1929.06.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 102η

ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 5. μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ γεωργικὸς καὶ κοινοτικὸς σύνδεσμος Ἄργους παρακαλοῦν, ὅπως διαταχθῇ ὁ εἰρηνοδίκης καὶ συμμορφωθῇ πρὸς τὸν νόμον 2357 ὡς πρὸς τὸν διορισμὸν τῶν ὑδρονομέων. — Ὁ κάτοικος Κασταραζίου Καστορίας Π. Μπάγκος παρακαλεῖ, ὅπως ἀρθῇ ἐκ τοῦ χωρίου ὁ ἄνευ ἀδείας ἐγκατασταθεὶς ἀλευρόμυλος. — Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος καὶ τὸ ἐργατικὸν κέντρον Γυθείου παρακαλοῦν, ὅπως ψηφισθῇ τάχιστα τὸ περὶ μέτρων ἀσφαλείας κλπ. νομοσχέδιον. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Λεωνίδας καταθέτει ἀναφορὰν Ὑδρέων, Σπετσιωτῶν καὶ Ψαρριανῶν, ὅπως τροποποιηθῶσιν αἱ διατάξεις αἱ ἀφορῶσαι τὰ ναυτικὰ χορηγήματα. — Οἱ μεταξοβιομήχανοι Ἐδέσσης παρακαλοῦν, ὅπως μὴ καταργηθῇ ὁ ὑπὲρ τῶν κουκουλίων προστατευτικὸς δασμός. — Ὁ δήμαρχος Ξάνθης ὑποβάλλει ψήφισμα ἐπαγγελματικῶν καὶ γεωργικῶν ὀργανώσεων παρακαλούντων, ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ σύντονα μέτρα πρὸς πρόληψιν ἐπαπειλουμένης τελείας αὐτῶν καταστροφῆς. — Τὸ ἐπιμελητήριον Δράμας παρακαλεῖ, ὅπως λυθῇ εὐνοϊκῶς τὸ ζήτημα τῶν ὁμήρων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Χατζίσκος καταθέτει ἀναφορὰν κοινότητος Δεσφίνης παρακαλούσης, ὅπως περιληφθῇ εἰς τὰ ὁριστικὰ ἀστυνομικὰ τμήματα καὶ τὸ τῆς Δεσφίνης. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Κωστόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν ἐμπορικοῦ συλλόγου Μεσσήνης παρακαλοῦντος, ὅπως ἐλαττωθῇ εἰς τὸ ἥμισυ ὁ φόρος ἐπιτηδεύματος. — Ὁ κυνηγετικὸς σύλλογος Ὑπάτης παρακαλεῖ, ὅπως καταργηθῇ ὁ περὶ θήρας νόμος. — Οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ Ἁγ. Φωτεινῆς Θεσσαλονίκης ἐν συνελεύσει παρακαλοῦν, ὅπως μὴ ἀρθῇ ὁ συνοικισμὸς αὐτῶν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Κεντούρης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ κώδικος τῆς περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων νομοθεσίας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως συναφθείσης συμβάσεως κατασκευῆς τῆς ἐν τῷ νομῷ Εὐβοίας ὁδοῦ Βατῶντος Στενῆς». — Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν ἀδικημάτων τοῦ νόμου 2111 εἰς τὴν διαδικασίαν τῶν ἐπ’ αὐτοφώρῳ πλημμελημάτων». — Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2 τοῦ ΒΚΗʹ νόμου τῆς 20 Ἰουλίου 1892, ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ τῶν μεταγενεστέρων νόμων». — Ὁ κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Νοεμβρίου 1922 Ν.Δ. περὶ ἀπονομῆς τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποστρατήγου καὶ ἀντιστρατήγου». — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Χούρσογλου καταθέτει ἐπὶ τῆς διεξαχθείσης χθὲς συζητήσεως περὶ τῆς ἀποχῆς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. (Αἰτήσει τῆς Βουλῆς ἀναγινώσκεται αὕτη ἔχουσα οὕτω:) Μετὰ τὰς γενομένας δηλώσεις τῶν κ.κ. ἀρχηγῶν ὅλων τῶν Δημοκρατικῶν κομμάτων ἐθεώρησα, ὅτι θὰ ἦτο ἐκ μέρους μου ἔλλειψις λεπτότητος ἐὰν ἐζήτουν τὸν λόγον. Παρὰ τὸν λόγον αὐτὸν τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τοὺς κ.κ. ἀρχηγοὺς τῶν Δημοκρατικῶν κομμάτων, αἰσθάνομαι ὅμως τὴν ἀπόλυτον ψυχικὴν ἀνάγκην νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τὴν δήλωσιν ταύτην, ὅτι ὡς πρόσφυξ καὶ αἰσθανθεὶς ἀμεσώτερον τὰ γεγονότα τὰ δημιουργήσαντα τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1922, δὲν δύναμαι νὰ μὴ διαλαλήσω πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι ἡμεῖς οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ¼ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἐν πλήρει ὁμοφωνίᾳ μετὰ τῶν Δημοκρατικῶν γηγενῶν ὁμοφύλων μας, ἀναγνωρίζομεν ὅτι ἄνευ τῆς ἐπαναστάσεως ἐκείνης, ἦτο ἀμφίβολον ἐὰν ὁλόκληρον τὸ κρατικὸν καὶ κοινωνικὸν οἰκοδόμημά μας θὰ ὑφίστατο σήμερον, εἰς ἀπάντησιν δὲ πρὸς τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅτι ἴσως θὰ ἦτο δύσκολον νὰ καταπνίξουν τὸ αἴσθημά των οἱ μᾶλλον εὐέξαπτοι τῆς παρατάξεώς του καὶ οὕτω θὰ ἐδημιουργοῦντο ἐπεισόδια λυπηρὰ εἰς τὴν Βουλήν, λέγω ὅτι οἱ εὐέξαπτοι τῆς παρατάξεώς του θὰ ἐπαραδειγματίζοντο ἀπὸ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι θρηνοῦμεν ἑξακοσίας χιλιάδας ἀτάφους συγγενεῖς καὶ πατριώτας μας καὶ παρὰ ταῦτα ἡμερησίως ἀντιμετωπίζοντες τοὺς καθ’ ἡμᾶς ὑπαιτίους καὶ δημιουργοὺς τῆς συμφορᾶς μας καταπνίγομεν τὸ αἴσθημά μας ὑπείκοντες εἰς τὴν ὑπερτάτην ἀνάγκην τῆς διατηρήσεως τῆς ἐσωτερικῆς ὁμαλότητος. Ὑποθέτω, ὅτι τὸ Λαϊκὸν κόμμα θὰ ἐκτιμήσῃ δεόντως τὴν παρ’ ἡμῶν κατάπνιξιν τῆς πάνυ δικαιολογημένης λύπης μας. Διότι ἐὰν παρ’ ἐλπίδα, ὅπως εὐχόμεθα ἅπαντες δὲν παραδώσουν εἰς τὴν λήθην τὰ λυπηρὰ παρελθόντα, βεβαίως καὶ ἡμεῖς θὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα περισσότερον παντὸς ἄλλου νὰ ζητήσωμεν λόγον παρ’ ἐκείνων τοὺς ὁποίους θεωροῦμεν καταστροφεῖς καὶ σφαγεῖς μας. Ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ τὴν εὐχὴν ὅπως ἐπικρατήσῃ πάλιν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος τὸ αἴσθημα τῆς σωτηρίας τῆς πατρίδος. — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν» — Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Κολιαλέξης, Δ. Μαρσέλος, Σ. Κωστόπουλος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». — Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων κειμένων διατάξεων». — Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως καὶ διαχειρίσεως τοῦ Ἀχιλλείου ἀνακτόρου Κερκύρας». — Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατανομῆς τῶν κατὰ τὸν νόμον 3327 πραγματοποιουμένων ἐσόδων ὑπὲρ ἔργων κοινῆς ὠφελείας τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας». — Οἱ κ.κ. Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως διὰ τὴν ἐπισκευὴν κλπ. τοῦ κτιρίου «Ἰλίου Μέλαθρον». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Α. Μάρκου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων Πατρῶν.

§3Α. ΜΑΡΚΟΥ. Πρόκειται κ. Πρόεδρε περὶ ἀναφορᾶς τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Οὗτοι ἐπὶ τῇ προόψει ὅτι ὑπάρχει ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ βελτιώσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν, παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μεταξὺ αὐτῶν συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ κατώτεροι ὑπάλληλοι. Ἡ χθὲς συνελθοῦσα κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου τούτου εὗρε τὴν αἴτησιν τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων δικαίαν καὶ ἀνέθηκε εἰς τὸν πρόεδρον αὐτῆς νὰ συνενοηθῇ μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίᾳ μὲ τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ παροχὴ καὶ εἰς τοὺς πτωχοὺς αὐτοὺς ἀνθρώπους μιᾶς μικρᾶς αὐξήσεως διὰ νὰ δύνανται νὰ ζήσουν ἀνέτως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Ἀναστασίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§5Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε, διότι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἶναι οἱ περισσότερον ἄλλων ἐργαζόμενοι καὶ οἱ ὀλιγώτερον ἀμειβόμενοι ἐφ’ ὅσον μάλιστα δὲν λαμβάνουν καὶ τὰ 3)16 τοῦ μισθοῦ των καὶ λαμβάνουν ταῦτα οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι.

§6Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη καίτοι ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως νὰ περιορισθῇ ἡ αὔξησις μόνον εἰς τοὺς ἀνωτέρους δικαστικοὺς λειτουργούς.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἑνώσεως πολυτέκνων γονέων.

§8Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Λαμβάνων ἀφορμὴν κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τὸ ὑπόμνημα τῆς ἑνώσεως πολυτέκνων γονέων τῆς Ἄρτης, θὰ ἤθελα, νὰ τονίσω, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον, ὅπως τὸ ζήτημα τῆς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους προστασίας τῶν πολυτέκνων γονέων ἀπασχολήσῃ σοβαρῶς τὴν Κυβέρνησιν, διότι νομίζομεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐκ μέρους οὐδενὸς τῶν εὑρισκομένων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὡς πρὸς τὴν σκοπιμότητα τῆς λήψεως μέτρων, προστασίας τῶν πολυτέκνων καὶ φρονοῦμεν, ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παραγνωρίζῃ καὶ ἀδιαφορῇ πρὸς τὰς μεγάλας ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπιθυμοῦν ν’ ἀντιστρατεύωνται πρὸς τοὺς νόμους τῆς φύσεως οὐδὲ νὰ περιορίσουν τὰς τόσον ἀπαραιτήτους, διὰ τὴν χώραν γεννήσεις, προσφέρουν κατὰ τὴν ἐποχὴν μάλιστα ταύτην τοῦ ὑλισμοῦ καὶ τῆς διαφθορᾶς. Πρέπει ἐπισήμως, νὰ προστατευθοῦν καὶ ἡ προστασία νὰ γίνῃ, διὰ τῆς νομοθεσίας, ὅπως τοῦτο συνέβη καὶ εἰς ἄλλας χώρας, αἵτινες διὰ σειρᾶς μέτρων προστατεύουν καὶ ἐνισχύουν τοὺς πολυτέκνους γονεῖς τοὺς πολλαπλασιάζοντας τὴν παραγωγὴν ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς χώρας καὶ θ’ ἀπετέλη ἐξαίρεσιν ἡ Ἑλλάς, ἐὰν ἤθελον ὀλιγωρήσῃ εἰς τὴν λῆψιν τοιούτων μέτρων. Εἶναι δὲ ἀνάγκη ἡ μέριμνα αὐτὴ νὰ ληφθῇ τὸ ταχύτερον. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀκόμη καιρὸς ἵνα ἀναχαιτίσωμεν καὶ ἀνακόψωμεν τὸ ρεῦμα τῆς διαλύσεως καὶ τοῦ θανάτου τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογενείας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ κυριώτερον βάθρον πάσης εὐημερούσης πολιτείας καὶ κοινωνίας. Δὲν πρέπει, κύριοι, νὰ παραβλέψωμεν ἓν ζήτημα τὸ ὁποῖον ἤδη ὑποπίπτει εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅλων ἡμῶν, ὅτι καὶ εἰς τὴν χώραν μας ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ οἱ ἄνθρωποι γίνονται περισσότερον ὑλισταὶ καὶ ἐγωϊσταί, ὅτι ἡ ἐπιθυμία τοῦ διαιωνισμοῦ καὶ τῆς δημιουργίας οἰκογενείας ἐξαφανίζεται, ὅτι οἱ νόμοι καὶ οἱ κανόνες οἱ ἠθικοὶ ἀνατρέπονται εὐκολώτερον, ὅτι οἱ κανόνες τῆς ἐκκλησίας ἀκούονται ὀλιγώτερον, ὅτι ὁ ἐλεύθερος ἔρως ἐγκαθίσταται μονιμώτερον καὶ θετικώτερον εἰς ὅλας τὰς τάξεις τῆς κοινωνίας. Νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἐπισήμως ὑπὸ τοῦ Κράτους μία πρόνοια διὰ τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἀποτελοῦν τοὺς κυριωτέρους σκλάβους τῆς οἰκογενείας. Καὶ πρέπει τὰ μέτρα αὐτὰ νὰ ληφθοῦν τὸ ταχύτερον. Ἄλλωστε αἱ χῶραι καὶ τὰ Κράτη προστατεύουν, ἐνισχύουν καὶ βοηθοῦσι τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσφέρουν ὑπηρεσίας εἰς τὴν κοινωνίαν, τοὺς μεγάλους ἄνδρας καὶ τοὺς ἥρωας κλπ. Διατὶ θὰ λησμονήσωμεν καὶ ἡμεῖς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς; Μήπως δὲν εἶναι ἥρωες ὅταν εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι τόσον ἀφορήτως αἰσθανόμεθα τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν τολμοῦν νὰ φέρουν εἰς τὸν κόσμον 5, 6, 8 καὶ 10 τέκνα; Ἡ ἐνίσχυσις δὲ δέον νὰ εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν οἰκονομική, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ συνίσταται καὶ εἰς φορολογικὰς καὶ στρατολογικὰς διευκολύνσεις. Ὡς π. χ. φάρμακα καὶ βιβλία διδακτικὰ δωρεάν, ἀτέλεια ἐγγραφῆς τῶν μαθητῶν τέκνων των. Κατ’ ἐξαίρεσιν καλλιτέρα μισθοδοσία εἰς τοὺς πολυτέκνους δημοσίους ὑπαλλήλους ἵνα οὗτοι δύνανται ν’ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς οἰκογενειακάς των ἀνάγκας. Ἐπίσης νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἐξαιρετικὴ προσοχή, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ αἴτημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὸ ὑπόμνημα τοῦ τρίτου Πανελληνίου συνεδρίου τῶν πολυτέκνων, καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν προστασίαν τῶν νέων, ἀπὸ τὰ ἀνήθικα καὶ αἰσχρὰ βιβλία καὶ τὰ λοιπὰ περιοδικά, τὰ ὁποῖα ἐκδίδουν κατὰ χιλιάδας φιλοχρήματοι ἐκδόται καὶ τὰ ὁποῖα ἐπλημμύρισαν τὴν χώραν ὁλόκληρον. Εἶναι καιρός, κύριοι, νὰ ληφθοῦν μέτρα καὶ νὰ τεθῇ φραγμός, εἰς τοὺς ἀπαισίους αὐτοὺς κακούργους τῆς κοινωνίας, οἱ ὁποῖοι ἐνσταλλάζουν εἰς τὴν ψυχὴν τῆς νεολαίας τὸ δηλητήριον τοῦ ποταποῦ καὶ τοῦ αἰσχροῦ καὶ διεγείρουν εἰς αὐτοὺς τὴν ὄρεξιν, πρὸς μίαν χυδαίαν δρᾶσιν. Τὸ ἐμπόριον τῆς πορνογραφίας κατήντησε τὸ παραγωγικώτερον ἐν Ἑλλάδι καὶ πρέπει ὁπωσδήποτε, νὰ ληφθοῦν μέτρα. Ἔχομεν τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ Κυβέρνησις αὐτή, ἡ ὁποία ἐργάζεται πράγματι καὶ ὁμολογουμένως, ὄχι μόνον, διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐξυγίανσιν καὶ ἀνόρθωσιν τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἠθικὴν καὶ κοινωνικὴν ταύτην, ὅτι θὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν της τὰ αἰτήματα αὐτὰ τῶν πολυτέκνων, οἱ ὁποῖοι ἄλλωστε δικαιοῦνται νὰ τὰ ἀξιοῦν ἀπὸ μίαν πολιτείαν, εἰς τὴν ὁποίαν τόσας καὶ τόσας ὑπηρεσίας προσφέρουν. Θὰ παρεκάλουν τὸν σεβαστὸν καὶ ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως καὶ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν, ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην, νὰ μᾶς δηλώσῃ τὰς ἀντιλήψεις του ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Θὰ εἴμεθα δὲ ἰδιαιτέρως εὐτυχεῖς, ἐὰν διὰ τῶν δηλώσεων τούτων ἡ ἐλπίς μας, διὰ τὴν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους προσεχῆ προστασίαν τῶν πολυτέκνων ἤθελε ἐνισχυθῇ, ἤθελε κραταιωθῇ.

§9Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀπευθύνεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐνῷ ἤδη ἔχει ἐπιληφθῆ τοῦ ζητήματος τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη καταθέσει σχετικὸν νομοσχέδιον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν εἰσαγωγῶν ἀλεύρων Πατρῶν καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἠπείρου.

§11Α. ΜΑΡΚΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Τζερμιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἐπιτροπῆς συλλαλητηρίων Ἀξιουπόλεως.

§13Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Καλογερᾶς ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ ἐν ἀποστρατίᾳ ἀξιωματικοῦ Γ. Παχυνάκη.

§15Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ζητεῖ, ὅπως κατὰ τὴν τροποποίησιν τῆς συμβάσεως μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ διαχειρίσεως τῶν ἐξ ἀνταλλαγῆς κτημάτων, ληφθῇ πρόνοια πρὸς προστασίαν καὶ αὐτοῦ ἔχοντος παράσχῃ δάνειον ἐπὶ ὑποθήκῃ ἀνταλλαξίμου κτήματος καὶ μὴ δυναμένου νὰ ζητήσῃ τὴν ἐξόφλησιν, καθ’ ὅσον παρῆλθε ἡ σχετικὴ προθεσμία. Θὰ παρακαλέσω νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Δ. Μαρσέλλος ἐπὶ ἀναφορᾶς γενικῆς ἑνώσεως ἀναπήρων πολέμου Ἀττικῆς.

§17Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ τῶν ἀναπήρων εἶναι μία αἴτησις, ἡ ὁποία βεβαίως ἔχει ὅλα τὰ δικαιώματα, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον, ἐφ’ ὅσον μετὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον διάφοροι ἐπιχειρήσεις ἐζήτησαν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν, διὰ τὰς καταστροφὰς τὰς ὁποίας ὑπέστησαν, πολὺ περισσότερον τὸ ἀνθρώπινον αὐτὸ ὑλικὸν ἔχει δικαίωμα, νὰ ζητήσῃ τοῦτο, διότι ἔχει ἄμεσον ἀνάγκην συντηρήσεως. Οἱ ἀνάπηροι δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον στέγην. Ἕνα εἶδος μικροῦ νοσοκομείου, διὰ νὰ δύνανται ὄχι μόνον οἱ ἀνάπηροι, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔπαθαν ἐν πολέμῳ ἢ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, νὰ δύνανται νὰ πέρνουν τὰ λουτρά των καὶ νὰ ἀποκαθιστοῦν τὴν ὑγείαν των. Οἱ ἀνάπηροι ἐζήτησαν νὰ τοὺς παραχωρηθῇ ἰδιαίτερον γήπεδον. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ὡς δικαιοτάτην.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρέκας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Θήρας.

§19Α. ΠΡΕΚΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Τζερμιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐμπόρων ὀπωρῶν Θεσσαλονίκης.

§21Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Μετὰ τὴν πυρκαϊὰν ὡρισμένοι ἔμποροι ὀπωρῶν ἐγκατέστησαν παραπήγματα χονδρικῆς πωλήσεως εἰς τὴν κεντρικωτέραν λεωφόρον τῆς Θεσσαλονίκης, εἰς τὴν λεωφόρον Νίκης, παρέμειναν ἐκεῖ μέχρι τῶν Χριστουγέννων ὁπότε ὑπέγραψα, πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον γνωρίζει ὁ κ. Χρηστομᾶνος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν, ἐντὸς ὁρίου τριῶν μηνῶν, νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν κεντρικὴν αὐτὴν λεωφόρον ἀπέναντι τῆς ὁποίας εἶναι τὸ καλύτερον ξενοδοχεῖον τῆς Ἀνατολῆς, τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ χρεωκοπήσῃ, ὡς ἐπιχείρισις Ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος, λόγῳ τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐκεῖ. Ἤδη οἱ ἔμποροι οὗτοι ζητοῦν παράτασιν τῆς προθεσμίας ταύτης. Θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου, νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ νὰ συστήσω νὰ μὴ δοθῇ οὐδὲ ἑνὸς λεπτοῦ παράτασις, τοσοῦτο μᾶλλον καθ’ ὅσον τὰ παραπήγματα αὐτὰ δὲν ἀνήκουν εἰς πτωχούς, ἀλλὰ εἰς μεγαλεμπόρους.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν προσφύγων Νέας Συνώπης Πρεβέζης.

§23Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὴν κ. Πρόεδρε.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ σωματείου ἀρβυλλεργατῶν.

§25Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν.

§26Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἁρμόδιος, ἀλλὰ ἡ Ἐπιτροπὴ Προμηθειῶν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ ἔχει τὸν λόγον.

§28Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἀπεφασίσθη ἡ μετάθεσις τῆς ἕδρας τοῦ 34ου Συντάγματος ἐκ Πειραιῶς, ἐνῷ ὡς εἶναι γνωστόν, εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὁρισθῆ, ὡς ἕδρα Συντάγματος, διετέθησαν κολοσσιαῖα ποσὰ πρὸς ἵδρυσιν στρατώνων, διὰ νὰ στρατωνίζεται τὸ 34ον σύνταγμα. Καὶ αἰφνηδίως τὸ σύνταγμα αὐτὸ μετατίθεται εἰς Ἀθήνας καὶ μένουν τὰ κτίρια αὐτά, διὰ τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον ἐδαπάνησε τόσον πολλὰ χρήματα, ἄχρηστα. Ἀνεξαρτήτως αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς Κρατικὴ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ Πειραιεὺς εἶναι ἓν κέντρον τὸ ὁποῖον ἔχει μίαν ἐξαιρετικὴν κίνησιν κοινωνικήν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ, νὰ δημιουργῇ κινδύνους καὶ ἀπαιτεῖ τὴν παρουσίαν μιᾶς στρατιωτικῆς δυνάμεως.

§29Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λυποῦμαι διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω οὐδεμίαν ἀπάντησιν, διότι αὐτὰ τὰ ζητήματα τὰ κανονίζει ἡ ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία, συμφώνως μὲ τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ, ἑπομένως δὲν δίδονται ἐξηγήσεις ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Τζερμιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐφέδρων Θεσσαλονίκης.

§31Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἄλλοτε ἀπησχολήθη ἡ Βουλὴ μὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς προσλήψεως τῶν ἐφέδρων, ἀλλὰ ἀνεγνωρίσθη τότε, ὅτι ἀναμένεται ἡ ψήφισις τοῦ νόμου νὰ προστατεύεται τὸ προσωπικὸν αὐτό. Ὁ νόμος ἐψηφίσθη, θὰ παρακαλέσω, νὰ συστηθῇ διὰ τοῦ ἐκεῖ Κυβερνητικοῦ ἐπιτρόπου ἡ ἐπαναπρόσληψις τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, διότι ἀλλοίμονον, ἐὰν ἐπιτραπῇ εἰς τὰς ἑταιρείας, νὰ ἀπολύουν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πηγαίνουν, νὰ ἐκτελέσουν τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον.

§32Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐφ’ ὅσον οἱ ἀναφερόμενοι ἀπεμακρύνθησαν τῶν θέσεών των πρὸς ἐκπλήρωσιν στρατιωτικῆς θητείας καὶ οὐχὶ ἐφεδρικῆς δὲν δικαιολογοῦνται παράπονα, καθ’ ὅσον εἶχον κατὰ τὴν πρόσληψιν εἰς τὴν ἑταιρείαν τροχιοδρόμων ὑπ’ ὄψιν τῶν κανονισμὸν τῶν σιδηροδρόμων, ὁ ὁποῖος προβλέπει τὴν προκειμένην περίπτωσιν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ροδόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἀγγλοαμερικανικῆς Τραπέζης.

§34Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἀγγλοαμερικανικῆς Τραπέζης, δι’ ἀναφορᾶς τῶν παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν νὰ ληφθῇ μία πρόνοια δι’ αὐτοὺς καὶ ἐκ τῶν εἰσπράξεων τοῦ ἐνεργητικοῦ, λάβουν τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ νόμος περὶ ἐργασίας. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ὡς εἶναι σήμερον αἱ περιστάσεις δὲν ἠμποροῦν νὰ εὕρουν ἄλλην ἐργασίαν. Εἶναι δὲ λυπηρὸν τὸ φαινόμενον, ὅτι ἤρχισαν διάφοροι τράπεζαι ἀλληλοδιαδόχως, νὰ ἀναστέλλωσι τὰς πληρωμάς τῶν ἢ νὰ περιέρχωνται εἰς δυσχερείας πληρωμῶν. Καὶ ἐρωτῶ πῶς ἐπιτρέπεται μὲ τὰ κεφάλαια τῶν καταθετῶν, ὅπως π. χ. εἰς τὴν Τράπεζαν Θεσσαλίας, ἡ ὁποία προέβη, διὰ τῶν παρ’ αὐτῇ καταθέσεων τοῦ κοινοῦ εἰς τὴν ἀγορὰν σχεδὸν τοῦ ὅλου τῶν μετόχων τοῦ σιδηροδρόμου Πελοποννήσου καὶ εἰς διαφόρους ἄλλας κερδοσκοπικὰς τῶν διευθυνόντων αὐτὴν ἐπιχειρήσεις, ἐρωτῶ, πῶς ἐπιτρέπεται τὰ κεφάλαια τῶν καταθετῶν, νὰ διατίθενται εἰς ἀγορὰς μετοχῶν σιδηροδρόμων καὶ εἰς δάνεια πρὸς τοὺς διευθύνοντας τὰς Τραπέζας διὰ νὰ ἱδρύουν ἐργοστάσια βιομηχανικὰ κλπ.; Αἱ καταθέσεις δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κινητοποιοῦνται οὔτε νὰ διατίθενται εἰς χρηματιστικὰ κόλπα. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ μίαν ἄλλην Τράπεζαν ὅπως ἔμαθα. Πιστεύω, νὰ μοῦ δοθῇ ἐν καιρῷ ἀφορμή, νὰ ἀναπτύξω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μου ὑπάρχει λόγος νὰ ἐπέμβῃ τὸ Κράτος, νὰ ἀσκήσῃ ἐπὶ τέλους κἄποιον ἔλεγχον πραγματικὸν ἐπὶ τοῦ τρόπου καὶ τῶν μεθόδων τῆς διαχειρήσεως τῶν ξένων χρημάτων, τὰ ὁποῖα περιέρχονται, διὰ γνωστῶν μεθόδων εἰς τὴν διαχείρισιν ὡρισμένων προσώπων, τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται αὐτὰ δι’ εἰδικοὺς σκοπούς των κερδοσκοπικούς. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις ἡ δ’ ἀδιαφορία καὶ ἡ ἀνοχὴ τοῦ Κράτους φθάνει τὰ ὅρια τῆς συνενοχῆς. Τὰς οἰκονομίας τοῦ κόσμου νὰ τὰς βάζουν εἰς τὸ χέρι ὀλίγοι ἐπιτήδειοι, νὰ χρηματίζωνται δι’ αὐτῶν καὶ κατόπιν ὅταν ἔλθουν αἱ ζημίαι, νὰ νίπτουν τὰς χεῖρας καὶ νὰ λέγουν ὃ γέγονεν, γέγονεν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθοῦν κανόνες τινὲς περὶ τὴν τραπεζιτικὴν διαχείρισιν. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ διαθέσῃ τὰ κεφάλαια εἰς ἀγορὰν μετοχῶν, καὶ ἐδέησε τὸ 1871 νὰ γίνῃ εἰδικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, νὰ γίνῃ μέτοχος εἰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν μόνον τὴν διευκόλυνσιν τῆς Συγκοινωνίας.

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἦτο ἐκδοτικὴ καὶ δι’ αὐτὸ ἐτέθη ὁ περιορισμός.

§36Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἦτο αὐτὸς ὁ μόνος λόγος, ἀλλ’ ἀπέβλεπον τότε καὶ εἰς τὴν προστασίαν τῶν καταθέσεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ταμιευτήρια ἔχω καταθέσει πρότασιν νόμου, διὰ τῆς ὁποίας προτείνω τὰ ⅔ τῶν καταθέσεων, νὰ ἐπενδύωνται εἰς ἔντοκα γραμμάτια τοῦ Κράτους, ὥστε ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρξῃ ἀνάγκη ἀποδόσεως ποσῶν μειζόνων τῶν συνήθων αἰτουμένων ἀναλήψεων, νὰ δύται τὸ Κράτος προεξοφλῶν τὰ ἔντοκα γραμμάτιά της, νὰ συγκρατῇ τὰ ταμιευτήρια ἐνήμερα εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των. Αἱ δὲ Τράπεζαι, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑπ’ αὐτῶν ἱδρυόμενα ἐντὸς τοῦ ὀργανισμοῦ των ταμιευτήρια, πρέπει νὰ τῆς ἐπιβληθῇ νομοθετικῶς, νὰ τηροῦν εἰδικὸν λογαριασμὸν χωριστὰ ἀπὸ τὰς ἄλλας, τὰς κοινὰς Τραπεζιτικὰς καταθέσεις. Οἱ ἔμποροι καὶ οἱ ἄλλοι κεφαλαιοῦχοι ὀφείλουν καὶ δύνανται νὰ ἔχουν μίαν ἰδέαν ποία Τράπεζα εἶναι ἰσχυρὰ καὶ ἀξιόχρεος καὶ διοικῆται καλῶς, καὶ ποία δὲν εἶναι καὶ ἐπιτέλους αὐτοὶ δύνανται νὰ διαθέσουν καὶ ἄλλως εἰς ἐπιχειρήσεις τὰ κεφάλαιά των. Ἕνας ὅμως ὑπάλληλος ἕνας ἐργάτης, ὁ ὁποῖος ἐξοικονομεῖ ἓν μικρὸν ποσὸν δὲν ἔχει τὴν εὐκολίαν καὶ τὴν ἱκανότητα, νὰ διαθέσῃ αὐτὸ κατά τινα τρόπον ἐπωφελῆ, κατ’ ἀνάγκην θὰ τὸ βάλῃ εἰς τὸ ταμιευτήριον μιᾶς Τραπέζης καὶ μάλιστα εἰς ἐκείνην, ἡ ὁποία δίδει τὸν μεγαλείτερον τόκον, διὰ νὰ τὸ ἔχῃ πρόχειρον ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς ἀνάγκης δι’ ἥν τὸ προορίζει ἢ ὅταν τοῦ συμβῇ ἀπρόοπτός τις περίστασις. Δὲν ἠμπορεῖ δὲ νὰ γνωρίζῃ ποία εἶναι ἡ καλὴ καὶ ποία ἡ κακὴ Τράπεζα. Αὐταὶ λοιπὸν αἱ ταμιευτικαὶ λαϊκαὶ καταθέσεις, ἐπιβάλλεται νὰ τύχουν ἰδιαιτέρας καὶ αὐστηρᾶς τῆς προστασίας τοῦ Κράτους. Εἰς τὴν Γαλλίαν τὰ ταμιευτήρια εἶναι εἰδικὰ νομικὰ πρόσωπα, αἱ Τράπεζαι ἐκεῖ δὲν ἱδρύουν ταμιευτήρια ἐντὸς τοῦ ὀργανισμοῦ των τοῦ τραπεζιτικοῦ ἱδρύουν ταμιευτήρια, αἱ κοινότητες, οἱ δῆμοι, οἱ νομοὶ ἢ ἱδρύονται ἄλλοι δι’ ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας καὶ διέπονται ἀπὸ εἰδικὰς νομοθετικὰς διατάξεις. Ἐὰν ἡ πρότασίς μου αὕτη ψηφισθῇ, νομίζω ὅτι τίθεται τέρμα εἰς τὰς καταχρήσεις καὶ ἐξασφαλίζονται αἱ ταμιευτικαὶ καταθέσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον τῶν Τραπεζῶν, χρειάζεται καὶ πρὸς ἀσφάλειαν αὐτοῦ εἰδικὴ νομοθεσία.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς ποῦ εἶσθε τραπεζιτικοὶ νὰ μᾶς ὑποδείξετε τί ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ διὰ τοῦ ἐλέγχου τῶν Τραπεζῶν.

§38Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα αὐτὸ δὲν δύναται νὰ ἀναπτυχθῇ προχείρως κατὰ τὴν σύστασιν μιᾶς ἀναφορᾶς. Δύναμαι νὰ σᾶς ὑποβάλλω ὑπόμνημα, πῶς δύναται νὰ καθιερωθῇ τραπεζιτικὸς ἔλεγχος ἀνωδύνως διὰ τὴν ἐλευθέραν κίνησιν τῶν τραπεζικῶν ἐργασιῶν.

§39Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸ συντάξητε.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμπορικοῦ συλλόγου Μεσσήνης.

§41Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ συστήσω, εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἰδιαιτέρως τὴν ἀναφορὰν αὐτήν τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου, διότι πρόκειται περὶ περιφερείας, ἡ ὁποία κατεστράφη. Ζητοῦν φορολογικὰς ἐλαφρύνσεις καὶ ἰδίως, ὅσον ἀφορᾷ τὸν φόρον ἐπιτηδεύματος. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω, νὰ μελετήσῃ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ νὰ λάβῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θεωρεῖ κατάλληλα.

§42Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κριμπᾶς, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§44Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται.

§46Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Λεωνίδα.

§48Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ὡς ἀνεξάρτητος βουλευτής, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ὡς συνεργάτης ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν γνώμην μου, ἔπεσαν θύματα μιᾶς ἐπαναστάσεως ἐθεώρησα φρόνιμον νὰ ἀπουσιάσω, ἀπὸ τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, μέχρις ὅτου ἀρθῶσιν αἱ παρεξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν, διὰ τοῦ ζητήματος τῆς προσλήψεως τῶν δύο ὑπουργῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, Φρονῶ, ὅτι αἱ παρεξηγήσεις ἤρθησαν, μετὰ τὰς διαλλακτικὰς ἀνακοινώσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ, τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ μετὰ τὰς δηλώσεις τὰς εἰλικρινεῖς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ διαλλακτικάς, ὥστε θεωρῶ τὸ ζήτημα πλέον λῆξαν. (χειροκροτήματα).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τινῶν Ν. Δ. τῆς 14ης Σεπτεμβρίου 1928 περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου ὑδρεύσεως καὶ ἐξυγιάνσεως τῆς πόλεως Καβάλλας.

§50Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει μία τυπικὴ παράλειψις προφανῶς. Ἐνῷ ἐψηφίσθη καὶ θὰ σᾶς ἀναγνώσω παρελείφθη ἓν ὁλόκληρον ἐδάφιον μεταξὺ 1ης καὶ 2ας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3. Παρακαλῶ νὰ διατυπωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὡς ἐψηφίσθη. Ἡ προσθήκη αὐτὴ εἶναι παραδεδομένη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθη προχθές, ἀλλὰ δὲν ἐξετυπώθη κατὰ λάθος.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐδιωρθώθη. (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀρχαιότητος δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 11ης Μαΐου 2929, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ διαδικασίας βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν καθαρῶν προσόδων διατάξεων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μάρκου.

§52Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τὸ εἰσαγόμενον πρὸς κύρωσιν ἀφορᾷ τροποποίησιν καὶ συμπλήρωσιν τῆς διαδικασίας βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου καθαρᾶς προσόδου. Εἰς τὸ Αον ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ καθαρῶν προσόδων. Βάσις τοῦ νομοθετήματος εἶναι ἡ φορολογία τῆς ἀποκομιζομένης ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην οἰκοδομῆς καθαρᾶς προσόδου. Ἐὰν λοιπὸν ὁ ἰδιοκτήτης τῆς οἰκοδομῆς δὲν ἀποκομίσει καθαρὰν πρόσοδον, δηλαδὴ δὲν εἰσπράξῃ μισθώματα.

§53Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι μόνον διὰ τὰς οἰκοδομάς.

§54Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὑπάρχει ἄρθρον περὶ αὐτῶν. Λοιπόν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐκπίπτεται ἐπὶ τοῦ ὀφειλομένου φόρου ἐπὶ τῇ ἐκχωρήσει τῶν ὀφειλομένων μισθωμάτων.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ γίνῃ ἐκδοχεύς;

§56Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἰς τὴν φορολογίαν κληρονομίας γίνεται ἐκδοχεύς.

§57Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον τὸ σημερινὸν δὲν θέτει κανόνας φορολογικούς, ἀλλὰ κανόνας δικονομικούς. Ἑπομένως θὰ συζητηθοῦν αὐτὰ εἰς τὸν φόρον περὶ τροποποιήσεως τοῦ φόρου καθαρᾶς προσόδου, ὅπου θὰ ἐδεχόμεθα ὅλας τὰς τροποποιήσεις τὰς οὐσιαστικὰς ἐπὶ τῶν φόρων τῆς καθαρᾶς προσόδου.

§58Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔχει καλῶς.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§60Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπέβαλον μετ’ ἄλλου συναδέλφου μίαν τροπολογίαν ἀφορῶσαν τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου· κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, τὰ κτήματα τὰ ἀνήκοντα εἰς τοὺς παραγωγοὺς δὲν πληρώνουν φόρον καθαρᾶς προσόδου, ἐξαιρούμενα τόσον ὑπὸ τοῦ νόμου 1640, ὅσον καὶ ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων. Ἐν τούτοις ὁ ἔφορος Πρεβέζης ζητεῖ φόρον καθαρᾶς προσόδου ἐκ τῶν γαιῶν τῶν προερχομένων ἐξ ἀπαλλοτριώσεως τῶν ἀγραναπαυομένων γαιῶν τῶν συνεταιρισμῶν. Οἱ συνεταιρισμοὶ τῆς οἰκονομικῆς ἐφορίας Φιλιππιάδος δι’ ἐμοῦ ὑπέβαλον διαμαρτυρίαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ἦτο κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ὑποβάλλω τὴν ὑπὸ συζήτησιν τροπολογίαν. Ὡς γνωστὸν τὰ κτήματα τὰ ἀνήκοντα εἰς τὰς κοινότητας δὲν ἐπλήρωναν φόρον καθαρᾶς προσόδου. Ὅταν ἔγινε ὁ νόμος περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων δὲν ὑπῆρχον συνεταιρισμοί, ὥστε νὰ περιληφθῇ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ σχετικοῦ νόμου ἡ λέξις συνεταιρισμοῦ, διότι οἱ συνεταιρισμοὶ ἔγιναν τὸ 1914–1915. Ὑπάρχει λοιπὸν μία ἀστυνομία εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ κατὰ τὴν ἀστυνομίαν αὐτὴν θέλομεν νὰ τὴν καταργήσωμεν. Ἐλπίζω δὲ ὅτι καὶ σεῖς κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἔχετε συζητήσει τὸ ζήτημα μετὰ τῆς ὑπηρεσίας σας.

§61Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δόσατέ μου τὴν τροπολογίαν σας. Ἡ ἔννοια τοῦ νόμου εἶναι σαφής. Ὁ νόμος ἐξαιρεῖ τὰς κοινότητας καὶ τὰς περιουσίας ἐκείνας, αἵτινες κοινῇ συνεισφορᾷ τῶν κοινοτήτων εἶχον δημιουργηθῇ πρὸς κοινὴν χρῆσιν πρὸ τοῦ νόμου περὶ κοινοτήτων, τὰς ὁποίας ὁ νόμος δημιουργεῖ εἰς νομικὸν πρόσωπον. Ἐκ τῆς ὀρθῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου συνάγεται, ὅτι δὲν περιλαμβάνονται οἱ συνεταιρισμοὶ καὶ ὀρθῶς μέχρι τοῦδε ἐφηρμόσθη. Ἐν τούτοις ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἡ αὐτὴ δικαιολογικὴ βάσις διὰ τοῦτο δέχομαι τὴν τροπολογίαν σας.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροπολογήθη ὡς καὶ τὰ ὑπόλοιπα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ κώδικος τῆς περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων νομοθεσίας».

§65Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου 1 γίνεται δεκτὴ ἡ θητεία τῶν προέδρων κοινοτήτων καὶ ὑπενθυμίζω, εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τοὺς λόγους οἵτινες ἐπέβαλλον εἰς τὸν νομοθέτην κατὰ τὸ 1911 τὸ μονοετὲς τῆς θητείας τῶν προέδρων τῶν κοινοτήτων.

§66Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τότε εἶχον φοβηθῆ μήπως οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων ἀποκτήσουν τὴν μορφὴν τοῦ παλαιοῦ Δημάρχου, ἥτις δὲν εἶχεν ἀφήσει ἀγαθὰς ἀναμνήσεις. Ἐκ τῆς πείρας ἤδη προέκυψε ὅτι ἡ μονοετὴς θητεία εἶναι μικρὰ καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐργασθῇ ἕνας ἄνθρωπος καὶ διὰ τοῦτο ἐπροτείναμεν, ὅπως ἡ μονοετὴς θητεία γίνῃ διετής.

§67Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σκοπὸς τοῦ νόμου ἦτο νὰ διαλυθῇ τὸ κύτταρον τοῦ προσωπικοῦ κομματισμοῦ, ὅπερ διέφθειρε τὴν διοίκησιν, ἡ δὲ σημερινὴ μεταρρύθμισις γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τροπολογίας ἑνὸς βουλευτοῦ καὶ εἶναι φανερόν, ὅτι δὲν εἶναι ἀπαύγασμα τῆς πείρας τῆς ὑπηρεσίας. Ὁ λόγος, ὅτι τὸ βραχυπρόθεσμον τῆς θητείας δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ κάμῃ ἔργα δὲν ἔχει σημασίαν, διότι ἡ διοίκησις εἰς τὰς κοινότητας εἶναι συνολικὴ δὲν εἶναι προσωπική. Διὰ τοῦτο ἐπὶ τοῦ παρόντος, νομίζω ὅτι καλῶς ἔχουν τὰ πράγματα καὶ μόνον δύναται νὰ γίνῃ τροποποίησις, ὅτι τὸ δεύτερον ἔτος δύναται νὰ ἐκλεγῇ ὁ ἴδιος Πρόεδρος ἐφ’ ὅσον ἐπιτύχει τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν χωρὶς δηλαδὴ νὰ συγκεντρώσῃ, ὅπως ἀπαιτεῖ τώρα ὁ νόμος τὰ ⅔.

§68Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ τροπολογία ἣν ἐμνημονεύσατε ἀφεώρα τετραετῆ θητείαν καὶ περιωρίσθη ἤδη εἰς διετίαν, ἥτις δὲν δύναται νὰ παραταθῇ λόγῳ τῆς ἀπαιτουμένης πλειοψηφίας.

§69Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὰς κοινότητας ἡ διοίκησις εἶναι συνολικὴ καὶ ὄχι προσωπικὴ καὶ ἂν ἐπιμένετε ἐπιτρέψατε τὴν διετίαν εἰς τὰς κοινότητας τὰς ἐχούσας δώδεκα συμβούλους, ἄλλως θὰ δημιουργηθοῦν πάλιν οἱ παλαιοὶ δήμαρχοι.

§70Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ διαφορὰ τῆς διοικήσεως μεταξὺ δήμων καὶ κοινοτήτων εἶναι μεγάλη καὶ δι’ αὐτῶν ἴσως θὰ ἐπεβάλλετο ἡ αὔξησις. Ἤδη ἂς περιορισθῇ ἡ διάταξις εἰς τὰς κοινότητας τὰς ἐχούσας 9 συμβούλους καὶ ἄνω.

§71Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὰς ἐχούσας 12 καὶ ἄνω.

§72Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἂς περιορισθῇ εἰς τὰς ἐχούσας 9 συμβούλους καὶ ἄνω.

§73Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαναστασίου ὑποτροπολογῶν αὐτὴν διὰ τὰς κοινότητας τὰς ἐχούσας ἀπὸ 9 συμβούλους καὶ ἄνω.

§74Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ διετία πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἐπὶ τῶν κοινοτήτων τῶν ἐχουσῶν δώδεκα συμβούλους καὶ ἄνω δηλαδὴ τὰς ἐχούσας 3.000 κατοίκους.

§75Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δέχομαι μόνον διὰ τὰς κοινότητας τὰς ἐχούσας ἀπὸ 9 συμβούλους καὶ ἄνω καὶ ὅτι ἡ θητεία ἄρχεται ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου ἡ δὲ ἐκλογὴ ἐνεργεῖται τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Ὀκτωβρίου.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη καὶ τὰ ἄρθρα 2, 3 καὶ 4).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον (ἀναγινώσκει).

§78Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἡ τελευταία παράγραφος, θὰ προσκρούσῃ εἰς τὸν νόμον, περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων. Νὰ τεθῇ προσθήκη, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§80Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα. (ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5ον ὡς ἐτροπολογήθη ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται τ’ ἄρθρα 6, 7, 8, 9, 10 καὶ 11.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12ον (ἀναγινώσκει).

§82Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κῶδιξ λέγει (ἀναγινώσκει). «Διὰ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ δημάρχου, ἕνεκεν κωλύματος τὸν ἀναπληρεῖ ὁ διὰ τῶν περισσοτέρων ψήφων, ἐκλεγεὶς δημοτικὸς σύμβουλος». Φρονῶ, ὅτι εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, νὰ ἀναπληρῇ τὸν δήμαρχον, εἷς ἐκ τῶν δημοτικῶν συμβούλων ὁριζόμενος ὑπὸ τοῦ νομάρχου.

§83Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι.

§84Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὴν Θεσσαλονίκην Ὁ λαβὼν τὰς περισσοτέρας ψήφους, νὰ μὴ εἶναι ὁ ἁρμόδιος διὰ νὰ διοικήσῃ τὸν δῆμον.

§85Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι, δὲν γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία σας.

§86Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Ἐπὶ 30 δημοτικῶν συμβούλων, διότι ἔτυχε ὁ χειρότερος, νὰ λάβῃ 2–3 ψήφους περισσοτέρας, νὰ εἶναι αὐτὸς ὁ δήμαρχος.

§87Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ βάλωμεν νὰ ἐκλέγηται, ἀπὸ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον.

§88Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ δικαιολογία τῆς διατάξεως αὐτῆς εἶναι προφανής. Δυστυχῶς, ὁ θεσμὸς τοῦ παρέδρου, ἐξέπεσε εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν καὶ δὲν κρίνεται μὲν σκόπιμον, νὰ καταργηθῇ ἐντελῶς, διότι αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι βοηθητικαί, τὰς ὁποίας κάμνει ἕνας πάρεδρος, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ τὰς ἀναθέσωμεν, εἰς ὑπαλλήλους, ἀλλὰ τότε θὰ ηὐξάνοντο οἱ ὑπάλληλοι, ἑπομένως διατηρεῖται ὁ θεσμός, ἀλλὰ διατηρεῖται τὸ δικαίωμα τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν δημάρχων, διὰ τῶν παρέδρων. Ἡ πρότασις τοῦ κ. συναδέλφου ἀποκρούεται ἀπολύτως. Ἀλλὰ ὁμολογῶ, ὅτι εὐχαρίστως θὰ ἐδεχόμην τὴν πρότασιν, τοῦ κ. Παπαναστασίου, ὄχι ὁ πρῶτος, ἀλλὰ ὁ ἐκλεγόμενος ἀπὸ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, ἐπὶ ἀπολύτου πλειοψηφίας. Μέχρις οὗ δὲ ἐκλεγῇ, θὰ δημαρχεύῃ ὁ λαβὼν τὰς περισσοτέρας ψήφους.

§89Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Καὶ ἂν δὲν ἠμπορεῖ κανείς, νὰ συγκεντρώσῃ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν;

§90Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τότε ἀρκεῖ καὶ ἡ σχετική. (γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἐτροπολογήθη)

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13ον (ἀναγινώσκει).

§92Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐξετυπώθη κατὰ παραδρομὴν τὸ πρῶτον σχέδιον, ἐνῷ πράγματι, ὑπῆρχε τὸ δεύτερον. Διὰ τοῦ δευτέρου σχεδίου, ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει εἰς τὴν ἀρχικήν της πρότασιν, δηλαδή, τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν, αἱ περίοδοι λήγουσι τὴν 30ὴν Νοεμβρίου, πᾶν τέταρτον ἔτος, αἱ δὲ ἐκλογαὶ τῶν νέων, ἐνεργοῦνται τὴν δευτέραν Κυριακὴν τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους. Ἐμμένομεν δηλαδὴ εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν μὲ τὴν προσθήκην, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι ἐλευθέρα, νὰ συζητήσῃ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ.

§93Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ἀφοῦ δὲν θέλετε, νὰ συμπίπτῃ ἡ ἔναρξις τῆς θητείας, τῶν κοινοτικῶν καὶ τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν μὲ τὸ πολιτικὸν ἔτος, τότε σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς.....

§94Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπολογήζωμεν 1½ μῆνα, διὰ τὰς ἐνστάσεις.

§95Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι δὲν βάζεται ὡς ἀρχὴν τὴν πρώτην τοῦ πολιτικοῦ ἔτους. Τότε ἐρωτῶ τὸ ἑξῆς, ἀφοῦ ἔχομεν μίαν μακρὰν ἐφαρμογὴν διενεργείας ἐκλογῶν τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Ἰουλίου, διατὶ νὰ μεταβάλλωμεν αὐτὸ τὸ σύστημα. Ἕως τώρα δὲν εἴχομεν παράπονα, διὰ τὸν χρόνον τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν. Δηλαδὴ προτείνω, νὰ μὴ μεταβάλλωμεν τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ὡς πρὸς αὐτό, διότι ἕως τώρα οὐδεὶς δὲν παρεπονέθη, διὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκλογῆς.

§96Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν ἔγιναν ποτὲ τὸν Ἰούλιον. Ἐπὶ 50 χρόνια ἀνεβάλλοντο συνεχῶς καὶ ἐὰν ἠμπορῆται νὰ μοῦ φέρηται ἓν παράδειγμα, ποῦ νὰ ἔγιναν τὸν Ἰούλιον.

§97Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1914, πότε ἐγένοντο; τὸν Ἰούλιον. Εἰς τὰ 1908 τὸν Ἰούλιον.

§98Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ Κυβέρνησις, κ. βουλευταί, κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἀνέπτυξε τούς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἔκρινε σκόπιμον, νὰ καθιερωθῇ ἄλλη ἡμέρα τῶν ἐκλογῶν ἐκείνης, τῆς ὁποίας ἦτο καθιερωμένης μέχρι σήμερον. Ἡ ὑπόδειξις κατ’ ἀρχὰς ἦτο καθαρῶς ὑπηρεσιακή, ἡ ὑπηρεσία ὑπέδειξε διὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος, ὡς κανονικωτέραν τὴν προθεσμίαν ἐκείνην. Ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ὑπέβαλλεν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τὴν πρότασίν της δὲν τὴν συνέδεσε μὲ ζήτημα ἐμπιστοσύνης, προεκλήθη ἓν ψήφισμα τῆς Βουλῆς δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀπεκλείσθη ὁριστικῶς ὁ μὴν Ἰούλιος.

§99Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι διὰ τὸ μέλλον, διὰ τὸ παρόν.

§100Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἑπομένως νομίζω, ὅτι συζήτησις, ὅπως διεξαχθῇ ἡ ἐκλογὴ ἐντὸς τοῦ Ἰουλίου, θὰ ἦτο ἀντίθετος πρὸς τὸ ψήφισμα τῆς τελευταίας συνεδριάσεως. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλει ἄλλην προθεσμίαν πλὴν τοῦ Ὀκτωβρίου δὲν εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸν Ὀκτώβριον.

§101Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἔχει ὑποβληθεῖ τροπολογία, διὰ τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Αὐγούστου.

§102Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἀναφέρεται μόνον ὁ χρόνος τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν. Πρόκειται καὶ περὶ τοῦ συστήματος τοῦ ἐκλογικοῦ.

§103Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἄλλο ἄρθρον.

§104Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑπεβλήθη, κύριοι βουλευταί, μία τροπολογία ἐκ μέρους 50 συναδέλφων, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶμαι καὶ ἐγώ, νὰ ὁρισθῇ ἡ 4η Αὐγούστου, ὡς ἡμέρα ἐκλογῶν. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ ψηφοφορία, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ συμφώνως πρὸς τὸν κανονισμόν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω τοιαύτην πρότασιν, δὲν ἀφίνετε αὐτὸ τὸ ἄρθρον, νὰ μείνῃ ἀψήφιστον.

§106Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13 ὡς ἐτροπολογήθη ἀπὸ τὸν κύριον ὑπουργόν, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν.

§108Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι κενὸν ἄρθρον, λέγει, ὅτι γίνωνται τὴν Κυριακήν, ἀλλὰ δὲν ὁρίζει τὸν μῆνα. Ἄλλωστε ἡ πρότασις ἀπερρίφθη.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου αὐτή.

§110Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρῶτον θὰ τεθοῦν εἰς ψηφοφορίαν αἱ τροπολογίαι καὶ ἔπειτα τὸ ἄρθρον, διότι ἔτσι ἂν ἀπορριφθῇ ἡ τροπολογία, τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀπορρίπτεται ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χαβίνη, νὰ γίνουν ἐκλογαὶ τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Αὐγούστου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν.

§112Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐδῶ γίνεται ἕνας καυγάς, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἐπέλθει συνεννόησις. Ὑπάρχουν οἱ ἐπιθυμοῦντες τὸν Αὔγουστον ἢ τὸν Σεπτέμβριον. Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται, νὰ γίνῃ μία παγία καθιέρωσις τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν, διὰ τὸ μέλλον, ἀδιαφοροῦντες, ἂν διὰ τὰς ἑπομένας ἐκλογὰς ὁρισθεῖ, ὁ Αὔγουστος ἢ ἄλλος οἱοσδήποτε μήν. Ἄλλο εἶναι ἂν χωρίσωμεν τὰ ζητήματα. Νὰ καθωρισθῇ μία παγία διάταξις, διὰ τὸ μέλλον καὶ νὰ γίνῃ μία μεταβατικὴ διάταξις, διὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς.

§113Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἑπομένως ἡ πρότασις ἡ Κυβερνητικὴ μένει ἐκείνη ποῦ ὑπεβλήθη.

§114Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει μία ἀντίρρησις εἰς τὴν πρότασιν, νὰ μὴ μεταβάλωμεν τὸν πάγιον νόμον, ὁ ὁποῖος ὁρίζει τὰς ἐκλογὰς τὸν Ἰούλιον. Ἐγὼ προτείνω, νὰ γίνωνται ἐκλογαὶ κατὰ Ἰούλιον, νὰ μείνῃ, δηλαδὴ ὁ πάγιος νόμος ὡς ἔχει.

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λοιπὸν ἂς ὁρίσωμεν τὸ πάγιον καὶ κατόπιν βλέπομεν, διὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν πάγιον νόμον, δηλαδὴ ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ θὰ γίνουν κατὰ τὸν Ἰούλιον ἢ κατὰ Ὀκτώβριον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς θὰ γίνῃ μεταβατικὴ διάταξις, διὰ νὰ καθορισθῇ, ὅτι ἐξαιρετικῶς αἱ ἐκλογαὶ αὐταὶ θὰ γίνουν τότε.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ ἂν μποροῦν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ νὰ γίνουν τὸν Ἰούλιον.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν καθωρίσθη, ὅτι αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ δὲν θὰ γίνουν τὸν Ἰούλιον λοιπὸν πάντως θὰ γίνῃ μεταβατικὴ διάταξις, ἐὰν ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ γίνουν τὸν Ἰούλιον. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, οἱ παραδεχόμενοι τὴν μεταβολὴν τοῦ παγίου νόμου — διότι ὁ πάγιος νόμος ἀρχικῶς ὁρίζει τὸν Ἰούλιον. Ἡ πρότασις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι νὰ μεταβληθῇ καὶ νὰ γίνουν τὸν Ὀκτώβριον. Ἐρωτῶ οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν, ὅπως μείνῃ παγία ἡ διάταξις τοῦ νόμου νὰ γίνουν τὸν Ἰούλιον αἱ ἐκλογαί, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἄλλοι ἐγείρονται καὶ ἄλλοι δέν ἐγείρονται)

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἀμφίβολον ἑπομένως ἐρωτῶ ἀντιθέτως. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως εἰς τὸν πάγιον νόμον περιληφθῇ διάταξις, νὰ γίνωνται ἐκλογαὶ τὸν Ὀκτώβριον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται ὀλιγώτεροι)

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Κατὰ συνέπειαν, παραμένει ἡ ἀρχικὴ διάταξις τοῦ νόμου περὶ χρόνου ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν τὸν μῆνα Ἰούλιον.

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14. (γίνεται δεκτὸν) Ἄρθρον 15. (γίνεται δεκτὸν) Ἄρθρον 16. (γίνεται δεκτὸν) Ἄρθρον 17. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§123Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐνθυμεῖσθε τὴν συζήτησιν τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκλογῆς τῶν δημάρχων. Πρὸ ὀλίγου ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι θὰ ἦτο εὐτυχής, ἐὰν θὰ μποροῦσε νὰ εἰσηγηθῇ ἀνάλογον σύστημα καὶ εἰς τοὺς δήμους. Ἡ ψυχὴ εἶναι πρόθυμος, ἀλλὰ τὸ σῶμα εἶναι ἀπρόθυμον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἴχομεν μίαν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τοὐλάχιστον θὰ ἀπεδέχετο τὴν καθιέρωσιν τῆς ἀρχῆς, ὅτι οἱ δήμαρχοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκλέγωνται ἂν δέν λαμβάνουν τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τῶν ψηφιζόντων. Καὶ εἰς τὴν τροπολογίαν περιλαμβάνεται διάταξις τοιαύτη, ἀλλὰ μόνον, διὰ τρεῖς δήμους τῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. Δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους δήμους ὑπάρχει μία διάταξις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἐμπαιγμόν. Διότι λέγει ἡ διάταξις ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ἐκλεγῇ δήμαρχος, ἐὰν δὲν λάβῃ τὰ 15% τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκλογέων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀναλογεῖ περίπου πρὸς τὰ ⅖. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀναλογία. Ἀλλ’ ἡμεῖς εἴπομεν ὅτι θέλουμε νὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν· τὰ ⅖ δὲν ἀποτελοῦν τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τῶν ψηφιζόντων. Λοιπὸν δὲν ἱκανοποιεῖται ἡ ἀρχὴ αὐτή, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον, εἰς μὲν τοὺς μεγάλους δήμους, ὅπου πλὴν τῆς Θεσσαλονίκης, εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ εἴχομεν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν πάντοτε, ἐνῷ ἀντιστρόφως εἰς μικροὺς δήμους οὐδέποτε, σπανίως ἐξελέγη δήμαρχος μὲ ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον εἰς μὲν τοὺς μεγάλους δήμους, νὰ καθιερώσωμεν τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, εἰς δὲ τοὺς μικροὺς δήμους νὰ ἀφίσωμεν τὴν σχετικὴν πλειοψηφίαν. Ἴσα–ἴσα, ἡ ἀνάγκη παρίσταται μεγαλυτέρα, νὰ καθιερώσωμεν τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν εἰς τοὺς μικροὺς δήμους. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μοῦ εἴπῃ, διὰ ποῖον λόγον δὲν θέλει εἰς τοὺς μικροὺς δήμους ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλει, διὰ τοὺς μεγάλους δήμους, ἐνῷ οἱ δικαιολογητικοὶ λόγοι εἶναι ἀκριβῶς οἱ ἴδιοι.

§124Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος ἀληθῶς προέτεινε κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅπως καθιερωθῇ ἡ ἀπόλυτος πλειοψηφία. Ἡ Κυβέρνησις ὁμολογουμένως ἐσκέφθη καὶ ὤφειλε νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ σταθμήσῃ τὸ σύστημα τοῦτο, διότι ἦτο ἕνα σύστημα νέον τὸ ὁποῖον δὲν ἠδύνατο χωρὶς νὰ τὸ σκεφθῇ, νὰ τὸ καθιερώσῃ. Ἐσκέφθη λοιπόν, ὅτι χρειάζεται μία μεγάλη ἀπόφασις, διὰ νὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς πλείστους δήμους ἴσως τῆς Ἑλλάδος, νὰ ἐπαναλάβουν τὰς ἐκλογὰς ἔπειτα ἀπὸ μίαν ἢ δύο ἑβδομάδας. Ἐξ αἰτίας τῶν δισταγμῶν τούτων, ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ τὸ σύστημα αὐτό, ἀπὸ τὰς πόλεις, ἀπὸ τοὺς μεγάλους δήμους, τοὺς ἔχοντας, ὡς κατώτατον ὅριον τὸν πληθυσμὸν τῶν 100 χιλιάδων κατοίκων. Τώρα συμπίπτει βεβαίως ἐν Ἑλλάδι, νὰ εἶναι 3 μόνον οἱ μεγάλοι δῆμοι, Ἀθηνῶν. Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. Βεβαίως, θὰ ἀναγνωρίζῃ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἀνεξαρτήτως πρὸς τὰ προηγηθέντα ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς, ἂν ἐν Ἀθήναις ἐπετεύχθη ἢ ὄχι ἡ ἀπόλυτος πλειοψηφία, θὰ ἀναγνωρίσῃ τοῦτο, ὅτι ἐὰν δικαιολογῆται κάπου ἡ διάταξις, δικαιολογῆται καὶ θεωρητικῶς καὶ πρακτικῶς εἰς τὰ μεγάλα κέντρα καὶ ὄχι εἰς τὰ μικρά. Θὰ εἶναι μία ἀναστάτωσις ἂν ἡ Κυβέρνησις δεχθῇ τὴν τροπολογίαν σας.

§125Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ ἀνάγκη εἶναι μεγαλυτέρα εἰς τὰ μικρὰ κέντρα, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι εἰς τὰ μεγάλα κέντρα δὲν ὑπάρχουν κατὰ κανόνα πολλαὶ σοβαραὶ ὑποψηφιότητες λόγῳ τῶν μεγάλων δαπανῶν καὶ δι’ αὐτὸ μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων δὲν γίνεται σοβαρὸς ἀγών. Μπορεῖ νὰ εἶναι 10 καὶ 15 ὑποψήφιοι, ἀλλ’ αὐτοὶ πέρνουν 100–150 ψήφους. Ἐνῷ εἰς τὰ μικρὰ κέντρα παρουσιάζονται πολλοὶ ὑποψήφιοι ὅλοι σοβαροὶ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι κατὰ κανόνα σχεδὸν πάντοτε ἐκλέγονται οἱ δήμαρχοι ἀπὸ μίαν μικρὰν μειοψηφίαν τῶν ἐκλογέων. Διατὶ λοιπὸν μοῦ λέτε, ὅτι ἡ δικαιολογία εἶναι μεγαλυτέρα εἰς τοὺς μεγάλους δήμους; Ἀφίνω ὅτι ἡ πιθανότης ἂν πρόκειται νὰ ἐπαναληφθοῦν αἱ ἐκλογαί, εἰς τὰς Ἀθήνας, Πειραιᾶ καὶ Θεσσαλονίκην, εἶναι περίπου τόσον μεγάλη ὅσον καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους μεγάλους δήμους τῆς Ἑλλάδος. Πόσους δήμους ἔχομεν κ. ὑπουργέ;

§126Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ δῆμοι θὰ εἶναι πενῆντα περίπου.

§127Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ καθιέρωσις τοῦ συστήματος αὐτοῦ τὸ ὁποῖον προτείνω τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας, θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα, ὅτι θὰ κατέληγεν εἰς σοβαρὰς ὑποψηφιότητας, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ ἀπόλυτος πλειοψηφία. Δὲν φαντάζομαι, ὅτι θὰ γίνῃ ἐπανάληψις ἐκλογῆς εἰς ὅλους τοὺς δήμους. Τὸ σπουδαῖον εἶναι ὅτι ἐὰν δὲν τεθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις, θὰ ἔχωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴχομεν μέχρι σήμερον, ὅτι εἰς ὅλους τοὺς δήμους, εἰς τοὺς περισσοτέρους, θὰ ἀντιπροσωπεύεται ἡ μειοψηφία, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντελῶς ἐσφαλμένον.

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει τὸ παράδειγμα τῆς Ἀγγλίας.

§129Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐκεῖ, τὸ κόμμα τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν σχετικὴν πλειοψηφίαν ἀπὸ τὸν λαόν, εἶναι πρόθυμον, νὰ ὑποστηρίξῃ μίαν ἐργατικὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ πλειοψηφοῦν κόμμα ἐπειρᾶτο νὰ ὑποστηρίξῃ μίαν ἐργατικὴν Κυβέρνησιν κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ εἴχομεν ἀμέσως ἐπανάστασιν. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὑπάρχουν, ἄλλα ἤθη καὶ ἔθιμα. Ἐὰν δὲν καθιερωθῇ αὐτὸ τὸ σύστημα καταργεῖται ἡ Δημοκρατικὴ ἀρχὴ τῆς Κυβερνήσεως τῆς πλειοψηφίας. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει αὐτὸ τὸ ὀγκῶδες ρεῦμα ὑπὲρ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅλοι εἶναι ἐναντίον τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος. Ὅπως καὶ εἰς τὰς ἄλλας χώρας, τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα νομίζουν, ὅτι ἔχουν τὴν πλειοψηφίαν, εἶναι ἐναντίον τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος. Ὅταν ὅμως ἀλλάζωμεν ἡμεῖς ἀλλάζουν καὶ αἱ ἰδέαι. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐπιβάλλεται, νὰ ὑποχωρήσετε, διότι ἄλλως θὰ ἔχωμεν τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει ἐπιτυχίας καλῆς διοικήσεως ἀλλ’ ἀπὸ ἕνα ὑπολογισμόν....

§130Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχετε δίκαιον. Μένομεν διὰ τοὺς δήμους, πολλοὺς δήμους, εἰς τὸ ὑπάρχον καθεστώς, ἀλλὰ διὰ τοὺς τρεῖς αὐτοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας μεγάλον πληθυσμόν, τὸν ἀλλάσσομεν. Ξεύρετε πόθεν ὁρμώμενοι κάμνομεν αὐτό. Λοιπὸν δὲν ἐπιδιώκομεν κανὲν κομματικὸν κέρδος μὲ τὴν διάταξιν αὐτήν. Ἐγὼ θεωρῶ ἄξιον προσοχῆς τὸ ἐπιχείρημά σας.

§131Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶναι τίποτε αὐτὸ προκειμένου νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν διοίκησιν ὑπὲρ τῶν δήμων ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν ἑκάστου δήμου.

§132Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι εἶναι πάρα πολλοὶ καὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι ἄπειροι, πρέπει λοιπὸν νὰ εἴπωμεν «τῶν ψηφισάντων».

§133Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τότε εἶναι περιττὸν καὶ νὰ τὸ εἴπητε.

§134Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σήμερον, κ. συνάδελφε, ἡμεῖς λέγομεν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν καὶ σεῖς λέγετε 15%;

§135Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Δὲν λέγω 15%. Λέγομεν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν μὲ τοὺς ψηφοφορήσαντας.

§136Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν βάζετε 30% τῶν ψηφοφορησάντων.

§137Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα δέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μιχαλακοπούλου 30% τῶν ψηφοφορησάντων.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25 καὶ 26).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 27. (ἀναγινώσκει).

§141Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου 27 καταργεῖται ὁ φόρος τῶν κηπαίων. Ὁ Δῆμος Ἑρμουπόλεως, ὅπως γνωρίζετε, κ. ὑπουργέ, δὲν ἔχει οὐδὲ σπιθαμὴν ἐκτάσεως γῆς ἵνα ἐπιβάλῃ φορολογίαν. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ δήμου Ἑρμουπόλεως ἔχει 1.100.000 δραχμὰς τὸν χρόνον. Αἱ 500 ἕως 600 χιλιάδες δραχμαὶ εἶναι ἀπὸ τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν, γηπέδων καὶ τῶν διαφόρων ἄλλων φόρων τοῦ Δημοσίου. Ὁ φόρος ὁ ὁποῖος δίδει ζωὴν εἰς τὸν Δῆμον Ἑρμουπόλεως, εἶναι ὁ φόρος τῶν κηπαίων. Εἰσπράττει ἀπὸ αὐτὸν 400 χιλιάδας δραχμάς. Ἐξ αὐτῶν χορηγεῖ οἰκειοθελῶς εἰς τὰς τρεῖς κοινότητας τῆς ὑπαίθρου αἱ ὁποῖαι ἔχουν καὶ τὴν ἔκτασιν γῆς, χορηγεῖ 200 ἕως 300 χιλιάδας δραχμάς. Τοῦ ἀπομένει λοιπὸν εἰς τὸν δῆμον Ἑρμουπόλεως, διὰ τὴν καταπολέμησιν τῶν ἀσθενειῶν καὶ κοινωφελῆ ἔργα, διὰ τὴν καλὴν πρόοδον καὶ προαγωγὴν τοῦ δήμου Ἑρμουπόλεως τοῦ μένουν μόνον 100 χιλιάδες δραχμαί. Ἐὰν τοῦ περιορίσητε τὰ κηπαῖα εἰς 7%, μὲ αὐτὰ τὰ ἔσοδα δὲν θὰ μπορέσῃ νὰ κάμῃ τίποτε καὶ ἑπομένως καταδικάζετε τὸν δῆμον Ἑρμουπόλεως εἰς θάνατον.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§143Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχουν σταλῆ καὶ εἰς ἡμᾶς ἀναφοραὶ ἀπὸ τοὺς γεωργικοὺς παραγωγοὺς τῆς περιφερείας Σύρου, διὰ τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι αὐτοὶ παραπονοῦνται καὶ δικαίως καθ’ ἡμᾶς, διὰ τὸν ἀντιπαραγωγικὸν αὐτὸν φορολογικὸν νόμον. Παραπονοῦνται δηλαδὴ οἱ γεωργοὶ ὅλης τῆς νήσου, ὅτι χάριν τῶν συμφερόντων τῆς πρωτευούσης τῆς νήσου ὑφίστανται βάρη δυσβάστακτα, εἶναι δὲ δυσβάστακτα, διότι πρόκειται περὶ γεωργικῶν προϊόντων, τῶν ὁποίων ἡ τιμὴ εἰς τὴν πόλιν ἡ παραγωγικὴ εἶναι σχετικῶς μικρὰ ἀπὸ τὴν τιμὴν τῆς καταναλώσεως καὶ ἔχουν δίκαιον νὰ λέγουν τί χρεωστοῦμε ἡμεῖς οἱ χωρικοὶ μὲ τὸν κόπον μας, νὰ γίνωνται τόσα ἔργα εἰς τὴν πόλιν τῆς Σύρου;» Ἡ Σύρος ἔχει ἀνάγκην δημιουργίας ἔργων. Ὁ δίκαιος καὶ ἠθικὸς τρόπος πορισμοῦ τῶν σχετικῶν χρημάτων εἶναι φορολογία τῶν κατοίκων τῆς Σύρου καθ’ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, κρίνοντες τὸ ζήτημα ἀπὸ ἀπόψεως γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ γεωργικοῦ συμφέροντος κηρυσσόμεθα ὑπὲρ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 27, ὅπως ἔχει διατυπωθῆ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ παρακαλοῦμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς ἐκπρόσωποι τῶν συμφερόντων τῆς καλῆς νοουμένης γεωργικῆς τάξεως καὶ νὰ θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου. Ἡμεῖς δὲν θὰ ἐδιστάζαμεν, νὰ κηρυχθῶμεν καὶ ὑπὲρ τῆς πλήρους καταργήσεως.

§144Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὁ κ. Συνάδελφος γνωρίζει τὴν Σύρον ὅπως ἐγὼ γνωρίζω τὴν Κίναν. Τὶ φόρον ἐπιβάλλει ἡ Σύρος; Δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιβάλῃ κανένα φόρον. Σᾶς εἶπον, ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι φόροι ἔχουν ἐξαντληθῆ, καὶ ἄλλοι εἶναι συνεισπραττόμενοι ἀπὸ τὸν Δῆμον. Ὁ μόνος φόρος ὁ ὁποῖος ἀπομένει εἶναι φόρος τῶν κηπαίων. Δὲν εἶναι δὲ ἀκριβὲς ὅτι τὸν φόρον αὐτὸν τὸν πληρώνουν οἱ παραγωγοί. Τὸν καταβάλλουν οἱ καταναλωταί, διότι τὰ προϊόντα αὐτὰ ἐξάγονται ἀπὸ τὴν Σύρον καὶ καταναλίσκονται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος.

§145Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι τὸ συμφέρον τῶν παραγωγῶν εἶναι νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ διάταξις καὶ ἂν οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως θέλουν νὰ κάμουν ἐξωραϊστικὰ ἔργα, νὰ μὴ φορολογοῦναι αἱ κοινότητες, ἀλλ’ ἂς ἐξοικονομήσουν αὐτοὶ τὰ μέσα.

§146Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἔχουν ἐξαντληθῆ ὅλα τὰ μέσα. Ξεύρετε ὅτι ἡ Σύρος ὑπῆρξεν ὁ φορεὺς τοῦ πολιτισμοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἠξεύρετε εἰς ποῖον σημεῖον ὑπῆρξεν ἡ Σύρος ἄλλοτε καὶ πῶς σήμερον φθίνει.

§147Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ καιροῦ ὑποβάλλονται αἰτήσεις τῶν παραγωγῶν τῆς Σύρου, τινὲς τῶν ὁποίων ζητοῦν τὴν ὁλοσχερῆ κατάργησιν τῶν φόρων. Κατὰ βάσιν τὰ παράπονα αὐτὰ εἶναι βάσιμα, διότι ἡ συνδρομὴ τὴν ὁποίαν προσφέρει ὁ δῆμος τῆς Ἑρμουπόλεως εἰς τοὺς παραγωγοὺς εἶναι μηδαμινή. Δὲν πρέπει δὲ νὰ κρίνεται τὸ πρᾶγμα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ὅτι ὁ δῆμος δὲν ἔχει ἄλλους πόρους ἀπὸ αὐτούς. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει, ὅτι ἡ Σύρος δὲν ἔχει ἄλλους πόρους. Βεβαίως θὰ ἐξετασθῇ καὶ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι ἐὰν δικαιοῦται ἡ Σύρος νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ πληθυσμοὺς ὄχι Συριανοὺς δηλ. ὄχι τοῦ δήμου νὰ εἰσπράττῃ φόρους. Ἡ δικαιολογία δὲν εἶναι ναὶ βάσιμος καὶ παρ’ ὅλα αὐτὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλε πρότασιν ὄχι καταργήσεως τοῦ φόρου, ἀλλὰ μειώσεως αὐτοῦ. Ὁ φόρος αὐτὸς ἦτο βαρύτατος, ἐν τούτοις ὅμως δὲν τὸν καταργοῦμεν, ὅπως ἐζητήθη, ἀλλὰ τὸν περιορίζομεν εἰς τὸ ἥμυσι. Λάβετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι πρόκειται περὶ φόρου ἀντιπαραγωγικοῦ καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονον τῶν παραγωγῶν. Δὲν ἔχω πρόχειρον τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ δήμου Ἑρμουπόλεως.

§148Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὁ Δῆμος Ἑρμουπόλεως εἶναι ὁ μικρότερος δῆμος ὑπὸ ἔποψιν ἐσόδων.

§149Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὁπωσδήποτε εἴπετε, ὅτι ἐκ τοῦ φόρου αὐτοῦ εἰσπράττονται 400 χιλιάδες. Δὲν ἀφαιρεῖται ὁλόκληρον τὸ ποσόν, ἀλλὰ τοῦ ἥμυσι ἤτοι αἱ 200 χιλιάδες.

§150Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν γίνονται ἔργα εἰς τὴν Σύρον τὰ ὁποῖα θὰ σταματήσουν χωρὶς νὰ ἠμποροῦν νὰ ἐπαναληφθοῦν.

§151Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνάμει εἰδικοῦ νόμου εἰσπράττονται αὐτά;

§152Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Μάλιστα, νομίζω ὅτι ἐψηφίσθη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως σας.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου ἔχει τὸν λόγον.

§154Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ γνωρίζω τὴν Σῦρον ὀλίγον περισσότερον ἀπὸ ὅτι ὁ συνάδελφός μου τὴν γνωρίζει, ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν τὴν ἐγνώριζον, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τμήματος τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας ὡς βουλευτὴς ἐν τῷ Ἑλληνικῷ κοινοβουλίῳ θὰ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἔχω γνώμην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προτείνων τὴν μείωσιν τοῦ ἐπιβεβλημένου ἐπὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων φόρου εἶναι μέτρον ἄξιον παντὸς ἐπαίνου. Διότι εἶναι ἀληθῶς ἀκατανόητον τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐπειδὴ ὁ δῆμος Ἑρμουπόλεως δὲν ἔχει νὰ εἰσπράξῃ πρέπει νὰ ἐπιβαρύνῃ μίαν τάξιν τὴν ὁποίαν ὅλοι ἔχομεν συμφέρον νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν γεωργικὴν τάξιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ διὰ τὴν ὠφέλειαν μιᾶς πόλεως νὰ παραβλέπετε μίαν μεγάλην τάξιν, τὴν τάξιν τῶν γεωργῶν. Ὁ ἰσχυρισμὸς καὶ τὸ ἐπιχείρημα δὲν θὰ βαρύνῃ τοὺς παραγωγοὺς ἀλλὰ τὴν κατανάλωσιν εἶναι ἀστήρικτος. Ὅταν ἓν προϊόν ἐπιβαρυνθῇ μὲ ἕνα φόρον ἡ τιμὴ αὐτοῦ ἡ ὁποία ἀποκομίζεται ἀπὸ τὸν παραγωγὸν εἶναι μικροτέρα. Δι’ αὐτὸ τάσσομαι καὶ ἐγὼ ἀλληλέγγυος μὲ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 27 ὡς ἐτροπολογήθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀναγιγνώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ, συζήτησις ....

§156ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχει καὶ ἡ μεταβατικὴ διάταξις.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν θὰ συζητηθῇ.

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι τώρα.

§159Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ συζητηθῇ εἴτε τώρα, εἴτε εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν μὲ μόνον τὴν ἑξῆς δήλωσιν, ὅτι ἐὰν συζητηθῇ τώρα ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιμείνῃ θέτουσα τὸ κῦρος της ὡς ζήτημα παραμονῆς της εἰς τὴν ἀρχὴν διὰ νὰ μὴ συζητηθῇ καὶ δευτέραν φορὰν ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία θὰ ληφθῇ σήμερον, θὰ εἶναι ὁριστική.

§160ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§161Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μόνον δι’ αὐτὴν τὴν διάταξιν, θὰ ἰσχύσῃ αὐτὴ ἡ διαδικασία, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στερήσῃ τις τὴν Βουλὴν τοῦ δικαιώματος, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν βʹ. συζήτησιν ἐπὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§162Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἡ μεταβατικὴ διάταξις ἡ ὁποία ζητεῖται νὰ ψηφισθῇ εἶναι, ὅτι αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐνεργοῦνται κατὰ τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Αὐγούστου.

§163Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἄν δὲν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία πότε θὰ γίνουν αἱ ἐκλογαί;

§164Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνομεν καὶ ἡμεῖς νὰ γίνῃ τὸν Ὀκτώβριον ὥστε ὑπάρχουν δύο προτάσεις.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν δύο προτάσεις ἡ μία εἶναι νὰ γίνουν αἱ ἐκλογαὶ τὸν Ὀκτώβριον καὶ ἡ ἄλλη εἰς τὰς 4 Αὐγούστου. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἀποδεχθῇ ἂν ἀποκρουσθῇ ἡ πρότασις νὰ γίνουν ἐκλογαὶ εἰς τὰς 4 Αὐγούστου ὅτι θὰ γίνῃ δεκτὸν, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ θὰ γίνουν τὸν Ὀκτώβριον ἄνευ ἄλλης ψηφοφορίας.

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ μὴ χάνωμεν καιρόν, θὰ προτείνω, νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ὡς ἑξῆς ὅσοι θέλουν νὰ γίνουν αἱ ἐκλογαὶ τὸν Αὔγουστον θὰ λέγουν Αὔγουστος καὶ ὅσοι θέλουν τὸν Ὀκτώβριον, θὰ ψηφίζουν Ὀκτώβριος.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τυπικῶς εἶναι καλλίτερον νὰ ἀποφανθῇ ἀπὸ τῆς προτάσεως τῆς μιᾶς ναὶ ἢ ὄχι. Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου καταλαμβάνει ὁ αʹ ἀντιπρόεδρος κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ

§168Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Τὸ ζήτημα ἀφορᾷ μᾶλλον τὸν κανονισμὸν, κατὰ δὲ τὸν κανονισμὸν δὲν ὑπάρχει διάταξις διὰ τοιούτου εἴδους ψηφοφορίαν. Ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται ναὶ ἢ ὄχι ἐπὶ ὡρισμένης προτάσεως. Διὰ νὰ μὴ δημιουργήσωμεν ἀντικανονικότητα νομίζω, ὅτι εἶναι εὔκολον τὸ πρᾶγμα νὰ δεχθῇ ἡ βουλὴ ἐκ τῶν προτέρων ὅτι, ἐὰν δὲν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ διενεργείας τῶν ἐκλογῶν κατὰ Ὀκτώβριον, τότε νὰ γίνωσιν αὗται τὸν Αὔγουστον.

§169Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἀπαγορεύει ὁ κανονισμὸς τὸ νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία κατὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§170Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀπαγορεύει, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ὁρίζει τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ συγκεντρώσῃ ἡ ψηφοφορία.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ γίνῃ διενέργεια τῶν ἐκλογῶν τὸν Ὀκτώβριον λέγουσι ναί. Ἄν δὲ ἀπορριφθῇ ἡ πρότασις αὕτη θὰ γίνωσιν αἱ ἐκλογαὶ τὸν Αὔγουστον.

§172Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅπως ἔθεσε τὸ ζήτημα ὁ κ. Πρόεδρος δὲν εἶναι σαφές, διότι λέγει ἐὰν δὲν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ διενεργείας τῶν ἐκλογῶν τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Ὀκτωβρίου σημαίνει ὅτι γίνεται ἀποδεκτὴ ἡ ἄλλη πρότασις περὶ διενεργείας τῶν ἐκλογῶν τὸν Αὔγουστον. Ὅπως ἔθεσα ἐγὼ τὸ ζήτημα εἶναι σαφές, θὰ ψηφίσωμεν Αὔγουστον ἢ Ὀκτώβριον. (χειροκροτήματα).

§173ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ζήτημα τίθεται οὕτω: οἱ θέλοντες Αὔγουστον θὰ λέγωσιν Αὔγουστον, οἱ δὲ θέλοντες τὴν 1ην Κυριακὴν τοῦ Ὀκτωβρίου θὰ λέγωσιν Ὀκτώβριον. «Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Θ. Κολιαλέξης καὶ Α. Μάρκου ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν ὁποίων διεξάγεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης τῆς διαλογῆς ὁ κ. Πρόεδρος ἀνακοινοῖ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 106. Ὑπὲρ τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν κατὰ μῆνα Αὔγουστον ἐψήφισαν 58. Ὑπὲρ τῆς διενεργείας δὲ αὐτῶν κατὰ Ὀκτώβριον 47. Κατὰ τὸ παρατιθέμενον πρωτόκολλον».

Ἑπομένως μὴ συγκεντρωσάσης οὐδετέρας ἀπόψεως τοῦ ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ ὁριζόμενον ἀριθμὸν τοῦ ἑνὸς τετάρτου τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῆς ἀπαρτίας ἡ ψηφοφορία θὰ ἐπαναληφθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§175Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ γίνῃ συνεδρίασις αὔριον, κ. Πρόεδρε;

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ γίνῃ αὔριον συνεδρίασις;

§177Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄς ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, κ. Πρόεδρε.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται νὰ συνεδριάσωμεν αὔριον.

§179ΦΩΝΑΙ. Ὄχι! Ὄχι!

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ γίνῃ καὶ ἑπομένως ἡ ψηφοφορία, θὰ ἐπαναληφθῇ μεθαύριον.

§181Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐψηφίσθη κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως τὸ «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ διαδικασίας βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν καθαρῶν προσόδων διατάξεων» ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπεθύμουν, νὰ ἐκφράσω ὡρισμένας ἀπόψεις μὴ ἀντιτιθεμένας εἰς τὴν βάσιν αὐτοῦ.

§182Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παρεκάλουν ν’ ἀναπτύξητε τὰς ἀπόψεις σας κατὰ τὴν ἐν συνόλῳ ἐπιψήφισιν τοῦ νομοθετήματος.

§183Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καίτοι ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, πολὺ εὐχαρίστως ὅμως θὰ ἀκούομεν τῆς ἐπ’ αὐτοῦ παρατηρήσεις σας καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν τῷ συνόλῳ του, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». Ὁ κ. Ι. Μυλωνογιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§185Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ παρὸν νομοσχέδιον διαιρεῖται εἰς δύο μέρη. Τὸ πρῶτον περιέχει διατάξεις περὶ τῶν παθόντων ἀξιωματικῶν, τὸ δὲ δεύτερον μέρος ἀφορᾷ σήμερον εὑρισκομένους ἀξιωματικοὺς εἰς τιμητικὴν ἀποστρατείαν, τιμητικὴν διαθεσιμότητα καὶ εἰδικὴν ἀποστρατείαν. Τὸ μὲν πρῶτον μέρος τὸ ὁποῖον ἔχει τὰς παγίας διατάξεις καὶ ἀφορᾷ ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν τίθενται εἰς πολεμικὴν ἀποστρατείαν καὶ εἰς πολεμικὴν διαθεσιμότητα ἢ πολεμικὴν ἀποστρατείαν ἔχει καλῶς τὸ νομοσχέδιον πλὴν τῆς 2ας παραγράφου. Παρατηρεῖται τὸ φαινόμενον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, καθ’ ὃ μέχρι σήμερον δὲν ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ ὁρίζῃ πότε οἱ ἀξιωματικοὶ εἶναι ἀνίκανοι, διὰ στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν· τὸ ἀποτέλεσμα, δὲ τῆς ἐλλείψεως ταύτης εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι ἀναγκάζεται ἡ Ἀνωτάτη Ὑγειονομικὴ Ἐπιτροπή, νὰ ἐφαρμόζῃ τὰς διατάξεις αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν, διὰ τοὺς ὁπλίτας. Ἀλλ’ αἱ διατάξεις αὗται λέγουν, ὅτι ἂν ἕνας ὁπλίτης χάσῃ ἕνα δάκτυλον εἶναι ἀνίκανοι, διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐν ᾧ τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἀφορᾷ ἀναπήρους ἀξιωματικοὺς, ἔγινε σύγχυσις μεταξὺ τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν ἀνικάνων καὶ παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἀνεξετάστως εἰς 500 περίπου ἀξιωματικούς, νὰ δίδωμεν πλήρεις ἀποδοχάς, ἐφ’ ὅρου ζωῆς καὶ προσθέτως, νὰ δίδωμεν τὸ μέρισμα τοῦ μετοχικοῦ ταμείου, διότι ἀπὸ τὸ 1912 ὁ Α ἀξιωματικὸς ἔπεσεν ἀπὸ τὸν ἵππον του. Αὐτοὶ σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις πρέπει νὰ μεταβοῦν εἰς ἀποστρατείαν καὶ μετέβησαν πολλοί. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, θὰ ἔπρεπε προηγουμένως, νὰ προσαγάγῃ ἕνα ὀνοματικὸν πίνακα τῶν κατηγοριῶν τούτων τῶν παθόντων ἀξιωματικῶν, νὰ ἀναφέρηται ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον ἕκαστος ἐξ αὐτῶν ἐτέθη εἰς ἀποστρατείαν καὶ τὸ εἶδος τοῦ παθήματος καὶ θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἀπὸ τὸ 1912 ἔπαθε καὶ ἐτέθη εἰς ἀποστρατείαν τὸ 1926. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅταν πίπτῃ ὁ ἀξιωματικὸς εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης δίδεται σύνταξις εἰς τοὺς δικαιομένους ἐκ 500 δραχμῶν, διότι τόσον ἀντέχει τὸ Κράτος. Πρὸ ἑνὸς ἔτους ἀπετέλουν μέλος τοῦ συμβουλίου τοῦ κανονισμοῦ τῶν συντάξεων, ὅταν προσήχθη ἡ πρότασις τοῦ πενταμελοῦς εἰς τὸν κ. Μαζαράκην, διὰ νὰ ὑπογράψῃ ἠρώτησε, διατὶ μοῦ τὴν φέρετε νὰ τὴν ὑπογράψω αὐτὴν τὴν πρᾶξιν; Αὐτὸς ἐτραυματίσθη εἰς ἓν χαμαιτυπεῖον εἰς τὴν Λάρισσαν. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἀποτελεῖ μίαν ἀσέβειαν καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικούς. Πρὸ καιροῦ ὑπάρχει ἀγανάκτησις εἰς τὸ στράτευμα καὶ λέγουν ἕως πότε θὰ γίνεται αὐτό; Θὰ ἔλθῃ μία ὁμαλὴ περίστασις καὶ θὰ δοθῇ σύνταξις ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπεν ὄχι νὰ δίδηται σύνταξις εἰς ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος ἔχει τραχώματα. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἔπρεπε κατ’ ἄλλον τρόπον, νὰ εἰσαχθῇ ἐνώπιον ἡμῶν. Γνωρίζω, ὅτι ὁ Κοντόμαλλος ἔχει κάμει μεγάλην μελέτην, διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§186Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὰ ποῦ μοῦ λέγετε μοῦ κάμουν ἐντύπωσιν καί....

§187Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἔχω ἕνα μικρὸν ἀνεψιόν, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς τιμητικὴν διαθεσιμότητα καὶ ὁ ὁποῖος σήμερον σπουδάζει εἰς τὴν Ἑλβετίαν.

§188Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ προτείνετε, κ. Μυλωνογιάννη.

§189Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ μᾶς προσαχθῇ κατάλογος τῶν τεθέντων εἰς διαθεσιμότητα, ὁ χρόνος καθ’ ὃν ἐτραυματίσθησαν καὶ τὸ εἶδος τοῦ τραύματος. Πρῶτα–πρῶτα ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν δύναται, νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον, πρὶν ἢ ὁρισθοῦν αἱ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἕνας ἀξιωματικὸς εἶναι ἀνάπηρος. Δὲν ὑπάρχει ἕνας ὀργανικὸς νόμος ἢ διάταγμα.

§190Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Δὲν ὑπάρχει;

§191Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ἴδιον τὸ νομοσχέδιον, ἀναγράφει εἰς τὸ τέλος ποία εἶναι τὰ νοσήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα καθιστοῦν τὸν ἀξιωματικὸν ἀνίκανον. (ἀναγινώσκει).

§192Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ δέχομαι ἀπολύτως αὐτά, ἀλλὰ ἔχομεν καὶ μίαν παράγραφον εἰς τὸ ἄρθρον 2, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει)....

§193Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄ, βέβαια αὐτὰ πρέπει νὰ κανονισθοῦν. Θὰ ζητήσωμεν νὰ μᾶς προσαχθῇ ὁ πίναξ αὐτὸς καὶ νὰ παρακαλέσωμεν νὰ παραπεφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. Καὶ ἐγὼ ἤκουσα, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχωσι γίνει πολλαὶ καταχρήσεις καὶ ὑπερβασίαι.

§194Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, εἰμὴ μόνον νομοσχέδιον μεταβάλλον καὶ τὴν ὀνομασίαν ἐπὶ τὰ βελτίῳ...

§195Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀλλ’ ἔχει τὴν ἀτέλειαν, περὶ ἧς ἐλέχθη.

§196Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ παρεκάλουν, ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ ἀποτελεσθῇ ὄχι μόνον ἐκ βουλευτῶν, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐμπειρογνωμόνων, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ γίνῃ τὸ νομοσχέδιον τελειότερον.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§198Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν θ’ ἀπασχολήσω πολὺ τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἔχω νὰ ἐπιστήσω σοβαρώτατα τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ μετοχικοῦ ταμείου, διότι εἰς αὐτὸ εἰσέρχονται ὅλοι οἱ ἔφεδροι οἱ τεθέντες εἰς ἀποστρατείαν χωρὶς νὰ ἔχουν κανὲν δικαίωμα, διότι διὰ νὰ ἔχουν δικαίωμα πρέπει νὰ ἔχουν καταβάλῃ ἐπὶ 25 χρόνια. Καθ’ ἑκάστην τὸ μέρισμα ἐλαττοῦται καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἕνας νόμος περὶ μετοχικοῦ ταμείου καὶ ν’ ἀποκλεισθοῦν οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μυλωνογιάννη περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν κλπ.

§200ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γενομένης ἀποδεκτῆς τῆς προτάσεως τοῦ κ. Μυλωνογιάννη περὶ προσαγωγῆς ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὀνομαστικοῦ πίνακος τῶν εἰς διαθεσιμότητα κλπ. τεθέντων ἀξιωματικῶν καὶ περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν ἐκ βουλευτῶν προερχομένων ἐκ τοῦ στρατεύματος καὶ τοῦ ἰατρικοῦ σώματος ἀναβάλλεται ἡ περαιτέρω συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ ἀντιτίμου ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν θωρηκτῶν «Ψαρρᾶ», «Ὕδρα» «Σπέτσαι» καὶ τοῦ εὐδρόμου «Ν. Μιαούλης». Ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§203Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δυνάμει τοῦ κατατεθέντος σχεδίου νόμου προτείνεται ἡ ἐκποίησις τῶν παλαιῶν θωρηκτῶν «Ὕδρας», «Σπέτσαι», «Ψαρρῶν» καὶ τοῦ εὐδρόμου «Μιαούλης». Δυνάμει τοῦ κατατεθέντος σχεδίου νόμου τὸ ⅒ ἐκ τῶν εἰσπραχθησομένων ἐκ τῆς ἀξίας τῆς ἐκποιήσεως θέλει εἰσαχθῆ εἰς τὸ ταμεῖον τὸ μετοχικὸν τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ τὰ ὑπόλοιπα θέλουσι εἰσαχθῆ εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ὑπάρχει κύριοι καὶ παλαιὸς νόμος ΒΨΟΔʹ τοῦ 1910 ὁ ὁποῖος εἰς τὸ ἐδάφιον 15 ῥητῶς ἀναγράφει (ἀναγινώσκει) «τὰ 50% τοῦ χρηματικοῦ κλπ.». Βεβαίως ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ὁμαδικῆς ἐκποιήσεως πολεμικῶν πλοίων, νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παραβλέψωμεν τοὺς ἰσχύοντας νόμους, ἁπλῶς διὰ τῆς ὑποβολῆς ἑνὸς σχεδίου νόμου τὸ ὁποῖον ὑποβάλεται σήμερον. Καὶ ὀρθὸν θὰ ἦτο ὅπως μὲ τοὺς παλαιοὺς ὑπάρχοντας νόμους ἀποδοθῇ τὸ ἀναλογοῦν ποσοστὸν εἰς τὸ μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Ἀλλ’ ἐπειδή, λέγω, ὅτι πρόκειται περὶ ὁμαδικῆς ἐκποιήσεως καὶ τὸ εἰσπραχθησόμενον ποσὸν μπορεῖ νὰ εἶναι ἀρκετὰ σεβαστόν, ἐγὼ δὲν νομίζω ὅτι θὰ εἶναι τοιοῦτον, διὰ τοῦτο ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς ὁποίας εἰσηγητὴς ἦτο ὁ ἐκ Βάλτου βουλευτὴς κ. Στράτος, ἐπειδὴ δὲ ἀπουσιάζει λαμβάνω τὸν λόγον ἐγὼ ἂν αὐτὸς ὑπέβαλε γνώμην νὰ δοθοῦν τὰ 30%, δηλαδὴ τὰ 3)10 τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ εἰσπραχθῇ εἰς τὸ μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ Π. Ναυτικοῦ καὶ οὐχὶ τὸ ⅒ ὅπως ἐδημοσιεύθη. Νομίζω, ὅτι τὸ μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ Π. Ναυτικοῦ τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ μεγάλως μίαν μεγάλην τάξιν ἀξιωματικῶν καὶ βαθμοφόρων καὶ ὑπαξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι προσέφερον ἐπὶ μακρὰ ἔτη τὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα καὶ οἱ ὁποῖοι ἐκ τοῦ ὑστερήματος τοῦ μισθοῦ των δίδουν ἓν παρακράτημα ὑπὲρ τοῦ ταμείου τούτου, ὁ δὲ νομοθέτης προεννόησε ὅπως τὰ οἰκονομικὰ τοῦ ταμείου τούτου εἶναι εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ ἔρχωνται εἰς ἐπικουρίαν τοῦ δημοσίου ταμείου νομίζω λέγω, ὅτι τὸ μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ Π. Ναυτικοῦ δὲν θὰ εἶναι δίκαιον νὰ ὑστερηθῇ νομίμων πόρων τοὺς ὁποίους ἀνέκαθεν καὶ ἀπὸ καταβολῆς αὐτῶν εἰσέπραττεν ἐκ τῆς ἐκποιήσεως γενικῶς ἀχρήστου ὑλικοῦ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐλήφθη παμψηφεὶ ὅπως ἀντὶ τοῦ ⅒ τὰ 3)10 νὰ παραμείνωσιν ὡς πόροι τοῦ μετοχικοῦ ταμείου τοῦ Π. Ναυτικοῦ.

§204Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι συνάδελφοι εἶναι πολὺ συμπαθὴς ἡ εὐχή, ἡ ὁποία ἐξεφράσθη παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος συναδέλφου καὶ θέλω ἐκθέσει τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους εἶναι ἀδύνατον πλήρως νὰ ἀποδεχθῇ ταύτην ἡ Κυβέρνησις. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι, ὅταν συνεστήθη τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ, ἐλήφθη δεδικαιολογημένως μέριμνα ὅπως τὸ ½ τοῦ τιμήματος τοῦ μέλλοντος, νὰ προκύπτῃ ἐκ τῶν ἑκάστοτε δικαιολογήσεων, δανισθεῖ ὑπὲρ τοῦ εὐαγοῦς τούτου ἱδρύματος. Εἶναι δὲ ἀναμφισβήτητοι αἱ ὑπηρεσίαι τὰς ὁποίας παρέσχεν εἴς τε τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας ἡμῶν τοῦ Ναυτικοῦ τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον, εἶναι ἐν τούτοις προφανές, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἰσχύσῃ πλήρης ὁ ἰσολογισμὸς οὗτος τῶν ἐπὶ μέρει πωλήσεων, ὅταν πρόκειται περὶ ἐκποιήσεων ὁμαδικῶν σκαφῶν. Ὄντως ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ, ὅτι θὰ ἦτο ὑπερβολικόν, ἐὰν ἐπαναλαμβανομένων τυχὸν εἰς τὸ μέλλον πωλήσεων καὶ ἔχομεν ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον πλοῖα γηράσκοντα, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία ἡ μεγάλη θὰ εἶναι λίαν σεβαστή, θὰ ἦτο ὑπερβολικόν, λέγω, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι τὸ ἀπομένον τοῦτο εἰς τὸ δημόσιον μέρος τῆς περιουσίας διοχετεύεται ὡς ἄλλοτε ἀπὸ τὸ ½ καὶ περιπίπτει εἰς τὴν δικαιοδοσίαν αὐτοῦ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου. Διότι οὔτε τὴν φορὰν αὐτήν, οὔτε εἰς μέλλον ἀπώτερον, ἐὰν ἀποφασισθοῦν γενικώτεραι πωλήσεις, θὰ πρόκειται, περὶ ποσῶν εὐκαταφρονήτων. Διὰ τοῦτο δὲν θὰ δύναται ποτὲ νὰ γίνῃ σκέψις περὶ διατηρήσεως ἐν προκειμένου ἐν ἰσχύει τῶν παγείων παλαιῶν διατάξεων. Ἐκτὸς τῆς εὐχῆς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς μετὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὑπὸ τοῦ σήμερον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁμιλοῦντος, ἐξεφράσθησαν καὶ πολλαχόθεν ἀνάλογοι πρὸς τὴν εὐχὴν ταύτην εὐχαὶ καὶ ἡ Κυβέρνησις μελετήσασα τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δέχεται τὴν αὔξησιν ἀπὸ τοῦ ⅒ καὶ τὰ 2)10, χωρὶς τοῦτο νὰ δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἕνα ἀσφαλὲς προηγούμενον, ὡς γνώμη τῶν Κυβερνητικῶν σκέψεων δι’ ἐνδεχομένην ἐπανάλειψιν τῆς περιπτώσεως αὐτῆς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν ψήφισιν μὲ τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ὅτι τὰ 8)10 τοῦ τιμήματος καὶ πλέον, θὰ περιέρχονται εἰς τὸ ταμεῖον Ἐθνικοῦ Στόλου, τὰ δὲ 2)10 εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ.

§205Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐπιμένω ἐπὶ τῆς τροπολογίας τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, διότι δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ὑποχώρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις, παραχωροῦσα τὰ 2)10 εἶναι ἱκανοποιητικὴ διὰ τὸ μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως ὑποβάλῃ νόμον καταργοῦντα τὸν ὑφιστάμενον νόμον περὶ μετοχικοῦ ταμείου, διὰ τοῦ ὁποίου τὰ 50% παντὸς ποσοῦ ἐξ ἐκποιήσεως ἀχρήστου ὑλικοῦ περιέρχονται εἰς τὸ μετοχικὸν ταμεῖον Π. Ναυτικοῦ.

§206Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νομίζομεν ὅτι ἀπὸ νομοτεχνικῆς ἀπόψεως ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἐν τάξει. Ὑπάρχει ἕνας νόμος τὸν ὁποῖον ὁ ἤδη δημιουργούμενος νόμος τροποποιεῖ. Καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ θεωρηθῇ, ὡς ἕν προηγούμενον ἡ παραχώρησις τῶν 2)10, διότι, ὡς εἶπον, ἐὰν φθάσωμεν εἰς ἐκποιήσεις ἐπὶ μᾶλλον ἁθρόας, διότι δὲν γνωρίζομεν ποῖον θὰ εἶναι τὸ ναυτικὸν ἡμῶν πρόγραμμα, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῶμεν εἰς αὐτὸ τὸ προηγούμενον καὶ θὰ εἶναι ἐλευθέρα ἡ ἑκάστοτε Κυβέρνησις, νὰ εἰσηγηθῇ τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον, θὰ θεωρήσῃ σκόπιμον.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν, λοιπόν, ὡς ἐτροπολογήθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 10)10)1925 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος κλπ.» (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ κτηματογραφήσεως ἀστικῶν ἀκινήτων διατάξεων τροποποιουμένων καὶ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12)4)1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 1122 καὶ 2085». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς καταβολῆς τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν τῶν μαθητῶν τῶν σχολείων τῶν σεισμοπαθῶν πόλεων καὶ χωρίων Κορίνθου κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης παραγράφου 7 εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ΧΝΘʹ νόμου περὶ ναυτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐτησίας χορηγίας δραχ. 200.000 εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Χριστιανικὴν Ἀδελφότητα τῶν Νέων Ἀθηνῶν (Χ.Α.Ν.). (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως χρησιμοποιουμένων ὑπὸ βιομηχανιῶν χώρων τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης».

§209Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἤθελον νὰ μᾶς δηλώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ποῖον, θὰ εἶναι τὸ μέλλον αὐτῆς τῆς καταστάσεως τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Ἐπανειλημμένως ἔγιναν συζητήσεις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐζητήθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἡ μεταρρύθμισις τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης καὶ ἡ ὑπαγωγὴ τῶν ὑπηρεσιῶν εἰς ἕνα ὑπουργεῖον καὶ ἑπομένως τὴν κατάργησιν αὐτῆς.

§210Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ Κυβέρνησις μελετᾶ τὸ ζήτημα τῆς ὑπαγωγῆς τῶν ἀστικῶν κτημάτων εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν γεωργικῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ποῦ θὰ καταλήξῃ τὸ ζήτημα δὲν γνωρίζομεν.

§211Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία εἶναι ἀφόρητος. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως ἀνακλήσεως προαγωγῆς καὶ ἀποστρατείας ἀξιωματικῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§212Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ συζητηθοῦν τὰ Παγκαλικά; πρέπει νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις.

§213Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ παράπονα τοῦ κ. Βουδούρη εἶναι εὔλογα, οἱ περισσότεροι τῶν κυρίων συναδέλφων ὑποθέσαντες ὅτι μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, δὲν θὰ συζητηθοῦν τὰ Παγκαλικὰ ἔφυγαν.

§214Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι τὰ ζητήματα αὐτὰ εἶναι τόσον σοβαρὰ ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπεται νὰ συζητῶνται ἐνώπιον 10 βουλευτῶν. Νὰ ὁρίσωμεν μίαν ἡμέραν καὶ νὰ σεβασθῶμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δηλαδὴ νὰ τὸ ὑπογράψωμεν πρῶτα καὶ νὰ τὸ συζητήσωμεν πρῶτα, διότι τότε θὰ εἶναι παρόντες ὅλοι οἱ βουλευταί, διὰ νὰ μορφώσουν γνώμην.

§215Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὔριον νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῆς ἐξαιρετέας ἡμέρας, νὰ κάμωμεν συνεδρίασιν καὶ νὰ συζητήσωμεν τὰς Παγκαλικὰς ὑποθέσεις. Θὰ παρακαλέσω δὲ νὰ γίνῃ καὶ σχετικὴ ἀνακοίνωσις, διότι οἱ κύριοι βουλευταί, ἔφυγαν μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι αὔριον ἀπεφασίσθη νὰ μὴ γίνῃ συνεδρίασις.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον, θὰ γίνῃ συνεδρίασις μόνον, διὰ τὰ Παγκαλικά. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον τὴν 5 μ. μ, (Ὥρα 8.20′ μ. μ.)