά κέντρα τῆς ἐπιστημονικῆς μελέτης τῆς ἑλονοσίας. Ἀλλὰ ἦτο φυσικὸν νὰ μὴ μείνῃ ἀσυγκίνητος ἡ Κυβέρνησις ἐμπρὸς εἰς τὸ θέαμα αὐτό· τὸ ὅτι πέρυσι π.χ. εἴχομεν ἀπὸ τὰς Σέρρας ἐπανειλημμένας ἐκκλήσεις εἰς τὰς ὁποίας καὶ ὁ νομίατρος καὶ οἱ ἐκεῖ παραμένοντες μᾶς ἔλεγον ὅτι ἐπάνω κάτω ὅλος ὁ πληθυσμὸς τοῦ νομοῦ ἦτο ἀσθενής. Λοιπὸν ἔπρεπε νὰ γίνῃ κάτι τι διὰ νὰ ἀνακουφίσωμεν τὸν λαὸν αὐτόν. Καὶ τὶ ἔγινε διὰ νὰ ἀνακουφισθῇ ὁ λαὸς αὐτός; Ἔγεινε μία ἐργασία ἡ ὁποία νομίζω θὰ μπορέσῃ νὰ φέρῃ μερικὰ καλὰ ἀποτελέσματα. Πρῶτον ἔγινεν μία ἐργασία προπαγάνδας. Γνωρίζομεν ὅλοι τὶ εἶναι ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς τῆς νεότητος, ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς τῆς νεότητος ἐκδίδει ἕνα περιοδικὸν μὲ 40 χιλιάδας ἀντίτυπα. Ἐκάλεσα τὸν κ. Λαμπαδάριον καὶ τὸν κ. Στυλιανόπουλον καὶ τοὺς παρεκάλεσα εἰς πέντε τεύχη τοῦ περιοδικοῦ νὰ πραγματευθοῦν ἰδιαιτέρως διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἑλονοσίας. Τὰ τεύχη αὐτὰ θὰ διανεμηθοῦν εἰς 220 χιλιάδας ἀντίτυπα, δηλαδὴ δι’ ὅλους ἐπάνω κάτω τοὺς μαθητὰς τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὰ δὲ ἤδη ἤρχισαν κυκλοφοροῦντα. Ἐκυκλοφόρησαν τὰ δύο πρῶτα τεύχη καὶ τοὺς ἐρχομένους μῆνας θὰ κυκλοφορήσουν τὰ 3 ἄλλα. Ἐμόρφωσα 65 ἰατρούς. Δὲν εἶχον ἀπολύτως τίποτε, οὔτε ἓν μικροσκόπιον οὔτε μία καρέκλα, οὔτε τίποτε ἀπολύτως. Ἐκάλεσα ὅσους καλλιτέρους ὑγιεινολόγους εἴχομεν ἐδῶ καὶ τοὺς εἶπα. Θὰ μοῦ φκιάσετε μίαν σχολὴν ἑλονοσίας. Μὰ εἶναι δύσκολον, εἶναι ἀδύνατον. Δὲν εἶναι ἀδύνατον. Ἠγόρασα ἀμέσως μικροσκόπια, παρεκάλεσα τὸν κ. Blanc τοῦ ἰνστιτούτου Παστὲρ νὰ μοῦ διαθέσῃ ἕνα τμῆμα. Ἐπῆρα δύο ἐγκαταλελλειμένα σπιτάκια εἰς τὴν Νέαν Ἰωνίαν καὶ τὰ μετέτρεψα εἰς σχολὴν ἀντιελονοσιακὴν καὶ ἐπὶ τρεῖς μῆνας εἰργάσθησαν 65 ἰατροί, ἐπὶ 8–10 ὥρας τὴν ἡμέραν καὶ σήμερον ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι ἔχω τὴν ὑπερηφάνειαν ὅτι 65 ἰατροὶ σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα γνωρίζουν τὴν ἑλονοσίαν. (χειροκροτήματα). Μεταξὺ αὐτῶν ἔχω ἐπίσης τὴν ὑπερηφάνειαν νὰ εἴπω ὅτι οἱ καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι εἶναι αὐστηροί, γνωρίζουν τὴν ἑλονοσίαν ἐργαστηριακῶς καὶ γνωρίζουν τὸ τὶ εἶναι οἱ κώνωπες, πόσα εἴδη κωνώπων ὑπάρχουν, ποῦ πρέπει νὰ τοὺς εὕρῃ κανείς, πῶς ἐκκολάπτονται κλπ. Βεβαίως θεωρητικῶς καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐξεύρω τὴν ἑλονοσίαν, ἀλλὰ ἠμπορῶ νὰ ὁμολογήσω χωρὶς νομίζω νὰ καταβιβάσω τὸν ἑαυτόν μου, ὅτι δὲν γνωρίζω τὴν ἑλονοσίαν ὅπως τὴν ἔμαθαν αὐτοὶ οἱ κύριοι, λοιπὸν μεταξὺ αὐτῶν μοῦ λέγουν οἱ καθηγηταὶ καὶ αὐστηροὶ καθηγηταὶ ὅπως εἶναι ὁ κ. Blanc, ὁ κ. Ἀλεβιζάτος, αὐστηρότατοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι μοῦ λέγουν ὅτι ἀπὸ τοὺς 65 οἱ 45 εἶναι πρωτίστης τάξεως καὶ ἀπόδειξις αὐτοῦ εἶναι ὅτι ὁ κ. Blanc εἰς τὰς ἐξετάσεις τοὺς ἔκανε τὸ ἑξῆς πρᾶγμα. Τοὺς ἔβαλε ἀπὸ τῆς ποιὸ δύσκολες προπαρασκευὲς ποὺ ὑπάρχουν καὶ ἀπὸ τοὺς 65 οἱ 45 ἔκαναν τὴν διάγνωσιν ὅλων τῶν προπαρασκευῶν. Ὅσοι δὲ ἐξεύρουν τὶ εἶναι μικροσκόπιον μποροῦν νὰ φαντασθοῦν ὅτι τὸ πείραμα ἦτο ἀρκετὰ αὐστηρόν. Ἐκτὸς τούτου οἱ τρεῖς πρῶτοι ἐκρίθησαν ἱκανοὶ νὰ σταλοῦν, οἱ δύο μὲ χρήματα τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, εἰς τὴν Ἰταλίαν διά νὰ ἀποπερατώσουν τὰς σπουδάς των, οἱ δὲ δύο ἄλλοι μὲ χρήματα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐργάτας εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ εὕρῃ κανεὶς ἕνα δυστυχισμένον ἄνθρωπον καὶ νὰ θέλῃ νὰ διακωμῳδήσῃ κάτι τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σοβαρὸν καὶ ἀνώτερον διακωμῳδήσεως. Λοιπὸν πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι ἐζητήσαμεν νὰ ἔλθουν καὶ μετεκπαιδευθοῦν ἐνταῦθα ἄνθρωποι διὰ νὰ νὰ ἀναλάβουν ἐν συνεργασίᾳ μὲ τοὺς ἰατροὺς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας καὶ παρηκολούθησαν περὶ τοὺς 240. Ἔγινεν ἕνας πρῶτος διαγωνισμὸς καὶ ἀπὸ τοὺς 240 ἔμειναν κατὰ μέρος ὡς ἀνίκανοι νὰ παρακολουθήσουν τὰ μαθήματα οἱ 40. Μεταξὺ τῶν 200 οἱ ὁποῖοι ἔμειναν οἱ περισσότεροι εἶναι τελειόφοιτοι γυμνασίων, μερικοὶ τελειόφοιτοι τῶν φυσικομαθηματικῶν, μερικοὶ δικηγόροι καὶ 1, 2 γιατροὶ καὶ φαρμακοποιοί. Αὐτοὶ ἔκαμαν μαθήματα ἐπὶ 1½ μῆνα, κυρίως εἰς τὸ ὕπαιθρον, τοὺς ἐδίδαξαν εἰς τὸν Μαραθῶνα καὶ εἰς διάφορα ἄλλα μέρη πῶς εὑρίσκονται τὰ κουνούπια, πῶς πολλαπλασιάζονται καὶ ὅλα, τέλος πάντων, τὰ σχετικά. Ἔγινε καὶ δεύτερος διαγωνισμός, ἀνώνυμος διαγωνισμός, καὶ κατόπιν τοῦ δευτέρου αὐτοῦ διαγωνισμοῦ ἐκρίθησαν οἱ μὲν πρῶτοι 64 ὡς πρωτεργάται δηλαδὴ ὡς πρῶτοι βοηθοὶ τῶν ἰατρῶν, οἱ δὲ δεύτεροι 64 ὡς δεύτεροι ἐργάται, καὶ οἱ μὲν πρῶτοι θὰ ἐλάμβανον 80 δραχμὰς τὴν ἡμέραν, οἱ δὲ δεύτεροι 50 δραχμάς.

§117Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. 50 δραχμὰς περίπου οἱ κοινοὶ χειρώνακτες.

§118Α. ΠΑΠΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν τοὺς ἠναγκάσαμεν, τὸ ἐδέχθησαν. Ὁπωσδήποτε, κ. βουλευταί, ὁ σκοπὸς τῶν συνεργείων εἶναι ὁ ἑξῆς: Θὰ πᾶνε εἰς τὰ διάφορα μέρη —καὶ σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἐπάνω κάτω, ὅλοι οἱ ἰατροί, διότι δὲν ἠμπορούσαμε νὰ δώσουμε 64 μικροσκόπια, θὰ ἐκόστιζε πολὺ ἀκριβά—ἐζήτησαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἀγοράσουν αὐτοὶ τὰ μικροσκόπια καὶ νὰ ἐγγυηθῇ τὸ ὑπουργεῖον νὰ κρατήσῃ δὲ τὰ χρήματα ἀπὸ τὸν μισθόν των. Αὐτὸ καὶ μόνον σᾶς δείχνει, πόσον ἡ διδασκαλία εἶχεν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Λοιπὸν ὑποθέτω, ὅτι οἱ περισσότεροι αὐτῶν τῶν ἰατρῶν θὰ ἔχουν τὰ μικροσκόπια, θὰ πᾶνε εἰς τὰς περιφερείας τὰς ὁποίας θὰ τοὺς ὑποδείξωμεν καὶ θὰ ἔχουν τὴν ἑξῆς ἐργασίαν. Πρῶτον θὰ κάμουν προπαγάνδαν, δηλαδὴ θὰ πηγαίνουν κάθε Κυριακὴν εἰς τὰ σχολεῖα—ἐν συνεννοήσει μὲ τοὺς διδασκάλους, τοὺς ἱερεῖς, τοὺς προέδρους τῶν κοινοτήτων—διὰ νὰ κάμνουν ἐκεῖ μίαν προπαγάνδαν συστηματικήν. Δεύτερον, θὰ παίρνουν αἷμα καὶ ὅσοι μὲν ἔχουν μικροσκόπια θὰ τὸ ἐξετάζουν ἀμέσως· ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἔχουν θὰ στέλλουν τὸ αἷμα αὐτὸ εἰς τὰ κεντρικώτερα 8 ἐργαστήρια, διὰ τὰ ὁποῖα σᾶς ὡμίλησα, ὥστε νὰ μπορέσῃ νὰ γίνῃ ἐπιστημονικὴ ἡ παρακολούθησις τῆς ἑλονοσίας. Τρίτον, θὰ καταμετρήσουν τὸν σπληνικὸν δείκτην καὶ ἀναλόγως τῶν περιστάσεων θὰ διανέμουν τὴν κινίνην, διότι εἶναι περιττὸν νὰ διανέμωμεν κινίνην εἰς οἱονδήποτε, ἀλλ’ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην αὐτῆς διότι ἄλλως γίνεται ἄσκοπος σπατάλη. Δὲν θέλω, κύριοι, νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον μὲ τὸ τὶ πρόκειται νὰ κάμω κατόπιν. Ὁπωσδήποτε εἶναι ἀνάγκη νὰ ξεύρετε εἰς τὰς μεγάλας γραμμάς, ἐπειδὴ ἔγινε συζήτησις περὶ τίνος πρόκειται. Λοιπὸν τὸ δεύτερον τὸ ὁποῖον ἔχω νά κάμω εἶναι ἡ διανομὴ τῆς κινίνης· ὅσοι εἶναι γιατροὶ γνωρίζουν ὅτι δὲν ὑπάρχει δυσκολώτερον πρᾶγμα ἀπὸ τὴν διανομὴν τῆς κινίνης καὶ λόγῳ τῶν καταχρήσεων ποὺ μπορεῖ νά γίνωσιν, καὶ λόγῳ τοῦ τρόπου τῆς διανομῆς καὶ λόγῳ τοῦ καιροῦ καθ’ ὃν πρέπει νά διανεμηθῇ καὶ λόγῳ τῶν ἀποτελεσμάτων, τά ὁποῖα μπορεῖ νά ἔχῃ ἡ διανομὴ τῆς κινίνης. Ἐπὶ τέλους, κατὰ τὸν Μάϊον μῆνα καὶ τὸν Ἰούνιον, θά ἐπιδοθοῦν εἰς τὴν ἀποξήρανσιν τῶν μικρῶν ἑλῶν καὶ ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας κυρίως εἰς τὴν ἀποξήρανσιν ἢ τὴν ἀποστείρωσιν τῶν ἑλῶν. Κύριοι, κατόπιν τούτων φυσικά ὅταν ἔλθῃ ὁ Ὀκτώβριος καὶ ὁ Νοέμβριος, φυσικὸν εἶναι ἡ ἐργασία ἴσως νά σταματήσῃ ὀλίγον. Τότε θά δοῦμε πόσους ἀπὸ αὐτοὺς θά μπορέσουμε νά πάρωμε νά τοὺς φέρωμε στάς Ἀθήνας νά τούς μετεκπαιδεύσωμεν εἰς τὴν Ὑγιεινολογικὴν σχολὴν ἡ ὁποία θά λειτουργήσῃ τὸν Ὀκτώβριον, ὥστε νά μᾶς χρησιμεύσουν ὡς εἷς ἀπὸ τοὺς πυρῆνας τῆς νέας ὀργανώσεως τῆς Ὑγιεινῆς. Ἐλέχθη, κύριοι, ὅτι εἶναι περιττὸν νά ἔχωμεν ἐπιθεωρητάς εἰδικοὺς καὶ ὅτι οἱ νομίατροι εἶναι ἀρκετοί, ἀλλ’ αὐτὸ ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι πρέπει νά γίνῃ μία ἐπιστημονικὴ ἐργασία. Πῶς εἶναι δυνατὸν νά γίνῃ ἐπιστημονικὴ ἐργασία, πῶς εἶναι δυνατὸν τά ἐργαστήρια αὐτά νά κάμουν μιά δουλειά ἡ ὁποία νά βασίζεται ἐπὶ στερεῶν βάσεων, ἄν δὲν ἔχουν ἐπὶ κεφαλῆς ἐπιστήμονας πρωτίστης τάξεως; Καὶ οἱ ἐπιθεωρηταὶ τοὺς ὁποίους ζητοῦμεν νά εὕρωμεν εἶναι ἐπιστήμονες οἱ καλλίτεροι ἴσως ποὺ ἔχομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἑλονοσίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη αἱ ἐπιθεωρήσεις νά γίνωνται καθημερινῶς, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη οἱ ἐπιθεωρηταὶ νά μὴ κάμνουν καμμιὰ ἄλλη δουλειά, παρά νά τρέχουν ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ εἰς ὅλα τά συνεργεῖα διά νά παρακολουθοῦν τὴν ἐργασίαν, ἡ ὁποία γίνεται καὶ βεβαίως, ἐζήτησα ἀπὸ ἀπὸ τοὺς κυρίους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν νά κάμουν θυσίας διότι μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι κερδίζουν πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅσα τοὺς προσφέρομεν καὶ ὁ κ. Ἀλεβιζάτος, καὶ ὁ κ. Μουτούσης καὶ ὁ κ. Δήμιτσας κερδίζουν πολὺ περισσότερα.

§119Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν πιστεύω νὰ ἠγέρθη ἀντίρρησις δι’ ἰατροὺς περιοπῆς, οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦνται εἰς τὴν κεντρικὴν ἐπιτροπήν. Καθὼς ἀντελήφθην ὁ κ. συνάδελφος ἔκαμε παρατήρησιν περὶ τοῦ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ τῶν 60 ἰατρῶν καὶ τῶν ἄλλων τῶν ὑποϊατρῶν, οἱ ὁποῖοι προσελήφθησαν εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ σκέψις κατὰ πόσον θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ ὀργάνωσις τοῦ ἀγῶνος κατὰ τῆς ἑλονοσίας νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον πρακτικώτερον καὶ οἰκονομικώτερον. Αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι τὸ ζήτημα. Ἡ ἄλλη ἐνέργειά σας δι’ ἐπιστήμονας ὅπως εἶναι ὁ κ. Ἀλεβιζάτος εἶναι ἀξία παντὸς ἐπαίνου.

§120Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἠγέρθη ἡ ἀντίρρησις αὐτὴ ὅτι ἦτο δυνατὸν οἱ νομίατροι νά κάμουν τὴν ἐπιθεώρησιν καὶ εἰς αὐτὸ ἀπαντῶ, διότι νομίζω ὅτι ὄχι μόνον δὲν εἶναι κακὸν νὰ ὑπάρχουν οἱ ἐπιθεωρηταί, ἀλλ’ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι τὸ ὅλον ἔργον κινδυνεύει νὰ ἀτονώσῃ ἄν δὲν ὑπάρχουν οἱ ἰδικοὶ ἐπιθεωρηταί. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐκ νέου ἔφερεν ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἰατρῶν. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἰατρῶν σᾶς ἀπήντησα ὅτι αὐτά τά συνεργεῖα τά 64, θά ἔπρεπε κατά τὴν γνώμην μου νά πολλαπλασιασθοῦν. Δυστυχῶς δὲν ἔχω τά χρήματα νά τά πολλαπλασιάσω. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν εἰδικῶν τῶν ἀρχιεργατῶν καὶ ὄχι τῶν ὑπιάτρων ὅπως τοὺς ἐκάλεσαν, εἶναι ἀρχιεργάται καὶ ἐργάται κἄπως μορφωμένοι, οὔτε ὑπίατροι, οὔτε ἀνθυπίατροι, οὔτε τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτά, εἶναι ἁπλούστατα ἀρχιεργάται καὶ ἐργάται. Παντοῦ εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου ὅπου θέλουν νὰ κάμουν ἀγῶνα κατὰ τῆς ἑλονοσίας τοὺς μορφώνουν, θὰ ἦτο δὲ παράδοξον νὰ μὴ τοὺς μορφώσωμεν ἡμεῖς. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ γενικώτερον ζήτημα, τὶ θὰ ἐξοδεύσωμεν ἀπὸ αὐτὰ τὰ χρήματα διὰ τὸ προσωπικὸν καὶ τὶ διὰ τὴν κινίνην καὶ τὰ ἄλλα. Φυσικά αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον ἐκ τῶν προτέρων νά εἰμπορέσωμεν νά τὸ καθορίσωμεν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰμπορῶ νά διαβεβαιώσω εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι εἶναι ἐπάνω κάτω τὸ μισὸ τὸ ὁποῖον θά πάῃ εἰς τὸ προσωπικὸν καὶ τά ἔξοδα κινήσεως καὶ τὸ ἄλλο μισό, τοὐλάχιστον θά πάῃ εἰς διανομὴν κινίνης, vert de Paris, πετρελαίου κλπ. Ἀλλά θά μοῦ εἴπητε διατὶ τὸ ἥμισυ; Καὶ θά ἔλθωμεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς παραβολῆς μὲ τὴν οἰκοδομήν. Κύριοι, δὲν εἶναι τὸ ἴδιο νά κάμῃ κανεὶς ἕνα σπῆτι καὶ τὸ ἴδιο νά κυττάξῃ ἀρρώστους. Ὅλοι ἠξεύρομεν ὅτι εἰς τὴν ἰατρικὴν δὲν φθάνει νά κάνῃ κανεὶς ἕνα σχέδιον. Ἕνας γιατρὸς γιά νά κυττάξῃ ἕνα ἄρρωστον, πρέπει νά τὸν παρακολουθήσῃ, νά πάῃ σπῆτι του, νά τοῦ πάρῃ αἷμα, νά τοῦ ἐξετάσῃ τὰ οὖρα, εἶναι μία ὁλόκληρος ἐργασία. Πῶς θέλετε νά κάμητε τὴν ἐργασίαν αὐτὴν χωρὶς μορφωμένο ἰατρικὸν προσωπικὸν καὶ χωρὶς νά ἔχετε ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι θά καταλάβουν τὸν ἰατρόν, οἱ ὁποῖοι θά εἶναι οἱ νοσοκόμοι τῆς ὑπαίθρου, ὅπως εἶναι οἱ νοσοκόμοι εἰς τά νοσοκομεῖα.

§121Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Δὲν διετυπώθη ἐπ’ αὐτοῦ ἀντίρρησις εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§122Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Εἶναι παράδοξον νά ἰσχυρίζεται κανεὶς μέσα στὴ Βουλή, ὅτι θά κάμωμεν ἀντιελονοσιακὸν ἀγῶνα δίχως γιατρούς, δίχως μορφωμένο προσωπικό, δηλαδὴ δίχως τὰς ἀπαραιτήτους προϋποθέσεις τοῦ ὅλου ἀγῶνος. Κύριοι, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι δὲν θά εἰμπορέσωμεν νά διαθέσωμεν παρὰ 5 ἕως 6 τόννους κινίνης δωρεάν, καὶ αὐτὸ εἶναι πρώτη φορὰ ποὺ γίνεται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πέρυσι ποὺ διετέθη τὸ περισσότερον ἀπὸ τὰ ἄλλα χρόνια διετέθησαν 2½ τόννοι, ἐφέτος θά διαθέσωμεν 5 ἕως 6 τόννους. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα πρῶτο βῆμα. Ἐκτὸς αὐτοῦ θά προσπαθήσωμεν καὶ τὴν κινίνην, ἡ ὁποία δίδεται νά τὴν παρακολουθήσωμεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς, καὶ ἤδη ἔχω συνεννοηθῆ καὶ μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μὲ τὸν κ. καθηγητὴν τῆς φαρμακολογίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, τοῦ ὁποίου ἡ ἱκανότης εἶναι πασίγνωστος, διὰ νά εἰμπορέσωμεν νὰ παρακολουθῶμεν τακτικὰ τὴν ἐξέτασιν τῆς κινίνης καθημερινῶς ὥστε νὰ μὴ γίνεται αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται ἕως σήμερον, ἡ κινίνη νὰ περνᾷ δίχως νὰ λυώνῃ καὶ τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα εἶναι μηδαμινά. Ὁπωσδήποτε εἰμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ὅπου ἔγινε μία συστηματικὴ ἐργασία ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ θά μοῦ κάμῃ τὴν τιμὴν νὰ ἐμπιστευθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀπαρτίζεται ἀπὸ ὅτι τὸ καλλίτερον ἐπὶ τέλους ἔχει ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος, τὰ 24 αὐτά ἑκατομμύρια καὶ πιστεύω ὅτι τὰ ἑκατομμύρια αὐτά θά εἶναι ἀπὸ ἐκεῖνα τά ὁποῖα θά ἔχουν τά ἀγαθώτερα ἀποτελέσματα. (χειροκροτήματα).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§124Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος ὅτι ἡ προσπάθεια τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς, εἶναι ἀξία παντὸς ἐπαίνου καὶ πάσης ἐνθαρρύνσεως. Ἡ ἑλονοσία μαστίζει τὸν πληθυσμόν μας εἰς βαθμὸν ὁ ὁποῖος ὑποβιβάζει τὴν σωματικὴν ἀντοχὴν καὶ τὴν ἱκανότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, περισσότερον ἀπὸ οἱονδήποτε σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ὑποβιβάζεται λόγῳ ὑγείας ἡ σωματικὴ ἱκανότης οἱουδήποτε ἄλλου Εὐρωπαϊκοῦ λαοῦ. Καὶ αἰσθανόμεθα ὅλοι τύψιν συνειδήσεως, διότι ἐπὶ τόσα ἔτη μολονότι ἐβλέπομεν τὴν θραῦσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμνεν ἡ ἑλονοσία, δὲν ἐλάβομεν τά κατάλληλα μέτρα μιμούμενοι ἄλλα κράτη ὅπως καταπολεμήσωμεν τὴν φθοροποιὸν νόσον. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἕνας ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσεβλήθησαν εἰς μίαν ἐκλογικὴν περιοδείαν εἰς τὴν Μακεδονίαν ἀπὸ ἑλονοσίαν καὶ γνωρίζομεν πόσον τρομερά ἀσθένεια εἶναι ἡ ἑλονοσία καὶ δι’ αὐτὸ κανεὶς δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νά μὴ εἶναι ὅσῳ τὸ δυνατὸν ἄφθονα τά μέσα τά ὁποῖα θά παράσχῃ τὸ Κράτος εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν, ὅπως ὀργανώσῃ καὶ διεξαγάγῃ τὸν ἀγῶνα κατά τῆς ἑλονοσίας. Ἀλλά θά μᾶς κάμῃ τὴν τιμὴν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, νά ἀκούσῃ τάς γνώμας μας ὅσον ἀφορᾶ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ. Βεβαίως δὲν δυνάμεθα νά ἔχωμεν γνώμην ὅσον ἀφορᾶ τά μέσα τὰ ἰατρικά, τὸν τεχνικὸν τρόπον τῆς καταπολεμήσεως τῆς νόσου. Ὅσον ὅμως ἀφορᾶ τὴν διοικητικὴν ἄποψιν θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς γνώμην καὶ θὰ εἴμεθα πολὺ εὐτυχεῖς ἄν μᾶς κάμῃ τὴν τιμὴν νὰ μᾶς ἀκούσῃ μὲ κἄποιαν εὐμένειαν χωρὶς καμμίαν προκατάληψιν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, διότι πρέπει νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι αἰσθανόμεθα ὅλοι τὴν ἀνάγκην τῆς καταπολεμήσεως τῆς νόσου καὶ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὸν βοηθήσωμεν, ὥστε νὰ εἶναι πλέον καρποφόρος ἡ ἐνέργειά του. Δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν κεντρικὴν ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ καταρτίσῃ ὁπωσδήποτε θέλει. Ἀνέφερεν ὀνόματα διακεκριμένων ἐπιστημόνων.

§125Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἀνέφερε τὰ ὀνόματα τῶν ἐπιθεωρητῶν.

§126Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχει δι’ αὐτοὺς κανεὶς ἀντίρρησιν. Βεβαίως εἶναι διακεκριμένοι καὶ ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ καὶ εἶναι ἄξιοι συγχαρητηρίων, ὅτι ἐδέχθησαν νὰ ὑπηρετήσουν εἰς αὐτὴν τὴν σπουδαιοτάτην ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι τὶ θὰ γίνῃ περαιτέρω. Γίνονται ὑπὸ 60 ἰατροὺς συνεργεῖα ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁποίων ὅλοι ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι εἶναι ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ γίνῃ καταπολέμησις. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εἶπε ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ πολλαπλασιάσῃ τὰ συνεργεῖα διότι ἔχει ἕν ὅριον εἰς τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι διατίθενται. Ἀλλ’ ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἐγείρεται τὸ ζήτημα, πῶς θὰ χρησιμοποιηθοῦν αἱ πιστώσεις ὥστε καὶ τὰ συνεργεῖα νὰ εἶναι πολυπληθέστερα καὶ ἡ ἐργασία αὐτῶν πλέον ἀποτελεσματική. Νομίζω ὅτι ἦτο ἀτυχὴς ἰδέα ἡ συγκέντρωσις ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας ἰατρῶν τυχαίως ἄγνωστον πῶς πληροφορηθέντων ὅτι γίνεται αὐτὴ ἡ διδασκαλία καὶ προσελθόντων, διότι κανεὶς δὲν ἔλαβεν γνῶσιν ὅτι ἐγένετο αὐτὴ ἡ διδασκαλία. Ἀλλ’ ἐγὼ ἀφίνω κατὰ μέρος αὐτὸ τὸ ζήτημα, κύριε ὑπουργέ. Καὶ λέγω ὅτι εἶναι σφάλμα ἡ κατόπιν τοιαύτης δημοσιεύσεως στρατολόγησις προσωπικοῦ ἰατρικοῦ διὰ νὰ κάμουν τὸν ἀγῶνα αὐτόν. Νομίζω ὅτι ὁ ἀγὼν αὐτὸς θὰ ἔπρεπε νὰ γείνῃ μὲ ἕνα σύστημα ἀποκεντρωτικόν, χρησιμοποιουμένων ὅλων τῶν δυνάμεων αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν, διὰ νὰ ὀργανωθῇ μία σταυροφορία κοινωνικὴ καὶ ἐπιστημονικὴ ἐναντίον τῆς νόσου αὐτῆς.

§127Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐκεῖ προβαίνομεν.

§128Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ναί, ἀλλ’ ἐδῶ διαφωνοῦμεν, ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν πᾶμε καλὰ ὅπως πᾶμε.

§129Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ μὴ χάσωμεν ἕνα χρόνον.

§130Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄν θέλετε δι’ αὐτὸ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν πῶς εἰμποροῦμεν νὰ συγκεντρώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν παλυαριθμότερον προσωπικὸν διὰ νὰ τὸ χρησιμοποιήσωμεν εἰς τὴν καταπολέμησιν τῶν ἑλωδῶν περιοχῶν κατὰ τὸ προσεχὲς θέρος. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀχρησιμοποίητος οὐδεμία δύναμις κρατικὴ καὶ ἰδιωτική.

§131Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Αὐτὸ γίνεται.

§132Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Κράτους νομιάτρους, σχολιάτρους, ἔχομεν ἀγροτικὰ ἰατρεῖα, ἔχομεν στρατιωτικοὺς ἰατροὺς κλπ. Καὶ ἐρωτῶ αὐτοὶ ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀνάγκην ἰδιαιτέρας ἀμοιβῆς πλὴν τῶν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων διὰ νὰ ἀσχοληθοῦν εἰς τὰ ἔργα αὐτά, ἐρωτῶ διατὶ δὲν χρησιμοποιοῦμεν αὐτούς;

§133Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Εἴπατε ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ χρησιμοποιήσωμεν τοὺς νομιάτρους, τοὺς ἀστυάτρους τούς σχολικοὺς ἰατροὺς κ.τ.λ. Δὲν ὑπάρχει ἀπολύτως καμμία ἀμφιβολία ὅτι θὰ ζητήσωμεν καὶ αὐτῶν τὴν συμβουλήν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἐμπιστευθῶμεν τὸν ἀγῶνα. Διότι οἱ μὲν νομίατροι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀφοσιώσουν ὅλον τὸν καιρόν των εἰς αὐτὸν τὸν ἀγῶνα, οἱ δὲ σχολίατροι καθὼς γνωρίζετε παίρνουν περὶ τὰς 500 δρχ. τὸν μῆνα καὶ ἀφιερώνουν μερικὰ λεπτὰ τὴν ἡμέραν διὰ νὰ ὑπάγουν εἰς τὸ σχολεῖον, δὲν εἶναι δυνατὸν δὲ ν’ ἀφιερώσουν περισσότερον καιρόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ζητοῦμεν ἀπ’ αὐτοὺς τοὺς ἰατροὺς εἶναι ν’ ἀφιερώσουν ἡμέραν καὶ νύκτα εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν ἐναντίον τῶν ἑλωδῶν καὶ θὰ σᾶς πληροφορήσω τὸ ἑξῆς: ὅτι ζητοῦμεν τὴν συνεργασίαν, ὄχι μόνον ὅλων τῶν ἰατρῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν προέδρων τῶν κοινοτήτων καὶ τῶν διδασκάλων καὶ τῶν ἱερέων.

§134Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ εὑρίσκω ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ ἐπιβεβλημένον νὰ χρησιμοποιηθοῦν κατὰ πρῶτον λόγον οἱ νομίατροι.

§135Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦν ν’ ἀφίσουν τὴν δουλειά των καὶ νὰ πᾶνε ἔξω ὅλο τὸ τετραετὲς διάστημα καὶ ν’ ἀσχολοῦνται εἰς αὐτὸ καὶ μόνον.

§136Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διοργανωθῇ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Κατὰ πρῶτον λόγον ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς μετεκπαιδεύσεως. Αὐτὴν τὴν μετεκπαίδευσιν ἠμποροῦν νὰ κάνουν τοὐλάχιστον οἱ νομίατροι, ἀλλ’ ὄχι καὶ οἱ ἀστύατροι. Αὐτοὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμουν συνεργεῖα μετεκπαιδεύσεως εἰς τοὺς νομούς. Αὐτὸ δὲν ἔγινε καὶ νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ γείνῃ, διότι ναὶ μὲν ἔχουν ἄλλην ἀπασχόλησιν οἱ νομίατροι ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν ἐπιδημίας οἱ νομίατροι, δὲν ἔχουν τόσας ἀσχολίας ὥστε νὰ μὴν εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ νὰ ὀργανώσουν συνεργεῖα καὶ νὰ ἡγηθοῦν τοῦ ἀγῶνος κατὰ τῆς ἑλονοσίας.

§137Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουρ. Πολιτικοῦ Γραφείου). Ἐξαρτᾶται ἀπ’ τὴν ἐπαρχίαν.

§138Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται νὰ γείνῃ ἀπὸ ἕνα συνεργεῖον κατὰ νομόν· ἔστω 1½ κατὰ νομόν. Λοιπὸν βλέπετε ποίας ἀπωλείας προξενεῖτε διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν νομιάτρων οἱ ὁποῖοι ἔχοντες καὶ δημοσίαν θέσιν καὶ εὑρισκόμενοι εἰς διαρκῆ ἐπαφὴν μὲ τὰς κοινότητας καὶ τοὺς δήμους θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ θέσουν εἰς κίνησιν τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας.

§139Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ νὰ δικαιολογήσουν καὶ τὴν ὕπαρξίν των.

§140Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ νὰ δικαιολογήσουν καὶ τὴν ὕπαρξίν των. Ἔρχονται οἱ σχολίατροι. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εἶπεν ὅτι λαμβάνουν ἐλάχιστον ἐπιμίσθιον, ἀλλὰ μὴ λησμονῆται ὅτι οἱ σχολίατροι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πηγαίνουν καὶ εἰς τὰ χωριά. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς δοθῇ καὶ ἕνα ἀκόμη ἐπιμίσθιον διὰ νὰ βοηθήσουν καὶ αὐτοὶ τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας.

§141Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Οἱ σχολίατροι κ. Πρόεδρε, πηγαίνουν καμμιὰ φορὰ μόνον εἰς τὰ χωριὰ διὰ νὰ ἐγκρίνουν καμμίαν δημοπρασίαν σχολείου.

§142Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ πᾶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ἐγὼ ὅτι χρειάζεται εἶναι νὰ ὀργανωθῇ ὁ ἀγὼν αὐτὸς κατὰ τῆς ἑλονοσίας κατὰ σύστημα ἀποκεντρικόν. Ἔχομεν εἰς ὅλους τοὺς νομοὺς τοῦ Κράτους ἰατρικοὺς συλλόγους, οἱ ὁποῖοι περιέχουν παντοῦ ἄνευ ἐξαιρέσεως διακεκριμένους ἐπιστήμονας καὶ ἔχουν Προεδρεῖα ἐπίσης ἀπὸ διακεκριμένους ἐπιστήμονας ἀποτελούμενα. Ἔγιναν καὶ σκέψεις ὥστε εἰς τὰς πρωτευούσας ἑκάστου νομοῦ σήμερον τοὐλάχιστον νὰ γείνῃ ἕνα κέντρον κατὰ τρόπον ἀποκεντρωτικόν.

§143Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Χάνομεν τότε καιρόν.

§144Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κάμνομεν ἕνα πόλεμον κατὰ μιᾶς ἐπιδημίας καὶ ἐγὼ λέγω νὰ γείνῃ μία ἐπιστράτευσις, ἔχετε εἰς κάθε νομὸν τὸν νομάρχην, τοὺς συλλόγους, οἱ ὁποῖοι μποροῦν νὰ βοηθήσουν. Αὐτὴ ὅμως ἡ ἐπιστράτευσις δὲν γίνεται. Ἐγὼ θὰ ἐνόμιζον ὅτι θά ἔπρεπε νὰ γείνῃ μία ἐπιτροπὴ διεξαγωγῆς τοῦ ἀγῶνος εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἑκάστου νομοῦ καὶ ἑκάστης ἐπαρχίας ὀργανομένην ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν τὴν ἁρμοδίαν, ἀπὸ τοὺς ἰατρικοὺς συλλόγους καὶ ἂν θέλετε, ἐπειδὴ εἰς τοὺς ἀγροὺς εἶναι μεγαλεῖτερος ὁ ἀγών, ἀπὸ τὰ γεωργικὰ ἐπιμελητήρια.

§145Η. ΑΣΠΙΩΤΗΣ. Τίποτε δὲν γίνεται διότι θέλει ἐπὶ κεφαλῆς εἰδικὸν ἄνθρωπον.

§146Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Φαντάζεσθε ὅτι ἐγὼ ὑποστηρίζω νὰ μὴ διορισθῶσι καὶ εἰδικοὶ ἰατροί.

§147Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δυστυχῶς οἱ σχολίατροι καὶ νομίατροι εἶναι λέξεις κεναί.

§148Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε κύριε συάδελφε, ἐὰν οἱ νομίατροι καὶ οἱ σχολίατροι εἶναι λέξεις κεναὶ ἐννοίας, τότε τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἔπρεπε νὰ λέγῃ: καταργοῦνται οἱ νομίατροι καὶ οἱ σχολίατροι.

§149Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Γιὰ νὰ γράφουν χαρτιὰ εἶναι μόνον.

§150Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀκριβῶς γιὰ νὰ παύσουν νὰ γράφουν χαρτιὰ πρέπει νὰ τοὺς δοθῇ μία σοβαρὰ ἀπασχόλησις καὶ σεῖς νομίζετε ὅτι μὲ μίαν τυχαίαν στρατολογίαν 60 ἰατρῶν θὰ γείνῃ τίποτε;

§151Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Μὰ δὲν εἶναι τυχαία διότι εἶναι πτυχιούχοι ἰατροὶ τοῦ Πανεπιστημίου. Τυχαιοτάτη δυστυχῶς σήμερον εἶναι ἡ πρόσληψις τῶν νομοϊατρῶν καὶ τῶν σχολικῶν ἰατρῶν.

§152Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν συνηγορῶ ὑπὲρ τῶν σχολιάτρων. Λέγω ὅτι ἐὰν ἔχετε ὄργανα, αὐτὰ πρέπει νὰ ἐκτελοῦν τὴν ἀποστολήν τους. Ἐὰν ἐκαλούσατε τοὺς ἰατρικοὺς συλλόγους νὰ μετάσχωσιν ἑνὸς τοιούτου ἀγῶνος, νομίζετε ὅτι οἱ σύλλογοι αὐτοὶ δὲν θὰ ἠργάζοντο διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν;

§153Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζετε ὅτι θὰ ἔχετε τὸ ἀναγκαῖον προσωπικὸν διὰ νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν ἐκπαίδευσιν εἰς κάθε νομόν;

§154Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ἀπατώμεθα. Δὲν πρόκειται νὰ γείνουν αὐτοὶ μικροβιολόγοι μόνον μὲ 2 μῆνας.

§155Η. ΑΣΠΙΩΤΗΣ. Ἕνας ἰατρὸς μέσα εἰς 2 μῆνας ἠμπορεῖ νὰ ἐξετάζῃ τὴν ἑλονοσίαν μικροβιολογικῶς;

§156Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: ὅτι εἰς κάθε πρωτεύουσαν νομοῦ, ὑπάρχουσι ἐκπαιδευθέντες εἰς τὴν Εὐρώπην, ὑπάρχουσι μικροβιολόγοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐδέχοντο νὰ κάμουν αὐτὴν τὴν μετεκπαίδευσιν, τὸ λέγω αὐτὸ διὰ νὰ γίνουν περισσότερα συνεργεῖα. Ὅπως γίνουν αὐτὰ θὰ γίνουν εἰς βαθμὸν περιορισμένον καὶ μὲ πολὺ μεγαλειτέρας δαπάνας. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ἀγὼν καὶ πρέπει νὰ διατεθοῦν πολλὰ ἑκατομμύρια, δὲν ἔχει κανεὶς ἀντίρρησιν. Ἀλλ’ ἐδῶ ὁ κ. Λιβαθινόπουλος μοῦ ἔδωσε ἓν σημείωμα ὅτι ἡ μετακίνησις καὶ οἱ μισθοὶ ποὺ πρόκειται νὰ διατεθοῦν διὰ τὴν μετεκπαίδευσιν θὰ ἐξαντλήσουν ὁλόκληρον τὴν πίστωσιν.

§157Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι τελείως αὐθαίρετοι οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ κ. Λιβαθινοπούλου, διότι τοὺς παίρνει ἀπὸ τοὺς 250 ἐργάτας, ἐνῷ αὐτοὶ εἶναι 130 οἱ ὁποῖοι ἐξεκαθαρίσθησαν.

§158Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς φέρω ἐμπόδιον, ἤθελα μόνον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι ὁ ἀγὼν τῆς ἑλονοσίας καὶ ἐν γένει ἡ προσπάθεια κατὰ τῆς ἀσθενείας αὐτῆς δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ ὀργανωθῇ κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικόν, ὀργανουμένων εἰδικῶν κέντρων εἰς τοὺς νομοὺς καὶ τὰς ἐπαρχίας, χρησιμοποιουμένων τῶν ἰατρικῶν συλλόγων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ παντὸς ὀργάνου δυναμένου νὰ διατεθῇ. Ἐὰν δὲ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι αὐτοί, περὶ ὧν ὡμίλησα, δηλαδὴ οἱ νομίατροι καὶ σχολίατροι δὲν ἐκτελοῦν τὴν ἀποστολήν των, νὰ καταργηθοῦν.

§159Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω μερικὰς λέξεις. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως λέγει ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ μία ἀποκέντρωσις καὶ πρέπει νὰ συνεργασθῶσιν ὅλοι διὰ τὸν ἀγῶνα αὐτόν. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι ὅτι ἐκάμαμεν ὀκτὼ ἐργαστήρια, καὶ αὐτὰ εἶναι μία ἀποκέντρωσις, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ εἶναι ἐν Ἀθήναις ἀλλ’ εἰς διαφόρους ἐπαρχίας καὶ ὅτι κάμνομεν ἐκτὸς τῶν 8 ἐργαστηρίων 56 ἄλλα συνεργεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ πᾶνε εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ καθὼς ἐξήγησα καὶ θὰ συνεργασθῶσι μὲ τοὺς τοπικοὺς παράγοντας καὶ μὲ τοὺς προέδρους τῶν κοινοτήτων καὶ τοὺς δημάρχους, καὶ τοὺς νομοϊάτρους, καὶ τοὺς σχολικοὺς ἰατροὺς καὶ τοὺς διδασκάλους καὶ νομομηχανικοὺς καὶ ὄχι μόνον μὲ τοὺς ἰατρούς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς μετεκπαιδεύσεως διὰ τὰ διάφορα μικροκέντρα, μὲ τὴν πρόφασιν ὅτι ὑπάρχουν ἐκεῖ διάφοροι ἰατροί, τότε θὰ εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ κάμῃ κανεὶς τὴν μετεκπαίδευσιν. Θὰ ἦτο ἐντελῶς ἀδύνατον, διότι καὶ μέσα δὲν ὑπάρχουν ἀρκετά, ἀλλὰ καὶ διότι οἱ περισσότεροι τῶν ἰατρῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὰς ἐπαρχίας οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὴν ἑλονοσίαν, δὲν καταγίνονται εἰς τὴν προληπτικὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ ἑλονοσία εἶναι ἀπὸ τὰ μεγαλείτερα ζητήματα τῆς Ἑλλάδος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρησιμοποίησιν ἀποκλειστικῶς τῶν νομοϊάτρων, τῶν συλλόγων τῶν ἰατρικῶν καὶ τῶν σχολιάτρων διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἑλονοσίας ἀκριβῶς αὐτὸ ἐγένετο ἕως σήμερον, καὶ σᾶς ἐρωτῶ τὶ ἔκαμαν ἄλλο ἕως τώρα παρὰ νὰ λέγουν εἰς τὸ νομίατρον νὰ κυττάξῃ τὴν ἑλονοσίαν.

§160Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶχον πιστώσεις διὰ νὰ περιοδεύσουν.

§161Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Οἱ νομίατροι ἔχουν νὰ κάμουν χίλιες–δύο δουλειές. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὶ κάμνουν. Ἔχουν νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν προστασίαν τῆς μητρότητος, δεύτερον νὰ παρακολουθοῦν τοὺς σχολιάτρους εἰς ὅλα των τὰ ζητήματα, εἰς ὅλον τὸν νομόν, τρίτον τὰς ἐπιδημίας, τὸν τυφοειδῆ πυρεττόν, τὴν ὀστρακιάν, τέταρτον τὴν φυματίωσιν καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶναι τόσον πολλὰ ὥστε καὶ ἕνα μόνον ἀπ’ αὐτά θὰ ἀρκοῦσε διὰ νὰ μπορέσῃ ὁ νομίατρος νὰ ἀσχοληθῇ ἀπὸ τὸ πρωῒ ἕως τὸ βράδυ. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ οἱ νομίατροι καθὼς ξέρετε πληρώνονται 3000–4000 δρ. καὶ κάμουν πελατείαν ἰδιωτικὴν καὶ δὲν διαθέτουν ὅλον τὸν καιρόν τους. Ὅσον δὲ διά τοὺς σχολιάτρους, αὐτοὶ εἶναι εἰς τὰ χαρτιά, δὲν ὑπάρχουν σχολίατροι. Τοὺς δίδω 500 δραχμὰς διὰ νὰ πᾶνε νὰ κάμουν περιοδείαν εἰς μίαν ὁλόκληρον ἐπαρχίαν. Πῶς θέλετε νὰ ζητήσετε ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ ἀφιερώσουν ὅλον τους τὸν καιρὸν διά τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας. Ἐδῶ πρόκειται ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ μὴ κάμουν τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὸ πρωῒ ἕως τὸ βράδυ καὶ ἀπὸ τὸ βράδυ ἕως τὸ πρωῒ, θά πάρουν δὲ μαζί τους φυσικά καὶ θά ζητοῦν τὴν συνδρομὴν ὅλων τῶν ἄλλων παραγόντων ὄχι μόνον τῶν ἰατρῶν καθὼς σᾶς ἐξήγησα, ἀλλά καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων καὶ τοῦ λαοῦ ἀκόμη πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἔργου αὐτῶν. Εἶμαι εὐχαριστημένος ὅτι γίνεται ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν κάπως ἐκτεταμένη συζήτησις διά νά μπορέσῃ καὶ ὁ κόσμος νά ἀντιληφθῇ ὅτι ἐπὶ τέλους τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀξίζει μίαν μεγάλην συζήτησιν. Ἀλλ’ εἶμαι ἐπίσης εὐχαριστημένος διότι θά αἰσθανθῇ διά πρώτην φοράν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅτι ἔρχεται τὸ Κράτος νὰ κάμῃ ἕνα γενναῖον βῆμα πρὸς προφύλαξιν τῆς ὑγείας του. Ἀλλὰ σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐὰν θέλετε νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον σεῖς ζητεῖτε, τὸ σύστημα αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ἔδωσε τὰ οἰκτρὰ ἀποτελέσματα ἔμπροσθεν τῶν ὁποίων εὑρισκόμεθα.

§162Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὰ δὲν ὑπάρχει οὐδὲν σύστημα κ. ὑπουργέ.

§163Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὑπάρχει τὸ σύστημα τῶν νομιάτρων καὶ λέγομεν ἁπλῶς εἰς τοὺς νομιάτρους: πολεμήσατε τὴν ἑλονοσίαν.

§164Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ εἶπα νὰ γίνουν εἰδικαὶ ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι νὰ διευθύνουν τὸν ἀγῶνα τῶν ἐπαρχιῶν.

§165Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἰατρικοὺς συλλόγους πῶς θέλετε οἱ ἰατρικοὶ σύλλογοι νὰ ἀναλαμβάνουν ἕναν τέτοιο ἀγῶνα φυσικὰ θὰ ζητήσωμεν καὶ αὐτῶν τὴν συνδρομὴν χωρὶς ἀμοιβήν, ἀλλὰ δὲν μποροῦν ν’ ἀναλάβουν αὐτοὶ τὸν ἀγῶνα. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἔφερε ὁ κ. πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἐντελῶς φανταστικοί. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴχομεν λογαριάσει μὲ μεγάλην προσοχὴν εἰς τὸ ὑπουργεῖον εἶναι ὅτι τὰ μέσα θὰ διατεθοῦν διὰ τὸ προσωπικὸν καὶ τὰ ἄλλα μέσα θὰ διατεθοῦν διὰ τὰ ἐργαστήρια, διὰ τὴν κινίνην κλπ. Ὁπωσδήποτε τὸ ζήτημα τῆς διαχειρίσεως θὰ εἶναι ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κ. Ματζαβίνου τοῦ διευθυντοῦ του Γενικοῦ Λογιστηρίου ὁ ὁποῖος ὑποθέτω θὰ ἔδιδε ἀρκετὰ ἐχέγγυα.

§166Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε ὅτι θὰ διατεθῇ τὸ 50% διὰ τὸ προσωπικὸν καὶ τὰ ἄλλα 50% δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους συντελεστάς.

§167Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Διὰ τὴν ἵδρυσιν ὀκτὼ ἐργαστηρίων καὶ κυρίως διὰ τὴν κινίνην. Καὶ ἡ δαπάνη εἶναι πολὺ μικρά.

§168Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἐργαστηρίων. Ἐγὼ ἐπιμένω ἐπὶ ἑνὸς σημείου.

§169Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπε ὅτι θὰ κάμωμεν 8 ἐργαστήρια.

§170Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς φοβεῖσθε ὅτι ἡμεῖς τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ τὰ ξοδέψωμε διὰ τὰ πρόσωπα. Λοιπὸν σᾶς λέμε ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς φόβος ὅτι θὰ ἐξοδεύσωμεν χρήματα διὰ πρόσωπα ὅσα χρειάζονται. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν ἀγαπητὸν ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τοὺς σχολιάτρους οἱ ὁποῖοι πέρνουν 500 δραχ. καὶ τοὺς νομιάτρους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ κάμουν ἰδικήν των πελατείαν. Λοιπὸν θὰ δώσουμε παράδες ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς πῆτε ὅ,τι θὰ ξοδέψουμε. Ἀλλὰ ἀκοῦστε ἐδῶ, αὐτὸ ἀνήκει εἰς τὴν διοίκησιν αἱ λεπτομέρειαι τῆς χρησιμοποιήσεως. Ἂν ἠθέλαμε νὰ χάσουμε ἕνα χρόνο, βεβαίως θὰ μπορούσαμε νὰ σᾶς φέρουμε ἕνα πληρέστερον νομοσχέδιον, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ χάσωμεν αὐτὸν τὸν χρόνον, ἐζήτησα τῇ εἰσηγήσει τοῦ συναδέλφου μου ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ 24 ἑκατομ. διὰ τὴν ἑλονοσίαν, διότι νομίζω ὅτι θὰ ἦτο παράληψις πρὸς τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωκα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι θὰ κάνω ὅτι μπορῶ διὰ νὰ φροντίσω διὰ τὴν ὑγείαν του. Λοιπὸν σᾶς λέγωμεν ὅτι δῶστε μας τὴν ἄδεια νὰ ξοδέψουμε 24 ἑκατ. διὰ τὴν ἑλονοσίαν. Θέλετε νὰ μᾶς τὰ ἐμπιστευθῆτε ἔχει καλῶς δὲν θέλετε δικαίωμά σας, αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα καὶ ἔτσι τίθεται. Ἔχομεν δὲ προσωπικὸν κατάλληλον, ἔχομεν τὰ ὅπλα μας, ἔχομεν ἐκτὸς τῶν τεχνικῶν καὶ μονίμων ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου ἔχομεν ἀνθρώπους περιωπῆς οἱ ὁποῖοι ἦλθαν ἀπ’ ἔξω ὁ κ. Οὐάϊτ ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπεσταλμένος τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, ὁ ὁποῖος μαζὶ μὲ τὸν κ. Μπάλφορ, ὅστις εἶναι εἰδικὸς μικροβιολόγος καὶ μαλαριολόγος, τὸν ὁποῖον μᾶς ἔστειλλε τὸ ἰνστιτοῦτον Ροκφέλερ διὰ νὰ μᾶς βοηθήσῃ εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ ὁ κ. Ράϊτ ὁ ὁποῖος εἶναι εἰδικὸς μηχανικὸς ὑγιεινολόγος. Ἔχομεν λοιπὸν φῶτα πολλά, καλὴν διάθεσιν δὲν μᾶς ἀρνεῖσθε ὅτι ἔχομεν, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, ἐλπίζω νὰ φοβῆσθε ὅτι θὰ φᾶμε, τὰ χρήματα, ὥστε ἂν θέλετε δῶστε μας τὴν ἄδειαν, δὲν θέλετε μὴ μᾶς τὴν δίδετε, τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουρτίδης.

§172Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Δὲν ἐζήτησα ἁπλῶς τὸν λόγον διὰ νὰ ἀκουσθῇ ἁπλῶς ἡ φωνή μου. Ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ὅσων εἶπον κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς, συζητουμένου τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Παιδείας καὶ Ὑγιεινῆς. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι συζητοῦνται κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ζητήματα ὑψίστης σπουδιότητος καὶ ἔλαβα τὸν λόγον, διότι ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας δὲν ἤχθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς συζήτησιν θέμα καὶ ζήτημα τόσης μεγάλης σπουδαιότητος, ὅσον εἶναι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Διότι δὲν ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, δὲν ἀφορᾷ μόνον μίαν πλευρὰν τοῦ Ἐθνικοῦ ἡμῶν βίου, ἀλλὰ τὸ ὅλο ζήτημα εἶναι ὡς αἱ πλευραὶ ἑνὸς πολυέδρου, συμπεριλαμβάνει ὅλους τοὺς κλάδους τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν Οἰκονομίας καὶ τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν ζωῆς. Εἶναι ζήτημα τῆς ὑγείας τοῦ Ἔθνους. Πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς μᾶς εἶπε, ὅτι ἐκ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ ἓξ ἑκατομμύρια καὶ πλέον, τὰ δύο ἑκατομμύρια εἶναι οἱ ἑλονοσοῦντες, Τὸ πρᾶγμα τοῦτο εἶναι πασίγνωστον. Καθὼς εἶπον εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὁ μεγαλείτερος ἐχθρὸς τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἡ ἑλονοσία. Δὲν πρόκειται νὰ πολεμήσωμεν ἕνα ἐχθρὸν ὁ ὁποῖος παρουσιάζεται κατὰ περιόδους ὑπὸ τὴν ἐπιδημικὴν μορφήν, ἀλλὰ ἕναν ἐχθρόν, ἐχθρὸν ὁ ὁποῖος ἐνδημεῖ καὶ ἐχθρόν, ὁ ὁποῖος ἀφοῦ ἐγκατεστάθη ἀπὸ χιλιετηρίδων εἰς τὰς πεδιάδας τῆς Ἑλλάδος ἤδη ἀνερριχήθη εἰς τὰ ὑψηλότερα βουνά, διότι δὲν εὑρίσκεται μόνον ἡ ἑλονοσία εἰς τὰς πόλεις, ἀλλὰ καὶ εἰς τά ὑψηλότερα ἀκόμη βουνά. Ἐγενικεύθη ὁ ἐχθρός, ἀνάλογος λοιπὸν πρέπει νὰ εἶναι καὶ ὁ πόλεμος τὸν ὁποῖον θά στήσωμεν κατὰ τῆς ἑλονοσίας (Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφος ὡμίλησε προηγουμένως καὶ ἤχθη εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς μυθολογίας. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νά ἀνατρέξωμεν εἰς μυθολογικάς, συμβολικάς, ἀλληγορικάς ἐννοίας καὶ παραστάσεις. Οἱ πρῶτοι κάτοικοι τῆς Ἑλλάδος, ἂν ἐξαιρέσωμεν τὰ βάρβαρα κατὰ τὸν Θουκιδίδην φύλα, οἱ πρῶτοι κάτοικοι ἦσαν οἱ Πελασγοὶ καὶ οἱ Θρᾶκες. Τά πρῶτα Ἑλληνικὰ φύλα, τά ὁποῖα ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ τὸ 2200 χρόνια π. χ. ἦσαν οἱ Ἀχαιοὶ καὶ οἱ Ὀρχομένιοι. Ἔχουν δὲ πολὺ μεγάλην σχέσιν αὐτά δι’ ὅσα θὰ εἴπω ἀπὸ ἱστορικῆς ἀπόψεως. Πρῶτοι οἱ Ὀρχομένιοι, οἱ ὁποῖοι ἐγκατασταθέντες εἰς τὴν Βοιωτίαν, ἔκαμαν τά μεγαλύτερα ἀποστραγγιστικά ἔργα τῆς Κοπαΐδος, τά ὁποῖα μόλις πρὸ ὀλίγων δεκαετηρίδων ἔγιναν ἔργα σπουδαιότατα. Οἱ Ὀρχομένιοι ἔκαμαν ἔργα ὑδραυλικὰ σπουδαιότατα. Ἐρχόμεθα εἰς τοὺς Ἀχαιούς, οἱ ὁποῖοι ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν Τύρινθα καὶ τὰς Μυκήνας μὲ ἕνα πολιτισμὸν ἀκμαῖον, ὁ ὁποῖος ἦλθεν εἰς φῶς μὲ τὸ ἔργον τοῦ καθηγητοῦ τῆς ἀρχαιολογίας Τσούντα. Ἀφ’ οὗ ἔκτισαν οὗτοι τὰς πόλεις των τὴν Τύρινθα καὶ τὰς Μυκήνας, ἀφοῦ τὰς ἔφραξαν μὲ τὸ πελώρια Πελασγητὰ τείχη διὰ νὰ εἶναι ἀσφαλεῖς, ἐφρόντισαν καὶ περὶ τῆς ὑγείας των. Ἐπεδόθησαν ἀμέσως εἰς τὰ ἐκπολιτιστικὰ ἔργα ὡς φυλὴ πεπολιτισμένη καὶ ἤρχισαν τὰ διάφορα ἀποστραγγιστικὰ καὶ ἀποξηραντικὰ ἔργα. Δύο χιλιετηρίδες παρῆλθον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ εἰσερχόμεθα εἰς νέα κατ’ ἐξοχὴν ὑδραυλικά, ἀποστραγγιστικὰ καὶ ἀντιελονοσιακὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔγιναν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Χώραν. Ἐννοῶ τὴν ἐποχὴν τοῦ Φιλίππου. Ὁ Φίλιππος ὅταν προέβη εἰς τὰς κατακτήσεις του πρὸς τὴν Θράκην συνήντησεν Χώρας Ἑλληνικάς, αἱ ὁποῖαι ἦσαν πλήρεις πόλεων Ἑλληνικῶν Ὁλόκληρος ἡ ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ ὁλόκληρος ἡ Θράκη, ἦσαν πλήρεις πόλεων Ἑλληνικῶν καὶ ἀποικιῶν ἀρχαιοτάτων, ὅταν δὲ μετέβη εἰς τὰς Κρηνίδας, ἀποικίαν τῶν Ἀθηναίων, τὰς ὁποίας μετωνόμασεν «Φιλίππους» ἐπεδόθη ἀμέσως εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν πόλεων, τὰς ὁποίας εἶχε καταστρέψει ἡ ἑλονοσία, τῶν πόλεων ἐκείνων εἰς τὰς ὁποίας κατ’ ἐξοχὴν εὑρίσκετο τὸ πλασμώδιον, ἐννοῶ ἀπὸ τὸ Δοξᾶτον μέχρι τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως. Τὰ μέρη ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ πατὴρ τῆς ἰατρικῆς Ἱπποκράτης ἔγραψε τὰ μεγάλα ἔργα του. Ἰδοὺ δὲ πῶς ὁ μέγας ἱστορικὸς τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας Ἐρνέστος Κούρτιος, εἰς ὀλίγας σειρὰς περιγράφει τὸ μέγα ἐκπολιτιστικὸν ἔργον τοῦ Φιλίππου. (ἀναγινώσκει). Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐκπολιτιστικὴ ἀποστολὴ τοῦ Φιλίππου, ὁ ὁποῖος κατ’ ἀντίθεσιν τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἄλλων πόλεων αἱ ὁποῖαι συνεκρούονται καὶ ἔτρωγον ἀλλήλας, διότι οἱ Ἀθηναῖοι ἐκύτταζον πῶς νὰ τσακίσουν τοὺς Αἰγινήτας καὶ Μεγαρεῖς καὶ οἱ Σπαρτιᾶται τοὺς Μεσσηνίους. Ἰδοὺ τὸ μέγα ἐκπολιτιστικὸν ἔργον τοῦ Φιλίππου, τοῦ ἀληθοῦς Ἕλληνος Μακεδόνος, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε νὰ ὀργανώσῃ τὸν Ἑλληνισμὸν καὶ συνέχεια τοῦ ὁποίου ὑπῆρξεν ὁ μέγας Ἀλέξανδρος, ὁ δεύτερος ὀργανωτὴς τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ὁργανωταί, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔφερον τὸν πολιτισμὸν εἰς τὰς χώρας ἐκείνας τὰς ὁποίας κατέκτησαν, ἐνῷ ἡμεῖς εὐτυχήσαντες νὰ ἀποκτήσωμεν Ἑλληνικὰς χώρας, τὰς ἀφίσαμεν εἰς τὴν ἀθλίαν καὶ τὴν ἀξιοθρήνητον κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν τὰς εὕρομεν. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, ἂν ὄχι πλέον τὴν Κυβέρνησιν: τὶ ἔργα ἔχουμε κάμει οἱ Ἕλληνες μέσα εἰς τὴν Θεσσαλίαν, τὴν ὁποίαν κατέχομεν ἀπὸ 50 ἐτῶν; Ποῦ ἠνοίχθη ἕνα χαντάκι ἢ ἕνα αὐλάκι ἢ ἕνα ἐκπολιτιστικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔδιδε τὴν ὑγείαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὥστε νὰ ἐνισχύσῃ καὶ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν καὶ νὰ μὴ σύρεται ἀπὸ τὰ ἅλγη, τὰ ὁποῖα τοῦ ἔδωσε ἡ ἑλονοσία; Χρειάζονται, κύριοι, εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Θράκην, αἵτινες εἶναι χῶραι κατ’ ἐξοχὴν ἑλονοσοῦσαι ἔργα ἐκπολιτιστικά. Αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ νὰ περνοῦν ἀπὸ τὰ καυδιανὰ δίκρανα ἀφορήτου λογοκρισίας διὰ νὰ τολμήσουν νὰ ἔλθουν ἐπὶ τοῦ βήματος. Καὶ ὄχι νὰ ἔχω τὴν βαρεῖαν μομφήν, ὅτι ὁμιλήσας ὡς ὡμίλησα, ὡμίλουν διὰ προσωπικὰ ζητήματα.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ εἰς τὸ θέμα σας.

§174Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Διότι ὁρμῶμαι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς «τὸ ἀνῆκον ἑκάστῳ», τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ νόμου τῆς ἐπιμελημένης ἐργασίας ἀπορρέει. Δὲν εἶμαι νομικὸς καὶ νομομαθής, ἀλλὰ προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης βαρείας μομφῆς ὅτι ἀνακοινῶ προσωπικὰ ζητήματα, τοῦτο μόνον ἔχω νὰ εἴπω: ὁ Σόλων εἰς δύο κατηγορίας διαιρεῖ τοὺς νόμους, νόμους οἱ ὁποῖοι ἐφαρμόζονται εἰς τὰ πρόσωπα καὶ πράγματα. Καὶ πρόσωπα καὶ πράγματα τὰ ὁποῖα προσαρμόζονται πρὸς τοὺς νόμους. Πέραν τούτου τίποτε δὲν ὑπάρχει. Ἑπομένως πᾶσα συζήτησις δὲν πρέπει νὰ κρίνεται ὅτι προσαρμόζεται εἰς προσωπικὰ ζητήματα. Βεβαίως ἐγὼ δὲν πρόκειται, καθ’ ἃ βουλευτὴς νὰ καταλάβω τὴν θέσιν τοῦ ὀφθαλμιάτρου, περὶ οὗ ὡμίλησα. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς μᾶς ὡμίλησεν, ὅτι καταρτίζονται οἱ ἰατροὶ εἰς τὸ μικροσκόπιον καὶ εἰς τὸ πῶς νὰ λαμβάνουν αἷμα καὶ πῶς νὰ ἐξετάζουν τοὺς ἀρρώστους. Δὲν πρόκειται θεωρητικῶς νὰ καταρτίζωνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν μέρος εἰς ἕνα τοιοῦτον ἀγῶνα. Ἐὰν κατηρτίζετο ἐπιτελεῖον μισθοδοτούμενον χωρὶς νὰ καταγίνεται εἰς τὸ οὐσιωδῶς ἐνδιαφέρον ζήτημα τῆς καταπολεμήσεως τῆς ἑλονοσίας, τότε θὰ ἐξατμισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν 24.000.000 θὰ ἐξαντληθῇ εἰς μισθοδοσίας καὶ εἰς θεωρητικὰς ἐργασίας. Εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος διατρέχει ἔστω καὶ σιδηροδρομικῶς τὴν Ἑλλάδα, ἐγὼ δὲ τοὐλάχιστον ὁρμῶμαι ἀπὸ τὸ βόρειον σημεῖον τῆς προκαλύψεως τοῦ Ἕβρου, εἰς τὸν διατρέχοντα τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τοῦ πρώτου σημείου μέχρι τοῦ τελευταίου, ἀλγεινὴν ἀληθῶς ἐντύπωσιν προξενεῖ ὁ τόπος καὶ τὰ μέρη τὰ ὁποῖα διασχίζει ἡ ἀτμήρης ἅμαξα. Ἔνθεν καὶ ἔνθεν δὲν βλέπει τίποτε ἄλλο παρὰ στάσιμα νερὰ καὶ τέλματα, δὲν βλέπει τίποτε ἄλλο παρὰ τὰ διάφορα τμήματα τῶν ἀγρῶν, περιλαμβανόμενα μέσα εἰς πλαίσια ὑδάτων, εἴτε εἶναι πράσινα εἴτε εἶναι ἄσπρα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι ἄσπρα θὰ καταντήσουν πράσινα μὲ τὸν ἥλιον. Ἀλγεινὴν προξενεῖ ἐντύπωσιν τὸ γεγονός, ὅτι παντοῦ ὑπάρχουν στάσιμα νερά, κύριοι συνάδελφοι. Λοιπὸν κύριοι, νομίζω, ὅτι ὁ ἀγὼν πρέπει νὰ λάβῃ τὴν κατεύθυνσιν, ὅπως ἀποξηράνωμεν τὰ μέρη αὐτά. Ἀποξηραίνοντες δὲ τὰ μέρη αὐτά, ὄχι μόνον τὴν ὑγείαν θὰ βελτιώσωμεν, ἀλλὰ θὰ ἐνισχύσωμεν καὶ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν, διότι θέλω νὰ φρονῶ καὶ νὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὀρθή, ὅτι περισσοτέρας χιλιάδας στρεμμάτων γαιῶν καλλιεργησίμων θὰ ἀποκτήσωμεν, ἀποξηραίνοντες τοὺς χειμαρρίσκους καὶ τὰ μικρὰ ρυάκια, παρὰ ἐὰν ἀποξηράνωμεν τὰς μεγάλας λίμνας, ὅπως ἡ λίμνη τῶν Γιαννιτσῶν καὶ τῶν Φιλίππων καὶ ἄλλαι. Ἀσυγκρίτως περισσότερα χωράφια καλλιεργήσιμα θὰ ἀποκτήσῃ ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία καὶ τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι δύσκολον, κύριοι, ἀλλὰ χρειάζεται πρωτοβουλία Κρατική, ἡ ὁποία πρέπει νὰ συντονίσῃ τὰς ἐργασίας, ὅπως ἐν συνδυασμῷ μετὰ τῶν κατοίκων κατορθωθῇ νὰ γίνῃ τὸ ἐθνικώτατον τοῦτο ἔργον. Ὀλίγα θὰ εἴπω διὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, διότι μὲ ἐπρόλαβεν ὁπωσδήποτε εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μαλαμίδας. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ πρῶτον ἄρθρον ἔχω νὰ προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Εὑρίσκω καὶ ἐγώ, ὅπως καὶ αὐτός, ὅτι εἶναι πολυτελὲς τὸ προσωπικὸν τῆς μελλούσης νὰ συσταθῇ ἐπιτροπῆς. Θεωρῶ περιττὸν νὰ ἀποτελῆται ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἐκ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ τμήματος σχολικῆς ὑγιεινῆς, θεωρῶ περιττὸν νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ ἕναν ἀνώτατον ὑπάλληλον τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν Οἰκονομικῶν, θεωρῶ περιττὸν νὰ μετέχῃ καὶ ὁ τμηματάρχης τῶν λοιμωδῶν νόσων τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς. Διὰ τοὺς ἄλλους δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν καὶ οὐδεμίαν ἐπιφύλαξιν. Καὶ τοῦτο, καθόσον δὲν πρόκειται νὰ στήσωμεν θεωρητικὸν ἀγῶνα. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν πρέπει νὰ εἶναι πολυτελής. Νὰ μὴ δαπανῶμεν εἰς καταρτισμὸν ἐπιτροπῶν καὶ προσωπικοῦ πολλὰ καὶ καταλήγομεν κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν εἰς τὴν δυσανάλογον κλίμακα τῶν προϋπολογισμῶν τῶν ψηφισθέντων, ὥστε τὰ πλεονάζοντα λεπτὰ νὰ ριφθοῦν εἰς τὸ οὐσιῶδες, εἰς τὸ οὐσιαστικὸν τοῦτο ἔργον, εἰς τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἐνδιαφέρον μέρος τοῦ ἀγῶνος τούτου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιθεωρητῶν λέγω ὅτι πρέπει ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιθεωρητῶν νὰ εἶναι ἐπαρκής. Εἰλικρινῶς φρονῶ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητοι οἱ 4 ὑγειονομικοὶ ἐπιθεωρηταί, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν, καθόσον καθὼς εἶπεν ὁ ἐκ Χίου κ. συνάδελφος Ἀσπιώτης, ἁρμόδιος καθ’ ὃ ἰατρὸς ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, πρόκειται οἱ μέλλοντες νὰ ἐργασθοῦν εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, νὰ ἐργασθοῦν καλῶς διὰ νὰ κάνωμεν ἔργον σπουδαῖον. Ἑπομένως δὲν μποροῦμε νὰ ἀδιαφοροῦμεν, ἀλλὰ νὰ ὑποχρεώσωμεν νὰ παρακολουθοῦν ἕνα τοιοῦτον ἐμπεριστατωμένον ἀγῶνα. Νὰ διορίσωμεν τοὺς 4 αὐτοὺς ἐπιθεωρητὰς τοὺς ὑγειονομικοὺς καὶ κατόπιν νὰ ἐπιστρατεύσωμεν καὶ ἄλλους, εἴτε ἀπὸ τοὺς νομιάτρους, εἴτε ἐκ τῶν διαφόρων ἄλλων ἰατρικῶν συλλόγων. Ὄχι μόνον ἀπὸ αὐτούς, ἀλλὰ ἐν γένει καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, ὅπως ἀπὸ τοὺς διδασκάλους, ἀπὸ τοὺς ἰατροὺς καὶ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καθῆκον νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν καταπολέμησιν τοῦ μεγάλου τούτου ἐχθροῦ τῆς πατρίδος μας, τῆς ἑλονοσίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τελευταῖον ἄρθρον κατὰ τὸ ὁποῖον διορίζονται ὡς καθηγηταὶ εἰς τὴν σχολὴν τὴν προπαρασκευαστικὴν 10 τοιοῦτοι, φρονῶ ὅτι εἶναι σπατάλη, φύσεως ὅλως διόλου προσωπικῆς, σπατάλη ἡ ὁποία πρέπει χωρὶς ἄλλο νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς 4. Δὲν πρόκειται νὰ μάθουν τὰ στοιχεῖα τῆς ἰατρικῆς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ μετεκπαιδευθοῦν, αὐτοὶ ἔχουν ἀνάγκην νὰ μάθουν πῶς διαδίδεται καὶ πῶς πολλαπλασιάζεται τὸ πλασμώδιον, καὶ ἂν ὁ ἄρρωστος πάσχει ἀπὸ ἑλονοσίαν ἢ ὄχι. Τὸ τελευταῖον γραΐδιον καὶ ὁ τελευταῖος μπακάλης ξέρουν ποιὸς ἔχει θέρμην καὶ ποιὸς δὲν ἔχει. Πρόκειται νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν εἰς 4, κατ’ ἀναλογίαν δὲ πρέπει ν’ αὐξήσωμεν τὰ συνεργεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκεῖνα ἅτινα θὰ φέρουν ἀποτέλεσμα. Καὶ πρὶν ἢ καταλήξω, ἕνα πρᾶγμα ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι γνωρίζω ἐκ πείρας, διότι εὑρέθην εἰς τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν τῶν Βουλγάρων κατὰ τὸ 1916–7–8–19 ὑπηρετήσας ὡς ἰατρὸς καὶ ὡς διευθυντὴς στρατιωτικοῦ νοσοκομείου, ὅτι τὸ ὅλον ἰατρικὸν προσωπικὸν μὲ τὸ ὁποῖον οἱ Βούλγαροι, κράτος 4½ ἑκατομμυρίων, διεξήγαγον τὸν πόλεμον τὸν εὐρωπαϊκὸν κατὰ τὸ 1916–7–8–19, ἀνήρχετο εἰς 720 μόνον ἰατρούς, τόσους ἰατροὺς ὅσους τότε εἶχε, καὶ περισσοτέρους ἴσως, ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν. Κατόρθωσαν δὲ νὰ ἔχουν καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν ὑπηρεσίαν ἀρτίαν, ἀφήσαντες εἰς τὰς πόλεις τοὺς γηραιοτέρους ἰατροὺς καὶ χρησιμοποιήσαντες αἰχμαλώτους καὶ ὁμήρους, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶχα καὶ ἐγὼ τὴν ἀτυχίαν νὰ εἶμαι. Κατώρθωσα δὲ νὰ φέρω εἰς πέρας οὐσιώτατα τὸ ζήτημα τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας μόνον μὲ 720 ἰατρούς, διότι εἰς αὐτοὺς δὲν ὑπάρχει θεωρία, ἀλλὰ τὸ σύστημα, ἡ μέθοδος, ἡ ὀργάνωσις.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρηστομάνος.

§176Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Μετὰ τὰς προηγουμένας ἀγορεύσεις δὲν μένει εἰς ἐμὲ τίποτε σχεδὸν νὰ προσθέσω. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ θελήσῃ μὲ ὑπομονὴν νὰ μὲ ἀκούσῃ καὶ ἄν τυχὸν μοὶ ἀπαντήσῃ νὰ μὴ μοὶ ἀπαντήσῃ μετ’ ὀξύτητος καὶ ὀργῆς.

§177Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν ἀπήντησα μετ’ ὀξύτητος καὶ ὀργῆς.

§178Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἐπανειλημμένως ἠναγκάσθη τὰ σᾶς παρακαλέσῃ νὰ μὴ θυμώνετε ἐπὶ τοῖς ὑπ’ αὐτοῦ λεγομένοις.

§179Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Οὔτε μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως οὔτε μὲ κανέναν......

§180Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Θέλω νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῆς εἰσηγητικῆς σας ἐκθέσεως. Εἴπατε κἄτι τότε τὸ ὁποῖον χρήζει πράγματι ὄχι παρατηρήσεως, διότι ἦτο ὀρθὸν βέβαια, ἀλλὰ συστάσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εἶπεν ὅτι ἐκ τῶν παρουσιαζομένων εἰς τὰς στρατολογικὰς ἐπιτροπὰς κληρωτῶν μέγα μέρος, τὸ μεγαλείτερον μάλιστα μέρος τῶν παρουσιαζομένων, ἀπαλλάσσεται τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἢ τυγχάνει ἀναβολῆς κατατάξεως, διότι παρουσιάζει μεγάλην διόγκωσιν τοῦ σπληνὸς ἐξ ἑλονοσίας. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως αὐτοὺς τοὺς νέους μὴ τοὺς ἀπαλλάσσῃ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, δηλαδὴ νὰ τοὺς ἀφήσῃ νὰ μείνουν καὶ πάλιν εἰς τὸ νοσηρὸν μέρος, ὑπὸ τοὺς ἀθλίους ἐκείνους ὑγιεινοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐβίουν καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε εἰς ἡλικίαν 20 ἐτῶν νὰ μὴ εἶναι εἰς κατάστασιν, νὰ εἶναι ἀδύνατον, νὰ στρατευθοῦν, ἀλλὰ νὰ τοὺς παραλαμβάνῃ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία. Θὰ τοὺς μεταφέρῃ τότε ἀπὸ τὸ νοσηρὸν ἐκεῖνο μέρος εἰς ὑγιέστερον μέρος. Θὰ θεραπευθοῦν ἀναγκαστικῶς εἰς τὸν στρατὸν καὶ θὰ διαπαιδαγωγηθοῦν, καὶ θὰ διδαχθοῦν νὰ γίνουν καὶ αὐτοὶ μεθαύριον διδάσκαλοι τῶν συγγενῶν των καὶ τῶν οἰκείων των, τῶν προφυλακτικῶν μέτρων ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας. Οὕτω φρονῶ, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ τοὺς ἀφίνῃ νὰ χειροτερεύσῃ ἡ θέσις των ἢ καὶ νὰ ἀποθάνουν εἰς τὰ χωριά των. Θὰ ἦτο προτιμότερον λοιπὸν νὰ τοὺς παραλάβῃ ὁ στρατὸς καὶ νὰ τοὺς μεταφέρῃ εἰς νῆσον τινά, τὴν Χίον π. χ. ἡ ὁποία δὲν ἔχει πολλοὺς ἑλώδεις πυρετοὺς καὶ ἐκεῖ νὰ τοὺς γυμνάσῃ καὶ νὰ τοὺς ἀναθέσῃ ἐλαφράς τινας ὑπηρεσίας· συγχρόνως δὲ νὰ τοὺς διδάξῃ πῶς νὰ προστατεύωνται καὶ αὐτοὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των ἀπὸ τοὺς ἑλώδεις πυρετούς.

§181Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν πλησιάζῃ ὁ καιρὸς νὰ στρατευθοῦν οἱ χωρικοὶ τῶν μερῶν μας, δὲν θεραπεύουν τὴν ἑλονοσίαν διὰ νὰ ἀπαλλαγοῦν.

§182Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἔρχομαι τώρα εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι συντομώτερον νὰ περιλαμβάνῃ γενικοὺς τινὰς μόνον ὅρους, χωρὶς νὰ εἰσέρχητε εἰς τὰς λεπτομερείας, οἱ δὲ γενικοὶ ὅροι νὰ περιλαμβάνουν μόνον τὸ ποσὸν τῶν αἰτουμένων πιστώσεων καὶ ὅλα τὰ ἄλλα νὰ μείνουν εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὐναντίον πλειοδοτῶ, ὅτι ἐν γένει τὰ νομοσχέδια παρ’ ἡμῖν πρέπει νὰ εἶναι ἐλαστικώτερα, δὲν πρέπει νὰ εἶναι τόσον περιοριστικά. Ἀλλὰ δὲν πρέπει καὶ νὰ εἶναι ἀνατρεπτικὰ ἄλλων νομοσχεδίων, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὸν ψηφισθέντα ἤδη προϋπολογισμόν. Ἐὰν ἀνατρέξητε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν προχθὲς θὰ ἴδητε, ὅτι διὰ τὸν ἀντιελονοσιακὸν ἀγῶνα διατίθενται 24 ἑκατομμύρια, ἐξ ὧν 22.000.000 διατίθενται δι’ ἀγορὰν κινίνης καὶ 2.000.000 δι’ ἀμοιβὴν τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἀντιελονοσιακῶν συνεργείων.

§183Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐστάλη ἡ διόρθωσις εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον.

§184Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω τὶ ἐστάλη εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ἐγὼ ὁμιλῶ ἐπὶ τῶν εἰς τὴν Βουλὴν γνωστῶν γενομένων προτάσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§185Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὁ τελευταῖος προϋπολογισμὸς ἐδιωρθώθη.

§186Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Οὕτω δικαιολογεῖται πράγματι ἡ ἀντίληψις τῆς ἐπιτροπῆς. Πῶς εἶναι δυνατόν.....

§187Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὑποθέτω ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀρκετόν.

§188Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δικαιολογῶ τὴν ἀντίληψιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποστολὴν ἀντιελονοσιακῶν συνεργείων Οὐχ’ ἧττον ὁ ἐν τῷ ψηφισθέντι προϋπολογισμῷ ἀριθμοί, εὕρηνται ἐν ἀπολύτῳ ἁρμονίᾳ καὶ ἀναλογίᾳ μὲ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κεφαλληνίας βουλευτής, ὅτι δηλαδὴ τὰ 10% μόνον τῶν δεδομένων διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας πιστώσεων δέον νὰ διατίθεται διὰ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὰ ἐπίλοιπα 90% δι’ ἀγορὰν κινίνης πρασίνου τῶν Παρισίων, ἐπὶ τόπου γενόμενα ἀποσυραγγιστικὰ καὶ ἀποξηραντικὰ ἔργα κλπ. κλπ. Ἕτερον ζήτημα μεγίστην ἔχον σημασίαν εἶναι ὅτι, παρὰ τῷ Κέντρῳ ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει πάντοτε ἡ γνώμη τῆς ἀπολύτου ἀξίας τοῦ συγκεντρωτικοῦ συστήματος. Πᾶν ὅτι προέρχεται ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ κέντρου, ἐκεῖνο μόνον ἔχει ἀξίαν. Καὶ παραδόξως πᾶς ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὴν κεντρικὴν Κρατικὴν ὑπηρεσίαν ἀποκτᾷ ἀμέσως τὰς συγκεντρωτικὰς ταύτας καὶ ὑπαλληλικὰς ἀντιλήψεις, καὶ ἐὰν ἔτι πρὸ τῆς εἰσόδου του εἰς τὴν Κρατικὴν ὑπηρεσίαν εἶχεν ἀντιθέτους γνώμας. Διατὶ ν’ ἀποσταλοῦν ἐντεῦθεν ξένοι πρὸς τὸν τόπον ἐν ᾧ πρόκειται νὰ δράσουν ἰατροὶ, ἐνῶ τοὐναντίον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὅλοι οἱ νομίατροι καὶ οἱ ἁπανταχοῦ ἰατροὶ εἰς τὸ ἔργον τῆς καταπολεμήσεως τῆς ἑλονοσίας. Ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως τὸ ἔργον αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ὁμοιάζῃ πρὸς ἐπιστράτευσιν. Πᾶν ὅ,τι εἶναι χρήσιμον ἔπρεπε νὰ τὸ χρησιμοποιήσωμεν. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ μὴ χρησιμοποιῶμεν οὐδένα δυνάμενον νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἀγῶνος μας. Παρετήρησα ὅτι ἐξεδηλώθη περιφρονητικὴ ἢ μᾶλλον ἀπογοητευτική τις κίνησις ὅταν ἐξέφερα τὸ ὄνομα τῶν νομιάτρων. Ἐὰν ὅμως ἐξήταζαν, οἱ οὕτω πως ἐκδηλώσαντες τὴν παρὰ τῶν νομιάτρων γνώμην των, θὰ ἔβλεπον ὅτι οἱ νομίατροι εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν ἰατρῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὅλα τὰ ἐχέγγυα ἐπιστημονικῆς καὶ ὑγειονομικῆς ἐπιδόσεως. Ἐζητήθη πρὸ τοῦ διορισμοῦ των πιστοποιητικὸν βεβαιοῦν ὅτι εἶναι Κράτιστοι περὶ τὰ ὑγειονομικὰ καὶ μικροβιολογικά. Ἐζητήθη νὰ μὴ εἶναι μόνον πρακτικοὶ ἰατροὶ, πεῖραι ἀλλὰ καὶ ὑγιεινολόγοι. Συνεπῶς ἡ χρησιμοποίησις αὐτῶν θὰ ἦτο ἀπολύτως ἀνεδεδειγμένη, χρησιμοποιοῦντες αὐτοὺς θὰ εἴχομεν ἀμέσως 36 κέντρα ἐκπαιδεύσεως. Ἐὰν δὲ δὲν εἶναι ἱκανοὶ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ θὰ ἔπρεπε ἢ νὰ τοὺς ἀπολύσῃ, ἀντικαθιστῶν αὐτοὺς διὰ ἱκανωτέρων ἢ νὰ τοὺς μετεκπαιδεύσῃ. Ἔπειτα ἤκουσα ὅτι εἰς τὰ ἀντιελονοσιακὰ συνεργεῖα, θὰ συμπεριληφθῶσι καὶ ἀρχιεργάται λαμβάνοντες 50 δραχμάς, ὡς ἡμερησίαν ἀμοιβήν. Ἀλλὰ 50 δραχμαὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἀνεπαρκὲς ποσόν. Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ζήσῃ τίς ἔξω τῆς οἰκίας του μὲ 50 δραχ. ἡμερησίως, ὅσον λιτὸς καὶ ἂν εἶναι τις, νομίζω δὲ ὅτι δὲν ἀποτελεῖ καὶ καλῶς νοουμένην οἰκονομίαν τὸ τοιοῦτον.

§189Α. ΠΑΠΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἡ ἀποζημίωσις εἶναι 60.

§190Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἔστω καὶ 60 δὲν ἐπαρκοῦν. Ἔπειτα ἐλέχθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὅτι διὰ τῶν δεδομένων σήμερον εἰς τοὺς 65 τούτους νεαροὺς ἰατρούς, τοὺς μέλλοντας νὰ τεθῶσιν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀντιελονοσιακῶν συνεργείων, μαθημάτων, θὰ ἀποκτήσωμεν ἐπὶ τέλους 65 ἰατροὺς γνώστας τῆς ἑλονοσίας. Διαμαρτύρομαι διὰ τὰ λεχθέντα. Ἡ ἑλονοσία εἶναι διὰ τὴν παθολογίαν, ὅ,τι τὸ ἀπόστημα διὰ τὴν χειρουργικήν. Νὰ ἔρχεται εἷς ὑπουργὸς καὶ νὰ λέγῃ, ὅτι ἐπειδὴ παρακολουθοῦν 65 νέοι ἐλεύθερά τινα μαθήματα περὶ ἑλονοσίας, δι’ αὐτὸ θὰ ὑπάρξουν ἐπὶ τέλους καὶ 65 ἰατροὶ ἐν Ἑλλάδι οἱ ὁποῖοι θὰ γνωρίζουν τὴν ἑλονοσίαν, τὸ τοιοῦτον ἀποτελεῖ μείωσιν τῆς Ἑλληνικῆς ἰατρικῆς. Διότι ἡ ἑλονοσία εἶναι τὸ α, β τῆς παθολογίας. Ὅλοι οἱ κλινικοὶ καθηγηταὶ διδάσκουν τὴν ἑλονοσίαν, ὡς ἓν τῶν σπουδαιοτάτων μαθημάτων των. Τὰ πλασμώδια τῆς ἑλονοσίας ὅλοι οἱ φοιτηταὶ τὰ ἔχουν ἰδῇ καὶ ἀνεύρει εἰς τὸ αἷμα. Δὲν λέγω ὅτι βλάπτει μετεκπαίδευσίς τις τῶν νεαρῶν ἰατρῶν, προκειμένου ν’ ἀναλάβουν εἰδικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ τὴν ἔκφρασιν αὐτὴν τῆς τόσον πανηγυρικῆς μειώσεως τῶν ἰατρῶν καὶ τῶν ἰατρικῶν σπουδῶν δὲν ἀποδέχομαι. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἐλπίζω ὅτι θὰ μεταβάλλω τίποτε, δὲν ἐλπίζω νὰ μεταπείσω τινά. Βλέπω τὴν Κυβέρνησιν ἐπιθυμοῦσαν καὶ θέλουσαν νὰ τὸ ψηφίσῃ, ὅπως ἐστὶ καὶ εὑρίσκεται. Ἀλλὰ δὲν θὰ μὲ ἐμποδίσῃ τοῦτο νὰ εἴπω, ὅτι τὰ 12 μέλη τῆς ἀντιελονοσιακῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ὑπερβολικά. Τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καταλέγονται καὶ πρόσωπα ξένα ἐντελῶς πρὸς τὸ ζήτημα καὶ μὴ εἰδικά. Περιλαμβάνονται μεταξὺ αὐτῶν καὶ ὑπάλληλοι τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ διευθυντὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τὸ τοιοῦτον δὲν σημαίνει ὅτι θὰ ἐπιτευχθῇ ἁπλοποίησίς τις τῶν γραφειοκρατικῶν μεθόδων. Πάντως ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τοὐλάχιστον ὁ ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἐγκρίνουν πᾶσαν ἀπαιτηθησομένην δαπάνην. Καὶ οὕτως ὅταν ὁ ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς θὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν συνάδελφόν του τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἔγκρισιν δαπάνης τινός, διατὶ θὰ ἐπετύγχανεν ὀλιγώτερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτύχῃ ὁ ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, λαμβάνων μέρος ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς; Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ κάμνει νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως, εἶναι ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου προβλέπεται ἀμοιβὴ 200 δραχμῶν κατὰ συνεδρίασιν δι’ ἕκαστον σύμβουλον καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς. Δηλαδὴ προβλέπεται ἰδιαιτέρα ἀμοιβὴ καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουργείου, οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται ἀκριβῶς διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν τὰ ζητήματα ἀκριβῶς περὶ ὧν πρόκειται νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἐντὸς αὐτοῦ τούτου τοῦ ὑπουργείου. Ἐπειδὴ λοιπὸν θὰ ἐξέρχωνται ἀπὸ ἕνα δωμάτιον καὶ θὰ εἰσέρχωνται εἰς ἕτερον, πρέπει νὰ λαμβάνουν 200 δραχμὰς κατὰ συνεδρίαν; Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ ἠμείβοντο τὰ ξένα πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς μέλη ἢ καὶ μόνον οἱ ἰδιῶται, οὐχὶ δὲ οἱ ὑπάλληλοι. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τόσον διὰ τὴν οἰκονομίαν τῶν 200 δραχμῶν κατὰ συνεδρίαν καὶ κατ’ ἄτομον, ἀλλὰ μὲ ἐνδιαφέρει κατ’ ἀρχὴν τὸ ζήτημα. Φρονῶ ὅτι εἶναι ζήτημα ἠθικῆς. Ἕτερον ζήτημα εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀντιελονοσιακῆς σχολῆς. Κατηρτίσθη καὶ καταρτίζεται προπαρασκευαστικὴ σχολὴ εἰς τὴν ὁποίαν διδάσκουν ἤδη 10 καθηγηταί.

§191ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ δύο μῆνας.

§192Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τί θὰ διδάξουν 10 καθηγηταί; Ἀναγκαῖοι ἴσως εἷς διὰ τὴν διδασκαλίαν τῶν πλασμωδίων, εἷς διὰ τὴν μηχανικὴν ὑγιεινὴν καὶ εἷς διὰ τὰ γενικώτερα ζητήματα, παθολογίαν κλπ. Ὅταν ἡ ἐπίσημος Ἰταλικὴ σχολὴ πρὸς καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας ἔχει τρεῖς καθηγητὰς διατὶ ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν δέκα; Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ποίων προσόντων διωρίσθησαν οὗτοι ὡς καθηγηταὶ εἰς τὴν ἀντιελονοσιακὴν σχολήν;

§193ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι διδάσκαλοι.

§194Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Διδάσκουν τοὺς διδαχθέντας καὶ τοὺς διδάκτορας τῆς ἰατρικῆς. Ἀλλὰ φρονεῖτε ὅτι διὰ τῆς διμήνου ταύτης διδασκαλίας θὰ γίνουν οἱ μαθηταὶ τῆς σχολῆς ταύτης ἐπιστημονικῶς ἀνώτεροι τῶν νομιάτρων, ὧν οἱ περισσότεροι καθὼς εἶπον ἤδη προηγουμένως ἔχουσι μετεκπαιδευθῆ εἰδικῶς εἰς τὴν Ἑσπερίαν. Δὲν εἶμαι ἐνάντιος τῆς ὑπάρξεως σχολῆς μετεκπαιδεύσεως, ἀλλ’ εἶναι περιττὸν νὰ ἀπασχολοῦνται 10 καθηγηταὶ εἰς αὐτὴν καὶ μάλιστα χωρὶς οὐδὲν τίτλον, ἐμφαίνοντα τὴν εἰδικότητα αὐτῶν. Ἐκτὸς ἑνὸς ἢ δύο, οἱ ἄλλοι στεροῦνται τῶν προσόντων τοῦ ἐκπαιδευτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τέλος τὸ ποσὸν τῶν δαπανηθησομένων χρημάτων κλπ. δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε. Νομίζω ὅτι καὶ ἐὰν δὲν εἶναι τελείως ἐπιτυχὴς ἡ γενομένη ἐνέργεια τῆς ἀποστολῆς τῶν ἀντιελονοσιακῶν συνεργείων πάντως θὰ συντελέσῃ εἴς τι. Ἴσως νὰ ἠδύνατο μὲ ὀλιγώτερα χρήματα νὰ ἐπιτύχῃ τις περισσότερα ἀποτελέσματα. Ἴσως μὲ τὰ δαπανώμενα νὰ ἠδύνατό τις νὰ ἐπιτύχῃ περισσότερα. Ἀλλὰ τέλος πάντων γίνεται ἀπαρχή καὶ τὴν παραδέχομαι ὡς ἀπαρχήν. Δὲν εἶμαι ἀντίθετος τοῦ νομοσχεδίου, φρονῶ ὅμως ὅτι ὤφειλα νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις ταύτας, αἱ ὁποῖαι νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουμπαροῦσος.

§196Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς δὲν ἔκαμνε ἀπόψε τὴν ἐπίσημον δήλωσιν ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἶναι τοσοῦτον σοβαρὸν ὥστε ἀποτελεῖ τὸν κυριώτερον ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τῆς ἱδρύσεως τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς. Διὰ τοῦτο τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, θὰ ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ εὐρέως, οὕτως ὥστε νὰ γίνῃ γνωστὸν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ εἰς τὸν λαὸν ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρα προσοχὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, ὑπουργεῖον τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε εἰς ὅλην τὴν ὑφήλιον νὰ θεωρηθῇ ὡς τὸ σοβαρώτερον ἐξ ὅλων τῶν ὑπουργείων. Διότι εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ ἓν πολυτιμώτατον ἀγαθόν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσφέρουν οἱ ἰθύνοντες τὰς τύχας τῶν λαῶν εἰς τοὺς συνανθρώπους των, εἶναι ἡ ὑγεία. Εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ἰθύνοντες πολιτικοὶ ἄνδρες αὐτὰ τὰ ὀλίγα χρόνια, τὰ ὁποῖα μᾶς ὥρισεν ὁ πανάγαθος Θεός, νὰ τὰ καταστήσουν εὐάρεστα, οὕτως ὥστε ἀποδημοῦντες ἀπὸ τὸν κόσμον, τοὐλάχιστον νὰ ἀποδημήσωμεν εὐχάριστα. Τοὐναντίον τὰ διάφορα κράτη δὲν ἔδωσαν οὐδεμίαν σημασίαν εἰς τοῦτο. Τὸ νομοσχέδιον δὲ τοῦτο εἶναι ἀκριβῶς μία προσπάθεια τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία φαίνεται νὰ καταβάλῃ προσπάθειαν σοβαράν· δεδομένου ὅτι ἡ καταπολέμησις τῆς ἑλονοσίας ἀποτελεῖ κατὰ τὴν γνώμην μου τὸν κυριώτερον βασικὸν σκοπὸν τῆς ἱδρύσεως τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς, διότι ἡ ἑλονοσία εἶναι ἡ κυριωτέρα νόσος τοῦ Ἕλληνος πολίτου ἐν Ἑλλάδι. Δι’ αὐτὸ διαφωνῶ ἐν μέρει, ὅσα δὲ θὰ εἴπω θὰ τὰ εἴπω πρὸς διαφώτησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς, οὕτως ὥστε ὅταν ἔλθωμεν τὸν Ὀκτώβριον νὰ φέρῃ διόρθωσιν δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου. Διαφωνῶ ἐν μέρει πρὸς τὰ γλίσχρα μέσα, τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς. Μὲ τὰ 24 ἑκατομμύρια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταπολεμηθῇ ἡ ἑλονοσία.

§197Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πόσα ἔδωκαν οἱ προκάτοχοί μου;

§198Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐὰν μὲ παρηκολουθούσατε προηγουμένως, κύριε ὑπουργέ, εἶπον τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ μεγαλειτέρα ὑποχρέωσις τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν εἶναι νὰ παραχωρήσουν εἰς τοὺς συνανθρώπους των τὸ πολυτιμώτερον ἀγαθόν, τοῦ ὁποίου ἔχουν ἀνάγκην, τὴν ὑγείαν, καὶ θὰ ἔπρεπε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς νὰ εἶναι τὸ σοβαρώτερον ἐξ ὅλων τῶν ὑπουργείων. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θὰ ἔπρεπε οἱ ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δίδουν ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ ἓν μέγα μέρος διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ὑγείας τοῦ λαοῦ. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, νὰ ὑποχρεοῦν τὰς Κοινότητας καὶ τοὺς Δήμους, οὕτως ὥστε ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν 30 ἕως 40% νὰ τὰ ἐξοδεύουν ἀκριβῶς διὰ τὴν ὑγείαν τῶν πολιτῶν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν πάσχομεν οἰκονομικῶς καὶ ὑλικῶς, νὰ ἀνεχθῶμεν τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις ἄνευ τῆς ὑγείας. Ἂς ἔχωμεν τὴν ὑγείαν μας καὶ ἂς φᾶμε καὶ ψωμοτύρι, ὅπως λέγουν εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἔλαβον τὸν λόγον καὶ δι’ ἄλλον λόγον. Ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀφορᾷ ἰδιαιτέρως τὴν ὕπαιθρον χώραν. Διότι οἱ πάσχοντες ἀπὸ ἑλονοσίαν σήμερον, δὲν εἶναι οἱ κάτοικοι τῶν πόλεων διὰ δύο λόγους, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι δὲν ὑπάρχουν ἑλώδεις ἑστίαι εἰς τὰς πόλεις καὶ ἀφ’ ἑτέρου διότι σήμερον οἱ κάτοικοι τῶν πόλεων ἔμαθον νὰ ζῶσι, νὰ τρώγωσι, νὰ κοιμῶνται καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀντέχουν ἐναντίον τῆς ἐπιθέσεως τοῦ μικροβίου τῆς ἑλονοσίας. Τὰ τρωτὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ τσιγκουνιὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἐλαττωματικότης αὐτοῦ εἰς διάφορα σημεῖα. Ἐλαττωματικότης τὴν ὁποίαν καλεῖται ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ἐφόσον θὰ τὸ ψηφίσωμεν καὶ πρέπει νὰ τὸ ψηφίσωμεν διὰ νὰ προλάβωμεν τὴν ἑλονοσίαν, νὰ μᾶς τὴν διορθώσῃ ὅταν ἔλθωμεν τὸν Ὀκτώβριον δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου. Καὶ ὡς πρῶτον ἐλάττωμα διαπιστῶ μεγάλην συγκεντρωτικότητα τοῦ νομοσχεδίου. Συμφωνῶ πλήρως πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀπολύτου συγκεντρωτικότητος. Εἰς ἐμὲ ἰδιαιτέρως προξενεῖ ἀλγεινὴν ἐντύπωσιν, διότι ἡ συγκεντρωτικότης αὐτὴ ἔχει ἀπορροφήσει ὅλας τὰς διευθύνσεις τῶν διαφόρων ὑπουργείων μέχρι τοῦ σημείου ὥστε καὶ αὐτὴ ἡ ὑγιεινὴ νὰ εἶναι ἐξηρτημένη ἀπὸ τοὺς διευθυντὰς καὶ τμηματάρχας τοῦ ὑπουργείου. Οἱ ἀναλαμβάνοντες δὲ αὐτὰ τὰ ζητήματα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντεπεξέρχωνται ἔναντι τῶν πολυπληθῶν καθηκόντων, τὰ ὁποῖα τοῖς ἀνατίθενται. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς εἶπεν προηγουμένως, ὅτι ζητοῦμεν 24 ἑκατομμύρια νὰ τὰ διαχειρισθῶμεν. Ἀλλὰ δὲν θὰ τὰ διαχειρισθῇ οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἡ Κυβέρνησις. Θὰ τὰ διαχειρισθοῦν αἱ ἐπιτροπαὶ καὶ ἰδιαιτέρως ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσῃ τὶ θὰ κάμνουν τὰ διάφορα συνεργεῖα εἰς τὴν ὕπαιθρον. Δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον, ὅτι ἐφιστῶ καὶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς, ὅπως τὴν συγκεντρωτικότητα αὐτὴν τὴν καταργήσῃ. Καὶ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι πρέπει νὰ γίνουν κατὰ νομοὺς ἐπιτροπαί, εἰς τὰς ὁποίας νὰ συμμετέχουν οἱ πρόεδροι τῶν ἰατρικῶν συλλόγων, οἱ σχολίατροι κλπ. οἱ ὁποῖοι νὰ ἐλέγχουν καὶ νὰ ἐλέγχουν ἀσφαλῶς ὄχι μόνον τὴν διάθεσιν τῶν φαρμάκων, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐργασίαν τῶν συνεργείων. Οὕτω γίνεται πραγματικῶς ἀγὼν ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας. Πρέπει ἐπίσης νὰ αὐξηθοῦν αὐτὰ τὰ συνεργεῖα, ὡς καὶ οἱ ἐπιθεωρηταὶ, διότι οἱ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου καθοριζόμενοι εἶναι ἀνεπαρκεῖς. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ πιστευθῇ ὅτι θὰ γίνῃ ἀντιελονοσιακὸς ἀγὼν ἄνευ τῆς ἀκριβοῦς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου ἐκείνου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαγορευθῇ ἀπολύτως εἰς τοὺς ἰατροὺς τῶν συνεργείων νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμά των. Ὄχι διότι εἶναι δυνατὸν νὰ θιγοῦν οἱ ἰατροὶ τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ διότι θὰ ἐγκαταλείψουν τὸν ἀγῶνα τὸν ἀντιελονοσιακὸν καὶ θὰ φροντίσουν νὰ ἀσκήσουν τὸ ἰατρικὸν ἐπάγγελμα μὲ τὸ ὄνομα, ὅτι ἔρχονται ἀπὸ τὴν Ἀθήνα καὶ εἶναι καλοὶ ἰατροὶ καὶ θὰ βγαίνουν μερικὰ χιλιάρικα. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει ἀπολύτως καὶ θὰ τὸ ψηφίσῃ καὶ πρέπει νὰ τὸ ψηφίσῃ. Ἐγὼ ἔθεσα αὐτὰ τὰ πράγματα ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς, καὶ θὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εἰς τὸ ἐρχόμενον ἔτος τὰ 24 ἑκατομμύρια γίνουν 150 ἑκατομμύρια. Τὰ συνεργεῖα ἀπὸ 64 νὰ γίνουν 300 καὶ νὰ συνεργασθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Συγκοινωνίας πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἕλη, τὰ ὁποῖα ἔχουν κατακλύσει τὴν Ἑλλάδα, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ καταπολεμηθῇ ἡ ἑλονοσία ὅταν ὑπάρχουν ἑκατομμύρια κουνούπια, τὰ ὁποῖα ὅταν ἐρχόμεθα ἐδῶ μὲ τὸ τραῖνο, εἰσέρχονται μέσα εἰς τὰ βαγόνια καὶ δὲν μᾶς ἀφήνουν ἡσύχους οὔτε νὰ κοιμηθοῦμε.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλαβάνος.

§200Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἤμην διατεθειμένος νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ λόγος εἶναι μικρόβιον, εἶναι ἕν πρᾶγμα ἐπιδημικόν, διότι βεβαίως ἡ Βουλὴ θὰ ἐκουράσθη καὶ μὲ τοὺς ἀνωφελεῖς κώνωπας καὶ μὲ πολλὰ ἀνωφελῆ λόγια, ἀλλ’ ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δέκα λέξεις. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κύριοι βουλευταί, ποὺ ἡ Βουλὴ ἀκούει τὴν συζήτησιν αὐτήν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐτῶν, κατὰ τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρίσταμαι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν 5 ἢ 6 φορὰς ἔχω ἀκούσει τὴν συζήτησιν αὐτὴν περὶ ἑλονοσίας, ἀλλὰ πάντοτε μὲ λόγια καὶ μόνον λόγια. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀπησχόλησα ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον συνεδρίασιν τὴν Βουλὴν, ὁμιλῶν διὰ τὴν ἑλονοσίαν καὶ τὴν ὑγιεινολογικὴν ὀργάνωσιν τῆς Χώρας καὶ ἐνθυμοῦμαι τὸν ἀείμνηστον Ρέπουλην, ὁ ὁποῖος ἐσηκώθη καὶ μοῦ εἶπε σᾶς συγχαίρω δι’ ὅλα αὐτὰ ἀλλὰ non possumus. Αὐτὸ τὸ non possumus τὸ ὁποῖον ἐλέχθη τότε δὲν λέγεται σήμερον. Αὐτὸ εἶναι τὸ εὐτύχημα. Ἠσθανόμην ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ χρόνια μίαν ἀπογοήτευσιν διότι τόσα ἐλέγοντο ἐδῶ, τόσαι κίνδυνοι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀνεπτύσσοντο, συνεδέετο τὸ ζήτημα πολὺ δικαίως μὲ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν, ἐτονίζοντο οἱ κίνδυνοι τῆς Χώρας καὶ τῆς φυλῆς, οἱ κίνδυνοι τοὺς ὁποίους διέτρεχεν καὶ αὐτὴ ἡ ὑποστήριξις τῆς Χώρας—ὁμιλῶ δηλαδὴ διὰ τὸν στρατὸν— ἀλλὰ δυστυχῶς ἔμειναν μόνον λόγια, καὶ ὁμολογῶ ὅτι ᾐσθάνθην ἀνακούφισιν ὅταν περιοδεύων εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου εἶδα εἰς τὰς ἐφημερίδας τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ εἶπα δόξα τῷ Θεῷ, ἰδοὺ ὅπου ἀρχίζει νὰ παρουσιάζεται νέα περίοδος καὶ νὰ σκέπτεται σοβαρῶς ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πρέπει νὰ χαράξῃ μίαν ὑγειονομικὴν πολιτικήν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι, νὰ συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀντελήφθη καλῶς τὸ ζήτημα, ὅτι ἐκ τῆς ὑγειονομικῆς ὀργανώσεως τῆς Χώρας ἐξαρτᾶται αὐτὴ αὕτη ἡ εὐτυχία τῆς Χώρας καὶ ἡ προαγωγὴ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν, κύριοι βουλευταί, ὑπεστηρίχθη ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀνατεθῇ εἰς τοὺς νομιάτρους ἡ ὀργάνωσις αὐτή. Δὲν συμφωνῶ ποσῶς μὲ τοὺς ὑποστηρίξαντας τὴν γνώμην ταύτην. Οἱ νομίατροι, ὡς ἐτόνισε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγείας, εἶναι ἀπησχολημένοι μὲ ἄλλα καθήκοντα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ὀργάνωσις συστηματική, νὰ γίνουν συνεργεῖα εἰδικά, εἰς τὰ ὁποῖα—καὶ παρακαλῶ νὰ προσέξῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγείας—νὰ μετέχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ γνωρίζουν νὰ ἐξετάζουν τὸ ἔδαφος, διότι, ὅπως γνωρίζῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγείας, ὁ κίνδυνος διὰ τὴν ἑλονοσίαν δὲν εἶναι οὔτε τὰ μεγάλα ἕλη, οὔτε τὰ μικρά, ἀλλ’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν φαίνονται, τὰ ὑπόγεια ὕδατα, ἂν δὲ ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Οὐγγαρία ἀπηλλάγη ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν, τοῦτο προῆλθεν διότι ἐφήρμοσε τὸ λεγόμενον drenigne, ἡ διασωλήνωσις τοῦ ἐδάφους. Ἂν δὲν γίνῃ διασωλήνωσις, ἂν τὰ συνεργεῖα δὲν ἀκολουθοῦνται ἀπὸ εἰδικοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι νὰ γνωρίζουν ποῦ εἶναι τὰ ὑπόγεια ὕδατα καὶ νὰ κάμνουν τὴν διασωλήνωσιν μὴ περιμένετε ὅτι θὰ λείψῃ ἡ ἑλονοσία. Συμφωνῶ πλήρως μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν ὅτι πρέπει νὰ στηρίξωμεν τὴν ὑγειονομικήν μας πολιτικὴν—διότι αὐτὸ εἶπε περίπου—εἰς τὸ ὑγειονομικὸν ὑλικὸν τῆς Χώρας. Ἂς μὴ πιστεύσῃ τις ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ χαράξῃ ὑγειονομικὴν πολιτικὴν καὶ νὰ ἐπιτύχῃ, ἂν δὲν στηριχθῇ ἐπὶ τοῦ ἰατρικοῦ κόσμου τῆς Χώρας, ἂν δὲν δώσῃ δείγματα εἰς τὸν ἰατρικὸν κόσμον...

§201Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τί δείγματα;

§202Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Σᾶς τὸ εἶπον προχθές.

§203Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰς συντάξεις; αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§204Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν τὸ θίγω σήμερον.

§205Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸ συζητήσωμεν τὸν Ὀκτώβριον.

§206Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι σχῆμα λόγου, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ πιστεύσῃ κανεὶς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξωμεν ὑγειονομικὴν πολιτικὴν ἂν δὲν τὴν στηρίξωμεν ἐπὶ τοῦ ἰατρικοῦ κόσμου.

§207Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῖος τὸ ἐφαντάσθη αὐτό;

§208Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Βλέπω τὸ ἐνδιαφέρον σας διὰ τὸν ὑγειονομικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξωμεν ὑγειονομικὴν πολιτικὴν, ἂν δὲν ἔχωμεν ἀφοσίωσιν ἐκ μέρους τοῦ ὑγειονομικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος, καὶ πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ χαρίσωμεν εἰς αὐτὸν τὴν πνευματικὴν ἠρεμίαν· πρέπει νὰ τοῦ ἐξασφαλίσωμεν τὰ μέσα τῆς ζωῆς ἀλλὰ περὶ τούτου, ὡς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε, θὰ συζητήσωμεν τὸν Ὀκτώβριον καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐμπνέεται ὑπὸ τοιαύτης διαθέσεως ὑπὲρ τοῦ ὑγειονομικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἔχῃ εὐήκοον τὸ οὖς εἰς τὰς δικαίας ἡμῶν ἐπικλήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι καὶ συμφέρον τοῦ Κράτους. Συμφωνῶ λοιπὸν μὲ τὸν κ. Παπαναστασίου καθὼς καὶ μὲ τὸν κ. Χρηστομάνον εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ, ὅτι πρέπει εἰς τοὺς ἰατρικοὺς συλλόγους νὰ στηρίξῃ τὰς ἐλπίδας τοῦ ἔργου ἡ Κυβέρνησις. Αὐτοί, θὰ γίνουν ὁδηγοὶ βεβαίως, αὐτοὶ δὲν θὰ εἶναι τὰ συνεργεῖα, ἀλλ’ αὐτοὶ θὰ εἶναι οἱ ὁδηγοὶ εἰς τὰ συνεργεῖα, τὰ ἀντιελονοσιακά, αὐτοὶ θὰ ὑποδεικνύουν τὰ μέρη, διότι αὐτοὶ εἶναι καὶ οἱ μόνοι κατάλληλοι, ὡς ἀσκοῦντες εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας τὸ ἐπάγγελμα, αὐτοὶ γνωρίζουν εἰς ποῖον σημεῖον ἡ ἑλονοσία ὑπάρχει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, δὲν ἐπιθυμῶ, νά ἀπασχολήσω πολὺ τὴν Βουλήν. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἐγένετο συστηματικὴ ἐργασία καὶ δοξάζω τὸν Θεὸν ποὺ ἠξιώθην καὶ ἐγὼ ἐπὶ τέλους, νά ἰδῶ αὐτὸ τὸ θαῦμα, ἕνα θαῦμα διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐκουράσθην ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ δοξάζω τὸν Θεόν, ὅτι μὲ ἠξίωσε νά ἴδω καὶ αὐτὸ τὸ θαῦμα, νά ἴδω, ὅτι καθιεροῦται μία σοβαρὰ ὑγειονομικὴ πολιτική. Ἂς μὴ πολυλογῶμεν, λοιπόν, ἂς δώσωμεν τά μέσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τά πράγματα, ἡ ἐξέλιξις τῶν πραγμάτων, θὰ μᾶς καθοδηγήσῃ καὶ θὰ μᾶς συμπληρώσῃ τάς ἐλλείψεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνάγκη νά συμπληρωθῶσι.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§210Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Μίαν παρατήρησιν, κ. Πρόεδρε, ἔχω νά ὑποβάλω. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Εἰς τὸ νομοσχέδιον ἀναγράφεται, ὅτι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι καὶ ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ὑγιεινήν. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς δὲν ἐζήτησε τὴν γνώμην τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργοῦ· διότι τὶ κοινὸν δύναται νά ὑπάρχῃ μεταξὺ τῆς Ὑγιεινῆς, τῆς ἑλονοσίας, καὶ τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τοῦ στρατοῦ;

§211Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς) Πρόκειται περὶ τυπογραφικοῦ λάθους. Ἀντὶ ν’ ἀναγραφῇ «τοῦ ὑγειονομικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τοῦ στρατοῦ» ἀνεγράφη «τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ».

§212Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Νὰ γίνῃ λοιπὸν ἡ διόρθωσις.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ δημοσίου ψυχιατρείου Κερκύρας». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ὀδοντοϊατρικῶν συλλόγων».

§215Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπὶ δύο ἡμέρας, ἐπειδὴ ἦλθεν ἐκ Μακεδονίας μία ἐπιτροπὴ τῶν ὀδοντοϊατρῶν, ἡ ὁποία παρουσιάσθη καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, διὰ νὰ συνεννοηθῇ καὶ συμβιβάσῃ τὰς δύο ἀπόψεις τῶν ἐπιστημόνων καὶ μὴ ἐπιστημόνων ὀδοντοϊατρῶν.

§216Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἦλθεν ἀκριβῶς διὰ νὰ ἐπιτύχῃ νὰ ἐπισπευθῇ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§217Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν δύο ἡμερῶν ἀναβολήν, διὰ νὰ γίνουν αἱ συνεννοήσεις.

§218Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἂς ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ τὸ Σάββατον.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὸ Σάββατον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπολογισμῶν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους τῶν χρήσεων 1833 –1915». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πρέκας.

§220Α. ΠΡΕΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, προκειμένου νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν σχολιάζων τοὺς ἀπολογισμοὺς παρωχημένων ἐτῶν, εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι τὸ βῆμα εἶναι ἐξόχως ἀνιαρόν, μὴ δυνάμενον νὰ προκαλῇ ζωηρὸν τὸ ἐνδιαφέρον, καὶ δι’ αὐτὸ προλαμβάνω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερος. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν τοὐλάχιστον μὲ ἀριθμούς, τὸ παράπαν.

§221Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Προκειμένου περὶ ἀπολογισμῶν τοῦ 1882 ἡ Βουλή, θὰ θελήσῃ νὰ ἀκούσῃ αὐτοὺς ἐν συντόμῳ.

§222Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μαζὶ μὲ τὴν ἑκατονταετηρίδα ἑορτάζομεν καὶ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν λογαριασμῶν.

§223Α. ΠΡΕΚΑΣ. Νομίζω ἐν τούτοις σκόπιμον νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἀπὸ τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ Κράτους τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν παρὰ μόνον ἐπιπολαίως ἄλλοτε ἐπὶ τῆς ὑπουργείας τοῦ μακαρίτου Ἀναργύρου Σιμοπούλου, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ἐξενίσθην ὅταν ἤκουσα λεγόμενον ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς τυπικὸν καὶ μὴ χρῇζον συνεπῶς ἐμπεριστατωμένης ἐρεύνης. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ, κύριοι βουλευταί, νὰ νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι οὐσιαστικόν, θίγον ἀμέσως τὰ οἰκονομικὰ τῆς Χώρας, εἶναι δὲ ἄξιον παρατηρήσεως ὅτι ἀνέκαθεν, ἐνῷ ἔχομεν συνταγματικὰς διατάξεις προνοούσας περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἐνῷ ἔχομεν σαφεῖς καὶ κατηγορηματικὰς διατάξεις τοῦ λογιστικοῦ νόμου καὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, οὐδέποτε ἠθέλησέ τις νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν μὲ τοιαῦτα ζητήματα. Τὸ ἄρθρον 52 τοῦ Συντάγματος, ὡς γνωστόν, ὁρίζει ὅτι κατὰ τὴν ἐτησίαν τακτικὴν σύνοδον ἡ Βουλὴ ψηφίζει διὰ τὸ ἑπόμενον οἰκονομικὸν ἔτος τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀποφασίζει ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ. Ὡσαύτως τὸ αὐτὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους πρέπει νὰ ἀναγράφωνται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν ἀπολογισμόν, καὶ κατωτέρω λέγει ἀκόμη, «ἐντὸς ἔτους τὸ βραδύτερον ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς οἰκονομικῆς χρήσεως εἰσάγεται ὁ ἀπολογισμὸς αὐτὸς εἰς τὴν Βουλὴν, ἐξετάζεται δὲ ὑπὸ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ψηφίζεται ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατὰ τὰ ἐν τῷ κανονισμῷ αὐτῆς ὁριζόμενα» Τὰ αὐτά, ἀλλὰ μὲ μεγαλειτέραν εὐρύτητα, ἀναγράφει καὶ ὁ λογιστικὸς νόμος, ὡς ὁ νόμος τοῦ 1852 ΣΙΒʹ ὡς καὶ ὁ νόμος 1555 τοῦ 1918 ὁ ὁποῖος συνεπλήρωσε τὸν λογιστικὸν νόμον καὶ ἀποτελοῦσιν οἱ δύο νόμοι ἓν λογιστικὸν σύνολον τὸ ὁποῖον διέπει τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἐν γένει τὰ τῆς Δημοσίας διαχειρίσεως. Ἀλλ’ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κυρίως δὲν εἶναι ἕνα καὶ μόνον νομοσχέδιον, εἶναι 5 χωριστὰ νομοσχέδια στεγαζόμενα ἀπὸ μίαν κοινὴν καὶ διὰ τὰ πέντε ἔκθεσιν. Καὶ παρατηροῦμεν εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν τοῦ νομοσχεδίου ὅτι κατὰ Μάϊον τοῦ 1899 ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν Ἀνάργυρος Σιμόπουλος εἶχε καταθέσει πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἀπὸ τὸ 1833 μέχρι τοῦ 1895 ἀπολογισμῶν. Ἤδη διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου προστίθενται ἄλλαι δύο περίοδοι 1896–1900 καὶ 1901–1915, καὶ δι’ ἑκάστην περίοδον ζητεῖται ἡ κύρωσις τῶν ἀποτελεσμάτων, τῶν ἀπολογισμῶν. Ἀλλ’ ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ ἀπολογισμῶν πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὶ πρᾶγμα εἶναι αὐτὸς ὁ ἀπολογισμός. Φυσικὰ εἶναι μία εἰκὼν τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ ὁποία παριστάνει τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ ψηφισθεῖσαι πιστώσεις, καθόσον ἀφορᾷ τὰ ἔξοδα διετέθησαν, καὶ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ φορολογικοὶ νόμοι ἐκτελεσθέντες, ἀπέδωκαν ὅ,τι ἀπέδωκαν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς κατὰ τὸ οὐσιαστικὸν αὐτοῦ μέρος. Ἀλλὰ τὸ λογιστικὸν αὐτοῦ ἐξεταζόμενον ἀποτελεῖ μίαν καὶ μόνον μερίδα τοῦ γενικοῦ ἰσολογισμοῦ τῆς γενικῆς ληψοδοσίας τοῦ Κράτους. Διότι ὅπως πᾶσα ἰδιωτικὴ ἑταιρεία ἢ οἱονδήποτε ἐμπορικὸν κατάστημα ὅταν κάμῃ τὸν ἰσολογισμὸν ἔχει διαφόρους μερίδας τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ, οὕτω καὶ εἰς τοὺς γενικοὺς ἰσολογισμοὺς τοῦ Κράτους ὑπάρχει ἡ μερὶς διὰ τῆς ὁποίας ἐμφανίζεται τὸ ἀποτέλεσμα ἑκάστης χρήσεως. Καὶ ἐξεταστέον: Ἐφόσον ὑπάρχουν τόσον σαφεῖς διατάξεις, Συνταγματικαί, νομοθετικαὶ καὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς περὶ κυρώσεως τῶν Κρατικῶν ἀπολογισμῶν, ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς αὐτῆς τῆς κυρώσεως; Εἶναι τάχα μία ὁλωσδιόλου ἐπουσιώδης, ἢ ἄλλη τις ἐργασία, τὴν ὁποίαν θὰ πρέπῃ νὰ προσέξῃ τις; Λοιπὸν κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου τριπλοῦς εἶναι ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ὑποβάλλεται ὁ ἀπολογισμὸς τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητεῖται ἡ κύρωσις. α) ἡ διαπίστωσις τῆς λογιστικῆς ἀκριβείας καὶ τάξεως ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ προϋπολογισμοῦ, β) ἡ διαπίστωσις ἀψόγου διαχειρίσεως καὶ γ) ἡ ἐξαγωγὴ συμπερασμάτων ἐπὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ νομοσχέδια αὐτὰ δὲν τὰ συνοδεύουν καὶ οἱ γενικοὶ ἰσολογισμοὶ τῶν ἀντιστοίχων ἐτῶν διὰ νὰ δύναται πᾶς τις νὰ κρίνῃ ἐπὶ τῆς συμφωνίας τοῦ ἀπολογισμοῦ πρὸς τοὺς λογαριασμοὺς τῆς ἐτησίας οἰκονομικῆς διαχειρίσεως.

§224Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μέχρι τοῦ 1918 δὲν ὑπῆρχεν ὑποχρέωσις νὰ συνοδεύεται ὁ ἀπολογισμὸς μὲ τὸν ἰσολογισμόν.

§225Α. ΠΡΕΚΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο, ὅτι διὰ νὰ ἐλέγξωμεν τὴν λογιστικὴν ἀκρίβειαν τοῦ ἀπολογισμοῦ πρέπει νὰ ἴδωμεν τὸν ἰσολογισμόν, νὰ ἴδωμεν τὴν μερίδα τὴν σχετικὴν διὰ νὰ ἐπαληθεύσωμεν τὴν λογιστικὴν ὀρθότητα τοῦ ἀπολογισμοῦ, ἄλλως δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ εὕρῃ τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ἄλλοθεν, καὶ ἀπηύθυνε τὸ ἑξῆς ἔγγραφον εἰς τὴν Γ.Δ.Δ.Λ. (ἀναγινώσκει). Εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἔλαβεν ἀπάντησιν. Λοιπὸν πῶς ἦτο δυνατὸν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ποῖα στοιχεῖα θὰ εἶχε διὰ νὰ εἴπῃ ὅτι κυροῦνται οἱ ἀπολογισμοί, ἀφοῦ δὲν εἶχε τὸ μέσον τοῦ ἐλέγχου οὔτε τῆς λογιστικῆς κἂν ἀκριβείας; καὶ πῶς ἦτο δυνατὸν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐξαγάγῃ συμπεράσματα ἐκτὸς ἐφαρμογῆς ἑνὸς οἱουδήποτε ἀπολογισμοῦ, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει οὔτε θεώρησιν οὔτε δήλωσιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου; Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἠδυνήθη νὰ ὑποβάλῃ σχετικὴν ἔκθεσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ποῦ πρώτην φορὰν ἦλθεν ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ μὴ κυρωθῇ, ἀλλὰ θὰ εἶχον νὰ ὑποδείξω δύο τροπολογίας μόνον ἐπὶ δύο σημείων εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ μία τροπολογία εἶναι ἑξῆς: Εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ 5ου νομοσχεδίου, δηλαδὴ «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπολογισμῶν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους τῶν χρήσεων 1901–1915» ἐν σελ. 6 τοῦ νομοσχεδίου ἀναγράφεται ὅτι «θεωροῦνται ὡς καλῶς γενόμεναι πληρωμαὶ ἐκ δραχ. 850.890 καὶ ὑπὲρ τὰ ἐνταλθέντα». Δηλονότι εὑρισκόμεθα ἀπέναντι περιπτώσεως καθ’ ἣν ἐνηργήθησαν πληρωμαὶ καὶ ἄνευ ἐκδόσεως ἐνταλμάτων, ἐρχόμεθα δὲ δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως νὰ δώσωμεν ἕνα συγχωροχάρτι καὶ νὰ εἴπωμεν: καλῶς ἔγιναν αὐταὶ αἱ πληρωμαὶ τῶν 1850.890 δραχ. Ἀλλὰ δὲν ἔχομεν κανὲν δεδομένον, ὥστε νὰ ἀμφιβάλλωμεν ὅτι πιθανὸν νὰ ἔγιναν καλῶς· δὲν ἔχομεν ἐπαναλαμβάνω, κανὲν δεδομένον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου θὰ ἐστηρίζοντο ...

§226Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν «ἐπιφυλασσομένης τῆς εὐθύνης οἱουδήποτε ἐκ τῶν Δημοσίων ὑπολόγων», ἀλλὰ νὰ κλείσωμε μία φορά.

§227Α. ΠΡΕΚΑΣ. Δύναται νὰ γίνῃ μία τοιαύτη ἐπιφύλαξις, ὅπως θὰ σᾶς ὁμιλήσω περὶ ἐπιφυλάξεως παρακάτω, καθόσον τὸ «χωρὶς ἐντάλματα» σημαίνει ὅτι ἔβαλαν τὸ χέρι εἰς εἰς τὴν κάσσα τοῦ Δημοσίου καὶ ἐπλήρωσαν Κρατικὰς ἀνάγκας, ἀλλὰ δὲν ἐτήρησαν τοὐλάχιστον τὸν τύπον τῆς ἐκδόσεως χρηματικοῦ ἐντάλματος. Δευτέρα τροπολογία θὰ ἦτο τοῦτο: τὸ ἄρθρον 4 τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου σελ. 6–7 λέγει ὅτι... (ἀναγινώσκει). Καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν δὲ τοῦ νομοσχεδίου λέγει ὅτι διὰ τοὺς ἀπολογισμοὺς δὲν κατέστη ἐφικτὸν νὰ γίνῃ θεώρησις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, διὰ τοὺς ἀπολογισμοὺς ὅμως τῶν ἀπὸ τοῦ 1901. Ἄρα στοιχεῖον ὑπάρχει, ἄρα δύναται νὰ τὰ δώσῃ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἂν δὲν ἠμπορεῖ σήμερον, αὔριον.

§228Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰ δώσῃ. Εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ ἑξῆς σκληροῦ διλήμματος: ἢ νὰ ἀναμείνωμεν ἄλλην μίαν ἑκατονταετηρίδα διὰ νὰ συγκεντρώσωμεν τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωμεν, ἢ νὰ τερματίσωμεν ἐκ τῶν ἐνόντων τὴν κατάστασιν καὶ νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐνημερωθῶμεν, ὥστε κάθε προϋπολογισμὸς νὰ ἔχῃ τὸν ἀπολογισμόν του καὶ κάθε ἀπολογισμὸς νὰ συνοδεύεται μὲ τὸν ἰσολογισμόν του. Νὰ προσπαθήσωμεν δηλαδὴ νὰ ἐνημερωθῶμεν ἀπὸ τοῦ 1930 καὶ πέραν.

§229Α. ΠΡΕΚΑΣ. Οὐδέποτε θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν ἀπολογισμὸν ἐφόσον διατηροῦμεν τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον διατηροῦμεν, ἐφόσον δὲν κλείνομεν τὴν χρῆσιν μαζὶ μὲ τὴν λῆξιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους, ὅπως καὶ ὁ ἔμπορος καὶ ὁ βιομήχανος καὶ ἡ Τράπεζα. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἁπλούστατος τρόπος διὰ νὰ ἐξεύρωμεν τί εἰσπράττομεν καὶ τί πληρώνομεν κάθε χρόνο, διὰ νὰ κάμωμεν ἀκριβεῖς λογαριασμούς.

§230Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τί δηλαδή, προτείνετε διὰ τὸ τέταρτον ἄρθρον;

§231Α. ΠΡΕΚΑΣ. Τὸ 4ον ἄρθρον ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θά ἦτο δυνατὸν νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει).

§232Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πρέκα· καὶ τροπολογεῖται τὸ ἄρθρον 2 ὅπως εἴπωμεν «ἐπιφυλασσομένης τῆς εὐθύνης τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων».

§233Α. ΠΡΕΚΑΣ. Καταλήγων, κ. Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλοῦσα νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω καὶ τοῦτο: Ὅπως βλέπετε εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, τὰ πρῶτα αὐτὰ νομοσχέδια ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τοῦ μακαρίτου Σιμοπούλου. Ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Βουλήν, ἔτυχε νὰ εἶναι τότε γραμματεὺς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὁ δὲ διευθυντὴς ὁ ὁποῖος εἰσηγήθη τὰ νομοσχέδια αὐτὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν Κρήτην. Λοιπὸν ἐγὼ μὴ ἀρκούμενος εἰς τὸ νὰ ἀντιγράψω ξερὰ νούμερα τὰ ἐμελέτησα καὶ εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πάω νὰ εἴπω εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν — μὲ τὸν ὁποῖον δὲν εἶχον ἔλθει ποτὲ εἰς ἐπαφὴν διότι ἐγὼ ἤμην ἁπλοῦς ὑπάλληλος— ὅταν ὅμως κατόπιν τῆς μελέτης μου ἀντελήφθην ὅτι ἔγινεν κάποια γκάφα, εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τοῦ εἴπω: «Κύριε ὑπουργὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἀπολογισμῶν διὰ τοὺς ὁποίους εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον κυρώσεως εἶναι ἐσφαλμένα».— «Τί λὲς μωρὲ εἶναι ἐσφαλμένα;»—«Μάλιστα» τοῦ εἶπα καὶ τοῦ παρέδωσα τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐπείσθη ὅτι εἶχα δίκαιον. Τοῦ ὑπέδειξα λοιπὸν ὅτι ἔλειπον ἀπὸ τὰ ἔσοδα 30.113.000 δρχ. Σημειωτέον ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὸ ποσὸν αὐτὸ ἦτο κάτι τι. Λοιπὸν ἐνῶ τὰ τελικὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα εἶχον εἰσηγηθῆ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν κατέληγον εἰς ἔλλειμμα, διὰ τῆς προσθέσεως εἰς τὰ ἔσοδα τῶν 30.000.000 ἡ ζυγαριὰ ἔκλινεν ἀπὸ τὸ μέρος τῶν περισσευμάτων. Ἀλλὰ καὶ ἕνα ἄλλο ἀκόμη ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι δὲν περιωρίσθη μόνον ἡ φήμη τῆς ἀνεπαρκείας τῶν Οἰκονομικῶν μας ὑπηρεσιῶν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ μικροῦ μας Κράτους. Εἰς τὰ 1857 αἱ 3 προστάτιδες δυνάμεις Ἀγγλία, Γαλλία καὶ Ρωσσία, διώρισαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τοὺς Πρεσβευτὰς ἐδῶ διὰ νὰ ἐξετάσουν τὰ οἰκονομικὰ τῆς Χώρας. Εὑρέθησαν ἀπὸ τοῦ 1857, διότι ἡ κατάστασις εἶναι χρονία βέβαια, εὑρέθησαν ἀπὸ τότε πρὸ ἀδυναμίας νὰ δώσουν καμμίαν πληροφορίαν. Λοιπὸν ὑπέβαλον μίαν ἔκθεσιν ἡ ὁποία κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Λόρδων, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπάρχει ἡ περικοπὴ ὅτι ἐν Ἑλλάδι αἱ Βουλαὶ οὐδέποτε.... (ἀναγινώσκει).

§234Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὸ κάμωμεν εἰς τὸ μέλλον τοὐλάχιστον.

§235Α. ΠΡΕΚΑΣ. Αὐτὸ λοιπόν, ἐξήχθη καὶ πέραν τῶν συνόρων. Δι’ αὐτὸ εἶπα ὅτι εἶναι συγχαρητηρίων ἀξία ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ, διότι δίδει ἀφορμὴν νὰ ἐγκύψωμεν καὶ εἰς κάτι τὶ τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάζῃ πάντοτε διότι ἐδῶ κάνομεν τὸ ἑξῆς: Ψηφίζομεν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ψηφίζοντες τὸν προϋπολογισμὸν καταγινόμεθα νὰ λεπτολογοῦμεν περὶ τοῦ τελευταίου κονδυλίου τῶν 1.000 ἢ 2.000 δρχ. διὰ νὰ τὸ διαγράψωμεν. Ἀλλ’ ἀφοῦ θὰ δώσωμεν αὐτὸ τὸ τεῦχος τὸ λεγόμενον προϋπολογισμὸς εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁμοιάζομεν μὲ τὸν ἀνάδοχον ὁ ὁποῖος ἀφοῦ βγάλῃ τὸ παιδὶ ἀπὸ τὴν κολυμβήθρα λέγει εἰς τὸν πατέρα: «σοῦ παραδίδω τὸ παιδὶ μυρωμένο καὶ βαπτισμένο», καὶ οὔτε ἐνδιαφέρεται γιὰ τὸ παιδὶ πλέον τὶ θὰ κάμῃ καὶ τὶ δὲν θὰ κάμῃ. Λοιπὸν ἡ ἀδιαφορία αὐτὴ τὴν ὁποίαν μέχρι σήμερον ἐπέδειξαν συμπολιτεύσεις καὶ ἰδίως αἱ ἀντιπολιτεύσεις πρέπει νὰ ἐκλείψῃ, διότι ἂν δὲ ὑπῆρχε αὐτή, βεβαίως σήμερον τὰ πράγματα θὰ ἦσαν διαφορετικώτερα. Δι’ αὐτὸ ἐλπίζω, ὅτι εἰς τὸ μέλλον δὲν θὰ εὑρεθῶμεν εἰς παρομοίας περιπτώσεις καὶ θὰ πρυτανεύσῃ τάξις καὶ ἀκρίβεια εἰς τὰ λογιστικὰ τοῦ Κράτους.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4202 περὶ διευκολύνσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς ἀπόκτησιν κατοικίας κ.λ.π.» (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας τῶν διατάξεων περὶ μεταγραφῆς μεταλλείων». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10½ μ. μ.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.40′ μ. μ.)

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Συνεχίζεται ἡ Νομοθετικὴ Ἐργασία. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ἑταιρείας Σιδηροδρόμων Θεσσαλονίκης–Μοναστηρίου καὶ διακανονισμοῦ τῶν ἐκ τοῦ δανείου 30% τοῦ 1893 τῆς ἑταιρείας ταύτης ὑποχρεώσεων». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως μέρους τῶν ἐκ τοῦ ἰχθυοτροφείου Κλεισόβης ἐσόδων τοῦ δημοσίου εἰς τὸν δῆμον Μεσολογγίου». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 10 Δεκεμβρίου 1929 δανειακῶν συμβάσεων μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ Ταχυδρομικῶν Ταμιευτηρίων καὶ χορηγήσεως ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν πρὸς σύνταξιν ὁμοίας συμβάσεως μετὰ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 9 Ἰανουαρίου 1930 «περὶ συνεπειῶν τῆς ὑπερημερίας τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μηχανολογικῶν ἐγκαταστάσεων». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ Κράτει».

§240Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἔχει συζήτησιν.

§241Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχει περάσει καὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὑπάρχει μία ἀντίρρησις διὰ τὴν προαιρετικὴν εἰσφορὰν τῶν δήμων, ἡ ὁποία ἀπηλείφθη.

§242Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑπάρχει μία κατ’ ἀρχὴν ἀντίρρησις ἄν πρέπει τὸ Κράτος ν’ ἀναλάβῃ τὴν πυροσβεστικὴν ὑπηρεσίαν ἢ νὰ τὴν ἀφήσῃ εἰς τοὺς δήμους.

§243Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτοὶ τὴν ἔχουν, δὲν τοὺς τὴν παίρνουμε. Κρατοῦμε μὲν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης καὶ Πατρῶν ἀλλὰ διὰ νὰ τὴν ἀναδιοργανώσωμεν. Ὑπάρχει μόνον μία ἀντίρρησις τῶν δήμων εἰς ἕνα ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν, ἀλλ’ ἀπηλείφθη.

§244Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐνόμιζον, ὅτι ἔπρεπεν ἡ πυροσβεστικὴ ὑπηρεσία ν’ ἀνατεθῇ εἰς τοὺς δήμους.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγραφῆς ἐκτάκτων ἐξόδων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῆς χρήσεως 1929–30». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τελωνοφυλακῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ταχυδρομικῆς ἀνταποκρίσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κινηματογράφων» (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ταμείου προνοίας τῶν κατωτέρων πληρωμάτων τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ (ἐργατῶν θαλάσσης). (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁριστικοῦ διακανονισμοῦ τῆς ἐν Σκαραμαγκᾷ ἀπαλλοτριώσεως πρὸς χρῆσιν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ. συζήτησις τῆς τὸ πρῶτον ὑπὸ τῆς Γερουσίας ψηφισθείσης προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 2070 καὶ 3940 περὶ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισιν σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Τσαλδάρης.

§246Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐκτὸς τῆς τροποποιήσεως ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Γερουσίαν, ἀφοῦ τὸ ζήτημα ἦλθεν εἰς τὴν Βουλήν, ἐγὼ θὰ ἐπιμείνω εἰς τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν.

§247Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ζητεῖτε τὴν ἀπόρριψιν τῶν τροπολογιῶν; διότι ἄλλως δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν συζήτησιν. Ἡ συζήτησις θὰ περιορισθῇ ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ Γερουσία. Ἐὰν θέλετε περὶ αὐτῶν νὰ κάμωμεν συζήτησιν, μάλιστα. Ἀλλὰ νὰ γενικεύσωμεν τὸ ζήτημα εἶναι ἀντισυνταγματικόν.

§248Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πολὺ καλά. Ἐν τούτοις ἐπωφελοῦμαι τῆς περιστάσεως νὰ εἴπω πάλιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς ἐψηφίσθη δὲν νομίζω ὅτι ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δύναται καὶ αὐτὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ τὸ χαρακτηρίσῃ ὡς ἀντισυνταγματικόν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρχώμεθα διὰ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας νὰ κάμνωμεν διορισμούς, διότι τοῦτο κάμνομεν, διορίζομεν ὑπαλλήλους ἀφαιροῦντες τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχουν αἱ δημοτικαὶ ἀρχαί. Δὲν δύναμαι, ἀφοῦ ἐπανέρχεται τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶ ἐκ νέου διὰ τὰ γενόμενα ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος τούτου. Λέγετε διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς: Πηγαίνετε νὰ καθήσητε αὐτοδικαίως εἰς τὴν θέσιν σας χωρὶς νὰ λογαριάσητε κανένα, οὔτε τὴν προϊσταμένην σας ἀρχήν. Τοῦτο εἶναι καὶ ἀδύνατον καὶ ἔκνομον καὶ παράνομον καθ’ ὁλοκληρίαν. Μάλιστα δέ, ὡς γνωρίζω, εἰς τὴν Γερουσίαν σᾶς ἐπροτάθη μία διόρθωσις, τὴν ὁποίαν, καίτοι ἦτο τόσον δικαία δὲν ἠθελήσατε νὰ τὴν ἀναγνωρίσητε. Σᾶς εἶπον ὅτι ἀπελύθησαν ὑπάλληλοι ἢ ἐπὶ καταχρήσει ἢ ἐπὶ ἀνικανότητι καὶ ἐδέχθητε μὲν τὸ ἕνα, ἀλλὰ δὲν ἐδέχθητε τὸ ἄλλο· διότι ἐνῷ ἀπελύθησαν ἐπὶ ἀνικανότητι, σεῖς τοὺς παίρνετε διὰ τοῦ νόμου καὶ τοὺς διορίζετε, χωρὶς νὰ ἀναγνωρίζητε τὴν προϊσταμένην των ἀρχήν.

§249Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν μπορεῖ νὰ ἀπολυθῇ εἰς τὸ μέλλον δι’ ἀνικανότητα.

§250Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν γίνεται, εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ διδάξῃ τὸν πολίτην καὶ τὸν ὑπάλληλον τὴν ἀσέβειαν πρὸς τὸν προϊστάμενόν του.

§251Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι αὐτό.

§252Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι, ὅταν ἡ προϊσταμένη ἀρχὴ τὸν ἀπολύῃ ἐπὶ ἀνικανότητι καὶ σεῖς τοῦ λέγετε: ὄχι θὰ ξαναπᾷς. Θὰ ἠδύνασθε νὰ κάμητε μίαν νέαν τροποποίησιν καὶ νὰ τὸν θέσητε ἀπὸ μίαν ἄλλην ἐξέτασιν. Ἄλλο τὸ νὰ ἀναιρῆτε διὰ τοῦ νόμου τὰς ἀπολύσεις προσώπων, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν κατὰ τοὺς ὑφισταμένους νόμους ἐπὶ ἀνικανότητι καὶ νὰ τοὺς λέγετε: ὅτι ἐγὼ παραγνωρίζω τὰ πάντα καὶ σοῦ δίδω τὸ δικαίωμα νὰ ξαναπᾷς πρὸς περιφρόνησιν τῶν νόμων καὶ τῆς προϊσταμένης ἀρχῆς· αὐτὸ εἶναι παράνομον. Δὲν εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν διὰ τοῦ νομοθετικοῦ σώματος νὰ διέλθῃ τοιοῦτον νομοσχέδιον καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ διαμαρτυρηθῇ. Μάλιστα δὲ σεῖς ὁ ὁποῖος σήμερον ἔχετε τόσην μεγάλην δύναμιν Κοινοβουλευτικήν, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψητε νὰ καθιερωθῇ μία τοιαύτη ἀρχή. Δύνασθε νὰ κάμητε, λέγω, μίαν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀνικανότητος. Ἀλλὰ νὰ ἐρχώμεθα διὰ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας νὰ λέγωμεν, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν ἀπὸ τὴν προϊσταμένην των ἀρχὴν ὡς ἀνίκανοι ἐγὼ δέχομαι νὰ ὑπάγουν νὰ καθήσουν, αὐτὸ εἶναι τόσον ἔκτροπον, ὥστε ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐξανίσταται ἡ συνείδησίς μου ὅταν βλέπω νὰ ψηφίζωνται τοιαῦτα νομοσχέδια παρὰ μιᾶς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἔχει τόσην μεγάλην δύναμιν. Διότι ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὅσον μεγαλειτέραν δύναμιν ἔχει τόσον ὀλιγωτέραν χρῆσιν πρέπει νὰ κάνῃ αὐτῆς τῆς παντοδυναμίας. Καὶ δὲν πιστεύω ὅτι τοῦτο θὰ θεωρηθῇ ὅτι θίγει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι μία ἀρχὴ ὅπου ὀφείλομεν, πρὸ παντὸς ὅταν ἐρχώμεθα νὰ διαμορφώσωμεν μίαν κατάστασιν ἡ ὁποία διῆλθεν ἀπὸ τοιαύτας ἀνωμαλίας, νὰ μάθωμεν τὸν πολίτην νὰ σέβεται τοὺς νόμους· τὸ δὲ νομοθέτημα τοῦτο εἶναι ἕνα δίδαγμα ἐντελῶς τὸ ἀντίθετον. Καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν συζήτησιν ἐδῶ, νομίζω ὅτι ἔχομεν καταλήξει εἰς ἕνα συμπέρασμα τὸ ὁποῖον θὰ διώρθωνε ὅσα ἄτοπα εἶχον συμβεῖ. Διότι τότε εἴπομεν: ἂς πᾶνε ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα ἐὰν ἐγένετο δηλ. κατάχρησις ἐξουσίας· καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν: ὀφείλω νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι ἂς ψηφισθῇ ὁ νόμος αὐτὸς ἐδῶ καὶ εἰς τὴν Γερουσίαν θὰ τὸ ἐξετάσω τὸ πρᾶγμα. Ἐν τούτοις τίποτε δὲν ἔγινε. Δὲν βλέπω πρὸς τίνα λόγον, διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν ὡρισμένα πρόσωπα, νὰ ἐρχώμεθα νὰ διδάσκωμεν τὴν ἀσέβειαν πρὸς τοὺς νόμους καὶ τόσην περιφρόνησιν πρὸς τὴν προϊσταμένην ἀρχήν.

§253Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ γίνεται αὐτὴ ἡ περιφρόνησις;

§254Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Γίνεται, ὅταν τοὺς λέγετε ὅτι: ἐγὼ σᾶς ἐπαναφέρω διὰ τοῦ νόμου.

§255Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διότι ἔγινε ἔκπτωτος τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ.

§256Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δώσατέ τους μίαν προθεσμίαν. Εἴπατε λοιπὸν ὅτι αὐτὸ θὰ γίνῃ εἰς τὴν Γερουσίαν, καὶ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐὰν ἠθέλατε νὰ δείξητε πρὸς τὸν πολίτην τὴν ἀξίαν τοῦ θεσμοῦ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι, ἀφοῦ ὁ σκοπός μας εἶναι νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἀπόλυτον νομιμότητα, πρέπει χάριν ὡρισμένων προσώπων νὰ ἐκτρεπώμεθα τῆς νομιμότητος. Φαντασθῆτε τὸν ὑπάλληλον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνίκανος καὶ θά ὑπάγῃ πρὸς περιφρόνησιν τοῦ προϊσταμένου του καὶ θά εἴπῃ ὅτι: «ἐγὼ ἔχω τὸν προστάτην μου», διότι οὕτω πως ἑρμηνεύεται τὸ νομοσχέδιόν σας. Ὀφείλω νά δώσω αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν καὶ νά εἴπω ὅτι πολὺ λυποῦμαι ἀλλά τά πράγματα μοῦ ἐπιβάλλουν νά τά εἴπω. Καὶ σᾶς λέγω, ὅτι ἐφόσον ἐγένετο αὐτὸ τὸ ἄτοπον, πρέπει δι’ ἄλλης πράξεως νά τὸ διορθώσετε. Διότι ἄλλως τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν θά χρησιμεύσῃ εἰς τίποτε, διότι αἱ πράξεις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας δὲν προσβάλλονται.

§257Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ αἱ πράξεις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας προσβάλλονται...

§258Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι πρέπει νά διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα, διότι νομίζω ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἐντελῶς ἔκτροπος καὶ νόμος ὁ ὁποῖος διδάσκει τὴν παρανομίαν.

§259Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ὅλα μπορεῖ κανεὶς νὰ τὰ ὑποστηρίξῃ, ἀλλά ἕνα πρᾶγμα μόνον δὲν μπορεῖ νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θίγει τὸ κῦρος τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ὄχι μόνον δὲν ἐθίγη τὸ κῦρος τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ἀλλά τὴν δύναμιν, τὴν βάσιν, τὴν δικαιολογίαν του ἀκόμη εὑρίσκει εἰς τὰς ἀρχὰς ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ξέρετε πολὺ καλὰ, ὅτι μέχρι πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἐτῶν ὁσάκις ὁ νόμος ἀνεγνώριζεν εἴτε εἰς τὸν δῆμον εἴτε εἰς ἄλλα νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ὁσάκις ἀνεγνώριζεν τὸ δικαίωμα τοῦ διορίζειν καὶ παύειν ἀνεξελέγκτως τοὺς ὑπαλλήλους ἐθεωρεῖτο ὅτι ἡ ἄσκησις αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος δὲν ὑπέκειτο εἰς οὐδεμίαν κρίσιν καὶ ἑπομένως οὔτε εἰς κανένα ἔλεγχον. Καὶ ὅμως τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἰς τὴν Γαλλίαν ἀπεφάνθη ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν νομίζω, ὅτι εἶναι 20 καὶ 25 ἔτη, ἤρχισε δὲ τὸ πρῶτον νομίζω ἀπὸ τοὺς ἀγροφύλακας. Ἐὰν ἕνας δήμαρχος ἀπέλυσεν ἕναν ἀγροφύλακα ὄχι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ἕνεκα τῶν πολιτικῶν του φρονημάτων, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, μολονότι ὁ νόμος τοῦ ἀνεγνώριζεν τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ καὶ παύῃ ἐλευθέρως, θεωρεῖται ὅτι κάνει κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας του καὶ ἑπομένως ὅτι ἡ ἀπόλυσις αὐτὴ εἶναι ἔκνομος. Ἀπὸ ἐκεῖ ἐπροχώρησαν, τὸ ἐγενίκευσαν, καὶ εἶναι σήμερον δεκτὸν εἰς πᾶσαν περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ δῆμος ἤθελεν ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον τοῦ χορηγεῖ ὁ νόμος οὐχὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, οὐχὶ δι’ ὃν σκοπὸν τοῦ ἀνεγνώρισεν ὁ νόμος αὐτὴν τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ δι’ ἄλλας αἰτίας, ἔξω τοῦ νόμου, εἶναι δεκτόν, λέγω, ὅτι ἡ ἀπόλυσις εἶναι ἄκυρος. Βέβαια ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ σωστὸν εἶναι, οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν ἀπὸ τὴν νέαν δημοτικὴν ἀρχὴν νὰ προσφύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διότι οὐδεὶς κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, δὲν θὰ πείσῃ οὔτε τὴν Βουλὴν οὔτε τοὺς ἔξω τῆς Βουλῆς εὑρισκομένους πολίτας, ὅτι αἱ ἀπολύσεις αἱ ἐνεργηθεῖσαι τὴν ἐπιοῦσαν τῶν ἐκλογῶν τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἐγκαταστάσεως τῆς νέας δημοτικῆς ἀρχῆς, ὅτι δὲν ἦσαν ἀπολύσεις αἱ ὁποῖαι ᾐτιολογήθησαν ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὰ πολιτικὰ φρονήματα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν, ὅτι θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ προσέφευγον εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Δυστυχῶς ὅμως ἐφόσον ὁ θεσμὸς αὐτὸς τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας τὸν ὁποῖον ὅλοι εὐτυχῶς ἐχειροκροτήσαμεν σήμερον διότι πραγματικῶς τείνει ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ δώσῃ εἰς τὸν λαὸν τὴν συναίσθησιν ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον αὐθερεσία τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ὑπάρχει δικαστήριον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἀναιρῇ τὰς παρανόμους ἀποφάσεις τῆς ἀρχῆς, τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶχεν λειτουργήσει ἀπὸ ὀλίγου καὶ οὐδεὶς δὲν ἐσκέφθη ὅτι ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ ὁδός, ὅπως ἀκολουθηθῇ. Ὡς ἐκ τούτου ἐπέρασεν ἡ προθεσμία ἐκείνη καὶ εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ διοίκησις νὰ σκεφθῇ τὶ ἠδύνατο νὰ κάμῃ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν. Κατέληξεν δὲ ἡ διοίκησις διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ νὰ φέρῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐθεώρησεν ὅτι οἱ ἀπολυθέντες, τοὐλάχιστον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον μίαν ὡρισμένην ὑπηρεσίαν, πρέπει νὰ ἐπανέλθουν. Ἐγὼ βέβαια κατὰ τὴν τελευταίαν συζήτησιν, ὅταν μοῦ ἐπροτάθη ἀπὸ τὸν κ. Ἀραβαντινόν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ μοῦ εἶπεν νὰ τὸ ἐξετάσω, βρῆκα ὀρθὴν αὐτὴν τὴν λύσιν καὶ συνέστησα εἰς τὸν συνάδελφόν μου νὰ τὸ ἐξετάσῃ, εἰπὼν ὅτι αὐτὴ μοῦ ἀρέσει περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλην λύσιν. Κατόπιν μελέτης ἐπισταμένης ἐζήτησα τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Ἀλλὰ πῶς μπορεῖτε νὰ μοῦ πῆτε ὅτι διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου συγκλονίζεται ἡ ἐμπιστοσύνη τῶν πολιτῶν πρὸς τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου; Νομίζετε, ὅτι θὰ στερεώσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν πολιτῶν εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ νόμου, ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ὁσάκις ἔρχεται μία νέα δημοτικὴ ἀρχὴ πρέπει νὰ σαρώνῃ τοὺς ὑπαλλήλους διὰ τὰ πολιτικά των φρονήματα; Τώρα ὅ,τι κάνει ἐντύπωσιν εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέτε: λοιπὸν θὰ ἀπολύσετε τοὺς καταχραστὰς καί θέλετε νὰ ἐπαναφέρετε τοὺς ἀνικάνους καὶ νὰ ἐπιβάλετε εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν νὰ κρατήσῃ ἀνικάνους ἀνθρώπους; Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀσφαλίζει αὐτό. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κάνει τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ὅτι λέγει εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν: Ἄκου ἐδῶ ἦλθες εἰς τὴν ἀρχήν· ἂς μὴ ἐξετάσωμεν πῶς ἦλθες, ἦλθες εἰς τὴν ἀρχὴν ἀλλά ἔπιασες καὶ ἀπέλυσες τὴν ἐπιοῦσαν ἑκατοντάδας ὑπαλλήλων ἄνευ πραγματικοῦ ἄλλου λόγου, παρὰ μόνον διὰ τὴν διαφορὰν τῶν πολιτικῶν φρονημάτων. Σήμερον μετὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας δὲν εἶναι σωστὸν τοῦτο καὶ σὲ ὑποχρεώνω νὰ ἐπαναφέρῃς ἐκείνους τοὐλάχιστον οἱ ὁποῖοι εἶχον ὡρισμένην ὑπηρεσίαν, νὰ τοὺς βάλῃς εἰς τὴν θέσιν των καὶ ἀφοῦ τοὺς ἐπαναφέρῃς καὶ τοὺς βάλῃς εἰς τὴν θέσιν των, ἐὰν νομίζῃς ὅτι εἶναι ἀνίκανοι ἢ δὲν ἐκπληροῦν τὰ καθήκοντα των ἢ πίπτουν εἰς διάταξιν τῶν κειμένων νόμων νὰ τοὺς ἀπολύσῃς. Πέραν τούτου θὰ ἐπέμβῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ θὰ παραπονεθοῦν καὶ θὰ πᾶνε στὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας, καὶ θὰ εἴπῃ ὅτι κακῶς ἀπελύθησαν. Ἀλλ’ ὁ ἴδιος ὁ νόμος ἔδειξεν καὶ μίαν ἄλλην ὁδὸν, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν τίποτε τὸ ἄτοπον. Εἶπεν δηλ. ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ νόμος εἶναι ἀντισυνταγματικός, ὅτι κακῶς ἐκάναμεν νὰ προσβάλωμεν τὴν αὐτοτέλεια, τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Πρέπει νά τῆς ἐπιτρέπωμεν νά κάνῃ καὶ κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ κάμῃ οὔτε ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας διότι τοῦ ἀκυρώνομεν τὰ σχετικὰ διατάγματα.

§260Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ὑπεστηρίξαμεν ὅτι ἡ Δημοτικὴ ἀρχὴ ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦτο· ἀλλ’ ἀκριβῶς τὸ ἐναντίον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας.

§261Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ διαφορά μας εἶναι εἰς τοῦτο: ὅτι σεῖς πιστεύετε, καλοπίστως, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἦσαν πράγματι ἀνίκανοι, ἐγὼ δὲ πιστεύω ὅτι μέγας ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ἀπελύθη ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ τὸν λόγον ὅτι εἶχεν ἄλλα πολιτικὰ φρονήματα. Ἐφόσον δὲ οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα δὲν μπορεῖτε νὰ μὲ κατηγορῆτε. Ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ, ἐὰν πιστεύῃ ὅτι διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ κάνομεν ἀντισυνταγματικὴν ἐνέργειαν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν ἀναγνωρίζει τὸν νόμον αὐτὸν καὶ μπορεῖ νὰ τὸν προσβάλῃ, μπορεῖ νὰ κάμῃ ἀγωγὴν ἡ ὁποία θὰ κριθῇ ἀπὸ τὰ δικαστήρια. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ὁ δήμαρχος, ὁ ὁποῖος ἔκαμε μία φορὰ τὸ λάθος αὐτὸ νὰ ἀπολύσῃ ἑκατοντάδας ὑπαλλήλων διὰ μιᾶς, θὰ κάμῃ καλά, καὶ ἔκαμε καλὰ καὶ ἔχω ἐδῶ τὴν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν μοῦ ἔστειλε. Ὥστε βλέπετε ὅτι διεφωνήσαμεν ὅμως εἰς τὰς λεπτομερείας· μὴ μοῦ λέτε ὅμως, ὅτι ἐγὼ διὰ τῆς ἐνεργείας αὐτῆς ἔρχομαι νὰ κλονίσω τὸ κῦρος τῶν νόμων, ἔρχομαι νὰ καταστήσω ἐμφανές, ὅτι δὲν εἶναι πλέον ἐπιτετραμμένον νὰ γίνεται ἡ ἄσκησις τῆς ἀρχῆς οὐχὶ ἐν τῷ πνεύματι τοῦ νόμου, οὐχὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ διὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἀρχὴ εἶναι τεταγμένη, ἀλλὰ πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἄλλων σκοπῶν ξένων πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας καθιερεῖ ἡ Γαλλικὴ νομολογία τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν, διότι ἡ ρητὴ διάταξις μᾶς λέγει ὅτι πρέπει νὰ ἀκολουθοῦμεν τὴν νομολογίαν ἐκείνην. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ ἐνέργειά μας εἶναι περισσότερον ἐνισχυτικὴ τῆς ἐννοίας τοῦ νόμου παρὰ καταλυτική. Ἐφόσον ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος πιστεύει ὅτι ἡ νέα δημοτικὴ ἀρχὴ ἀπεμάκρινε τοὺς ὑπαλλήλους διότι ἦσαν ἀνίκανοι, ἔχει δίκαιον. Ἡ διαφορά μας εἶναι ὅτι ἐκεῖνος μὲν πιστεύει εἰς τοῦτο, ἐνῷ ἐγὼ μετὰ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς καὶ τῆς ἔξω τῆς Βουλῆς κοινῆς γνώμης ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἀπελύθησαν διότι τὰ πολιτικά των φρονήματα ἦσαν ἀντίθετα τοῦ δημάρχου· αὐτὸ δὲ σήμερον δὲν ἐπιτρέπεται.

§262Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἕνεκα τῆς σπουδαιότητος τοῦ ζητήματος αἰσθάνομαι ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἠθέλησε νὰ εἰσηγηθῇ αὐτὸν τὸν νόμον διότι εἶχε τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ δημοτικαὶ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι ἀπέλυσαν ὡρισμένους ὑπαλλήλους αὐτῶν, τοὺς ἀπέλυσαν καταχρώμεναι τῆς δυνάμεώς των, τοὺς ἀπέλυσαν οὐχὶ διότι ἦσαν ἀνίκανοι.

§263Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οὐχὶ ἐν τῷ συμφέροντι τῆς ὑπηρεσίας.

§264Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μάλιστα, οὐχὶ ἐν τῷ συμφέροντι τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ λόγῳ τῶν πολιτικῶν φρονημάτων καὶ ὅτι εἰσάγουσα ἡ Κυβέρνησις καὶ ψηφίζουσα αὐτὸν τὸν νόμον δὲν κάμνει τὶ ἄλλο παρὰ νὰ ἐπανορθώσῃ μίαν ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο. Ἀλλὰ εἰς ταῦτα ἀπαντῶ. Διατί ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησεν αὐτὴ νὰ γίνῃ κριτὴς εἰς τὸ ὅτι αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ κατεχράσθησαν τῆς ἐξουσίας καὶ δὲν ἄφησε νὰ γίνῃ κριτὴς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐτάχθη ἐκ τοῦ πολιτεύματος νὰ γίνῃ κριτὴς εἰς τὰς πράξεις αὐτάς; Ἐὰν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν θέλει νὰ συναγάγῃ τὴν κρίσιν του ἐκ τῶν ἰδίων του πεποιθήσεων, τοῦτο ἀποτελεῖ τὸ μέγιστον ἔκτροπον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ὑπάρξῃ εἰς μίαν πολιτείαν, ἡ ὁποία θέλει νὰ εἶναι εὐνομουμένη. Ἀλλ’ ἴσως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοῦτο μοῦ ἀντιτάξῃ ὅτι οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι δὲν ἦσαν ἀκόμη εἰθισμένοι εἰς τὸν σκοπὸν τῆς ἐξυπηρετήσεώς των ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ εἰς τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα εἶχον, νὰ προσφύγουν εἰς αὐτὸ ἵνα καταδειχθῇ ὅτι ὄντως ἠδικήθησαν ἢ ὄχι. Ἀλλ’ ἐγὼ εἰς τοῦτο ἀπαντῶ ὅτι, ἐὰν οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι δὲν εἶχον ἐπαρκῆ γνῶσιν διὰ νὰ προσφύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἄφησαν νὰ παρέλθῃ ἡ προθεσμία, θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς παράσχῃ τὴν εὐκαιρίαν ὥστε νὰ δύνανται καὶ οὗτοι ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ προσφύγουν. Διὰ τοῦτο θὰ ἤρκει ἁπλῶς εἷς εἰσηγῆτο ἡ Κυβέρνησις ἕνα νόμον εἰς τὸν ὁποῖον νὰ δώσῃ μίαν προθεσμίαν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠγνόουν οἱ ἀπολυθέντες νὰ τὸ ἀγνοῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον δὲν τὸ ἠγνόει, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ἐπιτετραμμένον νὰ τὸ ἀγνοῇ. Ἡ Κυβέρνησις μὲ ἕνα τοιοῦτον νόμον θὰ θίξῃ τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον ἔχει πρὸς τὸ ἀνώτατον αὐτὸ ἵδρυμα καὶ τὴν πεποίθησιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπὶ τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον πάντες ἐνεκρίναμεν, καὶ συγχρόνως θὰ εἴπῃ εἰς τοὺς πολίτας ὅτι: ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ ὁδὸς εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προστρέχητε. Διότι θέλω νὰ μοῦ εἴπῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ λογικὴν σειράν: δύναται νὰ πείσῃ τὸν κόσμον —δὲν θέλω ἐγὼ νὰ τὸ δεχθῶ— ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ὡρμήθη ἀπὸ πολιτικὰ φρονήματα; πῶς θὰ πείσῃ τὸν κόσμον ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤχθη ἐκ τῶν αὐτῶν ἰδεῶν διὰ νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ, ἐκ τοῦ ὅτι ἦσαν πολιτικοί της φίλοι;

§265Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως ἀλλ’ πρὸς ἀνόρθωσιν ἀδικήματος.

§266Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν θέλω νὰ θίξω τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ μὲ τὴν αὐτὴν λογικὴν μὲ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξεφράσθη μετὰ τόσης πεποιθήσεως, ὅτι οἱ δήμαρχοι τοὺς ἀπέλυσαν διότι δὲν τοὺς ἤθελαν διότι δὲν ἦσαν πολιτικοί των φίλοι, μετὰ τῆς αὐτῆς καὶ μείζονος πεποιθήσεως ὡς ἐκ τῆς δυνάμεως τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχουν εἰς τὴν συνείδησίν των ὅτι ὁ νόμος ἐγένετο ἵνα ἐπανέλθωσιν πολιτικοί των φίλοι. Ἰδοὺ διατὶ εὑρίσκεσθε εἰς τὴν δύσκολον θέσιν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ὥστε νὰ μὴ δύνασθε καὶ ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως νὰ ὑποστηρίξετε τὸ νομοσχέδιόν σας. Μία ἦτο ἡ ὁδὸς: νὰ τοὺς δώσητε προθεσμίαν καὶ νὰ τοὺς εἴπητε «ὁρίστε, κύριοι ὅσοι φρονεῖτε ὅτι ἠδικήθητε ἡ πολιτεία σᾶς ἔχει ὑπέρτατον κριτὴν διὰ νὰ σᾶς κρίνῃ, καὶ ἐὰν εὕρῃ ὅτι ἀδίκως ἀπελύθητε θὰ σᾶς ἐπαναφέρῃ». Ἰδοὺ διατὶ κακίζω τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ψήφισις τοιούτου νόμου, εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θὰ χρησιμεύσῃ ἐπὶ μεγίστῃ βλάβῃ τῶν πεποιθήσεων τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχωμεν εἰς τὸν ἀνώτερον ἐκεῖνον θεσμὸν καὶ ἀκόμη τῆς πεποιθήσεως πρὸς τὴν εὐλάβειαν τῶν νόμων.

§267Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μίαν λέξιν μόνον κ. Πρόεδρε. Ὁ νόμος δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὴν θέσιν των. Ἡ δημοτικὴ ἀρχή, ἐὰν πράγματι φρονῇ ὅτι εἶναι ἀνίκανοι, ἂς τοὺς κρατήσῃ δέκα ἡμέρας καὶ ἔπειτα νὰ τοὺς εἴπῃ «σᾶς ἀπολύω ὡς ἀνικάνους» καὶ αὐτοὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ πᾶνε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§269Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὀφείλω, κύριοι βουλευταί, νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντονώτατα διὰ τὴν συζήτησιν τὴν ὁποίαν ἤνοιξεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐναντίον τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπραξεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, δὲν εἶναι παρὰ ἐπερώτησις ἐναντίον τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας. Ἔρχονται τὰ νομοσχέδια εἰσηγήσει τῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἢ ἐνώπιον τῆς Γερουσίας. Συζητεῖ ἡ Βουλή, καὶ οἱ ἀντιτιθέμενοι εἰς τὰ νομοσχέδια πολεμοῦν τρόπον τινά, τὴν Κυβέρνησιν· καὶ ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις θέτει ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἡ συζήτησις δύναται νὰ καταλήξῃ εἰς πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ὅταν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας καὶ γίνει νόμος, ἡ συζήτησις πλέον ἐναντίον τοῦ νόμου δὲν εἶναι συζήτησις ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι συζήτησις ἐναντίον τῆς ὑπευθύνου νομοθετικῆς ἐξουσίας. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ συζήτησις εἶναι ἔκτροπος κοινοβουλευτικῶς, εἶναι συζήτησις ἐναντίον τοῦ Συντάγματος. Ἐπομένως ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, τὸν ὁποῖον τόσον πολὺ τιμῶμεν διὰ τὴν νομιμοφροσύνην του, ἀπόψε ὑπερέβη τὰ ὅρια ταῦτα καὶ ἠσέβησε πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ ἠσέβησε πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροποποίησιν τῆς Γερουσίας παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Γερουσίας). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως κλάσεών τινων τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βουδούρης.

§272Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, κύριοι βουλευταί, ὄχι τόσον διὰ νὰ ἐκφέρω τὴν κρίσιν μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, περὶ τοῦ ὁποίου καὶ ἄλλοτε διὰ μακρῶν ἀπησχόλησα τὴν Βουλήν, ὅσον διὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὰ λεχθέντα ἐκ μέρους τοῦ σεβαστοῦ μου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, διὰ νὰ μὴ μείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἐντύπωσις ὅτι ὑποστηρίζων ὅσα ὑπεστήριξα κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν δὲν ἀπέβλεπον εἰς οὐδένα ἄλλον σκοπόν, παρὰ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τάξεως.

§273Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶπον ὅτι καὶ ὁ κ. ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς εἶναι προκατειλημμένος καὶ σεῖς εἶσθε προκατειλημμένος καὶ ἂς ἀναγνωρίσητε εἰς ἡμᾶς μίαν μεγαλειτέραν ἀπροκαταληψίαν.

§274Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κύριε Πρόεδρε νὰ ἐκφράσω ἓν παράπονον καὶ νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπετε, ὅταν ἐγὼ διεμαρτυρήθην, ὅτι δὲν ἠθελήσατε νὰ μὲ θίξετε διότι ἐγὼ ἐξετέλεσα ὡς δικηγόρος τὸ καθῆκον μου. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ εὕρω ὄχι μόνον τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντός, ὑμᾶς σύμφωνον ὅτι ἡ μεταφορὰ καὶ ὑποστήριξις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δικηγορικῶν ὑποθέσεων δὲν ἀποτελεῖ ἐκτέλεσιν καθήκοντος, ἀλλὰ τοὐναντίον κατὰ τὴν ἰδικήν μου τοὐλάχιστον γνώμην, ἀποτελεῖ προδοσίαν τῆς λαϊκῆς ἐντολῆς, πρᾶξιν αὐτόχρημα ἀξίαν στιγματισμοῦ. Καὶ οἱ λόγοι τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἔθιξαν καιριώτατα, διότι ἡ μικρά μου καὶ ἀσήμαντος ἴσως ἱστορία δὲν ἔδωκεν εἰς οὐδένα ποτὲ ἀφορμὴν νὰ πιστεύσῃ ὅτι εἶμαι ἱκανὸς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ εἶμαι τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ, τὸν ὁποῖον ἐκπροσωπῶ ὡς προστάτης τῶν συμφερόντων του κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μου συνείδησιν. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀκούσῃ καὶ ἐμὲ μετὰ τῆς αὐτῆς προσοχῆς μεθ’ ἧς ἤκουσε καὶ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφον, ἀσφαλῶς θὰ ἤκουεν ὅτι ἐγὼ εὔθικτος εἰς τὰ ζητήματα ταῦτα, ὅταν πρὸ ἔτους καὶ πλέον συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, τῆς ὁποίας ἀπετέλουν μέλος, προσῆλθον διότι ἦτο ἀνάγκη νὰ προσέλθω νὰ διαφωτίσω τὴν Ἐπιτροπὴν ἐκείνην καὶ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐδήλωσα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅτι εἶμαι δικηγόρος τῶν ἀλευροβιομηχάνων, ἐκτὸς ὅμως τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ προσερχόμενος θὰ ἠρκούμην μόνον εἰς τὸ νὰ διαφωτίσω τὴν ἐπιτροπὴν καὶ δὲν θὰ ἐλάμβανον μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ὅπως καὶ δὲν ἔλαβον. Ἐνόμισα λοιπόν ὅτι εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν αὐτήν, διότι ἐὰν τοὺς μεγάλους τοὺς ἀμνηστεύῃ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ἡ κοινωνία, ἡμᾶς τοὺς μικροὺς ἀσφαλῶς εἶναι ἕτοιμος νὰ μᾶς καταδικάσῃ διὰ βίου. Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίαν εἶπεν ὅτι ἐπὶ 20 καὶ πλέον μῆνας ἦτο ἀκλόνητος εἰς τὴν πεποίθησίν του καὶ ἀδιάλλακτος. Ἡ προκατάληψις ὅμως αὐτὴ δὲν τὸν ἠμπόδισεν, εἶπεν νὰ ἀκούσῃ μετὰ προσοχῆς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν συναδέλφου, τὰ ὁποῖα (ἀναγινώσκει) «... μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης». Δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὰ ὅσα κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, διότι εἶναι πράγματα ἐπανειλημμένως λεχθέντα, πράγματα εἰς ὅλους γνωστά, ὅσοι ἠθέλησαν νὰ τὰ παρακολουθήσουν μετὰ ψυχραιμίας. Θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν στοιχείων ἐκείνων τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν συναδέλφου, διὰ νὰ ἴδω καὶ ἐγὼ ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐκλόνισαν τὴν πεποίθησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἤμην δὲ εὐτυχὴς ἐὰν τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα ἐκλόνιζον καὶ τὴν ἰδικήν μου πεποίθησιν. Ὁμιλῶν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος εἶπεν, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων τοῦ 1915 εἶχε προβῆ εἰς τὴν εἰσήγησιν νομοθετικοῦ μέτρου, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ τότε δασμὸς τῶν ἀλεύρων ἐμειοῦτο. Ἀλλὰ τὶς ἀντιλέγει περὶ τῆς ἀνάγκης ἡ ὁποία ἐπέβαλλε κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὴν μείωσιν τοῦ δασμοῦ Εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι κατὰ τὸ 1915 ἡ Ἑλλὰς εἶχε διπλασιασθῇ, εἰς δὲ τὴν Μακεδονίαν ὁλόκληρον δὲν ὑπῆρχε παρὰ εἷς μόνον κυλινδρόμυλος, ὁ κυλινδρόμυλος τοῦ Ἀλατίνι. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ τελωνειακὴ ἀφομοίωσις καὶ συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀνεπαρκείας τῆς ἀλευροβιομηχανίας. Μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἐξετάσω, καὶ ἐξετάσας ἀνεῦρον ὅτι πράγματι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποβάλει νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐμείου ὄχι εἰς τρία λεπτά, ἀλλ’ ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Διομήδης, κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ χημείου κ. Ζαλοκώστα καὶ τοῦ κ. Κυριακοπούλου εἶχε καταλήξει εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅπως ὁ δασμὸς τῶν τριῶν λεπτῶν μειωθῇ κατὰ ἕν καὶ μόνον λεπτόν. Ἡ Κυβέρνησις ἔπεσε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο δὲν ἔγινε νόμος τοῦ Κράτους. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος ἐπικαλεῖται καὶ τὴν ἐμπεριστατωμένην ὡς εἶπε καὶ ὡς εἶναι πράγματι, ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνέστη εἰς τὰ 1927 ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ὁποία πράγματι ἀνέλυε τὸ ζήτημα καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς πλευράς. Οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν καὶ τὴν αὐτὴν ἔκθεσιν ἐπικαλοῦμαι καὶ ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι. Ἰδοὺ τὶ λέγει ἡ ἔκθεσις ἐκείνη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀφοῦ μελετᾶ τὸ ζήτημα καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς πλευρὰς καταλήγει ὅτι. (ἀναγινώσκει) «Ἡ προστασία πρέπει νὰ μὴ φθάνῃ μέχρι ............πρὸς τὴν ἔξωθεν εἰσαγωγήν». Προχωρῶν δὲ ὁ εἰσηγητὴς περαιτέρω λέγει: «ἐπιβάλλεται ἡ συνύπαρξις ἀλευροβιομηχανίας καὶ εἰσαγωγῆς λευκῶν ἀλεύρων ............ ἐκ τῆς προκλήσεως τοῦ συναγωνισμοῦ». Τὸ αὐτὸ λέγει καὶ περαιτέρω: «διὰ νὰ καταλήξῃ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς ὀρθὴν ἔποψιν δὲν ἀπεμακρύνθη ἐκ τῆς ἀπόψεως ὅτι συνύπαρξις ἀλευροβιομηχανίας......... νὰ ἐξυπηρετῇ ἐν ἀρκετῷ μέτρῳ αὐτήν». Δι’ ὅσους ὁμιλοῦν τὴν Ἑλληνικήν, κ. συνάδελφοι, ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι σαφεστάτη καὶ δικαιοτάτη· λέγει δηλαδὴ «...... ἐφ’ ὅσον ἡ ἀλευροβιομηχανία δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ καλύπτῃ τὴν ἀπαιτουμένην διὰ τὴν κατανάλωσιν ποσότητα, συγχρόνως δὲ νὰ ἀποδίδῃ καὶ περιθώριον ἱκανὸν οὕτως ὥστε ν’ ἀναπτύσουν......... μεταξὺ τῶν ἀλευλοβιομηχάνων, ἀσφαλῶς πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγὴ ξένων ἀλεύρων οὕτως, ὥστε ὁ συναγωνισμὸς νὰ δημιουργηθῇ μεταξὺ τῆς ἀνεπαρκοῦς ἀλευροβιομηχανίας καὶ τῶν ξένων ἀλεύρων». Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, ἀλλ’ ἐρωτῶ: Ὑπάρχει τις ὁ δυνάμενος νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ὑπῆρχε προϋπόθεσις εἰς τὴν ὁποίαν ἐστηρίχθη ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία τόσον ἐμπεριστατωμένως, ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος ὡμολόγησεν, ἐμελέτησε τὸ ζήτημα; Ὑπῆρχε, λέγω, ἡ προϋπόθεσις τῆς ἀνεπαρκείας τῆς ἀλευροβιομηχανίας νὰ καλύπτῃ τὰ ὑπάρχοντα κενὰ ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ ξένων ἀλεύρων; Ἀσφαλῶς οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ τοῦτο. Καί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ποῖον εἶναι τὸ πραγματικὸν συμπέρασμα τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης; Προχωρῶν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος— ἔχω τὴν ἐστενογραφημένην του ἀγόρευσιν — λέγει ὅτι «εἶναι δυνατὴ ἡ συνύπαρξις ἀλευροβιομηχανίας καὶ ἀλευρεμπορίου». Προχωρῶν δὲ περαιτέρω λέγει, ὅτι ἡ ἀλευροβιομηχανία μόνον 20 χιλ. τόνους σίτου ἐγχωρίου καταναλίσκει. Τοῦτο, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ἀληθές. Ἡ κατανάλωσις τοῦ ἐγχωρίου σίτου ἐκ μέρους τῆς ἀλευροβιομηχανίας, ἀσφαλῶς ὑπερβαίνει τοὺς 70 ἕως 80 χιλιάδες τόννους σίτου. Τρίτον ἐπιχείρημα ἦτο ὁ ρόλος τὸν ὁποῖον παίζει ἡ ἀλευροβιομηχανία ἐπὶ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ὡμίλησε διὰ μακρῶν εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι, ἀλλοίμονον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλοίμονον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἂν ἐνισχύσῃ τὴν σιτοκαλλιέργειαν, ἡ ὁποία — ἐπικαλεῖται γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως λεχθεῖσαν εἰς τὴν Καβάλαν — εἶναι χρεωκοπημένη ἐπιχείρησις. Προχωρῶν δὲ περαιτέρω λέγει: «Ὅταν ἀκόμα τὸ πλεῖστον τῶν γαιῶν μας προσφέρεται.......... ......... πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς Ἐθνικῆς μας Οἰκονομίας». Σέβομαι ἀπολύτως τὰς γνώμας τοῦ κ. συναδέλφου· ἐὰν ὅμως καὶ ἡ Κυβέρνησις παραδέχεται ὅτι ἡ σιτοκαλλιέργεια εἶναι χρεωκοπημένη ἐπιχείρησις, τότε ἀσφαλῶς δὲν πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν μείωσιν τοῦ δασμοῦ τῶν πρώτων ἀλεύρων, ὡς προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Ἔχει ὑποχρέωσιν ὑπερτάτην, πρὸς τὴν κατανάλωσιν νὰ ρίψῃ ὅλους τοὺς δασμοὺς καὶ νὰ μὴ ἀποβλέψῃ παρὰ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ καταναλωτοῦ. Ὅταν, λέγω, πιστεύω ἀκλονήτως τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ συναδέλφου περὶ χρεωκοπημένης καλλιεργείας, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ ἐγὼ πρῶτος εἰσηγοῦμαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι πρέπει νὰ μειώσῃ τὸν δασμὸν τῶν ξένων ἀλεύρων, ἴσως καὶ κάτω τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου, διότι μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ ἔχει ἓν ἀντάλλαγμα διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸν καταναλωτήν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, ἀτυχῶς, καὶ ἀτυχῶς τὴν πολιτικὴν ταύτην δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ ἀκολουθήσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις. Εἰσέρχεται εἶτα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἰς τὴν μελέτην τοῦ ἐργατικοῦ ζητήματος καὶ λέγει: ἐργάτας ἀπασχολεῖ ἡ ἀλευροβιομηχανία 1525. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς πληροφορίας αὐτῆς τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. συνάδελφος, καὶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς 1525 ἐργατῶν εἶναι κατὰ πολὺ μικρότερος τοῦ πραγματικοῦ. Σᾶς σημειώνω τοῦτο μόνον, ὅτι κατὰ τὸ 1929 εἰσήχθησαν 600 χιλιάδες τόννοι σίτου διὰ τοὺς ὁποίους ἐπληρώθησαν εἰς καθ’ αὑτὸ μυλεργάτας 70.200.000 δραχμαί. Ἂν οἱ μυλεργάται ἦσαν 1400 ἀσφαλῶς ἕκαστος ἐξ αὐτῶν θὰ ἐλάμβανε 55.000 δραχμὰς ἐτησίως. Μακάρι νὰ ἐσπεύδομεν καὶ ἡμεῖς νὰ γίνωμεν μυλεργάται καθ’ ἣν στιγμὴν παίρνουν τόσον ἁδρὰν ἀμοιβήν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν μυλεργατῶν ἐπληρώθησαν 56 ἑκατομμύρια εἰς τοὺς μεταφέροντας τὸν σῖτον ἐργάτας. Ἤτοι σύνολον 126 200.000 δραχμαί, ἤτοι ἐπὶ 1525 ἐργατῶν, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ἕκαστος λαμβάνει ἄνω τῶν 90 χιλιάδων δραχμῶν.

§275ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἐργάται συστηματικοί.

§276Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον τοῦτο εἶναι ἀληθές. Ἀλλὰ προχωρῶν ὁ κ. συνάδελφος λέγει: «Πρὸς τί, κύριοι ἀσχολεῖσθε διὰ τοὺς ἐργάτας; Ἡ πρόοδος ἡ μηχανικὴ προχωρεῖ ἁλματωδῶς, καὶ ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἔχωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ἐργατικὸν ζήτημα, διότι ἀσφαλῶς θὰ ἴδωμεν καὶ ἐδῶ μύλους τόσον μεγάλους ὅσον καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη. Μὲ 1200 τόννους δηλαδὴ θὰ ἔχωμεν ἕνα κυλινδρόμυλον, ὁ ὁποῖος θὰ τροφοδοτῇ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα». Δὲν γνωρίζω, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προεξοφλήσω τῆς ἐπιστήμης τὰς προόδους, κατὰ πόσον θὰ φθάσῃ ἡ ἡμέρα ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν ἕνας καὶ μόνος κυλινδρόμυλος θὰ τροφοδοτῇ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ἀσφαλῶς ὅμως ἡ ἰδική μας γενεὰ δὲν θὰ ἴδῃ τὸ θαῦμα τοῦτο, καὶ συνεπῶς, ἂς ἀφήσωμεν εἰς ἄλλας γενεὰς νὰ ἐξετάσουν τὸ ζήτημα ἀπὸ τῶν ἀπόψεων τὰς ὁποίας ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπεκαλέσθη καὶ τὴν γνώμην τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γενικοῦ χημείου, ὁ ὁποῖος ἀσφαλῶς εἶναι εἷς τῶν βαθυτέρων μελετητῶν τοῦ ζητήματος καὶ τοῦ ὁποίου ἡ γνώμη βαρύνει ὑπὲρ πάντα ἄλλον. Καὶ εἶπεν ὅτι καὶ ὁ κύριος Γαλόπουλος ὑπεστήριξεν, ὅτι: ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰσαγωγὴν ἀλεύρων δὲν βλέπω κανένα κίνδυνον. Ἀλλ’ ὁ κύριος Γαλόπουλος κατὰ τὸ 1927 ὑπέβαλεν ἔκθεσιν περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ μακροσκελεστάτην, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναπτύσσων τὸ ζήτημα ἔγραφεν ἐν τῇ ἐπισήμῳ ἐκείνῃ ἐκθέσει. (ἀναγινώσκει). Ἔλεγεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῆς πραγματικῆς καταστάσεως. Ἔλεγε, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ ἀλευροβιομηχανία ἐν Ἑλλάδι εἶναι ἀνεπαρκὴς νὰ τροφοδοτήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν παραδώσωμεν δέσμιον εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἀλευροβιομηχάνων; Καὶ ἔλεγε περαιτέρω ὁ κύριος Γαλόπουλος. (ἀναγινώσκει). «Οὐχὶ ὅμως πέραν τῆς ποσότητος ἥτις ἀπαιτεῖται διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ἀλευροβιομηχανίας». Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ τὶς ὅτι ὑπάρχουν κενὰ τὰ ὁποῖα προτίθεται τὸ εἰσαγωγικὸν ἐμπόριον νὰ συμπληρώσῃ; Πάντως γνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχει ὑπερπαραγωγὴ ἡ ὁποία ὑπηρετεῖ τὸ ἐμπόριον, ἡ ὁποία ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ συστήσῃ ταμεῖον ἀνεργίας. Ἦτο αὐτὸ μέτρον ἐξαιρετικὸν ἀλλ’ ἐπιβεβλημένον. Ἀλλ’ ὑπάρχει τὶς ὁ ὑποστηρίξας ἐκτὸς τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν κυρίου συναδέλφου, ὅτι ἐπιβάλλεται μείωσις τοῦ δασμοῦ τῶν ξένων ἀλεύρων; Ὁ δασμὸς ἐξελίσσεται καθ’ ὃν τρόπον ἐξελίσσεται καὶ ἡ πρόοδος τῆς ἀλευροβιομηχανίας καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, εἰσηγουμένη τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, διεπίστωσεν ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ἀλευροβιομηχανία εἶναι ὑπερ ἀρκετὴ καὶ πρέπει νὰ ὑψώσῃ τὸν δασμὸν διότι ἦτο ἀπολύτως βεβαία ὅτι θὰ ἐπήρχετο ὁ συναγωνισμός. Οὐδεὶς ὑπεστήριξεν ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ μείωσις τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων ἐκ τῆς ὁποίας ἀσφαλῶς ἤθελε μειωθῆ καὶ ἡ τιμὴ τοῦ λευκοῦ ἄρτου. Καὶ αὐτὸς ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος ὅταν εἶδεν ὅτι τὰ ἐπιχειρήματά του διὰ τὴν μείωσιν τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων δὲν εὕρισκον πλέον ἠχώ, ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως καὶ εἶπεν ἔχει καλῶς ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ τὶ θὰ γίνῃ μία τάξις ἀνθρώπων μετρουμένων εἰς τὰ δάκτυλα τῆς μιᾶς χειρὸς καὶ τῆς ὁποίας ἡ τύχη προφανῶς δὲν εἶναι ἀξία νὰ προκαλέσῃ τὰ δάκρυα τῆς κοινωνίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, τὶ θὰ γίνῃ ἡ τάξις αὐτὴ ὅταν εὐκολυνθῇ ἡ εἴσοδος τῶν ξένων ἀλεύρων. Καὶ τὴν ἄποψιν ταύτην ἐξήλεγξε μία ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν......συμπαριδρευόντων καὶ τῶν διευθυντῶν τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης δὲν ἐτόλμησαν οἱ ὑποστηρίζοντες τὰς ἀπόψεις αὐτὰς οὔτε κἄν νὰ τὰς ὑποστηρίξωσι διότι τὸ πρᾶγμα ἐκρίθη ἀνάξιον προσοχῆς, ἀνάξιον συζητήσεως. Καὶ ἦτο ἀναξία προσοχῆς ἡ ἄποψις ὅτι εἶχεν ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα προνοίας διὰ τὴν τάξιν τὴν ὁποίαν ἐξεπροσώπει ὁ κύριος συνάδελφος, νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχε λάβει δι’ ἄλλας τάξεις τῶν ὁποίων παρεκωλύθη ἡ συνέχισις τῆς ἐργασίας των. Ἀκριβῶς ὑπεστήριξεν ὁ κύριος Γαλόπουλος, ὅπως ὑπεστήριξε καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ ἀλεύρων πρώτης ποιότητος δὲν βλάπτει τὴν βιομηχανίαν καὶ ἐρωτηθεὶς ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ εἰσαχθῶσι τοιαῦτα καὶ μειουμένου τοῦ δασμοῦ. Ἐρωτηθεὶς ὅμως ἄν ὁ κίνδυνος αὐτὸς ὁ μὴ ὑφιστάμενος διὰ τὰ Ἀμερικανικὰ ἄλευρα, δὲν ὑφίσταται διὰ τὰ ἄλευρα τῆς Βαλκανικῆς, τὰ κράτη τῆς ὁποίας γνωρίζομεν πάντες, ὅτι ἔχουν ἐξαιρετικὰς διευκολύνσεις ἐξαγωγῆς τῶν ἀλεύρων των, εἶπεν ὁ κύριος Γαλόπουλος, ὅτι ἀσφαλῶς πρέπει δι’ αὐτὰ νὰ ληφθῶσι εἰδικὰ μέτρα καίτοι αἱ ποσότητες αἱ ἐκεῖθεν εἰσαγόμεναι εἶναι μηδαμιναὶ καὶ ἀνέφερε πρὸς ἀπόδειξιν τούτου τὰ ἔτη 1928 καὶ 1929 κατὰ τὰ ὁποῖα ὑπῆρχεν ὁ ηὐξημένος δασμὸς καὶ συγχρόνως ἡ καταστροφὴ τῆς ἐσοδείας των. Ἐλησμόνησεν ὅμως ὁ κύριος συνάδελφος, ὅτι κατὰ τὸ 1926 ἐζητήθησαν ἀπὸ τὴν....τόννοι, ἐλησμόνησεν ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην χάρις εἰς τὰ σοφὰ μέτρα τῆς δικτατορίας, ἡ ὁποία ἐμείωσε τὸν δασμὸν τῶν ἀλεύρων καὶ κάτω τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Καὶ εἴδομεν λέγω τοὺς Ἑλληνικοὺς μύλους κλεισμένους διὰ νὰ εἴδωμεν τοὺς Βουλγαρικοὺς μύλους ἐργαζομένους οἱ ὁποῖοι πρὸ εἰκοσαετίας ἐν Βουλγαρίᾳ εἶχον κλίσει καὶ ἦλθον πάλιν ἐν ἐνεργείᾳ διὰ νὰ τροφοδοτήσουν τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν μὲ τὴν ποσότητα τῶν ἀλεύρων, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ καὶ διεπιστώθη καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Ὑποστηρίζων ὅμως ὁ κ. Γαλόπουλος καὶ τότε ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τῶν πρώτης τάξεως ἀλεύρων, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθῃ, οὔτε μία ὀκᾶ δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὴν τιμὴν τῶν πιτύρων ἡ ὁποία παίζει ἕνα σημαντικὸν ρόλον, δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὰ πίτυρα τότε ἐπωλοῦντο εἰς ἀκριβὰς τιμὰς, ἐνῷ ἤδη τὰ πίτυρα ἔχουν 90 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Σήμερον πωλοῦνται τὰ πίτυρα ἐδῶ 90 λεπτὰ τὸ κιλὸ εἰς τοὺς λιμένας τῆς Βορείου Ἀμερικῆς ὡς ἐξάγεται ἐξ ἐπισήμου περιοδικοῦ 33 δολλάρια ὁ τόνος. (ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ ὁ Ἀμερικανὸς ἀλευροβιομήχανος λόγῳ τῆς μεγάλης τιμῆς τῶν πιτύρων ἔχει περιθώριον 53 κατὰ κιλὸν ἀλεύρου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸς ὁ παράγων, ὁ Ἀμερικανὸς βιομήχανος πωλεῖ τὰ πίτυρά του ἐν Ἀμερικῇ χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ κανένα ἔξοδον, ἐνῷ ὁ Ἕλλην βιομήχανος πληρώνει. (ἀναγινώσκει) Ἤτοι ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς τῶν πιτύρων ὁ Ἀμερικανὸς ἀλευροβιομήχανος ἔχει περιθώριον μιᾶς δραχμῆς καὶ 6 λεπτῶν κατὰ κιλόν, περιθώριον τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς εἶναι ἱκανὸν νὰ συντρίψῃ τὸν Ἕλληνα συνάδελφόν του. Εἶναι γνωστὸν κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀπαγορευτικοὶ σχεδὸν δασμοὶ ἐπὶ τῶν ξένων ἀλεύρων, οἱ ὁποῖοι ἐπεβλήθησαν εἰς ὅλα τὰ κράτη, δὲν θὰ σᾶς ἀναφέρω παρὰ τοὺς τελευταίους δασμοὺς δηλαδὴ τῆς Γερμανίας καὶ τῆς Αἰγύπτου. Ἡ Γερμανία μέχρι τέλους Ἰουλίου 1929 εἶχε τοὺς ἑξῆς εἰσαγωγικοὺς δασμούς. (ἀναγινώσκει). Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ὅλα τὰ κράτη δὲν λαμβάνουν μέτρα παρὰ ὑπὲρ τῆς ἀπαγορεύσεως σχεδὸν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ξένων ἀλεύρων. Ἀλλὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλο κράτος τὴν Αἴγυπτον, ἡ ὁποία μέχρι πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἦτο ἐλευθέρα ἀγορὰ διὰ τὰ ἄλευρα τῆς Ἀμερικῆς, μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν διομολογήσεων ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου ἐπεβλήθησαν εἰς τὴν Αἴγυπτον δασμοί. (ἀναγινώσκει). Ταῦτα δὲ ὅλα εἰς χώρας ποὺ δὲν ὑπάρχει ἀλευροβιομηχανία, ἀλλὰ ἐτέθη ὁ δασμὸς αὐτὸς ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἀλευροβιομηχανία ἡ ὁποία εἰς τὴν Τουρκίαν ὁμοιάζει μὲ τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν Αἴγυπτον ἦτο ἡ μὲν ἀγορὰ τῶν Ἀμερικανικῶν ἀλεύρων (ἀναγινώσκει). Προχωρῶν ὅμως ὁ συνάδελφος εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ἐκείνην, εἶπεν καὶ τοῦτο. Κερδίζουν, λέγει οἱ ἀλευροβιομήχανοι ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δραχμῶν διότι ἐὰν δὲν συναπεκόμιζον τὰ τεράστια ἐκεῖνα κέρδη πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ διαθέσουν περιουσίας ὁλοκλήρους εἰς λίθους καὶ εἰς ἄσβεστον; Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν λέγω τὸ κέρδος εἰς τὴν βιομηχανίαν ἐκείνην. (ἀναγινώσκει). Ὁμολογῶ ὅτι εἶναι ἕνα ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον εἰς ἄλλας αἰθούσας μεγαλειτέρας τῆς παρούσης ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἀπήχησιν. Κερδίζουν λέγω ἑκατομμύρια ἑκατομμυρίων καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀφοῦ κερδίζουν τόσα διατὶ μετατρέπουν τὴν περιουσίαν των εἰς σίδηρα καὶ εἰς λίθους; Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, γνωρίζει καλῶς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀλευροβιομηχανίας, ἐὰν δὲν τὴν γνωρίζῃ τοῦ ὑπενθυμίζω ὅτι οἱ πρὸ 20ετίας ἀκμάζοντες ἀλευροβιομήχανοι ἐν Ἑλλάδι εἶναι πρὸ πολλοῦ χρεοκόποι. Τὸ παρελθὸν ἔτος 3 ηὐτοκτόνησαν ἀλευροβιομήχανοι διὰ οἰκονομικοὺς λόγους μόλις δὲ πρὸ δύο μηνῶν ἐσημειώθησαν ἐν Πειραιεῖ 2 σοβαρώταται πτωχεύσεις. Ἀλλὰ μεταστρέφω τὸ ἐρώτημα, ἐὰν τόσον ἄφθονα τὰ κέρδη παρέχει ἡ ἀλευροβιομηχανία χάρις εἰς τὰ προστατευτικὰ μέτρα τῶν Κυβερνήσεων, μεταστρέφω λέγω τὸ ἐρώτημα, διατὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος ὁ ἀποδεδειγμένης ἐξαιρετικῆς ἰδιοφυΐας ὡς ἐπιχειρηματίας, διατὶ λέγω δὲν μετέστρεψε καὶ ἐκεῖνος τὴν περιουσίαν του εἰς κυλινδρομύλους ἀλλὰ ἔκρινε σκόπιμον νὰ ἀνεγείρῃ οὐρανοξύστας καὶ ἀστικὰ ἀκίνητα ἐν μέσαις Ἀθήναις; Δὲν νομίζει καὶ δὲν ἐκθέτει ἀκραδάντως κανεὶς ὅτι ἐὰν ἡ ἀλευροβιομηχανία παρεῖχε τόσα κέρδη θὰ ἐκέντα τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφον, νὰ διαθέσῃ τὰ κεφάλαιά του εἰς μίαν τόσον ἄφθονα παρέχουσα τὰ κέρδη ἐπιχείρησιν; Ἀλλὰ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀντὶ νὰ καταναλώσῃ τὴν πραγματικῶς ἐξαιρετικὴν δυναμικότητά του εἰς τὴν δημιουργίαν βιομηχανίας ἔστω καὶ τόσον κερδοφόρου τὴν κατηνάλωσεν εἰς ἀγῶνας ἐπὶ 5 ἔτη, ἀγῶνας ἡρωϊκοὺς πράγματι διὰ τὴν μείωσιν τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων, διότι ἀσφαλῶς εἰς τὸ ἐμπόριον τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἀλεύρων, παρέχει ἀφθονώτερα τὰ κέρδη μὲ ἕνα ἐξαιρετικὸν προτέρημα ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην οὐδὲ ἑνὸς λεπτοῦ κεφαλαίων. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν εἶπε τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Δηλαδή, λέγων ταῦτα ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὴν εἰσαγωγὴν ποσότητος ὡρισμένης ἐκ τῶν προτέρων. Ἀλλὰ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ὑπάρχει ὅρος τις, ὁ ὁποῖος περιορίζει τὴν ποσότητα τὴν εἰσαγωμένην τῶν ἀλεύρων; Δὲν ὑπάρχει, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ διαφωνοῦντες πρὸς ἐμὲ ἀσφαλῶς πρὸς τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἐρωτοτροποῦν, δηλαδὴ εἰς τὸν καθορισμὸν εἰσαγωγῆς ὡρισμένης ποσότητος ἀλεύρων. Ἀλλ’ ἐγεννήθη τὸ ἐρώτημα, ἐὰν καθορισθῇ ἡ ποσότης μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, διότι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελαν νὰ κάμουν σὲ κανένα κακὸν λέγουν διατί νὰ καταστρέψωμεν τὴν βιομηχανίαν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ζήσῃ καὶ νὰ μπάσωμεν ὀλίγα πράγματα 60–100 χιλ. τόννους, ἀλλ’ ὅταν ἦλθε τὸ ζήτημα εἰς συζήτησιν, ἐλέχθη ποῖος θὰ εἰσαγάγῃ αὐτὴν τὴν ποσότητα τὴν ἐκ τῶν προτέρων καθωρισμένην; Ἔπρεπε δηλαδὴ νὰ γίνῃ νόμος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐδημιούργει προνόμιον ὑπὲρ 2 ἢ 3 ἀνθρώπων πρὸς τοὺς ὁποίους ἐδίδετο ἡ ποσότης αὐτή; Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκρίνῃ τοιοῦτόν τι μέτρον, διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν υἱοθετεῖ νομοθετικὰ μέτρα ἵνα προστατεύσῃ τὴν κατανάλωσιν, διατί ἡ προστασία τῆς καταναλώσεως θὰ ἔφθανε μέχρι ἑνὸς ὡρισμένου σημείου; Συνεπῶς ἔπραξε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ πράξῃ παρὰ τὰς ἐπιθυμίας τῶν ἀντιθέτως πρὸς ἐμὲ σκεπτομένων. Συνεπῶς οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ λεγόμενον ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ ὅτι ἡ ποσότης τῶν εἰσαγομένων ἀλεύρων θὰ περιορίζεται μεταξὺ 4–5 χιλιάδων τόννων μηνιαίως. Καὶ θὰ συμβῇ ἢ θὰ εἶναι συμφέρουσα ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἀλεύρων πρώτης ποιότητος καὶ συνεπῶς ἡ ποσότης θὰ εἶναι τεραστία καὶ συνεπῶς καὶ ὁ κίνδυνος κατὰ τῆς βιομηχανίας καὶ κατὰ τῶν συμπαρομαρτουσῶν βιομηχανιῶν θὰ εἶναι ἐξαιρετικῶς μεγάλη ἢ δὲν θὰ εἰσέλθῃ οὐδὲ μία ὀκᾶ, ὁπότε ἐρωτῶ, πρὸς τί ὅλη αὐτὴ ἡ περιπέτεια; Εἶπα, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ κατασυκοφάντησις, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἡ βιομηχανία αὐτή, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζει κατὰ πόσον εἶναι ἀξία τῆς τύχης της ἔφθασεν εἰς τὸ κατακόρυφον. Ἀπὸ τριετίας καὶ πλέον πᾶς κρατῶν κάλαμον ἀνὰ χεῖρας καὶ διαθέτων τὸν κάλαμόν του αὐτὸν διὰ τὰς σελίδας οἱουδήποτε ἐντύπου ἐκδιδομένου εἰς κάθε Ἑλληνικὴν γωνίαν, δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἐκτοξεύῃ μύδρους καὶ κεραυνοὺς κατὰ τῆς ἀλευροβιομηχανίας ὅτι κερδίζει, ὅτι εἶναι καρχαρίας. Ἔφθασαν δὲ καὶ μέχρι τοῦ σημείου ὥστε καὶ Κρατικὰ ὄργανα ὅπως ὁ διευθύνων τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνην, ἀπὸ τῶν στηλῶν ἐφημερίδος πρὸς ὀλίγων μηνῶν διεκήρυσσε πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι —λέγει—παρουσιάζεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι πρωτότυπον. Τὸ Κράτος διά νά ἐξυπηρετήσῃ τά συμφέροντα ὀλίγων ἀνθρώπων ἔχει βάλει τὸ χέρι στὴς τσέπες τοῦ λαοῦ. Δηλαδή, κατηγορεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι χαριζομένη εἰς τοὺς καρχαρίας ἐκείνους ἐμποδίζει νά ὑποτιμηθῇ ὁ ἄρτος, ὁ ὁποῖος ἀσφαλῶς θά ὑπετιμᾶτο εἰς βαθμὸν ὅλως ἐξαιρετικὸν, ἐάν ἐπετρέπετο ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ξένων ἀλεύρων. Καὶ τὸ ὄργανον ἐκεῖνο δὲ τὸ ἠρώτησε κανεὶς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι διὰ τὴν κατηγορίαν, ἡ ὁποία ἐκ μέρους Κρατικῶν ὀργάνων ἐξετοξεύετο ἐναντίον αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὅταν ταῦτα γράφωνται ἐκ μέρους Κρατικῶν ὀργάνων, τὶ θέλετε νὰ εἴπῃ ὁ λαός; Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ παραδεχθῇ ὅτι τοιοῦτόν τι συμβαίνει; Ὅτι δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς ἰδίους αὐτῆς ἀνθρώπους δὲν ὑποβιβάζει τὸν δασμὸν καὶ δὲν ἀφίνει νὰ πραγματοποιηθοῦν τὰ μέτρα τὰ ὑποδεικνυόμενα ἐκ μέρους τῶν ἀλευρεμπόρων διὰ νά ἱκανοποιηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, τοῦ ὁποίου ὁ σῖτος ἔφθασε καὶ μέχρι 3 δραχ.; Κατόπιν, λοιπόν, τῶν ὅσων διαδίδονται καὶ γράφονται, καὶ γνωρίζετε οἱ περισσότεροι διὰ ποῖον λόγον γράφονται οἱ τοιοῦτοι ἀφορισμοί, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λυθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἡ βιομηχανία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν Χώραν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ προστατευθῇ ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δικαίου. Οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ ἀντιλέγων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκούωνται καὶ ἐκ μέρους Κρατικῶν ὀργάνων οἱ τοιοῦτοι ἀφορισμοὶ καὶ αἱ τοιαῦται κατασυκοφαντήσεις ἐναντίον μιᾶς ἐκ τῶν σοβαρωτέρων μας βιομηχανιῶν καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις εὐλόγως ποιοῦσα καὶ πατρικῶς φροντίζουσα, εἰσάγει τὰ ἐξαιρετικῶς προοδευτικὰ νομοσχέδια εἰς τὴν Βουλήν, τὰ ὁποῖα υἱοθέτησεν ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ὑπαρχούσης βιομηχανίας. Ὡμίλησεν περὶ ἐφθηνίας. Καὶ ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἡ ἄποψις αὐτὴ ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ζητήματος, ἡ ἀγορανομία ὑπεστήριξεν ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ φθήνια τοῦ ἄρτου. Δὲν τὸ ὑπεστήριξε. Ἂς τὸ ὑποστηρίξῃ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐγὼ θὰ τὸν χειροκροτήσω. Ἀσφαλῶς ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ἄποψις αὐτή. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ ἀπέναντι τῶν καταστροφῶν τὰς ὁποίας θὰ δημιουργήσῃ ὄχι μόνον εἰς τὴν ἀλευροβιομηχανίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλους κλάδους τῆς Ἐθνικῆς μας Οἰκονομίας ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ὑπὸ κρίσιν μέτρου. Οὐδὲν ἀντάλλαγμα προσφέρει εἰς τὴν κατανάλωσιν. Οὐδὲ λεπτὸν δὲν θὰ μειωθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, περαίνων τὴν συζήτησιν νὰ δηλώσω καὶ τοῦτο. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἐμελέτησε τὸ ζήτημα καὶ ὅτι ἐπείσθη ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πειραιῶς συναδέλφου, ἐκάλεσε τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ τοὺς ἄλλους ἁρμοδίους, οἱ ὁποῖοι ἐνίσχυσαν τὰς ἀντιλήψεις του καὶ τὰς μεταβληθείσας πεποιθήσεις του. Δέν ἠξεύρω ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἀκένωτον πηγήν, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξεν ὁ ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§277Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶπε, ὅτι γίνεται διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§278Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔτσι εἶπε. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπεστήριξε, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία δὲν ἔχει ὑποστῇ καμμίαν ζημίαν. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπεστηρίζει τὰς ἀπόψεις καθαρῶς τὰς ἀγορανομικάς, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἀπὸ τῆς ἑπομένης θὰ κληθῇ νὰ φάγῃ φθηνότερον τὸν ἄρτον του. Ἀλλ’ ἐὰν πάντα ταῦτα ὑπεστηρίχθησαν, ἐὰν πράγματι ἐκλονίσθησαν αἱ ἀντιλήψεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διατὶ νὰ ὑποβάλῃ νόμον καὶ νὰ καθορίσῃ διὰ νόμου τὸ εὐεργετικὸν τοῦτο μέτρον; Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι δὲν ἐκλονίσθη ἐντελῶς καὶ ἀναγράφει ὅτι κάθε μεταβολὴ θὰ ἐπέλθῃ διὰ διατάγματος. Δηλαδὴ ὡς νὰ μὴ ἀρκοῦσαν τόσα καὶ τόσα, τὰ ὁποῖα ὑπέστη ἡ ἀλευροβιομηχανία ἔχει καὶ τὴν σπάθην τοῦ Δαμοκλέους ὑπὲρ τὴν κεφαλήν της. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὴν ἑπομένην ἡμέραν, ἐὰν τὴν μεθ’ ἑπομένην ἐδημοσιεύθη τὸ περὶ οὗ πρόκειται ὁ λόγος διάταγμα. Καὶ ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ μένῃ ἥσυχος ἕνας ἀλευροβιομήχανος, ὁ ὁποῖος ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῆς ἀλευροβιομηχανίας του εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἔχῃ κλείσῃ παραγγελίας προηγουμένας, ὅταν δὲν γνωρίζῃ ἐὰν τὴν ἑπομένην θὰ δημοσιευθῇ τὸ διάταγμα τῆς μειώσεως, καὶ ἑπομένως νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ λάβῃ τὴν ἄγουσαν πρὸς τὴν Παλαιὰν Στρατῶνα; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κρεμάσετε εἰς τὴν κεφαλὴν τῆς ἀλευροβιομηχανίας τὴν σπάθην τοῦ Δομοκλέους; Καὶ διατὶ δὲν λέγετε καθαρά, ὅτι διὰ τοῦ μέτρου τούτου θὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν; Ὅτι διὰ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης δὲν θὰ παραβλάπτωνται τά συμφέροντα, ἀλλὰ λάβε τά μέτρα σου; Διατὶ δὲν δίδετε τὸ δικαίωμα καὶ εἰς μίαν βιομηχανίαν Ἑλληνικὴν νά κανονίσῃ τὴν τύχην της, καὶ νά σκεφθῇ κατά πόσον μὲ τά νέα μέτρα θά εἶναι δυνατόν νά σκεφθῇ νά ἐξακολουθήσῃ τὴν λειτουργίαν της; Νομίζω, κ. βουλευτά, ὅτι ἔχει μεγάλην σημασίαν καὶ πρέπει νά προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ἐάν ἐπιβάλλεται τὸ μέτρον τοῦτο χάριν τῆς καταναλώσεως δὲν ἔχει παρά νά καθορισθῇ διὰ νόμου καὶ νὰ καθορισθῇ, ποία θὰ εἶναι ἐν τῷ μέλλοντι ἡ τύχη τῆς ἀλευροβιομηχανίας. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σερρῶν συνάδελφος, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας δὲν ἠξεύρω πῶς ἔφερε τὸν λόγον καὶ διεπραγματεύθη διὰ μακρῶν τὸ ζήτημα τῶν μεγάλων κερδῶν, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ ἀλευροβιομηχανία. Ὑπηρετήσας κατὰ τὰ ἔτη τῆς αἰχμαλωσίας του εἰς τὴν Βουλγαρίαν εἶδε, ὅτι ἔχουν κέρδη οἱ ἀλευροβιομήχανοι 50% καὶ ἑπομένως ἔπρεπε νὰ μειωθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου κατὰ 15 λεπτὰ ἐὰν τὸ ἐγνώριζεν τοῦτο ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ ἀνήγειρε καὶ ἀνδριάντα, διότι δὲν συνίσταται παρὰ εἰς 3 μόνον λεπτὰ ἀντὶ τῶν 15 λεπτῶν. Θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ περὶ τῆς σιτοκαλλιεργείας, διότι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς εὔστοχον διακοπὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, ἔλαβε μέρος καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, εἶπεν ὅτι, νομίζει ὅτι: (ἀναγινώσκει). Καὶ ἐν τούτοις ἀφ’ ἧς ἀπὸ μακροῦ συνεζητήθη τὸ ζήτημα τοῦ σίτου ὁ γεωργικὸς κόσμος τῆς Χώρας ὑπῆρξεν ἀνάστατος. Τὰ γεωργικὰ ἐπιμελητήρια, οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ διεμαρτυρήθησαν καὶ ἐξόρκιζον ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ἐξ ὧν διαμαρτυριῶν γέμουν ὅλα τὰ ὑπουργικὰ γραφεῖα νὰ μὴν προβοῦν εἰς τὴν μείωσιν τῶν ξένων ἀλεύρων. Ἡ ἐπιτροπὴ συγκεντρώσεως σίτου ἡ ἀποτελουμένη ἀπὸ Κρατικὰ ὄργανα εἰς τὰ ὁποῖα ἔχει ἐμπιστευθῆ μία τόσον σοβαρὰ λειτουργεία πρὸ δύο ἐτῶν ἔκαμε ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ προέτεινε τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀλεύρων. Ὁ διευθύνων σήμερον τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας γενικὸς διευθυντὴς τοῦ Ἐποικισμοῦ ἐν Μακεδονίᾳ, ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ἔστειλε μακροσκελεστάτην ἔκθεσιν καὶ πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως καὶ λέγει: Ἀλλοίμονον ἂν ἡ Κυβέρνησις τότε προέβαινεν εἰς τὴν μείωσιν τοῦ δασμοῦ. Ὁ ἴδιος ὁ κ. Καράκαλος, πρὸς τὸν ὁποῖον λίαν δικαίως, θελήσας πραγματικῶς νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ γεωργικὰ συμφέροντα τῆς Χώρας ἀνέθεσεν εἰς αὐτὸν τὴν τόσον ὑψηλὴν λειτουργίαν τῆς Χώρας. Ἔστειλε ἐγγράφους διαμαρτυρίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὴ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τούτου. Δὲν γνωρίζω ἂν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔλαβε τὸν καιρὸν νὰ συνεννοηθῇ μὲ τοὺς τεχνικούς του συμβούλους, τῶν ὁποίων νὰ ἀκούσῃ τὰς γνώμας. Ἀλλ’ ἐὰν ὅμως ἐλάμβανε τὸν καιρὸν νὰ ἀσχοληθῇ καὶ μὲ τὸ ὄχι τόσον ἁπλοῦν καὶ τόσον ἀνάξιον προσοχῆς ζήτημα, ἀσφαλῶς θὰ διεμαρτύρετο ἀπὸ τῆς θέσεώς του κατὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν μέτρου. Κύριοι συνάδελφοι, ἀρκετὰ σᾶς ἐκούρασα· τελειώνω μὲ μίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν σύστασιν, σύστασιν οἵαν ἔκαμα καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ὁμιλίαν μου ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις φρονῇ ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν μέτρου θὰ προστατεύσῃ καὶ κατὰ ἕνα λεπτὸν τὰ συμφέροντα τῆς καταναλώσεως, ἔχει ὑπερτάτην ὑποχρέωσιν νὰ ψηφίσῃ ἀσυζητητὶ τὸ νομοσχέδιον, διότι ὅπως εἶπα κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, πρὸ τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τῆς ὁλότητος πρέπει νὰ ὑποχωρήσῃ οἱονδήποτε συμφέρον εἴτε ἀτόμων, εἴτε ὁμάδων. Ἐὰν ὅμως δὲν ἔχει σχηματίσει ἀναμφισβήτητον πεποίθησιν περὶ τῶν ἐξαιρετικῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα θὰ δώσῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν μέτρον, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ὑποστηρίξῃ μίαν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἄχρηστος διὰ τὴν Χώραν, ὁσονδήποτε καὶ ἂν κατηγορῆται, νὰ ὑποστηρίξῃ, λέγω, τὴν βιομηχανίαν αὐτήν, ὄχι τόσον ἀπὸ τὸν δασμὸν τῶν ξένων ἀλεύρων, ὅσον ἀπὸ τὴν κατασυκοφάντησιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὴν μορφὴν προστατῶν τῶν λαϊκῶν συμφερόντων δὲν ἀγωνίζονται παρὰ νὰ προστατεύουν τὰ ἴδια καὶ μόνον συμφέροντα.

§279Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ὀλυμπίας κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἀγορεύσεώς του μὲ φέρουν ἐπὶ τὸ βῆμα, διότι γεννοῦν ἕνα ζήτημα ἠθικῆς τάξεως διὰ τὴν Βουλὴν τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν ἠμπορῶ ν’ ἀφήσω ἀπαρατήρητον. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὁπότε ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν συνεπείᾳ ἐπεμβάσεων συνεχῶν, ἂν καλῶς ἐνθυμοῦμαι τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ὀλυμπίας, ἔκαμα φιλικὴν παρατήρησιν ὅτι καὶ ἐκεῖνος καὶ ὁ βουλευτὴς Ὀλυμπίας, καὶ ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς δὲν εἶναι ἀπροκατάληπτοι κριταὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ὀλυμπίας δὲν ἐδέχθη τὴν παρατήρησιν αὐτὴν καὶ σήμερον διαμαρτύρεται κατ’ αὐτῆς. Ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ τονίσω, ὅτι δι’ ὅσων εἶπον, δὲν ἐξέφρασα κανένα ὑπαινιγμὸν ὁ ὁποῖος θίγει γενικῶς τὸν βουλευτὴν Ὀλυμπίας. Εἶπον ὅμως ὅτι δὲν εἶναι ἀπροκατάληπτος κριτὴς τοῦ ζητήματος καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐπιμένω ἰσχυρῶς. Ὅλοι γνωρίζομεν καὶ πρὸ πάντων ὅσοι εἴχομεν τὴν καλὴν ἢ κακὴν τύχην νὰ περάσωμεν ἀπὸ τὸ στάδιον τοῦ δικηγόρου πόσον εἶναι σχεδὸν δύσκολον, εἶναι σχεδὸν ἀδύνατον, ἀλλὰ πάντως πολὺ δύσκολον, ἕνας δικηγόρος ὁ ὁποῖος μελετᾷ μίαν ὑπόθεσιν καὶ ὁ ὁποῖος καταντᾷ νὰ εὕρῃ διότι ἐκ καθήκοντος εὑρίσκει ὅλα τὰ ὑπὲρ μιᾶς ὑποθέσεως. Εἰς τὸν κόσμον αὐτὸν ὀλίγα πράγματα εἶναι ποὺ δὲν ἔχουν δύο ὄψεις, φθάνει νὰ μορφώσῃ μίαν τοιαύτην γνώμην περὶ τοῦ δικαίου τοῦ πελάτου του, ὥστε σπανίως δικηγόρος συζητεῖ ὑπόθεσιν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου καὶ δὲν πιστεύει ὅτι ἠδικήθη ὁ πελάτης.

§280Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι δικηγόρος τῆς ὑπὸ κρίσιν ὑποθέσεως. Ἐγὼ εἶμαι δικηγόρος των ἀπὸ δεκαετίας πρὶν γίνω βουλευτής.

§281Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ συγχωρῆτε. Δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ τὰς ἐξηγήσεις σας ὅπως μοῦ τὰς δίδετε, διότι ἐγὼ γνωρίζω ὅτι τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς εἶσθε δικηγόρος, καὶ τὸ γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, τὸ ἠξεύρω ἀπὸ σᾶς τόν ἴδιον. Διότι προσήλθατε κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ἐζητήσατε νὰ μὲ ἰδῆτε καὶ μὲ ἴδατε μίαν φορὰν μαζὶ μὲ τὸν κ. Πανοῦτσον, καὶ μοῦ ἐφέρατε ὑπόμνημα ὑποστηρίζον τὰς ἀπόψεις τῶν ἀλευροβιομηχάνων.

§282Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι διὰ τὸ ζήτημα τοῦ δασμοῦ. Νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω.

§283Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν θέλετε νὰ κάνετε διάψευσιν ὅτι εἶσθε δικηγόρος στὰ μισὰ ζητήματα καὶ ὄχι ἀκέραια. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸ ἀκριβῶς σᾶς ἐδημιούργησεν τὴν ψυχικὴν ἀκριβῶς κατάστασιν τὴν ὁποίαν ἐγὼ λέγω ὅτι ἔχουν ὅλοι οἱ δικηγόροι. Ὁ κ. Πανοῦτσος κατηγορήθη μετ’ ἄλλων ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔγειναν κἄποιαι ἐσπευσμέναι ἐνέργειαι καὶ δηλώσεις, ἀλλὰ σᾶς εἶπα ὅτι ἡ ὑπόθεσις ἐπῆγε εἰς τὰ δικαστήρια καὶ παρεκάλεσα ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δικασταὶ νὰ μὴ ἀνακατεύωνται εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα διότι δὲν εἶναι δίκαιον. Λοιπὸν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τῶν ἀλευροβιομηχάνων, σεῖς εἶσθε δικηγόρος. Ἔχω λοιπὸν τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν εἶσθε ἀπροκατάληπτος κριτής. Τώρα ἐπειδὴ ἅπαξ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἦλθεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔχω καθῆκον νὰ προχωρήσω ἀκόμη περαιτέρω. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἂν θελήσωμεν νὰ διατηρήσωμεν τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἂν θέλωμεν ὅσοι εἴμεθα ἢ ὅσοι ὑπήρξαμεν δικηγόροι νὰ διατηρήσωμεν καὶ τὸ κῦρος τὸ δικηγορικόν, τοῦ δικηγορικοῦ λειτουργήματος εἰς τὴν πρέπουσαν περιωπὴν καθῆκον ἔχομεν ὁσάκις εἰς τὴν Βουλὴν συζητοῦνται ζητήματα ἀφορῶντα ὑποθέσεις τὰς ὁποίας ὑπηρεσπίσθημεν ὡς δικηγόροι, νὰ μὴ λαμβάνωμεν τὸν λόγον νὰ τὰς ὑπερασπιζώμεθα καὶ ὡς πολιτικοὶ ἄνδρες. (χειροκροτήματα). Δι’ ὅσων λέγω δὲν θέλω νὰ θίξω οὐδὲ πόρρωθεν τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ὀλυμπίας, εἶναι ζήτημα γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, γενικοῦ ἐνδιαφέροντος ζήτημα εἶναι νὰ βλέπουν οἱ πολῖται εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ δημοσιευόμενα, ὅτι ὁ ἄλφα βουλευτής, ὁ ὁποῖος εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑποστηρίζει ὡς δικηγόρος μίαν ὑπόθεσιν, ἀνεβαίνει καὶ εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ. Τυπικῶς ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἀλλὰ τυπικῶς ἔχομεν πολλὰ δικαιώματα, τῶν ὁποίων δὲν κάμνωμεν χρῆσιν ἁπλῶς διότι ἠξεύρομεν ὅτι αὐτὰ ἠμποροῦν νὰ βλάψουν γενικώτερα συμφέροντα. Ἐγὼ δὲ εἰλικρινῶς πιστεύω, ὅτι παραβλάπτονται γενικώτερα συμφέροντα καὶ τῆς Βουλῆς, καὶ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος καὶ τοῦ δικηγορικοῦ ἀκόμη ἀξιώματος. Κυρίως δι’ αὐτὸ ἀνέβηκα εἰς τὸ βῆμα. Θὰ εἴπω δύο λέξεις ἀκόμη διὰ τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ὡμίλησα περὶ εἰσαγωγῆς 50–60 χιλιάδων τόννων κατ’ ἀνώτατον ὅριον κατ’ ἔτος. Τὸ νομοσχέδιον ὅπως θὰ παρατηρήσητε, δὲν περιέχει αὐτὴν τὴν διάταξιν διότι κατόπιν νεωτέρων συζητήσεων εὑρέθη ὅτι αὐτὸ θὰ ἐδημιούργη ἄλλας δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἠθέλομεν ν’ ἀποφύγωμεν, παροχὴν ἀδείας καὶ ὅλα τὰ κακὰ τὰ συμπαρομαρτοῦντα πρὸς τὰς ἀδείας αὐτὰς κ.λ.π. Ἐπειδὴ δὲ τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει, ὅτι διὰ διατάγματος δύναται νὰ ὁρισθῇ αὐτὸς ὁ φόρος καὶ διὰ διατάγματος δύναται νὰ μεταβληθῇ ἀκόμη, ὅτι θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν πάντοτε νὰ ἴδουμε, ἐὰν ἡ εἰσαγωγὴ αὐτὴ τῶν ἀλεύρων ἠμπορεῖ νὰ θέσῃ εἰς κίνδυνον τὴν βιομηχανίαν αὐτὴν νὰ σταματήσῃ. Διότι δὲν ἐδίστασα ν’ ἀναφέρω καὶ νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἐκάμαμεν ἕνα ἀδίκημα μεγάλο. Δὲν εἶπον ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου μὲ ἔκαμον νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς ἔχει ἀπολύτως δίκαιον. Εἶπον ὅτι τὰ ἐπιχειρήματά του μοῦ ἔκαμον ἐντύπωσιν καὶ ὅτι μὲ ἐκλόνισαν ἀπὸ τὴν σταθερὰν θέσιν τὴν ὁποίαν εἶχον ἀπὸ 18 μηνῶν περίπου ἀπὸ ὅπου δὲν ἤθελαν ν’ ἀπομακρυνθῶ ἀπὸ τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ἰσχύει ἀπὸ ἀρκετοῦ χρόνου. Αὐτὸ ζητοῦμε νὰ κάμωμεν, αὐτὸ θὰ κάμωμεν. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ὀλυμπίας, θέλει νὰ μᾶς δώσῃ καὶ μᾶς λέγει: καὶ διατὶ δὲν τὸ κάμετε διὰ νόμου; καὶ τοῦ ἀπαντῶ: δὲν ξέρω τὶ ἀποτελέσματα θὰ φέρῃ, ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν ἠξεύρω ὅτι ἡ..... ἡ ὁποία θὰ καταστρέψῃ τὴν βιομηχανίαν ὅπως εἶπε ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ὀλυμπίας, ὅπως εἶπε μὴ ὢν ἀνεπηρέαστος κριτής, κριτὴς ἐκ ψυχολογικῶν καθαρῶς λόγων. Ἐὰν ἴδωμεν ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἀλεύρων καθ’ ὃν τρόπον γίνεται περιορίζει καὶ τὰ πρώτης ποιότητος ἄλευρα.

§284Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, κύριοι βουλευταί, πρὸς ὅσα ἐδογμάτισε ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν τὰ μέτρα ταῦτα ἐλάμβανον σάρκα καὶ ὀστᾶ ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπενθυμίζω ὅτι εἰς ἄλλην Βουλὴν ἐγὼ ὑπεστήριξα ἀπὸ τοῦ βήματος, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀποφύγω τοὺς πειρασμοὺς καὶ τοὺς κλονισμοὺς τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ διὰ τοὺς ὁποίους ἐγὼ εἶμαι ἐντελῶς ξένος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ ὁλόκληρος ἡ Χώρα, ὑπεστήριξα ὅτι ἔπρεπε καὶ νόμος νὰ γίνῃ εἰδικὸς διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀπαγορεύεται καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τοῦ δικηγορεῖν εἰς τοὺς βουλευτάς. Εἶπε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶπα εἰς αὐτὸν τὸν ἴδιον ὅτι εἶμαι δικηγόρος του. Μάλιστα κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως σᾶς εἶπα ὅτι εἶμαι δικηγόρος ὄχι τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, καὶ ἂν ἦλθα τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦλθα ὄχι ὡς δικηγόρος, διότι ἐὰν εἶχον τὸ ἀτύχημα νὰ εἶμαι τοιοῦτος θὰ ἠρχόμην περισσότερες φορὲς καὶ θὰ ἤμην δριμύτερος, ἦλθα διὰ νὰ σᾶς προσφέρω μίαν ὑπηρεσίαν, δὲν σᾶς ὡμίλησα περὶ τῆς τύχης τῶν ὑπὸ δίκην ἀλευροβιομηχάνων. Γνωρίζω καλά, διότι ἔχω τὸν ἡρωϊσμὸν καὶ τὴν εὐθιξίαν οὐδέποτε νὰ ἐπεμβαίνω καὶ εἰς τὴν ἐλαχίστην ὑπόθεσιν καὶ ἐπικαλοῦμαι ὅλους σας τοὺς συνεργάτας δι’ ὑποθέσεις ἀφορώσας κρατικὰς ὑποθέσεις μεταξὺ ἀλευροβιομηχάνων καὶ Κράτους. Ἤθελησα λέγω νὰ σᾶς προσφέρω μίαν ὑπηρεσίαν, ἠθέλησα νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους ἐδημιούργει διὰ τὴν Χώραν ἡ τακτικὴ ἑνὸς μέλους τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀκολουθῶν μίαν πολιτικὴν τῶν τριόδων, μίαν πολιτικὴν τῶν ἐφημερίδων, ἔσπευσε καὶ ἐδήλωσε ἐπανειλημμένως χωρὶς οὐδὲν νὰ ἔχῃ στοιχεῖον ἐπισήμως εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι οἱ ἀλευροβιομήχανοι εἶναι καταχρασταὶ ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, καὶ ἐδημιούργησεν μίαν ἀτμόσφαιραν τοιαύτην, ὥστε ἐργατικαὶ τάξεις νὰ κάμουν συλλαλητήρια καὶ νὰ ζητῶσι τὴν κατάσχεσιν τῶν περιουσιῶν των.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§286Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἐπεθύμουν καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω δύο λέξεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἠθικῆς τάξεως. Συμφωνῶ κατ’ ἀρχὴν εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ καθορισθῇ μέχρι ποίου σημείου καὶ ὁρίου ὑπάρχει κώλυμμα ὄχι τυπικόν, ἀλλ’ οὐσιαστικὸν ἴσως τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἐξ ὅσων εἶναι δικηγόροι ὡρισμένων ἀνθρώπων, νὰ ὑποστηρίζουν ὑποθέσεις ἐχούσας σχέσεις μὲ τὰ συμφέροντα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἐὰν ἕνας βουλευτὴς εἶναι δικηγόρος μιᾶς ὑποθέσεως δὲν εἶναι ὀρθὸν διὰ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν νὰ ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ὑποστηρίζῃ τὰς ἀπόψεις τοῦ πελάτου του. Θὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ ἀντιτάξῃ ὅτι ὅταν ὁ δικηγόρος ἐπαγγελματίας πεισθῇ περὶ τοῦ ἀπολύτου δικαίου μιᾶς ὑποθέσεως, ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ ὡς βουλευτὴς νὰ ὑποστηρίζῃ τὸ δίκαιον. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν κάμνω αὐτὴν τὴν ἀντίρρησιν, δὲν κάμνω αὐτὸν τὸν περιορισμόν. Εἶμαι σύμφωνος γενικῶς ὅτι ὁ ὑποστηρίζων μίαν ὑπόθεσιν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων δὲν θὰ ἔπρεπε, δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἡ ἐξαίρεσις αὐτή, ὁ περιορισμὸς αὐτὸς θὰ ἔφθανε μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ὁ βουλευτὴς δικηγόρος νὰ μὴ δέχεται νὰ ὑποστηρίξῃ μίαν ὑπόθεσιν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δικηγόρος, ἀλλ’ ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει τὸν πελάτην του. Ἀλλ’ ἐὰν μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐπεκτείνωμεν τὸν περιορισμόν, κατ’ ἀνάγκην θὰ ἔπρεπε νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα πρέπει νὰ εἶναι ἀσυμβίβαστον πρὸς τὸ βουλευτικὸν ἐπάγγελμα διότι θὰ εὑρεθοῦν ἄπειροι ὑποθέσεις, ἄπειρα ζητήματα διὰ τὰ ὁποῖα πελάται τῶν βουλευτῶν ἐνδιαφέρονται. Ἀλλὰ δὲν φαντάζομαι ὅτι οἱ δικηγόροι βουλευταί, διότι ἔχουν ὡρισμένα συμφέροντα οἱ πελάται των, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάζωνται ἐκ τῶν ἀπόψεων τῶν πελατῶν των. Εἰς ἄλλας ὑποθέσεις ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπῆρξε δικηγόρος τῶν ἀλευρεμπόρων.

§287Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό.

§288Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔτσι ἤκουσα.

§289Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ἠκούσατε ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ ἐπαναλάβητε σεῖς.

§290Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ ἤκουσα καὶ ἕνα ἄλλο ἀκόμη, ὅτι σεῖς ἐζητήσατε νὰ μὴ διαχειρισθῆτε τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§291Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ εἶναι ἀκριβές, ἀλλὰ ὑπὸ ἐντελῶς διάφορον ἔννοιαν. Ἐπειδὴ ὑπεστήριξα τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ χωρὶς νὰ εἶμαι κανενὸς οὐδέποτε ἀλευρεμπόρου δικηγόρος εἶπον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι ἐπειδὴ ἔχω ἐκπεφρασμένην γνώμην θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἔχω οὐδεμίαν πρωτοβουλίαν.

§292Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐγὼ ἀνέφερα τὸ ζήτημα διὰ νὰ ἐξάρω τὴν συμπεριφοράν σας καὶ δέχομαι ἀπολύτως τὰς δηλώσεις σας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ καθιερωθῇ αὐτὸ τὸ σύστημα, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπαναλαμβάνω θὰ ἔπρεπε νὰ καταλήξωμεν καὶ εἰς τὴν καθιέρωσιν ἀσυμβιβάστου τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος πρὸς τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς· χωρὶς νομίζω νὰ θέλω νὰ εἴπω τίποτε νέον πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ χαρακτὴρ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ὀλυμπίας εἶναι ἀνώτερος πάσης ὑπονοίας καὶ ὅτι ἔγινε ἀντιληπτὸν ὅτι ἐὰν ὑπεστήριζεν τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζεν τὴν ὑπεστήριζεν ὄχι ὡς δικηγόρος τῆς ὑποθέσεως, ἀλλὰ τὴν ὑπεστήριζεν διότι ἔτυχε νὰ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, καὶ ἡ πεποίθησίς του τοῦ ἐπέβαλε νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζεν.

§293Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ διὰ νὰ ἐμποδίσω τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ ἕνα ὀλίσθημα εἰς τὸ ὁποῖον φέρεται κατόπιν κακῶν εἰσηγήσεων.

§294Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ὀρθῶς νομίζω παρετηρήθη ἀπὸ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ πῇ κανεὶς ὅτι ἕνας βουλευτὴς ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει ἕνα πελάτην του ὡς δικηγόρος εἰς μίαν ὑπόθεσιν δὲν μπορεῖ νὰ ἐκφράζῃ γνώμας ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἀφορώσας τὸν ἴδιον τὸν πελάτην του ἀλλ’ ἀσχέτους πρὸς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐὰν ἐγὼ εἶπον διὰ τὸν κ. βουλευτὴν Ὀλυμπίας, ὅτι δὲν ἦτο ἀπροκατάληπτος, τὸ εἶπον δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόθεσιν.

§295Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἄλλη ὑπόθεσις.

§296Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ ἴδιος μοῦ εἶπεν ὁμιλῶν, πῶς εἶναι δικηγόρος ἀπόψε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Δύο φορὲς τὸ εἶπεν ὅτι, ἐγὼ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπῆγα καὶ τὰ εἶπα, ἐφόσον εἶναι δικηγόρος αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς.

§297Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς.

§298ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι νομικὸς σύμβουλος.

§299Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκόμη περισσότερον. Ὁ ἴδιος ὡμολόγησεν ὅτι ἐνδιαφέρεται ὡς δικηγόρος τῶν ἀλευροβιομηχάνων τὰ πράγματα βέβαια εἶναι δύσκολα καὶ ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ γίνῃ εἶναι ὁ κάθε ἕνας ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ εἶναι δικηγόρος, νὰ ἐρωτᾷ τὴν συνείδησίν του ἑκάστοτε, καὶ ἀναλόγως νὰ φέρεται, ἔχων ὑπ’ ὄψει του καὶ τὸ κοινὸν συμφέρον νὰ διατηρεῖται δὲ καὶ τὸ κῦρος τῆς Βουλῆς ἀμείωτον. Εἰς ἕνα ἄλλο σημεῖον δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως. Εἶπεν οὗτος, διατὶ μᾶς κάνει ἐντύπωσιν τὸ ὅτι εἶναι δικηγόρος καὶ ἀνέρχεται ἐπὶ τοῦ βήματος διὰ νὰ ὑπερασπίσῃ μίαν ὑπόθεσιν ποὺ ἦτο δικηγόρος καὶ διατὶ δὲν μᾶς κάνει ἐντύπωσιν ὅταν ὁ ἴδιος ὁ βουλευτὴς ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπόθεσιν τοῦ ἐπαγγέλματός του ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα ἵνα τὴν ὑποστηρίξῃ; Δὲν εἶναι ὑπόθεσις καθόλου ὁμοία διότι ἐκεῖνον τόν ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἀπ’ εὐθείας ἡ ὑπόθεσις δὲν τὴν ἐδιάλεξε τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, τὶ νὰ κάνῃ ὅμως ἀφοῦ εἶναι ἐνδιαφερόμενος. Καὶ ἐκεῖνοι ὅμως πρέπει ὅταν ὁμιλοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος, νὰ ὁμιλοῦν μετὰ πολὺ περισσοτέρας μετριότητος, ἀφοῦ δὲν μποροῦμε νὰ τοὺς στερήσουμε τοῦ δικαιώματος νὰ ὁμιλοῦν. Ὁ δικηγόρος ὅμως ὁ ὁποῖος ἐξ οἰκείας προαιρέσεως ἀνέλαβε τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἀνῆλθε εἰς τὸ βῆμα εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὁμιλῇ μετὰ περισσοτέρας μετριότητος, διότι συνδέεται κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος καθιστᾷ τὴν γνώμην του παρεξηγήσιμον. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει διαφορά, μολονότι ἀναγνωρίζω ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ τὸν στερήσουμε τοῦ δικαιώματος νὰ ὁμιλῇ, ἀλλὰ πάντως ἐπαναλαμβάνω πρέπει νὰ ὁμιλῇ μετὰ πολὺ περισσοτέρας μετριότητος.

§300Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν...

§301Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς διασάφησιν ὅτι ὁ κ. Βουδούρης μετεχειρίσθη ὑπερβολικὰς φράσεις εἰς τὴν ὁμιλίαν του αἱ ὁποῖαι δικαιολογοῦνται ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι κ. Βουδούρης εἶναι ἄνθρωπος ἀτίθασσος, καὶ ἀπὸ ὑπερβολικὴν εἰλικρίνειαν εἶπεν, ὅτι ἐγὼ εἶμαι πελάτης αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ δὲν ὡμίλησεν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ὡμίλησεν ἐπὶ ἄλλης ὑποθέσεως τὴν ὁποίαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπερασπίσῃ, εἶναι ὑπόθεσις καθαρῶς νομοθετική. Ἐξ αὐτοῦ δὲν ἕπεται ὅτι τὸ δικαίωμα νὰ ὡμιλήσῃ εἶναι μᾶλλον περιορισμένον ἀπὸ τό δικαίωμα τοῦ ἰδίου ἐνδιαφερομένου, ὅταν ὑποστηρίζει συμφέροντα ἄσχετα ἀπὸ τὰ συμφέροντα τῶν ἐκλογέων.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλλιαδοῦρος.

§303Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχω κύριοι βουλευταί, οὐδεμίαν προκατάληψιν, οὔτε ὑπὲρ οὔτε κατά, τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης τάξεως τῶν ἀντιμαχομένων, εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην θέμα. Εἶναι 2 τάξεις, τῶν ἀλευροβιομηχάνων καὶ τῶν ἀλευρεμπόρων αἱ ὁποῖαι ἀντιμάχονται ἀπὸ ἐτῶν. Ἀνῆλθον ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ διατυπώσω πρὸς ἡμᾶς, τὴν γνώμην μου καὶ τὴν πεποίθησιν τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισα ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν θέματος, διότι ἤμην καὶ ἐγὼ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀλεύρων ἡ ὁποία συνεστήθη ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ 1927, καὶ ἔλαβον μέρος εἰς πολλὰς συνεδριάσεις τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην τόσον ἀπροόπτως προκύψαντος ζητήματος, δηλαδὴ τοῦ κατὰ πόσον οἱ δικηγόροι ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀνέρχονται ἐπὶ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ὑποστηρίζουν τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην ἄποψιν ἡ ὁποία τυχὸν θὰ συνεδέετο μὲ τὰ συμφέροντα τῶν πελατῶν των. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι τῆς παρούσης ἑσπέρας ἵνα τὸ συζητήσωμεν. Ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, κύριοι, κατόπιν συνεδριάσεων πολλῶν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀλεύρων κατέληξεν εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα, κατέληξεν εἰς συμπεράσματα προστασίας τῆς σιτοπαραγωγῆς καὶ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας τῶν ἀλεύρων. Ἐτέθησαν εἰς τὴν πλάστιγγα τότε, καὶ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τοῦ ζητήματος καὶ ἐξητάσθη τὸ πρᾶγμα ἀπὸ τῶν ἑξῆς ἀπόψεων 1) ἀπὸ ἀπόψεως γεωργικῆς 2) ἀπὸ ἀπόψεως βιομηχανικῆς 3) ἀπὸ ἀπόψεως ἐργατικῆς, 4) ἀπὸ ἀπόψεως κτηνοτροφίας καὶ 5) ἀπὸ ἀπόψεως ἐξαγωγῆς συναλλάγματος. Διατί ἡ Ἑλλὰς νὰ μὴ ἀκολουθήσῃ τὴν ὁδὸν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν ὅλα τὰ Κράτη τῆς Εὐρώπης, καὶ Βαλκανικῆς, τελευταίως δὲ καὶ τῆς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀφρικῆς, τὰ Κράτη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχον ἀλευροβιομηχανίαν; Πᾶν Κράτος τὸ ὁποῖον ἀπέκτησε ἀλευροβιομηχανίαν, καὶ ὅταν ἡ ἀπόκτησις αὕτη ἔφθασεν μέχρι τοῦ σημείου ὥστε ἡ παραγωγὴ τῆς βιομηχανίας ταύτης νὰ ἀντιστοιχῇ πρὸς τὴν κατανάλωσιν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Κράτος, πρώτιστον καθῆκον ἐθεώρησεν νὰ προστατεύσῃ τὴν βιομηχανίαν ταύτην τὴν ὁποίαν ἐθεώρησεν ἐθνικήν. Ἐφόσον ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶχεν ἐπαρκῆ ἀλευροβιομηχανίαν, βεβαίως δὲν ὤφειλε νὰ λάβῃ μέτρα ἀποκλείοντα τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀλεύρων, διότι τοιαύτη πολιτικὴ τοῦ Κράτους θὰ ἦτο ἄντικρυς ἀντιτιθεμένη πρὸς τὴν προστασίαν τῶν καταναλωτῶν, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Λαοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ ἠναγκάζωμεν χάριν τῶν ὀλίγων βιομηχάνων νὰ τρώγῃ τὸν ἄρτον του ἀκριβόν. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως ἕκαστον Κράτος ἀπέκτησεν ἀλευροβιομηχανίαν, ἡ ὁποία νὰ ἀνταποκρίνεται πλήρως εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως εἶναι καθῆκον ἀναμφισβήτητον, εἶναι ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους ἐκείνου νὰ προστατεύσῃ τὴν βιομηχανίαν ταύτην. Ἐφόσον λοιπὸν καὶ ἡ Ἑλλὰς ἀπέκτησεν ἐπαρκῆ ἀλευροβιομηχανίαν, καὶ μάλιστα κατὰ τὴν γενομένην τότε συζήτησιν ἀπεδείχθη ὅτι οἱ ἀλευρόμυλοι ὄχι μόνον ἐπαρκοῦν εἰς τὴν κατανάλωσιν τὴν καθημερινὴν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ ἀφίνουν καὶ περιθώριον, ἐφόσον ἀπεδείχθη τοῦτο, ἐθεώρησα σκόπιμον ὅτι δὲν ἔπρεπεν νὰ διστάσωμεν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν εἰς τὴν ὁδὸν τὴν ὁποίαν ἔπρεπεν νὰ ἀκολουθήσωμεν νομοθετικῶς. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἐμὴ γνώμη ἀπεκρυσταλλώθη ἔκτοτε καὶ ἡ πεποίθησίς μου εἶναι ὅτι εἰς δύο τινὰ ἔδει νὰ στραφῇ ἡ φροντὶς τοῦ Κράτους. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν προστασίαν τῆς βιομηχανίας, καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν προστασίαν τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς. Βιομηχανία ἀλεύρων καὶ σιτοπαραγωγή, εἶναι 2 πράγματα ἀλληλένδετα, εἶναι πράγματα ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν ἔχει ἀνάγκην τοῦ ἄλλου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ προστασία σιτοπαραγωγῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ προστασία καλλιεργείας εἰς ἓν Κράτος, ἐὰν δὲν εἶναι ἀντιστοίχως τὸ Κράτος τοῦτο παρασκευασμένον διὰ νὰ προστατεύσῃ καὶ τὴν ἀλευροβιομηχανίαν διότι ἡ ἀλευροβιομηχανία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν, τῆς σιτοπαραγωγῆς.

§304Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λησμονεῖτε ὅτι οἱ ἀλευροβιομήχανοι καταναλίσκουν κατὰ τὰ 9)10 ξένο σιτάρι.

§305Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Μίαν ποσότητα ἄνω τοῦ ἡμίσεως.

§306Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ 9)10 τοῦ σίτου εἶναι ξένος.

§307Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ περισυνὴ συγκέντρωσις δὲν κατόρθωσε νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν ἀλευροβιομηχανίαν περισσότερον ἀπὸ τὰς 25.000 τόννους.

§308Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ἀλευροβιομηχάνων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, γενικῶς περὶ τῶν ἀλευροβιομηχάνων τῆς Ἑλλάδος.

§309Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν.

§310Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχει τὴν ἑξῆς: ὅτι ἄν κατορθοῦτο νὰ εἰσαχθοῦν ἄλευρα εὐθηνότερα ἀπὸ ὅτι εἰσάγεται ὁ σῖτος, τότε θὰ κατήρχετο ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§311Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ τὴν πρώτην ποιότητα τῶν ἀλεύρων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θιχθῶσιν ὅλοι οἱ μύλοι τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ἡμεῖς ἐπιδιώκομεν ἄν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐθηνύνῃ τὸ ψωμί. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν ἔχομεν ἄλλην πολιτικήν, τὴν ἐγχώριον σιτοπαραγωγήν δηλαδὴ ἕως τώρα διὰ τῆς συγκεντρώσεως — καὶ δὲν πιστεύω νὰ τὸ ἀρνηθῇ ὁ κ. βουλευτὴς — ὅτι διὰ τῆς συγκεντρώσεως κατωρθώσαμεν νὰ κρατοῦμεν τὰς τιμὰς νὰ μὴν ἀνεβαίνουν ὑψηλά. Τώρα εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ κάμωμεν κλιμακωτὸν σύστημα. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ δοκιμάσωμεν, νὰ ἴδωμεν τὶ θὰ μᾶς ἀποδώσῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§312Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὁμιλῶ περὶ τῶν ἀλευρομύλων τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι μόνον τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ἡ σιτοπαραγωγὴ ἐν Ἑλλάδι, ἐφόσον μάλιστα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, διότι καθημερινῶς ψηφίζομεν διαφόρους νόμους, ἐφόσον τὰ μέτρα τοῦ Κράτους τείνουν καὶ πρέπει νὰ τείνουν εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς σιτοκαλλιεργείας, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου δὲν τὴν ἔχομεν ἀρχίσει ὅπως τὴν ἤρχισαν τὰ ἄλλα Κράτη εἰς τὴν Εὐρώπην. Καὶ ἔπρεπε νὰ ἀφοσιωθῶμεν εἰς τὴν παραγωγήν, διότι ἐκεῖθεν εἶναι τὰ εἰσοδήματα τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράξῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐφόσον ἔχομεν χαράξει τὴν πολιτικὴν αὐτήν, δὲν πρέπει οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον νὰ μειώσωμεν τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς.

§313Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον τὰ μειώνομεν.

§314Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν πρέπει εἰς τὸν γεωργὸν τὸν χειμαζόμενον σήμερον ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τῆς φύσεως καὶ ἀπὸ τὴν ἐν γένει κατάστασιν δὲν πρέπει εἰς τὴν γεωργίαν εἰς τὴν ὁποίαν ὅπως ἀπεδείχθη ἐκ τῆς συνεδριάσεως αὐτῆς τῆς ἐμπεριστατωμένης καὶ ἐκ τῶν ἐκθέσεων τῶν γεωργικῶν ἐπιμελητηρίων νὰ στοιχίζει ὁ σῖτος σήμερον ἄνω τῶν 5.50 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν.

§315Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ λέτε κύριε βουλευτά. Στοιχίζει 6 καὶ 45.

§316Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι τόσον 5.50 ἕως 6. Ἐὰν τοῦ παραγωγοῦ τούτου μειώσωμεν τὴν κατανάλωσιν....

§317Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πῶς τὴν μειώνομεν;

§318Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν εἰσαχθῶσι τὰ ἄλευρα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ Ρωμηὸς θέλει νὰ φάγῃ ψωμὶ λευκό. Χωρικοὶ ἔρχονται εἰς τὰς πόλεις καὶ θέλουσι νὰ φᾶνε ἄσπρο ψωμί. Λοιπὸν ἐὰν ἀφήσωμεν τὰ ἄλευρα ἔτσι ὁ Ρωμηὸς ὁ ὁποῖος εἶναι σπάταλος θὰ τὸ ἀγοράσῃ τὸ εἶδος αὐτό. Θὰ ἔχωμεν κατανάλωσιν μεγάλην ἀλεύρων ξένων καὶ ἀντιστοίχως οἱ μῦλοι μας τῶν ἐπαρχιῶν, ἰδίως τῆς Θεσσαλίας καὶ Μακεδονίας δὲν θὰ καταναλίσκουν τὰ ἐγχώρια σιτάρια, εἰς οἷον βαθμὸν τὰ καταναλίσκουν σήμερον.

§319Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν θέλετε νὰ βοηθήσωμεν τὴν σιτοπαραγωγὴν νὰ προτείνετε νὰ ὑψώσωμεν τὸν δασμὸν τοῦ εἰσαγομένου σίτου καὶ τότε θὰ ὑψώσωμεν καὶ τὴν τιμήν. Τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνομεν δημιουργεῖ τὸ ἑξῆς ζήτημα. Ἐπιτρέπομεν τὴν εἰσαγωγὴν 50.000 τόννων ἐντὸς τοῦ ἔτους.

§320Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Τὸ λέγετε σεῖς. Δὲν τὸ λέγει ὁ νόμος.

§321Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς εἶπα δὲν τὸ κάμνομεν διότι θὰ πέσωμεν εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀδειῶν, καὶ εἶναι σύστημα κάκιστον.

§322Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Πῶς θὰ σταματήσετε τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀλεύρων;

§323Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ αὐξήσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ δασμοῦ.

§324Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ἡμέτερον κόμμα εἶχε τὴν πλειοψηφίαν ἐπὶ μῆνας ἐμελέτησε τὸ πρᾶγμα καὶ κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου ἀλευροβιομηχανίας καὶ ἔθεσε τὸν δασμὸν τὸν ὑπερβολικὸν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀλεύρων. Τώρα ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἐδιστάσατε κατὰ τὸ δεκαοκτάμηνον διάστημα καὶ σήμερον δὲν εἶσθε βεβαίως ἐντελῶς πεπεισμένος περὶ τῆς ὀρθότητος τοῦ προτεινομένου συστήματος, ἀλλὰ λέγετε νὰ δώσῃ ἡ Βουλὴ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλετε τὸν δασμὸν τῶν ἀλεύρων καθ’ ὃν τρόπον ὁρίζεται, ὥστε θὰ εἰσαγάγητε μίαν ποσότητα 50–60 χιλιάδων τόννων, θὰ δοκιμάσετε καὶ θὰ κανονίσετε κατόπιν τὴν στάσιν σας. Δὲν δέχομαι αὐτό. Πῶς θὰ τόν περιορίσητε κατόπιν καὶ θὰ βάλλετε ἄλλον φόρον, πέραν ἑνὸς ὡρισμένου χρονικοῦ σημείου εἰς τὰ ἄλευρα.

§325Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι δύσκολον;

§326Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Θὰ δημιουργηθοῦν παρεξηγήσεις. Ἐγὼ ὁ ἔμπορος ἔχω παραγγείλει εἰς τὴν Ἀμερικὴν τὰ ἄλευρα καὶ μοῦ ἔρχονται, ὁ ἄλλος ἔμπορος τὰ παρήγγειλε μὲ τὴν αὐτὴν τιμὴν καὶ ἐνῷ καθ’ ἣν στιγμὴν εἶναι ἐν πλῷ, σεῖς βάζετε τόν δεύτερον φόρον.

§327Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζετε ὅτι θὰ περιμένωμεν νὰ εἰσαχθῶσιν καὶ οἱ 50–60 χιλιάδες τόννοι καὶ ἔπειτα νὰ ὑψώσωμεν τὸν δασμόν; Ὅταν θὰ πλησιάζουν θὰ εἰδοποιήσωμεν τὸν ἐμπορικὸν κόσμον. Προσέξατε μόλις εἰσαχθῶσιν 60 χιλιάδες τόννοι θὰ ὑψώσωμεν τὸν δασμόν.

§328Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ εἰπῆτε εἰς τὸν νόμον ὅτι θὰ ἀφήσετε 50 χιλιάδας τόννους.

§329Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖος θὰ τοὺς φέρῃ;

§330Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἱ ἔμποροι. Σεῖς ἔχετε ἀπόφασιν νὰ ἐπιτρέψετε 60.000 τόννους, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὑπάρχῃ ἀοριστία.

§331Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν βάνωμεν μέσα εἰς τὸν νόμον ὅτι τόσον μόνον εἰσάγεται πρέπει νὰ δίδωμεν ἀδείας.

§332Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μοιραίως πρέπει νὰ δώσετε. Ἐὰν ἔλθουν συγχρόνως 100 χιλιάδες τόννοι καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι θὰ γνωρίζουν ὅτι θὰ ἀφήσετε μόνον 50 χιλιάδας τόννους θὰ εἶναι δὲ ἀνόητοι ἐὰν δὲν παραγγείλουν 150.000 τόννους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν συγχρόνως.

§333Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δημιουργεῖται μία ἀνωμαλία ἐν τῇ βιομηχανίᾳ καὶ εἰς τὸ ἀλευρεμπόριον, διότι ἐὰν οἱ ἀλευρέμποροι σήμερον ἀποφασίσουν νὰ σταματήσουν τὴν ἐργασίαν των δὲν θὰ τοὺς ἐκθέσητε εἰς κινδύνους;

§334Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σταθεῖτε νὰ ἴδωμεν. Μποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἰσαγάγῃ μέχρι 50 χιλιάδας τόννους, χωρὶς νὰ δίδωμεν ἀδείας καὶ νὰ μὴ ἀφήσωμεν νὰ τοὺς αὐξήσῃ τὸ ἐμπόριον ὅτι ὅποιος προφθάσῃ θὰ τὸ φέρῃ.

§335Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ὑπάρχει μία πολυάριθμος τάξις ἐμπόρων, ἡ ὁποία πρέπει νὰ προστατευθῇ, διὰ ποῖον λόγον πρέπει νά εἰσαχθοῦν αὐτὰ τὰ ἄλευρα πρώτης ποιότητος χάριν τῆς καταναλώσεως;

§336Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἴσως ἀναγκάσωμεν τοὺς ἀλευροβιομηχάνους νὰ δώσουν εὐθηνότερον τὸ ψωμὶ τῆς πρώτης ποιότητος.

§337Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ διατιμήσητε τὸν ἄρτον. Δὲν νομίζω ὅτι παρίσταται ἀνάγκη.

§338Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλομεν νὰ ἀποφύγωμεν τὰς διατιμήσεις.

§339Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει αὐτὴ ἡ στενοχωρία, μπορεῖτε νὰ φθάσητε καὶ εἰς τὴν διατίμησιν. Ἔχετε ἕν μέσον. Λοιπὸν ἐὰν ἡ κατανάλωσις δὲν ἐπέβαλλε αὐτὸ τὸ μέτρον, θὰ τὸ ἐπέβαλλε τὸ συμφέρον μιᾶς πολυαρίθμου τάξεως. Καὶ αὐτὸ ὑποστηρίζετε. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐὰν οἱ ἔμποροι εἶναι 500 καὶ δώσετε εἰς ἕκαστον ἐξ αὐτῶν τὸ 1)500 τῶν 50.000 τόννων τὶ θὰ συμβῇ; ἢ θὰ δώσητε ἀδείας ἢ θὰ ἀφήσετε εἰς αὐτοὺς ἐλευθερίαν, ὁπότε θὰ εἶναι ἐντελῶς τυχαῖον ποῖος θὰ εἰσαγάγῃ τὰ ἄλευρα καὶ συνεπῶς ἀντὶ νὰ ὠφεληθῇ ἡ τάξις τῶν ἀλευρεμπόρων θὰ ὠφεληθῇ μὲ ἐξαιρετικὸν κέρδος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ἐπιτηδειώτερος, διατὶ νὰ μὴ κάμωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμαν ὅλα τὰ κράτη;

§340Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ κάμνομεν αὐτό. Προστατεύομεν τὴν βιομηχανίαν, ἀλλὰ φοβοῦμαι μήπως ἡ προστασία αὐτὴ πάῃ πέραν τοῦ πρέποντος. Καὶ ἐὰν συμβῇ κανὲν δυστύχημα νὰ μᾶς φέρουν 100.000 τόννους θὰ μᾶς εἴπητε ὅτι ἔχομεν ἄδικον καὶ θὰ μᾶς τρίψετε τὴν μούρην.

§341Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ εὐτύχημα εἶναι ὅτι ἔχετε τόσον κῦρος ὥστε δὲν μποροῦν νὰ σᾶς τρίψουν τὴν μούρην.

§342Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἔχομεν καμμίαν εὐχαρίστησιν νὰ τρίψωμεν τὴν μούρην τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἐπιφέρωμεν τὴν καταστροφὴν εἰς τὸν τόπον.

§343Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ τὰ μέτρα της. Ἄλλωστε ὀφείλουν νὰ τὸ ξεύρουν ἀπὸ τώρα οἱ ἔμποροι ὅτι δὲν θὰ εἰσαγάγουν περισσότερα, διότι μόλις εἰσαγάγουν μετὰ τοὺς 50.000 τόννους θὰ πληρώσουν τὸν παλαιὸν φόρον. Μίαν δοκιμὴν κάμνομεν. Ἐὰν ἡ δοκιμὴ ἐπιτύχῃ θὰ λήξῃ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσον καιρόν...

§344Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν σᾶς λέγω ὅτι ἔχετε δίκαιον ὅταν διὰ πειραματισμῶν θέλετε νὰ τὸ ἀποδείξετε. Ἔχετε τοὺς ὑπαλλήλους σας. Ποία εἶναι ἡ στατιστική;

§345Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς λέγω ὅτι ἔγινε ἀπὸ τὸν κ. Γαλόπουλον ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν πάντοτε μετὰ ζήλου τὴν βιομηχανίαν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐπέσυρε κατ’ αὐτοῦ ἐπικρίσεις ἀπὸ τὰς πλέον ἀδίκους, διότι εἶναι ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος βαστᾶ καλὰ τὴν θέσιν του καὶ μοῦ εἶπεν κ. Πρόεδρε ἐὰν γίνῃ εἰσαγωγὴ αὐτῶν τῶν ἀλεύρων δὲν ὑπάρχει κανεὶς φόβος νὰ πάθῃ ἡ βιομηχανία.

§346Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. Γαλόπουλος μοῦ εἶπε τὸ ἑξῆς, ὅτι εἶναι ἀδύνατον δι’ αὐτῆς τῆς μεθόδου νὰ εὐθηνύνῃ τὸ ψωμί.

§347Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ μοῦ λέγει ὅτι ἡ βιομηχανία δὲν ἔχει νὰ πάθῃ τίποτε, ἐγὼ θέλω νὰ δοκιμάσω.

§348Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἀκούσατε νὰ σᾶς εἴπω καὶ ἓν ἄλλο παράδειγμα. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀλεύρων ἔγινε ψηφοφορία, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπεφασίσθη κατὰ πλειοψηφίαν ἀρκετῶν ψήφων νὰ δώσωμεν 1.400.000 δρ. εἰς τοὺς ἀλευρεμπόρους, διότι οἱ ἄνθρωποι εἶχον ζημιωθῇ. Εἶχον παραγγείλει ἄλευρα εἰς τὸν Καναδᾶν καὶ ἐτέθη ἄλλος φόρος καὶ μάλιστα ὑπερεψήφισε τῆς προτάσεως τότε καὶ ὁ ἤδη κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τοιαῦτα ζητήματα θὰ γεννηθοῦν καὶ μοιραίως θὰ ἐπέλθουν παρεξηγήσεις διὰ τὰ ζητήματα τῆς ἐκδόσεως τῶν ἀδειῶν εἰσαγωγῆς καὶ θὰ ἀρχίσῃ ἡ λειτουργία τῶν ψήφων τῶν τριώδων. Τὴν ψηφοφορίαν ἐκείνην εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀλεύρων ἐματαίωσα ἐγὼ διὰ φωνῶν καὶ ἐπεμβάσεων καὶ οὕτω τὸ Κράτος δὲν ἔδωσε δραχμὰς 1.400.000 δὲν ὑποδείξας ὅτι δὲν εἶναι ἁρμοδία ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη νὰ χαρίζῃ χρήματα. Σᾶς τὸ φέρω, κύριοι ὡς παράδειγμα, διὰ νὰ μὴ κάμωμεν αὐτοὺς τοὺς πειραματισμούς, οἱ ὁποῖοι ὡς ἀπεδείχθη εἶναι ἐπικίνδυνοι. Διατὶ νὰ μὴ ἀκολουθήσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κάμνουν ὅλα τὰ Κράτη. Ὑπάρχει κράτος ἐν Εὐρώπῃ μὴ ἔχον ἀλευροβιομηχανίαν;

§349Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑμεῖς φρονεῖτε, ὅτι δὲν προστατεύομεν τὴν βιομηχανίαν μας;

§350Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Τὴν ζημιώνομεν, ἐὰν δὲν τὴν καταστρέφωμεν. Λέγω δὲ ὅτι τὴν ζημιώνομεν διότι καὶ τοῦτο εἶναι μία ἐθνικὴ ζημία. Δυνάμεθα μίαν βιομηχανίαν ἀκμάζουσαν ὅπως εἶναι ἡ βιομηχανία τῶν ἀλεύρων, ἡ ὁποία τιμᾷ τὴν Ἑλλάδα, νὰ τὴν προστατεύσωμεν διότι ἔχομεν μύλους ἐφαμίλλους τῶν Εὐρωπαϊκῶν καὶ τοὺς μύλους τούτους τοὺς ἔκαμον οἱ ἄνθρωποι ἄνευ οὐδεμιᾶς κρατικῆς ἀρωγῆς.

§351Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν λέγω νὰ τὴν κτυπήσωμεν, ἂν φέρῃ ὅμως ἀντίστοιχον ὠφέλειαν μεγαλειτέραν εἰς τὸν Λαὸν ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τοῦ ψωμιοῦ, θὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν τὴν ζημίαν τῶν 50.000 τόννων. Μὴ λησμονῆτε ὅτι 20.000 τόννοι εἰσάγονται, ὥστε περὶ 30.000 τόννων πρόκειται. Δὲν τοὺς ζητοῦμεν μεγάλα πράγματα καὶ τοὺς λέγομεν ὅτι ἐδῶ εἴμεθα νὰ σταματήσωμεν τὴν εἰσαγωγήν.

§352Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ φεύγωμεν ἀπὸ τὰ παραδείγματα τῶν ἄλλων κρατῶν. Ἡ Ἑλβετία ἔχει ἀπαγορεύσει ἐντελῶς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀλεύρων, τὸ ἴδιον καὶ ἡ Τσεχοσλοβακία, τὸ Βέλγιον, ἡ Ὁλλανδία, ἡ Γερμανία, ἡ Γαλλία, ἡ Ἰταλία, ἡ Ρουμανία, ἡ Πολωνία, ἡ Τουρκία, ἡ Βουλγαρία, ἡ Σερβία καὶ ἐσχάτως καὶ ἡ Αἴγυπτος ἀπηγόρευσε τὴν εἰσαγωγήν.

§353Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἦτο τερατῶδες διὰ τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν Ρουμανίαν, ἡ ὁποία δὲν εἰσάγει σιτηρὰ καθόλου, ἀλλ’ ἔχει τά ἰδικά της νά ἐπιτρέπῃ νὰ ἔρχωνται ἄλευρα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νά μὴ πωλῇ τά ἰδικά της.

§354Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ βάλετε ὅτι θά εἰσαχθοῦν μόνον 50.000 τόννοι.

§355Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν θέλομεν νά δίδωμεν ἀδείας.

§356Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ προμηθεύεται τὸ Κράτος. Νὰ ἀναθέσετε διὰ νόμου εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νά φέρῃ τοὺς 50.000 τόννους, ὥστε νά κερδίσῃ ἓν κρατικὸν ἵδρυμα.

§357Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ πειράζει ἀφ’ οὗ θά εἰσαχθοῦν οἱ 50.000 τόννοι, ἂν θά τοὺς εἰσαγάγῃ τὸ ἐμπόριον;

§358Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νά ζημιωθοῦν ἄνθρωποι ἢ νά κερδίσουν ἄλλοι πολλὰ ἑκατομμύρια.

§359Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἂν κερδίζουν πολλὰ ἑκατομμύρια θά φθηνήνῃ τὸ ψωμί.

§360Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν θά φθηνήνῃ.

§361Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε δὲν θά κερδίζουν τόσον πολλά.

§362Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ δὲν δέχεσθε αὐτὴν τὴν πρότασιν; Ἀναθέσατε εἰς ἕν ἵδρυμα νά τὸ κάμῃ, ἡ παραγγελία 50 χιλιάδων τόννων εἶναι πρᾶγμα ἁπλοῦν, δὲν χρειάζεται σοφίαν ἢ ἰδιαιτέραν ἱκανότητα.

§363Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὸ φέρωμεν ν’ ἀνάψῃ καὶ νά μὴ τὸ πωλήσωμεν.

§364Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει τρόπος νά ἀσφαλισθῇ, ὥστε νά μὴ ὑπάρχῃ κανεὶς κίνδυνος.

§365Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν βλέπω ποία ἡ Ἐθνικὴ ἀνάγκη νά γίνουν αὐτά τά πειράματα. Δὲν βλέπω ποία ἀνάγκη μᾶς ἀναγκάζει νά φέρωμεν 50.000 τόννους ἄλευρα ἀπὸ τὸν Καναδᾶν ἢ ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν. Μήπως μᾶς τὸ ἐπιβάλλουν λόγοι ὑγείας νὰ φᾶμε ἄσπρο ψωμὶ ἀπὸ τὸν Καναδᾶ καὶ ἂν δὲν φᾶμε ἡ ὑγεία μας κινδυνεύει; Διατὶ λοιπὸν χωρὶς λόγον μὲ τά πειράματα αὐτά νά ζημιώσωμεν τὴν βιομηχανίαν, νά θίξωμεν καὶ τὴν γεωργίαν.

§366Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ γεωργία δὲν θίγεται.

§367Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Τὴν γεωργίαν ἡ ὁποία σήμερον χειμάζεται καὶ τοῦτο εἶναι ἕνας λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα, διότι εἶμαι ἀντιπρόσωπος ἐπαρχίας παραγωγικῆς, εἶμαι ἀντιπρόσωπος τῆς Θεσσαλίας καὶ ἐννοῶ πλήρως τὴν κατάστασιν καὶ μπορῶ νά σᾶς δώσω τὴν εἰκόνα τῆς γεωργίας καὶ τοῦ γεωργοῦ. Εἶναι οἰκτρά ἡ κατάστασις τοῦ γεωργοῦ, διότι περιμένει νά ζήσῃ καὶ νά πληρώσῃ καὶ τὸ γιατρό, καὶ τὸ δικηγόρο, καὶ τὸ μπακάλη, καὶ τὸν ἐπικοισμό, καὶ τὸ δημόσιον μὲ ὀλίγας ὀκάδας σίτου, τάς ὁποίας προσπαθεῖ νά ἐξοικονομήσῃ ἀπὸ τὸν ἄρτον του· καὶ οὕτω τὸν φέρομεν εἰς δύσκολον θέσιν νά ἐκποιήσῃ τάς ὀκάδας αὐτάς, ἢ μᾶλλον δὲν θά δυνηθῇ νά τάς πωλήσῃ πλέον, διότι ὁ βιομήχανος ἐν Καρδίτσῃ, Βόλῳ, Λαρίσσῃ, Βερροίᾳ, Ἐδέσσῃ, ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἀλεύρων θά ἔχῃ περιορίσῃ τὴν ἐργασίαν του καὶ δὲν θά δύναται ν’ ἀγοράζῃ εὔκολα τὸν σῖτον του. Τὸν φέρομεν εἰς ἀπόγνωσιν καὶ ἐρχόμεθα εἰς ἀντίθεσιν μὲ τά μέτρα τά ὁποῖα λαμβάνετε ὑπὲρ τῆς γεωργίας. Δὲν θέλω νά θίξω ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ τὸν γεωργὸν ἐφόσον, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ σῖτος, δυστυχῶς, ἕνεκα τῶν μέσων τῆς καλλιεργείας, στοιχίζει τὸ τερατῶδες, τὸ ἰλιγγιῶδες ποσὸν τῶν 5.50 καὶ 6 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Τί θὰ τὸν κάμωμεν ὅταν διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἀλεύρων θά τὸν πνίξωμεν ἐντελῶς; Ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ὁμιλῶ καὶ λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νά φύγωμεν ἀπὸ τά παραδεδεγμένα εἰς ἄλλα κράτη, τά ὁποῖα ἐπροστάτευσαν κατά τοιοῦτον τρόπον τὸν γεωργὸν καὶ βιομήχανον, ἐφόσον ἀπεδείχθη ὅτι ἔχομεν βιομηχανίαν ἐπαρκεστάτην καὶ τιμῶσαν τὴν Ἑλλάδα. Πλήττοντες δὲ τὴν βιομηχανίαν, πλήττομεν καὶ τὴν τάξιν τῶν μυλεργατῶν, ἡ ὁποία εἶναι πολυπληθὴς ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας συνάδελφος. Ἀλλ’ ὄχι μόνον τοῦτο· σᾶς λέγω δὲν βλέπω τὸν λόγον νά φᾶμε λευκὸν ἄρτον.

§368Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τρῶμε καὶ τώρα λευκὸν ἄρτον;

§369Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τίνα λόγον διὰ τὰς 50 χιλιάδας τόννους ἀλεύρων νὰ δώσω ἐγώ, ὁ Ἕλλην, συνάλλαγμα ἔξω, νὰ δώσω ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα στοιχίζει διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀλευροποίησις τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ εἰς τοὺς ἐργάτας τῶν μύλων τῶν ξένων καὶ νὰ μὴ τὰ δώσω εἰς τοὺς ἐργάτας τῶν μύλων τῶν ἰδικῶν μας;

§370Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διότι ὑποθέτομεν ὅτι μπορεῖ νὰ φθηνήνῃ τὸ ψωμί.

§371Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Μήπως τὰ ἄλευρα τὰ ὁποῖα μᾶς παρέχει ἡ ἀλευροβιομηχανία μας ἀπεδείχθη ὅτι δὲν εἶναι καλά, ὅτι εἶναι ἀνθυγιεινά; Ἐὰν οἱ ἀλευροβιομήχανοι, παρὰ τὴν προστασίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις εἰς αὐτούς, διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβεν, ἐνήργησαν παραβιάσεις τοῦ ποινικοῦ νόμου, ἤτοι αἰσχροκερδείας καὶ ἀπάτας, αὐτὸ τὸ γεγονὸς δὲν εἶναι ἱκανὸν κίνητρον, ὥστε νὰ μᾶς ἀναγκάσῃ νὰ χαράξωμεν ἄλλην πολιτικήν. Ἡ πολιτικὴ τῶν Κρατῶν καὶ τῶν Κυβερνήσεων δὲν χαράσσεται ἀπὸ μεμονωμένα παραδείγματα, οὔτε ἀπὸ τυχὸν ἀδικήματα τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου, τὰ ὁποῖα διαπράττει μία τάξις ἀνθρώπων. Ἂν οἱ ἀλευροβιομήχανοι διέπραξαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τοὺς ἀποδίδονται διὰ τῶν ἐφημερίδων, νὰ ἐφαρμοσθῇ κατ’ αὐτῶν ὁ νόμος ὄχι μὲ αὐστηρότητα, ἀλλὰ μὲ ἀγριότητα. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸ τὸ ζήτημα νὰ μᾶς ὠθῇ εἰς τὴν λῆψιν τοιούτων ἢ τοιούτων ἀποφάσεων. Μήπως τὸ Κράτος ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι ἀνίκανον νὰ παρακολουθήσῃ τοὺς κυρίους αὐτοὺς εἰς τὸν τρόπον τῆς ἀλευροποιήσεως καὶ καθ’ ὃν τρόπον ἐπιτάσσει εἰς αὐτοὺς νὰ ἐνεργῶσιν. Τότε ἐρρέτω τοιοῦτον Κράτος. Ἀλλὰ δὲν φαντάζομαι ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τοὺς παρακολουθήσῃ καὶ ἠδύναντο αὐτοὶ νὰ ἐξαπατήσουν τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὥστε νὰ κερδίσουν τὰ ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸ ψωμί, τὰ ὁποῖα τοὺς ἀποδίδομεν. Ἡμεῖς σήμερον ἔχομεν νὰ κρίνωμεν: ζημιοῦται ἡ βιομηχανία μας ἢ δὲν ζημιοῦται; Ζημιοῦται δὲν θέλω νὰ πῶ καταστρέφεται. Ζημιοῦται ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία, ὅταν ἐξάγεται συνάλλαγμα τῆς ἀλευροποιήσεως τῶν 50 χιλιάδων τόννων, εἶναι βέβαιον τοῦτο; Γνωρίζετε τὰ ἄλλα κράτη, γνωρίζετε ἡ Βουλγαρία, ποίας εὐκολίας παρέχει εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἀλεύρων; δίδει βραβεῖα (primes) ἐξαγωγῆς, ἐνισχύει ἐξαιρετικῶς διὰ τὰ ἄλευρα τὴν ναυτιλίαν της, δίδει τὸ δικαίωμα νὰ μεταφέρωνται τὰ ἄλευρα ἀπ’ εὐθείας εἰς τὰ ἀτμόπλοια ἐκ τῆς προκυμαίας διὰ νὰ μὴ μεταφέρωνται δι’ ἐργατῶν καὶ στοιχίζουν περισσότερα, ὡς καὶ διὰ τὸν σῖτον της πράττει ἀντιθέτως. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπὶ πλέον τὰ ἄλευρα μεταφέρονται δι’ ἀτμοπλοίων Ρουμανικῶν, Βουλγαρικῶν καὶ ἄλλων, ἐνῷ ὁ σῖτος εἰσάγεται δι’ Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων. Ὥστε καὶ ἡ ναυτιλία μας ζημιοῦται σημαντικῶς. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι εἶναι γνωστὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον ὅλα τὰ κράτη διὰ τὴν βιομηχανίαν των. Τώρα ἐρχόμεθα ἡμεῖς καὶ θέλομεν νὰ παράσχωμεν τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν κόσμον ὅτι ὁ ἄρτος εὐθήνηνε. Ἀλλ’ ἐνθυμοῦμαι τὴν κατάπληξιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὅταν ἀνεκοινώθη εἰς αὐτὴν, ὅτι τὰ εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ Καναδᾶ ἄλευρα ἦσαν τὰ ὀνομαζόμενα κτηνάλευρα καὶ ὅτι αὐτὰ μᾶς τὰ ἔφερναν οἱ κύριοι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι τὰ ἀνεμίγνυον καὶ τὰ ἔτρωγε ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Εἰς τὴν Ἀμερικὴν δὲν ἐπιτρέπεται ἡ κατανάλωσις αὐτῶν διὰ τροφῆς ἀνθρώπων εἰμὴ μόνον διὰ τὰ κτήνη, ἐν Ἑλλάδι δὲ καταναλίσκονται διὰ τοὺς ἀνθρώπους. Ἐγὼ ἔχων ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τὴν ἀλευροβιομηχανίαν καὶ τὴν σιτοπαραγωγὴν δὲν ἐδίστασα νὰ δώσω τὴν ψῆφον μου ὑπὲρ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἀλεύρων. Δὲν βλέπω δὲ τὴν ἀνάγκην νὰ κάμωμεν αὐτὸν τὸν πειραματισμόν. Γνωρίζω ὅτι μία τάξις ἀνθρώπων, ἡ τάξις τῶν ἀλευρεμπόρων ἐζημιώθη. Ἀλλ’ ὅταν ἔθετα ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα εἰς τὴν πλάστιγγα εἶδον ὅτι καὶ τὰ πίτυρα ἀκόμη θὰ λείψουν ἐν Ἑλλάδι καὶ θὰ ζημιωθῇ ἡ κτηνοτροφία μας, ὅταν ἀρχίσουν τὰ ἄλευρα νὰ εἰσάγωνται, καὶ ὅταν ὅλα αὐτὰ λέγω τὰ ἔθεσα εἰς τὴν πλάστιγγα ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἐδίστασα νὰ θυσιάσω τὰ συμφέροντα μιᾶς τάξεως χάριν τοῦ συνόλου καὶ ὅταν μάλιστα ἔχομεν ἀποδεδειγμένον ὅτι τὸ συνάλλαγμα τὸ ἐξαγόμενον ἔφθανεν εἰς τὰς ἑκατὸν πεντήκοντα— διακοσίας χιλιάδας λιρῶν, τὰς ὁποίας ἐδίδομεν εἰς τοὺς ξένους.

§372Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ τὴν ἀξίαν τοῦ σίτου περιλαμβάνετε εἰς τὸ ποσὸν αὐτό;

§373Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι. Αὐτὸ ἀντιπροσωπεύει ἀμοιβὴν μυλεργατῶν, τεχνικῶν καὶ ἀλευροβιομηχάνων. Νομίζω λοιπὸν καταλήγων διὰ νὰ μὴ κουραζόμεθα ὅτι πρέπει τὸ Κράτος νὰ ἀποφασίσῃ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν προστατευτικὴν πολιτικὴν εἰς τὴν γεωργίαν, εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ ὑπὲρ τῆς ναυτιλίας ἀκόμη, διότι ἀπεδείχθη ὅτι ὁ σῖτος μέχρις 75% εἰσήγετο δι’ Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων ἐνῷ τὰ ἄλευρα ἤρχοντο μὲ ἀτμόπλοια Ρουμανικὰ καὶ Βουλγαρικά. Εἶναι τρομερὸν νὰ σκεφθῶμεν καὶ πρὸς στιγμὴν ὅτι θὰ δώσωμεν χρήματα εἰς τὰς ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας τῆς Βουλγαρίας καὶ τῆς Ρουμανίας καὶ νὰ ζημιώσωμεν καὶ κατὰ τοῦτο τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ σημείου ὅτι πρέπει τὸ ἔργον τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ τὸ καταστρέψωμεν. Αὐτὴ εἶναι πολιτικὴ Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἔχει θέσιν πολιτικήν, προστατευτικὴν ὑπὲρ τῆς γεωργίας ἐν μέρει καὶ ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας. Πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν μετ’ ὀλίγα ἔτη νὰ ἤμεθα αὐτάρκης εἰς τὸ ζήτημα τοῦ σίτου.

§374ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης.

§375Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ἀναγινώσκων, κύριοι βουλευταί, τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, δὲν εἶδον νὰ κάμῃ ἐν αὐτῇ ὁ κύριος ὑπουργὸς λόγον περὶ τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων, καὶ ἐκ τούτου συνάγω τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει λόγον νὰ νομίζῃ ὅτι θὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα εὐχάριστα.

§376Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον κατετέθη ὡς προστατευτικὸν τοῦ ἀραβοσίτου, μετὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου ἦλθε τὸ ζήτημα τῆς εἰσαγωγῆς ἢ μὴ τῶν ἀλεύρων. Ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη τότε νὰ κάμῃ ἕνα πείραμα ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, καὶ ἀντὶ νὰ κάμωμεν χωριστὸν νομοσχέδιον ἀπεφασίσαμεν νὰ προσθέσωμεν σχετικὰς διατάξεις εἰς τὸ ἴδιον νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει βάσιν προστατευτικήν, καὶ προστατεύει τὸν ἀραβόσιτον καὶ τὸν σῖτον.

§377Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: ἐπειδὴ εἶμαι βιομήχανος, οὐχὶ ἀλευροβιομήχανος, θὰ ἤθελα νὰ παράσχω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ σήμερον ὑφιστάμενον δασμολογικὸν καθεστὼς ὡς πρὸς τὸ εἶδος τῶν ἀλεύρων ἐψηφίσθη κατὰ τὸ 1927 ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία κατόπιν ἐνδελεχοῦς καὶ προσεκτικῆς μελέτης τοῦ ζητήματος καθώρισε τὸ καθεστὼς αὐτό. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καθεστῶτος αὐτοῦ ἐφηρμόσθη τὸ σύστημα διὰ τὸ ὁποῖον ἐγένετο συζήτησις ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§378Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶχε ψηφισθεῖ τότε ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§379Α. ΛΟΥΛΗΣ. Εἶχε γίνει ὅμως εὐρεῖα συζήτησις εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§380Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ μεταβολὴ τοῦ δασμολογίου τῶν ἄρτων καὶ τῶν ἀλεύρων ἡ ὑποστηρίζουσα τὴν βιομηχανίαν ἔγινεν ἐπὶ Κυβερνήσεως Κονδύλη εἰς τό 1926, πρὶν ὁ κ. Καφαντάρης καταθέσῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἤχθη εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν.

§381Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο κατετέθη ὑπὸ τοῦ κ. Καφαντάρη ὡς ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἦτο βέβαια ἡ ἀφορμὴ τῆς διπλῆς ποιότητος τοῦ ἄρτου, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη διοικητικῶς πρὶν ψηφισθῇ τό νομοθετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται. Ἀλλὰ ταυτοχρόνως ἐλαμβάνετο καὶ αὐτό. Εἴχομεν μάλιστα τὴν εὐχέρειαν νὰ κανονίζωμεν τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος, καὶ ὁ κύριος Καφαντάρης εἶπεν, ἂς μὴ τὸ ἐφαρμόσωμεν, ἀλλὰ ἂς καταθέσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἰσχύει αὐτὸ ἀπὸ σήμερον.

§382Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) Δὲν ἐψηφίσθη. Εἰς τὰ 1925 ηὐνοήθησαν ἐπὶ Παγκάλου τὰ ἄλευρα, εἰς τὰ 1926 ἐπὶ Κονδύλη ἐπανῆλθε τὸ καθεστὼς τὸ προστατεῦον τὴν βιομηχανίαν, διετηρήθη μέχρι τοῦ 1927. Ὅταν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑπέβαλεν τὸ πόρισμά της δὲν ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν καθόλου. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ εἰσήγαγεν καὶ μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως Συνασπισμοῦ. Ἦτο ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ διεγράφη. Καὶ ἦλθε ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ καὶ εὑρῆκεν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐπέβαλλεν δασμοὺς εἰσπραττομένους καὶ ἠναγκάσθη νὰ τὸ ἀκυρώσῃ δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ διατάγματος καὶ αὐτὸ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα ἦλθεν ὕστερα πρὸς συζήτησιν.

§383Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὑπάρχει μία τεραστία διαφορὰ μεταξὺ τοῦ διατάγματος τοῦ Κονδύλη. Ὁ νόμος ὁ δασμολογικὸς ἐφηρμόσθη ἅμα τῇ καταθέσει τοῦ νομοσχεδίου περὶ δύο ποιοτήτων ἄρτου καὶ κατόπιν ἐκθέσεως.

§384Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ τὴν δικαιολογίαν μάλιστα προσθέτω ἐγὼ ἔλεγεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι τὸ βάρος τὸ ὁποῖον ἐπέβαλεν διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ, τὸ κερδίζει ἐκ τῆς διαφορᾶς τῶν δύο ποιοτήτων τοῦ ἄρτου.

§385Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ἐν πάσει περιπτώσει τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο, ὅτι ἀπὸ 1ης Μαρτίου 1927, ὁπότε κατετέθη ὑπὸ τῆς τότε Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐπαυξάνον τὸν δασμὸν τὸν εἰσαγωγικὸν τῶν ἀλεύρων, ἀπὸ τότε ἤρχιζε ἐφαρμοζόμενος ὁ αὐξηθεὶς εἰσαγωγικὸς δασμὸς τῶν ἀλεύρων, ὅτι ἀπὸ 1ης Μαρτίου μέχρι σήμερον ἰσχύει αὐτά. Καὶ αὐτὸ ἔχει ταύτην τὴν σημασίαν, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀλευροβιομήχανοι, οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν ἀλευροβιομηχανίαν ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ τότε Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀπηρτίζετο ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς ὅλων τῶν κομμάτων, καθώριζε τὴν Α δασμολογικὴν πολιτικὴν ἔρριψαν τεράστια ποσὰ κεφαλαίων τὰ ὁποῖα τὰ ἔχουν ἀκινητοποιήσει εἰς ἐγκαταστάσεις. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου πληροφορίας ἀρκετὰ θετικάς, καθ’ ἅς ἀπὸ τοῦ Μαρτίου 1927 μέχρι σήμερον, κύριε πρόεδρε, περὶ τὰς 600.000 Ἀγγλικῶν λιρῶν ἔχουν ἐξοδευθῇ εἰς ἐγκαταστάσεις. Τὸ συμπέρασμα εἶναι τοῦτο, ὅτι δὲν φρονῶ ὅτι τὸ Κράτος ἠμπορεῖ νὰ ἔρχεται κατὰ ὡρισμένα χρονικὰ διαστήματα καὶ νὰ λέγῃ, ὅτι σήμερον σᾶς δίδω τὸν Α εἰσαγωγικὸν δασμὸν πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καί αὔριον τὸν Β ὅταν ἡ βιομηχανία αὐτὴ ἔχει ἀνδρωθεῖ, ὅπως ἔχει ἀνδρωθεῖ ἡ ἀλευροβιομηχανία. Διότι εἶναι γεγονὸς ἀνεπίδεκτον πάσης ἀμφιβολίας, ὅτι ἡ παραγωγὴ τῆς ἀλευροβιομηχανίας ὑπερκαλύπτει τὴν κατανάλωσιν ἀλεύρων ἐν Ἑλλάδι. Ἀπόδειξις ὅτι οἱ κυλινδρόμυλοι δὲν ἐργάζονται παρὰ ὀκτάωρον μόνον ἀντὶ τοῦ εἰκοσιτετραώρου ποὺ εἰργάζοντο. Καθ’ ἥν στιγμὴν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις, θέλουσα νά ἀνδρώσῃ τὴν ἀλευροβιομηχανίαν, ἔκανε αὐτὴν τὴν αὔξησιν δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν σήμερον, ὁπότε τόσαι ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων ἐκινητοποιήθησαν, δὲν νομίζω λέγω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νά ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νά πειραματισθῇ, ἐάν καὶ κατά πόσον δύναται, χωρὶς νά ἔχῃ καὶ βασίμους ἐλπίδας ὅτι μὲ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνει ὅτι θά εὐθηνήνῃ ὁ ἄρτος τοῦ λαοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον νά συστήσω, εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ καθορισμὸς τῆς ποσότητος ἀλεύρων τῆς δυναμένης νά εἰσαχθῇ εἰς χιλιάδας τόννους καί ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν βʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2 νά τεθῇ ἡ φράσις «ἐφάπαξ» διά νά μὴ εἶναι δυνατὸν ἡ ἑκάστοτε Κυβέρνησις νά ἐκδίδῃ διατάγματα.

§386Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα δηλαδὴ ἡ ἔννοια εἶναι ὅτι θά γίνῃ ἕνα μόνον πείραμα.

§387Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ὡμίλησαν πολλοὶ καὶ ἀνεγράφη καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας περὶ τῶν τεραστίων κερδῶν τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Ἕν ἐκ τῶν πρώτων μέτρων τὸ ὁποῖον ἐσκέφθησαν οἱ ἀλευροβιομήχανοι, ἦτο τὸ κλείσιμον τῶν ἀλευρομύλων ὅπερ ὅμως δὲν ἔλαβε χώραν διότι ἦσαν τόσον ἀνοικτοὶ εἰς πιστώσεις στὰς διαφόρους Τραπέζας, ὥστε ἐκινδύνευον νά πτωχεύσουν. Ἐπὶ πλέον ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἄποψις κατ’ ἐμὲ σοβαρά: Οἱ πλεῖστοι κυλινδρόμυλοι ἔχουν συγκροτηθῇ εἰς ἀνωνύμους ἑταιρείας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι δὲν δύνανται ν’ ἀποκρύψουν τὰ κέρδη των καὶ ἑπομένως τὸ Κράτος εἰσπράττει ἀρκετὰ γενναῖα ποσὰ ἐκ τῆς φορολογίας τῆς ἀλευροβιομηχανίας. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον κατὰ τὸ παρελθὸν ὅτε ἴσχυε τὸ καθεστώς αὐτὸ καὶ ἐγένετο μεγάλη εἰσαγωγὴ ἀλεύρων, ἐὰν καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἡ Κυβέρνησις εἶχε εἰσπράξεις ἀναλόγους ἢ δυναμένας ὁπωσδήποτε νὰ συγκριθῶσι πρὸς τὰς εἰσπράξεις τὰς ὁποίας ἔχει ἐκ τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Εἶναι μία ἄποψις ἐξ ἴσου σοβαρά.

§388ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§389Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐζήτησα νὰ λάβω τὸν λόγον διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἠθέλησε νὰ ἀμφισβητήσῃ πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι παγκοίνως γνωστά. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων ἐγένετο ὑπὸ διαφόρους συνθήκας ἀπ’ ἐκείνας, τὰς ὁποίας πιστεύει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τότε ἐνόμισα ἀναγκαῖον ἐν τῇ ἰδιότητί μου ὡς ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἔπρεπε νὰ εὕρω τρόπον τινὰ κατὰ τὸν ὁποῖον νὰ μειωθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀφετηρία καὶ ἐσκέφθην τὰς διαφόρους συζητήσεις τὰς ὁποίας ἔκανα μετὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ὅτι θὰ ἠδύνατο καὶ παρ’ ἡμῖν νὰ εἰσαχθῇ ἡ διπλῆ ποιότης τοῦ ἄρτου. Ἦτο μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶχε τότε ληφθῇ ἐν Ἰταλίᾳ καὶ κατὰ τὰς γενομένας ἐρεύνας ἐκρίναμεν ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐνταῦθα. Πρέπει νὰ εἴπω ὅτι διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ λάβω ὅλας τὰς δυνατὰς πληροφορίας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα τῆς μειώσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου χωρὶς νὰ ἔχῃ ἄλλα ἐπικίνδυνα, ἢ ἄλλα δυσάρεστα ἀποτελέσματα. Καὶ πρὸς τοῦτο ἐσχημάτισα τότε μίαν μεγάλην ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία περιελάμβανε τὰς δύο ἀντιμαχομένας τάξεις τῶν ἀλευροβιομηχάνων καὶ τῶν ἀλευρεμπόρων. Ἐκάλεσα τρεῖς ἰατρούς, καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, ἵνα ἐξετάσωσι ποία θὰ ἦτο ἡ ποιότης τοῦ δευτέρου ἄρτου, ἡ ὁποία θὰ περιεῖχε περισσότερα πίτυρα, μήπως ἠδύνατο νὰ ἐπιφέρῃ βλάβην τινα εἰς τὴν ὑγείαν, ἐκάλεσα δὲ καὶ εἰδικοὺς καὶ μετὰ ἐπανειλημμένας συζητήσεις κατέληξα εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ὅτι ὄχι μόνον οὐδεμία βλάβη ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας θὰ ἐπήρχετο διὰ τῆς διπλῆς αὐτῆς ποιότητος τοῦ ἄρτου, ἀλλὰ καθ’ ἅ ἐγνωμάτευσεν ὁ μακαρίτης καθηγητὴς Σάββας τοὐναντίον ἡ δευτέρα ποιότης, ἡ ὁποία θὰ εἶχε περισσότερα πίτυρα θὰ ἦτο μᾶλλον ὠφέλιμος. Ἔλαβεν μάλιστα ἀφορμὴν ἐκ τῆς συσκέψεως ἐκείνης καὶ ἔκανε μίαν ὁμιλίαν εἰς τὴν Ἀκαδημίαν ὅπου ἀνέπτυξεν ὅτι ἡ ποιότης αὐτή, ἡ ὁποία θὰ εἶχε περισσότερα πίτυρα, θὰ ἦτο καὶ καλλιτέρα, καὶ ὠφελιμωτέρα εἰς τὸν ὀργανισμόν. Θὰ εἴπω δὲ ὅτι ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ νῦν Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, μοῦ ἐξέφρασε τὴν ἰδιαιτέραν του εὐχαρίστησιν ὅτι ἐγένετο ἡ δευτέρα αὐτὴ ποιότης τοῦ ἄρτου, τὴν ὁποίαν τὴν εὑρίσκει ἐξαιρετικὰ ὠφέλιμον διὰ τὸν ὀργανισμὸν καὶ ἐπίστευεν ὅτι θὰ φέρῃ εἰς τὴν ἀγορὰν τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου ἀρκετὰ μειωμένην διὰ τὸ δεύτερο ψωμί, τὸ ὁποῖον καταναλίσκεται κυρίως παρὰ τοῦ λαοῦ καὶ ὁ ὁποῖος κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις τὰς ὁποίας ἔχω ἀπὸ τοὺς ἰατρούς, θὰ ἔχῃ ἕνα πολὺ ὑγιεινὸ ψωμί. Πρέπει νὰ εἴπω ὅτι ἰσχυρὰν ἀντίδρασιν εὗρον παρὰ τῶν ἀλευρεμπόρων, διότι δυστυχῶς τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν ἐπέτρεπε νὰ εἰσαγάγωμεν ξένα ἄλευρα. Καὶ δὲν ἐπέτρεπε τὴν εἰσαγωγὴν ξένων ἀλεύρων, καθόσον χημικῶς ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐξακριβώσωμεν τὰς δύο ποιότητας τοῦ ἀλεύρου, τὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένας. Τοῦτο δὲ ἦτο γνωστὸν καὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα μέρη ὅπου ἐφηρμόσθη. Τότε διεξήχθη εἷς μέγας ἀγὼν μεταξὺ τῶν ἀλευρεμπόρων. Ἐνῷ λοιπὸν ἐγὼ ἤθελον νὰ δώσω τὴν δευτέραν αὐτὴν ποιότητα τοῦ ἄρτου, μὲ ἐπεσκέφθη ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Καφαντάρης, ὅστις μοῦ εἶπεν ὅτι ἐπειδὴ τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην χρημάτων τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον θὰ προέκυπτεν ἐκ τῆς δευτέρας ποιότητος τοῦ ἄρτου νὰ μὴ τὸ δώσωμεν εἰς τὸν λαὸν διὰ τοῦ ψωμιοῦ, ἀλλὰ νὰ τὸ κρατήσῃ τὸ Κράτος. Πρέπει δὲ νὰ εἴπω ὅτι αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ἐπεξετάθη γενικώτερον, διότι σπουδαίως συνετέλεσεν ὑπὲρ τῆς γεωργίας, καὶ καλῶς γνωρίζετε ὅτι ὅσον ὁ δασμὸς εἶναι ὑψηλότερος, τόσον καὶ ἡ γεωργία ἐπωφελεῖται περισσότερον διότι καὶ αὐτὴ ὑψώνει τὰς ἐσωτερικὰς τιμὰς τοῦ σίτου. Καὶ τότε ἐλήφθη καὶ τὸ μέτρον τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Ἔχομεν ἐπίσης τὴν ὠφέλειαν ἐκ μέρους τῆς ἀλευροβιομηχανίας διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως, μετὰ τὴν ὕψωσιν τοῦ δασμοῦ εἰσαγωγῆς ξένων ἀλεύρων. Ἔχομεν ἐπίσης τὸ κέρδος τῶν ἐργατῶν οἱ ὁποῖοι εὑρίσκουν μείζονα ἐργασίαν. Ἔχομεν ἐπίσης τὸ κέρδος τοῦ ὅτι ἐξαγάγομεν ὀλιγώτερον συνάλλαγμα εἰς τὸ ἐξωτερικὸ ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐξηγάγομεν διὰ τὰ κέρδη τῆς ἀλευροβιομηχανοποιήσεως. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐπεκροτήθη ἀπολύτως πλὴν μιᾶς ἀντιδράσεως τῶν ἀλευροβιομηχάνων τῶν ὁποίων τὸ δίκαιον ἀνεγνωρίζετο, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἔχοντες τὸ ἐμπόριον των καὶ ἐνασκοῦντες αὐτὸ ἀπὸ πολλοῦ χρόνου βεβαίως εὑρίσκοντο ἐστερημένοι. Πρέπει νὰ εἴπω ὅτι εἴχομεν καὶ διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῶν ξένων καὶ ἀντιδράσεις. Μὲ ἐπεσκέφθησαν δὲ καὶ ὅλοι οἱ ἀκόλουθοι τῶν ξένων Πρεσβειῶν καὶ μοῦ εἶπον ὅτι: ἐνῷ εἰσάγομεν τὰ προϊόντα σας, τὴν σταφίδα σας παραδείγματος χάριν, σεῖς μᾶς ἐμποδίζετε τώρα. Ἀλλὰ ἡμεῖς αὐτὸ ἐφηρμόσαμεν καὶ ὡρίσθη ὅτι ὁ δασμὸς θὰ ἐξάγεται ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς. Ἀλλ’ ἀληθῶς δὲν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ἡ ὕψωσις αὐτὴ τοῦ δασμολογίου ἐφηρμόσθη καθὼς καὶ ἡ διπλῆ ποιότης ἐπ’ ἀρκετὸν χρόνον. Καὶ σᾶς εἶπα, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα εἴχομεν ἐκ τῆς πολιτικῆς αὐτῆς εἶναι ὅσα σᾶς ἀπηρίθμησα. Ἐν τούτοις μετὰ τὴν ἀποχώρησίν μου ἀπὸ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως τὸ μέτρον ἐξηκολούθησεν ἕως ὅτου ἦτο εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας. Ἐξηκολούθησεν ὅμως καὶ κατόπιν ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ παρακολουθήσω τὶ ἐγένετο. Τώρα ἡ Κυβέρνησις κρατεῖ αὐτὸ τὸ καθεστώς, ἀδιαφόρως ἐὰν τὸ κρατῇ ὑπὸ διαφόρους ὅρους. Ἐπέφερεν μίαν ἐλάττωσιν, τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ διότι ἐνόμισεν, ὅτι διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ ἐκ τοῦ σίτου θὰ φέρῃ μίαν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου.

§390Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπέφερε.

§391Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ μέτρον ἐκεῖνο ἦτο εὔστοχον, διότι ἐδώσατε κέρδος ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, ἀφοῦ ἐπήρατε ἀπὸ τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα ὁ Λαὸς καταναλίσκει. Ἐπομένως φθήνιαν τοῦ βίου δὲν ἐπεφέρατε, τοὐναντίον μάλιστα, φρονῶ ὅτι ἐκεῖνο τὸ μέτρον ἦτο ἐπιβλαβὲς διὰ τὴν γεωργίαν. Ἦτο ἐπιβλαβὲς ἀπὸ διπλῆς ἀπόψεως. Διότι ὅταν ὁ γεωργὸς καταναλίσκῃ μόνον τὸ ἰδικόν του ψωμί, αὐτὸς δὲν ἐπωφελεῖται τίποτε ἐκ τοῦ δασμοῦ, διότι ἐκεῖνος δὲν ἔχει νὰ πωλήσῃ τίποτε. Καὶ ἐκεῖνος ποὺ δὲν εἶχε νὰ πωλήσῃ θὰ ἐζημιώνετο, καθόσον τίποτε δὲν ὠφελεῖτο ἀπὸ τὸν δασμόν, ἐνῷ τοὐναντίον ὠφελεῖτο ἀπὸ τὸ δασμὸν τῶν ἄλλων εἰδῶν. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν νομίζω ὅτι τὸ ληφθὲν μέτρον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τότε ἦτο ἐπαρκές. Πάντως, τότε ἐκάματε μίαν δοκιμασίαν ὅπως καὶ σήμερον. Ἀλλὰ σήμερον ἔρχεσθε νὰ κάμετε μίαν δοκιμασίαν, διότι ὅπως ἀνεπτύχθη ἀπὸ ὅλους σας εἴπατε: Θὰ φέρωμεν 50 ἕως 60 χιλιάδες τόννους διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ θὰ γίνῃ. Καὶ τὸ ὅτι ἐκάματε δοκιμασίαν εἶναι ὅτι ἐπροσθέσατε τὴν διάταξιν χωρὶς ὅμως νὰ ἔχετε αἰτιολογήσει διὰ τῆς ἐκθέσεώς σας καὶ δὲν δύνασθε νὰ αἰτιολογήσητε, διότι δὲν ἐχαράξατε μίαν πολιτικὴν ὡρισμένην καὶ νὰ εἴπητε ὅτι αὐτὸ θὰ φέρῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, ἀλλὰ ἐλέγατε ἄλλα. Εἰλικρινῶς πρέπει νὰ εἴπω ὅτι ἐκάματε μίαν δοκιμήν, καὶ δι’ αὐτὸ ἡ ἔκθεσις σας δὲν δύναται νὰ εἴπῃ τίποτε.

§392Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἔλλειψις τῆς ἐκθέσεως ἐδικαιολογεῖτο, διότι ὅταν τὸ νομοσχέδιον κατετέθη δὲν εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις ὅτι θὰ ἐγένετο δοκιμή, διότι θὰ ἐλέγατε αὐτό.

§393Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅταν εἰσηγάγετο δὲν τὸ εἶδα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, διότι εἶχα ὑπ’ ὄψει μου τὸ ἀρχικόν. Ἀλλὰ λέγω εἶναι ὀρθὸν νά προβῆτε εἰς τὴν δοκιμὴν αὐτήν; Καὶ ἐάν προβῆτε εἰς τήν δοκιμήν αὐτήν βεβαίως θά ἔχετε πλέον προδιαγράψει μίαν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν θά θέλετε νά ἐξακολουθήσετε. Ποία εἶναι ἡ πολιτικὴ ἡ διαγραφομένη ἐν τῷ μέλλοντι ἐὰν ἡ πολιτική σας ἢ ἡ δοκιμὴ ἐπιτύχῃ;

§394Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς λέγω ὅτι θὰ εὕρωμεν πάντοτε 50 χιλιάδες τόννους ἐὰν ἐπιτύχῃ.

§395Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ἐὰν ἐπιτύχῃ. Καὶ θὰ ἴδωμεν πρὸς τὶ σκοπεῖτε ἐὰν ἐπιτύχῃ.

§396Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν θά φέρωμεν περισσότερα τῶν 50 χιλιάδων τόννων, διότι ἠμπορεῖ νὰ κτυπήσωμεν τὴν βιομηχανίαν.

§397Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μὲ αὐτοὺς τοὺς 50 χιλιάδες τόννους δὲν νομίζω ὅτι κτυπᾶτε. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν τὶ θέλετε νά προστατεύσετε. Θέλετε νὰ προστατεύσετε τὴν ὁμάδα ἐκείνων τῶν ἀλευρεμπόρων;

§398Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μᾶς λέγουν, ὅτι θὰ φθηνήνῃ τὸ ψωμί.

§399Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἄς τὸ δοκιμάσωμεν διότι ἀξίζει νὰ τὸ δοκιμάσωμεν ἐὰν ἡ δοκιμὴ αὐτὴ εἶναι ἀξία λόγου. Ἀλλὰ θὰ μᾶς δώσῃ ἕνα ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον θὰ ἀγάγῃ εἰς μίαν πολιτικὴν ἡ ὁποία θά εἶναι τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ ἀντιπολίτευσις. Συνεπῶς ἡ πολιτική σας εἶναι, νὰ προστατεύσωμεν τὴν ὁμάδα αὐτῶν τῶν ἐμπόρων. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι καὶ ἡ τάξις αὐτὴ εἶναι ἀξία προστασίας. Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν εἰς τὸ μέγα αὐτὸ ζήτημα νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ νὰ κάμωμεν δοκιμὰς καὶ νὰ προστατεύσωμεν μίαν τάξιν τόσον μικρὰν ἀπέναντι τόσον μεγάλου ἀριθμοῦ καταναλωτῶν. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἁπλῶς ὅτι δὲν τοὺς προστατεύομεν, ἐὰν θέλωμεν νὰ τοὺς προστεύσωμεν μὲ 50. 000–60.000 τόνους κατ’ ἔτος, διότι διὰ νὰ τοὺς προστατεύσητε πρέπει νὰ ἔχετε κάμῃ τὸν χάρτην νὰ ἰδῆτε πόσοι θὰ εἶναι αὐτοὶ καὶ πῶς θὰ διανεμηθῇ τὸ ποσόν. Δὲν δύνασθε νὰ εὕρητε μέσον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ κάμητε μίαν δικαίαν διανομὴν μεταξὺ ὅλων τῶν ἐμπορευομένων τοῦ εἴδους τούτου. Διότι ἐὰν ὅλοι σᾶς ἔλεγον ὅτι «διορίζομεν ἀντιπρόσωπον τὸν Α καὶ θὰ μᾶς τὸ διανέμει αὐτὸς» ἢ «κάμνομεν μίαν τριμελῆ ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία θὰ παρελάμβανεν τοὺς 60.000 τόννους», εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ διανομὴ θὰ ἐγίνετο κατ’ ἀναλογίαν τῶν ἐργασιῶν ἑκάστου. Καὶ ἑπομένως δὲν ἔχομεν παράπονον, ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν προστατεύεται ἡ τάξις διότι εἶναι τόσοι πολλοὶ αὐτοί! Ἡ διανομὴ θὰ τοὺς καταστήσῃ σὰν τοὺς διαφόρους ἐπαγγελματίας οἱ ὁποῖοι ἀνακύπτουν σὰν σαλλιγάρια καὶ δὲν ἔχουν δουλειὰ νὰ κάμουν καὶ παρίστανται ὡς ἐπαγγελματίαι ἐνῶ δὲν εἶναι παρὰ ἄεργοι.

§400Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πόσοι ὑπολογίζεται ὅτι εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀλευροβιομήχανοι;

§401Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι πολλοί, δὲν ἠξεύρω πόσοι. Δὲν ἔχω στατιστικὴν ἀλλὰ εἶναι ἄπειροι. Δὲν μποροῦν νὰ προστατευθοῦν μὲ 50–60 χιλιάδες τόννους.

§402Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βέβαια ὁ κύριος σκοπὸς δὲν εἶναι αὐτὸς ἀλλ’ εἶναι ὑποβοηθητικός.

§403Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα πρᾶγμα εἰς τὸ ὁποῖον μποροῦμε νὰ ἀποβλέψωμεν, καὶ δὲν μποροῦμεν παρὰ ν’ ἀποβλέψωμεν συμπαθῶς πρὸς τὴν τάξιν αὐτὴν ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἐποχὴν ποὺ δὲν ὑπῆρχον ἀλευρόμυλοι ἐφάνη τόσον χρήσιμος, διότι τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ μὴ παραβλέπῃ καμμίαν τάξιν ἡ ὁποία ζῇ ἀσκοῦσα ἕν ἐπάγγελμα τὸ ὁποῖον εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἔντιμον, ὅπως εἶναι τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ἐμπόρου. Καὶ ἀκόμη πρέπει νὰ τοὺς ἀναγνωρισθῇ καὶ μία ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν προσέφεραν ὅταν εἶχεν ἀνάγκην ὁ τόπος. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν τὸ θέτω ἔτσι τὸ ζήτημα, ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξήσωμεν τὴν παραγωγὴν τῶν ἀλεύρων καθὼς καὶ ἡ Κυβέρνησις ὁμολογεῖ, καὶ θὰ τὸ ὁμολογήσῃ ἀκόμη περισσότερα· λοιπὸν τίθεται ἐκποδὼν τὸ μέτρον προστασίας τῶν ἐμπόρων. Θὰ σᾶς εἴπω δὲ ὅτι ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον ἀποκλείετε τοιαύτη ἰδέαν, διότι δὲν εἶναι τόσον εὔκολον νὰ λυθῇ ὅπως ἐγὼ σᾶς εἶπον τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς μεταξὺ τῶν ἀλευρεμπόρων, διότι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ συνεννοηθοῦν αὐτοὶ ὅτι θὰ γίνῃ μία ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία θὰ παραλαμβάνῃ τὰ ἄλευρα καὶ θὰ τὰ στέλνῃ στὰ διάφορα μέρη, ὥστε θὰ καταλήξῃ κατ’ ἀνάγκην τὸ μέτρον εἰς προστασίαν τῶν ἐπιτηδείων οἱ ὁποῖοι θὰ κατορθώσουν νά παίρνουν τά ἄλευρα. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θά ἔχετε τὴν ἐξέγερσιν ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ καὶ μάλιστα τοῦ μεγαλειτέρου τμήματος τῶν ἀλευρεμπόρων οἱ ὁποῖοι θά σᾶς λέγουν ὅτι: κύριοι, τὰ ἐδημιουργήσατε ὅλα αὐτὰ διά νά προστατεύσετε ὡρισμένα πρόσωπα καὶ θά ἔχετε καὶ τά ἐπακόλουθα καὶ θά σᾶς λέγουν ὅτι προστατεύετε τοὺς φίλους σας.

§404Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οὔτε ὁ κόσμος ἠμπορεῖ νὰ εἰπῇ αὐτό.

§405Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς τὸ εἰπῇ. Πρέπει νά πάρωμεν τὰ πράγματα ὅπως τά παίρνουν, καὶ ὄχι ὅπως ἡμεῖς μὲ τάς εἰλικρινεῖς μας προθέσεις τά ἀντιλαμβανόμεθα. Λοιπὸν ἐνῷ δὲν θά προστατεύσετε τίποτε, θά ἔχετε τὸ ἀποτέλεσμα νά δημιουργήσετε καὶ πλείστας ὅσας ἐξεγέρσεις. Τώρα θά εἰπῆτε ὅτι θά προστατεύσετε τὴν κατανάλωσιν, εἰς τὸ ὅτι αὐτὴ ἡ κατανάλωσις θά ἔχῃ μίαν μικροτέραν τιμήν. Πρέπει ὅμως νά σᾶς εἰπῶ, ὅτι ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον ἀποκλείεται πᾶσα τοιαύτη ἰδέα διότι ἄν θέλετε νά προστατεύσετε τὴν κατανάλωσιν, δὲν σκέπτεσθε νά προστατεύσετε τὸν πλούσιον, τὸν τρώγοντα πρώτης τάξεως ψωμί, ἀλλά θέλετε νά προστατεύσετε τόν λαὸν ὁ ὁποῖος τρώγει τὸ δεύτερο ψωμί.

§406Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ μεσαία τάξις τρώγει τὸ ἄσπρο ψωμί.

§407Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὀλίγοι ἐξ αὐτῶν, ἀλλά ἡ τάξις τῶν ἀστῶν, τῶν ἐργατῶν, καὶ τῶν μικρεμπόρων δὲν τρώγει πρώτης τάξεως ψωμί. Ἄν μερικοὶ ἐργάται ἀστοὶ τρώγουν ἀπὸ τὸ πρώτης τάξεως ψωμί, εἶναι οἱ ὀλίγοι. Ἡ μεγάλη μάζα δὲν τρώγει. Λοιπὸν τί θά γίνῃ; Θὰ κάμετε τὴν δοκιμὴν διά νά προστατεύσετε ἐκείνους ποὺ ἠμποροῦν νά τὸ φάγουν καὶ ἀκριβώτερον καὶ δὲν θὰ τὸν ἐνδιαφέρει ἄν θά τὸ πληρώσῃ ὀλιγώτερον ἢ περισσότερον; Ἡ πολιτικὴ λοιπὸν τῆς δοκιμῆς δὲν πρόκειται νά σᾶς χρησιμεύσει ὥστε νά καθιερώσητε μίαν πολιτικὴν ἐν τῷ μέλλοντι ἡ ὁποία νά εἶναι ὠφέλιμος ἀπὸ οὐδεμιᾶς ἀπόψεως καὶ ἐφόσον δὲν ἠμπορεῖτε νά ἐπιτύχετε ἕνα ἀποτέλεσμα νά καθωρίσητε μίαν πολιτικὴν ἐν τῷ μέλλοντι ἡ δοκιμὴ αὐτὴ εἶναι τελείως ἄσκοπος. Θὰ σᾶς εἴπω δὲ καὶ τά κακά τά ὁποῖα θά δημιουργηθοῦν. Θέτετε εἰς μίαν ἀμφιβολίαν τὸν ἔμπορον, τὸν βιομήχανον, διότι αὐτοὶ θά νομίσουν ὅτι μὲ τοὺς 50–60.000 τόννους δύνανται νά κρατήσουν τὸ ἐμπόριόν των καὶ δύνανται νά ἐλπίζουν ἐν τῷ μέλλοντι. Δὲν ἠξεύρωμεν δὲ πῶς θά σκεφθοῦν αὐτοὶ εἰς τὸ μέλλον.

§408Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ εἶναι προστατευτικὸν τῆς βιομηχανίας πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ νομίσουν, ἀφοῦ τοὺς λέμε ὅτι ἀπὸ 50–60.000 τόννους καὶ ἐπάνω δὲν μπορεῖτε νά φέρετε;

§409Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ πνεῦμα τῆς ἀμφιβολίας καὶ τῆς ἀβεβαιότητος ἐν τῷ μέλλοντι ὑπάρχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Διότι ὑπάρχουν καὶ ἄλλα κόμματα καὶ δὲν ἠξεύρομεν πῶς θά σκεφθοῦν. Δὲν πρέπει μία Κυβέρνησις νά θέτῃ τὴν πολιτικὴν ὑπὸ δοκιμὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν ἠξεύρω τὶ θά βγάλῃ ἡ Κυβέρνησις. Νομίζω ὅτι καλλίτερα θά εἶναι νά φθάσητε εἰς μίαν ὡρισμένην πολιτικήν. Τὶ ἀποτελέσματα περιμένετε; Θὰ φέρετε ἄλευρα τὰ ὁποῖα θά πωληθοῦν ἀκριβώτερα ἢ εὐθυνώτερα. Τὶ σημασίαν ἔχει αὐτό; Μὴ κάμνετε τά πειράματα, τὰ ὁποῖα εἰς οὐδὲν ἀσφαλὲς συμπέρασμα εἶναι δυνατὸν νά σᾶς φέρουν. Τώρα θά σᾶς εἴπω καὶ περὶ τῶν δύο ἄλλων προσόδων τοῦ ἀραβοσίτου καὶ τῆς πατάτες. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν δι’ αὐτά, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ προστατευθῇ ἡ ἐγχώριος παραγωγή. Ἀλλά θά σᾶς ἔλεγον ἕνα πρᾶγμα. Νὰ μὴ ἐκθέσητε τοὺς ἐμπορευομένους διὰ τά εἴδη αὐτά εἰς ζημίας τάς ὁποίας δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νά τὰς ὑποστοῦν. Ὅπως ξέρετε κατὰ τὸ Σύνταγμα ἀπὸ τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου ἰσχύει ὁ νέος δασμὸς ἑπομένως εἶναι γνωστόν, ὅτι εὑρέθησαν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἶχον φορτώσει ἄλευρα καὶ τά εἶχον πρὸς διαμετακόμισιν καὶ ὅτι αὐτοὶ ἐζήτησαν νὰ τοὺς προστατεύσητε καὶ εἴπατε ὅτι ὅσοι εἶχον φορτώσει ἄλευρα ἀπὸ τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου θὰ τοὺς ἀπαλλάξητε.

§410Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). (Ἀναγινώσκει). «Διὰ τὰ γεώμηλα τὰ εὑρισκόμενα ἐν ἀποταμιεύσει ἢ ἐν φορτώσει κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ δώσωμεν τὸ ἥμισυ τοῦ δασμοῦ».

§411Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ τὸν ἀραβόσιτον;

§412Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Διότι ὁ ἀραβόσιτος θὰ πάρῃ τὴν τιμὴν εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν τὴν ὁποίαν τοῦ δίδομεν διὰ τοῦ δασμοῦ. Ἐὰν δὲν γίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε σεῖς θὰ ἔχωμεν τὸν ἑξῆς κίνδυνον. Ὁ μὲν ἀραβόσιτος ὁ εὑρισκόμενος ἤδη εἰς τοὺς λιμένας εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν θὰ μπορέσῃ νὰ πάρῃ τὴν τιμὴν ποὺ τοῦ δίδει ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ, ἀλλ’ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐν πλῷ μέχρις ὅτου ἔλθῃ θὰ εὕρῃ ὑψωμένην τὴν τιμὴν τοῦ ἀραβοσίτου καὶ ἑπομένως κινδυνεύομεν νὰ δώσωμεν τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ εἰς τὰ θυλάκια τοῦ ἐμπόρου.

§413Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς κάμω μίαν πρότασιν ὥστε οὔτε ὁ ἕνας νὰ ζημιωθῇ οὔτε ὁ ἄλλος νὰ ὠφεληθῇ. Νὰ ἀφήσητε διὰ τὰ ἐν πλῷ προϊόντα νὰ τὸ κανονίσητε τὸ ζήτημα διὰ διατάγματος.

§414Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Προτιμῶ νὰ τὰ κανονίσω ἀπὸ τοῦδε.

§415Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τότε ὑπάρχει ἕνας κίνδυνος νὰ ζημιώσητε τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προμηθεύονται τὸ ψωμὶ τὸ ὁποῖον τρώγει ὁ πτωχὸς λαός. Ἐγὼ ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εὑρίσκω ὅτι τοῦτο εἶναι σωστὸ πρᾶγμα.

§416Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐγὼ τὸ εὑρίσκω σωστὸ καὶ θὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐφαρμογήν του.

§417ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος.

§418Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐξαιρετικὴ ἡ χαρά μου, διότι ἀπόψε ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξ ἀφορμῆς διότι ὁ συνάδελφος κ. Βουδούρης ὑπεστήριξεν μίαν ὑπόθεσιν ὡς δικηγόρος τῆς ὑποθέσεως, εἶπεν ὅτι πρέπει οἱ βουλευταὶ καὶ ἂν ἀκόμη ἐξασκοῦν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου πρέπει νὰ ἀποφεύγουν νὰ ὑποστηρίζουν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὑποθέσεις οἰκονομικῆς φύσεως ἀπὸ τὰς ὁποίας δύνανται νὰ ἐπηρεασθοῦν παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ ὅτι τοῦτο εἶναι ζήτημα ἠθικῆς τάξεως διὰ τὸν βουλευτήν. Ἐγὼ δὲ λέγω ὅτι ἐκδηλώνω τὴν χαράν μου διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τίθεται τέρμα καὶ πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὸ νὰ συζητοῦν διάφοροι ἐξ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι συνδέονται οἰκονομικῶς μὲ ὡρισμένα ἱδρύματα, καὶ νὰ ὑποστηρίζουν ἀπόψεις συμφώνους πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ ἱδρύματος τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύουν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ περιορισμὸς αὐτὸς πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ ἀκόμη περισσότερον καὶ δι’ ἐκείνους ἀκόμη οἱ ὁποῖοι ἐξασκοῦν ἐπαγγέλματα τοιαῦτα οἰκονομικῆς φύσεως ἀπὸ τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀπολαμβάνουν καὶ νὰ ἔχουν μεγαλειτέρας ἀπολαβάς. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ ὑποχρέωσις αὕτη δημιουργεῖ καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ μίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν, τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ ἀμείβωνται οἱ βουλευταὶ ἀξιοπρεπῶς, ὥστε νὰ δύνανται νὰ βουλεύωνται ἐλευθέρως. Ἔλεγον λοιπὸν ὅτι διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως θὰ εἶναι δυνατὸν ὁ βουλευτὴς νὰ ἐπιδοθῇ ἀπερίσπαστος εἰς τὸ ἔργον του χωρὶς νὰ σκέπτεται κατὰ τίνα τρόπον θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξεύρῃ τὰ πρὸς τὸ ζῆν. Ἐὰν κάμετε τοῦτο κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἡ ἱστορία θὰ ἀναγράψῃ τὸ ὄνομά σας μὲ χρυσᾶ γράμματα.

§419Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νὰ περιορίσωμεν τοὺς βουλευτὰς εἰς 150.

§420Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς μᾶς περιορίσετε εἰς 150· τοῦτο δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Ἐὰν οἱ βουλευταὶ ἀσκοῦν ἐπαγγέλματα τοιαῦτα ὥστε νὰ ἐπηρεάζουν τὴν γνώμην καὶ τὴν ἐσωτερικήν μας πρόθεσιν θὰ ἐπηρεάζουν βεβαίως καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ στηρίξωμεν οἰκονομικῶς τοὺς βουλευτὰς ὥστε νὰ μὴ γίνουν ἐρείπια καὶ νὰ σέρνωνται διὰ νὰ ὑποστηρίζουν διαφόρους ὑποθέσεις παρὰ τὴν θέλησίν των. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ σημερινοὶ βουλευταὶ ἐπιδίδονται εἰς τὸ νὰ ὑποστηρίζουν ὑποθέσεις παρὰ τὴν συνείδησίν των. Ὄχι. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ θέμα αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσῃ πολὺ σοβαρῶς ὥστε νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὸ νὰ ἀσχολούμεθα εἰς διαφόρους ὑποθέσεις αἱ ὁποῖαι πάντοτε δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ μᾶς ἐπηρεάσουν, ἡ δὲ νομοθεσία ἀπὸ ἐδῶ μέσα ἐξέρχεται σύμφωνα μὲ τὴν κοινὴν συνείδησιν κύριοι βουλευταὶ ὅταν συνεζητεῖτο ὁ προϋπολογισμὸς ὁ γενικὸς ὅπως καὶ ὅτε συνεζητεῖτο καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, εἶπον ὅτι 60–70% κερδίζουν οἱ βιομήχανοι, ἐὰν ἡ γνώμη μου εἶναι ἀπολύτως ἀκριβής. Ἐν πάσῃ περιπτώσει προέρχεται ἀπὸ τὴν πεῖραν. Ἡ πρόθεσις λοιπὸν ἡμῶν ἢ μᾶλλον ἡ αἰτία ἡ ὁποία ἐπροκάλεσεν τὴν εἰσήγησιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι νὰ ὑποστηρίξωμεν: αʹ) τὴν παραγωγὴν καὶ βʹ) νὰ προστατεύσωμεν τὴν κατανάλωσιν τὴν παραγωγικότητα τῆς ἀλευροβιομηχανίας δὲν τὴν ἀρνούμεθα, εἶναι ὁ 3ος συντελεστής, ἀλλὰ τὴν παραγωγικότητα τῶν ἀλευρεμπόρων κατ’ οὐδένα λόγον δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν ἐννοήσωμεν. Διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα, κύριοι βουλευταί, δὲν ἔχομεν ἀλευρεμπόρους ἀλλὰ μεσίτας οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὴν ξένην βιομηχανίαν τῶν ἀλεύρων. Τὰ ἐμπορεύματα, μᾶς τὰ δίδουν καὶ λέγουν: θὰ κερδίσουμε καὶ μεῖς ἕνα 5% διότι ἔτσι τὸ θέλουμε. Ὁ σκοπός μας, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ εἶναι πῶς θὰ μπορέσουμε νὰ δώσουμε ἐφθηνότερον ψωμὶ εἰς τὸν λαόν. Ἐὰν πρόκειται ἐκ τούτου νὰ ζημιωθοῦν 50–60–70 ἄνθρωποι, ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνουν αὐτοὶ θύματα, ὅπως ἔγιναν καὶ οἱ τσιφλικοῦχοι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν 500.000 οἰκογενειῶν, οὕτω πως καὶ οἱ 50 ἢ 60 ἄνθρωποι πρέπει νὰ γίνουν θύματα διὰ τὰ 6½ ἑκατομ. τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Τὸ νομοσχέδιον βάσιν οἰκονομικὴν ἔχει ὅπως προστατεύσῃ τὴν παραγωγὴν πρωτίστως. Καὶ εἶναι γεγονὸς ὅτι παγκοσμίως ἔχει κλονισθῆ ὅλη ἡ βάσις τῶν στηριζόντων τὸ σημερινὸν οἰκονομικὸν σύστημα, καὶ ὅλοι οἱ ἀσχολούμενοι περὶ τὰ οἰκονομικὰ προσπαθοῦν κατὰ τίνα τρόπον θὰ συγκρατήσουν τὴν παραγωγὴν τοῦ σίτου ἡ ὁποία ὁσημέραι ὑποτιμᾶται, ἐνῷ τὰ ἄλλα προϊόντα δὲν λαμβάνουν τὴν κατιοῦσαν ὁδὸν ἀλλὰ τὴν ἀνιοῦσαν. Ἡ πτώχεια εἶναι γενικὴ ἐδῶ εἰς τὰ Βαλκάνια ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην· εἶναι δὲ τόση ἡ πτώχεια λόγῳ τῆς πτώσεως τῶν τιμῶν ὥστε ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι τελευταίως ἦλθον ἀπὸ τὴν Ἑσπερίαν ἔλεγον ὅτι τὸ σημερινὸν οἰκονομικὸν σύστημα θὰ πάθῃ κάποιαν ἀλλοίωσιν καὶ μοιραίως. Ἐφόσον ὅμως τάξις ἀνθρώπων κατ’ ἐξοχὴν παραγωγικὴ πάσχει, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ τὸ σημερινὸν οἰκονομικὸν σύστημα νὰ ὑποστῇ μίαν μεταβολήν. Ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ ἔχει ἐπηρεασθῆ καὶ ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν καὶ κατὰ τὴν σύνοδον τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ἀσχολουμένη διὰ τὴν γεωργίαν συνῆλθεν καὶ ἐξήτασεν τὴν παγκόσμιον κατάστασιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Ἐκεῖ συνεζητήθησαν ποῖα μέτρα πρέπει νὰ ληφθοῦν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν προστατευτικῶν δασμολογίων. Κύριοι, πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν καὶ ὅλοι συνεφώνησαν ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ συνεταιρισμοί. Δὲν πρέπει νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἀλλὰ πρέπει νὰ αὐξηθῇ καὶ ἡ ἀγροτικὴ πίστις. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ τείνωμεν εἰς τὸ νὰ κάμωμεν μίαν ἕνωσιν διεθνῆ τῶν προϊόντων τῶν μεσογειακῶν, καὶ συγκεκριμένως τῶν προϊόντων τῶν δημητριακῶν τῶν καλουμένων ὑγειῶν προϊόντων τοῦτο δὲ θὰ ἐπιτευχθῇ μὲ 2 διεθνεῖς ἐπιτροπὰς ἐργαζομένας παραλλήλως αἱ ὁποῖαι θὰ δυνηθοῦν νὰ ὀργανώσουν κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν παραγωγὴν ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἰσορροπία μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως. Ἐὰν αὐτὰ τὰ μέτρα δὲν ληφθοῦν, τὸ προστατευτικὸν δασμολόγιον θὰ εἶναι μία μεταβατικὴ περίοδος, μία προχειρολογία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τελικῶς διὰ νὰ καταλήγωμεν εἰς ἕνα σύστημα προστασίας τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, πρέπει νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις πρωτίστως τῶν Κρατῶν τῶν Μεσογειακῶν διὰ τὴν προστασίαν τῶν ὑγειῶν προϊόντων. Ἡ πρόθεσις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἶναι ὅπως ὑποστηρίξωμεν οἰκονομικῶς τὴν ἐγχώριον παραγωγὴν ἀλλὰ ταὐτοχρόνως καὶ ὅπως ὑποβιβασθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ τὰ δύο; Κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν εἶναι δυνατὸν. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ φᾶμε τὸ ψωμὶ 8 καὶ 8.50 δραχ. δὲν ἐπιτρέπεται ἔστω καὶ τὸν πιτυροῦχον νὰ τὸν φᾶμε 7,50 δραχ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι μποροῦμε νὰ τὸ φᾶμε τὸ ψωμὶ πολὺ εὐθηνότερον. Ἐὰν ὑπάρχουν τάξεις λαϊκαὶ αἱ ὁποῖαι θέλουν λευκὸν ἄρτον, εὐχαρίστως θὰ τοὺς δώσουμε νὰ φᾶνε λευκὸ ψωμὶ πρὸς 10 ἢ 11 δραχ. εἰς ὄφελος καὶ τῶν παραγωγῶν καὶ εἰς ὄφελος τῶν ἄλλων τάξεων αἱ ὁποῖαι καταναλίσκουν τὸ μαῦρο ψωμί. Εἰς ὁλόκληρον τὴν Βαλκανικήν, Σερβίαν Βουλγαρίαν Ρουμανίαν, ἐφήρμοσαν τὸν πιτυροῦχον ἄρτον, ἔχουν σχεδὸν τὸν ἑνιαῖον ἄρτον. Εἰς τὴν Ρουμανίαν ἔχουν καὶ λευκὸ ψωμί, ἀλλὰ ἔχουν καὶ τὸ ψωμὶ τὸ ἀνάμικτον. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ συγκρατήσῃ τὸν σῖτον καὶ εἰς ἀνωτέραν τιμὴν ἀλλὰ καὶ τὸ ψωμὶ νὰ τὸ εὐθηνήνῃ, πρέπει διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἀμφότερα αὐτὰ νὰ ἐφαρμόσῃ, τὸν ἀνάμικτον ἄρτον καὶ τὸν ἑνιαῖον. Ὁ Λαὸς εἰς τὴν Μακεδονίαν εἰς τὰς πόλεις καὶ εἰς τὰ χωριά, ἐπιζητεῖ νὰ φάγῃ ψωμὶ ἀνάμικτον. Καὶ λέγει ὅτι μποροῦμε νὰ φᾶμε καλαμπόκι 15% μὲ κριθάρι 5% μὲ σίκκαλι 5%.

§421Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). 15 καὶ 5 καὶ 5.

§422Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα ἐν ὅλῳ 25%. Ἄς ἐξετάσωμεν ἂν ὅλα αὐτὰ εἰς τὴν πρᾶξιν δύνανται νὰ ἐφαρμοσθοῦν. Δὲν πρόκειται νὰ ἀλλοιώσουν τὸν ὀργανισμόν. Ἐγὼ ὡς ὅμηρος ἔτρωγα σχεδὸν καλαμπόκι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐργαζόμουνα καὶ δὲν ἔπαθα τίποτα. Καὶ ὅταν ἔτρωγα 5% κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας, ἤμην περισσότερον εὐστραφὴς διότι δὲν μὲ ἐπήραζε. Καὶ ἐγὼ πιστεύω ὅτι ὁ πιτυροῦχος ἄρτος εἶναι περισσότερον ὑγιεινὸς διότι τὸ πίτυρον ἔχει οὐσίας θρεπτικάς. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ πρόθεσίς μας εἶναι αὐτή, καὶ ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει ὅτι ἐνῶ ἀπὸ μίαν πλάνην ἐζημίωσε μερικῶς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ ἐξήντλησε τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, ἀπὸ τὴν πλάνην τοῦ ὑποβιβασμοῦ τοῦ σίτου πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ 4 μηνῶν...

§423Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡμεῖς ποσῶς δὲν ἐζημιώσαμεν.

§424Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, μὴ θίγεσθε, διότι τὸ νὰ δοκιμάζετε σήμερον ἀνώτερον δασμολόγιον, αὐτὸ ἀποδεικνύει ἀντίφασιν πρὸς ὅσα λέγετε.

§425Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς εἴπω διατὶ δὲν ἀντιφάσκω. Τότε ἦτο μία τιμὴ κοινὴ τοῦ σίτου καὶ εἴπομεν νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν τιμήν του κατὰ 40 λεπτά. Διὰ νὰ μὴ πέσῃ δὲ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου, ἐκινήσαμεν τὸν νόμον τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἐπετύχαμεν νὰ διατηρηθῇ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου. Σήμερον ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἔχει ἐκπέσει κατὰ πολὺ περισσότερον. Αὐτὸς ἦτο ὁ ἕνας λόγος. Ὁ δεύτερος λόγος ἦτο νὰ ἐπιδράσωμεν εἰς τὸν συναγωνισμὸν τοῦ σίτου, καὶ δι’ αὐτὸ σήμερον ζητοῦμεν τὸ δικαίωμα νὰ αὐξήσωμεν τὸν δασμὸν τοῦ σίτου. Ἀλλὰ μήπως σήμερον καὶ μὲ τὰς αὐξήσεις τοῦ δασμολογίου ἐπὶ τοῦ σίτου πάλιν δὲν τὸ τρώγει ὁ Λαὸς εὐθηνότερον ἀπὸ πέρυσι τὸ ψωμί;

§426Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν ὅταν ρυθμίζῃ κανεὶς οἰκονομικὰ ζητήματα καὶ μάλιστα τοιαύτης σοβαρότητος, δὲν πηγαίνει νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὴν τσέπην τοῦ ἐργάτου. Διότι ποῖος μπορεῖ ὁριστικῶς νὰ ξέρῃ πόσο κοστίζει εἰς τὸν ἀγρότην τὸ προϊόν; Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξέθεσα καὶ ἄλλοτε διατὶ ἐχωρίσαμεν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ τὸ ἐπράξαμεν ὄχι διότι ἠθέλαμε νὰ δημοκοπήσωμεν, ἀλλὰ διότι ἐπιστεύομεν ὅτι τὸ σιτάρι κοστίζει 6.45. Ὑμεῖς μὲ τὸν ὑποβιβασμὸν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ἐμειώσατε τὴν ἀξίαν τῆς ἐργασίας τοῦ ἀγρότου. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εἶμαι ἄμοιρος τῶν πραγμάτων. Ἠγοράσατε εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν Θεσσαλονίκην ἐλαχίστην ποσότητα καὶ οὐδὲν ἄλλο εἰς τὰ ἄλλα μέρη τῆς Μακεδονίας.

§427Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὴ ἡ ὀλίγη ποσότης ἡ ἀγορασθεῖσα εἶναι ἱκανὴ νὰ συγκρατήσῃ τὰς τιμάς.

§428Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ τὰς τιμάς.

§429Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν ὁ λαὸς ἐγνώριζεν ὅτι δύναται νὰ προσφέρῃ τὸ σιτάρι μὲ μίαν τοιαύτην τιμήν...

§430Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ κρατήσῃ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ, διότι σεῖς ἀπ’ ἔξω ἐφέρνατε σῖτον εὐθηνόν. Ἑπομένως ἡ φθήνια κατ’ ἀντανάκλασιν ὑπεβίβαζε τὴν τιμὴν τοῦ σίτου εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἐγὼ δὲ δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν ἢ νὰ δημοκοπήσω, ὅτι μᾶς κατεστρέψατε κλπ., ἀλλὰ λέγω ὅτι τὸ μέτρον σας ὑπῆρξε κακόν, καὶ ἤδη χαίρω ἐξαιρετικὰ διότι βλέπω ὅτι λαμβάνετε μέτρα διὰ τὴν προστασίαν τῶν γεωργῶν. Ἐν συνόψει θὰ σᾶς εἴπω ποῖα θὰ εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνουν οἱ ἀγρόται διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὴν παραγωγήν, διότι νομίζω ὅτι ἡ κυρία βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ προστασία τῆς παραγωγῆς καὶ κατὰ δεύτερον λόγον εἶναι ἡ προστασία τῶν ἀγροτῶν. Ἡμεῖς ζητοῦμεν πρῶτον τὴν μὴ συγκέντρωσιν τοῦ σίτου καὶ νὰ ἐπεκταθῇ καθ’ ὁλόκληρον τὴν Μακεδονίαν.

§431Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς κάμω μίαν σύστασιν. Ὅταν ὑψώνεται ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἀπὸ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ τὸν κρατῆτε καὶ νὰ περιμένετε νὰ ὑψωθῇ παραπάνω μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ τὸν πωλήσητε ἀκριβώτερα.

§432Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, σεῖς θέλετε νὰ μᾶς ἀποδώσετε κακὴν πίστιν.

§433Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι εἶναι δικαίωμά σας.

§434Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δικαίωμά μου δὲν εἶναι, διότι ἐγὼ εἶμαι πλησιέστερος εἰς τὰ πράγματα. Δέχεσθε σεῖς ὅτι μὲ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου ὑψώσατε τὰς τιμάς. Ἐγὼ σᾶς ἀποδεικνύω μὲ τὰς τιμὰς τῆς Μακεδονίας, ὅτι οὐδέποτε εἰς τὴν περιφέρειαν Σερρῶν ἀπὸ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου ποὺ ἤρχισαν νὰ πωλοῦνται τὰ σιτάρια 6 καὶ 20 μὲ 6 καὶ 30 ἐλάβαμε τὴν κατιοῦσαν καὶ κατήλθομεν μέχρι 5 δραχμάς. Σᾶς λέγω τὸν Σεπτέμβριον 6.20 καὶ 6.30. Ἐπίσης νὰ ἐπεκταθῇ ἡ συγκέντρωσις καὶ ἡ ἐναποθήκευσις εἰς τὴν κριθὴν καὶ εἰς τὴν σίκκαλην, εἰς τὴν βρώμην καὶ τὸν ἀραβόσιτον. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐφόσον ἐλέχθη ὅτι θὰ ἀναμίξωμεν τὸν ἀραβόσιτον εἰς τὸ ψωμί, νομίζω ὅτι ἡ συγκέντρωσις τοῦ ἀραβοσίτου πρέπει νὰ γίνῃ, καὶ ὑποθέτω ἡ πραγματικὴ προστασία τῆς παραγωγῆς ἐπιβάλλει τὴν ἀνάμιξιν.

§435Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν σᾶς ἠρώτων: δὲν θὰ ἦτο καλλίτερον πρᾶγμα νὰ διαδώσωμεν τὴν χοιροτροφίαν καὶ νὰ θρέψωμεν τοὺς χοίρους μὲ τὸν ἀραβόσιτον;

§436Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ τὸν ἕνα χοῖρον τοῦ χωρικοῦ τὸν φορολογεῖτε;

§437Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). 12 δραχμὰς εἶναι ὁ φόρος.

§438Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸν χωρικὸν εἶναι κάτι τι διότι 12 τοῦ παίρνουν ἀπὸ ἐκεῖ, 7 ἀπὸ ἀλλοῦ, 15 ἀπὸ ἀλλοῦ, ὅλα δὲ αὐτὰ ἀποτελοῦν ἓν σύνολον ἀρκετὰ βαρύ. Οἱ χοῖροι δὲν εἶναι πολλοί. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μὲ τὸν ὁποῖον συνεζητήσαμεν ἐπανειλημμένως, μοῦ εἶπεν ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς δὲν εἶναι πολὺ σπουδαῖος καὶ ἔδειξε διάθεσιν νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν χωρικὸν ἀπὸ τὴν φορολογίαν αὐτήν. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σπουδαῖον, καὶ ὁ προϋπολογισμὸς δὲν πρόκειται νὰ χάσῃ πολλά. Ἐπίσης ἐκτὸς τοῦ ἐμπορευσίμου προϊόντος νὰ συγκεντρωθῇ ἀκόμη καὶ τὸ σιτάρι τῶν χωρικῶν, τὸ ὁποῖον προορίζεται διὰ τὴν συντήρησιν αὐτῶν. Νὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ νὰ ἀποτελέσῃ τὸ ἀντίκρυσμα ἑνὸς δανείου τὸ ὁποῖον θὰ μποροῦν νὰ παίρνουν ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Αἱ ἀποθῆκαι καὶ τὰ καλύβια, τὰ ὁποῖα παρεδόθησαν εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς ἀπαλλοτριώσεως, ζητοῦμεν νὰ παραδοθοῦν εἰς τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς, διότι γνωρίζετε ὅτι μόνοι των οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμουν σήμερον ἀποθήκας. Ζητοῦμεν νὰ ἀπαγορευθῇ ἀκατάσχετος σχεδὸν εἰσαγωγὴ τοῦ ἀραβοσίτου ἀπὸ τὴν Σερβίαν. Νὰ ἀπαγορευθῇ κατ’ ἔτος ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ ἀραβοσίτου, ὅπως καὶ τῆς κριθῆς, ἐκ τῆς Σερβίας ἐπὶ τέσσαρας ἕως πέντε μῆνας μέχρις ὅτου ἐξαντληθοῦν τὰ ἰδικά μας ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει ἡ παραγωγή. Νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ στρατὸς νὰ ἀγοράζῃ ἀπὸ ἡμᾶς. Νὰ λάβωμεν τὸ μέτρον τὸ νομοθετικὸν τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Γιουγκοσλαυΐα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται τὰ κρατικὰ λειτουργήματα νὰ ἀγοράζουν ἀπὸ τοὺς συνεταιρισμοὺς εἴτε ἀπὸ τὰς ἑνώσεις τῶν συνεταιρισμῶν καὶ μέχρι 10% παραπάνω ἀπὸ τὴν ἀξίαν, διότι εἶναι κέρδος καὶ αὐτό. Νομίζω ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ μέτρον εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν. Εἰς τὰς ἀπόψεις τῶν ἀγροτῶν καὶ τῶν συνεταιρισμῶν συμφωνοῦν σχεδὸν καὶ αἱ ἀπόψεις τοῦ καπνικοῦ συνεδρίου τῆς Θεσσαλονίκης, τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύει νὰ ληφθοῦν σχεδὸν τὰ αὐτὰ μέτρα. Ἑπομένως γενικὴ πλέον εἶναι ἡ ὑπόδειξις ὅτι πρέπει νὰ τρῶμε ἀνάμικτο ψωμί. Πρέπει νὰ μάθωμεν, ὅτι ἐφόσον εἴμεθα πτωχοὶ δὲν μποροῦμε νὰ ἔχουμε πολυτέλειες, νὰ τρῶμε λευκὸ ψωμί. Νομίζω ὅτι μποροῦμε νὰ τρῶμε κριθάρι καὶ καλαμπόκι, ἐφόσον ὁ τόπος μας τὸ βγάζει. Νομίζω ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ πῇ ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι τονίζω ὅτι ὑπάρχουν ἀποθέματα.

§439Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Εἰς τὴν Θράκην ἐφηρμόσθη ἀνάμιξις ἀραβοσίτου κατὰ 15%, καὶ πᾶνε πολὺ καλά.

§440Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἀναμιχθῇ ὀλίγο κριθάρι καὶ ὀλίγη σίκαλης, γίνεται πιὸ μαλακὸ τὸ ψωμί. Τὸ καλαμπόκι τὸ ξηραίνει ὀλίγο τὸ ψωμί, ἀλλὰ ἅμα βάλουμε ὀλίγη σίκαλη καὶ ὀλίγο κριθάρι, τὸ ψωμὶ γίνεται πιὸ μαλακὸ καὶ πιὸ εὔγευστο. Ἐπίσης ἡμεῖς ζητοῦμεν τὴν προστασίαν τῆς βαμβακοπαραγωγῆς γενικῶς, διότι μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν διὰ τὴν ἐλαιοπαραγωγὴν ἔχομεν ζημιώσει ἀρκετὰ τοὺς παραγωγοὺς τοῦ βάμβακος, διότι ἀπὸ 13 δραχμὰς ποὺ ἐπωλοῦσαν πέρυσι τὸ βαμβάκι, ἐφέτος τὸ πωλοῦν μόνον 7 δραχμάς. Ἡ ἀξία εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως μηνὸς ἦτο ἡ λίτρα 9 πέννες. Τώρα εἶναι 8,22 πέννες, δηλαδὴ ἔπαθεν ὑποτίμησιν μόνον 78)100 τῆς πέννας, ὥστε ἡ ὑποτίμησις εἶναι 10%. Ἐνῷ εἰς τὸν τόπον τὸν ἰδικόν μας ἔπαθε 40% ὑποτίμησιν ὁ βάμβαξ. Ὁ βαμβακόσπορος ἔπαθε περισσότεραν ζημίαν, διότι ἐνῷ τὸν ἐπώλουν 4 δραχμάς, τώρα δὲν μποροῦν νὰ τὸν πωλήσουν οὔτε 1½ δραχμήν. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον διὰ νὰ ἐπέλθῃ κἄποια ἀνατίμησις, νὰ ἀπαγορευθῇ ὁριστικῶς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἡ εἰσαγωγὴ βαμβακοσπόρου.

§441Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει θεσμὸς ἀπαγορευτικός.

§442Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὅμως εἰσάγεται ἀκόμη, καὶ νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ παντελῶς ἡ εἰσαγωγή.

§443Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ δασμὸς ὁ νέος ποὺ μπαίνει εἶναι ἀπαγορευτικός.

§444Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ δώσωμεν ἔτσι ἀνωτέραν τιμὴν εἰς τὸν ἐσωτερικὸν βαμβακόσπορον καὶ θὰ ὠθήσωμεν περισσότερον εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς βαμβακοπαραγωγῆς, θὰ προλάβωμεν δὲ καὶ ἀσθενείας ἀπαγορεύοντες τὴν εἰσαγωγήν. Ἐπίσης νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας νὰ ὑποτιμηθοῦν διὰ τὰ γεωργικὰ προϊόντα. Εἰς τὴν Σερβίαν εἶναι 50 ἕως 60% ὀλιγώτερον τὰ μεταφορικὰ διὰ τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἀπὸ τὸ τιμολόγιον τὸ ἐμπορικόν. Εἶναι δικαιότατον νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐδῶ τό μέτρον αὐτὸ, καὶ θὰ δοθῇ καὶ περισσοτέρα ἐργασία εἰς τοὺς σιδηροδρόμους ἐφόσον θά εὑρίσκουν ἐφθηνότερον τὸ μέσον αὐτὸ τῆς συγκοινωνίας. Ὑποθέτω ὅτι καὶ οἱ σιδηρόδρομοι δὲν θὰ ἔχουν ἀντίρρησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πατάτα θὰ παρεκάλουν ἐκεῖ ὅπου λέγει ὁ μέγιστος 5 καὶ ὁ ἐλάχιστος 3, νὰ αὐξηθῇ ὁ μέγιστος εἰς 7 καὶ ὁ ἐλάχιστος εἰς 5, διότι ἔτσι μόνον θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν πατάταν, ἡ ὁποία ἔχει 70 καὶ 80 λεπτά. Ἠμπορεῖ νὰ σᾶς φανῇ μεγάλο, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι ἀνάγκη νὰ προστατεύσωμεν τὴν πατάταν, διότι εἰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων ὑπάρχει ἐλαχίστη πατάτα καὶ τά 85% εἶναι εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν.

§445Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἔχομεν μίαν δραχμὴν δασμὸν τὴν ὀκᾶν.

§446Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶ νὰ φθάσωμεν εἰς 2½ δραχμὰς τὴν ὀκᾶν, διότι μὴ νομίζετε ὅτι ἄν ἀκριβήνῃ τὸ προϊὸν ὁ λαὸς θὰ πληρώσῃ πολλά, διότι ὁ γεωργὸς τὰ χρήματα ποὺ θὰ πάρῃ θὰ τὰ καταναλώσῃ εἰς τὴν ἀγοράν. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ὑπεστήριξαν, ὁ μὲν τὴν μίαν ἄποψιν ὁ δὲ τὴν ἄλλην. Ὁ εἷς ὑπεστήριξεν ὅτι τὸ ἀλευρεμπόριον εἶναι ἀναγκαῖον, διὰ νὰ δημιουργηθῇ συναγωνισμὸς ὅστις θὰ μᾶς φέρῃ ὑποτίμησιν τοῦ ἄρτου. Ἀλευρεμπόριον ἐν Ἑλλάδι, ὅπως ἐτόνισα, δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχουν ἀλευρομεσῖται, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἠμπορεῖ νὰ εἰπῇ κανεὶς ὅτι ἐκμεταλλεύονται τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ, καὶ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν οὔτε δίκαιον νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν εἰσαγωγὴν ἀλεύρων. Ἐγὼ ὁ ὁποῖος ἐμελέτησα καὶ προσεπάθησα νὰ πείσω τὴν συνείδησίν μου εὑρίσκω ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἀλεύρων δὲν εἶναι μέτρον μελετημένον καὶ πιστεύω ὅτι κατ’ οὐδὲν θὰ μᾶς ζημιώσῃ ἄν ἀποκλείσωμεν τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀλεύρων καὶ ἐπιτρέψωμεν τὴν εἰσαγωγὴν μόνον σίτου. Ἄλλοτε εἶπον ὅτι 60–70% οἱ ἀλευροβιομήχανοι ἀπὸ τὰ κέρδη των τὰ ἐτήσια καλύπτουν τὴν ἀξίαν τῶν ἐγκαταστάσεών των. Ἡ Βουλὴ βέβαια εἶναι κουρασμένη καὶ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἀκούσῃ. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἤκουσε τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, τοὺς ὁποίους δὲν ἔβγαλα ἀπὸ τὸ κεφάλι μου.

§447Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς παρακαλέσω μάλιστα νὰ ἔλθετε εἰς τὸ ὑπουργεῖον νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§448Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἐκεῖ ποὺ στοιχίζουν 7.75 καθορίζεται 8.56 ἔχομεν δηλ. διαφορὰν 81 λεπτά. Διότι ἕνας μῦλος ὁ ὁποῖος ἀλέθει 24.000 ὀκ. σιτηρά, ἤτοι παράγει 19.000 ὀκᾶδες ἄλευρα ἡμερησίως, κερδίζει 15000 δραχ. ἤτοι ἐτησίως 3 ἑκατομμύρια, διότι ὑπολογίζω ἡμέρας ἐργασίας 200 τὸ ἔτος. Δίδει ἐπίσης καὶ ἕν κέρδος 12%, τὸ ὁποῖον κάμνει 700.000 δραχ. καὶ ἔχομεν καὶ ἄλλα 3 ἑκατομμύρια, ἤτοι 3.700.000· καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸ 60% τῆς ἀξίας τῶν κεφαλαίων καὶ τῶν μηχανημάτων. Ἐπομένως μία βιομηχανία, ἡ ὁποία εἰς ἕνα χρόνο μέσα ἀποσβένει κατὰ 60% τὴν ἀξίαν νομίζω ὅτι εἶναι ἀπολύτως Ἐθνική, καὶ τὸ Κράτος πρέπει νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς ἄν δὲν πρέπῃ νὰ προέλθῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς κρατικοποιήσεως. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ τὸ σκεφθῇ σοβαρῶς, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τοὺς παπουτσίδες, εἰς τοὺς οἰνοπώλας, νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τοὺς ἰχθυοπώλας, νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς οἱονδήποτε ἄλλο εἶδος νὰ πλουτίζωσιν, ἀλλ’ ἐπάνω εἰς τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ νομίζω ὅτι οὐδεμία Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ πλουτίζῃ καμμία τάξις. Μᾶς λέγουν οἱ βιομήχανοι: «ἡμεῖς σκοτωνόμεθα, τὰ ἐχάσαμεν ὅλα, δὲν πηγαίνομεν καλά. Ἐγὼ δὲν εἶδα κανένα βιομήχανον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ τρέφεται εἰς τὴν ἐντέλειαν, νὰ μὴ ἔχῃ τέσσαρας, πέντε, ἓξ ἀλλαξιὲς ροῦχα, νὰ μὴ ἔχῃ αὐτοκίνητον καὶ ἐν γένει νὰ μὴ ζῇ πλουσιοπάροχα. Ὥστε αὐτοὶ πρέπει νὰ ὑποχωρήσουν ἀπὸ τὴν μία μπάντα καὶ ἄλλοι τόσοι ἀπὸ τὴν ἄλλη μπάντα καὶ τὸ Κράτος ἀπὸ τὰ κέρδη τῶν αὐτὰ νὰ κάμῃ μίαν γεωργικὴν πολιτικήν, νὰ τὰ βάλῃ εἰς ἕνα μέρος νὰ δίδῃ ἕνα ποσοστὸν ἐξ αὐτῶν ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, καὶ τὰ ἄλλα νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ νὰ φᾶμε πρὸς ἓξ δραχμὰς τὸ πυτιροῦχον ψωμί. Νομίζω δέ, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς πολλὰ ἄλλα Κράτη ἐφηρμόσθη διὰ νὰ ἐφθηνήνῃ τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ τὸ μέτρον τοῦ μονοπωλείου τοῦ σίτου πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ τοῦτο καὶ παρ’ ἡμῖν. Λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ κέρδος εἶναι πολὺ μεγάλο. Ποία εἶναι ἡ ἀπόδοσις τῶν ἑκατὸ ὀκάδων; Μὲ 6.20 ἔχομεν τὸ σιτάρι, ἡ ἀπόδοσις τοῦ πυτιρούχου εἶναι ἑκατὸν πενῆντα, κάμετε τὸν λογαριασμὸν καὶ θὰ ἴδητε ὅτι μὲ πέντε δραχμὰς θὰ φᾶμε τὸ ψωμί. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μονοπωλήσῃ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν, ὅπως ἔπραξαν καὶ πολλὰ ἄλλα Κράτη. Εἰς τὴν Σερβίαν συνεζήτουν ἐπὶ ἔτος τὴν μονοπώλησιν τοῦ σίτου. Ἐδῶ μᾶς λέγουν ὅτι τὸ Κράτος ἐζημίωσεν μὲ τὴν μονοπώλησιν ἐζημίωσεν ὅμως διότι τότε ὅταν αὕτη ἐφηρμόσθη ἦτο πολεμικὴ περίοδος. Τὸ Κράτος διὰ νὰ κάμῃ μίαν καλὴν πολιτικὴν ἐπάνω εἰς τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ κρατικοποιήσῃ τὴν ἀλευροβιομηχανίαν διὰ νὰ φᾶμε ἐφθηνὸν τὸ ψωμί.

§449Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνάδελφε Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἔχετε δίκαιον εἰς πολλὰ σημεῖα, καὶ μάλιστα εἶχον ἀκούσει μίαν ἡμέραν ἕνα ἐκ τῶν κυρίων ἀλευροβιομηχάνων λέγοντα, ὅτι εὑρίσκεται εἰς δυσχερείας διότι ὑπέστη ζημίας 77 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, καὶ ἐν τούτοις μὲ ὅλον τὸ μέγεθος τῆς ζημίας αὐτῆς δὲν ἐκλονίσθη ἡ θέσις του, καὶ ἀσφαλῶς διὰ νὰ ἀνθέξῃ εἰς τοιαύτην ζημίαν ἀποδεικνύεται ὅτι τὰ κέρδη τὰ ὁποῖα εἶχε προσκομίσει ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεώς του ἦσαν πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅσα δύναταί τις νὰ φαντασθῇ. Ἀλλ’ ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω: ὑμεῖς εἰς τὰς περιστάσεις τὰς ὁποίας ἀναφέρετε μόνον ἐπωλεῖτε πράγματα, ἢ καὶ ἠγοράσατε; Ἠγοράσατε βεβαίως πράγματα καὶ ἀπὸ ἐκείνους εἰς τοὺς ὁποίους ἐπωλήσατε. Ἐὰν λοιπὸν ἀναβιβάσετε τὴν τιμὴν τῶν προϊόντων σᾶς, δὲν θὰ αὐξήσουν καὶ ἐκεῖνοι τὰ ἰδικά των; Λοιπὸν θέλω νὰ σᾶς παρατηρήσω, νὰ μὴ ἐκτρέπεσθε εἰς ὑπερβολὰς καὶ ἐπειδὴ κατὰ τοὺς μεταπολεμικοὺς καιροὺς ἐδόθη προσοχὴ εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε, καὶ δημιουργοῦνται σφαλεραὶ ἐντυπώσεις, σᾶς παρακαλῶ νὰ μετριάζετε τὰς σκέψεις σας καὶ τοὺς λόγους.

§450Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ λέγετε ὅτι μεταχειρίζομαι ὑπερβολάς, σᾶς ἀπαντῶ τὸ ἑξῆς: Τὸ ἰδικόν μου ἡμερομίσθιον εἶναι 17 καὶ ἐφέτος ἔγινε 12 καὶ τὸ ἡμερομίσθιον τὸ ἰδικόν σας παραμένει 45 δραχμῶν. Ὅταν σεῖς ἔχετε ἡμερομίσθιον 45 δραχμῶν καὶ ἐγὼ ἔχω 12, δὲν δύνασθε νὰ ζητήσητε θυσίας ἀπὸ ἐμένα τὸν ἀγρότην, ὁ ὁποῖος εἶμαι τὸ θεμέλιον τῆς ἰδικῆς σας ζωῆς.

§451Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπόψε συνεζητήθη, δηλαδὴ τὸ ζήτημα τοῦ προστατευτικοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων τὸ ἐξήτασα μὲ ὅλην τὴν ἐπιβαλλομένην προσοχὴν ἀφ’ ἧς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναλάβω τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι εἶναι ζήτημα κατ’ ἐξοχὴν δυσχερές. Ἀλλὰ καὶ μολονότι μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἤρχισα ἐρευνῶν τὸ ζήτημα ἐβράδυνα νὰ φθάσω εἰς συμπεράσματα. Ἡ πρώτη ἐντύπωσίς μου, ἴσως ἐκ τῆς ἐπιθυμίας νὰ συντελέσω εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν ὅρων τοῦ βίου, ὅτι διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ μία τιμὴ τοῦ ἄρτου μικροτέρα. Ἤκουσα τὰς γνώμας τῶν μὲν καὶ τῶν δὲ, ἔλαβον δὲ τότε γνῶσιν καὶ μιᾶς ἐκθέσεως, τῆς ὁποίας ἐγένετο χρῆσις καὶ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία πολλῆς προσοχῆς. Ἡ ἔκθεσις ἐκείνη μοὶ ἔδωσε κἄποιον θάρρος, διότι κατέληγον εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἔδει νὰ μειωθῇ ὁ δασμὸς ὁ προστατευτικός. Τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς τὰς ἔκανα ἀκόμη μεγαλυτέρας ὅταν πληροφορήθην ὅτι μεταξὺ τῶν μελῶν τὰ ὁποῖα εἶχον ψηφίσει ὑπὲρ τῆς μειώσεως τοῦ δασμοῦ ἦσαν καὶ δύο ἀλευροβιομήχανοι. Ἦτο ἡ πρώτη ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν ἔκανα, πῶς ἦτο δυνατὸν οἱ ἀλευροβιομήχανοι νὰ προτείνουν τὴν μείωσιν τοῦ δασμοῦ; Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχον μεγάλην τὴν ἐπιθυμίαν νὰ καταλήξω εἰς συμπεράσματα τοιαῦτα μειώσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, ἀλλ’ εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνδυάσω τὰ συμπεράσματα αὐτὰ πρὸς ἄλλα μήπως πάθῃ ἡ βιομηχανία τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας ὅλοι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσωμεν. Ὁμολογῶ ἐκ τῆς ἐρεύνης, τὴν ὁποίαν ἔκανα, ὅτι δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ ἐπαρκῶς ὅτι ἡ μείωσις τοῦ προστατευτικοῦ δασμοῦ θὰ ἐπέβαλε καὶ μείωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, ἐνῷ ἀντιθέτως ἐπείσθην ὅτι ἡ μείωσις τοῦ δασμοῦ αὐτοῦ ἤθελε ζημειώσει σημαντικώτατα τὴν βιομηχανίαν. Εὑρέθην πρὸ ἀριθμοῦ ἀνέργων ἐργατῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ὑποχρεούμεθα νὰ λάβωμεν μέτρα καὶ δὴ μέτρα σύντονα. Ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν δὲν γνωρίζω πόσος εἶναι σήμερον. Ἀλλ’ ἦτο ἀριθμός, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔκανε πολλὴν ἐντύπωσιν καὶ διὰ τοῦτο ὁμολογῶ ὅτι ἡ τελευταία μου σκέψις ἦτο, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐγκαταληφθῇ κἄθε σκέψις περὶ μειώσεως τοῦ προστατευτικοῦ αὐτοῦ δασμοῦ. Εἰς τὸ συμπέρασμά μας αὐτὸ εἶχον ἐνισχυθῆ πολὺ ἐκ μιᾶς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἰς τὴν διάσκεψιν αὐτὴν ἔλαβε μέρος ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Βουρλούμης, ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Σπυρίδης καὶ ἐγώ, εἶχε δὲ γίνει κατὰ σύστασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἠκούσαμεν καὶ τοὺς ἐνδιαφερομένους. Ἦτο ἀπὸ τὴν μία μεριὰ ὁ κ. Σαράντης, ἀπὸ τὴν ἄλλην ὁ κ. Πανοῦτσος. Ἡ κρίσις ἡμῶν ἦτο ὑπὲρ τῶν βιομηχάνων. Οὐδένα ἐξ ἡμῶν, οὔτε τὴν ὑπηρεσίαν ἔπεισεν ἡ ἄποψις ὅτι θὰ φέρῃ μείωσιν τῆς τιμῆς Κυρίως ὁ κ. Σαράντης ὑπεστήριξε τὴν ἄποψιν τῶν κοινωνικῶν συνεπειῶν, ὑπεστήριξε πόσον ἄδικον ἤθελεν εἶναι μία τάξις ἀλευρεμπόρων, ἐκ τῆς ὁποίας ἀπέζων καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἄνθρωποι, νὰ στερηθῇ τοῦ ἔργου της. Ἡ ἄποψις αὐτὴ ἦτο ὁμολογουμένως ἄποψις ἀξία μεγάλης προσοχῆς, ἀλλ’ ὅσον μεγάλης προσοχῆς ἀξία ἦτο ἡ ἄποψις αὐτὴ δὲν θὰ εἰμπορέσῃ ν’ ἀρνηθῇ κανείς, ὅτι ἀπὸ κοινωνικῆς ἀπόψεως ἡ ἄποψις τῆς ἀλευροβιομηχανίας εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα, ὥστε καὶ τὸ ζήτημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κυρίως συνεζητήθη, ἐξεταζόμενον καὶ ἀπὸ τὰ δύο του μέρη, δηλαδὴ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ζημίας τῆς κοινωνικῆς καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης, μᾶς φέρῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ κοινωνικὴ ἄποψις δὲν συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς μειώσεως τοῦ προστατευτικοῦ δασμοῦ. Εἰς τὰ συμπεράσματά μου αὐτὰ μὲ ἐνίσχυσαν καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἐπὶ τῆς δικτατορίας. Ἦσαν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐσημείωσαν μίαν μεγάλην ἀποτυχίαν. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις δὲν σκέπτεται νὰ ἐφαρμόσῃ αὐτὰ τὰ μέτρα. Πιθανὸν ὡς μέτρον δοκιμαστικὸν νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν εἰσαγωγὴν μιᾶς ὡρισμένης ποσότητος. Ἐγὼ προαισθάνομαι ὅτι καὶ ὡς τοιοῦτον μέτρον εἶναι προωρισμένον ν’ ἀποτύχῃ.

§452Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ τελειώσῃ τοὐλάχιστον ἡ συζήτησις.

§453Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὄχι, θ’ ἀφίνῃ πάντοτε ἓν ζήτημα ἀνοικτόν, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ τελειώσῃ. Ἡ βιομηχανία αὐτὴ ἠνδρώθη ἴσως καὶ περισσότερον ἀφ’ ὅτι ἐχρειάζετο. Σήμερον οἱ μικρότεροι ἔχουν κρίσιν μεγάλην. Μὴ θελήσωμεν νὰ κλονίσωμεν τὴν βιομηχανίαν δι’ ἑνὸς μέτρου, τὸ ὁποῖον εἶναι προωρισμένον νὰ σημειώσῃ μίαν ἀποτυχίαν. Ἡ ἀνεργία τῶν μυλεργατῶν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἐνδιαφέρῃ. Ὅλα θὰ ἐπιτρέποντο ἐὰν ἦτο ἀποδεδειγμένον τοῦτο, ὅτι ἡ ἀλευροβιομηχανία δὲν ἐπήρκει διὰ τὸν τόπον, ἀλλ’ ὄχι μόνον ἐπαρκεῖ ἀλλὰ καὶ ὑπερεπαρκεῖ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ μιᾶς βιομηχανίας ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως.

§454ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος.

§455Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἀντιπροσωπεύων ἐπαρχίαν κατ’ ἐξοχὴν γεωμηλοπαραγωγόν, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εὐχαριστήσω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ τῶν γεωμήλων καὶ νὰ τὴν παρακαλέσω ν’ αὐξηθῇ περισσότερον ὁ δασμὸς τῆς πατάτας πρὸς ἐξάντλησιν τῶν ἀποθεμάτων τοῦ ἐσωτερικοῦ. Μόνον εἰς τὴν Νάξον ἐσάπισαν 4.000.000 ὀκᾶδες πατάτες. Πρὸς τούτους συνιστῶ καὶ τὴν ἐλάττωσιν τῶν κομίστρων, τὰ ὁποῖα συμβάλλουν σημαντικῶς εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ προϊόντος τούτου.

§456ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαράντης.

§457Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομος. Αἰσθάνομαι ἄλλωστε τύψεις, διότι ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεώς μου παρατείνεται ἡ ἐπὶ τοῦ ἄρτου συζήτησις μέχρι τῆς Τετάρτης πρωϊνῆς. Εὐχαριστῶ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι μοῦ ὑπέμνησαν κάτι τι, τὸ ὁποῖον παρέλειψα κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Μεταξὺ τῶν Κρατῶν τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθην ὡς ἐπιβάλοντα μέτρα προστατευτικὰ ὑπὲρ τῆς ἀλευροβιομηχανίας ἀνέφερον καὶ τὴν Αἴγυπτον. Εἶναι γεγονὸς ὅτι κατόπιν τῆς καταργήσεως τῶν δασμολογήσεων ἐν Αἰγύπτῳ, βάσιν τῶν ὁποίων ὑπῆρχε μία διαφορὰ ἐκ δέκα λεπτῶν μεταξὺ τῶν δασμῶν σίτου καὶ ἀλεύρων, διὰ τῆς τελευταίας ἐπιβληθείσης δασμολογήσεως, δημιουργεῖται μία προστασία 50 μόνον λεπτῶν. Αὐτό, κύριοι, μᾶς δίδει τὸ μέτρον τῶν ὑγιῶν δημοσιονομικῶν ἀρχῶν, τὰς ὁποίας ἡ Ἀγγλικὴ διοίκησις, ἀφῆκε κατὰ τὸ πέρασμά της, καὶ τῶν ὁποίων ἀσφαλῶς ἐπωφελήθη ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις, προκειμένου νὰ ἐνθαρρύνῃ διὰ πρώτην φορὰν τὴν ἵδρυσιν ἀλευροβιομηχανίας. Φοβοῦμαι ὅτι ἀπεδόθησαν τιμαὶ πρὸς ἐσφαλμένην κατεύθυνσιν, ὅταν ἐλέχθη ὅτι τὰ ἐπιχειρήματά μου συνετέλεσαν νὰ κλονίσουν τὴν ἀντίληψιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὴν ὀρθότητα τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἄρτου. Καὶ τοῦτο διότι τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα τὰ ἐστήριξα κυρίως εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ νομοσχεδίου τῆς 10 Φεβρουαρίου τοῦ 1915, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς μειώσεως τῆς διαφορᾶς τῶν δύο δασμῶν, ἀπέβλεπε εἰς τὴν δημιουργίαν συναγωνισμοῦ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ὡς πρὸς τὰ ἐργατικά, τὸν ἀριθμὸν τῶν μυλεργατῶν, τὸν ὁποῖον ἀνέφερον καὶ ὃν ἔλαβον παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι ἀκριβής. Μᾶς ὡμίλησαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι περὶ τῆς ναυτιλίας καὶ εἶπον ὅτι ἐὰν γίνῃ αὐτὴ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν 50.000 τόννων, θὰ ζημιωθῇ ἡ ναυτιλία μας. Παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοῦ δώσῃ σημείωμα τῶν κομισθέντων σιτοφορτίων κατὰ τὸ 1928–29 καὶ ἐκ τούτου εἶδον, ὅτι. Ἐπὶ συνόλου 605.383 τόννων σίτου, κομισθέντων ἀπὸ τῆς 16ης Ἰουλίου 1928 μέχρι τῆς 9ης Σεπτεμβρίου 1929, οἱ 393.168 τόννοι ἐκομίσθησαν δι’ Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων καὶ οἱ 212.215 τόννοι διὰ ξένων τοιούτων. Συνεπῶς τὰ ⅔ περίπου τοῦ εἰσαγομένου σίτου ἔρχονται μὲ ἀτμόπλοια Ἑλληνικῆς σημαίας καὶ τὸ ⅓ μὲ ἀτμόπλοια ξένης σημαίας. Τὸ ὅτι τὰ ἄλευρα αὐτὰ ἔρχονται μὲ ξένας σημαίας, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι φορτώνονται ἀπὸ διαφόρους λιμένας καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ναυλώσουν οἱ ἀλευρέμποροι διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν μικρῶν τούτων μερίδων ἀτμόπλοια Ἑλληνικά. Ἐὰν οἱ ἀλευροβιομήχανοι, οἵτινες εἶναι καὶ οἱ σιτέμποροι δέχονται νὰ παραχωρήσουν εἰς τοὺς ἀλευρεμπόρους χῶρον διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ἀλεύρων, εὐχαρίστως θὰ τὸ ἀποδεχθοῦν οἱ ἀλευρέμποροι, ἀφοῦ θὰ πληρώσουν καὶ μικρότερον ναῦλον. Ἐλέχθη, κύριοι, ὅτι ἡ Γερμανία ηὔξησε τελευταίως τὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν τῶν ἀλεύρων, πρόκειται περὶ γεγονότος διὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει διπλῆ ἐξήγησις. Πρῶτον, διότι εἰς τὴν Γερμανίαν ἐσημειώθη τελευταίως μία ὑποκατανάλωσις τοῦ ἄρτου ἐξιχθεῖσα μέχρι 18%, εἴτε διότι ἡ ἀπορία τοῦ Γερμανικοῦ Λαοῦ φθάνει μέχρις οἰκονομίας καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου, εἴτε διότι ὁ Γερμανικὸς Λαὸς ἐστράφη εἰς ἄλλας τροφὰς μεγαλειτέρας θρεπτικῆς ἀξίας καὶ περιεκτικότητος βιταμινῶν, ὅπως τὸ κρέας, τὰ αὐγά, τὰ ὄσπρια κλπ., καὶ δεύτερον, διότι ἡ Γερμανία εἶχεν ὑπερπαραγωγὴν σικάλεως τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ προστατεύσῃ. Δὲν ἠξεύρω, κύριοι, πῶς κατέληξαν εἰς τὰ συμπεράσματα ὅτι θὰ προκύψουν δυσχέρειαι διὰ τὴν διανομὴν τῶν 50.000 τόννων. Ἐὰν προσέξωμεν τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἡ σημερινὴ διαφορά, ἡ ὁποία εἶναι 117 λεπτά, διὰ τῆς νέας τροπολογίας περὶ εἰσαγωγῆς ἀλεύρων πρώτης ποιότητος, μειοῦται εἰς 59 λεπτά. Ἀλλ’ εἰς τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχει μία εὐχέρεια, ὥστε εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ηὐξάνετο ὁ δασμὸς τοῦ σίτου, θὰ ηὐξάνετο καὶ ὁ δασμὸς τῶν ἀλεύρων. Τέλος βʹ. παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3. Λαμβανομένου ὅμως ὑπ’ ὄψει ὅτι τὰ ἐπὶ τοῦ σίτου εἰσαγωγικὰ τέλη ἐπιπίπτουσι μόνον ἐπὶ τοῦ περιεχομένου ἐν αὐτῷ ἀλεύρου, τῆς περιεκτικότητος τοῦ σίτου εἰς ἄλευρον διὰ τὸν τοιοῦτον προορισμὸν ὁριζομένης εἰς 75%. Συνεπῶς προστατεύομεν ἀκόμη περισσότερον τὴν βιομηχανίαν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη, κύριοι νὰ γίνῃ καμμία διανομὴ διότι ἔχομεν τὸ δεδομένον, ὅτι ὅταν ἡ διαφορὰ τοῦ δασμοῦ ἐκυμαίνετο μεταξὺ 25 καὶ 45 λεπτῶν, ὑπῆρχε μέση εἰσαγωγὴ ἀλεύρων 130.000 τόννων. Σήμερον ποὺ ἡ διαφορὰ εἶν 117 λεπτὰ ἔχομεν εἰσαγωγὴν 30.000 τόννων, μὲ τὴν παρὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου προβλεπομένην διαφορὰν τῶν 59 λεπτῶν θὰ ἔχωμεν ἴσως 50.000 τόννων, τὴν ὁποίαν θὰ κάμουν οἱ ἤδη εἰσάγοντες τὰς 30.000 τόννους ἀλευρέμποροι. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἤθελον νὰ κάμω ἀκόμη. Συμφωνοῦμεν μὲ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως νὰ γίνῃ ἡ δοκιμή, διότι εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ἐκ ταύτης καὶ ἐν ᾧ μέτρῳ κρίνεται ἡ εἰσαγωγή, θὰ προκύψουν ὅλα τὰ ἀγαθὰ τὰ ὁποῖα περιμένομεν ἐκ τοῦ συναγωνισμοῦ. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐδίδετο ἓν λογικὸν χρονικὸν διάστημα, ὥστε ἐντὸς αὐτοῦ, ἀνασυγκροτουμένου τοῦ ἀλευρεμπορίου, νὰ γίνῃ εἰσαγωγὴ τῶν καλλιτέρων ποιοτήτων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν νὰ γίνῃ ποιοτικῶς ὁ συναγωνισμὸς καὶ νὰ κρατηθῇ ἡ πορεία τῶν ἀλευροβιομηχάνων εἰς γραμμὴν παράλληλον πρὸς τὸ συμφέρον τῶν καταναλωτῶν. Φρονῶ ὅτι τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα πρέπει νὰ εἶναι τοὐλάχιστον ἓν ἔτος. Ὡς πρὸς τὸν προσδιορισμὸν τῶν συστατικῶν τῶν ἀλεύρων πρώτης ποιότητος ἐλπίζω ὅτι θὰ καθωρισθοῦν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προστατεύοντα κυρίως τὴν ὑγείαν τῶν καταναλωτῶν, θὰ δημιουργήσουν καὶ τὴν δυνατότητα ἐξευρέσεως ἀλεύρων πληρούντων τοὺς ὁρισθησομένους ὅρους. Ἐπαναλαμβάνω νὰ τονίσω ὅτι δὲν πρέπει νὰ μετατοπισθῇ καὶ πάλιν ἡ Ὑγιεινὴ ἀπὸ τὸ βάθρον τῆς ἐπιστημονικῆς ἀληθείας εἰς τὸ βάθρον τῆς σκοπιμότητος, διότι τότε ἡ δοκιμὴ θὰ ἀποβῇ δῶρον ἄδωρον.

§458ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς.

§459Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν. Ἡ πατάτα παράγεται δὶς τοῦ ἔτους. Ἀλλὰ παραγομένη ἀναλόγως τοῦ εἴδους καὶ τῆς ποιότητος δὲν διατηρεῖται πλέον τῶν 3 ἢ 4 μηνῶν. Ἔχομεν πατάταν τὸ πολὺ 8 μηνῶν. Τοὺς ἄλλους 4 μῆνας δὲν ὑπάρχει. Τί θὰ γίνῃ; Ἡ φορολογία τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιβάλετε εἰς αὐτοὺς τοὺς μῆνας δὲν θὰ προστατεύῃ τὴν παραγωγήν, θὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν κατανάλωσιν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον δι’ ἀποφάσεως, ὁσάκις ὑπάρχει πλήρης ἀνεπάρκεια ἐγχωρίας πατάτας νά ἐλαττώνῃ τὴν αὔξησιν.

§460Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ βάλωμεν τὴν διοίκησιν νὰ ἀσχολῆται μὲ λεπτομερείας.

§461Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Αὐτὸ γίνεται εἰς τὸ Βέλγιον καὶ τὴν Ὁλλανδίαν. 4 μῆνας τὸν χρόνο 400 χιλιάδες εἰσάγονται ἔξωθεν. Ὅταν λοιπὸν ὑπάρχῃ ἐγχωρία πατάτα δὲν μπορεῖ νὰ συναγωνισθῇ ἡ ἔξω. Ἀλλὰ τοὺς μήνας ποὺ δὲν θὰ ὑπάρχῃ πατάτα θὰ φορολογοῦνται; Διὰ τὴν πατάτα ποὺ ἦλθεν ἐκ Κύπρου εἶναι ἡ πατάτα ἡ ὁποία ἀπεστάλη ἔξωθεν πρὸ τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ παραγωγοὶ ποὺ τὴν ἔστειλαν δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν των τὴν φορολογίαν.

§462Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐβάλαμεν εἰδικὴν διάταξιν.

§463Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ ἐξετασθῇ, μήπως ὑπάρχει παρατήρησις ξένου Κράτους τὸ ὁποῖον καταναλίσκει σταφίδα καὶ λέγει, ὅτι ἐὰν φορολογήσωμεν τὴν πατάτα θὰ μᾶς φορολογήσῃ τὴν σταφίδα.

§464Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐκφράζω ἐγὼ τοὐλάχιστον τὴν ἱκανοποίησίν μου διότι αἱ προσπάθειαι ποὺ καταβάλομεν ἐπανειλημμένως ὅπως αὐξηθῇ ἔστω καὶ κλιμακιδὸν ὁ δασμὸς τοῦ σίτου καὶ ὁ δασμὸς τῶν ἀμυλωδῶν, στέφεται ὑπὸ ἐπιτυχίας καὶ θὰ συνίστων ὅπως ἡ αὔξησις γίνεται ἑκάστοτε κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε οἱ ἐσωτερικοὶ παραγωγοὶ νὰ εἶναι δυνατὸν ὄχι βέβαια νὰ πλεονεκτήσουν ἀλλὰ νὰ μὴ καταστρέφονται ἀπὸ τὸν ἐξωτερικὸν ἀνταγωνισμὸν καὶ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθοῦν ἐνασκοῦντες τὸ ἐπάγγελμά των. Ἡ σημερινὴ τροποποίησις ἡ ὁποία ἔγεινε εἶδα μετ’ εὐχαριστήσεως ὅτι ἔτυχε τῆς ἐπιδοκιμασίας ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς. Τὸ μόνον ζήτημα τὸ ὁποῖον προεκάλεσεν ἀντιρρήσεις εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων. Ἡ δικαιολογία τῆς ὁποίας ἔγεινε χρῆσις ἦτο ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ δοκιμὴ πρὸς ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Δὲν ἐξετάζω τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ἐὰν ἐπετύγχανε τὸ πείραμα περὶ τοῦ ἄρτου τῆς καλλιτέρας ποιότητος, ὁ ὁποῖος κατεναλίσκετο ἀπὸ τὰς εὐπορωτέρας τάξεις καὶ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ὁποίου δὲν πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν μεγαλειτέραν σημασίαν πρὸς ἐξασφάλισιν προσόδων εἰς τὰς ἀγροτικὰς τάξεις. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀμφισβητῶ εἶναι ὅτι τὸ πείραμα τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ τώρα ἔγινε καὶ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ δὲν ἔδωκεν τὰ προσδοκόμενα ἀποτελέσματα. Διότι εἰς τὰ 1927–28 ὁ δασμὸς τῶν ἀλεύρων ἦτο ὄχι εἰς τὴν σημερινὴν ἀναλογίαν καὶ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου δὲν ἠλαττώθη. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τοὐναντίον ἦτο νὰ ἐπιτευχθοῦν μεγάλα κέρδη ἐκ μέρους τοῦ ἀλευρεμπορίου Ἐξετάσατε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ποία ἦτο ἡ ἀπόστασις τῆς τιμῆς τῶν ἀλεύρων ἐν σχέσει πρὸς τὸν δασμὸν τοῦ σίτου εἰς τὰ 1925–26–27 καὶ θὰ ἴδετε ὅτι ἐδόθη τὸ πλεονέκτημα αὐτὸ εἰς τὰ ἄλευρα καὶ δὲν κατώρθωσεν νὰ ὑποβιβασθῇ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου. Ἐπῆλθε τὸ ἀλευρεμπόριον καὶ ἀπεκόμισε μεγάλα κέρδη. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει πιθανότης καὶ ἐλπὶς ὅτι τώρα μὲ τὸ εἰσαγόμενον ἔξω ἄλευρον θὰ ἐπέλθῃ ἐλάττωσις, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ὑγιεινολόγοι μᾶς λέγουν ὅτι πρέπει νὰ φέρωμεν ἄρτον μέλανα καὶ τοῦτο εἶναι μία λύσις καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν καὶ θὰ εἶναι μία μεγάλη πρόοδος νὰ εἰσαγάγῃ τὸν πιτυροῦχον ἄρτον. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ἐπὶ τέλους ἂς γίνῃ καὶ αὐτὴ ἡ δοκιμή. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ μεγάλη ζημία ἢ μέγα ὄφελος. Ἐξήτασα προηγουμένως ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ χωρὶς νὰ προσπορισθοῦν μέγιστα ὀφέλη, διότι εἴτε ἄδειαν πάρουν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε ἀφαιθῇ ἐλευθέρα ἡ εἰσαγωγὴ πάντως θὰ ὠφελοῦνται ἐλάχιστοι ἄνθρωποι. Τὰ κέρδη τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέλθουν εἶναι 20 ἑκατομμύρια καὶ 18 ἑκατομμύρια εἶναι ἡ ζημία ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὰ ἐργατικὰ ἡμερομίσθια τῶν ἀλευρομυλεργατῶν, φορτοεκφορτωτῶν καὶ λοιπά. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι τὸ ποσὸν δὲν εἶναι περιφρονητικὸν τοῦ νὰ στερήσωμεν τοὺς ἐργάτας μας αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ. Ἂν σήμερον ἀλέθῃ 500 τόννους ἡ ἀφαίρεσις τοῦ ⅓ δὲν θὰ ζημιώσῃ τοὺς ἐργάτας. Ἐγὼ νομίζω ὅτι οἱονδήποτε μέτρον εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ, ὥστε νὰ περιορισθοῦν τὰ κέρδη τῆς ἀλευροβιομηχανίας. Ἐγὼ συνηγορῶ ἀπολύτως ὑπὲρ τῆς κρατικοποιήσεως τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον, εἶναι ὅτι εἰς τοὺς ἐργάτας θὰ ἐπέλθῃ ζημία 18 ἑκατομμυρίων δραχμῶν.

§465Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸ ἰδοῦμε αὐτό. Εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἐξετάσωμεν ὅλους τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ θὰ μᾶς δώσετε.

§466Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς τὰ λέγω διὰ νὰ τὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ μία ζημία εἰς τοὺς ἐργάτας νὰ ἐπέλθῃ ἕνα κέρδος ὄντως ἀδικαιολόγητον εἰς μερικοὺς ἀνθρώπους καὶ σᾶς λέγω, ἂν θέλετε νὰ κάμετε τὴν δοκιμὴν ἡ ὁποία ἔγινε εἰς τὸ παρελθὸν ἄνευ ἀποτελεσμάτων, τότε δὲν μένει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀναθέσετε τὴν προμήθειαν τῶν ἀλεύρων εἰς ἕνα ὀργανισμὸν τοιοῦτον ὥστε τὸ κέρδος νὰ εἶναι γενικώτερον. Ἐγὼ ὑπέδειξα τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ καμμία ζημία, θὰ ἀναλάβῃ ἡ Τράπεζα νὰ μεταφέρῃ ἄλευρα κατὰ μικρὰς ποσότητας. Ἄλλωστε ὅλοι οἱ κίνδυνοι ἐξασφαλίζονται διὰ τῶν ἀσφαλειῶν. Νομίζω ὅτι ἡ λύσις εἶναι ἐντελῶς δικαιολογημένη καὶ ἴσως θὰ εἶναι καὶ ἡ ἀρχὴ κρατικοποιήσεως τῶν ἀλεύρων. Ἂν φοβεῖσθε ὅτι ἕνα κρατικὸν ἵδρυμα κινδυνεύει, θὰ σᾶς ἔλεγα δώστε τα εἰς ἕνα ἄλλο ἵδρυμα. Δὲν ὑπάρχει ὅμως κανεὶς λόγος νὰ κάνωμεν 20 ἑκατομμύρια δωρεὰν εἰς μερικοὺς ἀνθρώπους, ὅπως εἶπεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἐπεθύμουν τὰ τεθῇ εἰς τὸν νόμον ὁ περιορισμὸς τῶν 50.000 τόννων, διότι ἂν πράγματι σκέπτεσθε νὰ εἰσαγάγετε μόνον τόσα δὲν βλέπω διατί νὰ μὴ τὸ θέσετε εἰς τὸν νόμον.

§467Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τροπολογεῖται ὡς ἑξῆς: Εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον παράγραφος ἔχουσα ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἡ προτελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 3 διαγράφεται, διότι μοῦ φαίνεται ὅτι δύναται νὰ γεννήσῃ ἀμφιβολίας μεταξὺ τοῦ διατάγματος τοῦ ἄρθρου 2 καὶ τῆς περιπτώσεως κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ καταργηθῇ τὸ ἄρθρον 2. Λοιπὸν σαφέστερον, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ νὰ κάνῃ τὴν δοκιμὴν αὐτὴν καὶ κάνῃ αὐξομειώσεις αἱ αὐξομειώσεις αὐταὶ θὰ τηροῦν πάντοτε τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει καὶ τῆς περιεκτικότητος τοῦ σίτου. Ἄν δὲ πάλιν δὲν ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον 2 θὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον 3 εἰς τὸ ὁποῖον θ’ αὐξομειώσωμεν τὸν δασμὸν τῶν ὑπαρχόντων σήμερον μὲ τὰς σημερινὰς ἀποστάσεις.

§468Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ εἶναι ἀνάλογος ἡ ἀπόστασις.

§469Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸν περιορισμὸν τῶν 50.000 τόννων δὲν τὸν βάζετε;

§470Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ δημιουργήσωμεν τὴν ἀνάγκην τῶν ἀδειῶν. Γίνεται ἡ δήλωσις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἂν ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ θὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα νὰ μὴ εἰσαχθῇ περισσότερον τῶν 50.000 τόννων.

§471Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Δὲν πρόκειται καθόλου δι’ 20 ἑκατομμύρια ἐργατικὰ διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι κάθε χιλιόγραμμον σίτου πληρώνει 8 λεπτὰ καὶ ἐργατικὰ 1 λεπτὸν. Ἡ διαφορὰ εἶναι μόνον 1 ἑκατομμύριον. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ δὲν θὰ περικοπῇ ἀπὸ τοὺς ἐργάτας, ὅπως δὲν ηὔξησαν τὰ ἐργατικὰ κατὰ 6% ὅταν εἰς τὸ 1926 εἰσεκόμιζαν 300.000 τόννους σίτου καὶ σήμερον εἰσκομίζουν 600.000. Δὲν ἠμποροῦμεν λοιπὸν διὰ νὰ δημιουργοῦμεν ἐντυπώσεις...

§472Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν δημιουργεῖται καμμία ἐντύπωσις. Νὰ μοῦ εἴπητε καθαρὰ καὶ ξάστερα τὶ κέρδη θ’ ἀποκομίσετε σεῖς.

§473Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Θὰ δημιουργήσετε...

§474Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μὴ διαγράψῃ τὴν παράγραφον περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα, διότι μόνον αὐτὴ ἀσφαλίζει τὴν, ἀναλογίαν.

§475Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ διάταξις δὲν εἶναι σαφὴς καὶ ἠμπορεῖ νὰ δημιουργήσῃ δυσκολίας. Ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 2 καὶ κάνωμεν αὐξομειώσεις θὰ τηροῦμεν πάντοτε τὰς ἀποστάσεις αὐτάς.

§476Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι θὰ τηροῦνται αἱ ἀναλογίαι λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει τοῦ 75%, διότι ἔχει ὑποβληθῇ καὶ μία τροπολογία.

§477Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι σαφὲς ὅτι καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν αἱ ἀναλογίαι θὰ εἶναι ἀμετάβλητοι.

§478ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἄν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη.

§479ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§480ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§481Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Προτοῦ νὰ ὑπάγωμεν εἰς τὰ νομοσχέδια τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἤθελον νὰ καταθέσω ἕνα νομοσχέδιον «περὶ ἑνοποιήσεως ἢ καταργήσεως τῶν διαφόρων εἰδικῶν ταμείων παρὰ τοῖς πολιτικοῖς ὑπουργείοις», ὄχι βέβαια τῶν τοπικῶν εἰδικῶν ταμείων ἀλλὰ τῶν ἀποκεντρωτικῶν. Διὰ τοῦ ἄρθρου μόνον ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ προεδρικοῦ διατάγματος ἐκδιδομένου μετὰ προηγουμένην ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ τροποποιήσῃ, νὰ ἑνοποιήσῃ ἢ καὶ νὰ καταργήσῃ τὰ παρὰ τοῖς ὑπουργοῖς λειτουργοῦντα εἰδικὰ ταμεῖα. Ὑπάρχει ἔκθεσις εἰσηγητικὴ καὶ παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὰς ἐπιτροπὰς παρακαλῶ τὸ ταχύτερον νὰ φέρουν τὰς ἐκθέσεις των, συγχρόνως δὲ παρακαλῶ νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ ὅπως μέχρι τῆς δευτέρας τῆς προσεχοῦς ὑποβληθοῦν αἱ ἐκθέσεις τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ὁ γραμματεὺς τῆς ἐπιτροπῆς θὰ εἰπῇ εἰς τὰς διαφόρους ἐπιτροπάς, ὅτι θέλομεν νὰ ψηφισθοῦν διὰ νὰ μπορέσωμεν νὰ τελειώσωμεν.

§482ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων τῆς Διοικήσεως».

§483Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δέχομαι νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν καὶ νὰ γίνῃ γενικωτέρα συζήτησις κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§484ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἱδρύσεως ταμείου αὐτασφαλίσεως βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν».