1929.07.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 2α

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5 ΙΟΥΛΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Ἀναστασίου καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἀπορριφθέντων μαθητῶν τοῦ σχολείου Γυμναστικῆς. — Ὁ Δήμαρχος Ἀργείων παρακαλεῖ ὅπως μὴ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ προσαρτήσεως τῆς Νέας Κίου εἰς τὸν Δῆμον Ἀργείων. — Ὁ κάτοικος Πειραιῶς Α. Σπηλιώπουλος παρακαλεῖ ὅπως τὸ Κράτος, εὐγνῶμον πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερεν ὁ πάππος του, χορηγήσῃ βοήθημά τι καθόσον πένεται. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Πριμίδης καταθέτει ὑπόμνημα φορτοεκφορτωτῶν ἐλευθέρων ἐργατῶν Πειραιῶς παρακαλούντων ὅπως ἐξευρεθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς ἐργασία. — Οἱ κάτοικοι τῆς Κοιν. Χωριστῆς παρακαλοῦν ὅπως ληφθοῦν μέτρα πρὸς ἀνακούφισιν τῆς γεωργικῆς τάξεως τῆς περιφερείας των. — Δικαιοῦχοι ἀνταλλάξιμοι διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ διανομὴν εἰσέτι τῶν ὁμολογιῶν τοῦ δευτέρου συμπληρωματικοῦ μητρῴου. — Τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Λέσβου παρακαλεῖ ὅπως ἡ Γεωργικὴ Τράπεζα τῶν νήσων Αἰγαίου μὴ συγχωνευθῇ μὲ τὴν ἱδρυομένην Γεωργικὴν Τράπεζαν. — Ὁ Κτηματικὸς Σύλλογος Ἠλείας διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ λῆψιν μέτρων πρὸς ἀνακούφισιν τῆς γεωργικῆς τάξεως. — Ἡ Γεν. Ἕνωσις Ἀναπήρων Πολέμου Ἀττικῆς ὑποβάλλει τὴν παράκλησιν ὅπως ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ αἰτήματα αὐτῆς διὰ τὴν πώλησιν τοῦ καπνοῦ ἀποκλειστικῶς ὑπὸ τῶν ἀναπήρων. — Τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Χανίων παρακαλεῖ ὅπως ἐφαρμοσθῇ αὐστηρῶς ὁ περὶ φυλλοξήρας νόμος, νὰ ἱδρυθῇ γεωπονικὸν χημεῖον ἐν Χανίοις κλπ. — Ἡ Ἕνωσις Γεωργ. Συνετ. Σερβίων παρακαλεῖ ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα πώλησις τοῦ οἰνοπνεύματος. — Ὁ Σύνδεσμος Παντοπωλῶν κλπ. παρακαλεῖ ὅπως κατεδαφισθῇ τὸ παράπηγμα Λεκατσᾶ εὑρισκόμενον εἰς κεντρικὴν ὁδόν. Ὁ ἀπόστρατος ἀξιωματικὸς Γ. Τσιρόπουλος παρακαλεῖ ὅπως ἐπανορθωθῇ ἡ γενομένη αὐτῷ ἀδικία καὶ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν. — Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας), ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 210 τοῦ νόμου 4163 περὶ Δασικοῦ Κώδικος». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3598 περὶ προστασίας τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς». 3) «Περὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Γεωργίας καὶ ὀργανισμοὺς τῆς ἁρμοδιότητός της». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἰ. Παπαδάκης, Ν. Τζερμιᾶς, Ν. Κουπαροῦσος, Σ. Τσακμάνης καὶ Κ. Κοντοδίνας ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων». Ὁ κ. Σ. Γονατᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καταθέτει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῆς Γενικῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας περὶ διορισμοῦ Κυβερνητικοῦ ἀντιπροσώπου ἐν τῷ Συμβουλίῳ τῆς τελευταίας ταύτης» καὶ 2) «Περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τοῦ νόμου 4167 καὶ συμπληρώσεως αὐτοῦ». Παρακαλεῖ δὲ ὅπως ταῦτα, λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος, θεωρηθοῦν ὑπηρεσιακά καὶ ταχθῇ προθεσμία εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν πρὸς ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεώς της μέχρι τῆς Δευτέρας. Ἡ Βουλὴ ἐρωτωμένη δέχεται. Ὁ κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ νόμου 3764 περὶ διαθέσεως τῶν ἀνὰ τὸ Κράτος προσφυγικῶν οἰκημάτων καὶ γηπέδων τοῦ Δημοσίου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Μαλαμίδας, Π. Πετρίδης καὶ Κ. Πετσάλης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς νεοδμήτων οἰκοδομῶν ἀπὸ τοῦ φόρου κτλ.» Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 22 Ἰουνίου 1929 συμβάσεως περὶ συγκεντρώσεως καὶ διαθέσεως διὰ σπορὰν τοῦ συγκομισθησομένου σίτου Καμπέρα». Οἱ κ. κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) καὶ Α. Χρηστομᾶνος (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς) καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ ἐποπτείας τῶν εἰδικοτήτων τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος». Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἀπὸ 23 Μαρτίου 1929 Ν. Δ. καὶ καθορισμοῦ ἐπιτροπῆς ἐλέγχου καὶ ἐκδικάσεως τίτλων κυριότητος, ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων ἀλλοδαπῶν ὑπηκόων». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Ἀστυνομίας Πόλεων». Οἱ κ. κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. τῆς 9)11 Ἰουλίου 1923 περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. 1555 καὶ περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 1555». Ὁ κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συγκροτήσεως ἐπιτροπῆς καταρτισμοῦ πινάκων Μακεδονομάχων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Σαρακηνός, Ν. Γουργουρῆς καὶ Π. Συρογιάννης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας, συγκροτήσεως κλπ. στελεχῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀντιπροσώπων φορολογουμένων Λεβαδείας.

§3Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ φορολογούμενοι τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας ζητοῦν προσωρινὴν ἀναστολὴν εἰσπράξεως τῶν φόρων. Οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον εἰς τοὺς κατοίκους Λεβαδείας νὰ ζητήσουν τὴν ἀναστολὴν αὐτὴν εἶναι οἱ γενικοὶ λόγοι τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ ἑλλὰς, ἀλλὰ ἰδιαίτατα ἡ ἐπαρχία ἐκείνη εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπέφερε περισσότερον ἴσως ἀπὸ ἄλλας ἐπαρχίας ἀπὸ τὸν χειμῶνα καὶ τὰς πλημμύρας. Ἐπίσης εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ εὐφορώτερον μέρος τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, δηλαδὴ ἡ Κωπαΐς, κατεστράφη ὁλοσχερῶς. Ἐκτὸς τούτου γενικὴ καταστροφὴ ἐπῆλθεν εἰς ὅλας τὰς πρωΐμους σπορὰς καὶ τὰς ἀμπέλους. Ἡ μόνη ἀπομένουσα ἤδη ἐλπὶς εἶναι ἡ τῆς ἐσοδείας τοῦ βάμβακος. Τὸ ἔσοδον τοῦτο πραγματοποιεῖται περὶ τὸν μῆνα Ὀκτώβριον. Σήμερα διὰ τὸ ἔσοδον τοῦτο οἱ καλλιεργηταὶ δαπανῶσι μέχρι 2.000 δραχμῶν κατὰ στρέμμα. Οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας μου δὲν ζητοῦν βοηθήματα, διότι εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Κράτους οὐδέποτε ἐζήτησαν βοηθήματα, μάλιστα πάντοτε εἰσφέρουν μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε οὐδέποτε τὸ κεντρικὸν ταμεῖον ἐσημείωσεν ἀποστολὴν χρημάτων εἰς τὸ ἐπαρχιακὸν ταμεῖον Λεβαδείας διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν πληρωμῶν, ὡς συμβαίνει εἰς τὰ ἄλλας ἐπαρχίας. Εἶναι τόσοι οἱ λόγοι οἱ δικαιολογοῦντες τὴν αἴτησιν τῆς ἀναστολῆς, ὥστε θὰ ἦτο σκληρὸν ἄν μὴ ἀπάνθρωπον, νὰ τοὺς ἀρνηθῇ τις τὴν χάριν αὐτήν, τῆς προσωρινῆς δηλονότι ἀναστολῆς καταβολῆς παντὸς φόρου καὶ ἰδίως τοῦ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Εἰδικῶς διὰ τὸν φόρον τοῦτον ἔχω νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὁ φόρος τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς τοῦ παρελθόντος ἔτους, τοῦ λήξαντος μᾶλλον οἰκονομικοῦ ἔτους, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ βεβαιωθῇ ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους κοινοτάρχας μέχρι τοῦ τέλους 1928, εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν κατὰ τὸ ὑπόλοιπον διάστημα τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους νὰ καταβληθῇ ἐκ μέρους τῶν ὀφειλετῶν ὁ ὀφειλόμενος φόρος, δὲν γνωρίζω ἕνεκα τίνος λόγου, οἱ κοινοτικοὶ ἄρχοντες, οἱ ἐκ τοῦ νόμου ὑπόχρεοι νὰ βεβαιώσουν τὸν φόρον τοῦτον, ὑπέβαλον τοὺς φορολογικοὺς καταλόγους εἰς τὸ τέλος τοῦ Ἀπριλίου 1929, καὶ οἱ φορολογούμενοι καλοῦνται νὰ πληρώσουν τὸν φόρον τοῦτον ἀπὸ 1ης Μαΐου 1929. Εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ γεωργοὶ καλλιεργηταὶ βάμβακος κατὰ τὴν ἄνοιξιν κατ’ ἔτος δαπανῶσι διὰ τὴν παραγωγὴν καὶ αἱ πιστώσεις τότε δίδονται καὶ αἱ τράπεζαι τότε δανείζουν καὶ ὅσα χρήματα εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθῶσι καὶ ἄλλα οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν παραγωγήν, κινοῦνται αὐτὴν τὴν ἐποχήν. Ἐφέτος συνέβη τοῦτο, οἱ παραγωγοὶ προσπαθοῦν νὰ προσπορισθοῦν χρήματα διὰ τὴν καλλιέργειαν, εἶναι ὑποχρεωμένοι συχρόνως νὰ καταβάλουν φόρους γεωργικῆς παραγωγῆς παρελθούσης χρήσεως. Εἶναι γνωστὴ ἡ οἰκονομικὴ κρίσις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα ἥτις δὲν ἐπιτρέπει εἰς αὐτοὺς νὰ ἔχουν τὴν πρόβλεψιν νὰ θέσουν κατὰ μέρος τὸν ὀφειλόμενον φόρον, ὥστε νὰ εἶναι ἕτοιμος μόλις αὐτὸς ἐζητεῖτο παρὰ τοῦ δημοσίου νὰ σπεύσουν νὰ καταβάλουσι τοὺς φόρους. Τοιούτου εἴδους οἰκονομικὴ πολιτικὴ εἰς τοὺς ἰδιώτας καὶ μάλιστα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη δὲν ἰσχύει, διότι κάθε ἰδιώτης, φροντίζει νὰ ἐξοικονομήσῃ τὰς ἀνάγκας τὰς ἐπειγούσας καὶ ἀφήνει ἐκείνας αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἀναβληθῶσι. Ἕνεκα τούτου λοιπὸν τοῦ γεγονότος εὑρέθησαν οἱ Λεβαδειεῖς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διώκωνται πρὸς εἴσπραξιν τοῦ φόρου τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ἀπὸ τοῦ Μαΐου καὶ ἐντεῦθεν, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐπαναλαμβάνω, δαπανῶσι διὰ τὴν καλλιέργειαν τοῦ βάμβακος. Τὸ κύριον εἰσόδημα τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης εἶναι ὁ βάμβαξ, αἱ πρώϊμαι σποραὶ κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς μηδὲ τῆς Κωπαΐδος ἐξαιρουμένης, παρέλειψα δὲ νὰ εἴπω καὶ τοῦτο ἀκόμη: ὁ ἔλεγχος τῶν οἰκοδομῶν μας ὁλοκλήρου τριετίας ἐγένετο ἐπίσης τελεσίδικος (ὡριστικοποιήθη) τὸν Ἀπρίλιον 1928 καὶ ζητοῦνται οἱ ἰδιοκτῆται σήμερον νὰ καταβάλουν τοὺς φόρους 3 ὁλοκλήρων ἐτῶν. Ὅλα αὐτὰ ἔφερον τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των ἀπέναντι τοῦ Κράτους τὰς ὁποίας βεβαίως ἀναγνωρίζουν ἀλλὰ ζητοῦν μίαν μικρὰν ἀναστολὴν τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐλπίζει νὰ παράσχῃ.

§4Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἐξετασθοῦν μετὰ πάσης προσοχῆς τὰ αἰτήματα τῶν Λεβαδειαίων, καὶ θὰ συστήσωμεν εἰς τὰς ταμιακὰς ἀρχὰς πᾶσαν ἐπιείκειαν, θὰ σταλῇ δὲ καὶ ἐπιθεωρητὴς ὁ ὁποῖος θὰ ἐξετάσῃ τὴν ἐκεῖ οἰκονομικὴν κατάστασιν.

§5Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἰς ἐμὲ δὲν μένει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. ὑπουργόν.

§6Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Νὰ εἶναι γενικὴ ἡ ἀναστολή.

§7Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδόθησαν γενικαὶ ἀναστολαί.

§8Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Διὰ τὸν φόρον τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς νὰ δοθῇ κάποια παράτασις.

§9Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω δώσει γενικὴν ἐντολήν, πιεστικὰ μέτρα νὰ μὴ λαμβάνωνται προπαντὸς διὰ τοὺς Λεβαδειεῖς.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀβραὰμ ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀποστράτων ὑπαξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ.

§11Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ αἰτήματα τῶν ἀποστράτων ὑπαξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, διότι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων παθόντων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἐξίσωσιν τῆς συντάξεώς των πρὸς τὴν σύνταξιν τῶν εἰς εἰδικὴν ἀποστρατείαν εὑρισκομένων ὑπαξιωματικῶν, λαμβάνουν δὲ τὴν γλισχροτάτην σύνταξιν τῶν 200 καὶ 300 δραχμῶν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κολιαλέξης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§13Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Ἔχουν ὑποβληθῆ ἐπανειλημμέναι ἀναφοραὶ μιᾶς ὁμάδος συνταξιούχων ὑπαξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν 6, ἔχουν δὲ προσφέρει πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὸ κράτος ἐργασθέντες κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑπηρεσίας των ὡς θερμασταί, ὑπέστησαν δὲ ἕνεκα τούτου βλάβην τῆς ὑγείας των καὶ μάλιστα φυματίωσιν. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ δὲν ἔτυχον τῶν εὐεργετημάτων τῶν ὁποίων ἔτυχον ἄλλοι ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, ἐφ’ ὅσον δὲ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ συζητεῖ περὶ λήψεως ὁριστικῶν μέτρων διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τόσον τοῦ ναυτικοῦ ὅσον καὶ τῆς ξηρᾶς, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ὅπως αὐξηθῇ καὶ τούτων ἡ σύνταξις.

§14Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἡ σύστασις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων δύναται νὰ ἐξετασθῇ μετ’ εὐμενείας. Αἱ κατηγορίαι τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν μακρὰν τῶν τάξεων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ εἶναι πολλαὶ καὶ μία ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐκείνη περὶ ἧς ὡμίλησαν οἱ κ. συνάδελφοι, τοὺς ὁποίους παρακαλῶ ἵνα ἐν συσκέψει συντρέξουν ὅπως ἐξεύρωμεν τρόπον βοηθείας τῆς τάξεως αὐτῆς διοικητικῶς διὰ τῆς προτιμήσεως αὐτῶν εἰς ναυτικὰς ὑπηρεσίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεως, τοῦτο εἶναι ζήτημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§15Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Πάσχουν καὶ δὲν δύνανται ν’ ἀναλάβουν ἰδιωτικὴν ὑπηρεσίαν.

§16Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι πολλοὶ τοιοῦτοι καὶ ἐγὼ φροντίζω νὰ τοὺς ἐξασφαλίσω προσθέτους θέσεις ὅπου προσλαμβάνονται ἰδιῶται καὶ δύναται νὰ τοὺς βοηθήσῃ ἡ πεῖρα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεολογίτης ἐπὶ ἀναφορᾶς συλλόγου Ἐμποροϋπαλλήλων Καβάλλας.

§18Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ διαμαρτυρίας τῶν ἐμποροϋπαλλήλων Καβάλλας καὶ γενικωτέρας διαμαρτυρίας τῆς Ὁμοσπονδίας ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Ἀθρόα καταφθάνουν τὰ τηλεγραφήματα ἐξ ὅλων τῶν ὠργανωμένων συλλόγων τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων διὰ τὴν ἀποδοκιμασίαν τῆς ὑποβληθείσης τροποποιήσεως ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅσον ἀφορᾶ τὸν νόμον περὶ Κυριακῆς ἀργίας. Ἡμεῖς νομίζουμε, κ. ὑπουργέ, ὅτι τὰ παράπονα αὐτὰ τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων εἶναι βάσιμα καὶ ἐκφράζομεν τὴν εὐχήν, ὅπως εὕρῃ ἀπήχησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ θελήσῃ νὰ λάβῃ αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν του κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ νόμου, ὅστις εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διὰ νὰ προληφθῇ ἕνα ἀδίκημα κατὰ τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου ἔναντι ἑνὸς κεκτημένου δικαιώματός των ποὺ ἐπλήρωσαν διὰ πολλῶν ἀγώνων.

§19Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου θὰ ἀκούσωμεν τὰς γνώμας ὅλων καὶ θὰ μείνωμεν σύμφωνοι ὅτι κατ’ οὐδὲν θίγεται ἡ Κυριακὴ ἀνάπαυσις τῶν ἐργαζομένων τάξεων καὶ ὅτι μάλιστα αὕτη κατοχυροῦται χωρὶς νὰ παραβλάπτωνται τὰ συμφέροντα ἄλλων, τὰ ὁποῖα ἔχουν δικαίωμα προστασίας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Τζερμιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς διδασκαλισσῶν Θεσσαλονίκης.

§21Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Πρόκειται διὰ τοὺς διδασκάλους τῶν νέων χωρῶν καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ τὴν ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του κατὰ τὸν ὁριστικὸν καταρτισμὸν τοῦ νομοσχεδίου τῆς διαβαθμίσεως.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Ὁ κ. Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ὁμοσπονδίας ἐργατῶν ἠλεκτρισμοῦ καὶ φωταερίου Ἀθηνῶν.

§23Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Σοιγκοινωνίας, οἱ ἄνθρωποι ζητοῦν τὴν παγίωσιν τῶν ἐπιδομάτων των. Τοὺς ἐνδιαφέρει δὲ τοῦτο, διότι ἐπ’ αὐτῶν πρόκειται νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῶν συντάξεών των αὔριον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐὰν κανονισθῇ ἡ σύνταξίς των ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀρχικοῦ μισθοῦ, θὰ πάρουν ἕνα εὐτελὲς ἐπίδομα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ εἶναι ἀρκετὸν οὔτε διὰ συντήρησίν των μιᾶς ἡμέρας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν ὅπως λάβετε τὴν καλωσύνην καὶ ἐξετάσητε τὴν ἀναφοράν των καὶ εἰπῆτε εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν νὰ παγιώσῃ τὰ ἐπιδόματα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ κεφαλαίου νὰ κανονίζεται εἰς τὸ μέλλον ἡ σύνταξίς των.

§24Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς συλλόγου σαγματοποιῶν καὶ πεταλωτῶν Τριπόλεως «περὶ ἄρσεως τῆς διαταγῆς τοῦ κλεισίματος τῶν ἐντὸς τῆς πόλεως καταστημάτων».

§26Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§28Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπουσιάζει, ἂς ἀναβληθῇ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τηλικίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς Προέδρου Μακεδονομάχων Ἐδέσσης περὶ ψηφίσεως τοῦ ἀφορῶντος τοὺς Μακεδονομάχους νομοσχεδίου.

§30Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ λῆψις τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα προβλέπονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Σπηλιώτης ἵνα ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν σχετικὴν μὲ τήν ἐπάρκειαν τοῦ προσωπικοῦ τῶν δημοσίων ἔργων, τοῦ ἀναγκαιοῦντος διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ συντήρησιν τῶν ἐθνικῶν καὶ ἐπαρχιακῶν ὁδῶν.

§32Ν. ΣΠΗΛΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ προκαλέσω τὴν ἐξαιρετικὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ ἀναφορᾶς. Τὸ κράτος ἀπό τινος προβαίνει εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως ὁδοποιΐας Μακρῆ καὶ ἐκτελεῖ μετὰ γοργότητος τὰς ἐθνικὰς ὁδούς. Ἐκ παραλλήλου τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα διὰ πόρων σημαντικῶν προβαίνουν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ὁδοποιΐας, δηλαδὴ εἰς τὴν κατασκευὴν ὁδῶν καὶ εἰς τὴν συντήρησιν τῶν παλαιῶν τοιούτων. Εἶναι πρόδηλον, ὅτι ἡ καλὴ ἐκτέλεσις ἀπαιτεῖ καὶ ἕνα ἱκανὸν προσωπικὸν δημοσίων μηχανικῶν, τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον νὰ ἐπιβλέπῃ ἐπὶ τῆς κατασκευῆς τῶν δημοσίων ἔργων ἀλλὰ νὰ ἀσκῇ πρὸ παντὸς τὸν ἔλεγχον τὸν κρατικὸν ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν τὰς ὁποίας κατασκευάζει ἡ ἑταιρεία Μακρῆ διὰ τῆς νεωτέρας μεθόδου τῆς ἐργολαβίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ κράτος νὰ στηρίζεται εἰς τὸ σημερινὸν προσωπικὸν τῶν μηχανικῶν τῶν δημοσίων ἔργων, τὸ ἀπολύτως ἀνεπαρκὲς διὰ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν συντήρησιν τῶν δημοσίων ἔργων. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη ἐπιτακτική, εἴτε διὰ μέτρων διοικητικῶν εἴτε διὰ μέτρων νομοθετικῶν, νὰ αὐξηθῇ τὸ σῶμα τῶν δημοσίων μηχανικῶν, διότι δὲν πρόκειται περὶ δαπάνης τὴν ὁποίαν θὰ πληρώσῃ τὸ κράτος, ἐνῶ ἀντιθέτως αἱ ζημίαι τὰς ὁποίας θὰ ὑποστῇ τὸ δημόσιον μὴ ἀσκουμένου τοῦ ἐλέγχου θὰ εἶναι ἀπείρως μεγαλείτεραι ἀπὸ τὴν δαπάνην τῆς αὐξήσεως τοῦ σώματος τῶν δημοσίων μηχανικῶν.

§33Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀναφορᾶς τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν βουλὴν ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀπὸ τῆς ὁποίας ἀνέλαβον τὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Συγκοινωνίας ἀντελήφθην ὅτι πράγματι ἡ κατάστασις ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν δημοσίων ἔργων εἶναι πολὺ χειροτέρα ἐκείνης τὴν ὁποίαν διεξετραγώδησεν ὁ κύριος συνάδελφος. Γνωρίζουν δὲ ὅλοι οἱ κ. βουλευταὶ ὅτι ἐπανειλημμένως ἔτυχε νὰ ἐπιστήσουν τὴν προσοχήν, ὅτι τὰ γραφεῖα τῶν νομομηχανικῶν καὶ τῶν ἐπιθεωρητῶν εἶναι ἀπογυμνωμένα ἀπὸ τεχνικὸν προσωπικὸν εἰς βαθμὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ καθίσταται προβληματικὴ ἡ παρακολούθησις τοῦ ὅλου κολοσσιαίου ἔργου τῆς κατασκευῆς καὶ τῶν δημοσίων ὁδῶν ἀλλὰ καὶ τῆς κατασκευῆς τῶν ὑδραυλικῶν ἐργασιῶν εἰς τὰς ὁποίας τὸ ἑλληνικὸν κράτος ἀπὸ διετίας ἐπεδόθη. Ἤδη μοὶ ἐδόθη εὐκαιρία νὰ προσελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς τονώσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν δημοσίων ἔργων, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασίν μου ταύτην καὶ θὰ θελήσῃ νὰ μὲ ἐνισχύσῃ, οὕτως ὥστε συντομώτατα νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἀναπληρώσωμεν τὰς ἐλλείψεις τοῦ προσωπικοῦ τῶν δημοσίων ἔργων, τὸ ὁποῖον τονίζω, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ συνόλου τοῦ ἀριθμοῦ τῶν χρησιμοποιουμένων τεχνικῶν ὑπαλλήλων δὲν ὑπερβαίνει τὸν ἀριθμὸν τῶν τεχνικῶν ὑπαλλήλων τοὺς ὁποίους εἶχεν ἐν τῷ ὀργανισμῷ αὐτοῦ πρὸ 24 ἐτῶν. Εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἐτριπλασιάσθη καὶ ἐτετραπλασιάσθη καὶ ἐπενταπλασιάσθη, ὁ ἀριθμὸς ὅμως τῶν τεχνικῶν ὑπαλλήλων τῶν δημοσίων ἔργων καὶ τῶν σιδηροδρόμων φθάνει εἰς τὸν ἴδιον ἀκριβῶς ἀριθμὸν εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκετο πρὸ 24 ἐτῶν. Ἐπὶ πλέον, ἄν πρὸ 24 ἐτῶν ὁ ἀριθμὸς ὁ προβλεπόμενος ἐν τῷ ὀργανισμῷ τῶν δημοσίων ἔργων ἦτο συμπεπληρωμένος, σήμερον μένουν κεναὶ 120 θέσεις. Διὰ τοῦτο δὲν εἶναι ὑπερβολὴ ὅταν σᾶς τονίζω ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ τεχνικοῦ προσωπικοῦ τῶν δημοσίων ἔργων, ὄχι μόνον τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπαρχιακῶν ὑπηρεσιῶν, εἶναι αὐτόχρημα τραγική.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σταυρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδέσμου καταπολεμήσεως τῆς βλασφημίας Θεσσαλονίκης «περὶ μὴ καταργήσεως τῶν θρησκευτικῶν μαθημάτων».

§35Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς Προέδρου τῆς Κοινότητος Μονοδενδρίου «περὶ χορηγήσεως συντάξεως εἰς τὸν Δ. Γονωτήν, παθόντα εἰς τὰ μεταλλεῖα Λαυρίου».

§37Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὁ ἀναφερόμενος, κ. Πρόεδρε, ἦτο ἐργάτης ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὴν ἑταιρείαν τοῦ Λαυρίου. Ἐκεῖ ἔχασε τὸ ἕνα του χέρι ἐργαζόμενος χρησιμοποιῶν ἐργαλεῖα τὰ ὁποῖα ἡ ἑταιρεία τοῦ εἶχε δώσει. Ὅταν αὐτὸς ἔχασε τὸ χέρι του ἐνοσηλεύθη εἰς τὸ ἐκεῖ νοσοκομεῖον καὶ ἔπειτα, ἐπειδὴ δὲν μποροῦσε νὰ κάνῃ τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμνεν, ἡ ἑταιρεία τὸν προσέλαβεν ὡς ἐπιστάτην. Αὐτὸς τότε δὲν ὑπέβαλε τὰ δικαιολογητικά του, διότι τότε νομίζω ὅτι δὲν ἴσχυεν ὁ νόμος τῆς προστασίας τῶν ἀναπήρων. Ὅταν μετὰ παρέλευσιν ἀρκετοῦ χρόνου ἔγινεν ὁ νόμος αὐτὸς ὁ προστατευτικός, ὑπέβαλε τὰ δικαιολογητικά του, διότι ἡ ἑταιρεία τὸν ἔδιωξεν ἀπὸ τὴν ἐργασίαν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆκε. Συνέβη ὅμως καὶ τοῦτο, ὅτι ἡ ἑταιρεία τὸν κατεδίκασεν εἰς τὴν πληρωμὴν τῆς δικαστικῆς δαπάνης ἐκ δραχμῶν 8 χιλιάδων. Τὴν ἀναφορὰν δὲν τὴν κάμνει αὐτός, τὴν κάμνει αὐτοβούλως ἀπὸ ἀνθρωπισμὸν ὁ Πρόεδρος τῆς κοινότητος, ὁ ὁποῖος βλέπει τὴν κατάστασιν καὶ ἀναφέρεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ ζητεῖ τὴν προστασίαν του. Ἡ ἑταιρεία προφανῶς εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ, φέρει δὲ ὡς δικαιολογίαν ὅτι αὐτὸς ἐχρησιμοποίησε τὰ ἐργαλεῖα αὐτὰ αὐτοβούλως, ἐνῷ τὴν ἑπομένην τοῦ ἀτυχήματος αὐτὴ ἡ ἑταιρεία ἐκοινοποίησεν εἰς τὰ γραφεῖα της διαταγὴν δι’ ἧς ἐδήλου ὅτι ἐφ’ ἑξῆς ἀπαγορεύεται ἡ χρῆσις τοιούτων ἐργαλείων. Ἄρα μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἐπετρέπετο ἡ χρῆσις αὐτῶν. Ἐκτὸς τούτου τὰ ἐργαλεῖα τὰ ἔδιδεν ἡ ἑταιρεία εἰς τοὺς ἐργάτας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν ὅπως λάβετε ὑπ’ ὄψει σᾶς τὴν ἀναφορὰν διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐργάτου δυστυχοῦς. Ἐπὶ πλέον δὲ σᾶς ὑπενθυμίζω καὶ σᾶς ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν, δὲν ἔχω δε καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι δὲν ἐλησμονήσατε ποτὲ τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἐδώκατε, νὰ ὑποβάλετε τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον «περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεως τῶν εἰς τὰς ἑταιρείας ἐργαζομένων ἐργατῶν». Διότι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος προσωρινῶς εἶχεν ὁρισθῆ νὰ παίρνῃ σύνταξιν ἡ ὁποία συμποσοῦται εἰς 60 δρχ. Ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος παίρνει 60 δρ. καὶ εἶναι ἀνίκανος ἐντελῶς νὰ ἐργασθῇ, ὄχι μόνον δὲν δύναται νὰ ζήσῃ ἀλλὰ δι’ αὐτὸν εἶναι εἰρωνεία. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν ἐξ ὀνόματος αὐτοῦ τοῦ δυστυχοῦς ὅπως ὅσον τὸ δυατὸν γρηγορώτερον ὑποβάλετε τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον διὰ νὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους.

§38Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σταυρόπουλος, ἐπὶ ἀναφορᾶς Σ. Σαλούκα παραπονουμένου διὰ τὴν παραχώρησιν κτημάτων του εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§40Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ὑποθέσεως ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ μελέτης. Διὰ τοῦτο συνιστῶ θερμῶς καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαχαίρας ἵνα ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν σχετικὴν πρὸς τὸ ζήτημα παραχωρήσεως γηπέδων εἰς τοὺς ἐργάτας Πειραιῶς πρὸς ἀνέγερσιν κατοικιῶν.

§42Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ἡ ἀναφορά, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου Πειραιῶς, τὸ ὁποῖον ἐπειδὴ φρονεῖ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς Λαϊκῆς κατοικίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ σήμερον νομίζει ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δοθοῦν μερικὰ βοηθήματα εἰς τοὺς ἐργάτας τοῦ Πειραιῶς.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν νὰ τελειώσωμεν τὰ ζητήματα εἰς ὀλίγον διάστημα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαχαίρας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Πειραιῶς περὶ παραχωρήσεως γηπέδων εἰς τοὺς ἐργάτας Πειραιῶς πρὸς ἀνέγερσιν κατοικιῶν.

§45Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ὑπάρχουν, κ. Πρόεδρε, γήπαιδα ἀνήκοντα εἰς τὴν Μονὴν Κλειστῶν καὶ δύνανται νὰ παραχωρηθοῦν εἰς τοὺς ἐργάτας, σύμφωνα ἄλλωστε μὲ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφε, νὰ λύωνται ὅλα τὰ ζήτημα σπασμωδικῶς. Εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ τὴν Λαϊκὴν στέγην διαθέτομεν 110 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐβάλαμε εἰς τὴν ἄκρη, καὶ ἄν λυθῇ βραδύτερον τὸ ζήτημα, θὰ λυθῇ πλέον μελετημένον.

§47Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θέλει νὰ διακηρύττεται καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν: Βεβαίως ὡς πρώτη προκαταβολὴ τὸ ποσὸν τῶν 110 ἑκατομμυρίων εἶναι σημαντικώτατον, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει πεποίθησις γενικὴ ὅτι θὰ ἔχωμεν βελτίωσιν τῶν δημοσίων προσόδων διὰ τῆς ἐντελεστέρας αὐτῶν εἰσπράξεως, θὰ ἤθελεν ὁ ἐργατικὸς κόσμος τοῦ Πειραιῶς σήμερον, ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ θελήσῃ νὰ κάμῃ τώρα τὰς φορολογικὰς ἀνακουφίσεις, ἀλλὰ πολὺ καλλίτερον φρονεῖ ὅτι θὰ εἶναι νὰ διατεθοῦν αἱ περισσεύουσαι πρόσοδοι ὑπὲρ τῆς Λαϊκῆς στέγης καὶ νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ διατεθῇ ἕνα μέρος καὶ διὰ τὴν στέγην τῶν ἐργατῶν Πειραιῶς.

§48Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ γεγονὸς ὅτι ἐκρατήθησαν αὐτὰ τὰ χρήματα δι’ αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἀποδεικνύει πόσην σπουδαιότητα ἀποδίδομεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς Λαϊκῆς στέγης καὶ διὰ τὸν ἐργάτην. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ λυθοῦν ὅλα τὰ ζητήματα μαζύ.

§49Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. Πρόεδρε, ἐξ ὀνόματος τῆς ἐργατικῆς ὁλότητος.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Τζερμιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γ. Δρελιεράκη ταχυδρομικοῦ ἐπιστάτου.

§51Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ μὲ τὴν σύστασιν ὅτι πρέπει νὰ διορθωθῇ τὸ ἄδικον αὐτό, διότι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἀδικαιολογήτως ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας ἀφοῦ προηγουμένως παρέσχε σπουδαίας ὑπηρεσίας ἐθνικὰς αὐτὸς καὶ ἡ οἰκογένειά του. Εἶναι λυπηρὸν ἄνθρωπος ἔχων 20 ἐτῶν ὑπηρεσίαν νὰ μένῃ νῦν ἄνευ ὑπηρεσίας καὶ ὅλως ἀδικαιολογήτως.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαρσέλος ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφύγων ἐργαζομένων εἰς τὰ ἀποδυτήρια τοῦ Σταδίου.

§53Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης ἐρωτᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας περὶ τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων διὰ τὰ ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα τῶν χειμάρρων Ναυπακτίας καὶ Δωρίδος.

§55Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀντικανονικῶς ἐνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων καθ’ ὅσον δὲν προηγήθη τὸ στάδιον τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, καθ’ ὃ ἡ ἐρώτησις αὕτη ἔπρεπε νὰ ἀποσταλῇ προηγουμένως εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἵνα ἀπαντήσωμεν ἐγγράφως ἐντὸς 8 ἡμερῶν, καὶ ἄν ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἔμενεν ἱκανοποιημένως, τότε νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται καὶ παρακαλεῖται ὁ κ. συνάδελφος ν’ ἀκολουθήσῃ τὴν διαδικασίαν τοῦ κανονισμοῦ.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σταυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον, ἵνα ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν κατοίκων σταφιδοπαραγωγικῶν περιφερειῶν ἀμπέλων κλπ. περὶ ἀναστολῆς τοῦ περὶ σταφυλοπνεύματος νόμου καὶ ἰσχύος τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ἀμβύκων. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας διατάξεως τῶν ἀναφορῶν καὶ διαγραφεισῶν ἢ ἀναβληθεισῶν ἐρωτήσεων τῆς σημερινῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1928 Ν.Δ. περὶ τροποποιήσεως ὀργανισμοῦ ὑπηρεσίας πρὸς διάθεσιν τῶν ἐν Μακεδονίᾳ ἐγκαταλειφθέντων ὑπὸ τῶν Συμμαχικῶν καὶ Γερμανοβουλγαρικῶν στρατευμάτων πολεμικῶν ὑλικῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναβολῆς Νομαρχιακῶν ἐκλογῶν καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς Δημοτικῆς Νομοθεσίας». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3830 περὶ συστάσεως Γεωργικοῦ Σχολείου εἰς Δώριδον Κυπαρισσίας». (ψηφίζεται εἰς μόνην συζήτησιν)

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἰτήσει τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἀποσύρονται τὰ κάτωθι νομοσχέδια 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου διατάξεων τοῦ ἀπὸ 1 Νοεμβρίου 1923 Ν. Δ.» 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου ἐ. ἔ. Ν. Δ. περὶ ἐκδικάσεως ἀμοιβῆς τῶν ἐργασιῶν Μηχανικῶν ἀρχιτεκτόνων κλπ. διαφορῶν μεταξὺ τούτων καὶ πελατῶν, τροποποιουμένου». καὶ 3) «Περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου διατάξεων τοῦ ἀπὸ 1 Νοεμβρίου 1923 Ν. Δ.» Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἀπριλίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 2 Ἀπριλίου 1926 Συντακτικῆς ἀποφάσεως «περὶ κατοχυρώσεως τῶν ὑπὸ ἀνταλλαξίμων Μουσουλμάνων ἐγκαταλειφθεισῶν ἐν Ἑλλάδι περιουσιῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Μόδης.

§59Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ νὰ τροποποιηθῇ ἡ Σύμβασις μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθν. Τραπέζης περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας κατὰ τρόπον ὥστε νὰ κατοχυροῦνται ἀπολύτως κατὰ τῶν τρίτων, οἱ ἀγορασταὶ τοιούτων κτημάτων, διότι ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα ἀρνεῖται τὴν χορήγησιν δανείων ἐπὶ τοιούτων κτημάτων λόγῳ μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Καστορίας κυρωθείσης καὶ ὑπὸ τοῦ Ἐφετείου Θεσσαλονίκης, δι’ ἧς ταῦτα ἀπεδέχθησαν τὴν διεκδίκησιν ὑπὸ τρίτων πωληθέντων τοιούτων κτημάτων. Ἡ τροποποίησις τῆς Συμβάσεως οὐ μόνον θὰ διευκολύνῃ τὴν χορήγησιν δανείων παρὰ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ καὶ θὰ συγκρατήσῃ τοὺς ἀγοραστὰς ἀνταλλαξίμων κτημάτων, οἱ ὁποῖοι ἄλλωστε θὰ τραποῦν εἰς ἄτακτον φυγήν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4)10)1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 2 Ἰουλίου 1925 περὶ τροποποιήσεως τοῦ σκοποῦ ὑφ’ ὅν κατελείφθη εἰς τὸν Δῆμον Τριπόλεως ἡ κληρονομία τοῦ Γρηγ. Καρνιώτου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21)12)1926 Ν. Δ. περὶ Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν εἰσφορῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Νοεμβρίου 1922 Ν. Δ. περὶ ἀπονομῆς τοῦ βαθμοῦ ἀντιστρατήγου καὶ ὑποστρατήγου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν παραχώρησιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῶν ἐν τῇ περιοχῇ Βερροίας ὑδραυλικῶν πτώσεων τοῦ χειμάρρου Τριποτάμου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μειώσεως ἀξίας τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς τοῦ δασμοῦ τῶν ὑπὸ ἀποταμίευσιν ὡρισμένων κενῶν βαρελίων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Κυβερνήσεως νὰ θέση προσωρινῶς ἐν ἰσχύει τὴν ἐμπορικὴν σύμβασιν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἑνώσεως τῶν Σοσιαλιστικῶν Σοβιετικῶν Δημοκρατιῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἐνισχύσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου τῶν σταφυλῶν τοῦ νομοῦ Ἡρακλείου Κρήτης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν ἐκχώρησιν προνομίου διὰ τὴν ἐγκατάστασιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῆς ῥαδιοφωνίας ἐν Ἑλλάδι». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγκροτήσεως, προελεύσεως, προαγωγῆς, στασιμότητος, αὐτεπαγγέλτου ἀποστρατίας, ἀπολύσεως κλπ. στελεχῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ» ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης.

§60Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον ἀφορῶν τὴν συγκρότησιν, προέλευσιν, προαγωγήν, στασιμότητα καὶ αὐτεπάγγελτον ἀποστρατείαν καὶ ὅριον ἡλικίας τῶν στελεχῶν τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων ναυτικῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα θέλουσι συζητηθῆ κατὰ τὴν ἀρξαμένην σύνοδον τῆς παρούσης Βουλῆς. Τὸ κύριον μέλημα τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἢ κυρίως εἰπεῖν τὸ κύριον μέλημα τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ναυτικῶν ἡ ὁποία ἐξήτασε τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὑπῆρξεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ μὴ διατάραξις τῆς καθεστηκυίας ἀρχῆς τῶν πραγμάτων, ὡς ἔχουσι σήμερον ἐν τῷ Ναυτικῷ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀρτιωτέρα μόρφωσις, ἀπὸ θεωρητικῆς καὶ πρακτικῆς ἀπόψεως, τῶν κατωτέρων καὶ ἀνωτέρων στελεχῶν τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, οὕτως ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ καταρτίσωμεν στελέχη ἱκανὰ εἰς τὰς χεῖρας τῶν ὁποίων νὰ παραδώσωμεν τὸ μέλλον τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ καὶ νὰ ἀποφύγωμεν μελλοντικῶς τὰ ναυτικὰ ἐκεῖνα ἀτυχήματα τὰ ὁποῖα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔλαβον χώραν. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως διαμορφώσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συμφώνως πρὸς τὸ συμφέρον αὐτοῦ τούτου τοῦ Ναυτικοῦ, ἀδιαφοροῦσα ἐὰν διατάξεις τινὲς τυχὸν ἤθελον προσκρούσῃ εἰς προσωπικά τινα συμφέροντα, διότι οὕτω μόνον ἐνόμιζεν ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ συμφέρον τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῆς χώρας. Ἠθέλησε νὰ διατηρήσῃ τὸν ὅλον μηχανισμὸν τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀναμορφώσεως καὶ τῆς προόδου ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ στηρίξῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ἐπὶ θετικωτέρων βάσεων τὸ ζήτημα τῆς πειθαρχίας καὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν στελεχῶν αὐτοῦ. Τὸ σήμερον παρουσιαζόμενον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου εἶναι κατὰ πολὺ διάφορον, κ. βουλευταί, τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου κατετέθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Καὶ τοῦτο διότι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο περιέχει διατάξεις τινὰς καὶ ἄρθρα, ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ μόνον συζήτησις θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ διεξαχθῇ. Χάρις εἰς τὴν ἀξιόλογον προσπάθειαν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε ν’ ἀποδεχθῇ κατὰ μέγα μέρος τὰς γνώμας καὶ τὰς ὑποδείξεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, τὸ συνταχθὲν καὶ ἐπανυποβληθὲν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον κατὰ μέγα μέρος ἔχει προσαρμοσθῆ πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἑπομένως δὲν θέλει καταναλωθῇ πολύτιμος χρόνος διὰ συζητήσεις πρὸς τὴν τελικὴν διαμόρφωσιν καὶ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τὸ μόνον, κ. βουλευταί, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου εἶναι, δύναμαι νὰ εἴπω, μία οὐσιώδης παράλειψις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ ναυτικοῦ, διότι εἶναι ἓν ἐκ τῶν σοβαρωτέρων καὶ σπουδαιοτέρων νομοσχεδίων, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν τύχην καὶ τὸ μέλλον τοῦ πολεμικοῦ μας ναυτικοῦ, ἀτυχῶς ὅμως δὲν ὑπάρχει ἡ γνώμη καὶ ἡ κρίσις καὶ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ στηριχθῇ καὶ ὁ καταρτισμὸς τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Τὴν παράλειψιν ταύτην ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ περιωρίσθη ὅπως λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν καὶ νὰ φέρῃ τὴν γνώμην, ὅτι πράγματι εἶναι οὐσιώδης. Ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἔκρινεν, ὅτι δὲν εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν ἡ ὕπαρξις τῶν βαθμῶν τοῦ ναυάρχου καὶ τοῦ ἀντιπλοιάρχου. Τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιπλοιάρχου ἐδέχθημεν μόνον διὰ τὴν κατάστασιν τῆς ἀποστρατείας. Περιωρίσθημεν νὰ δεχθῶμεν, καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι μετὰ σχετικῆς βίας ἐπὶ τῆς συνειδήσεώς μας, περιωρίσθημεν νὰ δεχθῶμεν τὴν διατήρησιν τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποναυάρχου, ἀλλὰ πάντως περιορίζωμεν τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν εἰς τὸν ἀπαραίτητον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀναγκαῖος διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἐδέχθη τὸν ἀριθμὸν τῶν τριῶν. Θὰ συνίστων ὅμως εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐξετάσῃ ἰδιαιτέρως καὶ μετὰ τῆς μεγαλειτέρας προσοχῆς τὸ ζήτημα τῶν ἐν ἐνεργείᾳ σήμερον εὑρισκομένων ὑποναυάρχων, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἂν καὶ πλεονάζουν οἱ γενικοὶ οὗτοι ἀξιωματικοὶ ἐν τούτοις οὐδεμία ἀνατίθεται εἰς αὐτοὺς ὑπηρεσία, τὰς δὲ θέσεις αὐτῶν κατέχουσι πλοίαρχοι. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, χάριν αὐτοῦ τούτου τοῦ κύρους τῶν γενικῶν τούτων ἀξιωματικῶν καὶ χάριν τῆς πειθαρχίας τοῦ ναυτικοῦ ὀφείλει, νὰ μὴ διστάσῃ νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν. Ἐν ᾗ περιπτώσει νομίζει ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι δὲν εἶναι κατάλληλοι διὰ νὰ διοικῶσι, νὰ μὴ διστάσῃ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν αὐτῶν. Ἐὰν ὅμως ἀφ’ ἑτέρου νομίζει ὅτι οὗτοι εἶναι κατάλληλοι καὶ κατέχουν ἐπαξίως τὰς θέσεις τὰς ὁποίας κατέχουν, δέον νὰ ἀνατεθῶσι εἰς αὐτοὺς αἱ διοικήσεις αἱ ὁποῖαι τοὺς ἁρμόζουν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ ἐξακολούθησις αὐτῆς τῆς καταστάσεως θέλει ἐπιφέρῃ ἕνα κλονισμὸν ἰσχυρὸν εἰς τὴν πειθαρχίαν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Εἰς τὸ ζήτημα τῶν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν διὰ τὴν προαγωγὴν αὐτῶν ἀπὸ βαθμοῦ εἰς βαθμόν, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἠθέλησε νὰ δειχθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν αὐστηροτέρα. Ἐθεώρησεν ὅτι ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ὅταν ἐξέλθωσι τῆς Ναυτικῆς Σχολῆς θὰ καταλάβωσι τὰς βαθμίδας τοῦ γενικοῦ ἀξιωματικοῦ, δέον νὰ διανύσωσι ἐν τῷ Στόλῳ εἰκοσαετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καθώρισεν, ὅτι εἰς μὲν τοὺς βαθμοὺς τοὺς κατωτέρους ἕκαστος ἀξιωματικὸς δέον νὰ παραμένει κατ’ ἐλάχιστον ὅριον 4 ἔτη, εἰς δὲ τοὺς βαθμοὺς τοῦ πλωτάρχου, ἀντιπλοιάρχου, καθώρισε τριετίαν, διὰ τὸν βαθμὸν δὲ τοῦ πλοιάρχου ὥρισεν ἑξαετίαν, ἐκ τῆς ὁποίας μία μόνον διετία δέον ἀπαραιτήτως νὰ ἐκτελῆται ἐπὶ πλοίων δέον νὰ εἶναι ὑπηρεσία καθαρῶς θαλασσία, ἐπὶ πλέον δὲ ἓν ἔτος δέον ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος, ὁ ὁποῖος μίαν ἡμέραν θὰ καταλάβῃ τὸν βαθμὸν τοῦ γενικοῦ ἀξιωματικοῦ, πρέπει νὰ διοικήσῃ τὸν Στόλον ἢ νὰ διοικήσῃ τὴν μοῖραν τῶν ἀντιτορπιλλικῶν. Ἀσχέτως δὲ τῶν ἐτῶν τῆς ὑπηρεσίας ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ θεωρεῖ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημμένον ὅπως, πλὴν τῶν σχολῶν εἰδικοτήτων τὰς ὁποίας ἀκολουθοῦν οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοί, καὶ οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἀκολουθῶσι τὰ μαθήματα τῶν ἀνωτέρων σχολῶν, τῆς σχολῆς τῶν ἐπιτελῶν, καὶ τοῦτο διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιπλοιάρχου καὶ διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου. Τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικόν, κ. βουλευταί, ἀνέκαθεν δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἐπιδείξῃ ἐν τῇ ἱστορίᾳ αὐτοῦ σελίδας δόξης καὶ τιμῆς. Τοῦτο βεβαίως ὀφείλεται κατὰ μέγα μέρος εἰς τὴν προσωπικὴν ἀνδρείαν καὶ τὴν τόλμην τῶν ναυτικῶν μας, ἀλλὰ συγχρόνως εἰς τὴν ἐμπειρίαν καὶ εἰς τὴν ναυτικὴν μόρφωσιν τῶν ἀρχηγῶν καὶ τῶν στελεχῶν του. Τὰς παραδόσεις ταύτας, κ. βουλευταί, ἔχομεν ὑποχρέωσιν ἱερὰν νὰ διαφυλάξωμεν καὶ νὰ προστατεύσωμεν, νὰ παραδώσωμεν δὲ ταύτας εἰς χεῖρας ἱκανῶν καὶ ἐμπείρων ἀξιωματικῶν, παραβλέψαντες δὲ οἱανδήποτε προσωπικὴν ἐπιρροήν, ἠθελήσαμεν νὰ φανῶμεν περισσότερον αὐστηροὶ εἰς τὸν καταρτισμὸν ἱκανῶν καὶ πεπειραμένων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνωτέρων στελεχῶν, ἵνα καὶ μετὰ μεγαλειτέρας πεποιθήσεως ἀποβλέψωμεν πρὸς τὸ μέλλον. Ὡς ἐκ τούτου, κ. βουλευταί, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτῆς ἀπεφάσισε τὴν διαγραφὴν ἐκ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν σχεδίου νόμου τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 90 ἄρθρου τὸ ὁποῖον ἐν μέρει θέλει ν’ ἀπαλλάξῃ προσωρινῶς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους τῶν προσόντων τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν περαιτέρω προαγωγὴν αὐτῶν. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, κ. βουλευταί, ἔδωσεν ἰδιαιτέραν ὅλως σημασίαν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν φύλλων ποιότητος τῶν ἀξιωματικῶν. Καθώρισεν, ὅτι οὐδεὶς ἀξιωματικὸς δύναται νὰ κριθῇ ὅτι εἶναι κατάλληλος διὰ προαγωγὴν κατ’ ἐκλογήν, ἢ ὅπως μείνῃ εἰς στασιμότητα, ἐὰν αὐτὸ δὲν δικαιολογεῖται σαφῶς διὰ τῶν ὑποβαλλομένων φύλλων ποιότητος τῶν ἑκάστοτε ναυτικῶν ὑπηρεσιῶν. Τὴν ὑποβολὴν τῶν φύλλων ποιότητος τῶν ἀξιωματικῶν ἡ ἐπιτροπὴ τὴν θεωρεῖ ἀπαραίτητον διὰ τὴν κρίσιν, ἡ ὁποία θέλει γίνῃ δι’ ἕκαστον ἀξιωματικόν. Ἡ αὐστηρότης ὅμως αὐτὴ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ γεννήσῃ καὶ ἀδικίας, τοὐναντίον μάλιστα ἐμπνεομένη ὑπὸ συστήματος ἐπιεικείας ἠθέλησεν ἵνα εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς δίδῃ τὴν εὐκαιρίαν, καὶ ἐὰν τυχόν τις ἐξ αὐτῶν ἤθελε κριθῆ ἅπαξ στάσιμος, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ν’ ἀναθέσῃ εἰς αὐτὸν ὑπηρεσίαν καὶ μάλιστα ὑπηρεσίαν μάχιμον, νὰ δύναται ν’ ἀναθέσῃ εἰς αὐτὸν διοίκησιν, οὕτως ὥστε ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ἅπαξ κριθεὶς στάσιμος νὰ δύναται ἐντὸς ἔτους νὰ ὑποστῇ οὕτως εἰπεῖν νέαν δοκιμασίαν καὶ νέαν κρίσιν περὶ τῆς περαιτέρω παραμονῆς αὐτοῦ ἐν τῷ σώματι ἢ μή. Ὡς ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου ἀνέφερον, κύριοι, δὲν θέλει καταναλωθῆ πολὺς χρόνος διὰ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καθ’ ὅσον ὡς διεμορφώθη πλησιάζει κατὰ πολὺ τὰς ἀπόψεις ὑμῶν. Τροπολογίας τινὰς τὰς ὁποίας θέλομεν συζητήσῃ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως εὐμενῶς ἐξετάσῃ καὶ ὅσας νομίσῃ ὅτι δύνανται νὰ γίνωσιν ἀποδεκταί, νὰ τὰς ἀποδεχθῇ. Ἐπίσης ἤθελον νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ὅτι ἐκ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν θέλουν πράγματι προέλθη οἰκονομία καίτοι ἡ ἔκθεσις τοῦ Δημοσίου Λογιστηρίου ἀναφέρει ποσὰ τινά, τὰ ὁποῖα ἐξοικονομοῦνται. Γίνονται δαπάναι λόγῳ προαγωγῆς κατωτέρων ὑπαξιωματικῶν καὶ ἰδίως εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀρχικελευστῶν, τοὺς ὁποίους ὅλους κατατάσσει εἰς μίαν τάξιν, τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀρχικελευστοῦ πρώτης τάξεως. Ἀλλὰ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι καὶ οἱ νῦν ὑπηρετοῦντες ἀρχικελευσταὶ δευτέρας τάξεως καὶ μέρος τῶν κελευστῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ὀνομασθῶσιν ἀρχικελευσταὶ θὰ λαμβάνουσι τὸν μισθὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ πρώτης τάξεως, εἶναι φανερὸν ὅτι μία μικρὰ αὔξησις δαπανῶν θὰ ἐπέλθῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν γεννᾶται ζήτημα δαπάνης διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Τὸ σημεῖον ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἰδιαιτέραν κατέβαλε προσοχήν, ἦτο τὸ ζήτημα τῆς λειτουργίας τῶν σχολῶν τῶν ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν. Θέλω νὰ τονίσω ἰδιαιτέρως τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἀποδίδομεν εἰς τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν σχολῶν τούτων. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οἱ μηχανικοὶ οἱ ἐξερχόμενοι τῶν σχολῶν ἔχουν μεγαλειτέρας γνώσεις ἀπαραιτήτους μὲ τὴν ἐξέλιξιν τῆς πολεμικῆς τέχνης εἰς τὰ μηχανικὰ ζητήματα. Ἑπομένως ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ μὴ θέλουσα νὰ παραδεχθῇ ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ οἰκονομία τις διὰ τῆς καταργήσεως ἐν μέρει τῶν σχολῶν τῶν μηχανικῶν, ἐπιμένει εἰς τὴν ἀπόφασίν της ὅπως ὑποστηρίξῃ τὴν ὕπαρξιν καὶ κανονικὴν λειτουργείαν, συνιστᾷ δὲ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ὅπως καταβάλῃ ἰδιαιτέραν προσοχὴν καὶ μέριμναν εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλειτέραν πρακτικὴν ἐξάσκησιν τῶν μαθητῶν τῶν σχολῶν τούτων ἐκ τῶν ὁποίων θέλει προέλθῃ τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Ἐπίσης τὸ σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ διαφωνεῖ μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἶναι τὸ σημεῖον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 18 κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπηρεσία θαλάσσης δύναται νὰ λογισθῇ καὶ διὰ τὸν διοικητὴν τῶν ὑποβρυχίων ἐφ’ ὅσον οὗτος δὲν ἐπιβαίνει τῶν ὑποβρυχίων. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἐδέχετο εὐχαρίστως ὅπως θεωρηθῇ ὡς χρόνος θαλάσσης ἡ ὑπηρεσία τοῦ διοικητοῦ τῶν ὑποβρυχίων, οὐχὶ ὅμως ὡς χρόνος διοικητοῦ στολίσκου, προσὸν τὸ ὁποῖον ἀπαραιτήτως ἀποκτᾶται διὰ τὴν προαγωγὴν ἑνὸς ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποναυάρχου. Τελειώνων τὴν εἰσήγησίν μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κ. Βουλευταὶ εὐελπιστῶ ὅτι ἡ καλὴ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ θέλει προσδώσῃ τοὺς ἀναμενομένους καρποὺς διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ σώματος. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ἀτελῶς κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη λόγῳ πολιτικῶν ἀνωμαλιῶν ἐπῆλθε μία χαλάρωσις τῆς τε πειθαρχίας τοῦ σώματος καὶ τῆς προελεύσεως ἔτι τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐλπίζομεν ὅμως ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις θὰ δώσῃ ἕν τέλος εἰς τὴν ἀνώμαλον ταύτην κατάστασιν καὶ θὰ θελήσῃ πράγματι νὰ ἐνδιαφερθῇ μετὰ τοῦ μεγαλειτέρου δυνατοῦ ζήλου ὑπὲρ τῆς προόδου τοῦ Ναυτικοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ μόνον δέον ἀπολύτως νὰ στηρίζεται ἡ ἀνεξαρτησία τοῦ Κράτους ἡμῶν καὶ ἡ κυριαρχία ἐπὶ τῆς ἀνατολικῆς Μεσογείου.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μιαούλης ἔχει τὸν λόγον.

§62Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ναυτικῶν νομοσχεδίων νομίζω, ὅτι ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς ὅλα τὰ μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ὑποεπιτροπῆς διὰ τοὺς κόπους τοὺς ὁποίους κατέβαλον καὶ τὴν βοήθειαν ἣν παρέσχον δι’ ὅλα τὰ νομοσχέδια, εἰδικῶς δὲ διὰ τὰ δύο τελευταῖα τὸ περὶ ἱεραρχίας καὶ συγκροτήσεως καὶ τὸ περὶ ναυτολογίας. Ὡς Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐνόμισα, ὅτι λόγῳ τῆς σοβαρότητος τῶν νομοσχεδίων καὶ τῆς πολλῆς μελέτης τὴν ὁποίαν ἀπῄτουν, ἔπρεπε νὰ σχηματισθῇ ἡ ὑποεπιτροπὴ ἥτις καὶ ἐσχηματίσθη ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ τοὺς βουλευτάς, οἵτινες ἀφοῦ ἐμελέτησαν τὰ νομοσχέδια, καταβαλόντες πάντα κόπον ἰδίως διὰ τὰ δύο θεμελιώδη ταῦτα νομοσχέδια, τὰ ἐτροποποίησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πείρας αὐτῶν καὶ κατὰ τὰς ἀντιλήψεις των ὅπως καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποδώσωσι ταῦτα πολλοὺς καρπούς. Ὅταν ἡ ὑποεπιτροπὴ ἐτελείωσε τὸ ἔργον της ἐνόμισε καλὸν νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅστις ἀπεφάσισεν ἀπὸ κοινοῦ τὴν μελέτην καὶ πάλιν τῶν νομοσχεδίων ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς ὑποεπιτροπῆς καὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἐμελετήθησαν οὕτω ταῦτα εἰς πολλὰς συνεδριάσεις καὶ εἰς τὰ περισσότερα ἄρθρα ἐξ αὐτῶν ἐπῆλθε τελεία συνεννόησις. Ὑπάρχουν μερικαὶ διαφωνίαι, αἱ ὁποῖαι ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐπιλυθῶσι ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν εἴτε ἡ Βουλὴ θὰ τὰς ἐπιλύσῃ. Ἐπὶ τῶν διαφωνιῶν τούτων θεωρῶ περιττὴν τὴν ἀνάπτυξιν, ἀφ’ οὗ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος κ. Βασιλειάδης ἀνέπτυξε ταύτας καὶ κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἂν ὅμως ἡ ἀνάγκη τὸ καλέσῃ, θὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως ἀπεδέχθη τὰς ἀπόψεις τῆς ὑποεπιτροπῆς καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπὶ τῶν διαφωνιῶν μετὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, κατόπιν τῆς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. εἰσηγητοῦ γενομένης ἀναπτύξεως, θὰ θίξω μόνον τρία βασικὰ καὶ θεμελιώδη ζητήματα. Πρῶτον εἶναι τὸ ζήτημα τῆς θαλασσίου ὑπηρεσίας. Εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀποδίδει μεγάλην σημασίαν, θεωρεῖ τοῦτο ὡς ζήτημα ὑπάρξεως τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ ἰδίως εἰς τὰ στελέχη τῶν μαχίμων ἀξιωματικῶν, διότι νομίζει, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, ὅσον καὶ ἂν εἶναι κατηρτισμένοι θεωρητικῶς οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχουν ἂν δὲν εἶναι γνῶσται πρωτίστως τοῦ ναυτικοῦ αὐτῶν ἐπαγγέλματος. Καὶ ἐπειδὴ τελευταίως ἤρχισε τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ θεωρῆται ὡς ζήτημα δευτερεῦον δι’ ἕνα ἀξιωματικὸν τοῦ ναυτικοῦ, καὶ ἄνευ θαλασσίας ὑπηρεσίας ἐγένοντο, καὶ θὰ ἐγένοντο, καὶ πολλοὶ προβιβασμοὶ εἰς ἀνωτέρους βαθμούς, ἐνόμισεν ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι ἔπρεπε νὰ διαγράψῃ τὸ ἄρθρον 90 τοῦ νομοσχεδίου. Τὰ τελευταῖα ἀτυχῶς ἀτυχήματα ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ, τὰ ὁποῖα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔγιναν εἰς εὐρυτέραν κλίμακα καὶ διά τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος ἐπλήρωσε πολλὰ διὰ τὴ ἐπισκευὴν τῶν πλοίων, νομίζει ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι μόνον διὰ τῆς τακτικῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας τῆς ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου θεσπιζομένης θὰ παύσωσι τοῦ λοιποῦ.

§63Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Περιορίζεται ἡ θαλασσία ὑπηρεσία διὰ τοῦ νομοσχεδίου;

§64Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Αὐξάνεται.

§65Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅστις τόσην ὄντως ἐπιδεικνύει μέριμναν διὰ τὴν πραγματικὴν ἐκτέλεσιν τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας, θὰ δεχθῇ τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 90, ὡς καὶ πάσης ἄλλης διατάξεως ἀφορώσης ἐλάττωσιν θαλασσίας ὑπηρεσίας δι’ ἀνωτάτους βαθμούς. Δεύτερον ζήτημα εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ναυτικῶν σχολῶν, τὸ ζήτημα σχολῆς δοκίμων ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν καὶ τὸ ζήτημα τῆς σχολῆς δοκίμων μηχανικῶν. Πρέπει νὰ σᾶς καταστήσω ἐνημέρους, ὅτι αἱ δύο αὗται σχολαὶ ἔδωσαν ἄριστα ἀποτελέσματα.

§66Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Πότε συνεστήθησαν;

§67Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Μιχαλακοπούλου.

§68Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐπὶ τῆς ὑπουργείας τοῦ κ. Μιαούλη.

§69Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Θὰ ἔδιδεν ὅμως ἡ σχολὴ τῶν δοκίμων ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν πολὺ καλλίτερα ἀποτελέσματα ἂν ἐδίδετο ἡ δέουσα προσοχὴ εἰς τὴν πρακτικὴν ἐξάσκησιν. Λέγω τοῦτο, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅταν θὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα, δὲν θὰ ἀφήσῃ τοῦτο χωρὶς νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν πρακτικὴν αὐτῶν ἐξάσκησιν. Ἡ κατάργησις τῶν σχολῶν αὐτῶν διὰ λόγους οἰκονομίας θὰ ἦτο καίριον τραῦμα διὰ τὸ ναυτικόν. Οἰκονομίαι εἶναι δυνατὸν πολλαὶ καὶ ποικίλαι καὶ πραγματικαὶ νὰ γίνουν εἰς τὸ Πολεμικὸν Ναυτικὸν ὄχι ὅμως οἰκονομίαι πρὸς βλάβην τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Ἐπίσης, ἄλλην μίαν παρατήρησιν ἔχω: ὅτι ἡ διττὴ προέλευσις εἰς τὸ σῶμα τῶν μηχανικῶν, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διαλαμβάνεται, εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Τὸ Σῶμα τῶν μηχανικῶν πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν προέλευσιν, δηλαδὴ ἀπὸ τὴν σχολὴν τῶν δοκίμων ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν. Προσέλευσις εἰς τὸ σῶμα τῶν μηχανικῶν, ὅταν τοῦτο συνεστήθη ἀπὸ δοκίμους μηχανικοὺς ἐξερχομένους ἀπὸ τὴν σχολὴν τῶν δοκίμων μηχανικῶν καὶ ἀπὸ ὑπαξιωματικοὺς ἐξερχομένους μετὰ πενταετῆ φοίτησιν ἐκ τῆς σχολῆς τῶν δοκίμων ὑπαξιωματικῶν, προσέλευσις διόπων ἐκ τῶν ἐθελοντῶν μηχανικῶν, θὰ ἦτο μία παραφωνία, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἐπιβλαβεστάτη διὰ τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πρόοδος εἰς τὰς μηχανάς, ἡ πρόοδος εἰς τὸν ἠλεκτρισμόν, ἡ καθημερινὴ πρόοδος εἰς τὰς ἀερομηχανὰς εἶναι τεραστία, πῶς θὰ παρακολουθηθῇ ἀπὸ διόπους βενζινομηχανικοὺς καὶ μηχανικοὺς οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνέλθουν καὶ μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ πλοιάρχου ἀλλά καὶ χωρὶς καμμίαν γραμματικὴν γνῶσιν; ἀλλά καὶ ἂν εἶχον θά ἦτο τοῦ δημοτικοῦ σχολείου ἢ τοῦ σχολαρχείου. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νά φθάσουν εἰς τάς ἀνωτέρας βαθμίδας τοῦ σώματος τῶν μηχανικῶν.

§70Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δίοποι, δηλαδὴ ὑποδεκανεῖς.

§71Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τὸ τρίτον ζήτημα τὸ καὶ σπουδαιότερον ὅλων εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ ὁρίου ἡλικίας. Νομίζω, ὅτι πρέπει νά ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ ἴσως καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ἀτόπου: Τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ εἶχε κατά καιροὺς διάφορον στάθμην.

§72Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Φυσαρμόνικα εἶχε γίνει.

§73Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Δηλαδὴ ἀναλόγως τῶν συμφερόντων τῶν ἰσχυόντων μετεβάλετο διὰ νόμου ἢ Νομοθετικοῦ διατάγματος, καὶ ἐλαττουμένου τοῦ ὁρίου ἀπεστρατεύοντο οἱ μὴ ἐπιθυμητοί, προήγοντο οἱ ἐπιθυμητοί, ἐνῷ τοῦτο εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς οὐδέποτε ἔχει γίνει, οὐδέποτε ἔχει μεταβληθῆ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, ὅπως ἀντιθέτως γίνεται εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἀφοῦ ἐμελέτησε τά διάφορα ὅρια τῆς ἡλικίας τὰ ἰσχύοντα ἐν Ἀγγλίᾳ, Ἀμερικῇ, Γαλλίᾳ καὶ Ἰταλίᾳ, κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι συμφώνως πρὸς τὸ ἐκεῖ τεθειμένον ὅριον ἔπρεπε νά ρυθμισθῇ καὶ τὸ ἰδικόν μας ναυτικὸν καὶ διά τοῦτο ὥρισεν ὡς ὅριον τοῦ ὑποναυάρχου τὸ ἑξηκοστὸν ἔτος, ἀναλόγως δὲ ἐκανόνισε διά τοὺς ἄλλους βαθμούς. Διά τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας τοῦ ὑποναυάρχου ἐλαττοῦται εἰς τὸ 58ον, ἐνῷ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς τὸ ὅριον διά τὸν ὑποστράτηγον εἶναι τὸ 60ὸν. Καὶ ἠδύνατό τις νά ἐρωτήσῃ, ποῖος κουράζεται περισσότερον λόγῳ τῆς ὑπηρεσίας; εἷς ὑποστράτηγος, τοῦ ὁποίου ὁ βαθμὸς ἀντιστοιχεῖ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποναυάρχου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑποχρεωμένος ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους νὰ ἱππεύῃ, ἢ ὁ ὑποναύαρχος ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ κινῆται καθόλου ἀλλὰ μένει ἐν ἀκινησίᾳ λόγῳ τοῦ ὅτι ἐπιβαίνει τοῦ πλοίου;

§74Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ ἄλλα κράτη ποῖον ὅριον ἔχουν;

§75Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τὸ 60όν. Ἐπὶ τοῦ σημείου ὅμως τούτου νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει τὴν ἑσπέραν ταύτην νά ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, ἀλλά εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θά ὑποβάλω τροπολογίαν καὶ θά ἀναπτύξω τὴν γνώμην μου. Αὐτά τά τρία ζητήματα εἶναι τά πλέον θεμελιώδη τῶν δύο τούτων νομοσχεδίων. Ἐν τέλει ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εὔχεται ὅπως γίνωσι δεκταὶ αἱ ἀντιλήψεις αὐτῆς διά τὸ καλὸν τοῦ ναυτικοῦ, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἀπέβλεψεν εἰς ἄλλο τι, παρά μόνον εἰς τὴν καλὴν λειτουργίαν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τοῦ ναυτικοῦ καὶ ὅπως ἀξιωματικοὶ καὶ ναῦται καταστοῦν ἄξιοι τῶν προγόνων αὐτῶν κατά θάλασσαν, διότι ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ ἔμψυχον ὑλικὸν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φέρει τὴν νίκην πάντοτε. (χειροκροτήματα).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§77Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι βουλευταί, πρίν ἢ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας τῶν ὑπ’ ὄψει προτεινομένων νομοθετημάτων ὀφείλω νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν ὡς πρὸς τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας ἀποδίδει εἰς αὐτά. Παρουσιάζομεν ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν σειρὰν νομοσχεδίων ἀναδιοργανώσεως τοῦ Πολεμικοῦ ἡμῶν Ναυτικοῦ καὶ ρυθμίσεως ὅλων τῶν σχέσεων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ διέπουν ἕν καλῶς λειτουργοῦν ἔμψυχον ὑλικὸν πρὸς τὸ ἄψυχον τοιοῦτον. Θὰ σταχυολογήσω ἐκ τῶν ἐκθέσεων τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου ἠκούσαμεν τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς διὰ νὰ τονίσω κατ’ ἀρχὴν ὅτι τὰς σκέψεις καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐν προκειμένῳ ἐρρύθμισεν κυρίως ἡ ἔννοια τῆς ἀποδόσεως ὅλων ἐκείνων τῶν συνθηκῶν εἰς τὸ Πολεμικὸν ἡμῶν Ναυτικόν, αἱ ὁποῖαι θέλουσιν ἐπιτρέψῃ ὥστε ἡ πειθαρχία νὰ ἀσκῆται εἰς τὸ ὅριον τὸ δυνατόν, ὥστε ἡ συνεργασία, ἡ εὐγενὴς ἅμιλλα, ἡ καλὴ ἐκπαίδευσις, ἡ καλὴ συγκρότησις τοῦ σώματος, ἡ ἀρτία ἐξάρτησις τῶν στελεχῶν του καὶ τῶν ἀνδρῶν του νὰ ἀποτελέσωσι μέριμναν τοῦ Κράτους ἐξ ἴσου σοβαρὰν πρὸς τὴν ὑλικὴν ἐξόπλισιν τοῦ Πολεμικοῦ ἡμῶν Ναυτικοῦ. Καὶ εἰς τὴν παρουσίασιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τῶν νομοσχεδίων τούτων ἔφθασεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ μετὰ προσπάθειαν μακροτάτην καὶ ἐργώδη. Τὸ πρῶτον τῶν νομοθετημάτων κατετέθη ὡς σχέδιον κατὰ Δεκέμβριον τοῦ παρελθόντος ἔτους, τὸ ἄλλο τὸν Ἰανουάριον. Μακραὶ ὑπῆρξαν αἱ συζητήσεις, ὅσον καὶ ζωηραὶ αἱ διαφωνίαι τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς πρὸς τὸ σχέδιον τὸ ἀρχικόν. Ὅταν μετέσχομεν τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἀπεσύραμεν προσωρινῶς τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ἵνα, προσαρμόζοντες ταῦτα πρὸς πνεῦμα αὐστηρότερον τὸ ὁποῖον συγχρόνως θὰ ἐπωφελεῖτο τῆς πείρας καὶ τῆς μακρᾶς ἐργασίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ὅσον καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου, ἵνα παρουσιάσωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σύνολον, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἀπασχολήσῃ ἐπὶ μακρὰς συνεδριάσεις τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Τοιουτοτρόπως μετὰ μακρὰς καὶ ἐξονυχιστικὰς συνεργασίας τοῦ ὑπουργείου μετὰ τῆς ἁρμοδίας ὑποεπιτροπῆς, ἐφθάσαμεν εἰς συμπλησίασιν τῶν διϊσταμένων ἀπόψεων καὶ εἰς τὴν ἐμφάνισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὁποῖον τοῦτο παρουσιάζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Καὶ ἀπὸ τοῦδε δηλῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἴμεθα διατεθειμένοι εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ δεχθῶμεν πάσας ἐκείνας τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἤθελον κριθῆ παρ’ ἡμῶν αἱ μᾶλλον συντελεστικαί. Ἡ μορφὴ τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ ἐργασία ἡμῶν καὶ αἱ προφορικαὶ συζητήσεις ὅλων τῶν ἁρμοδίων στοιχείων κατέστησαν περιττὴν τὴν ἔκφρασιν ἐκ μέρους τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τῆς μικρᾶς ἐκείνης ἐκδηλώσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ηὔχετο νὰ ἔβλεπεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητής. Καὶ ἵνα εἰσέλθῃ καὶ αὐτὸς εἰς τὴν σειράν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησα ὡς πρὸς τὰς κρίσεις, τονίζω ὅτι ἡ κυβερνητικὴ μέριμνα ὑπῆρξεν ὁ περιορισμὸς τῶν στελεχῶν. Παραδέχεται μετὰ τῆς κοινῆς γνώμης, ὅτι τὸ Πολεμικὸν Ναυτικὸν σήμερον διέπεται ὑπὸ ὀργανισμοῦ ἐξαιρετικῶς πολυτελοῦς. Ὁ πολυτελὴς αὐτὸς ὀργανισμὸς ὑπῆρξε τὸ μοιραῖον κατάντημα τῆς παλιρροίας, ἡ ὁποία εἰς τὸ πολιτικὸν ἐπίπεδον ἐχαρακτήριζε τὴν ζωὴν ἡμῶν κατά τὴν τελευταίαν 15ετίαν, παλιρροίας ἡ ὁποία μὲ τὴν μορφὴν τῆς πλημμυρίδος ὁτὲ καὶ τῆς ἀμπώτιδος ἄλλοτε παρουσίαζεν ἄλλοτε μὲν κενὰ αἰφνιδίως πλημμυρίζοντα, ἄλλοτε δὲ ἐπανακκτάταξιν τῶν ἑκάστοτε ἀπομακρυνομένων καὶ ὡς ἐκ τούτου προσπάθειαν δημιουργίας θέσεων πρὸς ἐξοικονόμησιν τῶν πληθωρικῶν αὐτῶν στελεχῶν. Ἡ σειρὰ τῶν μέτρων τά ὁποῖα καλεῖται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ θά θέσῃ διαδοχικῶς τάξιν εἰς τά ναυτικά ἡμῶν ζητήματα. Πρῶτον λυπούμεθα ἐὰν κληθοῦν καὶ ἄτομα νά προσφέρουν θυσίας ὑπὲρ τῆς ὁλοκληρώσεως ἑνὸς ὀργανισμοῦ ναυτικοῦ ἐπαρκοῦς καὶ αὐτάρκους, ἀλλά μὴ πληθωρικοῦ. Δὲν εἴμεθα ὅμως ποσῶς διατεθειμένοι νά διστάσωμεν εἰς τὴν λῆψιν τῶν μέτρων τούτων τῶν αὐστηρῶν, διότι θά εἶναι εὐκταῖον νά τακτοποιηθῇ τελικῶς ἐν τῷ κράτῃ τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν. Ὡς εἰκός, τά στελέχη ταῦτα παρουσιάζονται πληθωρικώτερον εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς καὶ θὰ ὑποδείξωμεν τά μέτρα θεραπείας εἰς ἕτερον νομοσχέδιον, διά τοῦ ὁποίου θά ἐπιδιωχθῇ ἡ ἐλάττωσις τῶν στελεχῶν τούτων. Ἀπὸ τοῦδε ὅμως ἀπαντῶ εἰς τὴν εὐχὴν τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν Ναυάρχων, τὸ ὁποῖον φαίνεται ὅτι προέταξεν. Ἀνεγνωρίσαμεν ὅτι ὑπάρχει ὑπερβολικὸς ἀριθμὸς τοιούτων καὶ ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν ἤδη τελούντων ὑπὸ τάς σημαίας δὲν ὑπηρετοῦσι πραγματικῶς. Ἡ Κυβέρνησις μελετᾶ καλῶς κατὰ τάς ἡμέρας ταύτας τὴν λῆψιν τῶν μέτρων ἐκείνων διά τῶν ὁποίων θά καταστῇ ἐφικτὸς ὁ πραγματικὸς καὶ οὐχὶ θεωρητικὸς περιορισμὸς τῶν Ναυάρχων εἰς τὸν προσήκοντα ἀριθμόν. Θά μεριμνήσῃ δὲ, οὕτως ὥστε κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ ἐφ’ ὅσον παρουσιάζονται αἱ εὐκαιρίαι οἱ ὑπολειφθησόμενοι ἐν τῷ Ναυτικῷ νά κληθῶσιν νά προσφέρωσιν ὑπηρεσίας. Δὲν παραγνωρίζει ὅμως καὶ ἡ Βουλὴ τὴν δυσχέρειαν τοῦ ἔργου τὴν προκύπτουσαν ἐκ τῆς δημιουργουμένης καταστάσεως τῆς πραγματικῆς ὑπάρξεως ἀνωτάτων στελεχῶν, τά ὁποῖα ἐνῷ διατελοῦσιν ἐν ἐνεργείᾳ ἀπὸ μακροῦ χρόνου δὲν μετέχουσι τῆς πραγματικῆς ὑπηρεσίας. Σχετικῶς μὲ τά προσόντα, κ. συνάδελφοι, ἐλάβαμεν μέριμναν, ὥστε ταῦτα νά ἀπαιτηθῶσιν ἐπὶ τὸ αὐστηρότερον. Αἱ βελτιώσεις τάς ὁποίας νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐπιφέρονται εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ Ναυτικοῦ εἶναι οὐσιώδεις, ἰδίᾳ εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ἐνεργείας τῶν προαγωγῶν. Τὸ ἔργον τῆς κρίσεως τῶν ἀξιωματικῶν ἀνατίθεται πλέον εἰς τὸ Ἀνώτατον Ναυτικὸν Συμβούλιον, τῶν δὲ ὑπαξιωματικῶν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν βάσει τῶν ἐκθέσεων καὶ τῶν φύλλων ποιότητος, λαμβάνομεν δὲ μέριμναν ὥστε ἡ κρίσις τῶν ἀνωτέρων περὶ τῶν κατωτέρων νὰ μὴ τηρεῖται ἀπόκρυφος, ἵνα μὴ κατόπιν ἐκπλήσσονται οἱ τυχὸν μένοντες στάσιμοι καὶ διαμαρτύρονται. Ἀλλά θά ἐξασκηθῶσι καὶ οἱ ἀνώτεροι νά ἔχουν πάντες τὸ θάρρος τῆς γνωματεύσεως αὐτῆς τῆς φανερῆς καὶ οἱ κατώτεροι εἰς τὴν ἀνδρικὴν ἀποδοχὴν τῶν γενομένων ἐγκαίρως συστάσεων, ὥστε τὸ πνεῦμα τῆς αὐστηρότητος καὶ αἱ ἀξιώσεις τῆς δικαίας κρίσεως ἐν ἴσῳ μέτρῳ νά ἱκανοποιοῦνται, ὥστε ὅλα τά ὑπηρεσιακά στοιχεῖα θὰ ἀνακοινοῦνται ἀμελητὶ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους. Τοιουτοτρόπως ἐγκαίρως θά καλῆται ὁ ὑστερῶν νά αὐξήσῃ τὸν ἐπαγγελματικόν του ζῆλον καὶ νά ἐπιδοθῇ εἰς τά ἔργα του τά κύρια μετά τῆς προσηκούσης ἐπιμελείας. Ηὐξήθη ὡς ἠκούσατε ὁ χρόνος τῆς πραγματικῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐτέθησαν διαδοχικῶς διά μὲν τοὺς κατωτέρους βαθμούς ἡ ὑποχρεωτικὴ τετραετὴς ὑπηρεσία, ἀνὰ τρία ἔτη διά τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου καὶ ἀντιπλοιάρχου καὶ 6 ἔτη διά τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου.

§78Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν σᾶς φαίνεται πολύ;

§79Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτέθη ἐπίτηδες ὄχι διότι πραγματικῶς φρονοῦμεν ὅτι εἶναι ἐξ ἴσου ἀναγκαία ἡ παραμονὴ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου ὅσον καὶ τὸν βαθμὸν τοῦ σημαιοφόρου, διότι ὁ σημαιοφόρος καλλίτερον καθίσταται ἐπαρκής, ἀλλά διότι διά τῆς διατάξεως αὐτῆς ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν θίγομεν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διότι θέλομεν νά ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοὺς κατωτέρους πᾶσαν αἰτίαν σκανδαλισμοῦ ἡ ὁποία θά τοὺς ἔπειθεν ὅτι εἶναι ἐγγὺς τοῦ δικαιώματος τοῦ προάγεσθαι, ἐάν ἐξασκήσωμεν μίαν..... ἐπὶ τῶν ἀνωτέρων ἵνα κενωθῶσι ταχύτερον αἱ θέσεις ἢ νά δημιουργηθῶσι τοιαῦται ὑπεράριθμοι. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὅταν ἐπιστῇ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου ὁ τότε ποτὲ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θά λάβῃ μέριμναν ἵνα μεταφέρῃ συντομώτερον εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου καὶ νά ἐλαττώσῃ τὴν παραμονὴν εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμούς.

§80Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀλλά εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμοὺς εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ ἡλικία, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νά παραμένωσι περισσότερον χρόνον εἰς τά πλοῖα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὅταν καταλάβωσι τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς ταχύτερον, τότε θά θέλουσι νά ἀποφύγωσι τὴν ὑπηρεσίαν ξηρᾶς καὶ τότε ὁ κατώτερος ἀξιωματικὸς παραμένων εἰς τά πλοῖα θά ἔχῃ τὴν πεῖραν τῆς θαλάσσης.

§81Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἐγὼ λέγω, ὅτι ζητῶ 12ετίαν σήμερον εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμούς. Ἐάν ἤμην ὑπουργός, οὐχὶ σήμερον, ἀλλά μετά 5ετίαν θά ἐζήτουν 3+3+6 ἔτη, πάντως 12 ἔτη. Καὶ παρεδέχθη ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἡ 12ετία εἶναι ἀρκετὴ ὥστε εἰς τὴν ἡλικίαν 20–32, ὅταν πλέον γίνεται ἡ μετάταξις εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς ὅταν φύγῃ ἐξ ἄλλων τάξεων, θά εἶναι δυνατὸν νά ἀξιώσῃ κανεὶς ἀπὸ τὸν ἀξιωματικὸν νά εὑρίσκεται εἰς τὴν θάλασσαν. Ἔχω ἀκόμη νά προσθέσω, ὅτι τὸ νά μὴ διαφεύγῃ εἰς τὴν ξηράν ὁ ναυτίλος ἀποτελεῖ ἔργον τοῦ Ὑπουργείου. Καὶ θά δοκιμάζῃ κατόπιν κατά τὸ δυνατὸν νά κυριαρχῇ ἐπὶ τῶν κυμάτων. Ἀλλά εἶναι ζήτημα αὐστηρᾶς προσαρμογῆς τῆς ἐκπαιδεύσεως πρός τὸ ὑγρὸν στοιχεῖον, ὥστε ὅσον εἶναι δυνατὸν νά παραμένουν οἱ ἀξιωματικοὶ κατά τὸ πλεῖστον τῆς ζωῆς των εἰς τά κύρια ἔργα τά ναυτικά. Ἔπειτα ἔχομεν τὸ ζήτημα τῶν ἀνωτέρων σχολῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄλλην διάταξιν τῶν ἀντιπλοιάρχων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπὲρ 8ετίαν εἰς τὸν βαθμόν των, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, θά ἀναπτύξω τὴν γνώμην μου, διότι καὶ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει ἐπὶ τούτων νά ὑπάρξῃ ἀπελάφρυνσις. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ 90 ἄρθρον ὡς τοῦτο εἶχα διατυπώσει καὶ τὸ ὁποῖον ἐπέσυρεν οὐχὶ ἀδοκήτως τὴν ἐπίκρισιν τῶν δύο προλαλησάντων ἀξιωματικῶν συναδέλφων. Τὸ πνεῦμα εἰς τὸ ὁποῖον ἐγὼ εἶπα εἶναι τοῦτο: κατά τὸ παρελθὸν ὑπῆρχεν ἀντίληψις ἐπιεικὴς ὑπὲρ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας καὶ τοιουτοτρόπως πολλοὶ ἀξιωματικοὶ περισσεύοντες, ἔχοντες σήμερον ἀποκτήσει κεκτημένον δικαίωμα πρὸς προαγωγὴν μὲ ὑπηρεσίαν κατά τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον, νά εἴπωμεν ζωηράν ἔκφρασιν εἰκονικήν, ἔχουσι τά προσόντα αὐτά. Ἐάν δὲν ἐλαμβάναμεν διατάξεις αὐστηράς, οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ἦσαν ἕτοιμοι πρὸς προαγωγήν. Ἐάν ἀντιστρόφως ἐλέγαμεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς «δὲν σᾶς ἀναγνωρίζωμεν τίποτε ἀπὸ ὅ,τι ἔχετε ὡς τώρα θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, διότι τὸ Κράτος χαριζόμενον καὶ μὴ θέλον τέλος πάντων νὰ ἐπιβάλῃ μίαν αὐστηράν στρατιωτικὴν καὶ ναυτικὴν πολιτικὴν ἀναγνωρίζει ὑπηρεσίαν χερσαίαν ὡς ὑπηρεσίαν θαλασσίαν». Θὰ ἀναγνωρίσετε φαντάζομαι, ὅτι στήνομεν ἕν τινι μέτρῳ ἐνέδραν κατά τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, εἶδος ἐνέδρας. Ἐγὼ λοιπὸν ἐστάθηκα εἰς τὸ μέσον καὶ λέγω. Ἐάν ἐπὶ τῇ ὑποθέσῃ σύμφωνα μὲ τάς νέας αὐστηράς διαταγάς τάς ὁποίας παραδεχόμεθα, ἐάν εἰς ἕνα βαθμὸν ζητῶ τριῶν ἐτῶν πραγματικὴν ὑπηρεσίαν, δηλαδὴ δύο ἔτη ὑπηρεσίας θαλασσίας ἐνεργοῦ καὶ ἓν ἔτος, ἂς τὴν εἴπωμεν ἐφεδρικὴν, εἰς ἐμπορικά σκάφη ἢ εἰς ἄλλας δευτερευούσας ὑπηρεσίας, παρωπλισμένα πλοῖα κ.τ.λ., ἐάν λοιπὸν εἰς ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς ζητῶ τρία χρόνια ὑπηρεσίαν, μοῦ παρουσιασθοῦν δὲ οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ μοῦ εἴπουν, «κύριε ὑπουργέ, τά κάναμε αὐτά τά τρία χρόνια καὶ ἀκόμη παραπάνω» ἐγὼ δὲν θά τοὺς ἔλεγον «ξεύρετε, τὸ τελευταῖον σύστημα δὲν σᾶς ἀναγνωρίζει τίποτε ἀπὸ αὐτά τά χρόνια» διότι αὐτὸ δὲν εἶναι δίκαιον. Παραδέχομαι δι’ αὐτούς τὰ ἑξῆς: Ἀξιωματικοὶ ἀντιπλοίαρχοι ἢ πλοίαρχοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πέντε χρόνια εἰς τὸν βαθμόν των ἔχουν δὲ συμπληρώσει τά ἔτη τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας ὅπως τοὺς ἀπῃτοῦντο μὲ τοὺς προηγουμένους νόμους, παραδέχομαι αὐτοὶ νά ἀποκτήσουν πραγματικὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ὅπως τὴν θεσπίζομεν σήμερον, τὴν μισὴν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς τωρινούς. Δηλαδὴ ἐάν εἶχον τὰ τρία χρόνια αὐτὰ συμπληρωμένα, ἀλλά αὐτὰ τά τρία χρόνια δὲν ἦσαν ὅπως τὴν ἐννοοῦμεν σήμερον, θαλασσίας ὑπηρεσίας, θά τοὺς εἴπω: ἔχετε ἢ δὲν ἔχετε σειράν προαγωγῆς, δὲν προάγεσθε θά καθήσετε ἑνάμισυ χρόνο εἰς τὸ καράβι ἐπάνω. Ἐάν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ὅμως ἀπὸ τὰ χρόνια τῆς ὅλης θαλασσίας ὑπηρεσίας μοῦ παρουσιάσουν πραγματικὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἃς εἴπωμεν, 8 μῆνας καὶ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ὑπηρεσίας δὲν τοὺς τὸ ἀναγνωρίζομεν, θὰ τοὺς εἴπω: «Ἔχετε ὀκτὼ μηνῶν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν θά ὑπηρετήσετε ἀκόμη ἄλλους τέσσαρας μῆνας πραγματικῆς ἐνεργοῦ θαλασσίας ὑπηρεσίας ὥστε νά κάμετε 12 μῆνας, τὸ ἥμισυ τοῦ 24 καὶ ἄλλους ἕξ μῆνας ὑπηρεσίας ἐφεδρικῆς», ἐάν φυσικά ἐκείνην τὴν ὁποίαν εἶχον τότε δὲν τὴν θεωρήσωμεν οὔτε κἄν ἐφεδρικήν. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν νομίζω, ὅτι φθάνομεν εἰς ἕν μέτρον δικαίου. Καὶ τὸ ἄρθρον 90 πραγματικῶς ἀποδέχομαι νά τὸ διαγράψω, προσκολλῶν τοῦτο τροπολογημένον εἰς ἄλλο ἄρθρον, ὅπως θά ἴδωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Σχετικῶς μὲ τοὺς στασίμους δὲν παραδέχομαι τὴν ἀρχικὴν μορφὴν τοῦ νομοσχεδίου, κατά τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύεται εἰς τὸν ὑπουργὸν νά χρησιμοποιῇ τοὺς ἅπαξ κριθέντας στασίμους. Τοῦτο εἶναι μία ἀποκοπὴ χωρὶς νά παρέχωνται εἰς τὸν κρινόμενον τά μέσα τοῦ νά βελτιώσῃ αὐτόν. Ἀποδέχομαι λοιπὸν, ὅτι ἀποτελεῖ καθῆκον καὶ ἠθικὴν ὑποχρέωσιν διά τὸν ὑπουργὸν νά παράσχῃ εἰς τὸν ἅπαξ κρινόμενον στάσιμον τὴν εὐκαιρίαν νά ἀναμετρήσῃ ἐκ νέου τάς δυνάμεις του. Ἀλλά φυσικά ὑπέχει καὶ εὐθύνην ὁ ὑπουργὸς νά τοποθετήσῃ τοῦτον ἐν τῷ μέτρῳ τῆς δυναμικότητός του. Ἐννοεῖται, ὅτι διά τοὺς δὶς στασίμους δὲν εἶναι δυνατὸν νά ὑπάρχῃ ἡ ἀνάλογος εὐκαιρία. Αἱ τοποθετήσεις τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ τοῦ ὑποπλοιάρχου καὶ ἄνω θά ἐνεργοῦνται κατ’ ἀρχὴν ὑπὸ τοὺς ὅρους, τοὺς περιορισμοὺς καὶ τάς διατάξεις αἱ ὁποῖαι διέπουν τὸ ἀνώτατον ναυτικὸν συμβούλιον. Σχετικῶς δὲ μὲ τοὺς ὑποκελευστὰς καὶ λοιποὺς ὑπαξιωματικοὺς ἡ κρίσις θά γίνεται ὑπὸ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς. Εἰς τάς θέσεις εἰς τάς ὁποίας θά τοποθετοῦνται οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ νά παραμένουν τοὐλάχιστον ἐπὶ ἕν καὶ δύο ἔτη, εἰς τρόπον ὥστε νά ἀποφεύγεται αὐτὸς ὁ διαρκὴς χορός, μὲ διαρκεῖς μετακινήσεις. Τοιουτοτρόπως θά ἀποκτοῦν καὶ πεῖραν εἰς τάς θέσεις των καὶ τὸ δημόσιον δὲν θά ὑφίσταται τάς δαπάνας τῶν μετακινήσεων. Τὰ μέτρα ταῦτα, κ. βουλευταί, συνεπληρώθησαν διά τῆς περικοπῆς τῆς ἐλευθερίας ἡ ὁποία παρείχετο εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς νά φθάνουν μέχρι τῶν ἀνωτέρων βαθμῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἄνευ κανενὸς σχεδὸν θεωρητικοῦ καταρτισμοῦ παρείχετο ἡ εὐχέρεια εἰς ὡρισμένας εἰδικότητας—μὲ τοὺς κρατῶντας εἴδη νόμους—οἱ ὑπαξιωματικοὶ νά φθάνωσι μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ πλοιάρχου. Τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀδικαιολόγητον. Σήμερον ὁπότε τὸ ναυτικὸν ἀποτελεῖται ἀπὸ μηχανήματα σύνθετα, ἡ μαχητικὴ ἐκπαίδευσις ὀφείλει νὰ εἶναι ὄχι μόνον πρακτικὴ ἀλλὰ καὶ ἐντελῶς θεωρητική. Καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἴδωμεν εἰς τὸ μέλλον ἕνα χαρακτῆρα ἀνωτέρου πολιτισμοῦ. Διὰ τοῦτο εἰς ὡρισμένας μόνον περιπτώσεις παρουσιάζομεν εἰς τὸν ὑπαξιωματικὸν τὴν εὐκαιρίαν νὰ φθάνῃ μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποπλοιάρχου, λοχαγοῦ. Σχετικῶς μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ αʹ τάξεως, οὗτοι εἶναι κατάλοιποι ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ὑπαξιωματικοὶ ἔφθανον ἀξιωματικοί. Ἀλλὰ ἠμπορεῖ νὰ πῇ κανείς, ὅτι ὁ ἀρχικελευστὴς παύει νὰ θεωρῇ τὸν ἑαυτόν του ὑπαξιωματικὸν καὶ μεταβάλεται εἰς ἐνδιάμεσόν τι εἶδος, τὸ ὁποῖον χωρὶς πραγματικῶς νὰ εἶναι ἀξιωματικοῦ ἐθεωρεῖτο ἀξιωματικοῦ, ἔβλεπε δὲ τὸν ζῆλόν του νὰ μαραίνεται. Δι’ αὐτὸ θὰ ἴδητε καὶ ἄλλην σειρὰν μέτρων τά ὁποῖα θά ἀναπτύξω ὅτι ἐθεωρήσαμεν σκόπιμον καὶ διά τὴν ἀπόκτησιν τοῦ μεγίστου ὁρίου συντάξεως νά ζητοῦμεν εἰς τὸ μέλλον νά κρίνεται ἀπὸ τὸν ὁλικὸν χρόνον ὑπηρεσίας τοῦ ὑπαξιωματικοῦ, νά ὑπολογίζεται δηλαδὴ αὕτη ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τῆς κατατάξεώς του μέχρι τοῦ βαθμοῦ τῆς ἀπομακρύνσεώς του. Θὰ ἴδητε ὅτι αὐτὸ τὸ μέτρον ἔχει ἓν ἄλλο ψυχολογικὸν ἀποτέλεσμα. Δὲν θά ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ σπουδὴ πρὸς τά ἄνω. Δὲν θά φροντίζουν ὅλοι οἱ ὑπαξιωματικοὶ νά γίνουν ἀρχικελευσταὶ αʹ τάξεως, διότι μὲ τά σημερινά μέτρα τὸν βαθμὸν τῆς συντάξεως τοὺς τὸν ὁρίζει ἡ παραμονή των εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ πρώτης τάξεως. Τοιουτοτρόπως εἰσηγοῦντο πιέσεις, ὥστε χατηρικῶς νά προάγωνται. Τὸ μέτρον τοῦτο μὲ ἄλλα τινα, τά ὁποῖα θά σᾶς ἀναπτύξω, θά ἐπιτρέψουν ὥστε νά αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν κατωτέρων ὑπαξιωματικῶν ἀναλώμασι τῶν βαθμῶν τῶν ἀνωτέρων ὑπαξιωματικῶν εἰς τρόπον ὥστε καὶ ἡ προαγωγὴ νά εἶναι βαθμιαία καὶ οἰκονομία νά ἐπέλθῃ εἰς τὸ Κράτος. Καὶ ἤδη σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῶν σχολῶν τῶν ὑπαξιωματικῶν. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἔργον τοῦτο περισπᾷ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐντατικώτερον. Τὰ πλεῖστα τῶν σχολείων τούτων εἶναι ἔργον τοῦ μετριοφρόνως ἀποσκοπήσαντος νά ἀναφέρῃ, τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μιαούλη, προέδρου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τάς μακράς συζητήσεις περιέβαλε μὲ στοργὴν τὸ ἔργον του τοῦτο, παρουσίασε δὲ μίαν δικαιολογημένην εὐθιξίαν, ὅταν ἐνόμισεν, ὅτι διά τῆς πρώτης μορφῆς τοῦ νομοσχεδίου αἱ σχολαὶ αὐταὶ κατεδικάζοντο εἰς μαρασμὸν καὶ μοιραίαν ἐξαφάνισιν. Ἐξέφρασε δὲ ἡ Ἐπιτροπὴ τὴν ἱκανοποίησίν της ἐπαρκῶς, ὅταν εἶδεν, ὅτι διά τῆς σημερινῆς μορφῆς τῶν νομοσχεδίων ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδει τὸ κύριον ἔργον τῆς μορφώσεως τῶν ὑπαξιωματικῶν εἰς τάς εἰδικάς ταύτας σχολάς. Καὶ δράττομαι τῆς εὐκαιρίας, κύριοι βουλευταί, νά σᾶς παράσχω στοιχεῖα τινα ἀπαραίτητα σήμερον καὶ λόγῳ τῆς ἀναλύσεως ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ λόγῳ τῶν μακρῶν συζητήσεων αἱ ὁποῖαι κατ’ αὐτάς ἔλαβον χώραν εἰς τὸν Τύπον καὶ εἰς τὴν Γερουσίαν σχετικῶς πρὸς τὴν κατάλληλον ἢ μὴ τοποθέτησιν καὶ λειτουργίαν τῶν σχολῶν αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ μετά προσοχῆς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἐλπίζει, ὅτι θά δυνηθῇ νά τὸ λύσῃ τελικῶς εὐθὺς ὡς τῆς παράσχῃ τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ἡ λῆξις τῶν ἐργασιῶν τῶν δύο νομοθετικῶν σωμάτων. Διεξάγεται σήμερον μακρὰ πολεμική, κύριοι βουλευταί, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον αἱ πλεῖσται τῶν σχολῶν αὐτῶν μετεφέρθησαν ἐπὶ τῶν δύο θωρηκτῶν, τῶν ὁρμούντων προσωρινῶς εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς. Ἐὰν ἡ ἄλλη σχολὴ τῶν σηματορῶν κλπ. ὀρθῶς εὑρίσκεται εἰς τὸν Βοτανικόν, ἐὰν ὀρθῶς εἶναι εἰς τὸν Ναύσταθμον καὶ ἐὰν ὀρθῶς ἀπεμακρύνθη τοῦ Πόρου, ἐὰν ὑπάρχῃ ὀρθῶς ἕνας τρόπος εἰς τὴν συζητηθεῖσαν σκέψιν τῆς συγκεντρώσεως ὅλων τούτων τῶν σχολῶν εἰς τὸν Σκαραμαγκᾶν καὶ περιέργως ἢ ὑπόπτως παρερμηνεύθησαν αἱ σαφεῖς δηλώσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐνώπιον τοῦ ἑτέρου σώματος προέβη ὁ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην ὁμιλῶν μόλις προχθές. Ἡ Κυβέρνησις, νομίζει, ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις διὰ νὰ ἀποδώσῃ τὸ μεγαλείτερον ὀφειλόμενον ἔργον πρέπει νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν συγκεντρωμένη, διότι τοιουτοτρόπως θὰ ἔχωμεν καί οἰκονομίαν προσωπικοῦ καὶ εὐχέρειαν εἰς τὴν παρακολούθησιν αὐτοῦ καὶ στενωτέραν ἐπαφὴν καὶ ἐκπαίδευσιν ἑνιαίου δόγματος ἐν τῇ ἐκπαιδεύσει. Ἐν τούτοις ἡ φορὰ τῶν πραγμάτων ἔφερε μέχρι τινὸς ὥστε ἄλλαι σχολαὶ νὰ ἐγκατασταθοῦν ἐν Πόρῳ ὡς ἡ σχολὴ τοῦ πυροβολικοῦ, τῶν σημάτων, τῶν δοκίμων ὑπαξιωματικῶν μαχίμων, ἄλλαι εἰς Ναύσταθμον ὡς ἡ τορπιλλικὴ σχολή, ἡ σχολὴ τῶν πυροτεχνουργῶν, ἡ σχολὴ τῶν δοκίμων ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν, ἄλλαι εἰς Πειραιᾶ ὡς ἡ σχολὴ τῶν δοκίμων καὶ τέλος ἄλλη εἰς τὸν Βοτανικὸν ὡς ὁ ἀσύρματος. Ἀλλ’ ἡ συγκέντρωσις ὅλων τούτων τῶν σχολῶν εἰς Πειραιᾶ δὲν ἦτο δυνατή, διότι τινὲς ἐξ αὐτῶν ἔπρεπε νὰ εἶναι μοιραίως πλησίον τοῦ πεδίου ἀσκήσεως αὐτῶν, ἡ τορπιλλικὴ σχολή, φέρ’ εἰπεῖν πλησίον τῆς ὑποβρυχίου Ἀμύνης εἰς τὸν Ναύσταθμον, ἡ σχολὴ τῶν πυροβολομηχανικῶν πλησίον τῆς διευθύνσεως τοῦ πυροβολικοῦ εἰς τὸν Ναύσταθμον, ἡ σχολὴ τῶν πυροτεχνουργῶν εἰς τὴν νῆσον Λέρον, ἡ σχολὴ τῶν δοκίμων ὑπαξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ πλησίων τῶν συνεργείων τοῦ Ναυστάθμου, ἡ σχολὴ τῶν σημάτων πλησίον τοῦ Βοτανικοῦ, διότι πρέπει ν’ ἀποτελῇ βεβαίως μίαν σχολὴν μετὰ τῶν τηλεγραφητῶν. Ἀλλὰ τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν κατανομὴν μὴ ἐξυπηρετικὴν βεβαίως τοῦ σκοποῦ τῆς διδασκαλίας. Ἐσκέφθη λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις χωρὶς νὰ ἀποκρυσταλώσῃ γνώμην, ἐὰν εἶναι ὀρθὸν αἱ σχολαὶ αὗται νὰ συγκεντρωθοῦν καὶ εἰς ποῖον σημεῖον. Τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἅμα ἡ Κυβερνητικὴ ὁλομέλεια ἀποκρυσταλώσῃ εἰς ἀποφάσεις θέλομεν ἀνακοινώσῃ, διέπει βεβαίως ὁ συλλογισμός, ὅτι τὰ μέχρι τοῦδε ὑπάρχοντα ἐν Πόρῳ κτίρια εἶναι δυνατὸν νὰ συμπληρωθοῦν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλειφθοῦν, διότι μᾶς διέπει ἓν πνεῦμα οἰκονομίας, ἀλλὰ συγχρόνως μᾶς διέπει καὶ μία ναυτικὴ παράδοσις σχετικῶς μὲ τὴν τοιαύτην ἐκπαίδευσιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς σχολὰς ἐκείνας τὰς τεχνικὰς κυρίως ἡ συγκέντρωσις τῶν ὁποίων εἶναι ἐπιτακτική, βεβαίως ὑπάρχει ἡ σκέψις τῆς ἐπὶ τὸ εὔκολον ἀσκήσεως αὐτῶν εἰς κατάλληλον σῶμα. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀπίθανον, ὅτι αἱ σχολαὶ αὗται αἱ τεχνικαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι 3 τοὐλάχιστον, θὰ αὐξηθῶσι μίαν ἡμέραν εὐθὺς ὡς ὁ οἰκονομικὸς συνδυασμός, διὰ τῆς πωλήσεως τῶν παλαιῶν θωρηκτῶν καὶ ἄλλων οἰκονομικῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ λάβωμεν, εὐθὺς ὡς τοῦτο καταστῇ δυνατὸν θὰ συγκεντρωθῶσι πιθανῶς ὄπισθεν τοῦ ὅρμου τῆς Κυρᾶς δηλαδὴ παρὰ τὸν Σκαραμαγκᾶ. Ἀλλὰ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ προσέξῃ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς σημείου. Ἠσκήθη μία πολεμικὴ ἐναντίον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ὡς σκοποῦντος τὴν ἵδρυσιν νέου ναυστάθμου, καὶ ἐπωφελοῦμαι νὰ εἴπω σαφῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς ναυτικάς της παρασκευὰς καὶ ἐξοπλισμοὺς προβαίνει μετὰ πάσης φειδοῦς ἀποφασισμένη νὰ γυμνάσῃ καὶ νὰ ἐφοδιάσῃ μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀπολύτως ἀναγκαῖον δι’ αὐτὴν πολεμικὸν ὑλικόν. Ἀλλὰ βεβαίως, ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶναι τὸ τελευταῖον τῶν Κρατῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐδέχετο νὰ προβῇ χωρὶς ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην εἰς δαπάνας τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐστέρουν τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα ἀπὸ τὰς παραγωγικὰς δαπάνας, διὰ τῶν ὁποίων βαίνομεν πρὸς τὴν εἰρηνικὴν ἡμῶν κυρίως προσπάθειαν. Ἐλέχθη, ὅτι ὑπάρχει μία γνωμάτευσις τῆς ἀγγλικῆς ἀποστολῆς δυσμενὴς τάχα πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς μεταφορᾶς τοῦ Ναυστάθμου ἀπὸ τοῦ σημερινοῦ σημείου εἰς τὴν ἀπέναντι ἀκτὴν τοῦ ὅρμου τῆς Ἐλευσῖνος. Τοῦτο εἶναι ἀνακρίβεια. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος, ὅτι χωρὶς νὰ εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῆς δημιουργίας ὅλων αὐτῶν τῶν δαπανῶν θὰ ἐδέχετο ποτὲ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀντιμετωπίσῃ ἓν ἐντελῶς περιττὸν πρόβλημα. Καὶ εἶπον εἰς τὸ ἄλλο Σῶμα, ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς τὰς κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὰς μελέτας ἐκείνας τὰς μεγαλεπηβόλους ἐμεσολάβησαν πολλὰ γεγονότα. Ἡ Ἑλλὰς εἶδεν ἑαυτὴν περιοριζομένην εἰς δύναμιν μικρὰν, ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐπιδιώκει βεβαίως, ὡς ἠκούσθη λεγόμενον ἀπὸ τὸν κ. Εἰσηγητὴν δὲν ἐπιδιώκει οὐδενὸς εἴδους ἐπικράτησιν οὔτε εἰς τὴν ἀνατολικὴν Μεσόγειον οὔτε ἀλλαχοῦ. Ἡ ἀνατολικὴ Μεσόγειος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπικράτησιν θ’ ἀπετέλει ἕνα στίβον ἀπολύτως δυσανάλογον πρὸς τὰς ἀμυντικάς μας ἀνάγκας καὶ ἀπολύτως δυσανάλογον πρὸς τὴν ἐντελῶς μετριόφρονα θέσιν, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς ἔχει. Εἰς τὰς προσπαθείας ταύτας βεβαίως ὑπάρχουσι κράτη μεγαλείτερα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶσι νὰ συναγωνισθῶσιν, ἀλλὰ θὰ συναγωνισθῶσι μεταξὺ των, ἡμεῖς οὐδόλως συναγωνιζόμεθα οὐδὲ κἂν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διεκδικοῦσιν ὑπὲρ αὑτῶν τὴν ἡγεμονείαν εἰς τὴν Μεσόγειον. Τὸ ναυτικόν μας πρόγραμμα εἶναι σαφές, νὰ νοικοκυρεύσωμεν τάχιστα τὰ τοῦ οἴκου μας, νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν πληθώραν τῶν ἀξιωματικῶν, νὰ ἐλαττώσωμεν τοὺς ὑπαξιωματικούς, νὰ φέρωμεν τὴν ἀναγκαίαν ἀφαίμαξιν καὶ εἰς τὸν πληθωρικὸν ἀριθμὸν τῶν ναυτῶν καὶ κατόπιν ὅσον χρῆμα εἶναι δυνατόν, νὰ ἐξοικονομήσωμεν νὰ τὸ μεταχειρισθῶμεν εἰς ἄλλους σκοπούς, ἀλλ’ οὐχὶ εἰς σκοποὺς οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωσιν λαβὴν εἰς ἀναφλέξεις. Βεβαίως παρακολουθοῦμεν μετὰ προσοχῆς τὰ συμβαίνοντα ἀλλαχοῦ καὶ θὰ λάβωμεν ἐγκαίρως τὰς ἀποφάσεις ἡμῶν διὰ τὸν μετριόφρονα ἀλλὰ ἄρτιον ἐξοπλισμὸν τοῦ μικροῦ ἡμῶν στόλου. Ἰδοὺ λοιπὸν διατὶ περιοριζόμεθα εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ προσπαθοῦμεν νὰ συγκεντρώσωμεν αὐτὰς ἐπὶ τῆς ἀκτῆς καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῆς θαλάσσης, διότι σχολαὶ δὲν λειτουργοῦν ἐπὶ τῶν πλοίων. Ἔχομεν μᾶλλον ἀνάγκην κτιρίων καὶ ἐκεῖ θὰ ἐκπαιδευθῶσιν οἱ ναῦται, θὰ ἔχωσι ταυτοχρόνως ὅλον τὸ μέλλον τῆς ναυτικῆς των θητείας, ἵνα διανύσουν τοῦτο ὡς ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τῆς θαλάσσης. Ὥστε δυνάμεθα νὰ κλείσωμεν τὸ κεφάλαιον τοῦτο ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις λέγοντας, ὅτι διὰ τὰς ἀπολύτως ἀναγκαίας σχολὰς θὰ ἐξεύρωμεν, διὰ τοῦ συνδυασμοῦ αὐτοῦ, τὸ χρῆμα νὰ τὰς ἱδρύσωμεν ταχέως καὶ νὰ τὰς ἱδρύσωμεν εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν παρὰ τὸν Σκαραμαγκᾶ, ἀλλ’ ἡ θέσις αὕτη δὲν ἔχει ἀπολύτως καμμίαν σημασίαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην μας μὲ ἄλλας ἐπικρίσεις τὰς ὁποίας δὲν ἐπιδοκιμάζομεν. Ὑπῆρξε καὶ παρανόησις ὡς πρὸς μίαν σειρὰν κτηρίων τὰ ὁποῖα πρὸ ἡμερῶν ἐθεμελιώσαμεν. Ἀλλὰ τὰ κτίρια ταῦτα εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς μερικῆς διευθύνσεως τῶν τορπιλλῶν καὶ ναρκῶν, κατέστη δὲ ἀναγκαία ἡ ἵδρυσις τούτων λόγῳ τῆς ὑπερπληρώσεως τῶν ἐγκαταστάσεων ἐν τῷ σημερινῷ ναυστάθμῳ καὶ δὲν ἀποτελοῦν τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀναγκαῖον συμπλήρωμα τοῦ σημερινοῦ μας ναυστάθμου. Θὰ ἐπιδιώξωμεν λοιπὸν τὴν ἀρτίαν ἐκπαίδευσιν τῶν στελεχῶν καὶ προσθέτω, ὅτι ἐμελετήθη μετὰ προσοχῆς τὸ ζήτημα τῶν προόδων καὶ τῶν μαχητῶν, ἐλήφθη δὲ πᾶσα μέριμνα διὰ τὴν συγχώνευσιν τῶν σωμάτων καὶ θὰ λάβω αὐστηρότατα μέτρα εἰς ἄλλα νομοθετήματα, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη νὰ παρουσιασθῶμεν καὶ πάλιν εἰς τὴν Βουλήν, οὕτως ὥστε τὰ μικρὰ σώματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι σχεδὸν αὐτοτελῆ ὀργανισμὸν καὶ ἀπαιτοῦσι μεγάλα ἔξοδα νὰ περιορισθῶσιν, ὅσον τὸ δυνατόν. Ἡ ἐπαρκεστέρα ἐξασφάλισις τῶν ἀναγκῶν, ἡ οἰκονομία εἰς τὸ χρῆμα, ἡ εὐχερεστέρα ἀντικατάστασις τοῦ προσωκοῦ καὶ ἡ δικαιοτέρα κατανομὴ τῶν βαθμῶν, ἐλπίζομεν ὅτι θὰ ἐπισπεύσωσι τὴν προσπάθειαν ταύτην, τὴν ὁποίαν ἐπιδιώξαμεν διὰ τῶν προτεινομένων μέτρων. Θὰ προσπαθήσωμεν συγχρόνως διὰ τῆς συγχωνεύσεως τῶν μικρῶν τούτων σωμάτων, νὰ καταστήσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν αὐστηρότερον τὸ κριτήριον τῆς προαγωγῆς τῶν ἀξιωματικῶν ἢ ὑπαξιωματικῶν. Τοιουτοτρόπως καὶ ἡ συγκέντρωσις τῶν ὑπαξιωματικῶν θὰ γίνεται κυρίως ἐκ τῶν ἀποφοίτων τῶν διαφόρων σχολῶν καὶ μόνον μικρὸν ποσοστὸν θὰ προέρχωνται ἐκ τῶν πρακτικῶς μορφωμένων τοιούτων, ὡρισμέναι δὲ εἰδικότητες, ὡς προεῖπον, παραμένουν ἐν τῇ σταδιοδρομίᾳ, δὲν ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη ὅλοι, ὡς ἐγένετο εἰς παρελθὸν νὰ οὐριοδρομῶσιν πρὸς τὸν βαθμὸν τοῦ ναυάρχου. Ὀφείλω ὅμως νὰ δώσω, ἵνα μὴ κουράσω ἐπὶ μακρὸν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, μίαν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία μὲ φέρει εἰς ἐλαφρὰν διαφωνίαν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν σκοπὸν ὁ ὁποῖος ἐπεκράτησεν, ἔστω καὶ ἡ ὑπὸ περιωρισμένην μορφήν, εἰς τὴν ἵδρυσιν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν πληρωμάτων. Εἶναι μέτρον τὸ ὁποῖον ἄλλα Κράτη πλουσιώτερα ἡμῶν ἀπεδέχθησαν, ὅπως ἡ Γαλλία, καὶ ἀποσκοπεῖ μὲν τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐπιστημόνων τοὺς ὁποίους θὰ μᾶς δημιουργήσῃ ἡ εὐδόκιμος λειτουργία τῆς σχολῆς τῶν δοκίμων μηχανικῶν ἡ συμπλήρωσις δὲ διὰ τὰ δευτερεύοντα ἔργα εἰς τὰ σκάφη δι’ ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους θὰ καταρτίζῃ ἐπαρκῶς ἡ πεῖρα, εἶναι ἐνδεδειγμένη, διότι τὸ μέλλον εὑρίσκεται βεβαίως εἰς χεῖρας τῶν μηχανικῶν, ἀλλὰ διὰ τὴν λειτουργίαν μηχανημάτων τινων ἡ πεῖρα δύναται νὰ ἀντικαταστήσῃ τὴν ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν. Ἄλλωστε ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μεριμνᾷ, ἵνα μὴ τὸ ποσοστὸν αὐτὸ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν θεωρητικῶς μορφωμένων εἶναι μέγα. Ὀφείλω νὰ ἐξάρω ἀκόμη τὸ μέτρον τῆς εἰδικῆς μονιμότητος τὸ ὁποῖον εἰσῆγε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὸ ναυτικόν. Εἶναι δυνατὸν ἀξιωματικοὶ ἐπιδιδόμενοι εἰς ἐπιστημονικὰς ἢ τεχνικὰς σπουδάς, οἱ ὁποῖοι δὲν φιλοδοξοῦν οὔτε στόλους νὰ κυβερνήσουν, οὔτε ναύαρχοι νὰ γίνουν, νὰ ἀποδόσουν πολιτίμους ὑπηρεσίας ἔξω τοῦ πλαισίου τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν τασσόμενοι εἰς τὴν κατάστασιν τῆς εἰδικῆς μονιμότητος. Τοιουτοτρόπως ἀξιωματικοὶ τῶν φάρων ἀξιωματικοὶ ὑδρογραφικῆς ὑπηρεσίας, ἀξιωματικοὶ τῆς ὑπηρεσίας τῆς στατιστικῆς, τὴν ὁποίαν ὑπόσχομαι, ὅτι θὰ προσπαθήσω νὰ προαγάγω ὅσον εἶναι δυνατόν, διότι ἄνευ ὑπηρεσίας στατιστικῆς ἕν κράτος εἶναι βάρβαρον καὶ τυφλόν, καὶ τὴν τοιαύτην ὑπηρεσίαν ἀπὸ πέρισυ τὴν συνέστησα ἀλλὰ δὲν ἐλειτούργησεν τόσον εὐρέως. Ἀλλὰ ἀξιωματικοί, ὅπως τινὲς ἀσχολούμενοι περὶ τὰ στρατολογικὰ, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρωθῶσιν εἰς τὸν κλάδον τοῦτον τὸν λίαν συμπαθῆ καὶ νὰ προσφέρουν δι’ αὐτοῦ τὰς ὑπηρεσίας των. Κύριοι βουλευταὶ, δὲν θὰ σᾶς κουράσω ἐπὶ πλέον. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν πάσας ἐκείνας τὰς τροπολογίας, ὅσας ἡ πεῖρα τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μᾶς πείσῃ, ὅτι πρέπει νὰ γίνωσι δεκταί. Τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς τοῦτο παρουσιάσθη ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, διέπεται ὑπὸ τῶν ἀρχῶν τῆς δικαίας αὐστηρότητος τοῦ περιορισμοῦ τοῦ Ναυτικοῦ τῆς Χώρας εἰς τὰ καθαρῶς ναυτικὰ ἔργα αὐτοῦ, ἡ αὐστηρότης ὅμως θὰ συνοδεύεται συγχρόνως καὶ θὰ παρακολουθῆται ὑπὸ ὅλων ἐκείνων τῶν εἰδικῶν εὐκολιῶν καὶ εἰδικῶν ἐγγυήσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψωσιν εἰς τὰ στελέχη ἑνὸς ναυτικοῦ τόσον ἐνδόξου καὶ τόσον μακραίωνος ἱστορίας, ἱστορίας μὴ γνωρισάσης τὴν ἧτταν ἐπὶ τριάκοντα πέντε αἰῶνας, θὰ ἐπιτρέψωσι νὰ σταδιοδρομήσῃ. (Χειροκροτήματα). Νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ σταδιοδρομήσῃ, ὥστε τὸ ναυτικόν μας νὰ καταστῇ ὁ ἀκοίμητος ἀπὸ θαλάσσης φρουρός, ὁ φρουρὸς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἑκάστοτε θὰ ἔχῃ βύσει τὰ ὦτα εἰς πᾶν ὅ,τι δὲν ἀφορᾷ τὸ ἐπάγγελμά του, τοῦ ὁποίου δόξαν θὰ ἀποτελεῖ ἡ δρᾶσις τοῦ Ἑλληνικοῦ σκάφους, τὸ ὁποῖον θὰ περιφέρῃ μίαν ἡμέραν δοξασμένην τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν. Καὶ πρὸ παντὸς θὰ μεριμνήσωμεν, μὲ τὴν σύμφωνον ἀρωγὴν καὶ ἐπιδοκιμασίαν τῆς Βουλῆς, ὥστε ἐφόσον τὸ ἔργον τῆς εἰρήνης δὲν κλονίζεται ἀπὸ οὐδένα, νὰ εἶναι δυνατόν, εἰς τὸ Ἑλληνικὸν πολεμικὸν Ναυτικόν, νὰ ἀποτελῇ μίαν πολύτιμον ἐγγύησιν εἰρήνης ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς ὁποίας συμπληρούμενον ἀπὸ τὸν Ἐθνικὸν Στρατὸν ἀπερίσπαστον, νὰ ἐπιδίδεται εἰς τὸ ἔργον τοῦ πολιτισμοῦ, τῆς εἰρήνης καὶ τῆς προόδου (χειροκροτήματα).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μηδενὸς ἄλλου ζητήσαντος τὸν λόγον, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκει)

§83Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Παρακαλῶ πῶς διετυπώθη τὸ ἄρθρον;

§84Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ διατυπωθῇ συμφώνως πρὸς τὰς ὑποδείξεις τῆς Ἐπιτροπῆς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 2–37).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 38. (ἀναγινώσκει).

§86Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ 38ον ἄρθρον τὶ ἀπεδέχθητε ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας;

§87Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὸ ἄφησα ὡς εἶναι σήμερον δηλ. 58 ἔτη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 38 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ὑπόλοιπα ἄρθρα ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ἀνάγνωσιν).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνάψεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ τῆς ἐν Ἀγγλίᾳ ἑδρευούσης ἑταιρείας The Blackburn Aeroplane and Motor Co Ltd περὶ ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας τοῦ ἐν Παλαιῷ Φαλήρῳ ἐργοστασίου ἀεροπλάνων».

§89Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἄς γίνῃ δεκτὸν, κ. Πρόεδρε εἰς α.ʹ ἀνάγνωσιν καὶ ὑποβάλλομεν μερικὰς τροποποιήσεις εἰς τὴν β.ʹ ἀνάγνωσιν.

§90Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε ἔχω ὑπ’ ὄψει τὰς ὑποδειχθείσας ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ θὰ τὰς συζητήσωμεν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὥστε κατ’ ἀρχὴν δύναται νὰ ψηφισθῇ.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ περὶ Κυριακῆς ἀναπαύσεως νόμου».

§92Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δυνάμει τοῦ ἄρθρου τρίτου παρέχεται τὸ δικαίωμα νὰ καταργηθῇ ἐπὶ χρονικὸν διάστημα ἡ Κυριακὴ ἀργία. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, ἐὰν ὑπάρχῃ πανήγυρις ἢ ἄλλο τι σχετικόν καλῶς, ἀλλὰ δὲν μποροῦμε γενικῶς νὰ τὸ καθιερώσουμε.

§93Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι μόνον διὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ θερισμοῦ.

§94Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπετράπη κατὰ παράκλησιν τῶν χωρικῶν λόγῳ κοινωνικῆς ἀνάγκης, διότι κατὰ τὸν θερισμὸν οἱ γεωργοὶ δὲν πηγαίνουν εἰς τὰς πόλεις, παρὰ μόνον κατὰ τὰς Κυριακάς.

§95Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἐζήτησαν ὅλαι αἱ ὀργανώσεις.

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὰ δὲν εἶναι δυνατὸν δύο μῆνες νὰ διαρκῇ ὁ θερισμός.

§97Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐφ’ ὅσον ὁ ἐπαγγελματικὸς κόσμος εὑρίσκεται εἰς μίαν δυσπραγίαν, πῶς θέλετε νὰ μὴ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ ἐργασθοῦν τὰς Κυριακάς, ἐφ’ ὅσον μόνον κατ’ αὐτὰς δύνανται νὰ ἐργασθοῦν;

§98Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καταργεῖται ὁ θεσμὸς τῆς Κυριακῆς ἀργίας.

§99Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα αὐτό, διότι δὲν πρέπει νὰ γινώμεθα δογματισταί.

§100Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν πρέπει νὰ δοθῇ αὐτὸ τὸ δικαίωμα διὰ τόσον μεγάλο χρονικὸν διάστημα. Ὁ θερισμὸς νομίζω, ὅτι δὲν διαρκεῖ πλέον τῶν 15 ἡμερῶν. Οἱ χωρικοὶ ἄλλωστε δὲν ἁλωνίζουν μόνοι των, ἔχουν τὰς ἁλωνιστικὰς μηχανάς.

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ βάλωμεν ἕνα περιορισμόν, τέσσαρας Κυριακὰς τὸ πολύ.

§102Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μάλιστα, κατόπιν συμφώνου γνωματεύσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§103Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔτσι λέγει τὸ νομοσχέδιον.

§104Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. Νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῆς προσθέτου ἀμοιβῆς τῶν ὑπαλλήλων ποὺ θὰ ἐργάζωνται τὰς Κυριακάς.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§106Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ τὸ βάλωμεν καὶ αὐτό. Εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν τὸ διατυπώνομεν.

§107Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ εὐκολία τοῦ νὰ δίδεται ἑνὸς μηνὸς ἄδεια δὲν δύναται νὰ ἀναπληρώσῃ τὸν σκοπὸν τῆς Κυριακῆς ἀργίας, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀναπαύεται ὁ ἐργαζόμενος μίαν ἡμέραν τὴν ἑβδομάδα.

§108Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κάθε διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ἐτέθη κατόπιν ἀνάγκης κοινωνικῆς παρουσιασθείσης. Ἐνθυμεῖσθε πόσος πάταγος ἔγινε, διότι ἔκλειον ἐκ περιτροπῆς τὰ ἑστιατόρια καὶ δὲν εὕρισκε νὰ φάγῃ ὁ κόσμος καὶ εἴχομεν διαρκεῖς ἐπιθέσεις ἐκ μέρους τοῦ Τύπου.

§109Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὡς πρὸς τὴν παροχὴν συνεχοῦς ἀδείας, νομίζω, ὅτι ἀντίκειται εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς Κυριακῆς ἀργίας.

§110Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δικαίωμα τοῦ ἐργάτου εἶναι.

§111Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὰ εἶναι ζητήματα δημοσίου δικαίου, ὥστε καὶ ἂν θέλῃ ὁ ἐργάτης νὰ ἐργάζεται τὴν Κυριακὴν δὲν τοῦ ἐπιτρέπεται. Δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ διαγραφῇ ἡ σχετικὴ διάταξις.

§112Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 2ου ἄρθρου ἐκεῖ ὅπου λέγει, «ἐχούσης πληθυσμὸν ἀπὸ 3 μέχρι 10 χιλιάδων», νὰ γίνῃ ἀπὸ 4 μέχρι 10 χιλιάδων.

§113Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα, τὸ δέχομαι.

§114Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§115Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑπάρχει μία τροπολογία εἰς τὸ 2ον ἄρθρον, ἡ ὁποία ἔχει οὕτω. (ἀναγινώσκει). «Τὸ προσωπικὸν συντάξεως, διαχειρίσεως, διεκπεραιώσεως κλπ».

§116Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θεωροῦμεν ὀρθοτάτην τὴν τροπολογίαν. Τὴν δεχόμεθα καὶ συνιστῶμεν νὰ γίνῃ δεκτή.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ θὰ γίνῃ ὁ Ρωμηὸς χωρὶς νὰ διαβάζῃ ἐφημερίδα τὴν Δευτέραν; Τὶ θὰ τὸν κάμωμεν; Ὁπωσδήποτε, ἡ Κυβέρνησις θὰ σκεφθῇ ἂν εἰμπορῇ νὰ στερήσῃ τὸν λαὸν ἐπὶ μίαν ἡμέραν τὴν τροφὴν αὐτὴν τὴν πολλάκις τόσον δηλητηριώδη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν γενομένης δεκτῆς τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Εὐριπαίου, ὅπως ὁ ἐν ἄρθρῳ 2 καθορισμὸς τῶν πόλεων εἰς τὰς ὁποίας τὰ ἐμπορικὰ κλπ. καταστήματα θὰ ἐργάζωνται 5 ὥρας καθ’ ἑκάστην Κυριακὴν περιλάβῃ τὰς πόλεις τὰς ἐχούσας πληθυσμὸν ἀπὸ 4–10.000 κατοίκων).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. τῆς 20)10)28 περὶ καθορισμοῦ πόρων καὶ μετόχων τοῦ ταμείου συντάξεως ἠθοποιῶν καὶ τεχνιτῶν θεάτρου».

§119Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐκφέρω τὰς δεούσας τροπολογίας κατὰ τὴν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ὑγιεινῆς ὑπηρεσίας ὑπὸ τὸν τίτλον «Ὑγειονομικὸν κέντρον Ἀθηνῶν καὶ μεταφορᾶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς ὑγειονομικῶν ὑπηρεσιῶν λειτουργουσῶν ἤδη παρ’ ἑτέρῳ Ὑπουργείῳ». Παρακαλῶ ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως μᾶς φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της τὴν Δευτέραν, ὥστε νὰ μπορέσωμεν τὴν Τρίτην νὰ τὸ ψηφίσωμεν. Βέβαια τὸ νομοσχέδιον παρὰ τὸν μετριόφρονα ἴσως τίτλον του ἔχει σημασίαν πολὺ μεγάλην διότι ἐπιβάλλει εἰς τὸ Κράτος κατὰ τὰ 6 προσεχῆ ἔτη νέα ἔξοδα περὶ τὰ 375.000.000 δραχμῶν διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν τῆς χώρας. Τώρα σημειωτέον ὅτι ἓν σπουδαῖον μέρος τῶν δαπανῶν αὐτῶν ἀφορᾷ ἐγκαταστάσεις καὶ θὰ καταλογισθῶσιν αἱ δαπάναι τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτῶν εἰς τὰ περισσεύματα τὰ ὁποῖα ἐλπίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἔχῃ διαθέσιμα καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα τοῦ χρόνου, ὥστε νὰ μὴ βαρύνουν τὸν τακτικὸν προϋπολογισμόν. Ἀλλ’ αἱ δαπάναι διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ τρίτον ἔτος πρόκειται νὰ ἀνέλθουν εἰς 21 ἑκατομμύρια νομίζω, θὰ φθάσουν εἰς 65 ἑκατομμύρια μετὰ ἓξ ἔτη. Μετὰ ἀφαίρεσιν ὅμως δαπανῶν ἤδη γενομένων αἱ ὁποῖαι θὰ καταστοῦν περιτταὶ ἐκ τῆς ὅλης ὀργανώσεως ἡ ὁποία γίνεται, οὐσιαστικῶς δὲν φαίνεται νὰ ὑπερβῇ τὰ 50 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος ἡ δαπάνη αὕτη. Εἶναι βέβαια μεγάλη ἡ δαπάνη, εἶναι ὀγκώδης, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία εὑρίσκεται τόσον συχνὰ ἀντιμέτωπος εἰς τὰς διαφόρους αἰτήσεις πρὸς αὔξησιν δαπανῶν, ἡ Κυβέρνησις δὲν διστάζει νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀνάληψιν τῶν δαπανῶν τούτων, διότι θεωρεῖ κυρίως τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ὑγείας ἓν ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα ζητήματα καὶ ὀφείλομεν νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν λύσιν ἂν δὲν πρόκειται νὰ ἀδιαφορήσωμεν διὰ τὸ μέλλον τῆς φυλῆς μας. Ἐννοεῖται ὅμως, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ὅπως εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀνάληψιν τῶν δαπανῶν τούτων εἶχε ληφθῆ πρὶν ἀνακοινωθῇ δημοσίᾳ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἐπανορθώσεων ἡ ὁποία συνεδρίασεν εἰς Παρισίους ὅπως γνωρίζεται κατὰ τοὺς τελευταίους 2–3 μῆνας. Δυστυχῶς διὰ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς τὰ δίκαια τῆς Ἑλλάδος παρεγνωρίσθησαν καὶ πάλιν. Ἄν δὲ δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ θεραπεία, θὰ εἶναι ἀδύνατον ἡ Κυβέρνησις νὰ τολμήσῃ μέχρι τέλους νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἰσηγοῦμαι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ αἱ δίκαιαι ἀξιώσεις τῆς Ἑλλάδος νὰ ληφθοῦν ἐπὶ τέλους ὑπ’ ὄψιν, εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ζητῶ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς καὶ εἶμαι βέβαιος, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τὴν ὁποίαν ἀνέφερα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ κατορθώσῃ ν’ ἀντιμετωπίσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς κολοσσιαίας δαπάνας χάριν τῆς ὑγείας τοῦ τόπου χωρὶς νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν νέας θυσίας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παγίας ἀρχῆς, ἡ ὁποία καταντᾷ νὰ εἶναι μία ἐπωδὸς εἰς κάθε περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐμφανίζονται αἱ Κυβερνήσεις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ζητήσουν δαπάνας ὑπὲρ ὡρισμένων ὑπηρεσιῶν. Παρακαλῶ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσίν της τὴν Δευτέραν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου θέματος πρὸς συζήτησιν, λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 8.30′)