1929.06.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 96η

ΔΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ἡ ἕνωσις πολυτέκνων γονέων Ἄρτης παρακαλεῖ, ὅπως γίνουν δεκτά, τὰ ὑπὸ τοῦ πανελληνίου συνεδρίου πολυτέκνων διατυπωθέντα αἰτήματα. — Ὁ σύνδεσμος κυνηγῶν Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ, ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ προτεινομένη ὑπ’ αὐτοῦ τροπολογία ἐπὶ τοῦ νόμου «περὶ θήρας». — Ὁ δήμαρχος Καβάλλας παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐλαττώσεως φόρου οἰκοδομῶν. — Ὁ δήμαρχος Τρικκάλων ὑποβάλλει πρᾶξιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, παρακαλοῦντος, ὅπως γίνουν δεκταὶ αἱ διατυπωθεῖσαι ἀπόψεις τῆς ἑνώσεως τῶν δήμων, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ δήμων καὶ κοινοτήτων. — Ἡ διδασκάλισσα Κ. Μπολιαράκη καὶ λοιποὶ διδάσκαλοι σχολείου Σαλαμῖνος ὑποβάλλουν τὴν γνώμην, ὅτι προκειμένου νὰ ρυθμίζωνται ἐκπαιδευτικὰ ζητήματα καλὸν θὰ ἦτο νὰ ζητῆται ἱεραρχικῶς καὶ ἡ γνώμη τῶν διδασκόντων, οἵτινες ἀντιλαμβάνονται ἀμεσώτερον τὰς ἐκπαιδευτικὰς ἀνάγκας. — Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Λαρίσης ἀναφέρων νέον ἀτύχημα παρὰ τὴν γέφυραν Κουτσοχείρου παρακαλεῖ, ὅπως ἀρχίσῃ τάχιστα ἡ ἐπισκευὴ αὐτῆς. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Σταυρόπουλος καὶ Κ. Κατσαδήμας καταθέτουσι τηλεγράφημα κοινότητος Παραμυθιᾶς, παρακαλούσης, ὅπως ἀνασταλοῦν αἱ εἰσπράξεις τῶν φόρων μέχρι τοῦ Αὐγούστου. — Ἡ προσφυγικὴ ὁμὰς Σπατόβου Ἡρακλείας, παρακαλεῖ, ὅπως ἀνακουφισθῇ ἐκ τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς λόγῳ τῆς πλημμύρας τοῦ Στρυμῶνος. — Ἐπιτροπὴ ἰδιοκτητῶν Σύρου διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἀποζημίωσιν αὐτῶν διὰ τοὺς ἀπαλλοτριωθέντας ἀγρούς των ἀπὸ τοῦ 1923. — Ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ Αἰτωλικοῦ παρακαλοῦν, ὅπως καταμετρηθῇ τὸ κτῆμα Α. Πετροπούλου καὶ ἐφαρμοσθῇ ἐπ’ αὐτοῦ πιστῶς ὁ νόμος τῆς ἀπαλλοτριώσεως — Ὁ λαὸς Ἰωαννίνων καὶ περιχώρων, συνελθὼν ἐν συλλαλητηρίῳ, διευθυνταὶ ἐφημερίδων καὶ πολλοὶ σύλλογοι Ἠπείρου ἐκφράζουν τὴν ἀγανάκτησιν αὐτῶν, διὰ τὴν ἐπιεικῆ κρίσιν τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων Κερκύρας ἐπὶ τῆς δίκης τῶν ληστῶν. — Οἱ Δ. Τριαντάφυλλος, Ν. Φωτιάδης κλπ. κάτοικοι Σάμου παρακαλοῦν, ν’ ἀπονεμηθῇ αὐτοῖς σύνταξις καθόσον ἐτύγχανον τυπογράφοι τοῦ ἡγεμονικοῦ τυπογραφείου Σάμου. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει τηλεγράφημα ἑνώσεως δικαστικῶν ὑπαλλήλων Πατρῶν, παρακαλούντων, ὅπως περιληφθοῦν εἰς τὸν καταστατικὸν χάρτην δημοσίων ὑπαλλήλων. — Ὁ ἀνάπηρος πολέμου, Ν. Ζήσης παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ἐξαιροῦνται τῆς συντάξεως οἱ παθόντες ὁπλῖται τῆς ἀμύνης. — Ὁ σύνδεσμος ἀναπήρων πολέμου Δράμας παρακαλεῖ, ὅπως δοθῇ σαφὴς ἑρμηνεία τοῦ νόμου 4042, ἵνα παύσῃ ἡ πώλησις σιγαρέττων ὑπὸ ἀσχέτων πρὸς αὐτὰ ἐπαγγελματιῶν. — Οἱ κληρονόμοι Ἰσηγόνη ὑποβάλλουν ὑπόμνημα μετὰ συνημμένου σχεδιαγράμματος τροποποιοῦντες τὴν πρώτην αὐτῶν προσφορὰν ἐπὶ τὸ ἔλαττον, διὰ τὴν ἀποξήρανσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης Ξυνιάδος. — Ὁμοίως, ὁ κ. Ι. Παπαθεοδώρου ὑποβάλλει δι’ ὑπομνήματος προτάσεις τροποποιητικὰς τῶν προηγουμένων αὐτῶν ἐπὶ τὸ ἔλαττον, διὰ τὴν ἀποξήρανσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῆς ὡς ἄνω λίμνης. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαθανάσης καὶ Ι. Νικολίτσας καταθέτουν τηλεγράφημα, προέδρων κοινοτήτων Παραβόλου καὶ Μανδανίσης παρακαλούντων, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἔλθῃ ἀρωγὸς διὰ τὰς ἐπελθούσας ἐκ τῆς χαλάζης καταστροφάς. — Ἐπιτροπαὶ συνταξιούχων Ναυπλίου, Λαρίσσης καὶ Τριπόλεως, παρακαλοῦν, ὅπως ἐπισπευθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τῶν συντάξεων. — Γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ Βερροίας, Πορταριᾶς, Ἐπανωμῆς, Θεσσαλονίκης καὶ ἄλλων μερῶν ὑποβάλλουν τὴν παράκλησιν, ὅπως πρὸς ἀσφαλῆ ἐπιτυχίαν τῆς γεωργικῆς τραπέζης ἀνατεθῇ ἡ διοίκησις αὐτῆς εἰς τὸν κ. Μυλωνᾶν. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Βουπρασίων Ἠλείας, ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βάρδας, παρακαλούντων, ὅπως ἀνακληθῇ εἰς τὸ χωρίον των ὁ ἐφημέριος αὐτῶν. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Ἐκκλησούλας ὑποβάλλει αἴτησιν τῶν κατοίκων τῆς ὑπ’ αὐτὸν κοινότητος παρακαλούντων, ὅπως ἀποσταλῇ μηχανικός, διὰ τὴν χάραξιν ὁδῶν τῆς κοινότητος αὐτῶν. — Ἡ πανελλήνιος ἀστικὴ ἕνωσις κτηματιῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος», διὰ τὴν κατάπαυσιν τῶν ἐκνόμων ἐνεργειῶν τῶν κομμουνιστῶν. — Ἡ ἕνωσις προσφύγων δικαιούχων ἐκπροθέσμων Ξάνθης διαμαρτύρεται, διὰ τὴν μὴ ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος τῶν ἐκπροθέσμων δηλώσεων. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαθανάσης καὶ Γ. Στράτος καταθέτουν τηλεγράφημα τοῦ προέδρου κοινότητος Ἀμφιλοχίας παρακαλοῦντος, ὅπως ἀνασταλοῦν αἱ εἰσπράξεις τῶν φόρων, καθ’ ὅσον ἀδυνατοῦν ν’ ἀνταποκριθοῦν ἐγκαίρως εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Καλαντζᾶκος καταθέτει ἀναφορὰν τηλεγραφητῶν χειριστῶν Ἀθηνῶν παρακαλούντων ὅπως δημοσιευθοῦν αἱ ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου ὑπογραφεῖσαι προαγωγαὶ αὐτῶν. — Ὁ γεωργικὸς πιστωτικὸς συνεταιρισμὸς Μακρακώμης παρακαλεῖ ὅπως παρασχεθῇ αὐτῷ ἡ εὐχέρεια καὶ λάβῃ δάνεια παρὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Κουρτίδης καὶ Φ. Μανουηλίδης καταθέτουν ἀναφορὰν κτηματιῶν Ὀρεστιάδος παρακαλούντων, ὅπως παρασχεθῇ αὐτοῖς ἡ εὐχέρεια καὶ λάβωσιν δάνεια κτηματικά. — Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Κουτσοπέταλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Οἰνόης παρακαλοῦντος, ὅπως ματαιωθῇ ἡ μελετωμένη κατάργησις τῆς κοινότητος. Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ κτηματογραφήσεως ἀστικῶν ἀκινήτων διατάξεων τροποποιουμένων καὶ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12)4)26 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 1122 καὶ 2085». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4258 περὶ ταμείου προνοίας προσωπικοῦ ἐφημερίδων. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν σύνθεσιν καὶ λειτουργίαν τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς διευθύνσεως τῆς ἐργασίας κλπ. τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. 3) Περὶ αὐξήσεως μισθωμάτων μεταλλείων καὶ λατομείων. 4) Ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ χρηματιστηρίων ἀξιῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπανδρέου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ζᾶννος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν περὶ τελωνειακοῦ δασμολογίου νόμων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μυλωνογιάννης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν». Οἱ κ. κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) καὶ Π. Πετρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου ἐκκαθαρίσεως τῆς ἀναστειλάσης τὰς πληρωμὰς ἀνωνύμου ἑταιρείας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἀγγλοαμερικανικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἀνώνυμος ἑταιρεία» καὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 3519 «περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς Τραπέζης». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης ἐκτυπώσεως τῶν μητρῴων ἀρρένων τῶν Νομῶν Τρικκάλων καὶ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρωμῆς ἀμοιβῆς ἐπὶ ἐξοντώσει ληστῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μαρσέλλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων κοινωνικῆς ἀσφαλείας κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ ἐκχωρήσεως μισθωμάτων τῶν εἰς τὸν ἐνοριακὸν ναὸν «ὁ Ἅγιος Βασίλειος» τοῦ χωρίου Σουδενῶν Καλαβρύτων ἀνηκόντων λειβαδίων κειμένων εἰς θέσεις Χελμὸς καὶ Βάλτος πρὸς ἐξυπηρέτησιν δανείου διὰ τὴν σχετικὴν διοχέτευσιν ὕδατος ἐκ τοῦ ὄρους Ἀροάνεια εἰς τὸ χωρίον Σουδενά. 2) Περὶ αὐξήσεως τῆς εἰς τὴν Ἀκαδημίαν Ἀθηνῶν παρεχομένης χορηγίας δι’ ἀποδοχὰς τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ἱστορικοῦ λεξικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης τοῦ λαογραφικοῦ ἀρχείου καὶ τῆς Ἐθνικῆς μουσικῆς συλλογῆς. καὶ 3) Περὶ διαθέσεως ἐσόδων ἐκ τοῦ κληροδοτήματος Π. Λ. Μακρίδου, πρὸς οἰκοδομὴν διδακτηρίου ἐν Ἀμφίσῃ. Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 24 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἐπικυρώσεως τῆς ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1925 συμβάσεως ἀποξηράνσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος καὶ ἐπικυρώσεως τῆς ἀπὸ 19 Μαΐου 1929 νέας τοιαύτης». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως διαταγμάτων ἀφορώντων εἰς ἀντικείμενα τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδόσεως δανείου μέχρις 800.000.000 δραχμῶν δι’ ἀποζημίωσιν τῶν ὑποστάντων ζημίας ἐκ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου». Ὁ κ. Α. Χρηστομᾶνος (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν. (ἀναγινώσκει): Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γερογιάννη περὶ τῆς διώρυγος Λευκάδος–Ἀλεξάνδρου (Ἀριθ. πρωτ. 88 τῆς 25)3)29) ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ οἰκείου ταμείου δὲν ἐπιτρέπει σήμερον τὴν δι’ ἐργολαβίας ἐκτέλεσιν τοῦ καθαρισμοῦ καὶ ἐκσκαφῆς τῆς διώρυγος καὶ ὅτι αἱ ἐργασίαι αὗται θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῶσιν ἅμα τῇ ἐλεύσει μετ’ ὀλίγον χρόνον τῶν βυθοκόρων τοῦ εἰδικοῦ ταμείου μηχανημάτων λιμενικῶν ἔργων. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§3Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς μηνιαίου ἐπιδόματος λόγῳ ἐνοικίου εἰς τοὺς δικαστικοὺς λειτουργούς». Εἶναι γνωστὴ ἡ παρατηρηθεῖσα ἐσχάτως ἀθρόα διαρροὴ δικαστικῶν ἐπιλέκτων προσώπων διὰ παραιτήσεων, ὀφειλομένη κυρίως εἰς τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν οἰκονομικῶν ὅρων. Εἶναι βεβαιωμένον ἐπίσης, ὅτι ἡ ἀξιοπρεπὴς παράτασις τῶν δικαστικῶν εἶναι ἐπιβεβλημένη. Ἀλλ’ ἡ μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῆς πολιτείας χορηγουμένη ἀντιμισθία εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκὴς μὲ τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς συνθήκας. Ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὸ μέτρον τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας, ὄχι δηλαδὴ κατὰ τὴν ἔννοιαν τὴν γενικήν, ἀλλὰ τῆς ἐπαυξήσεως δι’ ἐπιδόματος πρὸς ἐξασφάλισιν ἀνετωτέρου βίου διὰ τῆς ἐπιχορηγήσεως τῶν ἐνοικίων, ὡς ἐπιδόματος προσωρινοῦ. Ἐνόμισα ὅτι ἦτο ἐνδεδειγμένον νὰ διαιρέσωμεν τὰ δικαστήρια τοῦ Κράτους εἰς τρεῖς κατηγορίας. Εἰς τὴν τῶν Ἀθηνῶν διὰ πρῶτον λόγον, ὅπου αἱ ἀνάγκαι εἶναι πολὺ μεγαλείτεραι καὶ ὁ βίος δυσκολώτερος, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐνοίκια ὑψηλότερα, εἰς δευτέραν κατηγορίαν ἔθεσα τὰ δικαστήρια Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης, Καβάλλας καὶ Πατρῶν καὶ εἰς τὴν τρίτην κατηγορίαν περιλαμβάνονται ὅλα τὰ ἄλλα δικαστήρια. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην κατηγορίαν ἐνόμισα, ὅτι ἦτο μᾶλλον ἐνδεδειγμένον νὰ εἶναι μεγαλειτέρα ἡ ἐπιχορήγησις, διὰ τοὺς οἰκογενειάρχας. Διὰ τοῦτο διήρεσα τοὺς δικαστικοὺς εἰς τοὺς ἐγγάμους καὶ εἰς τοὺς ἀγάμους. Καὶ πρὸς μὲν τοὺς ἐγγάμους τῆς πρώτης κατηγορίας ἐχορηγήθη αὔξησις 2500 δραχμῶν καὶ διὰ τοὺς ἀγάμους τῆς αὐτῆς κατηγορίας 1250. Εἰς τοὺς ἐγγάμους τῆς βʹ κατηγορίας χορηγοῦνται 1800 καὶ εἰς τοὺς ἀγάμους τὸ ἥμισυ ἤτοι 900 δραχμαί. Καὶ τέλος εἰς τοὺς ἐγγάμους τῆς τρίτης κατηγορίας δραχμαὶ 1000, καὶ 500 διὰ τοὺς ἀγάμους. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ θεωρῶ ἐπεῖγον.

§4ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ ὅλους τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους θὰ ἰσχύσῃ αὐτό;

§5Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὶ ἐννοεῖτε;

§6Ο ΑΥΤΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τοὺς Εἰρηνοδίκας δὲν θὰ γίνῃ;

§7Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅταν θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, θὰ τὸ εἴπωμεν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω προχείρως, οἱ Εἰρηνοδίκαι ἔχουν λάβει αὔξησιν πρὸ τριῶν ἐτῶν καὶ δὲν παρίσταται ἀνάγκη νέας ἐπικουρίας. Τὸ νομοσχέδιον, ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ θεωρῶ ἐπεῖγον καὶ ἡ δαπάνη θὰ ἀνέλθῃ εἰς 8.000.000 περίπου.

§8Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ πῶς θὰ τὰ πληρώσῃ;

§9Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δι’ αὐξήσεως τῶν τελῶν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης.

§10Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ δαπάνη θέλῃ καλυφθῆ ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἰσχύει καὶ δυνάμει τοῦ ὁποίου τὰ ⅓ ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν τοὐλάχιστον τὰ 5.000.000, θέλουσιν ἐξευρεθῆ καὶ δι’ αὐξήσεως τῶν τελῶν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης τὰ ὑπόλοιπα. Ἔχω ὑποβάλει ἤδη νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνονται τὰ ποινικὰ τέλη, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ 1923 μένουσι στάσιμα, ἐνῷ τὰ τέλη τῶν πολιτικῶν ὑποθέσεων ηὔξησαν καὶ ἀνῆλθον πολὺ περισσότερον τοῦ τετραπλασίου. Ἐκ τῆς αὐξήσεως ταύτης τῶν ποινικῶν τελῶν, θὰ προκύψῃ μία πρόσοδος σοβαρά, ἡ ὁποία θὰ χρησιμεύσῃ ὄχι μόνον διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἀνέγερσιν, διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν φυλακῶν καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν δικαστικῶν μεγάρων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ὅπου ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη στεγάσεως τῆς Δικαιοσύνης. Ὥστε δὲν πρέπει νὰ ταράττεσθε. Οἱ πόροι πρὸς ἀσφάλειαν τοῦ ποσοῦ τούτου ἔχουσιν ἐξευρεθῆ κατὰ τρόπον, ὅστις εἶναι πλήρης καὶ ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὴν τελευταίαν ἐγκληματικότητα, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὸ ἐξαγόμενον ἐκ τῶν ἐκθέσεων τῶν Εἰσαγγελέων Ἐφετῶν τοῦ Κράτους, ὅτι κατὰ ἔτος τοῦτο δὲν ἠδυνήθησαν, νὰ προσδιορισθοῦν ὅλαι αἱ δίκαι αἱ ἐκκρεμεῖς τῶν ἐπὶ κακουργήμασι κατηγορουμένων πολιτῶν, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν ὅτι πλεῖσται ὑποθέσεις μένουν ἐκκρεμεῖς εἰς τὰ Ἐφετεῖα εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ λάβω πρόνοιαν περὶ τούτου καὶ νὰ εἰσηγηθῶ νομοθετικὴν μεταρρύθμισιν καὶ νὰ ἐπεκτείνω καὶ κατὰ τούς μῆνας Ἰούλιον, Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον τὴν λειτουργίαν τῶν κακουργιοδικείων τοῦ Κράτους, οὕτω θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐκδικασθῶσι πλεῖσται ὑποθέσεις εἰς τὰ Κακουργιοδικεῖα. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι γενικὸν καὶ εἶναι δυνατόν, διὰ διατάγματος, νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν λειτουργίαν καὶ εἰς διάφορα ἄλλα Ἐφετεῖα, ὅπου νομίσωμεν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη. Ἐπίσης ὑποβάλλω ἕτερον νομοσχέδιον «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν ἀδικημάτων τοῦ νόμου 2111 εἰς τὴν διαδικασίαν τῶν ἐπ’ αὐτοφώρῳ ἀδικημάτων». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι μᾶλλον ὑπηρεσιακόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐνισχύεται, εἰδικῶς διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ πολεμοπαθῶν ἐκ τῶν κ. κ. Ν. Ζαρίφη, Σ. Ἀνθρακοπούλου, Δ. Φλωριᾶ, Α. Θεολογίτη, Α. Μπακάλμπαση καὶ Χ. Πανταζίδη. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Ζωγράφος ἐπὶ αἰτήσεως Ν. Γκέκα, κατοίκου Γρεβενῶν.

§12Π. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Κατὰ τὸ 1926, κ. Πρόεδρε, μία τάξις στρατευθέντων ἀπεσπάσθη ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὰ Συμμαχικὰ ἔργα καὶ ὑπήγοντο εἰς ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις τῶν στρατιωτικῶν συναδέλφων των. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ αὐτοὶ νὰ ἐξαιρεθοῦν καὶ νὰ μὴ λάβουν σύνταξιν τὴν ὁποίαν ἔλαβον ὅλοι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Νὰ περιληφθῇ, δηλαδὴ μία διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἀπολαύουν καὶ αὐτοὶ τῶν εὐεργετημάτων αὐτῶν.

§13Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ἡ μόνη ὁδὸς ἡ ὁποία ἀπομένει εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον ἐφ’ ὅσον τὸ συμβούλιον τοῦ ἐλέγχου τὸν ἀπέκλεισε τῆς συντάξεως, εἶναι ν’ ἀναφερθῇ εἰς τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον. Πάντως καθὼς ἐδήλωσα καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν τὸ ζήτημα τῶν συνταξιούχων τούτων μελετᾶται.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κολιαλέξης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν γραφέων κλπ. τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§15Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Οἱ γραφεῖς κτλ. τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλουν ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦν νὰ ἐπιτύχωσι τῶν εὐεργετημάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ ἀντίστοιχοι ὑπάλληλοι τῶν ἄλλων ὑπουργείων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἔχουσι παραμεληθῆ ἐνῷ προσφέρουσι καὶ αὐτοὶ ἀρκετὰς ὑπηρεσίας καὶ ὑποβάλλωνται εἰς πολυώρους ἐργασίας. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ὅπως ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν τῶν Στρατιωτικῶν, ἥτις ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν ὑπ’ αὐτῆς μελετωμένων στρατιωτικῶν νομοσχεδίων μελετήσῃ καὶ τὸ ὑπόμνημα τοῦτο καὶ ἐπιφέρῃ σχετικὰς τροπολογίας ἐπ’ αὐτῶν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Χ. Λάλου ἐνοικιαστοῦ φόρου ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων Ἀγρινίου.

§17Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τοῦ Χ. Λάλου ἐνοικιαστοῦ φόρου ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων Ἀγρινίου καὶ λέγω, ὅτι οὗτος ὡς ἐνοικιαστὴς τῶν σφαζομένων ζώων εἶχε τὴν ἀτυχίαν ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν δεινοτέραν ἐπιζωοτίαν, ἥτις ὄχι μόνον τὴν κτηνοτροφίαν ἀπεδεκάτισεν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν σφαγέντων ζώων κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἠλάττωσεν εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ ἐπιβάλλεται ἐκ πνεύματος στοιχειώδους δικαιοσύνης ἡ ἀνακούφισις τοῦ αἰτοῦντος, δεδομένου, ὅτι ἡ πλήξασα αὐτὸν ἐπιδημία ἀποτελεῖ ἀνωτέραν βίαν τὴν ὁποίαν καὶ ἡ ἐπιμελεστέρα ἀνθρωπίνη πρόνοια δὲν ἠδύνατο νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει. Γνωρίζω τὸ ὑπάρχον νομικὸν κώλυμα, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἡ ραγδαία ἐπιδρομὴ τόσων ἐπιδημιῶν, ἀκρίδος, πάγου, χαλάζης δι’ ἃς πάσας ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας οὐδὲν μέτρον ἀντιμετωπίσεως ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ἐπιβάλλει τὴν ἄμεσον καὶ ταχείαν νομοθετικὴν μέριμναν.

§18Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά, μὲ τὴν δήλωσιν ὅμως, ὅτι ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας οὔτε ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, οὔτε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον μπορεῖ νὰ προβῇ εἰς μείωσιν τῶν φόρων. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ εἶναι νὰ συστηθῇ εἰς τὴν κοινότητα νὰ χορηγήσῃ παράτασιν τῆς πληρωμῆς καὶ γενικῶς νὰ χορηγήσῃ ἀνακούφισιν εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν αὐτόν.

§19Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πάντως φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἔχῃ εἰς χεῖρας της ἕνα σεβαστὸν ποσὸν νὰ τὸ διαθέτῃ ἑκάστοτε διὰ τοὺς παθόντας ἐκ θεομηνίας.

§20Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι λεπτότατον, διότι ὁμολογουμένως αἱ κοινότητες ἀναμένουν τὴν συντήρησίν των ἀπὸ τοὺς διαφόρους αὐτοὺς φόρους. Ἄν ἐλαττώσωμεν σήμερον τὸν φόρον τῶν σφαζομένων ζώων, αὔριον θὰ ζητηθῇ ἡ ἐλάττωσις τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ τὴν ἑπομένην ἡ ἐλάττωσις τοῦ φόρου λειβαδίων κ.τ.λ. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ 1920 καὶ ἐντεῦθεν δὲν ὑπῆρξε καμμία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ θελήσῃ νὰ πάρῃ τὴν εὐθύνην τῆς ὑποβολῆς μέτρων ἀναλόγων. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς κάμνει συμβόλαιον τυχηρὸν καὶ καθὼς ἐὰν οἱ ὑπολογισμοὶ του πραγματοποιηθῶσι καὶ κερδίσῃ μεγάλα ποσά, δὲν θὰ δώσῃ τίποτε εἰς τὰς κοινότητας, οὕτω καὶ δὲν εἶναι δίκαιον ἡ κοινότης νὰ ἐπιστρέφῃ εἰς αὐτὸν μέρος τοῦ φόρου ἐν περιπτώσει ζημίας. Πάντως παρακαλῶ νὰ μᾶς ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ διὰ νὰ τὴν μελετήσωμεν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ψήφισμα τῶν κοινοτήτων Ραψάνης κλπ.

§22Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως τείνῃ εὐήκοον τὸ οὖς εἰς τὰ αἰτήματα τῶν κατοίκων Ραψάνης διὰ τὰς ἐκτελουμένας ἐκτοπίσεις. Οἱ ἀγρόται καὶ ἔμποροι Ραψάνης ἐκτοπίζονται εἰς τὰς διαφόρους νήσους ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι δὲν παραδίδουν τὸν λήσταρχον Τζατζᾶν ὡς ἐὰν ἠδύναντο οὗτοι νὰ τὸν παραδώσουν, τὰ δὲ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ χωροφυλακὴ εἶναι μεροληπτικά. Πρέπει ταῦτα νὰ μετριασθῶσι καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ σχετικὰ μέτρα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσίνας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§24Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐπιληφθῇ ἰδιαιτέρως τοῦ πράγματος, διότι ἡ κατάστασις εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ραψάνης κατέστη κυριολεκτικῶς ἀφόρητος. Ἀπὸ μηνῶν κάθε ἑβδομάδα ἐκριζώνονται ὁλόκληροι οἰκογένειαι νοικοκυραίων, αἱ ὁποῖαι ἀποστέλλονται εἰς τὰ νησιά, διότι δὲν παραδίδουν τὸν λήσταρχον Τζατζᾶν, ὁ ὁποῖος κατέστη Βαλκανικός, διότι ἔχει διαπράξει ἐγκλήματα εἰς ὅλα τὰ Βαλκάνια. Ἀλλ’ ἐν πάσει περιπτώσει, οἱ κάτοικοι δὲν ἠμποροῦν πλέον, ν’ ἀνεχθοῦν αὐτὰ τὰ ἀφορήτως καταναγκαστικὰ μέτρα. Ὁ λήσταρχος αὐτὸς εἶχε παραδοθῆ πρὸ διετίας τῇ ἐπεμβάσει νοικοκυραίων καὶ ἐνῷ ἐπεστήθη ἡ προσοχὴ τῶν ἀρχῶν, ὅτι ὑπάρχει φόβος νὰ δραπετεύσῃ οὗτος, αἱ ἀρχαὶ δὲν ἐπέστησαν τὴν προσοχήν των καὶ οὗτος ἐδραπέτευσεν. Ἐν τούτοις ὅμως ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ ἀντεισαγγελεὺς ἔχουν προαχθῇ καὶ ἔχουν καταλάβει ἀνωτέρας θέσεις, ἐνῷ οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς ὑφίστανται τὰ πάνδεινα. Ἄνθρωποι ὄχι βλαχοποιμένες καὶ νομάδες, ἀλλὰ νοικοκυραῖοι ἐκτοπίζονται. Ἔχει γίνει ἡ κατάστασις ἀφόρητος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος δὲν εἶναι ἱκανόν, νὰ προστατεύσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ ἄπειρον, νὰ λαμβάνωνται αὐτὰ τὰ μέτρα. Διότι ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐὰν ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι κατοικοῦμεν ἐδῶ κατοικούσαμεν ἐκεῖ εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ εἴχομεν ἐκτεθειμένην τὴν περιουσίαν μας καὶ τὴν ζωήν μας δὲν θὰ ζητούσαμεν τόσον ἐπιμόνως τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Διότι στὸ κάτω κάτω σκέπτονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, νὰ χάσουν τὴν περιουσίαν των, ἀλλὰ θὰ ἔχουν τὸ κεφάλι των εἰς τὸν ὦμον των. Διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τῶν ἀποσπασμάτων κινδυνεύουν νὰ χάσουν τὴν ζωήν των, τὰ δὲ ἀποσπάσματα κάθηνται εἰς τὰ χωριὰ βάζουν διπλοσκοποὺς καὶ ζητοῦν ἀπὸ τοὺς κατοίκους, νὰ τοὺς φέρουν τοὺς ληστάς.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§26Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ παραγγείλῃ εἰς τὰ ὄργανα, τὰ ἐντεταλμένα τὴν καταδίωξιν τῶν ληστῶν, τὸ ρητόν. Τὸ ἓν τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων «μηδὲν ἄγαν» διότι τὰ ἀποσπάσματα αὐτὰ ἔχουν 1παραβῆ τὸ ρητὸν αὐτό. Ἡ περιφέρεια Ραψάνης δὲν εἶναι μόνον ληστοκρατουμένη, ἀλλὰ ἔρχονται καὶ τὰ ἀποσπάσματα, τὰ ὁποῖα τὴν ταλαιποροῦν. Ἐξετοπίσθησαν ἄνθρωποι ἐντελῶς ἀδίκως. Συνελήφθησαν ἄνθρωποι καὶ ἐδιώκοντο ἐπὶ τῇ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ, ὅτι εἶναι ἔνοχοι ληστοτροφίας. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ κυρίως ἔνοχος διὰ τὴν ληστείαν ἐν Ἑλλάδι, εἶναι τὸ Κράτος. Ἐὰν πρέπει νὰ ἐκτοπισθοῦν μερικοί, πρέπει νὰ ἐκτοπισθοῦν οἱ εἰσαγγελεῖς τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἀβελτηρίας ἄφησαν νὰ δραπετεύσουν οἱ διάφοροι λησταί. Ἐὰν ἔχωμεν σήμερον ληστείαν ἐν Ἑλλάδι, τοῦτο ὀφείλεται, διότι οὔτε οἱ εἰσαγγελεῖς ἔλαβον τὰ κατάλληλα μέτρα, οὔτε καὶ ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία. Τί θέλετε νὰ κάμῃ ὁ Ἕλλην ἀγρότης, ὅταν ἀφοῦ μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς του, φροντίσῃ καὶ μαρτυρήσῃ τούς ληστάς, ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ ἀφήνει αὐτοὺς νὰ δραπετεύσουν. Ὁ διευθυντὴς τῶν φυλακῶν Τρικκάλων ἔχει συστήσῃ δι’ ἐπανειλημμένων ἐγγράφων, εἰς τὸ ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, νὰ γίνουν ἐπισκευαὶ εἰς τὸ κατάστημα φυλακῶν. Καὶ προσθέτει μάλιστα ἐπὶ λέξει, «ὅτι οἱ φυλακισμένοι Τρικκάλων ἐκ μεγάλης εὐγενείας δὲν δραπετεύουν ἀπὸ τὰς φυλακάς». Τί πταίουν λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἐὰν καταδεικνύεται ἀνίκανος ἡ χωροφυλακὴ νὰ συλλάβῃ τοὺς ληστάς; Ἔχω λοιπὸν νὰ συστήσω εἰς ὑμᾶς, νὰ συστήσητε εἰς τὰ ὄργανά σας, τὰ δύο αὐτὰ ρητά.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ζωγράφος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§28Π. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸς τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους ἔχω νὰ ἐκφράσω καὶ ἐγὼ τὴν εὐχαρίστησιν, διὰ τὸν πόνον τὸν ὁποῖον ἐξέφρασαν διὰ τοὺς λεγομένους ἐκτοπισμούς. Ἐν τούτοις τὸ μέτρον αὐτὸ τῶν ἐκτοπισμῶν εἶναι ἀναγκαῖον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μόνον ἔχω νὰ τονίσω εἶναι, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν προτάσεων αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, αἱ ὁποῖαι ἀνεξελέγκτως γίνονται δεκταί. Συμβαίνει δὲ αἱ αἰτήσεις πρὸς ἐκτοπισμόν, νὰ ὑποβάλλωνται ἀπὸ ὑπαξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς μόνον, πρὸς καταδίωξιν πολιτικὴν ἢ πρὸς ἐξυπηρέτησιν προσωπικῶν παθῶν. Τὰ θύματα αὐτὰ φθάνουν εἰς τὰ 70% περίπου καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐφιστῶ τὴν προσοχήν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ὅτι ὅμως πρέπει νὰ ἐπιβάλλεται ὁ ἐκτοπισμός, αὐτὸ εἶναι ὀρθόν.

§29Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐρώτησις αὐτὴ ὑπεβλήθη καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συνεδρίασιν παρ’ ἑτέρου συναδέλφου τοῦ κ. Ροδοπούλου, ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως. Εἶμαι εὐτυχὴς ἑπομένως, διότι μοῦ δίδεται ἀφορμὴ νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τοὺς σήμερον ἐρωτήσαντας καὶ εἰς τὸν προχθὲς ἐπερωτήσαντα συνάδελφον. Ὁ κ. συνάδελφος ἐπερώτησε τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἰδιαιτέρως τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ μιᾶς διαδόσεως ἡ ὁποία ὑπάρχει, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἀπόπειρα δηλητηριάσεως ὡρισμένου λῃστοῦ τοῦ Μπαμπάνη. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἐπερώτησις αὕτη ὑπεβλήθη καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον δι’ ἐπερωτήσεως ὑποβληθείσης τὴν 12ην Μαΐου ἐνεστῶτος ἔτους. Ἔδωκα ἐντολὴν εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Χωροφυλακῆς, νὰ ἐξετάσῃ τοῦτο, κατὰ πόσον, δηλαδὴ ἐγένετο ἡ ἀπόπειρα δηλητηριάσεως, ὄχι διότι αὐτὸ θὰ ἦτο παράνομον ἢ ἀντιτιθέμενον εἰς τὸν νόμον, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ὑποβάλλεται, ὅτι τοῦτο ἐγένετο μὲ μίαν δόσιν δειλίας καὶ φόβου τῶν καταδιωκτικῶν ὀργάνων, ἦτο ὑποχρεωμένον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐξετάσῃ διοικητικῶς τὸ ζήτημα. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἡ ὑπηρεσία ἡ σχετικὴ ἀνέμενεν τὴν ἀπάντησιν καὶ ἑπομένως ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι εἰς θέσιν, νὰ πληροφορήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν κ. συνάδελφον. Σχετικῶς μὲ τὴν ἐπερώτησιν ἐκείνην, εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐν τῇ μερίμνῃ αὐτοῦ, διὰ τὴν Δημοσίαν ἀσφάλειαν, συχνὰ ἐπεσκέφθη τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ πρώτη ἀξίωσις, τὴν ὁποίαν μετ’ ἐπιμονῆς ἐζήτει ἦτο ἡ ἀπομάκρυνσις ἑνὸς ἀξιωματικοῦ νομίζω Χατζηκώστα ὀνομαζομένου ὑπηρετοῦντος τότε ἐκεῖ καὶ ἡ τοποθέτησις ἄλλου ἀξιωματικοῦ συνδεομένου μετ’ αὐτοῦ. Ἡ ὑπηρεσία ἐνόμισεν, ὅτι δὲν ἦτο ποσῶς ἐπιτετραμένον, νὰ ἀπομακρύνῃ τὸν πρῶτον καὶ νὰ τοποθετήσῃ τὸ δεύτερον, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ὁ πρῶτος εἶχε τίτλους ὑπὲρ αὐτοῦ, εἶχεν ἐπιτυχίας κατὰ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶχεν οὐδὲ πόρρωθεν δικαίωμα νὰ ἐπικαλεσθῇ ὁ ἄλλος. Ὁ κ. συνάδελφος ὁ ἐπερωτήσας δὲν ἠρκέσθη ἕως ἐδῶ. Διεμαρτυρήθη καὶ κατὰ μερικῶν ἄλλων ἐκτοπισμῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ τρέχοντος ἔτους ἡ ἐκτοπιστικὴ ἐπιτροπὴ διέταξε τὴν ἀπομάκρυνσιν 11 προσώπων μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ 4 συγγενῶν τοῦ Τζατζᾶ καὶ συνωνύμων αὐτοῦ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐνδιεφέρετο εἰδικῶς δι’ ἓν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον παρέστησεν, ὅτι συνδέεται στενῶς μετ’ αὐτοῦ, ὅτι ἠδύνατο νὰ δώσῃ ὑπὲρ αὐτοῦ τὰς καλλιτέρας πληροφορίας, διότι ὅπως εἶπεν, ἦτο καὶ ἀντιπρόσωπός του εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Μαζὶ μὲ αὐτὰ ἐζήτει τὴν παῦσιν τῆς ἐκτοπίσεως καὶ διὰ δεύτερον πρόσωπον ὀνομαζόμενον Τζατζᾶν. Εἰς τὰς σχετικὰς παρατηρήσεις μου ἔσπευσε νὰ μὲ πληροφορήσῃ, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ ὄχι μόνον δὲν εἶχε σύνδεσμον μὲ τὸν λῃστὴν Τζατζᾶν, ἀλλὰ θὰ ἠδύνατο νὰ μᾶς βοηθήσῃ καὶ διὰ τὴν σύλληψίν του. Ἤρκεσε δι’ ἐμὲ ἡ πληροφορία αὕτη, διὰ νὰ ἔλθω εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ τὸν ἐκτοπισθέντα αὐτόν, διὰ νὰ ἴδω, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἦτο ἀξία λόγου ἡ συνδρομή του. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας τῷ ὄντι εἶχον ὑποσχεθῆ εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔδιδε θὰ ἦσαν ἐπαρκεῖς καὶ θά μᾶς ἔπειθαν ὅτι θὰ μᾶς ἔφερον εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα, βεβαίως ἤθελαν σταματήσῃ Ἀτυχῶς διὰ τὸν κ. συνάδελφον, ἐπείσθη ἡ ὑπηρεσία, ἐπείσθην καὶ ἐγώ, ὅτι αὐτὸς δὲν ἐσκόπει ποσῶς νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ ἐσκόπει νὰ τὴν ἐξαπατήσῃ, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐπάνοδόν του εἰς τὸν τόπον καὶ μόνον περὶ αὐτοῦ ἐσκέπτετο. Ἀορίστως δὲ καὶ μόνον ὑπεσχέθη, ὅτι ἂν μείνῃ στὸ χωριό του μέχρι τῆς ἀνοίξεως ἔχει ἐλπίδας, ὅτι τὴν ἄνοιξιν θὰ ἔλθῃ ὁ Τζατζᾶς ἐκεῖ, ὁπότε ἅμα ἐπλησίαζεν αὐτός, θὰ εἰδοποίῃ τὸν κ. Ροδόπουλον, ὁ ὁποῖος κ. Ροδόπουλος θὰ εἰδοποίῃ ἡμᾶς, ὅπως συλλάβωμεν τὸν ληστήν.

§30Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπα ἐγὼ αὐτό, ἀλλὰ ὅτι προσφέρεται, νὰ δώσῃ πληροφορίας.

§31Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔτσι μᾶς εἶπεν ὁ Ρήγας. Τουλάχιστον ὅλαι αἱ πληροφορίαι ἐκεῖθεν τῶν ὑπευθύνως διαχειριζομένων τὸ ζήτημα συνέπιπτον εἰς τοῦτο, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ Ρήγας ἦτο ὁ φοβερώτερος ὅλων καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συνέδραμεν ὑπὲρ πάντα ἄλλον τὸν Τζατζᾶν, δὲν ἤμην δὲ ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδυνάμην νὰ πεισθῶ, στηριζόμενος εἰς τὰς πληροφορίας τοῦ κ. Ροδοπούλου, αἱ ὁποῖαι ὅσον καὶ ἂν ἦσαν εἰλικρινεῖς ἠδύναντο νὰ ἔχωσι τοῦτο τὸ ἐλάττωμα, ὅτι ἦσαν πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἐλάμβανε παρὰ τῶν δύο ἐνδιαφερομένων καὶ ἠδύναντο νὰ μὴ εἶναι εἰλικρινεῖς. Ἀλλὰ ὁ κ. Ροδόπουλος ἐμέμφθη καὶ τῆς χωροφυλακῆς, ἀορίστως, ὅτι πηγαίνουν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ ὅτι ἂν δὲν τοὺς σφάξουν ἀρνιὰ κακομεταχειρίζονται τοὺς κατοίκους. Εἰς τοιαύτας ἀορίστους πληροφορίας οὔτε ἡμεῖς, οὔτε κανεὶς ἄλλος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ ἀπαντήσῃ. Καὶ περιορίζομαι, νὰ ἀπαντήσω τοῦτο, ὅτι εἶναι λυπηρόν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς ἔχει τοιαύτας ἐπιτυχίας, εἶναι λυπηρὸν νὰ μυκτηρίζεται καὶ νὰ κατηγορῆται ἀπὸ τοὺς κ. συναδέλφους. Οὔτε γίνονται αὐταὶ αἱ ἐκτοπίσεις μὲ τὸ πάτημα ἑνὸς οἱουδήποτε χωροφύλακος, ὅταν εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτάτων ὑπαλλήλων συνέρχεται, διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὰς ἀποφάσεις εἰς τὰς ὁποίας κατέληξεν. Ἀλλὰ ὁ κ. συνάδελφος ἐκατηγόρησε τὴν χωροφυλακὴν καὶ δι’ ἄλλας πράξεις καὶ ἐζήτησε μάλιστα, ὡς πρὸς τὸ ἓν νὰ κατατεθῇ ἡ σχετικὴ δικογραφία. Εἶπε δηλαδή, ὡς πρὸς τὸν φονευθέντα ληστὴν Τσιντάρην, ὅτι δὲν ἐφονεύθη, ἀλλὰ ἐδηλητηριάσθη. Ἠθέλησε δὲ νὰ προσκομισθῇ ἡ σχετικὴ δικογραφία, τὴν ὁποίαν ὅμως μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ἠδυνήθην νὰ προσκομίσω, διότι κατέχεται παρὰ τῆς δικαστικῆς ἀνακρίσεως, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ὁποίας δὲν θὰ εἴχωμεν καμμίαν δυσχέρειαν νὰ τὴν προσκομίσωμεν καὶ ἐν πεποιθήσει λέγω, ὅτι εἰς τὸ κάτω τῆς γραφῆς δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ἂν ἐδηλητηριάσθη παρὰ τῶν καταδιωκτικῶν ἀρχῶν ἢ ἐφονεύθη ἐφ’ ὅσον τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα ἐπετεύχθη, δηλαδὴ ἡ ἐξαφάνισις τοῦ ληστοῦ. Ἀλλὰ εἶπε καί περὶ ἄλλου ληστοῦ, ὅτι διάδοσις ὑπάρχει ὅτι νομίζω ὁ Φορφόλιας, ἐδηλητηριάσθη καὶ δὲν ἐφονεύθη. Αὐτὸ εἶναι ἀνακριβέστατον. Ἡ ἀνάκρισις ἡ ὁποία διεξήχθη ὄχι μόνον ἐπιστοποίησεν τὸν φόνον, ἀλλ’ ἐπιστοποίησεν, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς Τρίγγος ὄχι μόνον τὸν ἐφόνευσε, ἀλλὰ ἐξετέθη εἰς κίνδυνον τοιοῦτον, ἕνεκα τοῦ ὁποίου προεκάλεσε, καὶ δικαίως, Κυβερνητικὴν ἀναγνώρισιν καὶ προαγωγήν. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κατηγόρησε καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς δικαιοδοσίας αὐτοῦ κατὰ τὰ ζητήματα τῶν ἐκτοπίσεων μεταχειρίζεται δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Εἶπεν δηλαδή, ὅτι ἐνῶ τοὺς φίλους του ἐπέτρεψα νὰ ἐκτοπισθοῦν, ἐπανέφερα τοὺς φίλους ὄχι συναδέλφου, ἀλλὰ γερουσιαστοῦ, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ σχηματίσῃ κόμμα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοὺς φίλους αὐτοῦ τοὺς ἦρα τὴν ἐκτόπισιν. Οὐδὲν τούτου, κύριοι, ψευδέστερον καὶ οὐδὲν τούτου ἀναληθέστερον. Ὡς πρὸς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ὑπαινίσσεται συνέβη τοῦτο. Πραγματικῶς ἐσχάτως ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐκτοπιστικὴ προέτεινε καὶ τὴν ἐκτόπισιν ἑνὸς ἀριθμοῦ, δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσων 6 ἢ 7 ἄλλων προσώπων. Μεταξὺ τῶν ἐκτοπισθέντων αὐτῶν ὑπῆρξαν τρεῖς, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς εἶχε πέσῃ θῦμα ἄλλοτε τοῦ Μπαμπάνη καὶ ἐπλήρωσεν εἰς αὐτὸν 60.000 δραχμάς, ἦτο δηλαδὴ παθὼν καὶ ἐξετοπίζετο ὡς ὑποθάλπων τὸν ληστὴν ἐκεῖνον, πρὸς τὸν ὁποῖον εἶχε πληρώσῃ τὰς 60.000 δραχμάς. Περιελαμβάνετο καὶ ἄλλος ἐκτοπισθεὶς τοῦ ὁποίου ὁ ἴδιος ὁ ληστὴς εἶχε φονεύσῃ τοὺς ποιμένας. Περιελαμβάνετο καὶ τρίτος ἐκτοπισθείς, τοῦ ὁποίου ὁ ἴδιος ὁ ληστὴς εἶχε φονεύσει τὸν υἱόν του. Αὐτοὶ δὲ οἱ τρεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐξεκάλεσαν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἀρχῆς ὄχι μόνον προέβαλαν αὐτοὺς τοὺς λόγους, ὅτι δηλαδὴ δὲν εἶχον καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν ληστήν, διότι αὐτοὶ ἦσαν παθόντες παρὰ τοῦ ληστοῦ ἐκείνου, ἀλλὰ προέβαλον καὶ τοῦτο, ὅτι ἡ ἐκτοπιστικὴ ἐπιτροπὴ προφανῶς ἐγένετο θῦμα κακῶν εἰσηγήσεων ἑνὸς ἀποστρατευθέντος ἀξιωματικοῦ τῆς Χωροφυλακῆς, νομίζω Κότσιου, διότι οἱ ἐν λόγῳ ἐκτοπισθέντες ἄλλοτε εἶχον καταγγείλει αὐτόν, ὡς συνεργαζόμενον, συντρώγοντα καὶ συνδιασκεδάζοντα μὲ ληστάς. Καὶ αὐτός, διὰ νὰ ἐκδικηθῇ αὐτούς, ἔδωσεν ἀβασίμους πληροφορίας—αὐτὸ ἦτο τὸ παράπονόν των— ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριχθεῖσα ἡ ἐκτοπιστικὴ ἐπιτροπὴ προέβη εἰς τὴν ἐκτόπισιν. Εἶχεν ἑπομένως καθῆκον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐξακριβώσῃ ἐὰν τὰ παράπονα ταῦτα ἦσαν βάσιμα καὶ ἀπέστειλεν ἐντεῦθεν τὸν ὑποστράτηγον κ. Καράμπελαν, νὰ ἐνεργήσῃ ἀνάκρισιν, διότι καὶ ἄλλα συναφῆ ὑπηρεσιακὰ ζητήματα ἦσαν ἐκεῖ, τὰ ὁποῖα ἔδει νὰ ἐξακριβώσῃ. Ἀλλὰ παρ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἐπέστρεψαν εἰς τὸν τόπον τους, ἀλλὰ ἐξακολουθοῦν νὰ μένουν ἐδῶ μέχρι ὅτου τελειώσουν αἱ ἀνακρίσεις, καὶ ἐπιμένω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία, ὅτι ἐπ’ αὐτῶν ἤρθη ἡ ἐκτόπισις. Λυποῦμαι τρομερά, ὅτι ἦλθον εἰς διαφωνίαν ἀντιλήψεων μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, καὶ λυποῦμαι τρομερά, διότι μᾶς ἐχώρισε καὶ ἕνα ζήτημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἄλλως αὐτὸς σκέπτεται καὶ ἄλλως σκέπτομαι ἐγώ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶχε προσέλθῃ δὶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ μοῦ εἶπεν ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἓν διαβατήριον διά 5 ἢ 4 ἄτομα, δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὥστε νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δραπετεύσουν ἐξ Ἑλλάδος ὁ Τζατζᾶς καὶ οἱ σύντροφοι αὐτοῦ κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ παύσῃ ἡ ἐξουσία μεριμνῶσα περὶ αὐτῶν. Ἡ πρότασίς του, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὑπεβάλλετο μὲ ὅλην τὴν ἀγαθὴν πρόθεσιν, ὅπως διὰ τῆς ἀναχωρήσεως ἐξ Ἑλλάδος τοῦ Τζατζᾶ ἀποκατασταθῇ ἡ Δημοσία Ἀσφάλεια εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην ἡ ὁποία πάσχει. Ἀλλὰ ὅπως ἡμεῖς ἀπαντήσαμεν πάντοτε εἰς ὅλους τοὺς ληστοτρόφους, οἱ ὁποῖοι πάντοτε μᾶς ἔκαναν τοιαύτας προτάσεις, ἀπαντήσαμεν καὶ ἐδῶ, ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι διατεθειμένον, τό γε νῦν ἔχον, νὰ προβαίνῃ εἰς τοιαύτας ὑποχωρήσεις καὶ ὅτι θὰ ἐπιδιώξῃ διὰ τῶν δυνάμεων τὰς ὁποίας ἔχει τὴν ἐξόντωσιν τῶν κακοποιῶν, στοιχείων χωρὶς νὰ ἔρχεται εἰς συμβιβασμοὺς μὲ αὐτά. Θέλω νὰ βεβαιώσω μὲ τοῦτο τὸν κ. Ροδόπουλον, ὅτι ἂν δὲν ἐκρίθη ἡ πρότασίς του δὲν ἐκρίθη ἐκ μιᾶς τακτικῆς ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται πάντοτε καὶ ἐφαρμόζεται σταθερῶς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας δὲν κάνει ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καμμίαν συμφωνίαν μὲ ληστὰς καὶ ἐπεδίωξε πάντοτε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων νὰ καταδιώξῃ αὐτοὺς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος ἔπειτα ἀπὸ τὰς ἐξηγήσεις ποὺ τοῦ ἔδωσα νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου διὰ τὴν ἐντελῶς ἄδικον ἐπίθεσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὸ σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς εἰς μίαν στιγμὴν μάλιστα κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὴ δικαιοῦται καὶ δικαιοῦται βασίμως νὰ ἀξιοῖ ἔπαινον παρὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ροδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§33Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί. Εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβὲς τὸ λεχθέν, ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἐγὼ ἐπρότεινά ποτε εἰς αὐτόν, νὰ δοθῇ διαβατήριον εἰς τοὺς ληστάς, διὰ νὰ ἀπέλθουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐπρόβαλα μίαν γνώμην ἀκαδημαϊκὴν εἰς διεξαχθεῖσαν μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ ζωηρὰν συζήτησιν, περὶ τοῦ ἀτίμου μέτρου τῶν ἐκτοπίσεων τῶν συμπολιτῶν μας καὶ τοῦ εἶπα: «ἀφοῦ δὲν εἶσθε εἰς θέσιν, νὰ πιάσετε τὸν Τζατζᾶν ἢ νὰ τὸν φονεύσητε, λόγῳ τῆς ἀνικανότητος τῆς χωροφυλακῆς, τὶ βασανίζετε τὸν κόσμον, τὶ βασανίζετε τοὺς συμπολίτας μου, τὶ βασανίζετε πτωχοὺς γέροντας, τὶ καταστρέφετε οἰκογενείας καὶ τοὺς φέρετε εἰς ἀπόγνωσιν; Ἐπὶ τέλους, ἢ πιᾶστέ τον, ἢ ἀφῆστε τον νὰ φύγῃ, δῶστε του διαβατήριον νὰ φύγῃ». Καὶ ὕστερα, διὰ διαστροφῆς μιᾶς ὁμιλίας οὕτω προελθούσης, θέλουν νὰ τὸ ρίψουν εἰς βάρος μου αὐτὸ ποὺ εἶπα, ὅτι δῆθεν θέλω νὰ φυγαδεύσω τοὺς ληστάς!

§34Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν θέλω νὰ τὸ ρίψω εἰς βάρος σας.

§35Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλοτε κατὰ τὸ 1916, ὡς ἐνθυμοῦμαι καλῶς, οἱ φίλοι οἱ δικοί μου, καὶ οἱ φίλοι τοῦ πρώην βουλευτοῦ κ. Λυμπρίτη, ἐκ τοῦ δήμου Ὀλύμπου ἀπὸ κοινοῦ ἠργάσθησαν καὶ ἔπεισαν τὸν Τζατζᾶν μὲ ψευδεῖς ὑποσχέσεις, ὅτι θὰ ἀθωωθῇ καὶ προσῆλθε καὶ παρεδόθη εἰς τὴν ἀστυνομίαν Λαρίσσης. Ὅταν ὅμως εἶδεν ὅτι ἐνεκλείσθη εἰς τὰς φυλακὰς, ὡς φαίνεται, μετενόησεν καὶ ἀπεφάσισεν νὰ φύγῃ. Ἐπρότεινεν εἰς τὸν διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας, νὰ τὸν ἀφήσῃ νὰ μεταβῇ καὶ φέρῃ τοὺς συντρόφους του. Καὶ τὸν ἀφῆκαν καὶ ἔφυγε, φυσικά, χωρὶς νὰ ἐπιστρέψῃ πλέον. Εἶναι ἐξουσία αὐτή εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἔχουν ἐμπιστοσύνην συνεργασίας οἱ πολῖται; Κατόπιν ἀπῆλθεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ συνεπείᾳ νέων τινων κατορθωμάτων του, μᾶς τὸν παρέδωσαν οἱ Σέρβοι. Τὸν ἔκλεισαν τόσον καλὰ εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ ἐπταπυργίου τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ εὐκόλως καὶ ἀκόπως ἐδραπέτευσεν. Τώρα σᾶς παρακαλῶ, οἱ χωρικοὶ τολμοῦν, νὰ πᾶνε νὰ παραδώσουν τὸν Τζατζᾶ; Βεβαίως ὄχι, διότι ἔχουν πεποίθησιν, ὅτι θὰ δραπετεύσῃ ἐκ νέου. Διὰ νὰ σᾶς δείξω δὲ τὰ θαυμάσια ἀποτελέσματα τῆς δράσεως τῶν ἀποσπασμάτων καὶ τοῦ ὑπομοιράρχου Χατζηκώστα, περὶ τοῦ ὁποίου, ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐγώ, ἐζήτησα τὴν μετάθεσίν του, ὀφείλω, νὰ ἐκθέσω, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶπα, ὅταν ἐζήτησα τὰ ἔγγραφα, διὰ τὸν φόνον τοῦ ληστοῦ Τσιντάρη, ὅτι τὸν ἐδηλητηρίασαν, ἀλλὰ ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ ὁ σχετικὸς φάκελλος, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι τὸν Τσιντάρη τὸν ὑπέθαλπεν ἐπίτηδες ἕνας συμπολίτης μου καὶ συνεννοήθη μὲ τὸν ἀστυνόμον, ἵνα μοιράσουν τὴν ἀμοιβήν, κατέδωκεν οὗτος εἰς τὸν ὑπομοίραρχον, ὅτι τὸν ἔχει εἰς τὴν θέσιν Μπουγάζι, ἐξοχικὴν οἰκίαν του, ὁ δὲ ὑπομοίραρχος, ἀντὶ νὰ παραλάβῃ τὸ ἀπόσπασμα, ὡς ὤφειλε καὶ νὰ περικυκλώσῃ τὴν οἰκίαν ὅπου ἐκρύπτετο ὁ Τσιντάρης, προέβη εἰς ὅλως παραδόξους καὶ μὴ ἐπιτρεπομένας ἐνεργείας. Δηλαδή, ὁ μὲν κύριος ὁ ὁποῖος εἶχε τὸν Τσιντάρην εἰς τὸ σπίτι του τοῦ ἔδωσε κἄποιο ποτὸν ναρκωτικόν, ὁ δὲ ὑπομοίραρχος μετέβη μόνος του ἄνευ ἀποσπάσματος, καὶ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκετο αὐτὸς ναρκωμένος ὁ περίφημος αὐτὸς ἀστυνόμος μὲ ἕνα δίκανον μόνος του, ἐπυροβόλησε καὶ τὸν ἐφόνευσεν, ἄν τὸν ἐφόνευσεν αὐτός, διότι καὶ αὐτὸ ἀμφισβητεῖται. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ὅσοι ἐζήσατε εἰς τὴν Ἑλλάδα ἠκούσατε ποτέ, ὅτι ἀξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς, εἰς ὃν κατεδόθη τὸ κρυσφύγετον ληστοῦ, μεταβαίνει μόνος του, διὰ νὰ φονεύσῃ τὸν ληστὴν μέ ἕνα δίκανο; Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εἶναι καθόλου καλὰ πληροφορημένος παρὰ τῆς ὑπηρεσίας, περὶ τῶν ἀληθῶν περιστατικῶν τοῦ φόνου αὐτοῦ, διότι αἱ ἐκθέσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν περὶ τούτου, ἀπεδείχθησαν ἀνελιπεῖς. Κατηγγέλθησαν καὶ οἱ ἰατροί, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὰς ἐκθέσεις αὐτοψίας κλπ., διότι τὰ τραύματα δὲν ἦσαν ἀπὸ ἔμπροσθεν, ἀλλ’ ἀπὸ πίσω. Καὶ ἐρωτῶ, διατὶ δὲν τὴν καταθέτει τὴν δικογραφίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν συμφώνως μὲ τὴν σχετικὴν ἐπερώτησίν μου, ἀλλ’ ἀποφεύγει; Δὲν τὴν καταθέτει ὡς ἰσχυρίζεται, διότι ἡ δικογραφία περιῆλθεν εἰς τὴν τακτικὴν ἀνάκρισιν, συνεπείᾳ τῶν ὑποβληθεισῶν καταγγελιῶν καὶ συνεπείᾳ τῆς κοινῆς φήμης ἥτις ἀποδέχεται, ὅτι ὁ φόνος ἐγένετο κατὰ τρόπον ἀνοίκειον καὶ μὴ στηρίζοντα τὸ γόητρον τῆς χωροφυλακῆς. Τὸ γόητρον τῆς Χωροφυλακῆς ἀπαιτεῖ νὰ καταδιωχθῇ ὁ οὕτω συμπεριφερθεὶς ἀξιωματικὸς καὶ ὄχι μὲ ἀναληθεῖς ἐκθέσεις νὰ θέλουν καὶ νὰ τὸν προαγάγουν ἐπὶ ἀνδραγαθίᾳ. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δι’ ἕνα φίλον μου διὰ τὴν ἐκτόπισιν τοῦ ὁποίου διεμαρτυρήθην ὅτι ἔχει τὰς χειροτέρας πληροφορίας περὶ αὐτοῦ. Πολὺ θάρρος πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ νὰ λέγῃ, ὅτι ἔχει κακὰς πληροφορίας δι’ ἕνα ἔμπορον ἔντιμον μὲ περιουσίαν ἑνὸς ἑκατομμυρίου, ὁ ὁποῖος οὔτε πρόβατα ἔχει οὔτε γίδια εἰς τὸ ὕπαιθρον διὰ νὰ ἐξαναγκασθῇ νὰ ὑποθάλψῃ ἐξ ἀνάγκης τοὺς ληστάς. Ὅταν εἶδα τὴν ἐκτόπισιν τοῦ ἐμπόρου αὐτοῦ Α. Ρήγα ἔμεινα ἔκπληκτος· διότι μὲ τοιαύτας ἀντιλήψεις φυσικὰ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἐκτοπίσουν καὶ ἐμὲ ἐὰν ἔμενα ἐκεῖ. Αὐταὶ εἶναι αἱ περίφημοι πληροφορίαι τῶν ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς, τὰς ὁποίας μὲ ἐλαφρὰν τὴν καρδίαν ἐκστομίζει εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. ὑπουργός. Αἱ πληροφορίαι ὅμως ποὺ ἔχω ἐγώ, ὁ ὁποῖος γνωρίζω τὸν τόπον καὶ ξεύρω καὶ τὸν τελευταῖον ἀγρότην, διότι τοὺς γνωρίζω καὶ μὲ γνωρίζουν καὶ μὲ ψηφίζουν ὄχι διότι ἔχω τὴν σημασίαν τοῦ Α ἢ τοῦ Β κόμματος, ἀλλὰ διότι μὲ ἀγαποῦν καὶ μὲ ἐκτιμοῦν προσωπικῶς, εἶναι ὅτι τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς εἶναι ἀνίκανα νὰ βοηθήσουν τοὺς κατοίκους διὰ τὴν ἐξόντωσιν τῶν ληστῶν. Ἐν τούτοις, θέλω νὰ συντελέσω εἰς τὴν ἡσυχίαν τοῦ τόπου καὶ νὰ προσφέρω ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἐπαρχίας μου διὰ νὰ γλυτώσω τοὺς φίλους μου ἀπὸ τὸν ἐκτοπισμὸν καὶ τὰς ἄλλας ὀλεθρίας συνεπείας του καὶ ἐτηλεγράφησα εἰς τὸν φίλον μου αὐτὸν καὶ ἦλθεν ἐδῶ καὶ τὸν ἐπαρουσίασα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον εἶπα: «Τί τὸν ἐξωρίζετε τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ποὺ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τοὺς ληστάς; Αὐτὸς εἶναι ἔμπορος καὶ ἔχει καταστήματα καὶ ἔχει ἑκατομμυρίου περιουσίαν καὶ δὲν ἠμπορεῖ ἐὰν τοῦ στείλουν οἱ λησταὶ ἕνα γραμματάκι νὰ τοὺς στείλῃ τρία κουτιὰ σαρδέλλες νὰ μὴ τοὺς στείλῃ, διότι θὰ κινδυνεύσῃ αὐτὸς καὶ ἡ περιουσία του». Ἀλλ’ οὔτε καὶ τοιοῦτόν τι ἐβεβαιώθη ὅτι συνέβη εἰς αὐτόν. Εἶπα δὲ τότε εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, ὅσον καὶ ἂν τὸν πιέσετε ὅσον καὶ ἂν τὸν ἐκτοπίσετε δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ σᾶς παραδώσῃ τοὺς ληστάς, διότι ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός του δὲν ἔχει καμμίαν ἐπαφὴν μὲ αὐτούς, ἀλλὰ τῇ παρακλήσει τῇ ἰδικῇ μου ἀναλαμβάνει νὰ ἐργασθῇ καὶ δαπανήσῃ, ὅπως εὕρῃ καὶ κανένα ποιμένα ἢ ἄλλον κατάλληλον ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν σύλληψιν τῶν ληστῶν ἐρχόμενος εἰς ἐπαφὴν μετ’ αὐτῶν καὶ εἰδοποιῶν ἀμέσως εἰς κατάλληλον στιγμὴν τ’ ἀποσπάσματα. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο ἦτο ἐπίσης ἀνάγκη, ἐπειδὴ ὁ Τζατζᾶς εἶχε ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὸ διαμέρισμα αὐτό, ἐφ’ ὅσον τὰ καταδιωκτικὰ ἀποσπάσματα εἶχον πυκνωθῆ ν’ ἀρεωθοῦν τ’ ἀποσπάσματα νὰ χαλαρωθῇ ἡ καταδίωξις διὰ νὰ ξεθαρέψῃ καὶ πάλιν νὰ πλησιάσῃ καὶ τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κριθῇ ὁ καταδότης, τὸν ὁποῖον θὰ ἐδελέαζε βεβαίως καὶ ἡ ἀμοιβὴ καὶ θὰ ἀπεφάσιζε νὰ φύγῃ ἀπὸ τὰ μέρη ἐκεῖνα ἐπειδὴ δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ζήσῃ ἀπὸ τοὺς συγγενεῖς τοῦ Τζατζᾶ. Καὶ ἐνῷ ἐμείναμε σύμφωνοι μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀφεθῇ ὁ Ρήγας καὶ νὰ τοῦ δοθῇ καιρὸς νὰ φροντίσῃ καὶ πείσῃ τὸν κατάλληλον ποιμένα διὰ τὴν κατάδοσιν τοῦ Τζατζᾶ, ὁ κ. ὑπουργὸς ἐξετέλεσε τὰ συμφωνηθέντα ὡς ἑξῆς: Ὄχι μόνον δὲν ἀφέθη ὁ Ρήγας, ἀλλ’ ἐπροκλήθη ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς δι’ ἧς ἐκτοπίζεται εἰς Σκύαθον ἐπὶ 6 μῆνας ἐνῷ ἡ ἀρχικὴ ἐκτόπισίς του ἦτο διὰ δύο μῆνας. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὰς διαμαρτυρίας μου ἀπήντησεν, ὅτι αἱ ὑποσχέσεις τοῦ Ρήγα ἦσαν ἀναληθεῖς καὶ ὅτι ἦσαν ἀπατηλαὶ καὶ ἐζήτει ἁπλῶς νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἐκτόπισιν! Ἀλλ’ ἐρωτῶ: τί ἀνάγκην εἶχε νὰ ἀπατήσῃ τὸν κ. ὑπουργὸν ἕνας ἄνθρωπος πλούσιος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ μεῖζον συμφέρον εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῶν ληστῶν; Οὕτω δὲ ἐματαιώθη μίαν φορὰν ἀκόμη ἡ ἐξόντωσις τοῦ Τζατζᾶ ἀπὸ μίαν ἄστοχον καὶ ἄνευ ἀποτελέσματος ἐνέργειαν τοῦ ὑπουργοῦ, διότι θὰ ἐπετυγχάνετο ἡ ἐξόντωσις δι’ ὧν μέσων εἴχομεν τότε προτείνει, διότι ὁ Ρήγας εἶχεν ἀναλάβει νὰ ἐργασθῇ μὲ ζῆλον νὰ εὕρῃ καὶ πείσῃ τὸν κατάλληλον ἄνθρωπον. Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ τονίσω καὶ τὸ ἑξῆς: ὅτι καὶ ἄν τις θελήσῃ νὰ δώσῃ πληροφορίας εἰς τὰς ἀρχὰς διὰ τὴν διάβασιν τῶν ληστῶν πάλιν θὰ ἔχῃ νὰ ὑποστῇ τὴν τύχην τοῦ ἐκτοπισμοῦ. Ἐὰν ποιμήν τις ἐξαναγκασθῇ νὰ φιλοξενήσῃ ληστὴν καὶ τὸ εἰπῇ εἰς τὰς ἀρχὰς ἐκτοπίζεται· ἂν δὲν τὸ εἰπῇ πάλιν ἐκτοπίζεται. Τί τραγικὴ θέσις διὰ τοὺς πολίτας καὶ τί κωμικὴ διὰ τὸ Κράτος! Ὁ δὲ συνάδελφος ἐκ Τρικκάλων κ. Γαρδικιώτης μοῦ εἶπεν, ὅτι καὶ εἰς Τρίκκαλα τὰ ἴδια γίνονται. Φίλοι ἰδικοί του εἰδοποίησαν ἀπόσπασμα περὶ τῆς παρουσίας ὡρισμένων ληστῶν καὶ ἐπειδὴ τ’ ἀποσπάσματα ἐφάνησαν ἀνίκανα νὰ καταδιώξουν τοὺς ληστάς, τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ ἐκτοπισθοῦν οἱ πληροφορήσαντες. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπιθυμῇ ν’ ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις μιὰ φορά, ἐγὼ ἔχω συμφέρον καὶ ἀνάγκην ν’ ἀποκατασταθῇ 10 φοράς. Καὶ εἶμαι διατεθειμένος νὰ συνεργήσω καὶ νὰ κάμω ὅ,τι εἶναι δυνατόν, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς ἦτο πρόθυμος ν’ ἀκούσῃ τὰς συμβουλές μου καὶ τὰς ὑποδείξεις μου καὶ εὕρισκον παρ’ αὐτῷ εἰλικρινῆ συνεργασίαν. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐργάζεται οὐσιαστικῶς καὶ μὲ τὴν δέουσαν δεξιότητα, ἀλλὰ μᾶλλον ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ ἐπιδεικνύεται καὶ νὰ φαίνεται ὅτι κάμνει κάτι, καὶ ὅταν ἐπὶ τέλους φονευθῇ κανένας ληστής, (διότι τελικῶς θὰ φονευθοῦν ὅλοι, μὲ τὴν ὥρα τους), νὰ καυχᾶται, ὅτι εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τὰ εὔστοχα μέτρα τῶν ἐκτοπίσεων ὀφείλεται. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν: Ποῦ ἦσαν τὰ ἀποσπάσματα καὶ ἡ δύναμις τῆς Χωροφυλακῆς ποὺ ἔχει ἐγκαθιδρύσει ὡς σταθμὸν μέσα εἰς τὸ Καραντζόλι, ὅταν ἐπῆγεν ὁ Μπαμπάνης καὶ ἡ συμμορία του καὶ κατεκρεούργησαν ἕνα ἐχθρόν των τὸν Καρραλῆν; Ἦσαν μέσα εἰς τὸ χωριὸ καὶ φυσικὰ ἐκοιμῶντο μακαρίως καὶ ὅταν εἰδοποιήθησαν, δὲν ἐτόλμησαν νὰ ἐξέλθουν ἀμέσως πρὸς καταδίωξιν καὶ συμπλακοῦν. Καὶ εἰς τὶ ὠφέλησεν ὁ ἐκτοπισμὸς ἑκατὸν οἰκογενειῶν ἀπὸ τὸ Καραντζόλι, ἀφοῦ τὰ μὲν ἀποσπάσματα κοιμῶνται ἐντὸς τῶν οἰκιῶν τοῦ χωρίου, οἱ δὲ λησταὶ ἀνενόχλητοι φονεύουν ἀνθρώπους ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τὰ σπήτια ποὺ ρογχαλίζουν οἱ χωροφύλακες; Ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε ἀκόμη καὶ τὰ ἐπεισόδια τῆς ληστείας τῆς σιδηροδρομικῆς ἁμαξοστοιχίας παρὰ τὸ Δαξαρὰ, ποὺ ἀπεπειράθησαν νὰ συλλάβουν οἱ λησταὶ ὑπουργοὺς ταξειδεύοντας. Τὸ ἀπόσπασμα ἦτο ὀλίγον μακρύτερα καὶ εὑρέθη ἕνας ποιμήν, ὁ ὁποῖος εἰδοποίησεν τὸν διοικητὴν τοῦ ἀποσπάσματος, ὅτι ἔρχεται νὰ περάσῃ ἐκεῖθεν ἡ συμμορία. Ξεύρετε τὶ ἀπήντησεν ὁ διοικητὴς τοῦ ἀποσπάσματος; «Ἄστε τους νὰ τραβήξουν ὀλίγον μπροστὰ καὶ ὕστερα τοὺς κτυπᾶμε ἀπὸ πίσω». Καὶ ἄφησαν τὴν συμμορίαν καὶ ἔφυγε περνῶσα ἔμπροσθέν των καὶ μόνον ἀφοῦ ἀπεμακρύνθη ἐπυροβόλησαν ἐκ τῶν ὄπισθεν. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν ἀνεχθῶμεν. Δικαιοῦμαι νὰ ἀξιώσω, ὡς βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου, νὰ μείνουν ἥσυχοι οἱ συμπολῖται μου καὶ οἱ ἐκτοπισθέντες, νὰ κληθοῦν ὅλοι καὶ νὰ εἰσαχθοῦν ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου, νὰ ἀκουσθοῦν καὶ φέρουν τὰς ἐνστάσεις των καὶ τὰς ἀντιρρήσεις των καὶ ἂν εἶναι ἔνοχοι, νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὸ Κακουργοδικεῖον ἢ εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἢ ἐπὶ τέλους νὰ ἐκτοπισθοῦν, ἀφοῦ ἀμυνθοῦν κατὰ τῶν αὐθαιρέτων ἐκθέσεων τῶν ἀνικάνων ἀποσπασματαρχῶν καὶ ὄχι ἐπειδὴ τὸ θέλει ὁ πρῶτος τυχὸν χωροφύλαξ, νὰ ἐκτοπίζωνται ἄνθρωποι φιλήσυχοι γεωργοὶ καὶ ἐπαγγελματίαι. Ὅταν δὲ ἐγὼ ἐζήτησα τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀστυνόμου Χατζηκώστα, τὴν ἐζήτησα ἐπειδὴ οὗτος ἦτο ἀνεπαρκὴς καὶ ὄχι δι’ ἄλλον λόγον καὶ εἶχα προσωπικὴν ἀντίληψιν τῆς ἀνεπαρκείας του. Σεῖς δὲ τὸν ἐξεθειάζατε. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ κ. ὑπουργέ, διατὶ κατόπιν τόσων πανηγυρικῶν τὸν μετεθέσατε τώρα; Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν ζητήσω τὴν κατάθεσιν τῶν ἐκθέσεων συνεπείᾳ τῶν ὁποίων τὸν μετεθέσατε θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι τὸν μετεθέσατε διὰ τὴν γκάφαν τὴν ὁποίαν ἔκαμε μὲ τὰ δηλητηριώδη ποτά, τὰ ὁποῖα, ἐμπαιχθεὶς ἀπὸ γνωστοὺς ληστοτρόφους ἔστειλεν εἰς τὴν συμμορίαν Μπαμπάνη.

§36Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι.

§37Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὅμως, ναί. Τὸν μετεθέσατε, διότι τὰ ἀνώτερα ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς ἐν Λαρίσσῃ εὑρίσκονται ἐν διαστάσει μεταξύ τους.

§38Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἄρα ὄχι δι’ αὐτὸ ποὺ εἴπατε.

§39Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ ἡ διάστασις προῆλθε ἐκ τῆς κωμικῆς ἱστορίας τῶν δηλητηριασμένων ποτῶν. Ὑπῆρχε πρότασις, νὰ προαχθῇ ὁ ὑπομοίραρχος αὐτός, διὰ τὸν ἡρωϊκὸν φόνον τοῦ Τσιντάρη μὲ τὸ δίκανον, διατὶ δὲν προήχθη; Τοὐναντίον δέ, ἀντὶ νὰ προαχθῇ τὸν μεταθέσατε. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀνθυπομοίραρχον Χατζῆν, δὲν σᾶς ὑπέδειξα, νὰ τὸν στείλετε εἰς Τύρναβον ἀντὶ τοῦ Χατζηκώστα, ἀλλ’ ὑπέδειξα ὅτι ἦτο ἄτοπος ἡ ἐκ Τυρνάβου μετάθεσις τοῦ Χατζῆ, ἐπειδὴ εἰσηγήθη τὴν ἐκ Τυρνάβου μετάθεσίν του ὁ Χατζηκώστας, διὰ λόγους πολιτικούς, ἐπειδὴ τὸ ἀπῄτησε ἕνας ἀπόστρατος ἀξιωματικὸς φανατικὸς βασιλικὸς μετὰ τοῦ ὁποίου διημερεύει καὶ διανυκτερεύει ἐν Τυρνάβῳ ὁ Χατζηκώστας. Δι’ ἐμὲ εἶναι ἀδιάφορον, ἐὰν εἶναι ὁ α ἢ ὁ β ἀστυνόμος ἐν Τυρνάβῳ, Ὁ ἀνθυπομοίραρχος Χατζῆς εἶναι λεπτῆς ἀνατροφῆς καὶ κατάλληλος δι’ ἀστυνομικὰ καθήκοντα εἰς πόλιν καὶ εἶχε τὴν ἐκτίμησιν ὅλης τῆς κοινωνίας, διὰ τὴν ἐντιμότητά του καὶ τὸ εὐγενὲς ἦθος του. Δὲν ὑπῆρχε λοιπὸν κανεὶς λόγος, νὰ ἐκτοπισθῇ ἐκ Τυρνάβου καὶ ἦτο ἄτοπος ἡ διὰ πολιτικοὺς λόγους μετάθεσις ἑνὸς ἀξιωματικοῦ. Ἡμεῖς ὑπεβάλαμεν ψηφίσματα τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου, διαμαρτυρομένων, διὰ τὰς ἀδίκους αὐτὰς ἐκτοπίσεις καὶ ζητοῦμεν, ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιτροπῶν ἀσφαλείας τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, νὰ συμπεριληφθῇ διάταξις καθ’ ἣν προκειμένου περὶ ἐκτοπισμοῦ γεωργῶν ἀμπελοκτημόνων καὶ μικρῶν κτηνοτρόφων καὶ ὄχι περὶ νομάδων, ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ἦτο ἀρχικῶς εἰς τὸν νόμον περὶ λῃστείας καὶ διὰ τῆς ὁποίας οἱ ἐκτοπιζόμενοι ἠδύναντο, νὰ ἐγείρουν ἀνακοπήν, ἥτις νὰ εἰσάγεται εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ὅπου νὰ ἐξετάζωνται οἱ προτεινόμενοι λόγοι ἐκτοπίσεως, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἐνέργειαν καὶ ὁ νόμος περὶ λῃστείας νὰ συγχρονισθῇ σύμφωνα μὲ τὰς περὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν καὶ τῶν ἀτόμων συγχρόνους ἀρχάς. Ἔχω καθῆκον νὰ διακηρύξω μὲ προσωπικὴν γνῶσιν, ὅτι οἱ ἐκ τῶν ἐκτοπισθέντων οἱ πλεῖστοι εἶναι ἐντελῶς ἀθῷοι καὶ ὅτι ἀδικώτατα καὶ μεροληπτικώτατα ἐφηρμόσθη τὸ ἀχρεῖον αὐτὸ μέσον. Ὅτι τὰ ὄργανα τῆς ἀστυνομίας τὰ ἐντεταλμένα τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας, ἀντὶ νὰ προσοικειωθοῦν καὶ ἀποκτήσουν τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ τὴν συνεργασίαν τῶν οἰκοκυρέων, συνεργάζονται μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι πραγματικῶς λῃστοτρόφοι, τοὺς ὁποίους γνωρίζει ὅλη ἡ Θεσσαλία καὶ μόνον τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς ἀγνοοῦν τὴν ποιότητά των. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὀφείλει νὰ καθαρίσῃ τὸ ζήτημα ἂν ἡ ἐπαρχία Τυρνάβου ἀποτελῇ μέρος τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας. Ἕνας πληθυσμὸς ὁλόκληρος γεωργῶν, μικροκτηνοτρόφων, ἀμπελοκτημόνων, μικροεπαγγελματιῶν, πτωχῶν βιοπαλαιστῶν, αὐθαιρέτως καὶ ἀνεξετάστως σύρεται εἰς τὴν ἐξορίαν καὶ αἱ οἰκογένειαί των φέρονται εἰς ἀπόγνωσιν ἐκ τῶν στερήσεων καὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστροφῆς. Ζητῶ δικαιοσύνην κατὰ τῶν πιέσεων τῆς Χωροφυλακῆς, ἡ ὁποία εἶπα δημιουργεῖ ἐνόχους ὑποθάλψεως, διὰ νὰ καλύψῃ τὴν ἀνικανότητά της. Δὲν θέλω νὰ ἐλευθερωθοῦν οἱ συμπολῖται μου ἀνεξετάστως, ἀλλὰ νὰ ἐπανέλθουν εἰς Λάρισσαν καὶ εἰσαχθοῦν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ὅπου νὰ ἀκουσθοῦν καὶ αὐτοὶ νὰ ἀμυνθοῦν, νὰ ἐκθέσουν διατὶ καταδιώκονται ὑπὸ τῆς Χωροχυλακῆς καὶ ἂν παρουσιασθοῦν στοιχεῖα ἐξ ὧν νὰ προκύπτῃ, ὅτι ἐνδεικνύεται νὰ ἐκτοπισθοῦν, νὰ ἐκτοπισθοῦν ἐὰν δὲ εἶναι ἀθῷοι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀφήνῃ νὰ καταστρέφωνται τόσαι οἰκογένειαι ἀθῷαι, διὰ νὰ εὑρίσκωνται ἐχθροὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, οἱ ὁποῖοι νὰ λέγουν, ὅτι ἡ ἐπαρχία Τυρνάβου ὑφίσταται αὐτὴν τὴν δίωξιν, διότι ἡ πλειοψηφία αὐτῆς εἶναι βασιλική.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται παρελθούσης τῆς ὥρας. Ὁ κ. Π. Καρασεβδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§41Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Πρὸ μηνῶν κ. Πρόεδρε, ἔχει ὑποβληθῆ ἕνα νομοσχέδιον περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἐπιδοκιμάζει ὁλόκληρος ἡ κοινὴ γνώμη παρακαλῶ, νὰ συσταθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, νὰ τὸ ἐπισπεύσῃ.

§42Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διενεμήθη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐγγράφεται ἀπόψε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§43Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν λύσιν τῆς ὑποθέσεως τῆς Ἀγγλο–αμερικανικῆς Τραπέζης.

§44Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καταθέτω εἰς ἀπάντησιν σχέδιον νόμου Περὶ τρόπου ἐκκαθαρίσεως τῆς ἀναστειλάσης τὰς πληρωμὰς ἀνωνύμου ἑταιρείας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἀγγλοαμερικανικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος Ἀνώνυμος ἑταιρεία» καὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 3519 περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς Τραπέζης Παύλου» καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως παραπεμφθῇ τοῦτο ἀμέσως εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ψηφισθῇ δὲ εἰς μίαν μόνον ἀνάγνωσιν, ὡς ὑπηρεσιακόν.

§45Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ κηρυχθῇ τὸ νομοσχέδιον ὑπηρεσιακόν, διότι ἡ φύσις αὐτοῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε δέον νὰ τύχῃ σοβαρᾶς καὶ ἐμπεριστατωμένης μελέτης.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπομιμνήσκω, ὅτι δὲν ἀποκλείεται νὰ ἀρθῇ ἐν τῇ Βουλῇ ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτοῦ ὡς ὑπηρεσιακοῦ, ἐφ’ ὅσον ὑποβληθῇ τοιαύτη πρότασις καὶ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς δύο ἀναγνώσεις. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων περὶ καταστάσεως τοῦ γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου.

§47Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ βασιλείου, ἐπὶ ἀντιβασιλείας, ὁ Μάουερ διέλυσε 300 μοναστήρια, μὲ τὸν σκοπὸν καὶ μὲ τὴν αἰτιολογίαν, ἵνα διὰ τῆς περιουσίας αὐτῶν ἱδρυθῇ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ μισθοδοτῆται καὶ νὰ συντηρῆται ὁ κλῆρος καὶ νὰ βελτιοῦται. Ὄντως τὸ 1834 ἱδρύθη ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον μὲ βάσιν τὰ ἔσοδα τῶν διαλυθεισῶν μονῶν. Ἀλλὰ τὸ ταμεῖον τοῦτο διελύθη, τὸ δὲ Κράτος ὅπως πράττῃ συνήθως μὲ τὰ διάφορα εἰδικὰ ταμεῖα, ἐθεώρησε σκόπιμον, νὰ καταβροχθίσῃ ὁλόκληρον περιουσίαν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων δραχμῶν χρυσῶν τότε τῶν Μονῶν. Μέχρι τοῦ 1909 τὸ Κράτος ἀπέναντι τῆς μεγάλης αὐτῆς περιουσίας τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἢ μᾶλλον τὴν ὁποίαν ἥρπασεν ἀπὸ τὰς Μονάς, ἐμισθοδότει τοὺς ἀρχιερεῖς. Κατὰ τὸ 1909 ἐγένετο ὑπὸ τοῦ κ. Εὐταξία ὁ νόμος περὶ

Γ.Ε.Τ.

§48Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐμισθοδοτοῦντο τότε καὶ οἱ καθηγηταὶ τῆς Θεολογίας;

§49Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα. Ὡρίσθη ὅτι ἐκ τῶν εἰσοδημάτων αὐτοῦ, νὰ μισθοδοτοῦνται οἱ καθηγηταὶ τῆς Θεολογίας, οἱ ἀρχιερεῖς, οἱ ἱεροκήρυκες καὶ τὸ λοιπὸν προσωπικὸν τῶν Ἐπισκοπῶν. Ἐτίθεντο δὲ ἔκτοτε αἱ βάσεις ἵνα προϊόντος τοῦ χρόνου ἐκ τῶν πόρων αὐτοῦ ἐνισχυθῇ καὶ μισθοδοτηθῇ ὁλόκληρος ὁ κλῆρος καὶ ὁ νόμος ἐκεῖνος ὄντως εἶχε θαυμασθῆ καὶ εἶχε μέχρι τινὸς ἄριστα ἀποτελέσματα. Προεβλέπετο δὲ ὅτι, ἂν τὸ Κράτος ἤθελε δώσῃ εἰς τὸ ταμεῖον αὐτὸ τὴν περιουσίαν τοῦ κλήρου τὴν ὁποίαν ἥρπασε, θὰ εἴχωμεν ἄριστα ἀποτελέσματα ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τούτου. Κατὰ τὸ 1912 προσετέθησαν εἰς βάρος τοῦ ταμείου τούτου καὶ 52 ἀρχιερεῖς τῶν νέων χωρῶν, ἀλλὰ μὲ τὴν προσθήκην ταύτην τὸ παθητικόν του ηὔξησε χωρὶς ἀντιστοίχως νὰ αὐξηθῇ καὶ τὸ ἐνεργητικόν του. Καὶ σήμερον παρουσιάζεται τραγικὸν δείλημμα, παρουσιάζεται τὸ κατάντημα τῆς τῆς Πολιτείας, ὥστε οἱ ἀρχιερεῖς οἱ ἤδη γενόμενοι μητροπολῖται, νὰ μὴ δύνανται νὰ μισθοδοτηθοῦν, καὶ δὲν ὑπάρχει μητροπολίτης ἐν Ἑλλάδι εἰς τὸν ὁποῖον νὰ μὴν ὀφείλωνται πλέον τῶν 4 ἕως 6 μισθῶν. Τὸ Κράτος προφασίζεται, ὅτι δὲν ἔχει χρήματα, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὸ ταμεῖον τοῦτο, ἀλλὰ τὸ Κράτος λησμονεῖ, ὅτι ἔχει ἁρπάσει ὁλόκληρον περιουσίαν μοναστηριακήν. Ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχουν οἱ στρατῶνες εὑρίσκεται ἡ περιουσία τῆς Μονῆς Πετράκη, ἀξίας ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἔχει ἐνοικιάσει πρὸς μίαν δραχμὴν τὸ στρέμμα. Τὸ Κράτος λησμονεῖ, ὅτι τὸ 1912 ὑπὸ τύπον προσωρινότητος κατέλαβε καὶ τὴν Γερμίνειον ἱερατικὴν σχολήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐγκατέστησε σχολεῖον Χωροφυλακῆς. Διαμαρτύρεται ἑκάστοτε ἡ Ἐκκλησία καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος καὶ Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν καταδέχεται τὸ Κράτος νὰ κάμῃ τοιοῦτον σφετερισμὸν καὶ ὅτι συντόμως, θὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ἡ σχολὴ αὐτή. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μοῦ δώσῃ κατάλογον τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Γ.Ε.Τ. Θὰ ἰδῆτε ὅτι ὑπάρχουν ἔξοδα 11.537.000 καὶ ἔσοδα 11.425.000. Ἕνεκα τούτου τὸ Γ.Ε.Τ., ἔχει περιέλθῃ εἰς τοιαύτην δεινὴν οἰκονομικὴν θέσιν, ὥστε αἱ ὀφειλαὶ αὐτοῦ νὰ ἀνέρχωνται εἰς 1.926.000 δραχμῶν περίπου ἐξ ὧν τὰ περισσότερα ὀφείλονται εἰς μισθολόγια ἀρχιερέων, μητροπολιτῶν καὶ προσωπικοῦ τῶν μητροπόλεων, τὰ ὀφείλει δὲ εἰς τοὺς ἱεροκήρυκας. Διὰ νὰ ἴδητε δὲ εἰς ποῖον σημεῖον φθάνομεν μὲ τὸ νὰ ἀρνούμεθα εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἐνίσχυσιν καὶ ἀρωγὴν οἰκονομικήν, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα πρέπει νὰ ὑπάρχουν 80 ἱεροκήρυκες. Ποία ἡ σημασία τοῦ ἱεροκήρυκος, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀναπτύξω· ἐξ αὐτῶν ὑπάρχουν ἤδη ἐν ἐνεργείᾳ μόνον 8 καὶ αὐτοὶ ἑτοιμάζονται νὰ φύγουν καὶ νὰ μετατεθοῦν εἰς τὸν διδασκαλικὸν κλάδον, διότι λαμβάνουν μισθὸν 2.500 χιλιάδας δραχμὰς μηνιαίως, εἰς τὰ χαρτιὰ ἐννοεῖται. Τὸ αἴσθημα τὸ θρησκευτικὸν εἰς ποῖον σημεῖον ἐξέπεσε εἶναι εἰς ἡμᾶς γνωστόν. Ἄν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι ἔχει καθῆκον, νὰ τονώσῃ τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα θὰ τὸ τονώσῃ ὅταν παράσχῃ τὰ μέσα εἰς τὸν κλῆρον, νὰ ζῇ ἀξιοπρεπῶς, τότε θὰ ἔχωμεν καὶ προσωπικὸν καλλίτερον τὸ ὁποῖον θὰ εἰσρεύσῃ εἰς τὸν κλάδον τοῦ κλήρου, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς σήμερον εὑρίσκεται εἰς τὴν γενικὴν περίοδον τῆς παρακμῆς, ὅπως εὑρίσκωνται καὶ πολλοὶ ἄλλοι κλάδοι. Φρονῶ, ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ δὲν δύναται πλέον νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ περὶ τοῦ μισθολογίου τοῦ Γ.Ε.Τ. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκε, λέγουν τὰ ἑξῆς: Τὸ Γ.Ε.Τ. ἔχει ἔξοδα γραφείων ἐτησίως 879.547. Τώρα, τὸ θεωρεῖτε σκόπιμον ἐπὶ προϋπολογισμοῦ 11 ἑκατομμυρίων, νὰ ἐξοδεύεται τὸ 1)11 εἰς μισθολόγια; Εὑρίσκω ὅτι ἔχομεν δημιουργήσει θέσεις ἀργομίσθων ἱκανὰς καὶ ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον, ἡ ψαλὶς τῶν οἰκονομιῶν νὰ ἐπιπέσῃ αὐστηρὰ ἐπὶ τοῦ Γ.Ε.Τ. Ὅταν τὸ Γ.Ε.Τ. ἱδρύθη εἶχε προσωπικὸν ἐκ 5: Τρεῖς ἱεράρχας, ἕνα βασιλικὸν ἐπίτροπον καὶ τὸν διευθυντὴν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ τμήματος τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Σήμερον τὸ συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ 11 μέλη. Τότε ἐλάμβανε 50 δραχμὰς τὸν μῆνα ἐπιμίσθιον σήμερον πέρνει 3.000 ὡς ἐπιμίσθιον. Ἐπὶ πλέον ἐδημιουργήσαμεν θέσιν γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὁ δὲ γενικὸς διευθυντὴς ἔχει μισθὸν ἀντιπροέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅλον δὲ τὸ προσωπικὸν τοῦ Γ.Ε.Τ. ἔχει θέσιν τμηματάρχου αʹ τάξεως. Ὑπάρχει γενικὸς ἐπιθεωρητὴς καὶ μὲ τὴν μανίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν, νὰ δημιουργῶμεν ἐπιθεωρητάς, ἔχομεν καὶ 3 ἐπιθεωρητὰς τῶν Μονῶν. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καθὼς ἐπληροφορήθην ἐκ κληρικῶν οὐδέποτε οὗτος ἔχει ἐξέλθη τῶν Ἀθηνῶν, εἰ μὴ ὅτε ἔκαμε ἕνα ταξεῖδι μέχρι Θεσσαλονίκης. Οἱ δὲ 3 ἐπιθεωρηταὶ τῶν μονῶν οὐδέποτε ἐξήσκησαν τὰ καθήκοντά των, διότι ἀπαγορεύεται ἡ ἐκτέλεσις τῶν καθηκόντων, διότι κατὰ τοὺς κανόνας τῆς ἐκκλησίας τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν μονῶν τὴν ἔχουν οἱ μητροπολῖται καὶ δὲν δύναται νὰ μεταβῇ ὑπάλληλος ἐξ Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν του τοὺς μητροπολίτας.

§50Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπῆρχεν ἐποχὴ ποὺ τὴν εἶχον οἱ νομάρχαι.

§51Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ τοὺς κανόνας τῆς ἐκκλησίας οἱ μητροπολῖται ἔχουν τὴν ἐποπτείαν τῶν μονῶν. Αὐτοὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἴδουν, ἐὰν οἱ ἡγούμενοι ἐκτελῶσι τὸ καθῆκον των. Εἶναι ἐπὶ ἔτη ἐπιθεωρηταί, χωρὶς νὰ ἐξέλθωσι τῶν Ἀθηνῶν μισθοδοτούμενοι, καθ’ ἥν στιγμὴν καθυστεροῦνται 1.596.000, διὰ μισθοδοσίας ἀρχιερέων καὶ γραφέων τῆς Μητροπόλεως. Ἔχομεν λοιπὸν τρεῖς ἐπιθεωρητὰς μηδέποτε ἐξασκήσαντας τὰ καθήκοντά τους. Εἶναι σκόπιμον νὰ πληρώνουμε τόσους μισθούς, ἐνῷ εἶναι πασίδηλον ὅτι δύναται νὰ λειτουργήσῃ μὲ τὸ παλαιὸν προσωπικόν; Ἐπίσης ἔχετε τρεῖς κλητήρας, ἀφοῦ καὶ μὲ ἕνα ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ δουλειά. Φρονῶ, ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ, διότι ἡ Ἐκκλησία ἔχει ἀνάγκην πόρων. Ἐὰν τὸ Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν ἐκ τῶν τακτικῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ δώσῃ πόρους καὶ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἐκκλησίαν, ὀφείλει νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τὴν περιουσίαν αὐτῆς. Τὸ Κράτος ἔχει εἰς χείρας του τὰ ἑκατομμύρια τῶν διαλυθεισῶν μονῶν. Τὸ Κράτος κατέχει παρανόμως καὶ τὴν Γερμίνιον σχολὴν καὶ τοὺς στρατῶνας, τοὺς ὁποίους νέμεται μὲ μίαν δραχμὴν τὸ στρέμμα. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις περιέλαβεν εἰς τὸ πρόγραμμά της καὶ τὸ ζήτημα τῆς βελτιώσεως τοῦ κλήρου. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν βλέπω τὰ μέτρα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων ὁ κλῆρος θὰ ἐνισχυθῇ. Καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω ἐνώπιόν σας συνεπείᾳ ἀναφορᾶς διαφόρων ἱερέων, καὶ εἶπον τότε καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι οἱ ἱερεῖς πένονται, ὅτι αἱ ἐκκλησίαι δὲν δύνανται νὰ πληρώσωσι τοὺς ἱερεῖς εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ζῶσιν καὶ οὗτοι ἀξιοπρεπῶς. Οὔτε τὰς ἕνδεκα δραχμάς, τὰς ὁποίας εἴχομεν θεσπίσει διὰ νόμου περὶ ἐνοριῶν, οὔτε αὐτάς, ἐὰν πολλαπλασιάσωμεν μὲ τὸν τιμάριθμον 20, εἶναι ἱκαναὶ νὰ ἀντισταθμίσωσι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ ἱερεῖς καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε ἱερεῖς ρακενδύτους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἕνα καλλιμαῦχι, ἐπὶ εἰκοσαετίαν καὶ τὰ ράσα των κατερειπωμένα. Ἡ Ἀγγλία, ἡ ὁποία εἶχε διαλύσει τὰ μοναστήρια ἔλαβε μέτρα ὑπὲρ ἐπανιδρύσεως αὐτῶν, διότι τὰ ἐθεώρησεν ὡς μέσα τονώσεως τοῦ θρησκευτικοῦ αἰσθήματος, ἐνῷ ἡμεῖς ἔχομεν τοὺς ἱερεῖς μας ρακενδύτους καὶ τοὺς μητροπολίτας μας, γράφοντας εἰς τοὺς βουλευτάς, ἵνα φροντίσουν νὰ σταλῇ ὁ μισθὸς τῆς τάδε τριμηνίας ἢ ἑξαμηνίας, αὐτὰ δὲν εἶναι λογικὰ πράγματα. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μελετήσῃ σοβαρῶς τὸ ζήτημα. Ἐγὼ ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐκτὸς τῶν οἰκονομιῶν τῶν αὐστηρῶν τὰς ὁποίας πρέπει νὰ κάμῃ εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ τεχνικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μᾶς φέρῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ἐνώπιόν μας τὰ νομοθετικὰ ἐκεῖνα μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐνισχύσωμεν οἰκονομικῶς τὸν κλῆρον. Ἀλλ’ ἴσως διαφωνοῦμεν ὡς πρὸς τὰ μέσα. Νομίζω ὅμως ὅτι μὲ μίαν καλὴν θέλησιν, θὰ δυνηθῶμεν νὰ τὰ εὕρωμεν, ὅταν ἡ βάσις τῶν συλλογισμῶν μας θὰ εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου σᾶς ὑπέδειξα, δηλαδὴ ἡ ἀπόδοσις εἰς τὰς ἐκκλησίας τῆς περιουσίας των. Καὶ ἕνα ἄλλο ἔχω νὰ προσθέσω. Εἰς τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων....

§52Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐδόθη καὶ εἰς αὐτούς.

§53Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον καὶ ἡ Ἐκκλησία νὰ χωρισθῇ ἐντελῶς ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὴν Ἐκκλησίαν νὰ αὐτοδιοικηθῇ καὶ νὰ μισθοδοτῇ τοὺς ἱερεῖς μὲ τοὺς πόρους, τοὺς ὁποίους θὰ ἔχῃ ἐκ τῆς ἰδίας της περιουσίας, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παύσῃ τὸ Κράτος νὰ θέτῃ χεῖρα. Εἶναι ὅμως καιρός, νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ μονοπώλιον τοῦ κηροῦ, διὰ νὰ τονώσωμεν τὴν περιουσίαν τῶν ἐκκλησιῶν, ὁπότε θὰ ὑπάρχωσι καὶ τὰ μέσα, διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ἱερέως. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι ἡ σύστασις θὰ ἀκουσθῇ εὐμενῶς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀφορᾷ ζήτημα τοιαύτης γενικότητος.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§55Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εὐμενέστατα ἀκούεται ἡ σύστασις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὑπάρχει ὅμως ὡς πρὸς τὰς ἀπόψεις του διαφωνία. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐγώ, ὑπεύθυνος ὑπουργός, νὰ συμφωνήσω εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι ἡ περιουσία τῶν διαλυθεισῶν μονῶν διηρπάγη ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ ὅτι εἶναι μία ὀφειλὴ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Εἶναι περιουσία κρατική, διότι εἶναι γνωστὸν πῶς ἔγιναν αὐταὶ αἱ περιουσίαι, πῶς ἀπεφάσισε τὸ Κράτος καὶ διέλυσεν ὡρισμένας μονὰς καὶ πῶς ἐδόθη ἡ περιουσία εἰς τοὺς κατοίκους οἱ ὁποῖοι ἐστεροῦντο γῆς πρὸς καλλιέργειαν. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον παρουσιάζει κἄποιαν διάστασιν μεταξὺ ἱερωμένων καὶ λαϊκῶν εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀναμίξεως εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας. Τὸ σφάλμα εἶναι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἱδρύσεως τοῦ Γ. Ἐκκλ. Ταμείου, ὅτι ἀφέθη ἡ ἀπόλυτος διαχείρισις καὶ ἐδόθη ὁ ἔλεγχος εἰς τὸν Μητροπολίτην.

§56Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν τὸν θεωρεῖτε ἐπαρκῆ;

§57Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ χρηματικὴν διαχείρισιν ὄχι. Διεκτραγωδεῖται ἡ ὑπάρχουσα κατάστασις καὶ ἀποδίδεται εἰς τὴν ἔλλειψιν μισθοδοσίας τοῦ κλήρου. Ἀλλ’ ὁ κλῆρος δὲν εἶναι ὁ μόνος μὴ μισθοδοτούμενος, αὐτὸς δὲν ἐμισθοδοτήθη ποτέ. Ἂν τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα χαλαροῦται ἢ ἐχαλαρώθη τοῦτο ἴσως νὰ ὀφείλεται εἰς ἄλλους λόγους. Δὲν νομίζω, ὅτι ὁ ζῆλος τῶν ὑπηρεσιῶν εἶναι πάντοτε ζήτημα χρήματος, εἶναι καὶ ζήτημα συνειδήσεως καὶ ἔχομεν παράδειγμα, ὅτι, ὅταν ἐπένοντο ὑπάλληλοι εἶχον ἐν τούτοις ἀνεπτυγμένον τὸ αἴσθημα τοῦ καθήκοντος καλλίτερον. Βεβαίως ἀναγνωρίζομεν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ μισθοδοτηθῇ ὁ ἐφημεριακὸς κλῆρος, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ παραγνωρισθῇ, ὅτι ὁ κλῆρος δὲν στηρίζεται εἰς τὴν μισθοδοσίαν. Ἔχει ἀπολαυὰς καί τινες ἔχουν ἀπολαυὰς ἀρκούσας καὶ τοῦτο δύνασθε νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε ἐὰν ἴδητε ποίας οἰκονομικῆς καταστάσεως ἦσαν τινὲς τῶν ἱερέων πρὶν γίνουν ἱερεῖς καὶ ποίας εἶναι σήμερον. Ὑπάρχουν βέβαια χωριὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπαρκοῦν καὶ δὲν δύνανται νὰ πληρώσουν τοὺς ἱερεῖς, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα εἰς τὰ ὁποῖα οἱ ἱερεῖς ἔχουν ἀρκετὰς ἀπολαυάς.

§58Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἰς χωρία 25 οἰκογενειῶν πῶς θὰ ζήσουν οἱ ἱερεῖς;

§59Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ μὲ ὅλα αὐτὰ οὐδέποτε ἠρνήθην, ὅτι εἶναι ἀνάγκη διαρρυθμίσεως τοῦ Ἐκκλησ. Ταμείου, ὥστε νὰ ὑπάρξουν χρήματα διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ κλήρου. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ μηνῶν ἀπασχολεῖται μὲ τὸ ζήτημα ἐσχάτως δὲ συνέστησε καὶ ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέθεσε τὴν μελέτην τοῦ ὅλου ζητήματος. Πρὸ μηνῶν ἡ Ἱερὰ Σύνοδος ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως δι’ ἀναφορᾶς νὰ συναινέσῃ νὰ διαπραγματευθῇ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὥστε νὰ παραχωρήσῃ τὰ κτήματα εἰς αὐτὴν καὶ νὰ σχηματισθῇ ἕν κεφάλαιον. Κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀπήντησεν ἀμέσως, ὅτι δύναται ἡ Ἱερὰ Σύνοδος ἀπ’ εὐθείας νὰ διαπραγματευθῇ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Πράγματι ἐγένοντο διαπραγματεύσεις καὶ κατέληξαν κἄπου, ἀλλὰ μετὰ τὴν κατάληξιν ἤρχισεν ἡ μετάνοια καὶ ἡ διαφωνία μεταξὺ τῶν μητροπολιτῶν. Κατόπιν τούτου ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία συνεστήθη θὰ ἐξετάσῃ καὶ τὴν καταρτισθεῖσαν ἐν σχεδίῳ σύμβασιν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ καὶ ἐν συνόλῳ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα τῆς Ἐκκλησίας καὶ εἰδικῶς τὰ τοῦ Ἐκκλησιαστ. Ταμείου καὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν θὰ ἐξακολουθήσῃ εἰς τὸ μέλλον λειτουργοῦν τὸ Ἐκκλησ. Ταμεῖον. Ἄν ὑπάρχῃ πολυτέλεια πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι οὔτε εἷς γραφεὺς ἢ κλητὴρ ἐγένετο ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ἐλπίζω πολὺ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιτροπῆς τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ταχὺ καὶ ριζικόν, μόλις δὲ ὑποβληθῇ θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ρύθμισιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§60Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Τί θὰ γίνῃ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέπτυξα, καθ’ ὃ εἰς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους οἷοι οἱ μητροπολῖται, καθυστεροῦνται μισθοὶ 4 ἢ 6 μηνῶν; Εἶναι τοῦτο συντελεστικὸν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Κράτους;

§61Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον σᾶς ἀπασχολεῖ, σᾶς ἀπαντῶ τοῦτο, ὅτι ἡ ἐκκλησία ἐζήτησε πρὸ μηνῶν, ὅπως δοθῇ ἡ ἐγγύησις τοῦ Κράτους πρὸς σύναψιν δανείου 5 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν αὐτῆς. Τὴν ἐγγύησιν ταύτην παρέσχεν ἡ Κυβέρνησις. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ γενικώτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον θεωρῶ σπουδαῖον. Ὅλοι γνωρίζομεν πόσα πράγματα μποροῦμεν, νὰ περιμένωμεν ἀπὸ τὴν ἐκκλησίαν, ὅλοι δὲ γνωρίζομεν, ὅτι δυστυχῶς ἡ ἐκκλησία μας δὲν μᾶς δίδει ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἠμπορούσαμεν, νὰ περιμένωμεν ἀπ’ αὐτήν, ἀλλὰ μᾶς λέγει καὶ δικαίως, ὅτι «κύριοι, ὄχι μόνον δὲν μοῦ δίδετε τὰ μέσα, διὰ νὰ ἐπαρκέσω εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τὰς ὁποίας ἔχετε ἀπὸ ἐμέ, ἀλλὰ καὶ μοῦ πέρνετε μέγα μέρος τῆς περιουσίας μου». Αὐτὸ λοιπὸν μὲ ἀπησχόλησεν τελευταίως πολὺ καὶ μὲ τὸν συνάδελφόν μου ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὡμίλησα περὶ αὐτοῦ κατ’ ἐπανάληψιν. Ἀπὸ τὰς πληροφορίας τὰς ἐξωδίκους τὰς ὁποίας ἔχω, φαίνεται, ὅτι ἐὰν πράγματι ἡ μοναστηριακὴ περιουσία, ἐκείνη φυσικὰ ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ εἰς συναλλαγὴν καὶ τὰ κτήματα τῶν μονῶν ἐκποιηθοῦν, ὄχι μόνον ἡ Ἐθνικὴ οἰκονομία ἔχει νὰ ὠφεληθῇ, διότι τὰ κτήματα αὐτὰ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θ’ ἀποδώσουν πολὺ μεγαλείτερον εἰσόδημα, ἀλλὰ καὶ τὸ κεφάλαιον τὸ ὁποῖον θὰ σχηματισθῇ ἐκ τῆς πωλήσεως αὐτῶν τῶν κτημάτων, θ’ ἀποδίδῃ ὑπὲρ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, ὄχι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀποδίδει σήμερον, ὄχι τριπλᾶ καὶ τετραπλᾶ, ἀλλὰ πολλαπλάσια. Ὑπάρχουν μάλιστα οἱ ὑπολογίζοντες, ὅτι ἠμπορεῖ ἡ περιουσία αὐτὴ νὰ ἐκποιηθῇ καὶ ν’ ἀποδώσῃ ἐτησίαν πρόσοδον 60 ἢ 70 ἑκατομμυρίων, ἡ ὁποία μοῦ φαίνεται πάντως, θὰ εἶναι πολὺ σημαντική. Λοιπὸν κατ’ αὐτὴν τὴν διεύθυνσιν πρέπει νὰ ἐπιδιώξωμεν τὰ τῆς ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἀλλ’ εἶναι καὶ οἱ ἐνοριακοὶ ναοί. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν κατήρτισεν ὁ συνάδελφός μου θὰ στρέψῃ καὶ αὐτὴ τὴν προσοχήν της, πῶς ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ διαχείρισις τῆς περιουσίας αὐτῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἔχουν περισσότερα εἰσοδήματα. Καὶ ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. βουλευτὴς Καρδίτσης, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἔρχεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ αὐτὴ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς Καρδίτσης διηρμήνευσεν τὸν γενικὸν πόθον τῆς Βουλῆς καὶ ὅπως τὸ ταχύτερον φθάσωμεν εἰς ἓν σημεῖον, ὥστε ἡ μοναστηριακὴ καὶ ἐν γένει ἡ ἐκκλησιαστικὴ περιουσία διοικηθῇ καλλίτερον, ὥστε ν’ ἀποδώσῃ περισσότερα εἰσοδήματα, ἵνα ἐπαρκέσῃ εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας τῆς ἐκκλησίας, ἠμπορέσωμεν δὲ νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ αὐτήν, ὅπως ἡ ἐν γένει ἐκκλησιαστική της δρᾶσις εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν περιμένομεν. Ἔχομεν καλοὺς ἱεράρχας καὶ πιστεύω, ὅτι ἂν τοὺς δοθοῦν τὰ μέσα, πράγματι θὰ ἠμπορέσουν ν’ ἀνταποκριθοῦν πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως λάβῃ μέτρα προστατευτικὰ ὑπὲρ τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἀγρῶν τῆς πεδιάδος Ἁγίου Βλασίου.

§63Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ μέτρα προστασίας τῶν ἰδιοκτητῶν ἀγρῶν τῆς πεδιάδος Ἁγίου Βλασίου, προκειμένου οἱ Σ.Ε.Κ. νὰ κατασκευάσουν ἓν ἔργον εἰς τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμὸν Δαυλείας. Διὰ τῶν ἔργων αὐτῶν θὰ μεταβληθῇ ὁ ῥοῦς τῶν ὑδάτων τοῦ Κηφισσοῦ καὶ τοῦ παραποτάμου αὐτοῦ, ὑπὸ τὸ ὄνομα Μαυρονέρι, καὶ θὰ λάβῃ ῥοῦν παράλληλον πρὸς τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμήν. Παραλλήλως πρὸς τὴν γραμμήν πρόκειται νὰ ἀνοιχθοῦν δύο τάφροι, νὰ διοχετευθῇ τὸ νερὸ τοῦ Κηφισσοῦ καὶ τοῦ παραποτάμου αὐτοῦ, διὰ νὰ πέσῃ ἡ στάθμη ἡ σημερινὴ τῶν ὑδάτων εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο καὶ μὴ κινδυνεύῃ πλέον ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμή. Τὸ ἔργον ὅμως τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ κίνδυνος νὰ καλυφθῇ καὶ γίνῃ τέλμα, διὰ τῶν ἔργων αὐτῶν τὸ ἀκάλυπτον μέρος τῆς πεδιάδος Κηφισοῦ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἀκριβῶς, τί ἔργα πρόκειται νὰ κατασκευασθοῦν, διότι ἂν εἶναι αὐτὰ ἀληθῆ, πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπέμβῃ, διὰ νὰ ἀποτρέψῃ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν.

§64Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μὲ τὴν συντέλεσιν τῶν λιμενικῶν ἔργων ὑπάρχει βάσιμος ἡ πεποίθησις, ὅτι θὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα ὡρισμένον σκοπόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔργα ποὺ ὡμιλήσατε οἱ ἁρμόδιοι μὲ ἐπεβεβαίωσαν, ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια κατασκευῆς τῆς γεφύρας καὶ ὅτι πάντως θὰ σταλοῦν καὶ πάλιν μηχανικοί, πρὸς καλλιτέραν μελέτην τοῦ ἔργου.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ροδόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν. αʹ) Ἐκ ποίας αἰτίας ἀναγράφεται εἰς τὸν προϋπολισμὸν τοῦ 1929–30 ἔσοδον ἐκ τῶν εἰς εἶδος ἐπανορθώσεων τῶν χορηγουμένων ὑπὸ τῆς Γερμανίας, ἀντικείμενα ἀξίας μόνον 122.590.000 δραχμῶν, ἀπέναντι ὁμοίων εἰδῶν ἀξίας 240.386 056 ληφθέντων τὸ 1928–1929. βʹ) Διατὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1928–29 οὐδὲν ποσὸν ἀνεγράφη ὡς ἔσοδον ἐκ τῶν εἰς χρῆμα Γερμανικῶν ἐπανορθώσεων, τῶν κατανεμηθεισῶν μεταξὺ τῶν συμμάχων κατὰ τὰ ποσοστὰ ποὺ καθώρισεν ἡ διάσκεψις τοῦ Σπᾶ, ἐνῷ ἐκ τῶν πινάκων τῶν ἐσόδων τοῦ 1928–1929 προκύπτει, ὅτι μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου 1929 εἰσεπράξαμεν δραχμὰς 24.000.000 περίπου. γʹ) Ποῖον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἀνωτέρω κατανομὴν ἀναλογεῖ εἰς τὴν Ἑλλάδα μέχρι τοῦδε καὶ τὶ εἰσεπράχθη. δʹ) Ἐπὶ ποίας βάσεως στηρίζεται ἡ πρόβλεψις 36 μόνον ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐκ τῶν Γερμανικῶν εἰς χρῆμα ἐπανορθώσεων, κατὰ τὸ ἔτος 1929–1930. εʹ) Αἱ διεξαγόμεναι ἤδη διαπραγματεύσεις ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τῶν ἐμπειρογνωμόνων περὶ σταθερωτέρου προσδιορισμοῦ τῶν ἐτησίων δόσεων, τῶν καταβλητέων ὑπὸ τῆς Γερμανίας, ἐπὶ καταργήσει τοῦ «ὅρου τῆς μεταφορᾶς» (τοῦ Γερμανικοῦ συναλλάγματος εἰς ἄλλα νομίσματα) εἰς Μάρκα 2.050.000.000 ἐτησίως, ὅστις προσδιορισμὸς ἀποτελεῖ μείωσιν, καθ’ ἧς διεμαρτυρήθησαν ἡ Ἀγγλία, ἡ Γιουγκοσλαβία καὶ τὸ Βέλγιον, κατὰ πόσον θίγει τὴν ἀνήκουσαν εἰς τὴν Ἑλλάδα μερίδα. στʹ) Συνεπείᾳ τῆς διαμαρτυρίας τῆς Ἀγγλίας, Νοτιοσλαβίας καὶ Βελγίου, διὰ τὴν ἀπειληθεῖσαν μείωσιν τοῦ μεριδίου των, ἐγράφη, ὅτι οἱ λοιποὶ σύμμαχοι προέθησαν εἰς ἐξεύρεσιν ἄλλων πόρων διὰ τὴν κάλυψίν των. Ἡ Ἑλλὰς παρακολουθεῖ τὴν κίνησιν ταύτην, ἔχει γνῶσιν τῶν ἐπιφυλάξεων τοῦ Σάχτ, ὅπως μὲ τὰ μικρὰ Κράτη προβῇ ἡ Γερμανία εἰς ἀπ’ εὐθείας διακανονισμόν, διεμαρτυρήθη διὰ τὴν τυχὸν ἀπειλουμένην μείωσιν τῶν δικαίων της καὶ ποία εἶναι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος σήμερον διὰ τὴν Ἑλλάδα;

§66Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν ἔχω λόγους ν’ ἀναπτύξω αὐτήν, διότι τὰ θέματα περιέχονται ἐν αὐτῇ, εἶναι δὲ θέματα ποὺ πρέπει νὰ θίγωνται μετὰ πολλῆς προσοχῆς.

§67Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα ἀπαντῶ, ὅτι ἐνεγράφησαν τόσα ποσά, διότι τόσα εἶναι τὰ συμψηφιστικὰ τοιαῦτα. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν μὴ ἀναγραφὴν ὡς ἐσόδων κατὰ τὸ 1928–1929 παρομοίου ἐσόδου, αὕτη δὲν ἐγένετο, διότι δὲν προεβλέπετο ἡ καταβολὴ ποσῶν κατὰ τὴν χρῆσιν ταύτην. Ἤδη ἀναγράφεται τοιοῦτον ὡς ἐκ τῶν παρελθουσῶν χρήσεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀναλογοῦν διὰ τὴν Ἑλλάδα ποσόν, τοῦτο εἶναι 4 τοῖς χιλίοις ἐπὶ τῆς ὅλης ἀποζημιώσεως, ὅπερ ὅμως λόγῳ τῆς ἀδυναμίας τῆς Γερμανίας μετετράπη συμφώνως μὲ τὸ σχέδιον «Ντώους». Τὰς λοιπὰς πληροφορίας δύναται νὰ δώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, διὰ τὰς εἰς τὸν μῶλον Λοκρίδος ἐγκατεστημένας πρὸ τριετίας 100 προσφυγικὰς οἰκογενείας κλπ.

§69Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας. Εἰς τὴν Ἀταλάντην, πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας μου καὶ εἰς τὸ χωρίον Μῶλον ἀπὸ ἑπταετίας καὶ πλέον ὑπάρχουν πλέον τῶν 100 οἰκογενειῶν προσφύγων διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἐλήφθη οὐδεμία μέριμνα καὶ οὐδεμία προσοχὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ οἰκογένειαι αὐταὶ ἀντιπροσωπεύουν ἕνα ἀριθμὸν περίπου 500 ψυχῶν. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει, ὅτι διὰ τοὺς πρόσφυγας οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκατασταθῆ εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην ἔχουν ληφθῆ μέτρα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον, ὅπως καὶ διὰ τούς πρόσφυγας οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκατασταθῆ εἰς μερικὰ μέρη τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος, νὰ ληφθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς μία ἀνάλογος πρόνοια. Ἔχουν ὑποβάλει ἐπανειλημμένας ἀναφορὰς εἰς τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ Γεωργίας καὶ ζητοῦν καὶ ὑποδεικνύουν ὡρισμένας ἐκτάσεις καὶ καλλιεργήσιμα κτήματα τὰ ὁποῖα δύνανται δυνάμει τοῦ νόμου ν’ ἀπαλλοτριωθοῦν. Δὲν ζητοῦν οἱ ἄνθρωποι ἀστικὴν ἐγκατάστασιν. Ζητοῦν γεωργικὰς ἐγκαταστάσεις, νὰ τοὺς δοθῇ μία μικρὰ ἔκτασις γῆς τὴν ὁποίαν ζητοῦν νὰ καλλιεργήσουν ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ αὐτῶν καὶ τῆς χώρας.

§70Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μήπως πρόκειται περὶ ἀστῶν προσφύγων;

§71Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὄχι περὶ ἀγροτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀστικὴν ἀποκατάστασιν 50 οἰκογένειαι μένουν εἰς Ἀταλάντην ἐγκαταλελειμμέναι χωρὶς νὰ ληφθῇ οὐδεμία πρόνοια δι’ αὐτάς. Κατὰ τὸν τελευταῖον χειμῶνα λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν χιόνων ὑπέστησαν ζημίας καὶ εἰς τὴν ἐλαχίστην περουσίαν τὴν ὁποίαν εἶχον, ἡ δὲ Κυβέρνησις δυστυχῶς δὲν ἐπῆλθεν διόλου ἀρωγὸς εἰς αὐτούς. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ διατάξῃ τὴν ἵδρυσιν ἐλαχίστων μικρῶν οἰκίσκων διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν.

§72Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, θὰ γίνῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πριμίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§74Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν ἀνταλλαγῆς στεμμάτων τοῦ Βʹ. Ἀναγκαστικοῦ Δανείου, καθ’ ὅσον οἱ κάτοχοι αὐτῶν διὰ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεώς των δὲν κατώρθωσαν ἐμπροθέσμως νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἀνταλλαγήν. Ἡ σχετικὴ προθεσμία τοῦ Αʹ. Δανείου παρετάθη κατ’ ἐπανάληψιν. Ἑπομένως εἶναι δίκαιον καὶ εὔλογον νὰ παραταθῇ καὶ ἡ προθεσμία αὕτη.

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα ἂν ἐξέπνευσεν ἡ προθεσμία.

§76Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Δεδικαιολογημένως πολλοὶ δὲν ἀντήλλαξαν.

§77Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρόμοιον ζήτημα ἔχομεν καὶ μὲ τὰ ἔντοκα γραμμάτια. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐπιτρόπους τὸ Κράτος θὰ ἐξήταζεν ἐπιεικέστερον τὸ ζήτημα ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ πεισθῇ, ὅτι οἱ πραγματικοὶ κάτοχοι εἶναι κύριοι τῶν ἐπιτρόπων καὶ ὄχι ἄλλοι τρίτοι ἐπιχειρηματίαι.

§78Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι δύο περιπτώσεις. Ἡ μία εἶναι ἡ τῆς παλαιᾶς κοπῆς τῶν τραπεζογραμματίων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ἀνταλλαγῆ ἐγκαίρως ὡς γραμμάτια. Ἀπ’ αὐτὰ ἀφαιρεῖται τὸ ¼ συνεπείᾳ τῆς δευτέρας κοπῆς. Δι’ αὐτὰ πρέπει νὰ δοθῇ μία ὁμολογία. Αὐτὴ εἶναι ἡ μία περίπτωσις ποῦ γίνεται κατ’ ἀνάγκην. Δὲν ἐφρόντισεν ἐγκαίρως νὰ πάρῃ καὶ πηγαίνει τώρα εἰς τὴν Τράπεζαν ἡ ὁποία τοῦ λέγει, «πάρε τὰς 250 δραχμάς, κρατῶ ὅμως ἐγὼ τὸ ¼ συνεπείᾳ τῆς κοπῆς· καὶ αὐτὸ τὸ ¼ δὲν ἀνταλλάσσεται διὰ μίαν μετοχήν, ἐὰν ἔχω τὸ ἄλλο, ὅτι ἡ προθεσμία τῆς δευτέρας κοπῆς παρῆλθεν». Βεβαίως αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ παρουσιασθῇ, ὅτι ἐπωφελήθησάν τινες, ἀλλ’ ἐκ τούτου εἶναι δίκαιον νὰ χάσουν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔκαμον καμμίαν κερδοσκοπείαν;

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα τῶν ἐπερωτήσεων καὶ ἀναφορῶν διὰ μιᾶς κοινῆς ἀποφάσεώς της κατὰ τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῶν ἐργασιῶν της. Νομίζω, ὅτι ἂν κατὰ πᾶσαν Δευτέραν γίνωνται ἐπερωτήσεις καὶ κατὰ πᾶσαν Παρασκευὴν ὅσαι ἀνεβλήθησαν ἐξ ἀπουσίας τῶν κ.κ. ὑπουργῶν, νὰ γίνωνται καὶ αὐταὶ ἀναγκαστικῶς. Ἑκάστην δὲ Δευτέραν, Τετάρτην καὶ Παρασκευὴν αἱ ἀναφοραί. Νομίζω, ὅτι θὰ διευκολύνωμεν τὴν Βουλήν, νὰ φθάσῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὸ τέρμα τοῦ νομοθετικοῦ της ἔργου.

§80Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐκ τῆς πτέρυγος αὐτῆς, κ. Πρόεδρε, δὲν θὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀντίρρησις. Τουναντίον, θέλομεν νὰ διευκολύνωμεν τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς, διότι ὅλοι αἰσθανόμεθα ὅτι ὑπάρχει ἐργασία πολλὴ καὶ θέλομεν νὰ τελειώσωμεν τὴν ἐργασίαν τὸ συντομώτερον, χωρὶς ὅμως καὶ ἐκ τούτου νὰ ἐπέλθῃ βλάβη τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου. Εἰς τὴν τοιαύτην διαρρύθμισιν, ἡ ὁποία γίνεται διὰ φιλικῆς συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν διαφόρων κομμάτων, οὐδεμία ἀντίρρησις ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης θὰ ἀκουσθῇ.

§81Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οὔτε καὶ ἐγὼ ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Νὰ γίνῃ ὅμως κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ διαρρύθμισις τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, ὥστε νὰ δίδεται ὁ ἐπαρκὴς χρόνος εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτάς, διὰ τὴν παρασκευήν των. Νὰ γίνηται δηλαδὴ ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε διὰ τὰ σοβαρώτερα τῶν νομοσχεδίων νὰ παρέχεται εἰς τοὺς βουλευτὰς ὁ ἀναγκαῖος χρόνος διὰ τὴν μελέτην αὐτῶν.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ σπουδαιότερα τῶν νομοσχεδίων ἔχουν ἤδη κατατεθῆ ὑπολείπονται δὲ εἰσέτι δύο τὸ τῆς ρυθμίσεως τῶν καλυμμάτων καὶ τὸ τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης, εἰς αὐτὰ δὲ θὰ δοθῇ ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος, διὰ τὴν παρασκευὴν τῶν κυρίων βουλευτῶν.

§83Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ γνωρίζω ὅτι ἔχουν κατατεθῆ. Ἔχει καλῶς· ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι ἔχει καιρὸν ὁ βουλευτὴς νὰ ἑτοιμασθῇ ἐὰν ὑποτεθείσθω περιληφθοῦν εἰς τὴν αὐριανὴν ἡμερησίαν διάταξιν; Νὰ ὁρίζηται, ὅτι τὴν δεῖνα ἡμέραν θὰ συζητηθοῦν, ἐπὶ παραδείγματι, τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια ...

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰ σπουδαιότερα δελτία.

§85Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μάλιστα, διὰ τὰ σπουδαιότερα.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ γίνεται, δηλαδή, ὅπως ἔγινε χθὲς διὰ τὸ κομμουνιστικόν, διὰ τὸ ὁποῖον εἴπομεν, ὅτι θὰ συζητηθῇ τὴν Τετάρτην, τώρα ὅμως τὴν Πέμπτην λόγῳ τῆς παρεμπιπτούσης ὁρκωμοσίας τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τοὺς ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν ἔχοντας τροποποιήσεις, νὰ τὰς δώσουν εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι ἕτοιμοι μέχρι τῆς αὔριον, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ τὰς ἴδωμεν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἄλλης ἀντιρρήσεως ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὴν πρότασίν μου, καὶ τοιουτοτρόπως ρυθμίζονται τοῦ λοιποῦ κατὰ τοιοῦτον τρόπον αἱ ἐργασίαι, ἤτοι: ἀναφοραὶ Δευτέραν, Τετάρτην καὶ Παρασκευήν· ἐπερωτήσεις Δευτέραν καὶ ἐπικουρικῶς Παρασκευήν. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Μαρτίου 1929 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀγγλίας. Ἑλλάδος καὶ Βελγίου καὶ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας συμφωνιῶν περὶ ἐξαγορᾶς κτημάτων ὑπηκόων αὐτῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». (ἀποσύρεται). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀσφαλείας ἀγροτικῶν κτημάτων καὶ ὀργανώσεως ὑπηρεσίας ἀγροτικῆς ἀσφαλείας». Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§88Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δικαίως, κύριοι βουλευταί, ἀναμένει ὁ ἀγροτικὸς κόσμος μὲ ἀδημονίαν μίαν τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, διὰ νὰ ἴδῃ περιοριζομένας τὰς ἀγροζημίας, αἱ ὁποῖαι καταστρέφουν τοὺς κόπους καὶ τὸν ζῆλον τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον στηρίζεται εἰς μίαν ἐργασίαν μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶχε γίνει κατὰ τὸ 1927 κατόπιν καὶ τῶν ὑποδείξεων αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει εἰς τὸ ἀνώτατον γεωργικὸν συμβούλιον. Διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἱκανοποιεῖ τὰς ἀξιώσεις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ δημιουργεῖ σύστημα ἀγροτικῆς ἀσφαλείας ἐγγυώμενον τὴν προστασίαν τῶν ἀγροκτημάτων, εἶναι ἀνάγκη, νὰ ἐνθυμηθῶμεν εἰς ποίους λόγους προσέκοψε κυρίως τὸ ἐφαρμοσθὲν σύστημα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Τὸ παλαιότερον σύστημα ἀγροτικῆς ἀσφαλείας ἐστηρίζετο ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν, διότι οἱ ἀγροφύλακες ἐξελέγοντο ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς κτηματίας. Ἀλλὰ εἴτε διότι ὁ μισθὸς τῶν ἀγροφυλάκων ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τὴν θέλησιν ἑκάστου ἰδιοκτήτου, εἴτε διότι ἦτο ἐλάχιστος, εἴτε διότι διὰ τὴν εἴσπραξιν αὐτοῦ ἦσαν ὑποχρεωμένοι οἱ ἴδιοι οἱ ἀγροφύλακες ν’ ἀπευθύνωνται εἰς τοὺς κτηματίας, εἴτε διότι μολονότι οἱ κτηματίαι ἤρχισαν ἐκλέγοντες τοὺς ἀγροφύλακας ἐν τούτοις διὰ τῆς ἐπεμβάσεως τῶν κομμάτων κατωρθοῦτο, νὰ ἐκλέγωνται πάντοτε οἱ ὑποδεικνυόμενοι ἀπὸ τὰ κόμματα, δὲν κατωρθώθη ποτέ, νὰ διορίζωνται ἀγροφύλακες ἄξιοι τοῦ προορισμοῦ αὐτῶν. Τὰ χειρότερα στοιχεῖα ἑκάστης κοινότητος ἐξελέγοντο ὡς ἀγροφύλακες. Ἐκτὸς τούτου, μία εὐκολία ἡ ὁποία ὑπῆρχε πρὸς συμβιβασμὸν μεταξὺ τῶν ζημιουμένων καὶ τῶν ζημιωνόντων συνετέλει, ὥστε οἱ ζημιωταὶ μὴ φοβούμενοι τὴν ποινικὴν καταδίωξιν, διότι εἰς περίπτωσιν ἀνακαλύψεως τῆς ἐνοχῆς των εἶχον εὔκολον τὴν διέξοδον τοῦ συμβιβασμοῦ, δὲν ἠσθάνοντο κανένα φόβον ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ποινικῶν διατάξεων διὰ τὰς ἀγροζημίας. Εἰς τὰ κακὰ αὐτὰ προσεπάθησε νὰ θέσῃ ἕνα τέρμα ὁ νομοθέτης τοῦ 1923, ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησεν ἕνα συγκεντρωτικὸν σύστημα κατ’ ἀπομίμησιν τοῦ ἐφαρμοσθέντος ἄλλοτε εἰς τὴν Κρήτην. Τὸ σύστημα τοῦτο ἐπέτυχε, μολονότι περιώριζε τὴν αὐτοδιοίκησιν, ἐπέτυχεν εἰς τὰς πλουσίας ἐκείνας περιφερείας ἐκ τῶν ὁποίων τὰ ἔσοδα προήρχοντο ἀπὸ ἐπιβολὴν ἀμέσου φορολογίας καὶ ὅπου κατωρθώθη, νὰ διορισθοῦν καλοὶ ἀγροφύλακες. Ἀλλὰ ὁ νόμος αὐτὸς καὶ διότι ἦτο συγκεντρωτικὸς καὶ διότι ἐπέβαλεν ἄνισα βάρη, προεκάλεσε ζωηρὰς ἀντιδράσεις καὶ κατηργήθη διὰ τοῦ τελευταίου νόμου, ὁ ὁποῖος ἐπανέφερε τὴν αὐτοδιοίκησιν μεθ’ ἁπάντων τῶν ἐλαττωμάτων τοῦ παλαιοῦ συστήματος. Καὶ ἐρωτᾶται τώρα, κατὰ πόσον τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον διορθώνει τὸ πρᾶγμα. Πρῶτον πρέπει νὰ λεχθῇ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ ἔχῃ ἄμεσον ἐφαρμογήν, παρὰ μόνον εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας, ὅπως εἶπον, ὅτι λόγῳ καλῶν εἰσπράξεων, λόγῳ τῆς πλουσίας παραγωγῆς εἶχε φέρει καλὰ ἀποτελέσματα ὁ νόμος τοῦ 1923 καὶ αἱ ὁποῖαι περιφέρειαι ζητοῦν τὴν ἐπαναφορὰν αὐτοῦ. Δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ ἄμεσον ἐφαρμογὴν παρὰ μόνον εἰς ὀλίγας περιφερείας, εἰς τὴν Κρήτην, εἰς τὴν Κεφαλληνίαν εἰς μερικὰ μέρη τῆς Ἀχαϊοήλιδος, τῆς Μεσσηνίας, εἰς τὴν Κέρκυραν καὶ εἰς ἄλλα ὀλίγα μέρη. Εἰς τὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§89Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ, παρὰ μόνον εἰς τὰς περιφερείας αἱ ὁποῖαι θὰ τὸ ζητήσουν.

§90Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐξετασθῇ ἂν τὸ σύστημα ἐφαρμοζόμενον διορθώνῃ τὰ κακὰ τοῦ παρελθόντος. Ἀφήνω, ὅτι πολλαὶ διατάξεις εἶναι ἄστοχοι καὶ πέραν τοῦ δέοντος συγκεντρωτικαί, διότι ἀνεξαρτήτως αὐτῶν ἔχει κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου τὰ ἑξῆς θεμελιώδη ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δίκαιον νὰ διορθωθοῦν. Πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀμοιβὴν τῶν ἀγροφυλάκων: Αὐτὴ ἡ εἰς εἶδος ἀμοιβή, ἡ ὁποία πράγματι κατὰ τὸ παρελθὸν ἀπεδείχθη ὀλεθρία, κρατεῖται. Εἶναι δὲ ὀλεθρία, διότι δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν, μὲ τὴν ὁποίαν δὲν δύνανται νὰ συμβιβασθοῦν τὰ καλλίτερα στοιχεῖα τοῦ τόπου, τὰ ὁποῖα οὕτω δὲν θὰ ἦσαν διατεθειμένα ν’ ἀναλάβουν καθήκοντα ἀγροφύλακος. Ἄλλο ἐλάττωμα εἶναι, ὅτι δὲν ἀφήνει ἀνάμιξιν εἰς τὸν γεωπόνον καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ἡ ἀγροφυλακὴ ὁλόκληρος ἔπρεπε, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ὑπήγετο, διότι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἔχει ἀμεσώτερον ἐνδιαφέρον καὶ μεγαλειτέραν γνῶσιν πρὸς διαχείρισιν ὅλων αὐτῶν τῶν ζητημάτων τῆς ἀγροφυλακῆς, τῶν ρεόντων ὑδάτων κλπ. Ἐκτὸς τούτου δὲν γίνεται ἐπαρκὴς χρησιμοποίησις τῶν γεωπόνων διὰ τὰς ὑπηρεσίας αὐτάς, ἐπὶ παραδείγματι, διὰ τὰς θέσεις τῶν ἐποπτῶν. Καὶ εἶναι μὲν ἀναμφισβήτητον, ὅτι οἱ ἐπόπται καὶ οἱ ἀγρονόμοι ἀσκοῦν καὶ εἰσαγγελικὰ καθήκοντα, ἀλλ’ αὐτὰ εἶναι τόσον ἁπλᾶ, ὥστε δύναται κάλλιστα ὁ ἀπόφοιτος γεωπονικῆς σχολῆς, νὰ τὰ ἀσκήσῃ. Ἀφήνω, ὅτι ἂν αὐταὶ ὅλαι αἱ θέσεις αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται κατωρθοῦτο νὰ καταληφθοῦν ἀπὸ ἀποφοίτους τῶν γεωπονικῶν σχολῶν, θὰ ἔχωμεν τὸ μέγιστον πλεονέκτημα, νὰ ἔχωμεν εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους γεωπόνους, ὡς ὄργανα καὶ τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας ἀλλὰ καὶ τῆς γεωπονικῆς ὑπηρεσίας, ὥστε νὰ μὴ ἀσχολοῦνται μόνον διὰ τὰς καταγγελίας καὶ μηνύσεις, ἀλλὰ νὰ εἶναι καὶ περιοδεύοντες διδάσκαλοι. Ὁ συνδυασμὸς αὐτός, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται, ὅπως ἐπιβάλλεται ἡ ἐπαναφορά...

§91Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δύναται νὰ ὁρισθῇ, ὅτι κατὰ προτίμησιν δύνανται νὰ διορισθοῦν αὐτοί.

§92Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἐπεθύμουν, ὅπου δὲν εἶναι ἀνάγκη, νὰ ἀφεθοῦν αἱ θέσεις κεναὶ μέχρις ὅτου ἔχωμεν ἀποφοίτους τῶν γεωπονικῶν σχολῶν. Πρέπει νὰ τοὺς χρησιμοποιήσωμεν. Εἶναι μία εὐκαιρία. Δὲν φαντάζομαι, ὅτι εἶναι ἀνάγκη οἱ ἐπόπται καὶ οἱ ἐπιθεωρηταὶ νὰ εἶναι νομομαθεῖς, ἐνῷ εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι γεωπόνοι, διότι ἔχουν καὶ ἐνδιαφέρον μεγαλείτερον καὶ εἶναι εἰς θέσιν, νὰ ἐκτιμήσουν αὐτοὶ τὰ πράγματα καὶ νὰ εἶναι περιοδεύοντες διδάσκαλοι.

§93Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχετε τροπολογίαν;

§94Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχω, ἀλλὰ θὰ κάμω. Ἕν ἐλάττωμα τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θεωρῶ τὸ βασικώτερον εἶναι τὸ ζήτημα τῆς νομικῆς εὐθύνης τῶν συνεταιρισμῶν. Τὸ ζήτημα τὸ συνεζητήσαμεν καὶ εἰς τὸ Ἀνώτατον Γεωπονικὸν Συμβούλιον καὶ εἰς συνέδρια καὶ κατελήξαμεν εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα τὰ ὁποῖα περιελήφθησαν εἰς τὴν ἐργασίαν τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία παρεσκεύασε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, εἶναι δὲ ταῦτα τὰ ἑξῆς: Ὅτι διὰ νὰ ἔχωμεν πράγματι ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν δὲν ἀρκεῖ μόνον, νὰ διορίσωμεν καλοὺς ἀγροφύλακας, ἀλλὰ πρέπει νὰ προστατεύσωμεν αὐτοὺς ἀπὸ οἱανδήποτε αὐθαιρεσίαν, νὰ καταργήσωμεν τοὺς συμβιβασμοὺς μεταξὺ ζημιωτῶν καὶ ζημιουμένων, ν’ ἁπλοποιήσωμεν τὴν διαδικασίαν τῆς διώξεως τῶν ζημιωτῶν. Ἐπιβάλλεται νὰ καλλιεργήσωμεν εἰς ὅλους τοὺς γεωργοὺς αἴσθημα ἀλληλεγγύης, διὰ τὴν προστασίαν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ αὐτὸ δὲν δύνανται νὰ γίνῃ ἂν οἱ ἴδιοι ἐνδιαφερόμενοι δὲν ἀποτελέσουν μίαν κοινότητα οἰκονομικὴν ἔχουσαν εὐθύνην διὰ τὰς ζημίας. Τώρα ἂν γίνῃ μία ζημία τὶ συμβαίνει; Σήμερον ἡ εὐθύνη τοῦ συνεταιρισμοῦ φθάνει μέχρι τοῦ ποσοῦ τῆς ἐγγυήσεως τοῦ ἀγροφύλακος. Αὐτὸ τὸ ποσὸν καταβάλλεται ὡς ἀποζημίωσις, διὰ τὴν ζημίαν εἰς τὸν ζημιούμενον. Νομίζω ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ἡ ὀρθὴ λύσις ποῦ πρέπει νὰ δίδεται. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία παρεσκεύασε τὸ νομοσχέδιον ἐδέχθη ἄλλοτε πορίσματα τῶν συζητήσεων τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου καὶ τὰς ἰδικάς μου συστάσεις, διότι ἄλλοτε εἶχον ἐπιτύχῃ τὴν σύστασιν κἄπου ἑνὸς ἀγροτικοῦ συνεταιρισμοῦ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, ὁ ὁποῖος ἐστηρίζετο εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτι οἱ συνεταῖροι εὐθύνονται διὰ τὴν ἀποζημίωσιν, συνεισφέρουν καὶ ὁ συνεταιρισμὸς ὁ ἴδιος ἀσκεῖ τὴν διαδικασίαν ἐναντίον τῶν ζημιωτῶν, ὥστε οἱοσδήποτε ζημιούμενος κατώρθωνε ν’ ἀποζημιωθῇ ἀπὸ τὸν συνεταιρισμόν, ὁ ὁποῖος κατένειμε τὴν ζημίαν μεταξὺ τῶν συνεταίρων· καὶ ἔτσι εἶχον ἐνδιαφέρον καὶ ἔτσι εἶχεν ἀρχίσει νὰ καλλιεργῆται ἕνας συνεταιρισμὸς ἀλληλεγγύης.

§95Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πῶς τὸ ἐννοεῖτε;

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τῆς δημιουργίας συνεταιρισμῶν. Ἀντὶ τῶν συνδέσμων, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν συνεταιρισμοὺς· καὶ ἂν νομίζητε, ὅτι συνεταιρισμοὶ δὲν δύνανται νὰ εὐδοκιμήσουν εἰς ὅλας τὰς κοινότητας νὰ γίνουν εἰς τὰς μεγαλειτέρας.

§97Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οἱ κάτοικοι μιᾶς περιφερείας θὰ ἀποτελοῦν ὑποχρεωτικὸν συνεταιρισμόν, ἓν εἶδος ἀσφαλείας ὑποχρεωτικῆς. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τὸ ἐδέχθη τὸ γεωργικὸν συμβούλιον;

§98Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κατ’ ἀρχὴν τὸ ἐδέχθη.

§99Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἦτο ἀντιπροσωπευτικόν;

§100Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἦσαν ὅλοι οἱ νομογεωπόνοι καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν.

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλω νὰ ἐξακριβώσω ἂν δυνάμεθα νὰ μεταβῶμεν ἐκεῖ...

§102Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ ἔκαμα τοιοῦτον συνεταιρισμόν. Δὲν κατώρθωσεν ὅμως νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτό, διότι τὸ Εἰρηνοδικεῖον δὲν ἠθέλησε ν’ ἀναγνωρίσῃ τὸ δικαίωμα....

§103Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐκάματε συνεταιρισμόν· ἡ πρότασίς σας εἶναι νὰ γίνουν ἀναγκαστικοὶ συνεταιρισμοί; Αὐτὸ προτείνετε;

§104Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μάλιστα.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν δυνάμεθα νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὁ κόσμος τὸ δέχεται, δηλαδὴ ὅτι ἀνταποκρίνεται, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ ἀποτελεσματικώτερα μέτρα, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ θέσωμεν εἰς ἐφαρμογήν, διότι ἂν ὅλοι οἱ κάτοικοι μιᾶς περιφερείας ἐνδιαφέρονται θὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ ἐλάχιστον αἱ ζημίαι ἐφ’ ὅσον ὅλοι θὰ εἶναι ὑπεύθυνοι. Τὸ ἐλάττωμα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι ὁ σύνδεσμος αὐτὸς εἶναι καθαρῶς οἰκονομικός. Καὶ κατὰ τοῦτο, ὅτι παρεμβάλει πρόσκομμα εἰς τὴν διοίκησιν τῆς κοινότητος καὶ τῶν συνεταιρισμῶν. Εἶναι γνωστόν, ποῖοι ἐκλέγονται διοικηταὶ τῆς κοινότητος, δὲν λέγω, ὅτι εἶναι κακοὶ ἄνθρωποι, ἀλλὰ εἶναι κομματικοὶ ἄνθρωποι. Τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον διέπει τὴν κοινότητα δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κατὰ μέγα μέρος κομματικόν. Εὐτυχῶς ἐκεῖ ὑπάρχει ἀμεσώτερος κομματικὸς δεσμός, ὅπως συμβαίνῃ εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς, κατὰ τὸ πλεῖστον σὺν τῷ χρόνῳ εἶναι πνεῦμα ἐπικρατήσεως τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος. Αὐτὸ τὸ βλέπομεν, ὅταν συγκρίνωμεν τὴν δρᾶσιν τῶν συνεταιρισμῶν μὲ τὴν δρᾶσιν τῶν κοινοτήτων. Δι’ αὐτὸ θὰ πρέπῃ ἡ διοίκησις τῶν συνεταιρισμῶν, νὰ μὴ ἀναμιγνύεται εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Ἔτσι θὰ μποροῦμεν σιγά–σιγὰ νὰ καλλιεργήσωμεν τὸ πνεῦμα τῆς ἀλληλεγγύης, τὸ ὁποῖον μόνον θὰ μᾶς δώσῃ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα. Ὅταν κανεὶς ἀναλογισθῇ, ὅτι εἰς ἄλλα μέρη μέσα εἰς τοὺς δρόμους ὑπάρχουν ὀπωροφόρα δένδρα καὶ ὅταν τὰ θίξῃ κανείς, θὰ εὕρῃ ἐχθρὸν τὸν τυχόντα διαβάτην εἶναι νὰ θλίβεται, διότι ἐδῶ οὐδεμία ἐκδήλωσις δὲν γίνεται τοιαύτης ἀλληλεγγύης. Τὸ νομοσχέδιον μπορεῖ νὰ προχωρήσῃ πολὺ περισσότερον, διότι περιλαμβάνονται εἰς αὐτοὺς καὶ οἱ κτηνοτρόφοι. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλομεν οἱ κτηνοτρόφοι νὰ καταβάλλουν περισσότερον παρ’ ὅ,τι ἀναλογεῖ εἰς τὰ κτήματα. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω.

§106Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ μοῦ δώσητε τὰς τροπολογίας σας.

§107Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μάλιστα.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§109Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 111 ὁρίζονται τὰ προσόντα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ διορισθοῦν ἀγρονόμοι (ἀναγινώσκει). Ὑποβάλλω τροπολογίαν ὅπως ἀγρονόμοι βʹ τάξεως δύναται νὰ διορισθῶσι καὶ ἀξιωματικοὶ μαχίμων σωμάτων ἔχοντες ἀπολυτήριον Βʹ γυμνασίου καὶ ἔχοντες 10 καὶ πλέον ἔτη εἰς τὸν στρατὸν, ἐξ ὧν 2 ἢ 3 εἰς τὸ μέτωπον.

§110Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δώσατέ μου τὴν τροπολογίαν γραμμένην.

§111Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐλπίζω, ὅτι ὅταν διορισθῶσιν αὐτοί, θὰ διεξαγάγωσι τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν καλλίτερα ἀπὸ πάντα ἄλλον, διότι μὲ τὴν διοικητικὴν ἱκανότητα τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀποκτήσει, θὰ χρησιμεύσουν καὶ ὡς ὑπόδειγμα τῶν ἀγροφυλάκων, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι ἄτακτα στοιχεῖα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει).

§113ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 2–103).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 104 (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Β. Δεληγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§115Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχὴν οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ ἀντιρρήσεις, διότι δι’ αὐτοῦ σκοπεῖται ἡ ἐξασφάλισις τῆς ἀσφαλείας τῶν κτημάτων ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο, ἄνευ τῆς δημιουργίας σωρείας θέσεων ὑπαλλήλων, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ Κράτος εἰς τὸ μέλλον διαρκῶς πρέπει νὰ προνοῇ, μὴ λησμονῶμεν δέ, ὅτι ἐν τῷ μέλλοντι θὰ αὐξάνουν αἱ ἀξιώσεις αὐτῶν.

§116Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ μίαν τόσην μεγάλην ὑπηρεσίαν ἱδρυομένην τὸ πρῶτον, θὰ ἀναγνωρίσετε, ὅτι θὰ ἀπαιτηθῇ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ μισθοδοτῆται ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον.

§117Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ναί, δὲν θὰ πληρώνῃ τὸ Δημόσιον ταμεῖον, ἀλλὰ πάντως κἄποιος ἄλλος θὰ ἐπιβαρυνθῇ, δηλαδὴ ὁ λαός. Ἔχω καθῆκον, νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς σκέψεις μου. Ἐνθυμοῦμαι σήμερον τοῦτο μόνον, ὅτι εἰς τὰ 1924, ὅταν πάλιν ἴσχυεν ὁ ἴδιος θεσμός, εἶχε συσταθῆ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν οἰκονομιῶν καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατέκλυζαν αὐτὴν τὰ τηλεγραφήματα κατὰ χιλιάδας καὶ ἐζήτουν οἱ ἀγροφύλακες διαβάθμισιν, συντάξεις, αὐξήσεις. Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐμέναμεν κατάπληκτοι πρὸ τοῦ ὄγκου αὐτῶν τῶν τηλεγραφικῶν ἐκκλήσεων καὶ διαμαρτυριῶν. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου προστίθεται εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον ἕνας μέγας νέος ἀριθμὸς ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος παρὰ πολὺ θὰ ἔχῃ ν’ ἀπασχολήσῃ τὰς Κυβερνήσεις. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμένον νὰ πλουτίσωμεν τὸ νομοθέτημα αὐτὸ μὲ πλήρη εἰκόνα τῆς περιέργου αὐτῆς γραφειοκρατίας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν τόσον πολὺ πάσχει ὁ τόπος. Ἐξ ὑπολογισμῶν τοὺς ὁποίους ἔκαμα, χωρὶς νὰ ἔχω καὶ μίαν ζυγὸν διὰ νὰ ἐλέγξω τὴν ἀκρίβειαν τοῦ βάρους, ὑπολογίζω, ὅτι ἑκατοντάδες τόννων χάρτου δὲν θὰ ἐπαρκέσουν ἐτησίως διὰ τὰ ἔγγραφα καὶ τὰς ἀναφορὰς αἵτινες θὰ φθάνουν ἐτησίως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὁποίου θ’ ἀποδειχθῇ βραδύτερον λίαν ἀνεπαρκής, διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὸν ὄγκον τῆς ἀλληλογραφίας καὶ τῶν ὁδηγιῶν τὰς ὁποίας θὰ κομίσῃ μέχρι τῶν τελευταίων ὁρίων τῆς Ἑλλάδος. Σᾶς βεβαιῶ, κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι μόνον ὁ πόθος νὰ διευκολύνω τὸ ἔργον σας καὶ διὰ ν’ ἀκουσθῇ καὶ μία φωνὴ διαμαρτυρίας εἰς τὴν Βουλήν. Συνωμίλησα ἐπὶ μακρὸν μὲ τὸν δημιουργούμενον διευθυντὴν ἀγροτικῆς ἀσφαλείας καὶ ἐτόνισα εἰς αὐτόν, τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Διότι ἂν ὁ θεσμὸς ἦτο πληρέστερος, ἀσφαλῶς δὲν θὰ κατηργεῖτο εἰς τὸ παρελθόν. Αὐτὰ τὰ λέγω, διότι κατάγομαι ἐξ ἐπαρχίας καὶ παρηκολούθησα τὸν θεσμόν. Ἔτυχε βεβαίως εἰς πολλὰς ἐπαρχίας νὰ μὴ δημιουργηθοῦν παράπονα, ἀλλ’ εἰς τὴν μικρὰν ἐπαρχίαν ἐξ ἧς κατάγομαι ἦσαν πολλὰ τὰ παράπονα, ἰδίᾳ, διότι τὰ πρόσωπα εἰς τὰ ὁποῖα ἐνεπιστεύθη τὸν θεσμὸν αὐτὸν ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία ἦσαν κατώτερα τῆς ἀποστολῆς των. Φοβοῦμαι, ὅτι ὅλη ἡ ἀγαθὴ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ναυαγήσῃ εἰς τὸ συγκεντρωτικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται, καὶ ὅτι δὲν θὰ βραδύνῃ ἡ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ ζητήσωμεν μεταρρυθμίσεις τοῦ νεαροῦ νόμου. Εἰδικώτερον, κ. ὑπουργέ, ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ σημείου, ὅτι δημιουργεῖται μέγας ἀριθμὸς ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, μισθοδοτούμενος ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ ὅστις θὰ εἰσφέρῃ τὰ βάρη αὐτὰ καὶ ὅτι ἐκ τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν μόνον κακὸν ἔχει νὰ δημιουργηθῇ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας ἰδιαιτέρως ἐπ’ αὐτοῦ. Εὔχομαι νὰ διαψευσθῶ, ἀλλ’ οἱ φόβοι μου εἶναι σοβαρώτατοι, ἡ δὲ ἐν τῷ παρελθόντι ἐφαρμογὴ τοῦ θεσμοῦ τοὺς ἐνισχύει.

§118Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐκτιμῶ μὲ τὸ παραπάνω τὰς καλὰς προσπαθείας τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὑπερβάλλει πολὺ τὰ πράγματα. Θὰ εἶσθε ἐν ἀπολύτῳ ἀληθείᾳ, ἂν τὸ νομοσχέδιον εἶχε βάσιν ἕνα καθαρὸν συγκεντρωτικὸν σύστημα. Ἀναμένω τὴν δευτέραν συζήτησιν καὶ ἂν εἴχατε καὶ ἰδικάς σας τροπολογίας, θὰ τὰς συζητήσωμεν.

§119Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ περιορίσετε πάντως τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων, ὅσον δύνασθε.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον αὐτό;

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 104 ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Ἰουλίου 1926 Ν.Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 15 Μαΐου 1926 περὶ μεταβιβάσεως δικαιωμάτων κυριότητος κλπ. τῶν ἐν Ἑλλάδι κειμένων ἀγροτικῶν κτημάτων κλπ. εἰς τὴν Ε.Α.Π.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Μαΐου 1926 Ν.Δ. περὶ μεταβιβάσεως δικαιωμάτων κυριότητος κλπ. τῶν ἐν Ἑλλάδι κειμένων ἀγροτικῶν κτημάτων κλπ. εἰς τὴν Ε.Α.Π». Ὁ κ. Μ. Τσιγδέμογλου ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§122Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὑπὸ κύρωσιν νομοθετικὸν διάταγμα εἶναι ἀπὸ τὰ διατάγματα τῆς Παγκαλικῆς Δικτατορίας τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι ἀπὸ τὰ οὐσιωδέστερα καὶ τὰ ἐπιβλαβέστερα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν δυσφήμισιν ἣν προεκάλεσεν διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ δυσμενέστατα ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἐπέφερε κατὰ τὴν ἐφαρμογήν του. Λυποῦμαι πολύ, διότι ἡ ἁρμοδία κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἀφῆκε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα χωρὶς νὰ διατυπώσῃ ἔστω καὶ τὴν ἐλαχίστην διαμαρτυρίαν, διότι τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα κατὰ τὴν ἀντίληψιν μὲν τῶν νομικῶν εἶναι νομικῶς καὶ συνταγματικῶς ἄκυρον, κατὰ τὴν γνώμην δὲ τὴν ἰδικήν μου, εἶναι καταστρεπτικὸν τῶν προσφυγικῶν ἀποζημιώσεων. Ἔχει ἐξασθενήσει τήν ἔννοιαν τοῦ Κράτους κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ. Ἔχει ἐξευτελήσει τὴν κρατικὴν ἀξιοπρέπειαν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, εἶναι δὲ καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ ἐπιβλαβέστατον ἀπὸ ἀπόψεως ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως. Εἶναι ἄκυρον κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῶν νομικῶν, διότι ἀντίκειται εἰς τὴν συντακτικὴν ἀπόφασιν τοῦ κατοχυρωτικοῦ, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νομοθετικὸν διάταγμα τὸ ὁποῖον κατηρτίσθη μεταγενεστέρως, νὰ ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν καὶ σύγκρουσιν μὲ τὴν συντακτικὴν ἀπόφασιν ἡ ὁποία, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἐπικρατεστέρα. Διότι τὸ ὑπὸ κύρωσιν νομοθετικὸν διάταγμα κατηρτίσθη ἑνάμισυ μῆνα μετὰ τὴν συντακτικὴν ἀπόφασιν τοῦ κατοχυρωτικοῦ.

§123Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τί λέγει ἡ ἀπόφασις;

§124Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἡ ἀπόφασις λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «Πάντα τὰ ὑπὸ ἀνταλλαξίμων Μουσουλμάνων κλπ.»......

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι συντακτικὴ πρᾶξις;

§126Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Μάλιστα εἶναι συντακτικὴ πρᾶξις.

§127Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ λέγει;

§128Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Μάλιστα καὶ εἶναι τῆς δευτέρας Ἀπριλίου, δηλαδὴ ἔγινε τὴν παραμονὴν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Παγκάλου ὡς Προέδρου τῆς Δημοκρατίας.

§129Χ. ΛΑΔΑΣ. Τίνος ἔτους;

§130Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Τοῦ 1926.

§131Χ. ΛΑΔΑΣ. Τότε εἶχε διαλυθῆ ἡ ἐθνοσυνέλευσις.

§132Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ὡς συντακτικὴ ἀπόφασις ἔχει περάσει ἀπὸ τὴν τελευταίαν Βουλὴν καὶ ἔχει κυρωθῆ ὑπ’ αὐτῆς.

§133Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὥστε δὲν εἶναι Συντακτικὴ ἀπόφασις Ἐθνοσυνελεύσεως, εἶναι τοῦ δικτάτορος. Καὶ ποῖος σᾶς λέγει, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἀκυρώσωμεν ἀπόφασιν τοῦ δικτάτορος.

§134Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Πάντως ἐκυρώθη ἀπὸ τὴν τελευταίαν Βουλήν, εἶναι συντακτικὴ πρᾶξις.

§135Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἐκυρώθη, δι’ αὐτὸ τὸ εἰσαγάγομεν πρὸς κύρωσιν.

§136Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἐπέρασεν ἀλλὰ δὲν συνεζητήθη εἰς τρεῖς κατὰ συνέχειαν συζητήσεις. Πάντως ὅμως ἐπέρασε καὶ ἐδημοσιεύθη.

§137Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὡς νομοθέτημα ἁπλοῦν.

§138Χ. ΛΑΔΑΣ. Μάλιστα. Δυνάμει τοῦ ψηφίσματος τῆς 7ης Φεβρουαρίου 1927.

§139Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Τὸ ζήτημα τὸ νομικὸν δὲν θὰ τὸ συζητήσω, διότι σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι ἰδική μου γνώμη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἤθελον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, ὅτι εἶναι καταστρεπτικὸν τῶν ἀποζημιώσεων, πρὸ παντὸς τῶν ἀστῶν προσφύγων, διότι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ παρεχωρήθησαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως κτήματα, τῶν ὁποίων οὔτε ἀνάγκην εἶχεν, οὔτε ἦσαν προωρισμένα δι’ ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν. Τὸ χειρότερον δὲ ὅλων εἶναι, ὅτι πάλιν διὰ τοῦ ἰδίου νομοθετικοῦ διατάγματος ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως προσφύγων νὰ καταλάβῃ διοικητικῶς τὰ κτήματα αὐτὰ καὶ τοιουτοτρόπως ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως προσφύγων κατέλαβε κτήματα τεράστια καὶ κολοσσιαίας ἀξίας, τὰ ὁποῖα ἀργότερα ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις προσεπάθησε νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, διότι δὲν ἦσαν προωρισμένα τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν δι’ ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν καὶ ἐν τούτοις δὲν τὸ κατώρθωσεν. Ἡ συμφωνία Τρακάκη Καραμάνου, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως διὰ τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον ὡρίσθη ἐκ τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος κατέλαβε διοικητικῶς, χωρὶς νὰ μεσολαβήσῃ καμμία Κρατικὴ ὑπηρεσία, κατέλαβε κτήματα τόσης ἀξίας, ὥστε τὸ Κράτος τὸ ἴδιον ἠναγκάσθη ἀργότερον, διὰ διαφόρων συνεννοήσεων μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ν’ ἀποστείλῃ εἰδικὴν ἐπιτροπὴν ἐξ ἀντιπροσώπων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ὑπάρχουν τὰ 14 πρωτόκολλα Καραμάνου–Τρακάκη, τὰ ὁποῖα συνετάχθησαν μέν, δὲν ἐφηρμόσθησαν ὅμως, διότι δυστυχῶς τὸ μέγιστον μέρος, τὸ σύνολον σχεδὸν τῶν κτημάτων αὐτῶν, παρέμεινε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ εἰς χεῖρας τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα ὑπῆρξεν ἐξευτελιστικὸν τῆς Κρατικῆς ἀξιοπρεπείας, διότι ἐνῷ διεδόθη ὅτι πρόκειται διὰ τῆς παραδόσεως τῶν κτημάτων αὐτῶν νὰ ἐπιτύχῃ δάνειον ἐξωτερικόν, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ συνεπείᾳ τοῦ ὁποίου παρεδόθη ἡ περιουσία αὐτή, τὴν ἑπομένην ὅμως τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Ν. Δ. αὐτοῦ ἐδημοσιεύθη ὑπὸ τοῦ προέδρου τῆς Ε.Α.Π. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως προσφύγων τὰ παρέλαβε καὶ τὰ κρατεῖ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον πρὸς συμπληρωματικὴν ἐγγύησιν τοῦ πρώτου προσφυγικοῦ δανείου. Ἐξ αὐτῆς καὶ μόνης τῆς ἐφαρμογῆς, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ κἂν ἡ κύρωσις τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος ἐν τῇ Βουλῇ. Τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τοῦτο ὤφειλε νὰ ἀκυρωθῇ, ἡ δὲ Ε.Α.Π. διὰ νὰ νομιμοποιήσῃ τὰς σχέσεις της, ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος ἐκεῖνο τῶν κτημάτων τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιήθη ὑπ’ αὐτῆς καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγκατέστησε πρόσφυγας, νὰ καταρτισθῇ ἕν νομοσχέδιον 2–3 ἄρθρων καὶ τοιουτοτρόπως, νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα καὶ ἐπανέλθωσι δὲ τὰ κτήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν ὑπὸ τῆς Ε.Α.Π. καὶ σύμφωνα μὲ τὴν συμφωνίαν τὴν ἐπελθοῦσαν ἔκτοτε μεταξὺ Ἐθνικῆς Ταπέζης καὶ Ε.Α.Π. διὰ τῶν δεκατεσσάρων πρωτοκόλλων Τρακάκη–Καραμάνου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§140Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὑπάρχουν κτήματα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Ε.Α.Π. καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἐχρησιμοποίησε πρὸς ἐγκατάστασιν προσφύγων; Αὐτὸ ἐρωτῶ.

§141Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ἴσως διαφεύγει τῆς ἰδικῆς σας ἀντιλήψεως, πάντως ὅμως εἶναι μία θετικὴ πληροφορία τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅτι ὡς ἐκ τῶν πληθωρικῶς δοθέντων κτημάτων εἰς τὴν Ε.Α.Π. δὲν ἦτο δυνατόν, νὰ χρησιμοποιήσῃ ὅλα, διότι δὲν εἶχε τὰ οἰκονομικὰ μέσα πρὸς τοῦτο, ὅπως ἐγκαταστήσῃ εἰς αὐτὰ πρόσφυγας, διότι κατὰ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔγινε τὸ νομοθετικὸν διάταγμα εἶχεν ἐξαντληθῇ ἤδη τὸ πρῶτον δάνειον καὶ ἐπεδιώκετο, διὰ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος αὐτοῦ, νὰ ἐπιτευχθῇ νέον τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη ἀργότερον ὑπὸ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. Ἐκ τῆς πληθώρας τῶν κτημάτων αὐτῶν ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ ἕν ποσὸν 10% ἀκριβῶς κατὰ δέ, τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω, κρατοῦνται ἐκ μέρους τῆς Ε.Α.Π. μὲ τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπόν, ὅταν θὰ κατορθώσῃ νὰ πάρῃ νέον δάνειον πρὸς ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν, νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ μέρος αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀδιάθετον. Καὶ συνεπῶς, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ ἐκτάσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὴν Ε.Α.Π., αἱ καλιεργήσιμοι, ἀνέρχονται εἰς 7½ ἑκατομμύρια στρέμματα τὸ ποσὸν τῶν στρεμμάτων τὸ ὁποῖον μένει διαθέσιμον εἰς τὴν Ε.Α.Π. ἀσφαλῶς θὰ ἀνέρχεται εἰς 700–800 χιλιάδες στρέμματα εἰς διάφορα μέρη τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὸ ἔχω πληροφορηθῇ καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀρκετὰ σοβαραί. Δὲν ἠξεύρω τὶ ἄποψιν ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, διὰ τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος παρεχωρήθησαν τόσα προνόμια εἰς τὴν Ε.Α.Π., ὥστε εἶναι ἀφάνταστον, πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν ἐπιγνώσει ἡ σημερινὴ Βουλή, νὰ ἐγκρίνῃ νομοθετικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξε τόσον ἐπιζήμιον καὶ διὰ τὰ ἐν γένει Ἐθνικὰ καὶ Κρατικὰ συμφέροντα, ἰδιαιτέρως δὲ διὰ τὰ προσφυγικά. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον μοῦ κινεῖ τὴν περιέργειαν ἀκόμη περισσότερον, διότι μὲ ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως ὡς δικαιοῦχον ἀνταλλάξιμον, εἶναι, ὅτι ὅλα μὲν τὰ ἄρθρα τὰ ὁποῖα ἦσαν εὐνοϊκὰ ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως ἐφηρμόσθησαν καὶ ἐξετελέσθησαν, ἀντιθέτως δὲ μένουν ἀνεφάρμοστοι συμφωνίαι εἰς βάρος τῆς Ε. Α. Π. Τὸ σημεῖον ὅμως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ περιεργότερον ὅλων εἶναι, ὅτι τὸ μόνον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἦτο ὅπως δήποτε ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ συμφέροντα τῆς Ε.Α.Π. καὶ συγκεκριμένως τὸ ἄρθρον 11 ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ ἀνεφάρμοστον, διότι κατ’ οὐσίαν τὸ 11ον ἄρθρον ἐξασφαλίζει ὑπὲρ τῆς Ε.Α.Π. ποσὸν 700–800 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ὤφειλεν ἡ Ε.Α.Π. εὐθὺς ἅμα τῇ δημοσιεύσει τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος αὐτοῦ, νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ νὰ παραδώσῃ εἰς αὐτὴν ὅλα τὰ κτήματα τὰ Μουσουλμανικὰ καὶ ἀστικὰ καὶ ἀγροτικὰ τῆς Κρήτης, ἀφοῦ θὰ εἰσέπραττεν ἕνα μηδαμινὸν ποσὸν ἔναντι τοῦ συνόλου τῆς ἀξίας τῶν κτημάτων, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπερβαίνει τὰ 40–60 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἐν πάσει περιπτώσει, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἀξιοπρεπὲς δι’ ἡμᾶς τὸ μὲν νομοθετικὸν διάταγμα αὐτό, νὰ τὸ ἀκυρώσωμεν, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς Ε.Α.Π., νὰ ὑποβάλῃ, ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐξασφαλίσῃ πλήρως τὰ συμφέροντα τῆς Ε. Α. Π. καὶ τοιουτοτρόπως, νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἀπὸ τὸ αἶσχος τοῦ διατάγματος αὐτοῦ τῆς δικτατορίας.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπακάλμπασης ἔχει τὸν λόγον.

§143Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς σχεδίου νόμου κυρωτικοῦ ἑνὸς διατάγματος τὸ ὁποῖον ἐξετελέσθη ἤδη. Ὅταν κατηρτίζετο τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Παγκάλου, τότε δὲν παρελείψαμεν νὰ διαμαρτυρηθῶμεν, καὶ εἰς μίαν σύσκεψιν ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὑπουργεύοντος τότε τοῦ κ. Χαριτάκη, καὶ κατόπιν νὰ δηλώσωμεν, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία γίνεται καὶ ἡ ὁποία ὄντως ἐξήγειρεν ὡρισμένα μέλη τῆς Ε.Α.Π. τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ κατοχυρώσωσι τὰ δικαιώματά της, ὅτι ἦτο ὅλως διόλου περιττὴ κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ε.Α.Π. εἶχε τὸ ἱδρυτικὸν αὐτῆς διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀνελάμβανεν εἰς τὰ 1924 τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ μεταβιβάσῃ ὑπὸ τύπον ἀπολύτου κυριότητος εἰς τὴν Ε.Α.Π. ὅλας τὰς γαίας ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις τῶν προσφύγων. Ἀπορῶ μάλιστα διὰ τὸ ἑξῆς: Πῶς ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος ὁ ὁποῖος σήμερον ὁμιλεῖ, προκειμένου περὶ καταχρηστικῆς παροχῆς δικαιωμάτων εἰς τὴν Ε.Α.Π., πῶς εἰς τὰ 1923–1924 ὅταν ἐλαμβάνετο ἡ ἀπόφασις καὶ ἔγινε τὸ πρωτόκολλον τῆς Γενεύης, διὰ τοῦ ὁποίου παρὰ τὴν σύμβασιν τῆς ἀνταλλαγῆς ὑπεχρεοῦτο τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, νὰ μεταβιβάσῃ εἰς τὴν Ε.Α.Π., πῶς τότε δὲν διεμαρτυρήθη. Διότι τὸ σημερινὸν Ν. Δ. τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ συμπλήρωμα τοῦ ἱδρυτικοῦ πρωτοκόλλου τῆς Ε.Α.Π. Ἐὰν δὲ ἐν τῷ μεταξὺ τὸ ἱδρυτικὸν ἐκεῖνο διάταγμα εὕρισκεν ἀντιμέτωπον τὸν προσφυγικὸν κόσμον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, δὲν ἦτο δυνατὸν ποσῶς νὰ γίνῃ, τότε τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς εὑρισκόμενον σήμερον Ν. Διάταγμα δὲν θὰ ἤρχετο πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἑπομένως ὑποθέτω, ὅτι παρακαίρως ἔρχεται ἡ διαμαρτυρία τοῦ κ. συναδέλφου. Ἂς ἐξετάσωμεν ὅμως καὶ τὸ ἄλλο. Ὑποτεθείσθω σήμερον, ὅτι ἔρχεται ἡ Ε.Α.Π. καὶ παίρνει ὡρισμένα κτήματα. Ὡμίλησεν ἐν προκειμένῳ περὶ 7.500.000 στρεμμάτων. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ἡ ἔκτασις τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων καὶ μόνον τούτων ἀνέρχεται εἰς 7 ἢ 8 ἑκατομμύρια. Διότι μὴ ξεχνᾶτε, ὅτι εἰς τὴν Ε.Α.Π. δὲν μετεβιβάσαμεν μόνον κτήματα ἀνταλλαξίμων. Μετεδιβάσαμεν καὶ ἰδιωτικὰς ἰδιοκτησίας μετεβιβάσαμεν καὶ κτήματα Τούρκων ὑπηκόων, τὰ ὁποῖα ἐξηγόρασε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Μετεβιβάσθησαν καὶ κτήματα Βουλγάρων μεταναστῶν. Καὶ ἑπομένως, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ συνενώσωσι τὴν φωνήν των μὲ τὴν φωνὴν τῶν συναδέλφων των, ἦσαν δικαίως καὶ οἱ εἰδικῶς ἀσχολούμενοι μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν μεταναστῶν ἐκ Βουλγαρίας. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλομεν νὰ ἐξετάσωμεν εἶναι, τὶ δικαιώματα δίδει αὐτή ἡ μεταβίβασις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Ἐγὼ νομίζω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ ὑπὸ τύπον ἀπολύτου κυριότητος μεταβίβασις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως δὲν εἶναι παρὰ μόνον μία γενικὴ ὑποθήκη τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως ἐπὶ τῶν κτημάτων αὐτῶν. Διότι ὡς γνωστόν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως τοῦ δανείου τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος θὰ κατορθώσῃ νὰ ἀποσβέσῃ τὸ δάνειον αὐτό, τὰ κτήματα αὐτὰ θὰ ἐπανέλθωσιν Ipso jure ὑπὸ τὴν κυριότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους.

§144Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει τὴν κατοχήν, ὀφείλει δὲ νὰ ἐκδώσῃ ὁμολογίας ἵνα πληρώσῃ τοὺς πρόσφυγας· πῶς δὲν τὸ πράττει τοῦτο;

§145Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Θὰ ἔλθωμεν καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐγγυήσεων. Ἑπομένως εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τοῦ νομοθετήματος, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ὠθοῦσιν τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους εἰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, αἱ ὁποῖαι παρατηρήσεις γενόμεναι σήμερον ἀποδεκταὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ ἔκαμνον τίποτε ἄλλο, παρὰ θὰ ἐκλόνιζαν ὄντως τὸ γενόμενον Ἐποικιστικὸν ἔργον ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀπολαταστάσεως Προσφύγων. Διότι τὸ νὰ ἔρχεται ἕνας συνάδελφος καὶ νὰ ὁμιλῇ προκειμένου περὶ κτημάτων τὰ ὁποῖα ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως δὲν διέθεσεν ὑπὲρ προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως, ὑποθέτω, ὅτι προβαίνει εἰς μίαν ἐξυπηρέτησιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὀφείλω νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι ὑπάρχει ἀγροτικὸς κόσμος προσφυγικὸς τοῦ ὁποίου ὁ κλῆρος δὲν εἶναι οὔτε κἂν βιώσιμος. Ἑπομένως, ἐὰν ὄντως ὁ κ. συνάδελφος μποροῦσε νὰ ὑποδείξῃ ποῖα εἶναι τὰ κτήματα αὐτὰ ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐγένετο ἀποκατάστασις, τότε θὰ ἔδιδεν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ κατορθώσῃ τοὐλάχιστον, τοὺς μὴ ἀποκατεστημένους ἀγρότας πρόσφυγας νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ. Σήμερον βαίνομεν εἰς μίαν διάλυσιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, διότι τὸ ἔργον τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ συνετελέσθη. Ἐν τῷ μεταξὺ ὑπάρχει μία συμφωνία, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ Κράτους καὶ Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν ἀγροτῶν, καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ καὶ πάλιν παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν κατάθεσιν τῆς ἐν λόγῳ συμφωνίας. Ἐὰν ὅμως ἐξετάσωμεν, διατὶ ἐγένετο αὐτὴ ὁλόκληρος ἡ συζήτησις, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἐγένετο, διότι οἱ κύριοι συνάδελφοι νομίζουσιν, ὅτι ἕνας ἀριθμὸς κτημάτων, ὁ ὁποῖος μποροῦσε νὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο, νὰ καλύψῃ τὰς ὁμολογίας τὰς ἐκδοθείσας τῶν μεταναστῶν εὑρίσκεται εἰς τὰς χεῖρας τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως προσφύγων. Ἐπιτρέψατέ μοι κ. συνάδελφε, νὰ σᾶς δηλώσω τὰ ἑξῆς: Ὅτι ἀπὸ τοῦ 1912 μέχρι τοῦ 1929 τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐπὶ κτημάτων τὰ ὁποῖα ἀνῆκον εἰς τὴν προσφυγικὴν ὁλότητα ἐφήρμοσε κοινωνικὴν πολιτικήν, ἀλλοίμονον δὲ εἰς σᾶς ἄν νομίζητε, ὅτι ἡ ἔκδοσις ὁμολογιῶν ἦτο στήριγμα τῶν ὁμολογιῶν αὐτῶν, θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὸ κτηματικὸν κάλυμμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου σεῖς οἱ ἴδιοι ἀκριβῶς βασίζεσθε. Βεβαίως ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησίν σας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11 προκειμένου περὶ τῶν κτημάτων τῶν εὑρισκομένων ἐν Κρήτῃ· ἠμπορεῖτε νὰ συστήσητε τὰ δέοντα ἀλλὰ πέραν τῆς παρατηρήσεως αὐτῆς δὲν βλέπω καμμίαν ἄλλην παρατήρησιν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ, διότι ἐκτὸς ὡρισμένων ἐκτάσεων ἐλαιώνων εἰς τὴν Λῆμνον περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, οὐδὲν κτῆμα ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει προσφυγικὴ ἀποκατάστασις.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§147Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, κ. συνάδελφε, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ συνόλου του δὲν ἔχω νὰ ἐπιφέρω παρατηρήσεις, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ἀνατυπώσεως αὐτοῦ, ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ ὑμῶν. Διότι ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἐμφανίζει μίαν ἀντίθεσιν, διότι ἐνῷ εἰς τὸ ἄρθρον 5 λέγει προκειμένου περὶ κτημάτων ἐπιταχθέντων ἢ καταληφθέντων παρὰ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ τῶν ὁποίων ἡ ὁριστικὴ ἀπαλλοτρίωσις δὲν ἐγένετο ἀκόμη, ἀνέλαβε τὸ Δημόσιον, νὰ περατώσῃ τὸ ταχύτερον τὰς διατυπώσεις καὶ μετὰ τοῦτο νὰ μεταβιβάσῃ ὀρθῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα. Ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον παράγεται μία πρωθύστερος κατάστασις, ὅτι ἡ Ε.Α.Π. ἀποκτᾷ τὴν νομὴν καὶ κυριότητα, λαμβάνουσα αὐτὴν ἀπὸ τὸ Δημόσιον, πρὶν ἢ τὸ Δημόσιον ἀποκτήσῃ ταύτην.

§148Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν. Αὐτὴ ἦτο ἡ πραγματικὴ κατάστασις καὶ αὐτὸ τὸ παράδοξον τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται ὑπηγορεύθη ὑπὸ τῆς πραγματικότητος, εἶχε δημιουργηθῇ ὑπὸ τῆς ἐνεργείας τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπέτασσεν, κατελάμβανε τὰ κτήματα καὶ ἐγκαθιστοῦσεν εἰς αὐτά.

§149Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Σύμφωνοι εἴμεθα ἕως ἐδῶ, ἀλλ’ ἐπακολουθεῖ ἡ περίπτωσις δευτέρα τοῦ ἄρθρου 6ου, ἡ ὁποία λέγει ὅτι: «Ἡ Ε.Α.Π. ἐνασκοῦσα τὰ δικαιώματα ταῦτα τοῦ κυρίου κατανομέως ἔχει δικαίωμα διοικητικῆς καταλήψεως. Ἤδη, δηλαδὴ ἐν τῷ μέλλοντι, ἐπὶ κτημάτων δηλαδὴ ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἀπέκτησεν οὔτε νομὴν οὔτε κυριότητα, διότι ἐπ’ αὐτῶν τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον θέλει μεταβιβάσῃ τὴν κυριότητα καὶ νομὴν ἐν τῷ μέλλοντι, ὅταν τὴν ἀποκτήσῃ. Ἔχει δικαίωμα ὅπως ἔχει διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον νὰ ἀσκήσῃ δικαίωμα διοικητικῆς ἀποβολῆς.

§150Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κατὰ τῶν τρίτων ἐτέθη ἡ διάταξις.

§151Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἄν ὁμιλῇ περὶ τῶν τρίτων ἔχει καλῶς τό πρᾶγμα. Νὰ τεθῇ ὅμως ἡ δήλωσις καὶ τότε ἀποφεύγομεν ἐν τῷ μέλλοντι τὰς ἐνδεχομένας καταχρήσεις.

§152Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔρχομαι εἰς μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8. «Πάντα τὰ ἐν τοῖς προηγουμένοις ἄρθροις ἀναφερόμενα κτήματα καὶ λοιπὰ μεταβιβάζονται εἰς τὴν Ε.Α.Π. κατ’ ἀπόλυτον κυριότητα καὶ ἐλεύθερα ἐνοικιάσεως». Οἱ ὅροι αὐτοὶ τῆς ἐκποιήσεως βεβαίως εἶναι σκόπιμοι προκειμένου περὶ κτημάτων τὰ ὁποῖα ἔχουν νὰ ἐξυπηρετήσουν μίαν σκοπιμότητα σοβαράν, ἀλλ’ ἂν συνδυασθῇ αὐτὸ μὲ τὸ ἄρθρον 13 παρουσιάζεται μία ἀντισυνταγματικότης μία κατάργησις κεκτημένων δικαιωμάτων, διότι τὸ λέγει τὸ ἄρθρον 13. (ἀναγινώσκει). Ἑπομένως εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν γίνεται τὸ ἑξῆς πρόβλημα διὰ κάθε ἰδιοκτήτην κτήματος ἢ ἔχοντα δικαίωμα ἐπὶ ὡρισμένου κτήματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου γίνονται αἱ ἐγκαταστάσεις. Δηλαδὴ ὑπὸ τῆς Ε.Α.Π. καταργεῖται ὄχι μόνον ἡ πραγματικὴ κυριότης καὶ κατοχὴ ἐπὶ τοῦ κτήματος, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς ἀποζημιώσεως. Τοῦτο νομίζω, ὅτι ὑπερβαίνει τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα ἐσκόπει νὰ θέσῃ ὁ νομοθέτης, ἐὰν ὅμως ἐσκόπει τοῦτο ὁ νομοθέτης τότε ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα. Δὲν φρονῶ λοιπὸν ὅτι μπορεῖ νὰ εὐσταθήσῃ ἡ διάταξις αὐτὴ ἰδίως τοῦ ἄρθρου 13 ὡς εἶναι συνδυασμένη πρὸς τὸ ἄρθρον 8 καὶ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, ὡς ἀντικειμένη εἰς τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Συντάγματος, εἶναι ἄλλωστε ὑποχρεωμένα τὰ δικαστήρια νὰ μὴ ἐφαρμόσουν τοιαύτην διάταξιν. Διότι τότε ἀναιρεῖται ἡ ἰσχὺς τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Συντάγματος, ὅταν καταργοῦμεν καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς ἀποζημιώσεως. Διότι ἐν τίνι δικαιώματι καταργοῦμεν δικαιώματα περιουσιακὰ τῶν πολιτῶν ἐπὶ τῶν κτημάτων αὐτῶν τὰ ὁποῖα μεταβιβάζονται εἰς τὴν Ε.Α.Π. Τοιοῦτον δικαίωμα δὲν ἔχομεν. Ἐνδέχεται δὲ ἡ ὕπαρξις τῆς διατάξεως αὐτῆς νὰ δημιουργήσῃ καὶ ἔριδας καὶ δίκας αἱ ὁποῖαι θὰ καταλήξουν ἴσως εἰς ἄτοπα ἀποτελέσματα, διότι δὲν θὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν ὁ ἀγροτικὸς νόμος. Εἰς τὴν περίπτωσιν δὲ αὐτὴν ὑπερβαίνομεν καὶ τὰ ὅρια τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου.

§153Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ πρᾶγμα εἶναι ὅτι τὸ Κράτος τακτικῶς καὶ ἀνελλιπῶς ἀποζημιώνει πάντας τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ὁποίων τὰ κτήματα ἐπετάχθησαν ἢ ἀπαλλοτριώθησαν, χωρὶς ποτὲ ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Κράτος τῆς δημεύσεως ὅλων τῶν κτημάτων τὰ ὁποῖα ἐπετάχθησαν καὶ δὲν ἀνῆκον εἰς τὴν προσφυγικὴν ὁλότητα, δὲν ἦσαν τῶν ἀνταλλαξίμων, ἀλλὰ διαφόρων ἄλλων ἰδιωτῶν. Ὅλα τὰ κτήματα αὐτὰ πληρώνονται ἐξακολουθητικῶς, ὅταν γίνεται μία νομιμοποίησις τῆς ἀπαλλοτριώσεως, πληρώνει ἀνελλιπῶς χωρὶς ποτὲ νὰ προβληθῇ εἰς οὐδένα ἐκ τῶν δικαιουμένων ἡ ἔνστασις, ὅτι ἡ ἀξίωσίς των θεωρεῖται ἀπεσβεσμένη. Αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὴν πρᾶξιν. Τώρα τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα, ὅπως ξέρετε ἐγένετο καὶ ἐδημιούργησεν μίαν κατάστασιν πραγματικὴν τὴν ὁποίαν εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον ἄνευ σοβαρωτάτων περιπλοκῶν νὰ μπορέσωμεν νὰ τὴν ἐπανορθώσωμεν, διότι εἰς ὅλα τὰ κτήματα τὰ ὁποῖα κατέλαβεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἔχουν ἐγκατασταθῆ προσφυγικοὶ συνοικισμοί, ἔχουν κάμει δαπάνας στεγάσεως, ἀνήγειρον οἰκίσκους. Συνεπῶς δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ λόγος περὶ μεταβολῆς, διότι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ, σᾶς εἶπον ἐδημιουργήθη μία κατάστασις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιηθῇ.

§154Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπὶ τῆς πραγματικῆς καταστάσεως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπεμβαίνωμεν Ὁμιλῶ ὅμως περὶ τῆς νομικῆς καταστάσεως.

§155Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχετε πολὺ δίκαιον, ἀλλὰ δὲν ἐδημιουργήθη ζήτημα τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον φοβεῖσθε ἐκ τῆς διατάξεως.

§156Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὁμιλεῖτε ἐπὶ ἀξιώσεων αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μεταξὺ ἰδιοκτητῶν καὶ τοῦ Δημοσίου, ἐνῷ ἡ διάταξις δὲν ὁμιλεῖ περὶ αὐτῶν ἀλλὰ περὶ τρίτων διεκδικούντων δίκαιον ἐπὶ τῶν ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων καὶ τοιαῦται περιπτώσεις δὲν τίθενται ὑπ’ ὄψιν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς αἱ ὁποῖαι κρίνουν σχέσεις δημοσίου ἐπιτάξαντος ἢ ἀπαλλοτριώσαντος καὶ ἰδιοκτήτου τοῦ κτήματος. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ μεταβολῆς τῆς πραγματικῆς καταστάσεως ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς νομικῆς ἡ ὁποία δημιουργεῖται ὅταν καταργοῦνται σχέσεις, δικαιώματα περιουσιακά, τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ τρίτος.

§157Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ Κράτος πληρώνει ἕκαστον ἰδιοκτήτην δι’ ὅσα κατέλαβε καὶ δι’ ὅσα ἀπαλλοτρίωσεν. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει σχέσιν μόνον ἐπειδὴ ἐνεφανίσθησαν—καὶ ὑπάρχει σχετικὸν νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς περὶ τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν — τρίτοι οἱ ὁποῖοι μετὰ τοὺς νόμους τοὺς ἀπαγορεύσαντας τὰς δικαιοπραξίας ἐδημιούργησαν δικαιώματα, δι’ ἀνωμάλου δικαιοπραξίας ἢ παρανόμου κατοχῆς.

§158Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τότε, νὰ διατυπωθῇ καλλίτερον.

§159Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Οὐδὲν ἀπολύτως παράπονον ἐγεννήθη ἕως σήμερον.

§160Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ μίαν περίπτωσιν. Ἐπὶ κτήματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἡ ἐγκατάστασις τοῦ προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ Ἀγρινίου, ὑπῆρχε διεκδίκησις ἐκ μέρους τοῦ τρίτου. Ἐγένετο ἡ ἀποκατάστασις καὶ ἀπεζημιώθη ὁ ἰδιοκτήτης. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ὁ τρίτος ἐπέτυχε τὴν ἀπόφασιν ἡ ὁποία ἐπεδίκαζε τὸ κτῆμα εἰς αὐτόν. Βεβαίως, ἀφοῦ διετέθη δι’ ὡρισμένον σκοπόν, δὲν ἠμπορεῖ αὐτὸς νὰ τὸ πάρῃ, ἔχει ὅμως μίαν ἀξίωσιν νὰ ἀποζημιωθῇ διὰ τὸ κτῆμα ὁ ἐπιτυχὼν εἰς τὴν διεκδίκησιν αὐτοῦ. Διὰ τῆς διατάξεως ὅμως αὐτῆς τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἀξίωσίς του κηρύσσεται ἀπεσβεσμένη.

§161Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐκεῖ πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀστικοῦ συνοικισμοῦ. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, διὰ νὰ κατορθώσῃ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων καὶ πρόκειται περὶ ἀστῶν, ἀπευθύνεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, ἂν δὲ πρόκειται περὶ γεωργῶν, εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προτάσεως αὐτῆς, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας συνεργαζόμενον μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας προβαίνει εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ κτήματος. Γίνεται δηλαδὴ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου, ὁ δὲ ἰδιοκτήτης δὲ θὰ ἀποταθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ἡ ὁποία δὲν φέρει πλέον τὸ βάρος τῆς δαπάνης, ἀλλὰ τὸ Δημόσιον. Ἡ διάταξις αὕτη ἀποσβένησι τὰ δικαιώματα τοῦ ἰδιοκτήτου;

§162Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Προφανῶς ἀποσβένυται πᾶσα ἀξίωσις τρίτου. Δὲν δύναται ν’ ἀποβλέπῃ εἰς ἀπόρριψιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἀποζημιώσεως, ἀλλὰ τοῦ ἀκινήτου.

§163Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ γίνῃ μία δήλωσις: ἀξίωσις ἐπὶ τῶν κτημάτων ὄχι διὰ τὸ δικαίωμα τῆς ἀποζημιώσεως.

§164Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Ἄν ἔχῃ πωλήσει ὁ ἰδιοκτήτης τὸ κτῆμά του εἰς ἐμέ, τὶ θὰ γίνῃ;

§165Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν εἶσθε νομικῶς, κ. συνάδελφε, καὶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, νὰ μὴ συζητήσωμεν μαζὶ διὰ νομικὰ ζητήματα.

§166Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κάμετε μίαν δήλωσιν, ὅτι πᾶσα ἀξίωσις ἐπὶ τοῦ ἀπαλλοτριωθέντος κτήματος ἀποσβένυται. Τὰ ἄλλα τὰ προσωπικὰ ζητήματα διευθετοῦνται.

§167Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μὰ καὶ ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἔννοιαν ἀποσβέσεως τῆς ἀπαιτήσεώς του περὶ ἀποζημιώσεως.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαρσέλος ἔχει τὸν λόγον.

§169Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἐξ Ἀθηνῶν συναδέλφου μὲ ἀναγκάζει, νὰ προσθέσω δύο λέξεις ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἀνταλλαξίμων. Ἓν ἀπὸ τὰ πολλὰ κακὰ τὰ ὁποῖα προσέφερεν ἡ Παγκαλικὴ περίοδος, ἦτο καὶ τὸ ζήτημα τῶν περιουσιῶν, ἰδίως δὲ τῶν ἀστῶν προσφύγων. Ἦτο τότε καὶ ἡ τρέλλα, οὕτως ὥστε συνοικισμοὶ καὶ διάφοροι ἰθύνοντες τῶν προσφύγων ἐθεώρουν, ὅτι θὰ ἔλυον ὅλα τὰ ζητήματα. Καὶ ἀκριβῶς τότε εὑρέθησαν μερικοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὰ πρῶτά των βήματα εἶδον τὴν κατασπατάλησιν τῆς περιουσίας τῆς προσφυγικῆς καὶ εἴδομεν τὰ διάφορα διατάγματα, τοὺς διαφόρους γενικοὺς διοικητὰς καὶ νὰ δίδεται τὸ δικαίωμα, νὰ δίδεται ἡ προσφυγικὴ περιουσία διὰ κοινωνικὰς ὠφελείας.

§170ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ δίδεται;

§171Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ἀλλὰ πρωτίστως ν’ ἀποζημιοῦνται διότι οἱ πρόσφυγες οἱ ἀστοὶ δὲν ἐζήτησαν τίποτε ἄλλο, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὴν ὑπάρχουσαν Τουρκικὴν περιουσίαν ἐδῶ, νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀντλήσουν, ὥστε νὰ πάρουν ἓν πόρον ζωῆς. Ἐζήτησαν τοῦτο καὶ διὰ διεθνῶν συμβάσεων καὶ ἐσωτερικοῦ δικαίου κατοχυροῦνται, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουσι 170 χιλιάδες ἀστῶν ἐκπρόθεσμοι καὶ δύνανται νὰ φθάσουν καὶ 200, καὶ τόσα ζητήματα, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰ κτήματα ν’ ἀποζημιοῦνται εἰς τὴν ἀξίαν των ὅταν θέλῃ τὸ Κράτος, νὰ τὰ διανέμῃ καὶ ὄχι κατὰ τὰς ὀρέξεις τοῦ α καὶ τοῦ β Γενικοῦ Διοικητοῦ. Καὶ τότε εἶχον καὶ τὸ περίφημον τῆς διαθέσεως ὁλοκλήρου περιουσίας ἀστικῆς καὶ ἀμπέλων καὶ ἐλαιώνων εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως καὶ τότε ἡ μικρὰ ἐκείνη δράξ, ἡ ὁποία ἀντετίθετο εἰς τὰς ἀπόψεις τῆς Παγκαλικῆς περιόδου, τότε ὑπεκινήσαμεν καὶ ἡμεῖς τοὺς διαφόρους ἰθύνοντας παρὰ τῷ Προέδρῳ καὶ ἔκαμαν τὸ περίφημον κατοχυρωτικόν, τὸ ὁποῖον μετὰ 10 ἡμέρας ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς ἠκυρώθη δι’ ἑνὸς ἄλλου διατάγματος. Καὶ ὅταν μετ’ ὀλίγους μῆνας διάφοροι ἰθύνοντες προσεκλήθησαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ὁλόκληρος ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅταν τοῦ εἶπον «διατὶ ἀνηρέσατε τὸ κατοχυρωτικὸν» ἀπήντησεν ἰταμώτατα, ὅτι «αὐτὸ ἦτο ἐκλογικὸν πυροτέχνημα» καὶ οἱ διάφοροι ἰθύνοντες τῶν προσφύγων ἐκάθησαν καὶ συνεζήτησαν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ πάρουν τὸ καπέλλο τῶν καὶ νὰ κατακρίνουν τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κοινωνικὴν πολιτικὴν διὰ τὴν διάθεσιν τῆς περιουσίας, ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. ἐκ Ροδόπης συνάδελφον, ὅτι εἴμεθα καὶ ἡμεῖς κεκηρυγμένοι ὑπὲρ τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν προσφυγικῶν περιουσιῶν, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύομεν μεγάλας περιουσίας, ἀλλ’ ἐφροντίζομεν νὰ κάμωμεν τὴν κοινωνικὴν πολιτικὴν παρὰ τὰ συλλαλητήρια τὰ ὁποῖα ἐγίνοντο ἐξωκοινοβουλευτικῶς, ὅπως μειώσουν τὸ ζήτημα καὶ τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὰς παραμονὰς τῆς πτώσεως τοῦ κ. Μιχαλακοπούλου. Καὶ ἂν ἡ Παγκαλικὴ περίοδος δὲν εὕρισκε τὸ ψήφισμα καὶ τὴν σύμβασιν, διὰ τῶν ὁποίων ἔγιναν αἱ ἐπιτροπαὶ αἱ ὁποῖοι ἐξεδίκαζαν τὰς προσφυγικὰς περιουσίας, δὲν θὰ εὑρίσκετο ὁ κ. Κονδύλης εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν, νὰ ἀρχίσῃ τὰς πληρωμάς. Αὐτὰ ἐπράξαμεν τότε καὶ δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι οἱ ἀγρόται ἔχουσιν ὅλα τὰ δικαιώματα, νὰ ζητοῦν ν’ ἀντλήσουν σήμερον, βασιζόμενοι εἰς τὸ Παγκαλικὸν διάταγμα τὸ ὁποῖον τοὺς προσέθεσεν ἀκόμη περισσοτέρας περιουσίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ἀγροτῶν, δὲν λέγομεν ὄχι. Ἀλλ’ ἡ κοινωνικὴ πολιτικὴ αὐτὴ βεβαίως πρέπει, νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἰσχύῃ, διότι ὑπάρχουσιν 170 χιλιάδες. Τοὺς ἀγρότας βεβαίως τοὺς ἐνισχύσαμεν καὶ τοὺς ἐνισχύομεν.

§172Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Τὶ λέτε, κ. συνάδελφε;

§173Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Θὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα καὶ θὰ ἴδωμεν, ἂν οἱ ἀγρόται δὲν ἠμείφθησαν ἑκατονταπλασίως ἀπὸ τοὺς ἀστούς.

§174Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Καὶ τοὺς τόκους των ἀκόμη δὲν δύνανται νὰ πληρώσουν.

§175Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Δύνανται καὶ πολὺ μάλιστα. Ὑπάρχουν πληροφορίαι...

§176Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξαιρέσεως.

§177Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ἔρχομαι καὶ εἰς ἕν ἄλλο ζήτημα καὶ ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Ἀθηνῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ ὁποῖον ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Γεωργίας καὶ διεμαρτυρήθην, διατὶ δὲν διεμαρτυρήθησαν τοὐλάχιστον διὰ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ; Ὅταν ἤμην μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Γεωργίας καὶ ὅταν ἦλθε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ εἰσηγητὴς ἦτο κἄποιος ἄλλος, ἐζήτησα νὰ μοὶ τὸ δώσουν ὡς εἰς εἰσηγητὴν καὶ τὸ παρέλαβον καὶ τὸ ἔδωσα εἰς τοὺς τότε ἰθύνοντας, ὅπως καὶ εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Ἀθηνῶν, εἰς τοὺς διαφόρους ἰθύνοντας τῶν ἀνταλλαξίμων, διότι δὲν ἤθελον νὰ ὑπεισέλθω...

§178Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Αὐτὰ δὲν ἔχουν σχέσιν.

§179Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω, ἀλλὰ θέλω τοῦτο νὰ τονίσω, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι τόσον μέγα καὶ τόσον λεπτόν, ὥστε ἔχει ἀνάγκην μιᾶς ἐπεξεργασίας, ὄχι μόνον ἐπεξεργασίας, ἀλλὰ ἔχομεν ἀνάγκην εἰδικῆς συσκέψεως τῶν προσφύγων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνδιεφέρθησαν καὶ γνωρίζουσι τὰ ζητήματα καὶ δύνανται νὰ διευκολύνουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος πολλάκις εἶπεν, ὅτι θὰ προσπαθήσῃ νὰ συμμαζεύσῃ τὴν Τουρκικὴν περιουσίαν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐδῶ, οὕτως ὥστε νὰ ἐνισχύσωμεν ἕνα ταμεῖον ὁ,τιδήποτε ἕνα ἀνεξάρτητον ὀργανισμόν, διὰ νὰ μπορέσῃ, νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τοὺς διαφόρους ἐκπροθέσμους καὶ ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ δοθῇ καὶ τὸ 25%, ἐὰν περισσεύσουν ἐκ τῶν ὑπολειμμάτων τῆς Ὀθωμανικῆς περιουσίας. Διὰ τοῦτο εἶπον τὴν κοινωνικὴν πολιτικὴν βεβαίως τὴν κατευθύναμεν τότε καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Ροδόπης ἦτο εἷς ἐκ τῶν συνεργατῶν, ἀλλὰ τὴν αὐτὴν πολιτικὴν ὀφείλομεν νὰ ἐξακολουθήσωμεν, διὰ τὴν μεγάλην ἐκείνην μάζαν, ἡ ὁποία ἔμεινε ὡς ἐκπρόθεσμος καὶ οἱ ὁποῖοι περιμένουν σήμερον καὶ αὔριον νὰ ἀποζημιωθῶσιν. Ὀφείλουν νὰ συντονίσουν οἱ πρόσφυγες βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ προσφυγικὰ καὶ ἰδίως διὰ τὰ ἀστικὰ ζητήματα, πρέπει νὰ συντονίσουν τὰς δυνάμεις των, διὰ νὰ φέρουν ἀποτέλεσμα, οὕτως ὥστε νὰ βοηθήσουν τὴν Κυβέρνησιν, νὰ δυνηθῇ συμμαζεύουσα τὴν Ὀθωμανικὴν περιουσίαν, νὰ ἀποκαταστήσῃ καὶ τοὺς ἐκπροθέσμους καὶ ἢ δυνατὸν καὶ τὰ 25% νὰ δώσῃ.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Τζιγδέμογλου ἔχει τὸν λόγον.

§181Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω πολλὰ εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον οἱ κύριοι συνάδελφοι, οὔτε θὰ ἀπαντήσω εἰς τίποτε ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἔξω τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ εἴπω μόνον 2 λέξεις, διὰ τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Πειραιῶς ὅτι ὁμολόγησε καὶ εἶναι γεγονός, ὅτι ὑπῆρξεν ὁ εἰσηγητὴς εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος αὐτοῦ, ὁμολόγησεν ἐπίσης, ὅτι τὸ θεωρεῖ καὶ τὸ ἐθεώρει, ὡς οὐσιωδέστατον καὶ σπουδαῖον.

§182Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Συγγνώμην, εἶπον λάθος, ὅτι ἤμουν εἰσηγητής.

§183Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔλαβεν ἐνδιαφέρον διὰ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα αὐτὸ καὶ ἐνῷ ἐγνώριζεν ὅτι ἔχει τόσην σπουδαίαν σημασίαν, δὲν ἐνδιεφέρθη ἴσως τότε ἢ δὲν εὑρέθη εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζητήθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ δι’ αὐτὸ ἦτο ἡ ἀπορία μου, διατὶ δὲν εὑρέθη κανεὶς νὰ διατυπώσῃ μίαν διαμαρτυρίαν. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἐκ Πειραιῶς κ. συναδέλφου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Μπακάλμπαση ἐπὶ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε. Μετ’ ἀπορίας μου ὅμως ἤκουσα τὸν κ. συνάδελφον, νὰ λέγῃ, ὅτι ἡ Ὀθωμανικὴ περιουσία ἡ παραμείνασα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ 7½ ἑκατομμύρια καλλιεργήσιμα στρέμματα, ὅτι δὲν ἀποτελεῖται ἐξ ὁλοκλήρου ἐκ κτημάτων ἀνταλλαξίμων. Αὐτὸ τὸ ζήτημα ἔχει ἐπανειλημένως ἐξελεγχθῆ καὶ διετυπώθη πλειστάκις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ εἴπομεν, ὅτι τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται ἢ μᾶλλον ἡ προσθήκη, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τῶν κτημάτων τὰ ὁποῖα κατέχει ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι πιθανὸν νὰ ἀνέρχωνται καὶ εἰς δύο ἑκατομμύρια στρέμματα, ἐξισοῦνται μὲ τὰς ἐκτάσεις ἀνταλλαξίμων κτημάτων κατεχομένων ἀπὸ κολήγους καὶ ἀκτήμονας γηγενεῖς καὶ κατὰ συνέπειαν, ἐφ’ ὅσον ἐκεῖνα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῶσιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως εἴτε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡμεῖς συμψηφίζομεν εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην τὰ ἀπὸ ἄλλης προελεύσεως, εἴτε Βουλγαρικῆς, εἴτε ἀπὸ ἀπαλλοτριωθέντα τσιφλίκια προερχόμενα καὶ παραδοθέντα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, καὶ θεωροῦμεν, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἔκτασις ἡ ὁποία παρεδόθη εἰς αὐτὴν εἶναι ἀνταλλάξιμος, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι ἀφίνομεν τὰ κτήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα οἱ γηγενεῖς κολῆγοι καὶ καλλιεργηταὶ ἀκτήμονες κατέχουν.

§184Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχουν νόμιμον δικαίωμα νὰ τὰ κατέχουν.

§185Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἀκριβῶς, ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λυθῇ ἡ πραγματικότης ἡ σημερινὴ ἐπὶ τῶν κτημάτων τῶν ἀνταλλαξίμων τὰ ὁποῖα κατέχουν οἱ γηγενεῖς, δι’ αὐτὸ ἡμεῖς τὰ κτήματα τὰ ὁποῖα ἐδώσατε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι περίπου τῆς αὐτῆς ἐκτάσεως τὰ συμψηφίζομεν μὲ ἐκεῖνα καὶ λέγομεν, ὅτι ὁλόκληρος ἡ περιουσία τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως εἶναι ἰδική μας ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως. Ἤθελα ὅμως νὰ ἀκούσω ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον τὸν κ. Μπακάλμπαση, τί θὰ μᾶς ἔλεγε διὰ τὴν συμφωνίαν Τρακάκη–Καραπάνου; Δὲν μετέβησαν ἀντιπρόσωποι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως; δὲν παρεδέχθη ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ὅτι τὰ κτήματα αὐτὰ δὲν τῆς ἐχρησίμευαν πρὸς ἀποκατάστασιν, εἴτε ἀστικήν, εἴτε ἀγροτικὴν καὶ ὅτι αὐτὰ εἶναι περισευούμενα εἰς τὴν διάθεσίν της; καὶ ὅτι ἦσαν διατεθειμένοι νὰ τῆς τὰ δώσουν, καὶ διατὶ δὲν τῆς τὰ ἔδωσαν; Εἶμαι τόσον σαφής, ὥστε δὲν ἀνατρέπονται αὐτὰ ποὺ λέγω. Εἶναι γεγονότα.

§186Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μὲ ἐρωτᾶτε προκειμένου περὶ τῆς συμφωνίας Τρακάκη–Καραπάνου. Λοιπὸν γνωρίζετε, ὅτι ἡ συμφωνία αὐτὴ δὲν ἀπέβλεπεν εἰς τίποτε ἄλλο, παρὰ εἰς τὸ νὰ κατωρθώσῃ νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀγροτῶν καὶ νὰ μὴν ἐκλάβωσιν τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ὡς ἕνα ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ ἐπιληφθῇ ξένης περιουσίας. Ἀλλὰ μὴν ξεχνᾶτε καὶ τὸ ἑξῆς: λοιπόν, ἐν τῷ μεταξὺ ὡς γνωστόν, ἡ συμφωνία ἡ ὁποία ἐγένετο, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν τῶν ἀγροτῶν καὶ τί ἠμποροῦσε ἐπὶ τῇ βάσει τότε τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ ὑφισταμένου, νὰ δώσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ εἴχομεν τὸ ἀτύχημα νὰ δεχθῶμεν ἀκόμη 100 χιλιάδες προσφυγικοῦ κόσμου. Ἡ στενότης ἡ ὁποία παρουσιάσθη ἦταν τοιαύτη, ὥστε μέγα τμῆμα τῆς περιουσίας αὐτῆς ἦταν ἀπολύτως ἀναγκαῖον διὰ νὰ κατωρθώσῃ νὰ ριζοβολήσῃ ἡ ἀγροτικὴ ἀποκατάστασις ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ δὲ συμφωνία αὐτὴ δὲν ἀπετέλει ἕνα νόμον, μίαν συντακτικὴν πρᾶξιν τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀνατραπῇ. Σᾶς λέγω καὶ σήμερον ἀκόμη, ἐὰν ὑπάρχουν κτήματα ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως καὶ ζητήσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸ Κράτος νὰ τῆς δώσῃ ἔκτασιν, κατ’ ἀνάγκην τὸ Κράτος ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ ὑποχρεοῦται νὰ τῆς δώσῃ.

§187Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ συμφωνία αὐτὴ ἀκόμη εἶναι λίαν ἐνδεχόμενον νὰ ὑποστῇ καὶ νέας μεταβολάς, λόγῳ τῆς ἀνάγκης τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ περιληφθοῦν καὶ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἀκόμη εὑρίσκονται ἄνευ κλήρου.

§188Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Νὰ μεταβῇ ἐπιτροπὴ εἰδικῶν ἀντιπροσώπων τῆς Τραπέζης καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη ὅτι καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως καὶ τὸ Κράτος ἐπῆραν κτήματα, τὰ ὁποῖα δὲν χρησιμεύουν διὰ τὴν ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν. Ἐπιμένουν δέ, ὅτι τὰ περισσότερα τῶν κτημάτων αὐτῶν ἐκρατήθησαν ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ ἔχῃ μεγαλειτέραν ἐξασφάλισιν τὸ πρῶτον συναφθὲν δάνειον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐδήλωσε κατηγορηματικῶς ὁ πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Τοῦτο προῆλθε, διότι ἡ σύμβασις Τρακάκη–Καραπάνου ἔγινε χωρὶς νὰ προηγηθῇ καταμέτρησις τῶν κτημάτων καὶ δι’ αὐτὸ πλεῖστοι συνοικισμοὶ μένουσιν ἄνευ γῆς. Ὅταν δὲ λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μεταξὺ τῶν 14 πρωτοκόλλων περιλαμβάνονται καὶ κτήματα, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε παρεδόθησαν....

§189Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Καὶ ὅταν γίνῃ ἡ καταμέτρησις τῶν γαιῶν, θὰ ἰδῆτε, ὅτι λείπουν βοσκαί.

§190Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Θὰ ἰδῆτε ἀκόμη, ὅτι μεταξὺ τῶν πρωτοκόλλων περιλαμβάνεται καὶ ὁλόκληρος πόλις μὲ 3.000 σπίτια, ἡ ὁποία ἐχαρακτηρίσθη ὡς κτήματα ἀγροτικά, ἐνῷ εἶναι ἀστικὴ ἔκτασις.

§191Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ποίας ἀξίας;

§192Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἀξίας 500 ἑκατομμυρίων.

§193Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἄν ὑπάγετε οὕτω, θ’ ἀποδείξετε ἐν τέλει, ὅτι ἡ ἐν Ἑλλάδι ἀφεθεῖσα ἀνταλλάξιμος περιουσία εἶναι διπλασία ἀπὸ τὴν ἀφεθεῖσαν ἐν Τουρκίᾳ Ἑλληνικήν.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἑτέρα ἀντίρρησις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§195ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4)5 Σεπτεμβρίου 1925. Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεως τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου τῆς παροχῆς τῆς ὑπὸ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν διδομένης εἰς τὴν Ἀκαδημίαν Ἀθηνῶν χορηγίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ χορηγίας συνδρομῆς ἐκ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ κατασκευῆς διδακτηρίων, μέχρι 50.000 δραχμῶν εἰς τὸν ἐν Ἄργει φιλολογικὸν σύλλογον Δαναός». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23ης Μαρτίου 1926 περὶ κυρώσεως μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τοῦ ἀλλοδαποῦ λεπτομηχανουργοῦ Ε. Πάσκεβιτς συμβάσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 17ης Δεκεμβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν Ν. Δ. τῆς 30ῆς Μαρτίου καὶ 29ης Ἰουλίου 1925, περὶ ἐκτελέσεως γνωμοδοτήσεων τῆς ἐπιτροπῆς οἰκονομιῶν ἀφορωσῶν τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου Ἐκκλησιαστικῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ διὰ τοῦ ἀπὸ 18 Μαρτίου 1915 κυρωθέντος διατάγματος κανονισμοῦ τοῦ ἄθλου Ὄθωνος Σταθάτου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΑΝΔʹ κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23ης Σεπτεμβρίου 1925, δι’ οὗ ἐκυρώθη σχέδιον διεθνοῦς συμβάσεως, περὶ ἐλαχίστου ὁρίου ἡλικίας παραδοχῆς παίδων ἐν τῇ ναυτικῇ ἐργασίᾳ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μετατροπῆς κληροδοτήματος Δωροθέου Σχολαρείου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐγγυήσεως τοῦ δημοσίου πρὸς ἀσφάλειαν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Λεωνιδίου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἄρσεως ἐκ τῆς κυκλοφορίας τῶν χρυσῶν καὶ ἀργυρῶν νομισμάτων καὶ ἀδείας ἐξαγωγῆς τοῦ ἀργύρου εἰς ῥάβδους, πλάκας, νομίσματα, κοσμήματα κλπ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη αὔριον τὴν 5ην ὥραν μ. μ. (Ὤρα 9 μ. μ.)