1929.05.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 94η

ΠΕΜΠΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 1929

Προεδρία αʹ. Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Οἱ κληρονόμοι Ι. Ἰσιγώνη ὑποβάλλουν διαμαρτυρίαν ἐπὶ τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως περὶ παραχωρήσεως τοῦ προνομίου τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Ραψάνης ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, παρακαλοῦντος ὅπως τροποποιηθῇ ὁ περὶ ἐκτοπίσεως νόμος κατὰ τρόπον ἐξασφαλίζοντα τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀτόμου. — Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Λιανοκλαδίου Φθιώτιδος παρακαλοῦν, ὅπως ἐπαναφερθῇ ἡ ἕδρα τοῦ ἀγροτικοῦ διανομέως εἰς τὸ χωρίον των. — Ὁ παμπροσφυγικὸς σύνδεσμος Ξάνθης ὑποβάλλει ψήφισμα αὐτοῦ, δι’ οὗ παρακαλεῖ, ὅπως ἐκδικασθῶσιν αἱ ἐκπρόθεσμοι δηλώσεις καὶ ληφθῶσιν γενικὰ μέτρα πρὸς οἰκονομικὴν αὐτῶν ἀνακούφισιν. — Οἱ σύνδεσμοι παραγωγῶν ἐλαιολάδων σαπωνοβιομηχάνων κλπ. Λέσβου παρακαλοῦν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις μεριμνήσῃ, διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἐπιτοπίου βιομηχανίας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. — Κάτοικοι Λαμίας παρακαλοῦν, ὅπως πρὸς ἀποτελεσματικὴν ἐξυγίανσιν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος ἀνατεθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν ἡ ὑπόδειξις τῶν ληπτέων μέτρων. — Ἡ ἕνωσις γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Λακωνίας ἐκφράζει τὰς εὐχαριστίας αὐτῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν δίωξιν τῆς ἀκρίδος. — Διάφοροι συνεταιρισμοὶ Θεσσαλονίκης καὶ Δράμας παρακαλοῦν, ὅπως ἀρθῶσιν ταχέως τὰ κωλύματα τὰ παρελκύοντα τὴν ἵδρυσιν τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης. — Ὁ εἰσαγωγικὸς ἐμπορικὸς σύλλογος Γαστούνης παρακαλεῖ, ὅπως πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων τοῦ τόπου των ἡ ὑπὸ κατασκευὴν Ἐθνικὴ ὁδὸς διέλθῃ διὰ Γαστούνης–Κυλίνης. — Ἡ Πανελλήνιος ἕνωσις ἐφέδρων ἀξιωματικῶν παρακαλεῖ, ὅπως εἰς τὸν ψηφισθέντα νόμον περὶ ὑποχρεωτικῆς προσλήψεως ἐφέδρων ἐπέλθῃ μεταβολή, ὥστε νὰ εὐνοῆται καὶ αὕτη. — Ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ κοινοτικοῦ φόρου Γρεβενῶν Κ. Σδουκόπουλος παρακαλεῖ, ὅπως ἐλαττωθῇ τὸ ὀφειλόμενον μίσθωμα, λόγῳ τῆς ἐπελθούσης ἐκ τοῦ χειμῶνος ζημίας. — Συμβολαιογράφοι Ἰωαννίνων καὶ Ἱεραπέτρας παρακαλοῦν, ὅπως συσταθῇ ἰδιαίτερον δι’ αὐτοὺς ταμεῖον συντάξεων. Ὁ Γ. Παπαλαζάρου κάτοικος, Ἰσούλας Τρικκάλων, παρακαλεῖ, ὅπως ἀρθῇ ἡ ἐκτόπισις τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ. — Τὸ συνδικάτον ἐργατῶν ἐπισιτισμοῦ Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν σύλληψιν μέλους αὐτοῦ. — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Ζωγράφος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Νικολάου Γκέκα, κατοίκου Αἰμιλιανοῦ Γρεβενῶν, παραπονουμένου, ὅτι τὸ συμβούλιον ἐλέγχου συντάξεων τὸν διέγραψεν ἐκ τοῦ μητρῴου συντάξεων λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ υἱός του στρατευθεὶς καὶ ἀποσπασθεὶς εἰς τὰ συμμαχικὰ ἔργα ἀπεβίωσεν οὐχὶ ὡς στρατιώτης. — Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς καταθέτει αἴτησιν Ι. Μισίου κατοίκου Θεσσαλονίκης, παραπονουμένου κατὰ τοῦ διευθυντοῦ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἀνταλλαξίμων Μουσουλμανικῶν κτημάτων ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὅτι οὗτος παρὰ τὴν σύμβασιν τοῦ ἀφῄρεσεν παρανόμως τὸ δικαίωμα τῆς ἀγορᾶς τῆς οἰκίας εἰς ἣν κατῴκει. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Ροδόπουλος, Σ. Ἀναστασιάδης, Ι. Κουτσίνας καὶ Σ. Ταλιαδοῦρος καταθέτουν ψηφίσματα τῶν κατοίκων δύο κοινοτήτων τοῦ Ὀλύμπου, διαμαρτυρομένων διὰ τὰς ἐκτοπίσεις ἐναντίον των, θεωρουμένων ὡς λῃστοτρόφων. Οἱ κ. κ. Α. Χρηστομᾶνος (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν παραχώρησιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῶν ἐν τῇ περιοχῇ Βερροίας ὑδραυλικῶν πτώσεων τοῦ χειμάρρου Τριποτάμου». Ὁ κ. Α. Χρηστομᾶνος (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ εἰς τὸν Δ. Καλίαν παραχωρηθέντος προνομίου ἐφευρέσεως μεταλλικοῦ μίγματος δι’ ὁδοστρώματα ἐπίπεδα κλπ.». Οἱ κ. κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς εἰς τὴν Ἀκαδημίαν Ἀθηνῶν παρεχομένης χορηγίας δι’ ἀποδοχὰς τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν ἱστορικοῦ λεξικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, Λαογραφικοῦ Ἀρχείου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Μουσικῆς Συλλογῆς». Ἡ ἐπὶ τῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της: 1) Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἱδρύσεως σανατορίου ἐν Αἰτωλοακαρνανίᾳ». 2) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μετατροπῆς κληροδοτήματος Δωροθέου Σχολαρείου». καὶ 3) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως τῶν δυνάμει τοῦ ἀπὸ 18)10)23 Ν. Δ. περὶ χορηγήσεως ἀδειῶν συστάσεως φαρμακείων εἰς πρόσφυγας φαρμακοποιοὺς ἱδρυθέντων φαρμακείων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης 2ας παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 399 τοῦ περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων νόμου». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι: 1) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2387 «περὶ τῆς πνευματικῆς ἰδιοκτησίας κλπ.». 2) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Δεκεμβρίου 1925 περὶ ἐφέσεως ποινικῶν ἀποφάσεων». 3) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». 4) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 6 Νοεμβρίου 1926 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς ποινικῆς δικονομίας καὶ ἄλλων τινων διατάξεων». 5) Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς Κρητικῆς Πολιτικῆς Δικονομίας τοῦ 1904 καὶ τῆς Κρητικῆς Πολιτικῆς Δικονομίας τοῦ 1880» 6) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ἐν σχέσει μὲ ἔνδικα μέσα κατὰ μὴ ὁριστικῶν ἀποφάσεων. 7) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4)9 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ μεταρρυθμίσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 262, ὡς πρὸς τὰ προσόντα τῶν ἐν Κρήτῃ ἄλλοτε ὑπηρετούντων εἰδικῶν Γραμματέων». 8) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11)15 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων 137 καὶ 202, καὶ περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικῶν καὶ Πταισματοδικῶν». 9) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5)12 Αὐγούστου 1927 διατάγματος περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 2 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. αʹ) περὶ καταργήσεως τοῦ περὶ Τύπου καὶ ἐξυβρίσεως Ν. Δ. καὶ βʹ) περὶ ἐξυβρίσεως τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας». 10) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27)27 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ αὐξήσεως καὶ καταλογισμοῦ τῶν τελῶν τῆς ποινικῆς διαδικασίας». καὶ 11) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22)29 Ἰουλίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 2 Νοεμβρίου 1926 περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 754, ὡς μεταγενεστέρως ἐτροποποιήθη».

§3Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§5Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ εἰς τὸ μέρος ὅπου γίνεται ἡ συζήτησις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, σχετικῶς μὲ τὸ καζίνο Ἐλευσῖνος, (σελὶς 3 στήλη βα) εἰς τὴν πρώτην σειρὰν μετὰ τοὺς ἀριθμοὺς πρέπει νὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «καὶ δὴ μετὰ τὴν ἀπόφασιν ἐκδοθεῖσαν τὴν 3ην Φεβρουαρίου 1926». Κατὰ πλάνην θὰ ἀνεγράφη αὐτό.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς Εὐαγγελίας Τσόλου πρόσφυγος Ρωσσίδος, ζητούσης νὰ στεγασθῇ.

§7Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πρόκειται, κ. ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, περὶ πρόσφυγος ἐκ Ρωσσίας, Ἠπειρώτιδος τὴν καταγωγήν, ἡ ὁποία χάρις εἰς τὸν Μπολσεβικισμὸν ἀπώλεσεν ὅλην τὴν περιουσίαν καὶ ζητεῖ, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ τῆς ἐξοικονομήσητε κἄποιαν στέγην. Ὅ,τι εἶχεν πολύτιμον τὸ ἔχασεν. Ἐλάχιστα κοσμήματα τὰ ὁποῖα εἶχε, τ’ ἀφῆκεν εἰς κἄποιον ἐνεχυροδανειστήριον τῆς ὁδοῦ Σοφοκλέους, πληρώνουσα διὰ δάνειον 1000 δραχμῶν 100 δραχμὰς τὸν μῆνα. Καὶ θὰ ἤθελα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διὰ νὰ λάβῃ μέτρα ἐναντίον τῶν λῃστῶν αὐτῶν τῶν πόλεων, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται τὴν πενίαν καὶ δὴ τῶν προσφύγων καὶ τοὺς γδέρνουν δίκην Σάϋλωκ. Θὰ ἤθελον ὁ κ. ὑπουργός νὰ μᾶς ὑποσχεθῇ, ὅτι θὰ παρέμβῃ προσωπικῶς διὰ τὴν στέγασιν τῆς πρόσφυγος καὶ δὲν θὰ ἀναθέσῃ τὸ ζήτημα εἰς τὰς ὑπηρεσίας. Εἰς τὰς ὑπηρεσίας γνωρίζομεν, ὅτι παίζει σπουδαῖον ρόλον τὸ φουστάνι. Ἐδῶ ὅμως πρόκειται περὶ γραίας καὶ ὄχι περὶ νέας καὶ συνεπῶς στερεῖται αὕτη τοῦ μεγαλειτέρου συντελεστοῦ τῆς ἐπιτυχίας της.

§8Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος οὐδέποτε ἠρνήθη τὴν συνδρομήν του εἰς τοὺς ἐκ τῆς Ρωσσίας πρόσφυγας. Καὶ ἐπὶ τῆς προκειμένης λοιπὸν περιπτώσεως, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, θὰ γίνῃ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσίνας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀγροτῶν περιφερείας Λαρίσσης, περὶ ἀναστολῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων μέχρι τοῦ ἁλωνισμοῦ.

§10Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρό τινος χρόνου ἀπὸ τῆς θέσεώς μου ταύτης εἶχον ἐκθέσει δι’ ὀλίγων τὴν τραγικὴν κατάστασιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Θεσσαλονίκης, λόγῳ τῶν γνωστῶν καὶ πρωτοφανῶν καταστροφῶν αἱ ὁποῖαι ἔχουν σημειωθῆ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, καὶ παρεκαλέσαμεν καὶ ἡμεῖς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν παραχώρησιν διευκολύνσεών τινων καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν προσωρινὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων μέχρι τοῦ ἁλωνισμοῦ ἐξαιρετικῶς κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Φαίνεται, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δύναται νὰ παράσχῃ τοιαύτας εὐκολίας καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον λαμβάνομεν καθ’ ἑκάστην τηλεγραφήματα ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον χώραν, διὰ τῶν ὁποίων μᾶς γνωρίζεται, ὅτι δημόσιοι εἰσπράκτορες ἔχουν μονίμως ἐγκατασταθῆ εἰς τὰ χωριὰ καὶ ζητοῦν τοὺς φόρους τόσον τοὺς καθυστερουμένους ὅσον καὶ τῆς τρεχούσης χρήσεως. Εἶμαι δὲ ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω δι’ ἄλλην μίαν φοράν, ὅτι ἡ παροῦσα ἐποχὴ εἶναι ἡ μᾶλλον ἀκατάλληλος ἐποχὴ διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων, ἐξαιρετικῶς δέ διὰ τὸ ἔτος τοῦτο δὲν εἶναι εἰς θέσιν οἱ δυστυχεῖς χωρικοὶ νὰ πληρώσωσι διότι δὲν ἔχουν περισσεύματα, διὰ νὰ καταβάλουν τοὺς φόρους ἀμέσως. Ζητοῦμεν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τοὐλάχιστον μέχρι πέρατος τοῦ ἁλωνισμοῦ, καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ὑποθέτω, ὅτι εἶναι σύμφωνοι καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ ἀγροτικὰς περιφερείας. Βεβαίως ἀναγνωρίζομεν τὰς μεγάλας ἀνάγκας τοῦ Κράτους, ἔχομεν ὅμως τὴν γνώμην, ὅτι ἐξαιρετικῶς κατὰ τὸ τελευταῖον τοῦτο ἔτος πρέπει νὰ ἀνασταλῇ ἡ εἴσπραξις καὶ νὰ παρασχεθοῦν ὅλαι αἱ δυναταὶ εὐκολίαι πρὸς τὴν τάξιν τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία ἐξαιρετικῶς δυστυχεῖ. Τοσοῦτον μᾶλλον πρέπει νὰ παρασχεθοῦν εἰς τὴν τάξιν αὐτὴν εὐκολίαι, καθ’ ὅσον εἰς τὰς μεγάλας πόλεις πολλοὶ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἢ δὲν πληρώνουν τοὺς φόρους ἢ πληρώνουν μόνον ψυχία.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ροδόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§12Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀποτείνομαι εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ ὑπουργὸς γνωρίζει πότε εἶναι ἡ ἐποχή. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δυστυχῶς παραλογίζονται, εἶναι οἱ ταμίαι, οἱ ὁποῖοι μένουν εἰς τὸν τόπον καὶ παραδόξως θέλουν νὰ εἰσπράττουν τοὺς φόρους κατὰ τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχουν. Δὲν βλέπουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ὅτι κατὰ τὰς παραμονὰς τοῦ θερισμοῦ δὲν εἶναι ἐποχὴ διὰ νὰ εἰσπράξουν τοὺς φόρους; Καὶ ἐν τούτοις στέλλουν εἰσπράκτορας καὶ ζητοῦν ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς νὰ πληρώσουν εἰς τὰς παραμονὰς τοῦ τρυγητοῦ. Ἐγὼ ὅταν ἤμουν διευθυντὴς τῆς Τραπέζης ἐκεῖ καὶ ἔβλεπον ὅτι καθυστεροῦν ἕνα–δύο μῆνας, οὐδέποτε τοὺς ἐπίεζον. Τοὺς ἔλεγον, νὰ πωλήσουν τὴν ἐσοδείαν των καὶ ἔπειτα νὰ πληρώσουν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§14Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ζητοῦμεν νὰ μᾶς τὰ χαρίσητε. Ζητοῦμεν μίαν ἀναστολὴν 45 ἡμερῶν διὰ τὴν πληρωμήν. Τὰ ἔσοδα τῶν χωρικῶν πραγματοποιοῦνται κατὰ τὸν μῆνα Ἰούλιον, καὶ ἡ Τράπεζα ἡ ὁποία δανείζει τὰ χρήματά της, τὰ δανείζει μὲ 9μηνον προθεσμίαν. Τότε κατὰ τίνα τρόπον, κατὰ ποίαν λογικὴν οἱ χωρικοὶ εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώσουν ἀπὸ τώρα; Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον τοῦτο νὰ γίνῃ καὶ μάλιστα κατὰ τὴν σημερινὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ ἐν Ἑλλάδι χωρικοὶ ὑπέστησαν καταστροφὰς λόγῳ τῶν ἀλλεπαλλήλων θεομηνιῶν, ἐξ ὧν κατεστράφη καὶ ἡ γεωργία καὶ ἡ κτηνοτροφία. Ζητοῦμεν λοιπὸν τὴν προθεσμίαν αὐτὴν τῶν 45 ἡμερῶν, διὰ νὰ μὴ ἀναγκασθοῦν οἱ χωρικοί μας νὰ προσφύγουν εἰς τοὺς τοκογλύφους πρὸς δανεισμὸν χρημάτων. Εἶναι ἁμαρτία νὰ τοὺς ὠθήσωμεν ἐκεῖ, ἀφοῦ μετὰ 45 ἡμέρας θὰ τὰ εἰσπράξωμεν καὶ νομίζω, ὅτι ἡ αἴτησίς μας εἶναι ἐντελῶς δεδικαιολογημένη καὶ πολὺ λογική. Τὶ θὰ τοὺς πάρετε, κ. ὑπουργέ, ἀφοῦ δὲν ἔχουν ψωμὶ νὰ φάγουν;

§15Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μοὶ ἐδόθη καὶ ἄλλοτε ἀφορμὴ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἐδόθησαν σχετικαὶ ὁδηγίαι περὶ τοῦ τρόπου τῆς εἰσπράξεως τῶν ὀφειλομένων εἰς τὸ δημόσιον φόρων καὶ ὅτι κατὰ τὰς ὁδηγίας ταύτας ἐτονίσθη, ὅτι ἡ εἴσπραξις αὐτῶν πρέπει νὰ γίνεται καθ’ ὃν τρόπον καὶ αἱ τράπεζαι ἐπιδιώκουν τὰς εἰσπράξεις των, δηλαδὴ διὰ συνεχῶν ὀχλήσεων, διὰ τμηματικῶν εἰσπράξεων ἐν καταλλήλοις ἐποχαῖς κατὰ τὰς διαφόρους γεωργικὰς περιφερείας, ὥστε πραγματικῶς ἡ εἴσπραξις ν’ ἀπέβαινεν ὅσον τὸ δυνατὸν ὁμαλή. Ἐνόμισα μάλιστα, ὅτι ἡ κράτησις πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται μόνον κατὰ τῶν δυστροπούντων καὶ ὡς τελευταῖον μέσον. Νομίζω, ὅτι τὰ σχετικὰ ὄργανα ἠκολούθησαν τὰς ὁδηγίας ταύτας, διότι δὲν ὑπάρχουν παράπονα, καὶ μᾶλλον ἐπιμελέστερον ἐπεδιώχθησαν αἱ εἰσπράξεις τῶν φόρων τῶν ὀφειλομένων ἀπὸ ἄλλας τάξεις καὶ ὄχι ἀπὸ τοὺς χωρικούς. Ὅσον ἀφορᾷ εἰδικῶς τὸ παράπονον τῆς Λαρίσσης, ἔλαβον γνῶσιν αὐτοῦ παρὰ τῶν κυρίων βουλευτῶν καὶ ἐτηλεγράφησα, ὑπομιμνήσκων, ὅτι ἡ εἴσπραξις πρέπει νὰ γίνῃ μετὰ τὴν συγκομιδήν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεολογίτης ἐπὶ ἀναφορᾶς καπνεργατῶν Πραβίου, περὶ ὑποχρεωτικῆς χωρικῆς συσκευασίας τῶν καπνῶν Θράκης–Μακεδονίας.

§17Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν πολὺς θόρυβος ἠγέρθη καὶ μεγάλη ἀνησυχία ἐπικρατεῖ εἰς τὰς τάξεις τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ τῶν ἀγροτῶν, ἐκ τῆς φήμης, ὅτι πρόκειται νὰ καταργηθῇ ἡ ὑποχρεωτικὴ χωρικὴ συσκευασία, ἡ ὁποία καὶ ἀπέμενε μόνον εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν, κατόπιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ ἐξαγωγῆς τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν. Ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν σκέπτεται νὰ εἰσηγηθῇ τὴν κατάργησιν τῆς χωρικῆς ἐπεξαργασίας διὰ τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ διὰ τὴν Θράκην, ὅπου τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ δὲν εἶναι ζήτημα ποσοτικὸν μόνον ἀλλὰ καὶ ποιοτικόν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ δηλώσῃ, ἐὰν πράγματι ὑφίσταται τοιαύτη σκέψις παρὰ τῇ Κυβερνήσει ἢ ἂν ὀφείλεται τοῦτο εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ γραφείου προστασίας καπνοῦ Καβάλλας, καὶ ἂν δικαιοῦται τὸ γραφεῖον τοῦτο ἐπὶ ζητημάτων τόσον θεμελιωδῶν, νὰ ἐνεργῇ μίαν τοιαύτην καμπανιὰν εἰς τὰς ἐφημερίδας τὰς ἐπαρχιακάς, νὰ δημιουργῇ μίαν τοιαύτην ἀνησυχίαν, ἐφ’ ὅσον καὶ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς μετὰ τόσης ἐπιμελείας παρακολουθεῖ τὰ ζητήματα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§19Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ ἐν συζητήσεσιν περὶ τῆς καπνικῆς κρίσεως ἐξεδήλωσαν τὴν εὐχήν, νὰ εὑρίσκετο τρόπος νὰ καταργηθῇ ἡ ὑποχρεωτικὴ χωρική συσκευασία...

§20Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ὅλα τὰ γραφεῖα;

§21Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἂν εἶναι ἓν ἢ πολλά....Ἰσχυρίσθησαν τοῦτο: ὅτι ἂν μένουν ἀπώλητα τὰ καλλίτερά μας καπνὰ τῆς Ξάνθης καὶ τοῦ Πραβίου καὶ ἄλλων μερῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι εἶναι ἀκριβώτερα ἀπὸ τὰ ἄλλα καπνά, διότι ὑφίστανται μίαν ἐπεξεργασίαν ἀπολύτως δαπανηράν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἶπον εἰς αὐτούς, ὅτι τὸ ζήτημα γεννᾷ ἓν ζήτημα ἀνεργίας, καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ φθάσῃ ἐκεῖ, πρὶν λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο. Εἰς τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως προέχει τὸ συμφέρον τῆς παραγωγῆς. Ἄν ἡ παραγωγὴ ἀποδείξῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ ἐπεξεργασία καθιστᾷ τὴν πώλησιν τοῦ καπνοῦ δυσχερῆ, ἡ Κυβέρνησις θὰ σκεφθῇ ἂν πρέπῃ νὰ ἐμμείνῃ εἰς αὐτὴν τὴν πολιτικήν, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς θὰ σκεφθῇ κατὰ τίνα τρόπον θὰ προλάβῃ τὴν ἐργατικὴν κρίσιν. Δύνασθε νὰ βεβαιώσητε τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἐνδιαφερομένων, ὅτι οὐδὲν μέτρον σκέπτεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ συμβουλευθῇ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἐνδιαφερομένων περιφερειῶν ἐν τῷ νομοθετικῷ σώματι.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεολογίτης ἐπὶ ἀναφορᾶς καπνεργατῶν Θάσου περὶ ἰατρικῆς αὐτῶν περιθάλψεως.

§23Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἐκ τῶν τελευταίων σας δηλώσεων εἰς τὴν Βουλήν, κ. ὑπουργέ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρεχομένην ἰατρικὴν περίθαλψιν, ἐπείσθημεν καὶ ἡμεῖς ὅτι αὕτη δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔδει νὰ παρέχηται πρὸς τὸν καπνεργατικὸν κόσμον. Δὲν εἶναι μόνον σφάλμα μερικῶν ἰατρῶν ἴσως, ὅπως καὶ δὲν εἶναι σφάλμα αὐτῶν οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται περιθάλψεως, ἀλλὰ τὸ ζήτημα ἀνάγεται εἰς βαθύτερα αἴτια. Καὶ ἔχομεν τὴν γνώμην ἡμεῖς οἱ ἐκ τοῦ σύνεγγυς παρακολουθοῦντες τὰ πράγματα, ὅτι ἰατρικὴ περίθαλψις παρεχομένη εἰς μίαν πόλιν 12000 ἐργατῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χορηγηθῇ καθ’ ὃν τρόπον ἡ ὑπηρεσία ὑμῶν νομίζει, δηλαδὴ διὰ τῆς προσλήψεως ἰατρῶν ἐπὶ μισθῷ. Καὶ τοῦτο, διότι ἡ πόλις αὕτη ἀριθμοῦσα ὑπὲρ τοὺς 400 ἰατροὺς δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ καταδικασθῇ εἰς τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον τόσων ἐπιστημόνων, διότι εὑρέθησαν μερικοὶ ἰατροὶ ἐπιλήσμονες τῶν καθηκόντων αὐτῶν καὶ πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ πρὸς τὸν καπνεργατικὸν κόσμον. Ἡ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀναφορὰ ἀφορᾷ τοὺς καπνεργάτας ἄνδρας καὶ γυναῖκας, τῆς Θάσου, ἀνερχομένους εἰς 5.000. Ἐζήτησαν οἱ καπνεργάται καὶ καπνεργάτριαι, ὅπως ἐφ’ ὅσον πληρώνουν χορηγηθῇ ἡ ἰατρικὴ περίθαλψις καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπέχουν περὶ τὰς 2 ὥρας ἀπὸ τοῦ κέντρου τῆς ἐπεξεργασίας. Ἐφ’ ὅσον ὁ προορισμὸς τῆς παροχῆς τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως εἶναι τόσον ἱερὸς καὶ ἀποβλέπει, νὰ προστατεύσῃ τὰς ἐργατικὰς τάξεις ἀπὸ τὰς ἀσθενείας, νομίζω, ὅτι μετὰ συμπαθείας πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἡ ἀναφορὰ τῶν 5.000 καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν καὶ νὰ ἐξευρεθῇ ὁ κατάλληλος τρόπος τῆς περιθάλψεως αὐτῶν.

§24Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὴν Καδάλλαν εἶναι ἡ ἐργοληπτικὴ ἑταιρεία τὶ περίθαλψιν θέλουν;

§25Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν ἀπέχουν 2 ὥρας ἀπὸ τὴν Καδάλλαν καὶ δὲν παρέχεται ἡ περίθαλψις ἐκεῖ.

§26Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι;

§27Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ὄχι. Εἰς τὴν νῆσον Θάσον δὲν ὑπάρχουν μισθωτοὶ ἰατροί. Εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ἀγαλλόπουλος ἀντιμετωπίζει, καὶ παρακαλῶ καὶ ὑμᾶς μετὰ συμπαθείας νὰ τὸ ἐξετάσητε.

§28Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πολὺ καλά. Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδέσμου τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων.

§30Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ συνδέσμου τῶν τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦν νὰ ληφθῇ μία μέριμνα προστασίας δι’ αὐτοὺς, ἵνα μὴ τώρα ποὺ αἱ τράπεζαι ὑποχρεοῦνται νὰ προσλάβουν ἐφέδρους, εὑρεθοῦν αὐτοὶ μετέωροι καὶ ἔρμαια τῆς τύχης των, ἐφ’ ὅσον ἡ προστασία τοῦ Ν. 2112 δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας.

§31Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορά, κ. Πρόεδρε.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Κεφαλοβρύσου.

§33Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Οἱ κάτοικοι Κεφαλοβρύσου ζητοῦν τὴν ἔκδοσιν τῶν παραχωρητηρίων, διότι διενηργήθη ἡ ὁριστικὴ διανομὴ τῶν γαιῶν τόσον τοῦ Κεφαλοβρύσου ὅσον καὶ τῶν ἄλλων χωρίων. Ἐτηρήθησαν τὰ διατάγματα καὶ δὲν μένει παρὰ ἡ ἔκδοσις τῶν ὁριστικῶν παραχωρητηρίων, διὰ νὰ γνωρίζουν καὶ αὐτοὶ ἂν εἶναι κύριοι ἢ ὄχι καὶ ποίας ἐκτάσεως.

§34Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ μοὶ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ καὶ θὰ διατάξω νὰ ἐπισπευθῇ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ γεωργικοῦ συλλόγου Καρδίτσης περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου.

§36Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἀναγκάζομαι, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ πάλιν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς φορολογίας τοῦ σίτου. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐκθέσω, ὅτι ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν ἐν Ἑλλάδι δὲν δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου. Ἔχω καταθέσει ὑπόμνημα τοῦ ἐπιμελητηρίου κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ τιμὴ τοῦ σίτου στοιχίζει ἐν Ἑλλάδι 6 δρ. καὶ μὲ ἀπόδοσιν 1 πρός... καὶ ὄχι μὲ ἀπόδοσιν 1 πρός... Ὅταν λοιπὸν στοιχίζῃ ὁ σῖτος 6.43, κατὰ τίνα τρόπον θ’ ἀνταποκριθῇ ὁ παραγωγὸς εἰς τὰ ἔξοδα καὶ κατὰ τίνα τρόπον καὶ τὸ Κράτος θὰ κατορθώσῃ, ὥστε οἱ χωρικοί μας νὰ παύσουν τὴν ἀστυφιλίαν, τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζουν, διότι βλέπουν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσουν ἐκ τῆς ἐργασίας των ἐκ τῆς γῆς; Θὰ συνίστων εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως κατόπιν τῆς εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ σημειωθείσης ὑφέσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου αὐξηθῇ κατὰ 0.50 ὁ εἰσαγωγικὸς δασμός, καθ’ ὅσον δηλαδὴ ποσὸν ἐμείωσεν αὐτὸν πρὸ καιροῦ ἡ Κυβέρνησις. Ἡ αὔξησις αὕτη εἶναι ἀπαραίτητος, διὰ νὰ προστατευθῇ ἡ ἐγχώριος παραγωγή. Δὲν ἀποκλείεται δὲ νὰ μειωθῇ καὶ πάλιν ὁ εἰσαγωγικὸς δασμός, ἐφ’ ὅσον αἱ τιμαὶ τοῦ σίτου ὑψωθοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§38Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσίνας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§40Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν καὶ πιστεύω, ὅτι καὶ ἡ ἐπιθυμία τοῦ γεωργικοῦ κόσμου εἶναι, ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα· διότι ἂν καὶ τὸ πλῆγμα τοῦτο ἐπενεχθῇ κατὰ τῶν σιτοπαραγωγῶν, θὰ ἀποκαταστραφοῦν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ροδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§42Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐτόνισα καὶ ἄλλοτε ἐγκαίρως, ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὸ σοβαρώτατον αὐτὸ ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ἔλαβεν μέτρα καὶ ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἰταλία. Ἡ Ἰταλία δὲ ἡ ὁποία ἔδωκε τιμάριθμον τοῦ σίτου καὶ ἔλαβεν τοιαῦτα ῥιζικὰ μέτρα διὰ τὴν παραγωγήν, ἐσχάτως ηὔξησεν εἰς....... Ἀλλ’ ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου, προβάλλεται ἓν ζήτημα κοινωνικόν, ὅτι οἱ ἐργάται θὰ τρώγουν ἀκριβὰ τὸ ψωμὶ καὶ ἐν γένει αἱ λαϊκαὶ τάξεις θὰ ἐπιβαρυνθοῦν. Δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι κατὰ τὰς νεωτέρας οἰκονομικὰς θεωρίας ὁ φόρος ὁ ἄμεσος, ἐφ’ ὅσον αὐξάνει τὸν τιμάριθμον, ἐπιπίπτει ἐπὶ τῶν ἄλλων, εἰδικῶς δὲ διά τὸ ζήτημα τῶν ἐργατῶν ἐμελετήθη ἐσχάτως, ὅτι οἱ ἐργάται κανονίζουν τὸ ἡμερομίσθιόν των ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τιμαρίθμου. Ἑπομένως, ἐὰν τὸ ψωμὶ εἶναι ἀκριβώτερον, ἡμεῖς θὰ τὸ πληρώσωμεν. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ μᾶς τρομάζῃ ἡ ἰδέα, ὅτι τὸ ψωμὶ θὰ γίνῃ ἀκριβώτερον.

§43Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου δημιουργεῖ ζήτημα προστασίας τῆς σιτοπαραγωγῆς. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχει ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀντιλαμβάνεται, ὅτι εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεολογίτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας Ἁγίου Γεωργίου Καβάλλας.

§45Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργόν, ὅπως μετ’ εὐμενείας ἐξετάσῃ τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Καβάλλας. Ἡ συνοικία αὐτὴ βρίθει ἀπὸ οἴκους ἀνοχῆς. Παράπονα ἔγιναν ἐπανειλημμένα πρός τὰς ἐκεῖ ἀρχάς. Δυστυχῶς ὅμως μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἐλήφθη κανένα μέτρον καὶ ὁ ἐρεθισμὸς τῶν οἰκογενειαρχῶν ἐκ τῆς καταστάσεως αὐτῆς εἶναι ζωηρότατος. Ἔχομεν εὐτυχῶς τὰ ἤθη αὐστηρὰ εἰς τὴν πόλιν ἐκείνην. Εἶναι μία πόλις κατ’ ἐξοχὴν ἐργατικὴ καὶ ἡ συνοικία ἐκείνη γέμει καθ’ ἑκάστην ἀπὸ κακοποιὰ στοιχεῖα. Εἶναι δὲ αἱ οἰκογένειαι ἐκτεθειμέναι, νὰ βλέπουν καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι προσβάλλουν αὐτὴν τὴν ἠθικήν. Νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀπομακρύνῃ τὰ εὐαγῆ αὐτὰ ἱδρύματα μέσα ἀπὸ συνοικίας ποὺ πλεονάζουν ἐργάται καὶ ἐπαγγελματίαι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνέχωνται, νὰ παρακολουθοῦν τὰ τέκνα των τὴν κατάστασιν αὐτήν. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπὸ τὰ ἄλυτα προβλήματα αὐτό, κ. ὑπουργέ. Πιστεύω, ὅτι δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν σας μία κατάστασις, ὅπως αὐτή, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ δώσητε τὰς δεούσας διαταγάς, ν’ ἀπομακρυνθοῦν ἔξω τῶν συνοικιῶν τῶν ἐργατικῶν, διότι ἡ παραμονή των καὶ ἡ δρᾶσις των ἐντὸς τῶν συνοικιῶν αὐτῶν ἀπεργάζεται πολλὰ κακά.

§46Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ, νὰ μοὶ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Θὰ τὴν ἐξετάσω μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ εὐμενείας.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουπαροῦσος ἔχει τὸν λόγον.

§48Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Μεταξὺ τῶν Ἐθνικῶν δρόμων οἱ ὁποῖοι θὰ κατασκευασθοῦν, εἶναι καὶ ἡ ὁδὸς Ἰωαννίνων– Γρεβενῶν. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ἡ ὁδὸς αὕτη νὰ διέλθῃ διὰ Περιβολίου Ζαγορίου, διὰ πολλοὺς λόγους, ὁ σπουδαιότερος τῶν ὁποίων εἶναι ἡ ἀσφάλεια τῆς ὑπαίθρου. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ ἡ ὁδὸς διερχομένη διὰ τοῦ Περιβολίου θὰ συναντήσῃ τὰ καλλίτερα μεταλλεῖα, πρὸ παντὸς ὅμως θὰ διέλθῃ διὰ τῆς πλέον ληστοπλήκτου περιφερείας Γρεβενῶν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ, θὰ συστήσω καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως βοηθήσῃ καὶ ἡμᾶς εἰς τὴν κατασκευὴν τῆς Ἐθνικῆς ταύτης ὁδοῦ, διότι θ’ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα ἐναντίον τῶν ὁποίων καίτοι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἔλαβεν αὐστηρὰ μέτρα, δυστυχῶς ἀπό τινων μηνῶν ἐκοιμήθη ἀπολύτως. Ἡ ἐπαρχία αὕτη ἤδη λυμαίνεται ἀπὸ τρεῖς συμμορίας. Ἐπίσης εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τριῶν μηνῶν καὶ ἐντεῦθεν δὲν θέλει νὰ ἐκδόσῃ τὰ σχετικὰ ἐντάλματα τῆς πληρωμῆς τῶν ἀμοιβῶν ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γρεβενῶν. Θὰ συστήσω ἑπομένως εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἐκδώσῃ τὰ ἐντάλματα τῆς πληρωμῆς τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῆς λῃστείας εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῶν Γρεβενῶν καὶ κατέκλυσαν τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαιώματα. Καὶ πῶς θέλετε νὰ καταδιωχθῇ ἡ λῃστεία τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλ’ αὐτὰ τὰ λεπτὰ δὲν περιέρχονται εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐζήτησε τὴν σχετικὴν πίστωσιν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἄρα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὁ ἄμεσος ὑπεύθυνος. Τὸ λέγω αὐτό, διότι ἐπαναλαμβάνω, κατεκλύσθησαν αἱ Ἀθῆναι ἀπὸ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§49Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος ἐζητήθη ἡ πίστωσις. Δὲν εἶναι λοιπὸν παράξενον, διότι δὲν ἐδόθη ἀκόμη.

§50Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν, νὰ μᾶς δηλώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐὰν θὰ συγκατατεθῇ εἰς τὴν πίστωσιν ἢ ὄχι.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Κατσαδήμας ἔχει τὸν λόγον.

§52Κ. ΚΑΤΣΑΔΗΜΑΣ. Καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν ν’ ἀπασχολήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας τοῦ Ζαγορίου. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ἡ ὁδὸς ἡ χαρασσομένη ἀπὸ Ἰωαννίνων εἰς Γρεβενά θὰ διήρχετο διὰ τοῦ Ζαγορίου. Ἀτυχῶς αἱ ὑποσχέσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἀπεδείχθησαν φροῦδαι, διότι αἱ τοπικαὶ ὑπηρεσίαι ἐκ στενῆς ἀντιλήψεως, ἴσως–ἴσως καὶ τῆς τεμπελιᾶς, ἀπέφυγον νὰ μελετήσουν τὴν μόνην ὀρθὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε ν’ ἀκολουθήσῃ ἡ ὁδὸς αὕτη, καθ’ ὅσον ἠννόουν ν’ ἀρχίσῃ ἡ ὁδὸς Ἰωαννίνων–Γρεβενῶν ἀπὸ τὸ τμῆμα τῆς ὁδοῦ Ἰωαννίνων, δηλαδὴ νὰ ἐξυπηρετήσῃ μόνον τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ἤθελον μεταβῆ ἐπιτοπίως. Ἡ ὁδὸς ἡ διερχομένη διὰ Ζαγορίου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ 40 κοινότητας καὶ οὕτω θὰ καλύπτῃ τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι θὰ χρειάζωνται. Ἀντιθέτως ὅμως, οὐδένα θὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ θὰ εἶναι μία δαπάνη ἄσκοπος, ἡ ὁποία δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ κανένα. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ν’ ἀποστείλῃ εἰδικὸν ἐπιθεωρητὴν ἢ εἰδικὸν ὑπάλληλον, διὰ νὰ μελετήσῃ τὰς ἀπόψεις αὐτάς.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σταυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§54Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἄλλοτε ὡμιλήσαμεν περὶ αὐτοῦ καὶ τότε ἐξηγήσαμεν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλεται νὰ διέλθῃ ἡ ὁδὸς ἀπὸ τοῦ Ζαγορίου. Διότι εἴπομεν τότε, καὶ διὰ λόγους ἀσφαλείας καὶ διὰ λόγους πλουτοπαραγωγικούς, πρέπει νὰ διέλθῃ ἐκεῖθεν ἡ ὁδός. Καὶ τότε ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας μᾶς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ ἐξετάσῃ εὐνοϊκῶς τὸ ζήτημα. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐξ ὅσων ἐξήγησεν ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἔχω, παρὰ νὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ εὐνοϊκῶς, πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τοῦ τόπου καὶ τοῦ Κράτους.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ζωγράφος ἔχει τὸν λόγον.

§56Π. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἡ κατασκευὴ τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν λόγον σπουδαῖον ἔχει τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τοῦ τόπου. Ἀκριβῶς ἡ ὁδὸς Γρεβενῶν–Ἰωαννίνων εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ συντελέσῃ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῶν. Ἐὰν ζητοῦμεν νὰ διέλθῃ ἡ ὁδὸς διὰ Ζαγορίου, δὲν τὸ ζητοῦμεν διὰ τυπικοὺς λόγους, ἀλλὰ ζητοῦμεν ν’ ἀνοίξωμεν τοὺς μεγάλους πόρους τοὺς ὁποίους ἐγκλείει μία περιφέρεια. Οἱ πόροι δὲ αὐτοὶ εἶναι τὰ μεγάλα τὰ ἀπέραντα δάση, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀξίαν μεγίστην καὶ ἠμποροῦν νὰ τροφοδοτήσουν ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἄλλοτε ταξειδεύσας εἰς τὰ μέρη αὐτά, ἀντελήφθη ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του ὡς διευθυντοῦ τῆς Γεωργίας, τὸν πλοῦτον τῶν δασῶν αὐτῶν, ἐξεφράσθη δὲ ὅτι ταῦτα εἶναι κεκρυμμένος θησαυρός. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτά, εἶναι καὶ τὰ μεγάλα μεταλλεῖα τὰ ὁποῖα διεπίστωσαν Ἄγγλοι καὶ Γάλλοι, οἱ ὁποῖοι τὰ ἐπεσκέφθησαν (καὶ πρόκειται περὶ μεταλλείου μεγάλης σημασίας περιέχοντος χαλκὸν μέχρι 15%). Λοιπὸν ἂν ζητοῦμεν νὰ διέλθῃ ἡ ὁδὸς αὐτὴ διὰ τοῦ Ζαγορίου, τὸ ζητοῦμεν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πόρων αὐτῶν τοὺς ὁποίους ἐγκλείει αὐτὴ ἡ περιοχή. Ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτοῦ θὰ ἐξυπηρετήσῃ ὅλα τὰ χωρία, διότι ἄλλη ὁδὸς διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ αὐτὰ δὲν ὑπάρχει. Σπουδαιότατοι λοιπὸν λόγοι ἐπιβάλλουν, ἵνα ἡ ὁδὸς αὐτὴ διέλθῃ διὰ τοῦ Ζαγορίου. Ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος δεικνύει πολὺ ἐνδιαφέρον διὰ τὰ ζητήματα αὐτά, θὰ ἐνεργήσῃ, ὅπως ἡ ὁδὸς αὕτη διέλθῃ ἐκ Ζαγορίου.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἔχει τὸν λόγον.

§58Π. ΦΛΩΡΟΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων, θὰ εἴπω μόνον τὰ ἑξῆς, ὅτι ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τῆς ἐποχῆς τῆς βοϊδαμάξης, θὰ εἶχεν ἴσως κἄποιον λόγον μία ἀρνητικὴ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Σήμερον ὅμως πρόκειται περὶ τοῦ αὐτοκινήτου. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψις ἡ ἀναπτυχθεῖσα, ἀλλὰ πρὸ παντός, δέον ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι δὶς δίδει ὁ ἀμέσως δίδων.

§59Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι νέον. Οἱ κύριοι συνάδελφοι γνωρίζουν ἤδη ἀπὸ πέρυσι τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν εἶχον δώσει ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Εὐτυχῶς ὁ νόμος δὲν θέτει λεπτομερείας διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὁδῶν. Εἴμεθα ἐλεύθεροι νὰ χαράξωμεν τὴν ὁδὸν ὅπως πρέπει. Οἱ μηχανικοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ μελετήσουν ποία θὰ εἶναι ἡ καλλιτέρα ὁδός, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ πλούτου ὁ ὁποῖος ὑπάρχει, καὶ τοῦ μεταλλείου, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ τῆς σημασίας τὴν ὁποίαν ἔχει γενικώτερον. Φυσικὰ ἐφέτος τὰ ζητήματα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κανονισθοῦν ἀπολύτως.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ναυτικῆς Ἀεροπλοΐας». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1923 Ν. Δ. περὶ παροχῆς προσωρινοῦ ἐπιδόματος εἰς πολιτικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς συνταξιούχους καὶ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Νόμου 3322 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἀφορώσης εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀμύνης Οἰνοπαραγωγῆς νομοθεσίας καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου τούτου». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Σεπτεμβρίου περὶ ἐκδικάσεως τῶν συναλλαγματικῶν καὶ ἐμπορικῶν ἢ μὴ γραμματίων εἰς διαταγὴν διαφορῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Παπαθανάσης.

§61Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ἡ δευτέρα περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 2 λέγει. (ἀναγινώσκει). «Ἐνστάσεις τῶν ἐναγομένων ἐπιτρέπονται κ. λ. π.». Ἡ διατύπωσις αὐτὴ τοῦ ἄρθρου ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς δύο ἀντιθέτους νομολογίας. Ὑπῆρξαν πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν ἔννοιαν τῶν ἐνστάσεων—ὁ νόμος ἀναμφισβητήτως ἐννοεῖ τὰς οὐσιαστικὰς—περιέλαβον καὶ ἐνστάσεις δικονομικάς, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ ἐνστάσεις αἱ δικονομικαὶ εἶναι ἐνστάσεις κύρους τῆς εἰσαγωγῆς τῆς δίκης. Ἐγὼ εἶπα νὰ προστεθῇ «πλὴν τῶν δικονομικῶν». Ἀλλὰ μεταγενεστέρα μελέτη τοῦ πράγματος μοὶ ἐπέβαλε, νὰ ἀναθεωρήσω τὴν ἀπόφασιν. Ἐπειδὴ δὲ συνέβη καὶ τοῦτο, ὅτι ἄλλοι πρόεδροι μᾶλλον διεσταλμένως κρίνοντες τὴν διάταξιν νὰ περιλάβωσι καὶ ἐνστάσεις οὐσιαστικάς, τὰς ὁποίας ὅμως ἔπρεπε νὰ ἀπορρίπτωσιν ὡς μὴ ἐκκαθαρισμένας, στηριζόμενοι εἰς τὴν παράγραφον 1, ἡ ὁποία λέγει. (ἀναγινώσκει). «Ὁ κ. Πρόεδρος ἐπὶ τῇ βάσει.......». Ἔλεγον ὅτι σημαίνει τοῦτο, δίδει δὲ δικαίωμα ἐρεύνης καὶ ἐπὶ ἐνστάσεων οὐσιαστικῶν. Πρὸ αὐτῶν τῶν δύο ἀντιθέτων ἑρμηνειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀναμφισβητήτως δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοθετήματος, ἀντὶ τροπολογίας τὴν ὁποίαν εὑρίσκω, ὅτι ἂν τὴν κάμετε δεκτὴν θὰ ἦτο ἴσως σφαλερόν, προτείνω, ἐὰν εἶσθε σύμφωνος, ὡς ἑρμηνεία τοῦ νομοθέτου, νὰ γίνῃ ἡ ἑρμηνεία, ὅτι ἐνστάσεις ἐννοεῖ ἀναμφισβητήτως τὰς οὐσιαστικάς. Διότι αἱ δικονομικαὶ ἐνστάσεις εἶναι ὑποχρεωτικῶς ἐξεταστέαι.

§62Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν ἠμφισβήτησα, οὔτε τὴν μελέτην οὔτε τὴν νομικότητα τοῦ ἀγορεύσαντος οὔτε καὶ τῆς τροπολογίας τὴν ὀρθότητα. Ἐγὼ κατ’ ἀρχὴν δὲν ἠθέλησα εἰς ὅλα τὰ νομοθετικὰ διατάγματα τῆς δικτατορίας, νὰ ὑπεισαγάγω διατάξεις τροποποιούσας αὐτά. Ἤδη ἐγὼ ὡς ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ τὰ εἰσαγάγω πρὸς τυπικὴν κύρωσιν. Πᾶσα μεταρρύθμισις τοιαύτη, καὶ αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος, δύναται νὰ εἶναι ὀρθή, καὶ θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ τὴν συζητήσῃ κανεὶς εἰς ἄλλην περίστασιν. Καὶ δύναμαι νὰ δηλώσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι ὁ τρόπος τῆς διαδικασίας τῶν συναλλαγματικῶν καὶ γραμματίων, ἡ ὁποία γίνεται δι’ ἑνὸς δικαστοῦ, εἶναι τὰ μάλιστα συμφέρον διὰ τὴν δικαιοσύνην καὶ τὸν λαόν. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲ ἐπεξεργάζεται μετ’ ἐμοῦ ἤδη τὴν ἐπέκτασιν τοῦ τρόπου τῆς ἐκδικάσεως τοιούτων διαφορῶν καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ διαβεβαιώσω τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀνατίθεται ὁ τρόπος τῆς ἐκδικάσεως εἰς ἕνα πρωτοδίκην καὶ ἄλλων διαφορῶν. Τότε θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ παρατήρησίς σας αὐτή, ἡ ὁποία εἶναι συζητήσιμος, νὰ συμπεριληφθῇ. Ἤδη ὅμως, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ ἀποδεχθῶ τὸν τρόπον τῆς τοιαύτης συζητήσεως. Ὁ τρόπος αὐτὸς νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος, κοινοβουλευτικῶς. Ὅταν θὰ ἔλθουν τὰ σχετικὰ νομοσχέδια εἶμαι διατεθειμένος νὰ τὰς δεχθῶ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ διάταγμα τοῦτο ἐγένετο ἀπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν. Δὲν εἶναι αὐθαίρετον διάταγμα.

§64Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Καὶ πρόκειται νὰ μεταβληθῇ εἰς πάγιον νόμον τοῦ Κράτους.

§65Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται νὰ μεταβληθῇ εἰς νόμον, διότι ὁ νόμος αὐτός εἰσήχθη ἀπὸ τὸ 1925 μὲ τὰς ἀτελείας, διὰ τὰς ὁποίας ἐν μέρει μπορεῖ νὰ ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ δὲν μπορῶ τώρα νὰ τὰς δεχθῶ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς θέλει νὰ μὴ τροποποιηθῇ σήμερον.

§67Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπίσης καὶ μίαν ἄλλην τροπολογίαν ἐπὶ τῆς περιπτώσεως τοῦ ἄρθρου 2. Ἡ τηρητέα αὐτὴ διαδικασία εἶναι ὀρθή, ἀναμφισβητήτως ὅμως ἔχει καὶ ὡρισμένους κινδύνους, διότι ἰσοφαρίζει τὰ γραμμάτια καὶ τὰς συναλλαγματικὰς πρὸς τὸ χαρτονόμισμα. Ὑπάρχουν ὅμως περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας, ἐνδέχεται ὁ εἰσαγόμενος καὶ ἡττώμενος ἐν τῇ δίκῃ αὐτῇ, εἰς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν νὰ φανῇ νικητὴς καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ἀσφαλείας. Ὁ νόμος δὲ ὑποχρεοῖ τὸν καταθέτοντα τὴν ἐγγύησιν νὰ καταθέσῃ ταύτην εἰς μετρητά. Δηλαδὴ τὶ εἶναι τοῦτο; Κάνω π.χ. μίαν ἀγωγὴν καὶ ζητῶ 100.000, τὸ δικαστήριον μοὶ ἐπιτρέπει νὰ ἐκτελέσω τὴν ἀπόφασιν, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ καταθέσω 100.000 μετρητὰ εἰς δραχμάς.

§68Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν εἶναι πάντοτε αὐτό.

§69Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Λέγω, ὅταν τὸν ὑποχρεώσῃ τὸ δικαστήριον. Ἐγὼ λοιπὸν λέγω τοῦτο, ὅτι ἐπαρκὴς ἐγγύησις εἶναι καὶ ὅταν δὲν εἶναι εἰς μετρητά, δεδομένου, ὅτι ὑπάρχει στενότης χρήματος. Διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἔμπορος ἐνάγων διὰ 200.000 ὑπεχρεώθη νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασίν του, ἀφοῦ καταθέσῃ 50.000 δραχμάς. Εἶναι καλὸ τοῦτο;

§70Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ νόμος αὐτὸς ἰσχύει ἀπὸ τὸ 1925. Εἰσηγητὴς καὶ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρξα ἐγώ. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του ἀπέδωκε τοιαῦτα ἀποτελέσματα, ὥστε ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, σήμερον νὰ σκεπτώμεθα νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸν τρόπον αὐτὸν τῆς διαδικασίας καὶ ἐπὶ ἄλλων διαφορῶν, διότι πραγματικῶς διευκολύνει καταπληκτικὰ ὄχι μόνον τὴν Δικαιοσύνην, ἀλλὰ καὶ τὰς συναλλαγάς. Διότι κάθε δανειστής, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ μίαν ἀπόφασιν ἐκτελεστὴν ἀμέσως, ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος, ἀσφαλῶς δανείζει. Καμμία ἐκ τῶν περιπτώσεων, τὰς ὁποίας ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἤχθη ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, ἰδίως δὲ διὰ τὴν δευτέραν περίπτωσιν, νὰ κρατῆται ἐγγύησις εἰς μετρητά, ἀσφαλῶς δὲν ἦλθεν, διότι ὁ πρόεδρος ὁ ὁποῖος θὰ διατάξῃ αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν ἀσφαλῶς θά.... διότι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν πλειστηριασθοῦν, θὰ χρειασθῇ ἕνας ἀγὼν τεράστιος, ὁ ὁποῖος δὲν συνάδει πρὸς τὴν ταχύτητα τὴν ὁποίαν λέγει ὁ νόμος. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα καλῶς ἔχει καὶ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς του ἀπεδείχθη θαυμάσιον.

§71Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἀντὶ νὰ εὐρύνῃ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ προέδρου τὴν περιορίζει, διότι ἐγὼ εἶπον, ὅτι εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ προέδρου παρέχεται τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ ἐγγύησιν εἰς χρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμπορεῖ ὁ διάδικος νὰ ἐξεύρῃ καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀναγκάζεται νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἐγγύησιν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀσφαλείας τοῦ Κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λ. Μακᾶς.

§74Λ. ΜΑΚΑΣ. Συχνάκις θὰ παρετηρήσατε, κ. βουλευταί, ὅτι γονεῖς συντηρητικώτατοι δίδουν τὸ φῶς εἰς τέκνα καταδικασμένα εἰς ζωὴν ἐξαιρετικὰ ἀνώμαλον καὶ περιπετειώδη. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ παρετηρήθη καὶ μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸ μηνῶν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη μίαν ἱστορικήν οὕτως εἰπεῖν ζωήν! Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπεβλήθη τὸ πρῶτον ὑπὸ μίαν ὡρισμένην μορφήν, ἀπεσύρθη εἶτα καὶ μετεβλήθη, λαβὸν μίαν ὁριστικωτέραν μορφήν. Παρεπέμφθη εἶτα τὸ πρῶτον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία ἄνευ οὐδεμιᾶς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τὸ παρέπεμψεν εἰς τὴν Βουλήν, ἡ δὲ Βουλὴ ἀπεφάσισεν τὴν παραπομπήν του εἰς δευτέραν ἔκτακτον ἐπιτροπήν, δηλαδὴ τὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν μαζὶ μὲ τὴν τῆς Δικαιοσύνης. Ἐκεῖ ἐξωνυχίσθη καὶ συνεζητήθη καὶ ἐπανῆλθεν ἔπειτα εἰς τὴν Βουλήν, ὅπου ἐγένετο μία ἀρχὴ σχετικῆς συζητήσεως. Ἀλλὰ πάλιν, διακοπτομένων τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς πρὸ 1½ μηνὸς, ἀπεφασίσθη νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐκεῖ ὑπεδείχθην ὡς εἰσηγητής, ἀλλὰ δὲν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσω τὴν εἰσήγησίν μου ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἄλλαι σκέψεις ἐπεκράτησαν, δηλαδὴ ἐπροτιμήθη, τὸ νομοσχέδιον νὰ ἐπανέλθῃ πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, ἐφ’ ᾧ καὶ ἡ εἰσήγησίς μου κατετέθη μόνον καὶ ἀπεφασίσθη ἡ δημοσίευσις αὐτῆς. Ταῦτα λέγων, ἔρχομαι ἐπίκουρος εἰς τὴν σκέψιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Ἀθηνῶν κ. Νάκου, τονίζων, ὅτι τὰ ὅσα ἐδημοσιεύθησαν ἐν τῇ εἰσηγητικῇ μου ἐκθέσει καὶ τὰ ὅσα θὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τὴν ἀτομικήν μου σκέψιν καί μόνον ἐκφράζουν. Ἐζήτησα τὸν λόγον ὡς ἁπλοῦς βουλευτής, εἷς τῶν 250, καὶ ὄχι ὡς εἰσηγητής, τοῦ ὁποίου τὴν ἰδιότητα ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἔχω. Τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἤδη τόσον ἀπησχόλησεν ἡμᾶς εἶναι προφανές, ὅτι ἔχει μίαν κεφαλαιώδη σπουδαιότητα. Εἶναι δὲ ἐξεταστέον ἀπὸ δύο νομίζω κυρίως ἀπόψεων. Ἐν πρώτοις μέν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ δικαίου καὶ δεύτερον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς σκοπιμότητος. Καὶ ἀπὸ μὲν τῆς ἀπόψεως τοῦ δικαίου ἐξεταζόμενον, πιστεύω, ὅτι κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ τύχῃ τῆς ἐπιδοκιμασίας ἡμῶν. Διότι ἡ κοινωνία διὰ τῶν ἐγκύρων ἀντιπροσώπων αὐτῆς, ἔχει ὄχι μόνον τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ τὸ καθῆκον νὰ προασπίσῃ τὴν κοινωνικὴν τάξιν, τὴν κοινωνικὴν ἁρμονίαν καὶ τὴν κοινωνικὴν ἐξέλιξιν, ἀπέναντι τῶν ἐκδήλων ἐκείνων ἐχθρῶν των, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον διὰ βιαίων μέσων νὰ ἀνατρέψουν ἢ νὰ διασαλεύσουν τὴν τάξιν ταύτην. Τὸ ὅτι τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον τοῦτο ἔχει ἡ πολιτεία, εἶναι, μοὶ φαίνεται, ἀναμφισβήτητον. Ἡ ἄρνησις ἑνὸς τοιούτου δικαιώματος, θὰ ἐσήμαινε τὴν ἄρνησιν αὐτῆς ταύτης τῆς ἐννοίας τοῦ Κράτους. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐννοηθῇ τὸ Κράτος, ἂν εἰς πᾶσαν στιγμὴν δὲν ἔχῃ καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὰ ὄργανα καὶ τὰ μέσα, ὅπως ἀντεπεξέλθῃ ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται νὰ διασαλεύσουν τὴν δημοσίαν τάξιν ἐν τῇ χώρᾳ. Πρόκειται ἑπομένως περὶ μιᾶς ἐννοίας κοινωνικοῦ ἐνστίκτου αὐτοσυντηρήσεως, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν λῆψιν τῶν καταλληλοτέρων μέτρων πρὸς πρόληψιν μιᾶς τοιαύτης διασαλεύσεως τῆς δημοσίας τάξεως. Τὴν ἀρχὴν δὲ ταύτην ἀποσαφινίζουν, μοῦ φαίνεται, καὶ δύο ἄλλαι σκέψεις. Μία κοινωνία, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ ἄνευ ἀλληλεγγύης. Τὴν ἀλληλεγγύην αὐτήν, δηλαδὴ τὴν ἐναρμόνισιν τῶν διαφόρων κοινωνικῶν συντελεστῶν καὶ παραγόντων, ἔχει τὸ καθῆκον τὸ Κράτος νὰ τὴν ἐξασφαλίσῃ καὶ θὰ τὴν ἐξασφαλίσῃ, ὑπεῖκον φυσικὰ εἰς τὰς ἐπιταγὰς τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ, καὶ ἀποκρυσταλλῶνον ταύτας εἰς ὡρισμένα μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλλῃ. Ἑπομένως, καὶ ἐὰν τυχὸν μεταξὺ τῶν συντελεστῶν, τῆς κοινωνικῆς ζωῆς ὑποθέσωμεν πρὸς στιγμὴν τοὐλάχιστον, ὅτι καὶ οἱ κομμουνισταὶ περιλαμβάνονται – πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἴσως δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ—ἐντούτοις εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει τὸ καθῆκον, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν συνάρτισιν καὶ αὐτοῦ μεθ’ ὅλων τῶν ἄλλων παραγόντων, ἐν ἀνάγκῃ ἐπιβαλλόμενον ἐπὶ τοῦ παράγοντος ἐκείνου, ὁ ὁποῖος θέλει ν’ ἀποτελέσῃ ἐξαίρεσιν εἰς τὸν κανόνα τῆς γενικῆς ἁρμονίας. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται, κύριοι. Ὁ κομμουνισμὸς εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἐχθρὸς τῆς κοινωνίας;

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω, κ. συνάδελφε, ὅτι ὁ ὅρος κομμουνισμὸς εἶναι ἀβάσιμος. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιδιώκει νὰ κτυπήσῃ τὸν κομμουνισμόν, τὸ νομοσχέδιον ἐπιδιώκει νὰ κτυπήσῃ τοὺς ὀπαδοὺς τῆς τρίτης διεθνοῦς, τὸν μπολσεβικισμὸν καὶ ὄχι τὸν κομμουνισμόν.

§76Λ. ΝΑΚΟΣ. Αὐτὴ ἡ διαίρεσις εἶναι πολὺ μεγάλη.

§77Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἄν θέλετε λοιπόν, νὰ μεταχειρίζεσθε τὴν λέξιν «μπολσεβικισμόν», δηλαδὴ τὴν ὑποστήριξιν τῆς γνώμης, ὅτι τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς πρέπει ν’ ἀνατραπῇ διὰ τῆς βίας ἀπὸ τὴν μικρὰν μειοψηφίαν, ἐὰν εὕρῃ αὕτη τὴν πλειοψηφίαν κοιμωμένην νὰ της βάλῃ τὸ μαχαῖρι στὸ λαιμό. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς θεωρίας, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπομνήσω ὅτι καὶ ὁ Χριστὸς, ἐρωτηθεὶς ἀπὸ τὸν πλούσιον τὶ νὰ κάμῃ, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ τὴν αἰώνιον ζωήν, τοῦ εἶπε «πώλησον τὰ ὑπάρχοντά σου καὶ ἔλα νὰ μὲ ἀκολουθήσῃς». Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταδιώξωμεν λοιπὸν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς θεωρίας τοὺς κομμουνιστάς. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐξηγηθῇ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐπιδιώκει νὰ πατάξῃ αὐτὰς τὰς θεωρίας τῆς διὰ τῆς βίας ἀνατροπῆς τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος ἀπὸ μίαν μειοψηφίαν, ἐλαχίστην μάλιστα. Ὥστε ἄν θέλετε, νὰ τὸν ὀνομάζετε Μπολσεβικισμόν, διὰ νὰ ἔχουμε μίαν λέξιν.

§78Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἡ ἐξήγησις αὕτη ἀφορᾷ τὸν τόπον καὶ μόνον, διότι, ὅπως ἐκ τοῦ ἐπιλοίπου τῆς ἐκθέσεώς μου θὰ καταφανῇ ἐπακριβῶς, καὶ ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας εἰσηγοῦμαι εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ἐπικυρώσῃ μόνος ὁ μπολσεβικισμὸς τὸ πρόγραμμα, δηλαδὴ τῆς τρίτης διεθνοῦς, ὅπως ὀρθότατα καθώρισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀποτελεῖ μίαν αἰχμὴν ὀξυτάτην καὶ ἐπικινδυνωδεστάτην ἐναντίον τῶν κοινωνικῶν ἐκείνων καθεστώτων τὰ ὁποῖα ὑφίστανται εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Εὐρώπης καὶ τοῦ κόσμου ὁλοκλήρου. Μόνον λοιπὸν κατ’ αὐτοῦ δέον νὰ ἀμυνθῶμεν. Τοῦτο φαίνεται ἀναμφισβήτητον καὶ δὲν θέλω, νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ἀνάγνωσιν ἐπισήμων προγραμμάτων τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουσιν τὸ ποῦ τείνει ἡ προπαγάνδα καὶ τὸ πῶς ἐξαγγέλλεται τὸ εὐαγγέλιον τῆς τρίτης διεθνοῦς. Ἡ σκέψις τῶν μπολσεβίκων εἶναι ἡ διὰ τῆς βίας ἀνατροπὴ τῆς ὑφισταμένης κοινωνικῆς τάξεως καὶ ἡ ἀντικατάστασις τοῦ κοινοβουλευτικοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται εἰς ὅλα τὰ πολιτισμένα Κράτη.

§79Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τῶν Δημοκρατικῶν καλλίτερα πολιτευμάτων, παρὰ τῶν Κοινοβουλευτικῶν.

§80Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἡ δὲ ἀνατροπὴ αὕτη ἐπιδιώκεται, διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῆς δικτατορίας τοῦ προλεταριάτου, ἀκόμη καὶ ἄν τοῦτο ἀποτελεῖ μειοψηφίαν, ὅπως εἰς ὅλα τὰ Κράτη πρὸς τὸ παρὸν τοὐλάχιστον ἀποτελεῖ. Καὶ πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τούτου ἡ τρίτη διεθνὴς ζητεῖ τὸν ἀφοπλισμὸν τῆς ἰθυνούσης τάξεως καὶ τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ προλεταριάτου. Εἰς τὸ πρόγραμμα ἐξ ἄλλου, τὸ ὁποῖον ἐκθέτει ἡ τρίτη διεθνὴς εἶναι γνωστόν, ὅτι εὑρίσκονται ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ἐπιζητοῦν τὴν ἐνέργειαν ταραχῶν εἰς τὰς πόλεις, καθὼς καὶ εἰς τὰς ἐξοχὰς τὴν ὀργάνωσιν ὀλεθρίων ἐνεργειῶν, ἰδίᾳ παρὰ τῷ στρατῷ καὶ ἐν τῇ ἐκπαιδεύσει, θεσπίζει δὲ συγκεντρωτικὸν σύστημα ἐνεργείας. Ἄλλως τε ἀπεδείχθη, ὅτι ὑπάρχει διεθνὴς ὀργάνωσις, τῆς ὁποίας τὸ κέντρον εὑρίσκεται ἐν Μόσχᾳ καὶ εἰς τῆς ὁποίας τὰς ἐπιταγὰς ὑπακούουν καὶ ὑποτάσσονται οἱ διάφοροι ὀπαδοί, τῆς τρίτης διεθνοῦς εἰς τὰ διάφορα ἄλλα Κράτη. Ἑπομένως ἡ ἰδιότης τῶν ὀπαδῶν τῆς τρίτης διεθνοῦς, ὡς ἐχθρῶν τοῦ ὑφισταμένου καθεστῶτος εἶναι μοῦ φαίνεται ἀναμφισβήτητος. Καὶ θὰ σημειώσω ἐπὶ πλέον τὸ ἑξῆς, ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὴν Ἑλλάδα. Ὅτι ἐν τῷ ἐπισήμῳ προγράμματι τῆς τρίτης διεθνοῦς περιέχετε ἀπὸ δεκαετίας καὶ ἐπαναλαμβάνεται ἀπὸ δεκαετίας ἡ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ὀπαδοὶ τῆς τρίτης διεθνοῦς πρέπει νὰ τείνουν εἰς τὴν αὐτονόμησιν τῆς Μακεδονίας. Ἑπομένως τίθεται διὰ τὴν Ἑλλάδα ὡς ἐκ τοῦ κινδύνου τοῦ Μπολσεβικισμοῦ καὶ ἓν ζήτημα Ἐθνικῆς ἀκεραιότητος.

§81Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ἐλαττοῦνται οἱ κομμουνισταί.

§82Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Θὰ τὸ σημειώσω καὶ αὐτὸ κ. συνάδελφε. Ἑπομένως, τὸ ὅτι ὑπάρχει ὁ κίνδυνος, ἔστω καὶ ἀπομεμακρυσμένος, ἔστω καὶ μικρός, ὅτι ἑπομένως ὑπάρχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀμύνης τοῦ Κράτους εἶναι τοῦτο μοῦ φαίνεται ἀναμφίβολον. Καὶ ἡ ἀξίωσις τῶν ὀπαδῶν, τῆς τρίτης διεθνοῦς, ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὴν ἐν Ἑλλάδι ἐπικράτησίν των, εἶναι μοῦ φαίνεται τοσούτῳ μᾶλλον παράτολμος, καθ’ ὅσον ἡ Ἑλλὰς εἶναι μία χώρα, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὁ κομμουνισμὸς ἢ μᾶλλον ὁ μπολσεβικισμὸς ἀντιπροσωπεύεται, διὰ μικροτάτης μειοψηφίας. Ἴσως βέβαια τοῦτο, νὰ ἀποτελῇ ἐπιχείρημα ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, ἴσως δηλαδὴ θὰ ἠδύνατό τις νὰ σκεφθῇ, ὅτι τοῦ κινδύνου ὄντος τόσον μικροῦ, τόσον ἀσημάντου, παρέλκει ἡ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἀπόδοσις εἰς τὴν μικρὰν αὐτὴν μειονότητα μιᾶς τόσης σημασίας. Ἀλλὰ ἠμπορεῖ κανεὶς νομίζω, νὰ ἀντιτάξῃ εἰς τοῦτο, ὅτι δὲν ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ προέρχεται ὁ κίνδυνος, ἀπὸ μίαν ὀγκώδη μειοψηφίαν, διὰ νὰ λαμβάνωμεν πρόνοιαν. Συχνάκις καὶ ὀλίγοι ἐγκληματίαι καὶ ὀλίγαι λῃστρικαὶ συμμορίαι ἀρκοῦν, διὰ νὰ διασαλεύσουν τὴν δημοσίαν τάξιν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρέπει νὰ τονισθῇ, εἶναι ὅτι αὐτὴ ἡ μειοψηφία εἶναι τόσον μικρὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ λόγους εὐτυχῶς μονίμους καὶ παγίους, οἱ ὁποῖοι ἀκριβῶς, μοὶ φαίνεται καθιστοῦν ἀπολύτως ἀδύνατον καὶ τὴν μελλοντικὴν ποτὲ ἐπικράτησιν καὶ ἐξάπλωσιν τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ οἱ ὁποῖοι δικαιολογοῦνται, ἀπὸ ὀργανικὰ αἴτια συνυφασμένα μὲ τὴν σύγχρονον ζωὴν καὶ μὲ τὴν διαμόρφωσιν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς χώρας. Ἐν χώρᾳ πράγματι, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὁ θεσμὸς τῆς μικρᾶς ἰδιοκτησίας ὑφίσταται τόσον εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅσον καὶ εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα ἐν χώρᾳ κατ’ ἐξοχὴν ἐμπορικῇ, ἐν τῇ ὁποίᾳ διεξάγεται τόσον εὐρέως, ἰδίως τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον, ἐν χώρᾳ, ἐν τῇ ὁποίᾳ τὸ Ἐθνικὸν αἴσθημα ὑπῆρξεν ἀνέκαθεν τόσον ἰσχυρὸν καὶ τόσον ὀξύ, ἦτο φυσικὸν ὁ μπολσεβικισμός, νὰ μὴ εὕρῃ πρόσφορον ἔδαφος καὶ εἶναι φυσικὸν ἐπίσης, ὅτι ὑπὸ ὡρισμένας τοὐλάχιστον προϋποθέσεις οὔτε εἰς τὸ μέλλον, θὰ εἶναι δυνατὸν ποτὲ τὸ ἔδαφος τοῦτο νὰ εὕρῃ. Ἀλλὰ θὰ ἀντιταχθῇ: μήπως, ὅσον δήποτε μικρὰ καὶ ἂν εἶναι ἡ μειοψηφία, μήπως δὲν ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσωμεν μέσα εἰς ἕν Δημοκρατικὸν καθεστώς, νὰ προασπίσωμεν τοὺς πολίτας, οἱ ὁποῖοι τὴν ἀποτελοῦν; Μία πολιτεία πρέπει βεβαίως, νὰ βασίζεται, ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας καὶ τὴν ἐπικράτησιν τῶν ἰδεῶν τῆς πλειοψηφίας, νὰ ἐνσαρκώνῃ. Ἀλλὰ μήπως δὲν ἔχει καὶ τὸ ἀντίστοιχον καθῆκον, δηλαδὴ καὶ τὴν μειοψηφίαν νὰ ὑποστηρίξῃ; Ἀσφαλῶς καὶ οὐδεὶς μοῦ φαίνεται, ὅτι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν ἠμπορεῖ, νὰ προσάψῃ τὴν μομφήν, ὅτι ποτὲ ἐκτὸς ἴσως ἀνωμάλων τινῶν περιστάσεων, ἠδίκησε τὰς μειοψηφίας, ἀλλὰ ἡ προστασία μιᾶς μειοψηφίας ἔχει ὡς πρωταρχικὸν ὅρον τὴν νομιμότητα τῆς ἐνεργείας τῆς μειοψηφίας. Ἐφ’ ὅσον μία μειοψηφία εἶναι νομοταγὴς καὶ προπαγανδίζει μόνον τὰς ἰδέας αὐτάς, βεβαίως τὸ Κράτος ὄχι μόνον δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα, νὰ ἀδικήσῃ αὐτήν, ἀλλὰ καὶ ἐνδεχομένως κινδυνεύουσαν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ τὴν ὑπερασπίσῃ. Ἀλλὰ δὲν τίθεται τὸ ζήτημα, οὕτω προκειμένου περὶ τῶν μπολσεβικιστῶν. Αὐτοὶ ζητοῦν τὴν διὰ τῆς βίας καὶ ὄχι διὰ τῆς νομίμου ὁδοῦ, ἐπικράτησίν των. Αὐτοὶ ζητοῦν, ὄχι μόνον τὴν βίαν νὰ ἀσκήσουν, ἀλλὰ καὶ τὸν νόμον τῆς πλειοψηφίας, νὰ καταργήσουν καὶ νὰ ἐξαφανίσουν τελείως, ἀντικαθιστῶντες αὐτόν, διὰ νόμου τῆς Δικτατορίας τοῦ προλεταριάτου. Καὶ ἀγνοοῦντες καὶ Συντάγματα καὶ νόμους καὶ ἐλευθερίας εἰς μίαν καὶ μόνην περίπτωσιν ἐπικαλοῦνται ὅλα αὐτά, ὅταν ἀκριβῶς θέλουν νὰ ζητήσουν τὴν προστασίαν αὐτῶν, ὅπως ἀτιμωρητεὶ ἀσκήσουν τὰ ἐπικίνδυνα δι’ αὐτοὺς ἔργα των, δηλαδὴ ὅπως ὡπλισμένοι μὲ τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς δώσουν οἱ ἀντίπαλοι αὐτῶν στρέψουν ταῦτα ἐναντίον των. Ἀλλ’ ἴσως ἀντιταχθῇ καὶ κἄτι ἄλλο: Ἴσως σημειωθῇ, ὅτι ἐπὶ τέλους εἰς τὴν ζωήν των οἱ λαοί, δὲν προάγονται μόνον διὰ τῆς ὁμαλῆς ὁδοῦ, ἀλλ’ ὅτι σημειώνονται ἐνίοτε καὶ τὰ ἅλματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα οἱ λαοὶ κάμνουν, διὰ τῶν ἐπαναστάσεων. Καὶ θὰ ἠμποροῦσε ἴσως παράτολμος θεωρητικὸς ἀντίπαλος, νὰ μοῦ ἀντιτάξῃ, πῶς ἡμεῖς οἱ ὀπαδοὶ τῶν ἀρχῶν τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1789, ἐρχόμεθα σήμερον τὰς ἀρχὰς ταύτας, οὕτως εἰπεῖν νὰ τὰς ἀποκηρύξωμεν, ἀλλὰ καὶ πάλιν, κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται, περὶ τούτου. Βεβαίως ὑπάρχουν ἐπαναστάσεις, ὑπῆρξαν τοὐλάχιστον. Βεβαίως αἱ ἐπαναστάσεις, ἐὰν δὲν δημιουργοῦν δίκαιον, ἐν τούτοις ἔρχονται καὶ νομιμοποιοῦν ἔπειτα τὴν προηγουμένως ὑποσυνείδητον ὁρμὴν καὶ βούλησιν τῶν λαῶν. Ἀλλ’ οὐδέποτε ἐπαναστάσεις ἐπέτυχον, ἐὰν δὲν εἶχαν, ἂν ὄχι τὴν θετικὴν καὶ ἔκδηλον τοὐλάχιστον ὅμως τὴν σιωπηρὰν καὶ λανθάνουσαν συνάντησιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ, πλειοψηφίας, ἡ ὁποία ἴσως δὲν ἐμφανίζεται ὡς πλειοψηφία δράσεως, ἀλλὰ ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ ἐπικρατεῖ ἐπὶ τέλους καὶ ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς ὡς πλειοψηφία σκέψεως. Ἀλλὰ λησμονοῦμεν δὲ καὶ κἄτι ἄλλο: Ὅτι αἱ ἐπαναστάσεις δὲν ἐπεκράτησαν συνήθως, εἰμὴ συνεπείᾳ τῆς σιωπηρᾶς συνθηκολογίας τῶν ὑφισταμένων νομίμων καθεστώτων, τὰ ὁποῖα ἐξ ἀδυναμίας εἴτε ἐκ νωχελείας ἢ ἄλλων τυχὸν λόγων δὲν εἶχον ἀρκετὴν δυναμικότητα διὰ νὰ ἀνταπεξέλθουν ἀποτελεσματικῶς ἐναντίον τῶν ἐπαναστατικῶν ροπῶν ἢ δὲν εἶχον τὴν εὐφυΐαν τὰς ροπὰς ταύτας νὰ τὰς διακανονίσουν κατὰ τρόπον, ὥστε νομίμως αὗται νὰ καταλήξουν εἰς τὰ ἀπαιτούμενα καὶ τὰ ποθούμενα ὑπὸ τοῦ Λαοῦ ἀποτελέσματα. Ἀλλὰ περὶ τούτου ἢ περὶ τοιούτου τινὸς ἀσφαλῶς δὲν πρόκειται ἐν τῇ παρούσῃ στιγμῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐφ’ ὅσον μία λαοπρόβλητος καὶ ἰσχυρωτάτη Κυβέρνησις ἔρχεται νὰ μᾶς ζητήσῃ νὰ τὴν ὁπλίσωμεν ἐναντίον ἑνὸς κινδύνου, τὸν ὁποῖον θεωρεῖ πραγματικόν, οὐδὲν ἐπαναστατικὸν δίκαιον εἰς οὐδένα ἠμπορεῖ νὰ ἀναγνωρισθῇ. Ἐν ἀνάγκῃ, καὶ ἐπὶ τούτου νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιμείνω, νομίζω ὅτι ἕνα μόνον δύναται νὰ ἀντιταχθῇ: Τὸ ὅτι εἰς ἕνα Δημοκρατικὸν καθεστὼς κάθε μειοψηφία ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς προπαγανδίσεως τῶν ἀρχῶν της ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς νομιμότητος, καὶ τὸ δικαίωμα τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς δυνατότητος ταύτης, ὅπως πραγματοποιήσῃ τὴν ἐλπίδα της, ὅτι διὰ τῆς νομίμου ὁδοῦ θὰ γίνῃ ἴσως μίαν ἡμέραν πλειοψηφία. Ἂν ἀρνηθῶμεν τὴν ἀρχὴν ταύτην ἀρνούμεθα αὐτὴν ταύτην τὴν βάσιν καὶ τὴν στοιχειώδη καὶ κεφαλαιώδη ἔννοιαν τοῦ Δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Ἀλλ’ ἐκ τοῦ κανόνος τούτου μία νομίζω πηγάζει συνέπεια. Ὅτι ἐφ’ ὅσον οἱ ὀπαδοὶ νέων τυχὸν κοινωνικῶν θεωριῶν, διὰ τὴν προπαγάνδισιν, διὰ τὴν διάδοσιν τῶν θεωριῶν των, δὲν σκοποῦν νὰ μεταχειρισθοῦν τὴν βίαν, ἀλλὰ μετέρχονται τὰ νόμιμα ἐκεῖνα μέσα καὶ μέτρα τὰ ὁποῖα τοὺς δίδει τὸ ἐλεύθερον πολίτευμα τῆς χώρας, ὅτι οἱ οὕτω ἐνεργοῦντες ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ τύχουν τῆς προστασίας τῆς πολιτείας. Καὶ ἂν τυχὸν μοῦ ἀντιταχθῇ, ὅτι οἱ Μπολσεβικισταὶ δὲν ἔχουν καμμίαν ὄρεξιν, οὔτε διὰ τῆς πειθοῦς, οὔτε διὰ τῆς ὁμαλῆς ὁδοῦ, οὔτε διὰ τῆς πλειοψηφίας νὰ ἐπικρατήσουν θὰ ἀπαντήσω, ὅτι θὰ ἦτο ἀναξία ἑαυτῆς μία πολιτεία, ἡ ὁποία θὰ ἐστηρίζετο εἰς σκέψεις τοιαύτας, διὰ νὰ ἀρνηθῇ εἰς τοὺς τυχὸν νομίμως προπαγανδίζοντας τὰς ἰδέας ταύτας τὸ δικαίωμα νὰ τύχουν τῆς προστασίας της. Βλέπομεν λοιπὸν ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ δικαίου ἐξετάζοντες τὸ πρόβλημα, φθάνομεν εἰς τὸ ἑξῆς βασικὸν συμπέρασμα: Ὅτι τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καθορισθῇ καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ χωρίσῃ, ἀφ’ ἑνὸς τοὺς ὀπαδοὺς ἐκείνων τῶν νέων κοινωνικῶν θεωριῶν, τοὺς ὁποίους δέον νὰ θεωρήσωμεν ὡς ἐπικινδύνους καὶ ἑπομένως ὡς διωκτέους, ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀφήσωμεν ἀπολύτως ἐλευθέρους νὰ ἐνεργῶσιν νομίμως τὴν προπαγάνδαν των, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο μᾶς δίδεται ἀπ’ αὐτὸ τοῦτο τὸ πολίτευμα ἡμῶν, ἀπ’ αὐτὸ τοῦτο τὸ Σύνταγμα ἡμῶν, τοῦ ὁποίου τὴν ἐλευθέραν μορφὴν καὶ κατεύθυνσιν οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ. Καὶ ἑπομένως μοῦ φαίνεται ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς ὑποβάλλει ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς δέον νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, κατὰ πόσον εἶναι σύμφωνον καὶ συμβιβάζεται μὲ τὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος τὰ ὁποῖα θίγει ἢ τοὐλάχιστον ἀφορᾷ, διότι ἐὰν κ. βουλευταί, αἱ ἐλευθερίαι ἐκεῖναι τὰς ὁποίας τὸ Σύνταγμα ἐθέσπισεν παραμένουν σεβασταὶ καὶ ἀποδειχθῶσι ὡς συμβιβαζόμεναι μὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τότε μοῦ φαίνεται εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ περιορισμοῦ τῆς ἐλευθερίας οἱουδήποτε Ἕλληνος διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τοὐναντίον μάλιστα ἡ ἐλευθερία εἶναι γνωστὸν ὅτι σταματᾷ εἰς ἑκάστην πολιτείαν, ἐκεῖ ὅπου ἀρχίζει ἡ ἐλευθερία τοῦ πλησίον του καὶ ἐκεῖ ὅπου παύει ἐξασφαλιζομένη ἡ ἐλευθερία τοῦ συνόλου, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει δημοσία τάξις ὑπάρχει πάντοτε ἐλευθερία καὶ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ἔλλειψις δημοσίας τάξεως, ἐκεῖ ἡ ἐλευθερία, καὶ ἂν ἀκόμη ὑφίσταται, ἀναρχία μόνον εἶναι. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἐξ ἄλλου τῆς σκοπιμότητος ἐξεταζόμενον τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν νομοσχέδιον εἶναι βεβαίως δυνατὸν νὰ ἐμβάλῃ τὸν μελετητὴν εἰς ὡρισμένας σκέψεις. Διερωτᾶται τις ἐπὶ παραδείγματι: Εἶναι ἀποτελεσματικὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Εἶναι σκόπιμον διὰ μιᾶς πολιτικῆς διωκτικῆς ὡρισμένης τάξεως πολιτῶν ἔστω καὶ ἐκτὸς τοῦ νόμου ἀφ’ ἑαυτῶν τιθεμένων, νὰ ἀπωθήσῃ κανεὶς ἴσως τὴν τάξιν αὐτὴν καὶ περισσότερον ἀκόμη ἔξω τοῦ πλαισίου τῆς πολιτείας; Καὶ μήπως δὲν ὑπάρχουν ἄλλα ἀποτελεσματικώτερα μέσα διὰ τῶν ὁποίων τὸν κίνδυνον αὐτὸν κατὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος νὰ εἶναι δυνατὸν κανεὶς λυσιτελέστερον νὰ τὸν ἐξουδετερώσῃ; Βεβαίως κύριοι βουλευταί, τελευταῖος πάντων ἐγὼ θὰ εἶμαι ὁ ἀμφισβητῶν τὸ βάσιμον τῶν σκέψεων τούτων. Δὲν ὑπάρχει νομίζω οὐδεμία ἀμφισβήτησις, ὅτι κίνδυνος ὡς ὁ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προωρισμένος νὰ ἐξουδετερωθῇ, ἐξουδετεροῦται κυρίως διὰ μιᾶς θετικῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς καὶ διὰ μιᾶς θετικῆς ὀργανώσεως τῆς ἀστικῆς τάξεως. Ἀλλὰ τὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι τὴν θετικὴν κοινωνικὴν πολιτικὴν οὐδέποτε ἀπὸ εἰκοσαετίας ἔπαυσε ἀσκοῦν τὸ Κράτος τοῦτο καὶ ὅτι πάντως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ κατὰ τὴν πρώτην αὐτῆς ἐμφάνησιν καὶ κατὰ τὴν ἀπὸ ἑνὸς ἔτους ἐπαναληφθεῖσαν δρᾶσιν αὐτῆς καὶ θετικὴν ταύτην κοινωνικὴν πολιτικὴν ἔταξεν ὡς ἓν ἐκ τῶν πρώτων ἄρθρων τοῦ προγράμματός της; Ἐφ’ ὅσον, ὡς εἴπομεν ἤδη ἐξασφαλίζεται διὰ τὸν ἀγρότην καὶ ὁ θεσμὸς τῆς μικρᾶς ἰδιοκτησίας, ἐφ’ ὅσον ἐξασφαλίζεται διὰ μιᾶς ἐργατικῆς νομοθεσίας φιλελευθέρας τὸ ἐργατικὸν στοιχεῖον τῆς χώρας, ἐφ’ ὅσον ἀσκεῖται μία ἐκπαιδευτικὴ πολιτικὴ πραγματικῶς φιλελευθέρα καὶ δημοκρατική, ἐφ’ ὅσον αἱ ὑγιειναὶ συνθῆκαι τῆς ζωῆς διὰ παντὸς τρόπου βελτιώνονται τῇ προσπαθείᾳ τῆς Κυβερνήσεως.

§83Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πρόκειται νὰ βελτιωθοῦν τοὐλάχιστον.

§84Λ. ΜΑΚΑΣ. Εἶμαι αἰσιοδοξώτερος ὑμῶν. Ἐφ’ ὅσον τοιαύτη ἐπιδιώκεται πολιτική, νομίζω, ὅτι μιᾶς τοιαύτης θετικῆς ἐνεργείας τόσον ὑπὲρ τῶν χωρικῶν, ὅσον καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου, τὸ Κράτος ὁπλίζεται βεβαίως διὰ τοῦ καλλιτέρου καὶ ἀποτελεσματικωτέρου τρόπου, ὅπως ὄχι μόνον προλάβῃ, ἀλλὰ καὶ ἐξουδετερώσῃ τὸν κοινωνικὸν κίνδυνον. Ἀλλὰ νομίζω ἀκόμη, ὅτι ὁ κίνδυνος κοινωνικῶν ἀνατροπῶν ὑπαγορεύει καὶ ἓν ἄλλο ἐπίσης καθῆκον, καθῆκον ὄχι πλέον τοῦ Κράτους τούτου, ἀλλὰ τῆς ἀστικῆς τάξεως. Πρώτη ἡ ἀστικὴ τάξις ἔχει πράγματι τὸ καθῆκον νὰ ὀργανώσῃ τὴν ἄμυναν αὐτῆς, ἔχει τὸ καθῆκον νὰ καταδείξῃ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τὸ ἀσυμβίβαστον τῶν νέων αὐτῶν μπολσεβικικῶν θεωριῶν μὲ αὐτὴν ταύτην τὴν μορφὴν καὶ ζωὴν τῆς Ἑλλάδος, ἔχει τὸ καθῆκον ν’ ἀποδείξῃ πῶς, καὶ εἰς ποῖον ἀποτέλεσμα ἐκεῖ ὅπου ἐπεκράτησαν αἱ θεωρίαι αὐταὶ κατέληξαν. Ὅλα αὐτὰ τὰ καθήκοντα τὰ ἔχει ἀσφαλῶς ἡ ἀστικὴ τάξις καὶ θὰ ἔπρεπε διὰ μιᾶς ὁμαδικῆς ὀργανώσεως νὰ προσπαθήσῃ τὴν προπαγάνδαν αὐτὴν νὰ τὴν ἀσκήσῃ. Ἐκτὸς δὲ τούτου καὶ νομίζω, ὅτι τοῦτο ἐπίσης ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ τονίσωμεν, ἐκτὸς τούτου ἡ ἀστικὴ τάξις ἔχει καὶ μίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν, νὰ ἵσταται ἐπὶ τοῦ ὑψηλοῦ ἐκείνου ἠθικοῦ πεδίου, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἅμα κατεβαίνει, προκαλεῖ καὶ συσσωρεύει ἀσφαλῆ βλάβην τοῦ καθεστῶτος τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ. Ὅπως δὲ καὶ ἡ ἱστορία ἀπέδειξεν, αἱ μεγαλείτεραι ἐπαναστάσεις τὴν μεγαλειτέραν των τροφὴν καὶ ἐνίσχυσιν εὑρῆκαν ἀκριβῶς εἰς τὰς ἠθικὰς ἐκείνας ἀκολασίας, ἢ ἀτασθαλίας, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ἡ Κυβερνῶσα τότε τάξις. Ἀλλὰ καὶ κἄτι ἄλλο ἀκόμη ἀντιτάσσεται: Μήπως εἶναι ὀρθὸν διὰ μιᾶς πολιτικῆς διωκτικῆς ὡρισμένης, ἔστω καὶ μικρᾶς μειονότητος εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἀνθρώπων ποῦ τὴν ἀποτελοῦν νὰ ἐνσταλάξωμεν τὴν πικρίαν, νὰ ἐνσταλάξωμεν τὸ αἴσθημα τῆς ἐκδικήσεως, νὰ ἐνσταλάξωμεν, δηλαδὴ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα ἴσως διὰ χαλαρωτέρας πολιτικῆς θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προλάβωμεν; Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι τοὐλάχιστον ἐν Ρωσσίᾳ, ἐὰν δὲν εἶχεν προηγηθῆ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1917 ἡ διωκτικὴ ἐκείνη πολιτικὴ τῶν Τσάρων, ἀκόμη καὶ οἱ φανατικώτεροι ἐπαναστάται, εὑρισκόμενοι ἐντὸς τῆς βασικῆς πραγματικότητος καὶ ὄχι ἐξόριστοι εἰς τὴν Σιβηρίαν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ εἶχον ἀσφαλῶς ὑγιεστέραν ἀντίληψιν περὶ τῶν μεταρρυθμίσεων ἐκείνων εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἠδύναντο νὰ προβοῦν ἅπαξ τυχὸν ἐπικρατοῦντες καὶ ἀνερχόμενοι εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἀλλὰ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο εἶναι ἰσχυρὸν μόνον ὑπὸ δύο προϋποθέσεις. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο ἰσχύει μόνον ὅταν ἐκ παραλλήλου δὲν ὑπάρχει μία θετικὴ κοινωνικὴ πολιτική. Τοῦδ’ ὅπερ ἀπεδείξαμεν, ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει καὶ μόνον ἐφ’ ὅσον ἐπὶ πλέον ἡ στάσις τοῦ Κράτους, ἀκόμη καὶ ἂν εἶναι νόμιμος, ἐλέγχεται τυχὸν ἄδικος, δηλαδὴ ἀντίθετος πρὸς τοὺς νόμους τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς αἰωνίας, ἂς τὴν εἴπωμεν δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ὑπὲρ πάντα ταῦτα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα βεβαίως περιορίζουν εἰς ἐλάχιστον πιθανῶς ἐπίπεδον τὴν ἀποτελεσματικότητα ἑνὸς τοιούτου νομοσχεδίου, θὰ ὑποστηριχθῇ ὅμως, νομίζω, βασίμως τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ μᾶς λέγει, ὅτι ἐκτὸς τῶν ἄλλων καθηκόντων του, τὰ ὁποῖα ὅλα ἐπιτελεῖ, ὅπως εἴδομεν, ἐν τούτοις μένει καὶ ἓν ἄλλο, ἀπέναντι ἑνὸς ὡρισμένου κινδύνου, καὶ ὅτι ὁ κίνδυνος αὐτὸς ἀφορᾷ ἀκόμη καὶ αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν ἀκεραιότητά του, ὅτι ὁ κίνδυνος αὐτὸς στρέφεται πρὸς στρώματα τῆς κοινωνίας, καθὼς ἡ νεολαία καὶ ὁ στρατός, ἀπὸ τὰ πλέον εὔθικτα, δηλαδὴ καὶ ἀπὸ τὰ θετικώτερον προωρισμένα εἰς τὴν ἐξασφάλισιν αὐτῆς τῆς ἀκεραιότητος, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἀκόμη ἔρχεται τὸ Κράτος τοῦτο καὶ μᾶς λέγει, ὅτι δὲν δύναται ν’ ἀνεχθῇ, ὅπως τὰ ὄργανά του ἐκεῖνα τὰ προωρισμένα νὰ ἐξασφαλίζουν τὴν δημοσίαν τάξιν, εὑρίσκωνται διαρκῶς ἐν ἐπιφυλακῇ καὶ δὲν ἔχουν ἴσως τὴν ὥραν καὶ τὴν εὐκαιρίαν ἄλλας σκοπιμωτέρας ἀσχολίας νὰ ἐκτελέσωσι καταδικασμένα, ὅπως εἶναι, διαρκῶς τὰς ἐνεργείας τῶν μπολσεβικιστῶν νὰ προσπαθοῦν νὰ παρακολουθῶσι καὶ νὰ προλαμβάνωσι καὶ ἐφ’ ὅσον, ὅπως εἴδομεν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀκόμη καὶ πρὸ ὀλίγων μηνῶν, ἔρχονται οἱ ὀπαδοὶ τῶν νέων τούτων κοινωνικῶν θεωριῶν καὶ φθάνουν μέχρι ἐμμέσου τοὐλάχιστον προκλήσεως αἱματοχυσίας τῆς ὁποίας καὶ αὐτοὶ βεβαίως ὑφίστανται συνεπείας τῆς ὁποίας ὅμως ὑφίστανται τὰς συνεπείας καὶ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως καὶ ἀντιπρόσωποι ἄλλων κοινωνικῶν παραγόντων, νομίζω ὅτι, ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει ἢ μᾶς ὑπενθυμίζει ὅλα ταῦτα καὶ ἐφ’ ὅσον προσθέτει, ὅτι τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα διαθέτει αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι ἱκανὰ πρὸς ἐξουδετέρωσιν τῶν κινδύνων τούτων, πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα τὰ ὅπλα τὰ νέα τὰ ὁποῖα μᾶς ζητεῖ νὰ τοῦ τὰ ἀρνηθῶμεν. Καὶ ἐδῶ τίθεται τὸ ἑξῆς ἐρώτημα. Ἆράγε τὰ ὅπλα αὐτὰ δὲν τὰ ἔχει τὸ Κράτος; Ὁ ποινικὸς νόμος λοιπὸν δὲν ἐπρονόησε καθόλου περὶ ἀναλόγων κινδύνων; Νομίζω, ὅτι πράγματι ὑπάρχει ἐν τῇ ποινικῇ μας νομοθεσίᾳ ἕνα μέγα σχετικῶς κενόν. Διότι ναὶ μὲν ὑπάρχουν ὡρισμένα ἄρθρα τοῦ Π. Ν. τὰ ὁποῖα ἐν τῇ εἰσηγητικῇ αὐτοῦ ἐκθέσει ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τονίσει καὶ ἀναλύσει, προβλέποντα βεβαίως ἕνα ἀριθμὸν ἀδικημάτων θεωρουμένων μάλιστα ὡς κακουργημάτων καὶ τὰ ὁποῖα ὑπὸ τὸν γενικὸν ὅρον τῆς ἐσχάτης προδοσίας ἀποτελοῦν, εἴτε στάσιν, εἴτε ἀπόπειραν στάσεως, εἴτε ἀπόπειραν ἐμφυλίου σπαραγμοῦ, εἴτε ἀκόμη καὶ διέγερσιν πρὸς στάσιν. Ἀλλ’ ἐξετάζων τις αὐτὰ τὰ ἄρθρα τοῦ ποινικοῦ νόμου ἀντιλαμβάνεται δύο τινά. Πρῶτον ὅτι, διὰ τῆς εὐρείας τυχὸν τῶν ἄρθρων τούτων ἐφαρμογῆς, ἀκόμη καὶ αἱ φιλολογικαὶ οὕτως εἰπεῖν ἐκδηλώσεις τῶν κομμουνιστῶν ἢ τῶν μπολσεβίκων, θὰ συνεπήγαγον μίαν τρομερὰν καὶ ἀμείλικτον ποινήν, μεγαλειτέραν ἀσφαλῶς τῆς ἐκτάσεως τοῦ ἀδικήματος ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἡ ποινὴ θὰ ἤρχετο νὰ κυρώσῃ. Καὶ ἕπεται, ὅτι καὶ τοῦτο ἀκόμη δὲν εἶναι δυστυχῶς ἐν τοῖς πράγμασι δυνατόν, διότι ἡ μόνη ποινικὴ ἔννοια, ἡ ὁποία πλησιάζει κάπως παρὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀδικήματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον πρόκειται σήμερον νὰ ἐξουδετερώσωμεν εἶναι ἡ ἔννοια τῆς διεγέρσεως πρὸς στάσιν. Ἀλλ’ ἡ ἔννοια αὕτη εἶναι μία ἔννοια ἐλαστική; Μία ἔννοια ἀκαθόριστος, μία ἔννοια ἴσως μάλιστα καὶ ἀμφισβητήσιμος κατὰ τοὺς ποινικολόγους, τοὐλάχιστον τοὺς Γερμανοὺς τοιούτους. Πρὸς τούτους εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἐν τῇ ποινικῇ νομοθεσίᾳ νὰ ἐκταθῇ ἡ ἑρμηνεία μιᾶς ὡρισμένης διατάξεως καὶ ὅτι ἑπομένως ὑπάρχει βεβαιότης, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀδίκημα, περὶ τοῦ ὁποίου προνοεῖ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἢ τοὐλάχιστον ὅπως τοῦτο πρέπει νὰ περιορισθῇ, ὅτι τὸ ἀδίκημα τοῦτο, δὲν δύναται νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὴν παροῦσαν κατάστασιν τοῦ ποινικοῦ μας νόμου. Ἀλλ’ ἐδῶ τίθεται δεύτερον ἐρώτημα ἐπίσης βασικόν. Πῶς εἶναι δυνατὸν εὐκόλως νὰ χωρισθῇ τὸ ἀντικοινωνικὸν ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς δέον νὰ συνεπάγεται τὴν δίωξιν τῆς πολιτείας ἀπὸ τὴν ἄλλην ἐκείνην πρᾶξιν τῆς προπαγανδίσεως νέων καὶ ἀνατρεπτικῶν ἀκόμη κοινωνικῶν ἀρχῶν, ἀπὸ πρᾶξιν, δηλαδή, ἡ ὁποία κατὰ τὸ Σύνταγμα, ὅπως εἴδομεν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τιμωρηθῇ; Πῶς εἶναι δυνατὸν ἐπὶ πλέον ἡ κοινωνία νὰ προασπισθῇ ἐναντίον μιᾶς εὐκόλου τάσεως παρατηρουμένης εἰς χώρας μεσημβρινὰς ὅπως ἡ ἰδική μας, τῆς τάσεως πρὸς τὴν εὔκολον κατηγορίαν ἢ συκοφαντίαν καὶ τῆς τάσεως πρὸς τὴν εὔκολον σύγχισιν ὡρισμένων κοινωνιολογικῶν ἐννοιῶν. Δὲν ἀπέχει ἀφ’ ἡμῶν πολὺ ἡ ἡμέρα καθ’ ἣν ἐβλέπομεν φίρδην μίγδην εἰς τὸν αὐτὸν σάκκον ριπτομένους κομμουνιστάς, σοσιαλιστάς, ριζοσπάστας, δημοτικιστάς, ὀπαδοὺς τοῦ φιλοσοφικοῦ ὀρθολογισμοῦ, τὶς οἶδε τὶ ἄλλο. Ἤρκει ἀκόμη σήμερον νὰ εἶναι κανεὶς μαλλιαρός, διὰ νὰ λέγεται σοσιαλιστὴς καὶ σοσιαλιστής, διὰ νὰ λέγεται μαλλιαρός! Τὰ πράγματα δὲν θὰ ἔφθασαν μέχρι τοῦ νὰ προκαλοῦν μόνον μειδιάματα, ἀλλὰ καὶ μέχρι τραγικωτέρου σημείου, ἐφ’ ὅσον ὁ μιστριωτισμὸς οὗτος—ἂς ὀνομάσωμεν οὕτω αὐτὴν τὴν γενικὴν τάσιν πρὸς τοιαύτην σύγχισιν τῶν ἰδεῶν—ἔφθασε πρὸ ὀλίγων ἐτῶν μέχρι τῆς δημιουργίας τοῦ σκανδάλου ἐκείνου τῶν Μαρασλειακῶν. Ἐν ὀνόματι αὐτῆς τῆς τάσεως εἴδομεν ἀνθρώπους διασυρομένους καὶ κατασυκοφαντουμένους κατὰ τὸν βιαιότερον τρόπον καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπομνήσω, ὅτι καὶ τελευταῖον ἀκόμη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἷς ἐκ τῶν μεγαλειτέρων ἰδεολόγων ἀναμορφωτῶν τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας, ὡς ὁ Σβῶλος ἐθεωρήθη, ὅπως ἄλλοτε καὶ ὁ Δελμοῦζος, ὡς ἄξιος διώξεως καὶ τιμωρίας καθ’ ὃ κομμουνιστής.

§85Λ. ΝΑΚΟΣ. Καὶ χορτοφάγος (γέλωτες). Ἐλέχθη καὶ τοῦτο εἰς τὴν δίκην «ὅλοι αὐτοὶ οἱ χορτοφάγοι, οἱ μαλλιαροὶ καὶ κομμουνισταί».

§86Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Πολλοὶ δέ, ἀκόμη καὶ αὐτὸν τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως τὸν θεωροῦν καὶ τὸν ὀνομάζουν κομμουνιστήν. Δὲν ὁρκίζομαι δὲ ὅσον ἀφορᾷ καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἀκόμη, ὅτι μετὰ τὰς τελευταίας δηλώσεις του, ὡς πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν δὲν θὰ εὑρεθοῦν τινὲς νὰ τὸν κατηγορήσουν καὶ αὐτόν, ὡς ἐκτὸς τῆς ὀρθοδόξου ἀντιλήψεως τῆς ἀστικῆς τάξεως εὑρισκόμενον. Νομίζω λοιπόν, ὅτι καὶ ἀπὸ αὐτῆς ἀκόμη τῆς ἀπόψεως μᾶς ἐπιβάλλεται μία ρητὴ ὑποχρέωσις τὴν πιθανότητα συκοφαντικῶν τινῶν συγχύσεων, αἱ ὁποῖαι συχνὰ ὡς ἐξ ἀγνοίας εἶναι δυνατόν, νὰ προέρχωνται νὰ τὴν προλάβωμεν, διὰ τοῦ σαφοῦς καθορισμοῦ τῆς ἐννοίας καὶ τῆς ἐκτάσεως τοῦ ἀδικήματος, δηλαδή, διὰ τῆς ἀποφάσεως ἡμῶν, ὅπως μὴ θεωρήσωμεν ἀδίκημα κἄτι τι εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ προέρχωνται ἀπὸ ἁπλῆν καὶ μόνην ἰδεολογίαν, ὡρισμένοι τυχὸν τῶν ἄκρων καὶ ἐπαναστατικοὶ ἴσως μεταρρυθμισταί. Διότι βεβαίως, ἐάν, ὅπως καὶ θὰ λάβω τὴν τιμήν, νὰ εἰσηγηθῶ μετ’ ὀλίγον εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ἡ δίωξις τοῦ ἀδικήματος περιορισθῇ μόνον μέχρι τοῦ κολασμοῦ τῆς προτάσεως ἢ ἐπιδιώξεως τῆς ἐφαρμογῆς ἰδεῶν αἵτινες τείνουσι πρὸς τὴν μετατροπὴν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, τότε εἶναι βεβαίως προφανές, ὅτι ἰδεολόγοι τοιούτου ρυθμοῦ καὶ ἔστω καὶ ἐπαναστατικῆς ἀκόμη μορφῆς καὶ ἰδιοσυγκρασίας, θὰ μείνουν ἔξω τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν πρὸς τούτους, νὰ στραφῇ ἡ διωκτικὴ τυχὸν τάσις ὡρισμένων ἴσως καὶ ἀτομικῶν καὶ μόνον ἐχθρῶν των. Ἑπομένως βλέπομεν, ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, ὅτι αὐτὴ αὕτη ἡ ἐξέτασις τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν νομοσχεδίου ὑπό τὴν διπλῆν ἄποψιν τοῦ δικαίου καὶ τῆς σκοπιμότητος μᾶς φέρει εἰς ἓν συμπέρασμα κοινόν. Ὅτι εἶναι μὲν ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ κοινωνία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀμυνθῇ ἐναντίον τῶν ἐκδήλων καὶ βιαίων ἐχθρῶν της, ἀλλ’ ὅτι συγχρόνως ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ἄμυνάν της, νὰ τὴν περιορίσῃ ἐκεῖ, ἀρνουμένη, ἀρνουμένη διαρρήδην, ἀρνουμένη κατηγορηματικῶς ἔστω καὶ ἀμυδρὰν ἔστω καὶ ἀόριστον τυχὸν βάσιν, νὰ δώσῃ ὅπως ἐπὶ ταύτης στηριζόμενοι ὡρισμένοι συκοφάνται ἢ ὡρισμένοι ἐχθροὶ ἰδεολόγων καὶ ἀκαδημαϊκῶν καὶ φιλολογούντων ἀνθρώπων, φθάσουν μέχρι τοῦ ἀποκλεισμοῦ αὐτῶν ἀπὸ τῆς ἐλευθέρας ἀσκήσεως τῆς ἰδεολογίας των καὶ τοῦ ἐπαγγέλματος αὐτῶν. Ἐφ’ ὅσον σήμερον κατ’ ἀρχὴν μόνον συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς τροπολογίας διαφόρων ἄρθρων, τὰς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρὸς τὸ παρὸν τοὐλάχιστον, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ δύο κεφαλαιωδῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 1 καὶ τῆς τοῦ ἄρθρου 8. Τὸ ἄρθρον πρῶτον τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ὁρίζει, ὅτι τιμωρεῖται «ὅστις προπαγανδίζει ἰδέας ἐχούσας, ὡς σκοπὸν τὴν διὰ βιαίων μέσων ἀνατροπὴν τοῦ κρατοῦντος κοινωνικοῦ συστήματος ἢ τὴν ἀπόσπασιν μέρους ἐκ τοῦ ὅλου τῆς Ἐπικρατείας ἢ ἐνεργεῖ ὑπὲρ αὐτῶν προσηλυτισμόν». Ἡ ἀρχικὴ μάλιστα διατύπωσις τοῦ ἄρθρου τούτου ἀντὶ τῆς λέξεως «προπαγανδίζει» εἶχε τὴν λέξιν «διαδίδει», ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι αἱ δύο αὗται λέξεις τὴν αὐτὴν κατ’ οὐσίαν ἔννοιαν ἔχουσι, ὅτι ὅστις προπαγανδίζει μοιραίως διαδίδει τὰς ἀρχάς του καὶ ὅστις τὰς διαδίδει μοιραίως τὰς προπαγανδίζει. Ἡ προπαγάνδα σημαίνει τὸ πολὺ τὴν ὀργανωμένην διάδοσιν. Ἀλλ’ ἐπίσης ἡ λέξις προπαγάνδα προϋποθέτει τήν ἄσκησιν ἑνὸς δικαιώματος τὸ ὁποῖον ὅλα τὰ κόμματα ἔχουν καὶ τὸ ὁποῖον ἐκπληρώνουν ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς κοινοβουλευτικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς των ἐν γένει ἐλευθερίας. Ὅλα τὰ κόμματα ἐπιτελοῦμεν διαρκῶς μίαν προπαγάνδα. Ἡ λέξις λοιπὸν «προπαγανδίζω» ἀνταποκρίνεται πρὸς μίαν λειτουργίαν κομματικὴν ἢ καὶ οἱασδήποτε ἀκόμη μερίδος, ἢ οἱουδήποτε ἀτόμου, τὴν ὁποίαν τὸ Σύνταγμα δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ καὶ νὰ ἀρνηθῇ. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ἡ ὅλη διατύπωσις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κύριοι βουλευταί, νὰ πιστεύω, ὅτι θίγει κυρίως τὴν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἓν τοιοῦτον δικαίωμα εἶναι ἀδύνατον, νὰ ἀφήσῃ ἀπροστάτευτον καὶ κατὰ πολὺ μείζονα λόγον, νὰ καταδιώξῃ ἡ πολιτεία ἐφ’ ᾧ καὶ ἔλαβον τὴν τιμήν, νὰ εἰσηγηθῶ ἐν τῇ ἐκθέσει ἀντὶ τῆς διατυπώσεως ταύτης τὴν ἑξῆς· (ἀναγινώσκει) «τιμωρεῖται ὅστις ἐπιδιώκει, ἢ προτείνει τὴν ἐφαρμογὴν ἰδεῶν ἐχουσῶν ὡς ἔκδειλον σκοπόν, τὴν διὰ βιαίων μέσων ἀνατροπὴν κλπ. Νομίζω δέ, ὅτι διὰ τῆς διορθώσεως ταύτης, ἡ ὁποία ἴσως κατ’ οὐσίαν, νὰ μὴ εἶναι τόσον μικρά, ὅσον φαίνεται, νομίζω, ὅτι οὕτως ἐπιτυγχάνομεν ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλομεν, δηλαδὴ τὴν ἀπόλυτον ἐξασφάλισιν τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως. Δὲν θέλω, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου ζητήματος, νὰ προβῶ εἰς εὔκολα ρητορικὰ σχήματα, ἀλλὰ μοῦ φαίνεται, ὅτι μᾶς εἶναι ἀδύνατον, νὰ ἀνεχώμεθα ὅπως ἐν τῇ χώρᾳ, εἰς τὴν ὁποίαν δυστυχῶς ἐτελέσθη κατὰ τὴν ἀρχαιότητα τὸ μεγαλύτερον ἔγκλημα, κατὰ τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως, διὰ τῆς καταδίκης εἰς θάνατον τοῦ Σωκράτους, νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἀνεχώμεθα τὴν ἔστω καὶ πόρρωθεν καθιέρωσιν διατάξεων, τῶν ὁποίων ἡ ἔστω καὶ μακρόθεν ἐφαρμογὴ αὐτῶν, θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξωθήσῃ τὸ Κράτος εἰς ἀναλόγους ἴσως ἀδικίας. Δὲν πρόκειται αὐτὴν τὴν στιγμήν, κύριοι, νὰ ὑπεραμυνθῶμεν οὐδενὸς ἀτόμου ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ ὑπεραμυνθῶμεν τῶν ἀπροσώπων δικαιωμάτων τῆς διανοήσεως. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὀρθούμενοι ἀπέναντι τῶν διανοουμένων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι φυσικόν, νὰ φέρωνται συχνάκις καὶ πρὸς τὰς ἀκροτέρας τῶν ἰδεῶν, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ὅμως περιμένομεν, διὰ τῆς ἰσορροπήσεως τῶν ἰδεῶν τούτων, τὴν μέλλουσαν ἀνάπτυξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ θέλωμεν τὴν δέσμευσιν τῶν σκέψεων αὐτῶν τὴν δέσμευσιν τῆς ἰδεολογίας των καὶ τὴν φυλάκισιν αὐτῶν ἐντὸς τοῦ ὡρισμένου πλαισίου, τὸ ὁποῖον σφυρηλατεῖ τὸ νομοθέτημα τοῦτο, ὑπὸ τὴν Κυβερνητικὴν αὐτοῦ διατύπωσιν. Ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου ἐπίσης ἄρθρου ἰδιαιτέρως θὰ ἐπιμείνω· πρόκειται περὶ τοῦ ἄρθρου 8, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὰ τῆς διαδικασίας ἐν τῇ ἀνακρίσει καὶ ἐκδικάσει τῶν ἀδικημάτων, νομίζω πράγματι ὅτι ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐπιμάχου ζητήματος τοῦ ἐὰν δηλαδὴ καὶ κατὰ πόσον τὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ πατάξῃ ὁ παρὼν νόμος, εἶναι ἢ ὄχι πολιτικά, τὸ δὲ ζήτημα τοῦτο καὶ ἐν τῇ σημερινῇ νομολογίᾳ ἀμφισβητεῖται, νομίζω ὅτι καὶ ἀνεξαρτήτως τούτου εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τὰ ἀδικήματα ταῦτα θὰ εἶναι τουλάχιστον σύνθετα. Ἀλλὰ καὶ ἀνεξαρτήτως ἀκόμη τῆς τοιαύτης φύσεως τῶν ἀδικημάτων τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβληθοῦν εἰς μίαν ὡρισμένην διαδικασίαν, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀδικήματα ταῦτα ἡ ἰδιαιτέρα αὐτῶν φύσις ἐπιβάλλει καὶ ἰδιαιτέρας δικαιοδοσίας τὴν ἐγκατάστασιν. Ἤδη ἡ τάσις, ἡ σύγχρονος τάσις τῆς ποινικῆς ἐπιστήμης τείνει σαφέστατα ὑπὲρ τῆς ἀποσπάσεως τῶν τοιούτων ἀδικημάτων ἀπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τῶν κοινῶν δικαστηρίων καὶ ὑπὲρ τῆς ὑπαγωγῆς αὐτῶν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν ὁρκωτῶν τοιούτων. Θὰ ἐπικαλεσθῶ δὲ σχετικῶς τὸ πολύτιμον πρόσφατον σύγγραμμα ἑνὸς ἐκ τῶν ἐγκριτωτέρων ἐπιστημόνων τῆς Ἑλλάδος τοῦ κ. Τσουκαλᾶ ἐν τῷ ὁποίῳ εὑρίσκει τις ἄφθονον τὴν ἐπιχειρηματολογίαν ἐπὶ τῆς ἀπόψεως ταύτης. Ἤδη ἐν τῇ ξένῃ (παρατηρεῖ ὁ συγγραφεὺς) ὁ δικαστὴς θεωρεῖται ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον ἀκατάλληλος διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ποινικῶν ἀδικημάτων. Καὶ προσθέτει ὁ διαπρεπὴς νομομαθής, ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ ἰσχύσῃ κατὰ μείζονα λόγον ἐν Ἑλλάδι, ὅπου ἡ ποινικὴ ἐργασία θεωρεῖται πάρεργος ἡ δὲ ἀνεξαρτησία τοῦ δικαστοῦ φενάκη. Καὶ δικαιολογεῖ τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ δικαστὴς παρασύρεται ἀπὸ τὸ βούλευμά του, ὅτι συχνάκις συγχέει τὰς ἐνδείξεις καὶ τὰς ἀποδείξεις, ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τὸν ὑπόδικον θεωρεῖ ἔνοχον μέχρι τῆς ἀθωώσεως αὐτοῦ, ἐνῷ κατὰ τεκμήριον ἔπρεπε νὰ τὸν θεωρῇ ἀθῷον μέχρι τῆς καταδίκης αὐτοῦ καὶ ὅτι εἶναι συγχρόνως ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ λεπτολόγος καὶ σκληρός. Ἐπιγραμματικώτατα δὲ προσθέτει ὁ κ. Τσουκαλᾶς, ὅτι κατὰ τὸν δικαστὴν περὶ τὸν νόμον στρέφεται ἡ κοινωνία, ἐνῷ κατὰ τὸν ἔνορκον περὶ τὴν κοινωνίαν στρέφεται ὁ νόμος. Ἀπέναντι τῆς τάσεως αὐτῆς εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἀντίθετος, ἡ τῆς πλημμεληματοποιήσεως διαφόρων ἀδικημάτων ἵνα ταῦτα ἀκριβῶς ἀποσπῶνται ἀπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τῶν ἐνόρκων ὑπάγωνται εἰς τὰ κοινὰ δικαστήρια. Ἀλλὰ συγχρόνως καὶ πρὸς ἐναρμόνισιν τῶν δύο αὐτῶν τάσεων ὑπάρχει μία τρίτη, ἡ τῶν μικτῶν δικαστηρίων, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον καὶ ἐξηπλώθη ἐπὶ ὅλων τῶν πλημμελημάτων, ἐν Βελγίῳ ἰδίως καὶ ἐν Γερμανίᾳ. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως αὐτῶν τῶν τάσεων, ὅσον ἀφορᾷ εἰδικώτερον, διὰ τὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, νομίζω ὅτι ἡ δικαιοδοσία τῶν ὁρκωτῶν δικαστηρίων ἐπιβάλλεται ἰδιαιτέρως. Δὲν θέλω νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸν Ἀριστοτέλην τοῦ ὁποίου ἐν τούτοις σοφὴ καὶ ἐπιγραμματικὴ ὑπάρχει ἡ ρῆσις ὅτι (ἀναγινώσκει) «περὶ τῶν δημοσίων ἐγκλημάτων ἀναγκαῖον πρῶτον μὲν τῷ πλήθει μεταδιδόναι τῆς κρίσεως, οἱ γὰρ ἀδικούμενοι πάντες εἰσίν, ὁπόταν τὴν πολιτείαν ἀδικῇ». Ἀλλὰ πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι προκειμένου περὶ ἑνὸς ἀδικήματος κοινωνικοῦ, εἰς τὴν κοινωνίαν ἰδίως, εἰς τὴν κοινωνίαν πρωτίστως πρέπει νὰ ἀφεθῇ τὸ ὅπλον, διὰ νὰ ἀμυνθῶ κατὰ τοῦ ἀδικοῦντος,—καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἡ ἐλευθερία τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ κατὰ πόσον ὑπῆρχεν δι’ ἑαυτὴν κίνδυνος ἐκ τοῦ ἀδικήματος, τοῦ κατὰ πόσον εἶναι μεγάλη ἢ μικρὰ ἡ ἔκτασις τοῦ κινδύνου τούτου. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ εἶναι ἐν ὀλίγοις ἡ εἰσήγησις τὴν ὁποίαν ᾐσθανόμην τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κάμω πρὸ ὑμῶν καὶ αὐταὶ εἶναι, τόσον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ δικαίου ὅσον καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς σκοπιμότητος, αἱ σκέψεις, διὰ τῶν ὁποίων κατέληξα εἰς τὰ συμπεράσματα τὰ ὁποῖα ἐζήτησα εἰς ὡρισμένας τροπολογίας νὰ ἀποκρυσταλώσω. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ἤδη νὰ ἀπευθύνω ἀπὸ τοῦ βήματος μίαν θερμὴν ἔκκλησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀναμιμνησκόμενος ὅτι ὑπῆρξε πρὸ εἰκοσαετίας ἐκ τῶν ἱδρυτῶν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐκτιμῶν πόσον μετὰ τοῦ αὐτοῦ κόμματος πολυτίμως συνεργάζεται νῦν, συλλογιζόμενος ἐπίσης, ὅτι ἐξειλίχθη μὲν ἔκτοτε εἰς συντηρητικόν, ἀλλὰ τοῦτο ἀκριβῶς ἀποδεικνύει πόσον προϊούσης τῆς ἡλικίας καὶ οἱ πλέον φιλελεύθεροι ἀκόμη συχνότατα γίνονται συντηρητικοί, ὅτι ἑπομένως, ἐὰν ἡ νεολαία ἔχει συχνὰ καὶ μερικὰς φανατικὰς ἄκρας ἰδέας αἱ ἰδέαι ὅμως αὐταὶ ὑπάρχει κάθε πιθανότης—διὰ νὰ μὴ εἴπω βεβαιότης—νὰ ἐξελιχθοῦν ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ζωτικῆς πραγματικότητος τοῦ βίου εἰς ἰδέας κατὰ πολὺ συντηρητικωτέρας ἀπευθύνω λέγω μίαν θερμὴν ἔκκλησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀναλογιζόμενος πάντα ταῦτα μὴ δώσῃ, διὰ τῆς ἐπιμονῆς του τυχὸν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὅπως τὸ ἔχει διατυπώσει, ὅπως μὴ δώσῃ λαβὴν εἰς παρεξηγήσεις, εἰς συγχίσεις εἰς συκοφαντίας καὶ εἰς ἀνωμαλίας. Καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ συλλογισθῇ καὶ κἄτι ἄλλο: ὅτι ἀκόμη πρὸ ὀλίγου, πρὸ 6 μηνῶν, ὁ διαπρεπὴς ἀρχηγὸς τοῦ ἐργατικοῦ κόμματος κ. Μὰκ Ντόναλδ, ὁ ὁποῖος ἴσως αὐτὴν στιγμήν, νὰ εἶναι νικητὴς τῶν Ἀγγλικῶν ἐκλογῶν, εἰς λόγον του εἰς τὸ Μάντζεστερ......

§87Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἡμεῖς θέλομεν, νὰ νικήσῃ ὁ Λόϋδ Τζώρτζ.

§88Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Εἶπεν, ὅτι ὁ Μπολσεβικισμὸς εἶναι καταδιωκτέος μόνον, ἐφ’ ὅσον κάμνῃ προπαγάνδαν δράσεως καὶ ὄχι ἐφ’ ὅσον κάμνῃ προπαγάνδαν λόγου. Ἀναμιμνησκόμενος τέλος, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν κοιτίδα τῆς ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν μετεμόρφωσαν καὶ διαιώνισαν καὶ μᾶς παρέδωσαν τόσοι ἀγῶνες τόσων γενεῶν καὶ ὅτι ἀπεκτήσαμεν ἓν φιλελεύθερον καὶ δημοκρατικὸν πολίτευμα τοῦ ὁποίου εἴμεθα οἱ τηρηταί, ἂς μὴ ἐπιμείνῃ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργός, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως εἶναι τοῦτο διατυπωμένον, ἀλλὰ ἂς δώσῃ μὲν βεβαίως καὶ ὅλα τὰ ὅπλα εἰς τὴν κοινωνίαν, ὅπως ἀμυνθῇ ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν της, ἂς ἀφήσῃ ὅμως συγχρόνως ἀπολύτως ἔξω, κάθε κινδύνου καὶ τὴν ἱερὰν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαχαίρας ἔχει τὸν λόγον.

§90Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Λαμβάνω, κύριοι, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὄχι διὰ νὰ πείσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ ἀποσύρῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ μεταφέρω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὰς ἀντιλήψεις τῆς ἐργατικῆς τάξεως, σχετικῶς μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Λέγων ἐργατικὴν τάξιν, βεβαίως ἐννοῶ τὴν τάξιν ἐκείνην, ἡ ὁποία κυρίως ἀντιτίθεται κατὰ τῶν προπαγανδιζόντων κατὰ παραγγελίαν τοῦ κομμουνισμοῦ, καὶ ἡ ὁποία διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ καταπιεσθῇ περισσότερον ἀπὸ τοὺς πραγματικοὺς κομμουνιστάς. Ἡ ἐργατικὴ τάξις, τὴν ὁποίαν ἐννοῶ καὶ ἡ ὁποία εὐτυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἡ μεγάλη παμψηφία, κρίνουσα τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ εὑρίσκει ἀκατάλληλον, διὰ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις ζητοῦσα τὴν ψήφισιν αὐτοῦ. Δὲν θὰ ἀποδώσῃ, δηλαδὴ τίποτε, ἀφ’ ὅτι προσδοκᾷ ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ οὔτε κἄν θὰ δυνηθῇ, νὰ ἀπομονώσῃ τοὺς ἐπικινδύνους πράγματι, ἀλλ’ εὐτυχῶς ὀλίγους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι διὰ τῆς δικτατορίας δῆθεν τοῦ προλεταριάτου, θὰ φθάσουν εἰς τὴν κοινοκτημοσύνην. Δὲν εἶμαι θεωρητικὸς καὶ δὲν θὰ ἀναμιχθῶ εἰς θεωρητικὰ ζητήματα, διὰ νὰ ἐξετάσω τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν εἶναι σύμφωνον μὲ τὸ Σύνταγμα ἢ ὄχι. Θὰ παρακαλέσω μόνον τὴν Κυβέρνησιν, νὰ προσέξῃ σὲ μερικὰ πράγματα. Φαίνεται, ὅτι οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου ἠκολούθησαν πεπλανημένην σκέψιν καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἐβάσισαν τὸ νομοσχέδιον. Ὅπως ἄλλως τε καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει διατυπώνεται πιστεύουν, ὅτι διὰ τοῦ προπαγανδισμοῦ, τὸν ὁποῖον κάμνει ἡ Μόσχα εἰς τὴν Ἑλλάδα, φροντίζει νὰ κάμῃ ὀπαδούς. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ κυρίως, ἔγκειται ἡ πλάνη. Δὲν φροντίζει, κύριοι νὰ κάμῃ ὀπαδούς. Φροντίζει νὰ δημιουργήσῃ ἀγωνιστάς. Ὀπαδοὶ τῆς ἰδεολογίας τῆς κοινοκτημοσύνης ἐν πάσῃ ὥρᾳ εἶναι ὅλη ἡ φτωχολογιὰ καὶ ἡ πάσχουσα τάξις. Ὅλοι οἱ καταδυναστευόμενοι ἀπὸ τὴν ἀπληστείαν τοῦ κεφαλαίου, εἴτε ἐργάται, εἴτε διανοούμενοι καὶ μὴ ἰδιοκτῆται. Καὶ ὅταν ἔχει ἀγωνιστάς, ἀλλὰ ἀγωνιστὰς μὲ πίστιν, ὅπως διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου προσπαθοῦμεν νὰ τοὺς δημιουργήσωμεν, ὅπως καὶ εἰς παρελθὸν ἐδημιουργήσαμεν, εἰς κάθε στιγμὴν δύνανται νὰ παρασύρουν καὶ νὰ συναρπάσουν τὰς μάζας καὶ νὰ τὰς κινήσουν ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, θὰ μὴ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω τὴν ἐποχὴν τοῦ 1918, ὅταν ἐγεννήθη ἡ ἰδέα εἰς τὰς ὀργανώσεις καὶ τὰ ἐργατικὰ κέντρα ὅλης τῆς Ἑλλάδος νὰ ὀργανωθοῦν ἑνιαίως καὶ νὰ συγκροτήσουν τὴν γενικὴν Συνομοσπονδίαν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν πολιτικῶν καὶ τῶν ἐπαγγελματικῶν συμφερόντων τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς τὴν Ἑλλάδα, καίτοι δὲν εἶχεν ἀκόμη ἐπικρατήσει ὁ Ρωσσικὸς κομμουνισμός, ἐν τούτοις ὑπῆρχον καὶ τότε οἱ ἀδιάλλακτοι σοσιαλισταί, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευον, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπικρατήσουν καὶ νὰ κυβερνήσουν τὴν χώραν, κηρύσσοντες τὴν δικτατορίαν τοῦ προλεταριάτου. Μᾶς ἔδωκεν ὅμως τὸ σύνθημα καὶ μᾶς συνεβούλευσεν ὁ τότε καὶ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ συνεργασθοῦν μὲ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα καὶ νὰ ἀποτελέσουν μίαν ὀργάνωσιν, ἥτις νὰ διερμηνεύῃ ὑπευθύνως ὄχι μόνον ἐντός, ἀλλὰ καὶ ἔξω τῆς Ἑλλάδος τὰς γνώμας τῆς ἐργατικῆς τάξεως καὶ συγχρόνως νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην πῶς πρέπει νὰ διαιρεθῇ ἡ Βαλκανικὴ μεταπολεμικῶς, ὅπως εἶχον ἀποφανθῆ ὅλαι αἱ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις ὅλων τῶν χωρῶν τότε. Συνειργάσθημεν τότε μὲ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα καὶ ἱδρύσαμεν τὴν Γενικὴν Συνομοσπονδίαν. Ἐπικρατησάσης καὶ στερεωθείσης κατόπιν τῆς Ρωσικῆς Ἐπαναστάσεως, ἱδρύθη εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Τὸ κόμμα ἐκεῖνο ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἠθέλησε νὰ ὑποδουλώσῃ τὴν γενικὴν συνομοσπονδίαν καὶ νὰ κατευθύνῃ δι’ αὐτῆς δῆθεν τὸν ἐπαγγελματικὸν ἀγῶνα τῶν ἐργατῶν, πράγματι ὅμως νὰ ἐκμεταλλευθῇ δι’ αὐτῆς τὴν ἐργατικὴν τάξιν πολιτικῶς καιροφυλακτῶν συνάμα νὰ εὕρῃ τὴν κατάλληλον στιγμήν, νὰ ἀνατρέψῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ κηρύξῃ τὴν δικτατορίαν τοῦ προλεταριάτου. Δὲν εἶχεν ὅμως ἀγωνιστὰς μὲ πίστιν καὶ φανατισμὸν καὶ δὲν ἦτο εὔκολον, νὰ πραγματοποιήσῃ τοὺς σκοπούς του, ἀλλ’ οὔτε καὶ νὰ δημιουργήσῃ ἀγωνιστὰς ἐφ’ ὅσον δὲν εἶχεν ἐπαφὴν μὲ τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις τῶν ἐργατῶν. Ἐδίχασε τότε τὴν διοίκησιν τῆς γενικῆς συνομοσπονδίας ἐπῆρε μέλη αὐτῆς καὶ ἵδρυσεν ἄλλην συνομοσπονδίαν μὲ τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπὸν πάντοτε νὰ δράσῃ εἰς τὸν ἐπαγγελματικὸν ἀγῶνα, διὰ νὰ ἐξαναγκάσῃ τὸ Κράτος, νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα ποὺ ἐχρειάζοντο διὰ νὰ δημιουργηθοῦν οἱ ἀγωνισταὶ τοῦ κόμματος μὲ τὸν ἀπαιτούμενον φανατισμόν. Δὲν παρῆλθον πράγματι 3 μῆνες ἀπὸ τῆς στιγμῆς ποὺ ἱδρύθη ἡ δευτέρα αὕτη συνομοσπονδία καὶ ἐμφανίζουσα αὕτη δημαγωγικῶς δύναμιν ἐργατικὴν τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν, ἐξαναγκάζει τὴν Κυβέρνησιν, νὰ συλλάβῃ τοὺς διοικοῦντας τὴν συνομοσπονδίαν καὶ νὰ τοὺς ἐξορίσῃ εἰς Φολέγανδρον. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ ἐπανέλθουν οὗτοι μετὰ τρεῖς μῆνας εἰς τὰς Ἀθήνας ἥρωες, ἀφοῦ ἐτροφοδοτήθησαν πολὺ καλὰ ἐκεῖ καὶ νὰ γίνουν ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος κύριοι ὅλης τῆς ἐργατικῆς κινήσεως καὶ τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεων. Παραλείπω νὰ ἀναφέρω τὰς μεγάλας ζημίας τὰς ὁποίας ἐπροκάλεσεν ἔκτοτε ἡ ζωηρὰ κίνησις τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος. Ἔφερα μόνον τὸ παράδειγμα τοῦτο, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι τὰ πιεστικὰ μέτρα εὐνοοῦν τὸν κομμουνισμὸν ἀντὶ νὰ τὸν ἀπομακρύνουν καὶ συγχρόνως νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ γενικὴ συνομοσπονδία ἔφυγεν ἀπὸ τὴν ἐπιρροὴν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος καὶ ἔπεσεν εἰς χεῖρας τῶν συντηρητικῶν ἐργατῶν, ὁ κομμουνισμὸς ἔχασε σχεδὸν τὸ πᾶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐγένοντο κατόπιν τὸ ἔτος 1926 αἱ βουλευτικαὶ ἐκλογαὶ τῆς 1ης περιόδου μὲ τὸ σύστημα τὸ ἀναλογικόν· τὸ σύστημα ἐκεῖνο ἔδωκεν εἰς τὴν Βουλὴν μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ κομμουνιστάς. Οἱ κομμουνισταὶ αὐτοὶ ἦσαν οἱ καλλίτεροι ἀγωνισταὶ τοῦ κόμματος. Ἀλλὰ ὅταν τὸ κόμμα εἶδεν, ὅτι οἱ 10 ἐκεῖνοι ἄνθρωποι ποὺ ἐμπῆκαν εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ἐξεπλήρουν τόν σκοπὸν νὰ χρησιμοποιοῦν τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς ὡς προπαγάνδαν μόνον τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπεμακρύνοντο διαρκῶς τῶν ἀρχῶν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, ἐσκέφθη νὰ τοὺς διατάξῃ, ὅπως κάμνοντες δῆθεν χρῆσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας ἐπιδιώξουν τὴν αὐτονομίαν τῆς Μακεδονίας. Δὲν ἐπίστευεν βεβαίως τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, ὅτι ἦτο δυνατὴ ἡ αὐτονόμησις τῆς Μακεδονίας, ἤθελεν ὅμως νὰ τοὺς θέσῃ ἀντιμετώπους μὲ τὴν ὅλην ἀστικὴν τάξιν καὶ ἰδίως μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἦτο βέβαιον, ὅτι θὰ ἐδίδετο τὸ σύνθημα τῆς διώξεως αὐτῶν, διώξεως ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ὡς συνέπειαν, νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ καὶ πάλιν εἰς τοὺς κόλπους του καὶ τὰς ἐμπνεύσεις του, ποὺ πρὸς στιγμὴν ἐφαίνοντο ὅτι εἶχον ξεφύγει. Καὶ τότε, εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅ,τι καὶ σήμερον ἐπαναλαμβάνω. Ἔλεγον μάλιστα, ὅτι ἡ αἴτησις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλλεν ὁ εἰσαγγελεὺς τότε πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἐζήτει τὴν δίωξιν τῶν κομμουνιστῶν βουλευτῶν, ἐὰν δὲν προήρχετο ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, πάντως ἡ αἴτησις ἐκείνη τοῦ εἰσαγγελέως ἐξυπηρέτει πολὺ τοῦτο. Ἀπόδειξις εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἔδωκε τότε ἡ Βουλὴ τὴν ἄδειαν νὰ διωχθοῦν οἱ βουλευταὶ ἐκεῖνοι, οὐδεὶς κατεδιώχθη. Καὶ ἀποτέλεσμα τῆς ἀψυχολογήτου κατ’ ἐμὲ ἀποφάσεως ἐκείνης τῆς Βουλῆς ποῖον ἦτο; Οἱ 9 ἐπανῆλθον καὶ πάλιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ κόμματος ἐκ τῶν ὁποίων ὁριστικῶς εἶχον ἀποχωρήσει καὶ εἶναι σήμερον πρωταγωνισταὶ αὐτοῦ, ὑπὸ μερικὰς μόνον ἐπιφυλάξεις καὶ αὐταὶ φαινομενικαί, καὶ ἐκεῖνος ποὺ δὲν κατεδιώχθη, ὁ Μάξιμος, εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὸ περιθώριον τῆς κομμουνιστικῆς κινήσεως καὶ ἴσως μάλιστα ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηρίξῃ κανεὶς μετὰ πεποιθήσεως, ὅτι δὲν θὰ μπῇ ποτὲ πλέον εἰς τὴν ἐνεργὸν κομμουνιστικὴν κίνησιν. Τὶ ἐκάμαμε λοιπὸν μὲ τὸ νὰ διώξωμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν τοὺς κομμουνιστὰς ἐκείνους; Ἐδώσαμεν εἰς τὸ κομμουνιστικὸ κόμμα 9 ἀνθρώπους ἱκανοὺς νὰ παρασύρουν τὰς μάζας, ὅταν ἐπιστῇ ἡ κατάλληλος στιγμή, καὶ συγχρόνως νὰ γίνεται πιστευτὸν εἰς τὰς μάζας, ὅτι τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα εἶναι ἱκανὸν νὰ πραγματοποιήσῃ τοὺς σκοποὺς ποὺ ἐπιδιώκει. Μὲ αὐτὰς τὰς σκέψεις λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ἂν κρίνωμεν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, θὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, θέλουσα νὰ προασπίσῃ τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς ἀπὸ μίαν ἐπικίνδυνον πράγματι ἰδεολογίαν, δὲν θὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ της διὰ τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου. Νομίζω δέ, ὅτι ὅπως τίθεται παρ’ ἡμῶν τὸ ζήτημα καὶ μὲ τὴν σειρὰν τῶν συλλογισμῶν ποὺ ἀκολουθοῦμεν συζητοῦντες τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συζητήσωμεν εἰς τὰς περαιτέρω λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἡμεῖς βεβαίως νομίζομεν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος, νὰ ληφθοῦν μέτρα κατὰ τῆς διαδόσεως τῶν ἰδεῶν αὐτῶν, εἰς τὰ σχολεῖα, εἰς τὸν δημόσιο–ὑπαλληλικὸν κόσμον, εἰς τὸν στρατόν, εἰς τὸ ναυτικόν, εἰς τὰ συνεργεῖα τοῦ πολεμικοῦ ναυστάθμου, εἰς τοὺς προσφυγικοὺς συνοικισμοὺς κτλ. Ἠμπορεῖ τὸ Κράτος διὰ καταλλήλου νομοθετήματος, δυναμένου καὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νὰ τροποποιηθῇ δεόντως, καὶ δι’ ἄλλων ἀκόμη ἐνεργειῶν, νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν προπαγάνδαν. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν ἐργατικὴν τάξιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας καὶ διὰ τῆς ὁποίας κυρίως θέλει ὁ κομμουνισμὸς νὰ δράσῃ καὶ νὰ ἐπικρατήσῃ, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν τὸν ἀπομακρύνει. Τουναντίον τὸν ἐξυπηρετεῖ. Καταλήγων δὲ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ πιστεύω, ὅτι θετικωτέρα κοινωνικὴ πολιτικὴ ἐφαρμοζομένη θὰ ἔχῃ ἀσφαλῶς πολὺ καλλίτερα ἀποτελέσματα. Ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, ἡ ἐφαρμογή, δηλαδὴ θετικωτέρας κοινωνικῆς πολιτικῆς τότε, ἂς ἀφεθοῦν οἱ ἐργάται μόνοι τους νὰ εὕρουν τὰ κατάλληλα μέσα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀπαλλαχθοῦν καὶ αὐτοὶ καὶ ὁλόκληρος ἡ χώρα ἀπὸ τὴν ὀλεθρίαν ἐπίδρασιν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος καὶ τῶν ὀπαδῶν του.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§92Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ συζητούμενον κύριοι βουλευταί, σχέδιον νόμου δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἔρχεται πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ ἠσχολήθη ἐπ’ αὐτοῦ πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνεζητήθη ἐνώπιον τῶν γεωργικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων, συνεζητήθη ἐν τῷ τύπῳ κατὰ τρόπον ὥστε νὰ εἶναι ὥριμον πρὸς συζήτησιν. Τὸ κατ’ ἐμὲ βεβαίως παρηκολούθησα ὅλην τὴν γενομένην ταύτην ἐργασίαν καὶ παρηκολούθησα ὅλην τὴν ἀναπτυχθεῖσαν αὐτὴν ἐπιχειρηματολογίαν κατὰ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἡ ἐπιχειρηματολογία αὕτη, ὅσον εὔστοχος καὶ εὐφυὴς καὶ ἂν ἤθελε θεωρηθῇ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀπέβη δυνατὸν νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι δὲν ἦτο ἐπιτετραμένον, νὰ μὴ λάβῃ καὶ ἡ Ἑλλὰς μέτρα ἐναντίον μιᾶς προσπαθείας, ἡ ὁποία εἴτε διὰ τῆς βίας, εἴτε διὰ τῆς χρήσεως τῆς δημοσίας ἐξουσίας τείνει εἰς τὸ νὰ ἀνατρέψῃ ἓν κοινωνικὸν καὶ πολιτικὸν καθεστὼς στηριζόμενον ὄχι ἐπὶ τῆς ἁπλῆς πλειοψηφίας, ἀλλὰ σχεδὸν ἐπὶ τῆς παμψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ ἀντικαταστήσῃ τοῦτο δι’ ἑτέρου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου, ὄχι μόνον ἤθελεν ἀνατρέψῃ ἕνα ὁλόκληρον πολιτισμόν, ἀλλ’ ἤθελε συνεπιφέρει τὸν ἐμφύλιον σπαραγμὸν καὶ τὸ ἀλληλοφάγωμα ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον. Καὶ δὲν πιστεύω, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς διαχειριζομένους ὑπευθύνως τὰ κοινὰ νὰ σκέπτωνται διαφορετικὰ κυρίως ἔπειτα ἀπὸ τὰ διδάγματα τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει ἡ μεταπολεμικὴ κυρίως περίοδος. Διότι ἐφ’ ὅσον αἱ κομμουνιστικαὶ μέθοδοι καὶ τὰ κομμουνιστικὰ συστήματα, ὑπεστηρίζοντο κατὰ τὴν προπολεμικὴν ἐποχὴν πρὶν ἢ δηλαδὴ τύχουν καθολικῆς ἐφαρμογῆς, τὸ πρᾶγμα εἶχεν ἐξήγησιν, διότι τοῦτο θὰ ἀπετέλῃ προσπάθειαν πρὸς δοκιμὴν καὶ βελτίωσιν τῶν κοινωνικῶν μας ὅρων. Ἀλλ’ ἔπειτα ἀπὸ τὰ διδάγματα τῆς πείρας, τὰ ὁποῖα ὀφείλει νὰ συμβουλεύηται πᾶς τις καὶ νὰ ὁδηγῆται ἐξ αὐτῶν χωρὶς νὰ ὁδηγῆται ἐκ τῶν ἀξιώσεων τυφλῆς κοινῆς γνώμης ἔπειτα λέγω ἀπὸ τὰ διδάγματα ταῦτα νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις περιτεύει. Ἔπειτα ἀπὸ τὰ διδάγματα ταῦτα ὅταν μάλιστα ταῦτα δὲν εἶναι μόνον ἐν χώρᾳ τὰ διδάγματα τὰ προκύψαντα ἐκ τῆς ὁριστικῆς ἐπαναστάσεως ἡ ὁποία ἀπετέλει τὸν μεγαλείτερον κολοσσὸν τῆς Εὐρώπης καὶ ἡ ὁποία δὲν ἐβράδυνε νὰ περιέλθῃ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται σήμερον, ἀλλ’ εἶναι καὶ τὰ διδάγματα τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει ἡ Εὐρωπαϊκὴ μεταπολεμικὴ περίοδος, ἔπειτα λέγω ἀπὸ τὰ διδάγματα ταῦτα, κάθε συζήτησις ἀποβαίνει περιττή. Δὲν ἔχει τις παρὰ νὰ ἐξετάσῃ, τὶ ἔγινεν εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα καὶ νὰ συγκρίνῃ τὰ ἐκ τῆς πολιτικῆς ἐκείνης ἀποτελέσματα καὶ κοινωνικὰς συνθήκας πρὸς τὰς τῶν ἄλλων Κρατῶν τὰ ὁποῖα ὀλιγώτερον ἐπηρεάσθησαν. Σέβομαι τὰς ἀρχάς σας καὶ δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἔλθω εἰς τὴν σειρὰν ὅλων αὐτῶν τῶν γεγονότων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγὼ ἀδιστάκτως πιστεύω· ἀλλὰ νομίζω ἀδιστάκτως, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ τι τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζει κυρίως τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ γνώρισμα τῆς μεταπολεμικῆς οἰκονομίας εἶναι ἡ ἀπόλυτος χρεωκοπία τῆς κομμουνιστικῆς θεωρίας ἔχω δὲ καὶ τὴν ἀτομικὴν γνώμην ὅτι εἶναι καὶ τῆς σοσιαλιστικῆς τοιαύτης. Ἔπειτα ἀκριβῶς ἀπὸ τὰ διδάγματα ταῦτα ἦτο φυσικόν, ἦτο ἐπιβεβλημένον καὶ ἀναπόφευκτον ὅλα τὰ Κράτη, μηδενὸς ἐξαιρουμένου νὰ λάβουν δρακόντια διοικητικὰ μέτρα κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ. Τὰ πλεῖστα δὲ τῶν Κρατῶν καὶ αὐτὰ τὰ μᾶλλον φιλελεύθερα, νὰ λάβουν καὶ μέτρα νομοθετικὰ ἡ λῆψις τῶν μέτρων τούτων εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένη καὶ ὑπῆρξε ἐπιβεβλημένη ὄχι διότι τὸ δικαίωμα τῆς ἀμύνης κατὰ μιᾶς ἀπειλῆς τοσούτῳ τραγικῆς εἶναι φυσικόν, ἀλλὰ καὶ διότι καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ δόγμα τοῦ κομμουνισμοῦ ἡ ἐπικράτησις τοῦ κομμουνισμοῦ, ἡ δικτατορία μιᾶς τάξεως δὲν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς γνώμης τῶν πολλῶν, ἀλλ’ ἐξαρτᾶται μόνον ἐκ τῆς βίας τὴν ὁποίαν καὶ διὰ τοῦ μᾶλλον κτηνώδους τρόπου δικαιοῦται καὶ ὀφείλει κατὰ τὸ δόγμα ἐκεῖνο νὰ ἐπιβάλῃ. Διὰ τοῦτο κύριοι εἶπον πάντοτε, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ τάξις ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ἡ ὁποία δὲν δικαιοῦται νὰ παραπονῆται, διὰ τὴν αὐθαιρεσίαν τῶν μέτρων αὐτῶν εἶναι ἡ τάξις τῶν κομμουνιστῶν, ἡ ὁποία καὶ μόνον ἐπὶ τῆς βίας στηριζομένη ἐννοεῖ, νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἐπικράτησιν τῶν ἰδεῶν της. Μὴ λησμονῶμεν δὲ κύριοι ὅτι καὶ ἐν Ρωσσίᾳ εἰς ἓν μόνον ἑκατομμύριον ἀνέρχονται οἱ κομμουνισταὶ ἐπὶ 130 ἑκατομμυρίων πληθυσμοῦ ἀνέρχονται οἱ ὀπαδοὶ τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος. Μέτρα ἑπομένως, κύριοι, ἀμύνης ἔλαβον ὅλα τὰ Κράτη. Εἶναι δὲ δυστυχῶς ἀληθὲς ἀληθέστατον, ὅτι τὰ χλιαρώτατα ὅλων τῶν ἄλλων μέτρων ἔλαβε μέχρι τοῦδε ἡ Ἑλλὰς καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ἔδαφός μας ἔγινε τὸ κέντρον τῆς συναντήσεως ὅλων τῶν ξένων κομμουνιστῶν, ὅλων τῶν Διεθνῶν λωποδυτῶν, οἵτινες ἀπασχολοῦσιν τὰς ἡμετέρας ἀρχάς, ἀκριβῶς διότι δὲν ἐλήφθησαν μέτρα ἐν Ἑλλάδι εἶναι ἀκριβές, κύριοι, ὅτι ἐν Ἀθήναις ἐνεκατέστη καὶ ἕδρα καὶ ἱδρύθη ἡ ἕδρα τῆς Βαλκανικῆς ὁμοσπονδίας τῆς κομμουνιστικῆς, ἡ ὁποία περιέλαβε ὅλα τὰ Βαλκάνια, διὰ νὰ καταλήξῃ ἐδῶ, διότι ἐδῶ εὐκολώτερον ἀπὸ τὰ ἄλλα μέρη κινεῖται ἐλευθέρως. Ἠθέλησα, κύριοι, νὰ εἴπω αὐτοὺς τοὺς ὀλίγους λόγους, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος μὲ διέκοψε καὶ μοὶ εἶπεν ἂν ὑπάρχουν Κράτη τὰ ὁποῖα ἔλαβον μέτρα καὶ σᾶς λέγω, κύριοι συνάδελφοι ὅτι ὅλα τὰ Κράτη ἔλαβον μέτρα...

§93Λ. ΝΑΚΟΣ. Τὰ πολιτισμένα Κράτη δὲν ἔλαβον μέτρα, ἡ Ἀγγλία, ἡ Γαλλία καὶ ἡ Γερμανία δὲν ἔλαβον μέτρα.

§94Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Γερμανία ἔλαβον μέτρα.

§95Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν Βουλγαρίαν.....

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὴν Βουλγαρίαν ἐλήφθησαν μέτρα καὶ κατὰ τοῦ ἀγροτικοῦ κόμματος, κύριε Πρόεδρε.

§97Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀλλ’ ὅσον, κύριοι, χλιαρὰ κι’ ἂν ὑπῆρξαν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε καὶ ἡ ἡμετέρα χώρα, αὕτη δὲν παρέλειψεν ἐντελῶς νὰ ἀμυνθῇ: Αὕτη ἔλαβε μέτρα ἀπελάσεως κατὰ τῶν κομμουνιστῶν ἐκ τῶν ὑπηκόων καί μέτρα ἐκτοπίσεως κατὰ Ἑλλήνων Κομμουνιστῶν. Εἶναι, κύριοι, τὸ μέτρον τῆς ἐκτοπίσεως, μέτρον πρακτικόν; μέτρον ἐπιβεβλημένον; Πρὸς Θεοῦ!! Οὔτε ποτὲ διενοήθην τοῦτο. Ἐδήλωσα καὶ εἰς συναφὲς θέμα προχθὲς εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δι’ ἐμὲ εἶναι τὸ προστυχώτερον τῶς μέτρων! Ἀλλὰ προσθέτω καὶ τὸ ὀλιγώτερον πρακτικόν, διότι δὲν συντελεῖ εἰς τίποτε ἄλλο παρὰ εἰς τὴν ἐπικράτησιν τῆς κομμουνιστικῆς διδασκαλίας.

§98Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ποῦ ἐνομοθετήθη ἡ καταδίωξις τῆς ἰδέας;

§99Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργός τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἤδη δὲν κτυπῶμεν τὴν ἰδέαν.

§100Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Περὶ αὐτοῦ σᾶς παρακαλοῦμεν, νὰ μᾶς εἴπητε· ὅλα τὰ ἄλλα τὰ ἐννοοῦμεν, ἀλλὰ τὴν καταδίωξιν τῆς ἰδέας......

§101Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν), Δέν κτυπᾶται ἡ ἰδέα.

§102Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νομίζομεν, ὅτι νομοθετεῖται αὐτὴ ἡ καταδίωξις καὶ εἰς αὐτὸ ἔγκειται ἡ διαφωνία μας.

§103Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀλλὰ τὸ μέτρον τῆς ἐκτοπίσεως δὲν ὑπῆρξε ταὐτοχρόνως, διότι κατὰ τῶν κομμουνισμῶν ἐπεβλήθησαν καὶ ὡρισμέναι ποινικαὶ διατάξεις, ὅταν κατὰ τὴν ἐκδήλωσιν τῶν αἰσθημάτων αὐτῶν παρεβίασαν τὰς διατάξεις τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου. Ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ὀφείλω, νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ θέσις τῶν καταδιωκτικῶν ἀρχῶν ὑπῆρξε τοὐλάχιστον δυσχερής, εὑρέθησαν δικασταί, πρὸ τοῦ τραγικοῦ δειλήμματος ἢ νὰ ἐφαρμόσουν τὰς κειμένας διατάξεις τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου τὰς προστατευούσας τὸ Πολιτειακὸν καθεστὼς καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουσι ἀγριωτάτας ποινὰς ἢ νὰ μεταβάλλουν τὴν βάσιν τῆς κατηγορίας καὶ καταλήξουν εἰς ποινὰς αὐτόχρημα γελοίας. Εἰς τὸ δίλημμα τοῦτο εὑρεθέντες οἱ Ἕλληνες δικασταὶ ὡς ἦτο ἑπόμενον ἠκολούθησαν δευτέραν ὁδόν, καὶ οὕτω κύριοι, ἀδικήματα συνταράξαντα τὴν τάξιν καὶ τὴν κοινωνίαν, ἀδικήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔγιναν τραυματισμοὶ καὶ φόνοι, φόνοι παρ’ ἀγνώστου χειρός, ἀδικήματα ἀντιστάσεως, κατὰ τῆς ἐξουσίας, εἴδομεν τιμωρούμενα ἐπιεικῶς, διότι ἐθεώρησαν πάντοτε, ὅτι αἱ ποιναὶ τοῦ νόμου δὲν ἦσαν ἐφαρμόσιμοι εἰς τὰς συγκεκριμμένας ἐκείνας περιπτώσεις.

§104Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ ποινικὰ δικαστήρια παρ’ ἡμῖν ἔδειξαν μεγάλην ἱκανότητα, νὰ προσαρμόζουν τὰ ἀδικήματα τοῦτα, ἵνα τὰ ὑπαγάγουν εἰς ἄλλα συγγενῆ ἀδικήματα. Τὸ ποινικὸν δίκαιον εἰς τὴν ἐφαρμογήν του ἔχει ὑποστῆ μία κολοσσιαίαν ἐξέλιξιν, ὥστε ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του νὰ εἶναι ἀγνώριστον.

§105Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι, εἶναι Κράτος ἐκεῖνο, δύναται νὰ ὀνομασθῇ Κράτος τὸ συγκρότημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἀμύνεται καὶ κινεῖται; Ὅτι θέλετε δύνασθε νὰ τὸ ὀνομάσητε, Κράτος ὄχι. Ἑπομένως τὸ προτεινόμενον σχέδιον νόμου, ἔχει κυρίως ταύτην τὴν ἀποστολὴν νὰ ἐμποδίσῃ τοὺς ἐκτοπισμοὺς καὶ ἐπιβάλῃ ποινὰς λογικὰς μὴ ἀποκρουομένας ἐκ τῆς κοινῆς συνειδήσεως. Καὶ ποῖαι εἶναι, κύριοι, αὐταὶ αἱ ποιναί; Αὐταὶ βεβαίως καθορίζονται λεπτομερῶς εἰς τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι τῆς στιγμῆς, νὰ ἐξετάσω τὰ ἄρθρα ἓν πρὸς ἕν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἀντέκειτο, οὔτε πρὸς τὴν σοβαρότητα τῆς συζητήσεως, οὔτε πρὸς τὸ αἴσθημα τῆς Βουλῆς, ἂν ἤθελον ἐπιμείνῃ, ἐπὶ ὡρισμένων διατάξεων καὶ τοῦτο, διότι αἱ διατάξεις συζητηθεῖσαι κατὰ κόρον ἀποτελοῦν ἄλλως τε καὶ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ εἰς τὴν ἔρευναν τῶν εἰδικῶν αὐτῶν διατάξεων νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον, νὰ εἰσέλθω καὶ δι’ ἄλλους λόγους, διότι ὅσοι ρήτορες, ἀνέπτυξαν τὸ θέμα τοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅσοι συνάδελφοι ἐξέφρασαν γνώμη ἐνώπιον τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ὅλοι ἐτάχθησαν ὑπὲρ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν προέτειναν τοιαύτας τροπολογίας, ὥστε ἐὰν ἐγίνοντο δεκταὶ αἱ τροπολογίαι ἐκεῖναι θὰ κατελήγωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅπως νομοσχέδιον προορισμένον ν’ ἀντιταχθῇ κατὰ τῆς κομμουνιστικῆς κινήσεως, γίνῃ νομοσχέδιον ἐξυπηρετικὸν τῶν κομμουνιστικῶν μεθόδων ἐν ὀνόματι τῶν φιλελευθέρων ἀρχῶν. Θὰ ἐφθάναμεν δηλαδὴ οὕτω εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ καταπροδώσωμεν αὐτὰς τὰς φιλελευθέρας ἀρχάς, διότι δὲν πιστεύω νὰ διαφεύγῃ κανένα ὅτι, ἂν ἔχῃ τι ν’ ἀντιμετωπίσῃ ἡ κομμουνιστικὴ θεωρία εἶναι ἀκριβῶς αἱ φιλελεύθεραι ἀρχαὶ τὰς ὁποίας ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν.

§106Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θέλομεν νὰ καταδιώξωμεν τοὺς κομμουνιστὰς καταλύοντες τὰς δημοκρατικὰς ἀρχάς.

§107Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ψιλοκοσκινίζοντες πολὺ τὰ πράγματα, λησμονοῦν τὸ γενικώτερον συμφέρον καὶ ἐνδιαφέρονται μόνον καὶ μόνον διὰ τοὺς κομμουνιστὰς τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκουν νὰ κάμουν ἐλευθέρους εἰς τὰς κινήσεις των, δυνάμει νόμου ὁ ὁποῖος ἔρχεται ἀκριβῶς νὰ τοὺς περιορίσῃ.

§108Λ. ΝΑΚΟΣ. Εἶμαι Δημοκράτης καὶ σέβομαι τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἄλλου καὶ ἰδίως θεωρῶ, ὅτι παρακωλύεται ἡ πρόοδος τῶν φιλελευθέρων ἀρχῶν διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐλευθερίας τῆς γνώμης.

§109Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον, ὅτι εἶσθε κομμουνιστής, κινδυνεύετε ὅμως νὰ κάμετε τὸ ἀντίθετον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐπιθυμεῖτε. Μὴ συγκινῆσθε, δὲν σᾶς εἶπον ὅτι εἶσθε κομμουνιστής. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἂν μερικοὶ ἀπεφάσιζον νὰ κάμουν ἀριστερὰ ἀριστερότερα ἀκόμη καὶ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως.

§110Λ. ΝΑΚΟΣ. Καὶ σεῖς εἶσθε ἀριστερὸς; κ. Πρόεδρε.

§111Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Στεγάζετε ὅλην τὴν Ἑλλάδα κ. Πρόεδρε.

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καθόλου. Διατὶ ἂν ὑπάρχουν ἀριστερὲς ἰδέες, διατὶ δὲν πηγαίνετε ἀριστερά.

§113Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τοὺς ἐμποδίζει τὸ νομοσχέδιον κ. Πρόεδρε.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τοὺς συνιστῶ νὰ γίνουν κομμουνισταί. Ἐγὼ τοὺς λέγω νὰ γίνουν σοσιαλισταί.

§115Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὡς Δημοκρατικοὶ διαφωνοῦμεν κ. Πρόεδρε.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ λάβωμεν μέτρα.

§117Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅλα τὰ μέτρα ἐκτὸς ἐκείνου τῆς καταδιώξεως τῆς ἰδέας.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ποῦ λέγετε δὲν εἶναι καλῆς πίστεως καθόλου, διότι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος. Πρόκειται εἰς τὰ ἄρθρα τὰ κατ’ ἰδίαν νὰ συμφωνήσωμεν ὄχι εἰς τὴν ἰδέαν. Δηλαδὴ θέλω νὰ γνωρίζω τοῦτο: Εἶσθε σύμφωνος, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκουν τὴν διὰ τῆς βίας ἀνατροπήν;

§119ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαιότατα!

§120Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μὲ εὕρητε σύμφωνον νὰ ἐπιδιώξω ἐκείνας τὰς τροποποιήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξασφαλίσωσι τὴν ἐλευθέραν ἔκφρασιν τῶν ἰδεῶν.

§121Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μαζί σας εἴμεθα σύμφωνοι· μὲ τὸν κύριον ὑπουργὸν διαφωνοῦμεν.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχετε δίκαιον νὰ τὰ εἴπητε αὐτά, διότι ὁ κ. ὑπουργός, ὁ ὁποῖος προδήλως εὑρίσκεται πολὺ δεξιώτερα ἀπὸ ὅτι εὑρίσκομαι ἐγώ, ἀλλ’ εὐτυχῶς μὲ τὸν ὁποῖον κατορθώνομεν νὰ μένωμεν σύμφωνοι ἑκάστοτε ἐπὶ τῆς τηρητέας πολιτικῆς, ὁ ὑπουργὸς ὑπέβαλεν ἓν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς ἄκρον, ἀλλὰ κατόπιν τῆς συζητήσεως εὑρέθη ἐντελῶς σύμφωνος καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη δὲν εἶναι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶναι προϊόν κοινῆς συνεργασίας. Εἶναι βέβαια πολὺ δεξιώτερος, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴμεθα εὐχαριστημένοι διότι μᾶς ἀκολουθεῖ τέλος πάντων εἰς τὰς ἀριστεράς μας ἰδέας.

§123Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὀφείλει νὰ τονισθῇ, ὅτι εἶναι δεξιώτερος καὶ μάλιστα πολὺ δεξιώτερος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§124Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀλλὰ δὲν πιστεύω, νὰ σᾶς μένῃ καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὅσα νομοσχέδια ἦλθον ἐδῶ, ἦλθον κατόπιν συνεννοήσεως κατόπιν κοινῆς συνεργασίας καὶ κοινῆς συμφωνίας. Ἄν δὲν κατελήγωμεν ἀπὸ κοινοῦ εἰς τὰ συμπεράσματα ταῦτα, ἐγὼ θὰ ὑπεστήριζον βεβαίως τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ἀλλ’ ὄχι ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ ἁπλοῦ βουλευτοῦ. Ἰδοὺ κύριοι, ποῦ ἄγει ἡ τακτικὴ ἐκείνων καὶ λέγω, ὅτι εἰς τὴν τακτικὴν αὐτὴν εἶναι ἀδύνατον νὰ παρασυρθῇ ἡ Κυβέρνησις, διότι αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ποτέ, ὅτι διὰ νὰ εἶναι τὸ σημερινὸν καθεστὼς φιλελεύθερον πρέπει νὰ εἶναι καὶ μικρόν, ἕτοιμον δηλαδὴ νὰ ὑποταχθῇ εἰς τὴν μᾶλλον ἀντιφιλελευθέραν προσπάθειαν εἰς τὴν μᾶλλον ἀντιφιλελευθέραν.... καὶ νὰ ταφῇ ἀπὸ τὸ δεσποτικώτερον καὶ τραγικώτερον καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἐγνώρισεν ποτέ ἡ ἱστορία. Μετὰ τὴν γενικὴν ταύτην παρατήρησιν, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤμην.....

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ νὰ μποῦμε εἰς τὴν συζήτησιν κατ’ ἄρθρον; ἀφίστε νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν καὶ ν’ ἀφίσωμεν νὰ συζητηθῇ κατόπιν κατ’ ἄρθρον. Θὰ τελειώσωμεν γρηγορώτερα παρὰ ἂν συζητήσωμεν κατ’ ἄρθρον. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δέχεται κατ’ ἀρχήν;

§126Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ εἶναι μερικὰ ἄρθρα θεμελιώδη. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ 1ου ἄρθρου παρετηρήθη ὁμολογουμένως μεγάλη προσπάθεια καὶ γενικὴ προσπάθεια, δύναταί τις, νὰ εἴπῃ, ἵνα εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο συμπεριληφθῇ διάταξις, ἡ ὁποία, θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποκλείσῃ τὴν θεωρητικὴν δημιουργίαν συζητήσεως ἐπὶ τοῦ κομμουνισμοῦ, ἐφ’ ὅσον συγχρόνως δὲν ἐπιδιώκεται ἡ διὰ τῆς βίας μεταβολὴ τοῦ ὑπάρχοντος κοινωνικοῦ καθεστῶτος Βεβαίως ἡ προσπάθεια αὐτή, ὑπῆρξεν ἀξιόλογος ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι δὲν κατελήφθην ἐκ τοῦ φόβου ἐκείνου δηλαδὴ ἐκ τοῦ φόβου τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία ἤθελε διαπραχθῆ κατὰ τῶν καλῆς πίστεως συζητητῶν καὶ φιλοσόφων οἱ ὁποῖοι χωρὶς οὐδεμίαν προκατάληψιν καὶ χωρὶς νὰ ἐπιθυμοῦν, νὰ ἐπιδιώξουν τὴν διὰ τῆς βίας μεταβολὴν τοῦ καθεστῶτος, χωρὶς λέγω, αὐτὴν ἀποφασίζουν, νὰ ἐξετάσουν τὰ καλὰ καὶ τὰ κακὰ τὰ ὁποῖα ἠδύνατο ἡ κοινωνία, νὰ δοκιμάσῃ ἐκ τοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ λέγω ὅτι ἐγὼ ἀτομικῶς δὲν κατελήφθην ὑπὸ τοῦ φόβου αὐτοῦ, διότι ὅπως ἔχουν ξεκαθαρίσει τὰ πράγματα, ὄχι μόνον γενικώτερον, ἀλλὰ ἰδίως παρ’ ἡμῖν τοιαύτη περίπτωσις δὲν ὑπάρχει. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος σήμερον ὑποστηρίζει τὰς ἀρχὰς τοῦ κομμουνισμοῦ εἶναι ἀναποφεύκτως καὶ μοιραίως ὀπαδὸς τῆς βίας. Τὸ στοιχεῖον τῆς βίας, ἀκριβῶς εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐχώρισεν τὸ σοσιαλιστικὸν κόμμα, ἐν Εὐρώπῃ πάντοτε εἰς ὀπαδοὺς ἀφ’ ἑνὸς ἐπιδιώκοντας, διὰ τῆς βαθμιαίας ἐξελίξεως τῆς κοινοκτημοσύνης τῶν μέσων τῆς προαγωγῆς, εἰς ὀπαδοὺς δηλαδὴ τῆς ἄνευ βιαίων ἀνατροπῶν καὶ διὰ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἑκάστοτε θιγομένων ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νέων θεωριῶν καὶ εἰς ὀπαδοὺς ἐπιδιώκοντας τὴν μεταβολήν, διὰ τῆς βίας καὶ τῆς ἐπαναστάσεως. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ παρετηρήθη ἀμέσως εἰς τὴν Γερμανίαν κατὰ τὴν ἕναρξιν τοῦ πολέμου καὶ διαρκοῦντος αὐτοῦ, ὅταν οἱ ριζοσπάσται ἀπεχωρίσθησαν ἀπὸ τοὺς ἄλλους σοσιαλιστάς. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ παρετηρήθη γενικῶς, ἀλλὰ ἡ προσπάθεια αὐτὴ εἶναι καὶ ἐπικίνδυνος, διότι ἐνῷ δὲν ὑπάρχη οὐδεὶς ἀπολύτως οὐδεὶς εἰρηνόφιλος κομμουνιστής, διὰ νὰ ἔχῃ ἀνάγκην προστασίας κινδυνεύουν ἐκ τῆς προσπαθείας αὐτῆς, νὰ διαφύγουν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου πολλοὶ κομμουνισταὶ ἀνατροπεῖς, τοὺς ὁποίους σκοπεύει νὰ καταδιώξῃ τὸ κείμενον νομοσχέδιον. Καὶ δὲν πρέπει κυρίως, νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ζῶμεν ἐν Ἑλλάδι καὶ ὅτι οἱ Ἕλληνες δικασταὶ θὰ ἐφαρμόζουν τὸν νόμον καὶ ὅτι συνεπῶς ὑπάρχει ἀνάγκη καὶ ἀνάγκη ἐπιβεβλημένη αἱ διατάξεις νὰ τίθενται καθαρὰ καὶ ἀπερίφραστα καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία περίπτωσις, διότι ἐν Ἑλλάδι οὔτε ὑπῆρξαν, οὔτε ὑπάρχουν, οὔτε θὰ ὑπάρξουν ποτέ, κομμουνισταὶ ἀποφασισμένοι νὰ ἐπιδιώξουν τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἰδεῶν των μὲ τὴν ἁγιαστούρα εἰς τὸ χέρι. Ἡ ἄλλη παρατήρησις τὴν ὁποίαν θὰ κάμω ἀποβλέπει εἰς τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν εἰς τὴν εὐθύνην τῶν κομμουνιζόντων Δημοσίων ὑπαλλήλων. Εἶναι φανερόν, ὅτι κατὰ τὴν ρύθμισιν ἑνὸς ζητήματος τοσοῦτον οὐσιώδους, εἶναι λέγω φανερόν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἐξαιρετικὴ πρόνοια εἰς τὴν περίπτωσιν προσυλητισμοῦ, ὅταν οὗτος γίνεται μεταξὺ ἀνηλίκων στρατιωτῶν εἴτε Δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐν συναφείᾳ δὲ πρὸς τούτους ἔπρεπε νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τοὺς κομμουνίζοντας Δημοσίους ὑπαλλήλους.

§127Α. ΠΑΠΠΑΣ. Τί ὀνομάζετε, κ. ὑπουργέ, κομμουνίζοντας ὑπαλλήλους;

§128Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ κομμουνισμοῦ.

§129Α. ΠΑΠΠΑΣ. Διότι θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Νομίζω, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει μία τρομερὰ σύγχυσις, ὅσον ἀφορᾷ τὸν κομμουνισμόν. Ἐδῶ κάθε ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει ὀλίγον προηγμένας τὰς ἰδέας ὀνομάζεται κομμουνιστής.

§130Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὰ κακὰ καὶ ψυχρά. Ἐγὼ δὲν ἔχω αὐτὴν τὴν ἰδέαν.

§131Α. ΠΑΠΠΑΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει νὰ ἠξεύρωμεν ἐκ τῶν προτέρων τί ὀνομάζομεν κομμουνισμόν. Διότι αὔριον θὰ ἔλθῃ μία ἄλλη Κυβέρνησις, βεβαίως ὄχι ἡ σημερινὴ καὶ βασιζομένη εἰς αὐτὸν τὸν νόμον, διότι ἕνας δάσκαλος, ἢ διότι ἕνας ὑπάλληλος ἔχει ἰδέας ὀλίγον τι σοσιαλιστικάς, ἢ διότι εἶναι δημοτικιστής, ἢ μαλλιαρὸς κλπ., θὰ τὸν βάλουν κάτω, θὰ τὸν καταδικάσουν, διότι εἶναι κομμουνιστής.

§132Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι κατάχρησις καὶ δὲν ἕπεται, ὅτι διὰ τὸν λόγον τοῦτον δὲν πρέπει νὰ κατοχυρωθῶμεν.

§133Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, ποῖος εἶναι κομμουνιστὴς ὁρίζει τὸ πρῶτον ἄρθρον. Διότι, λέγω κύριοι, θὰ ἀναγνωρίσητε τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν καὶ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν, ἡ ὁποία συντηρεῖ τὸ Κράτος, νὰ μὴ ἀνησυχῇ, διὰ τῶν ἐκ ταύτης προερχομένων πόρων, προπαγάνδαν, ἡ ὁποία τείνει νὰ ἀνατρέψῃ καὶ ταύτην. Ἡ ἀντίληψις τοῦ τοιούτου δικαιώματος, θὰ ἀπετέλει κατὰ τὴν κρίσιν μου στοιχειώδη μωρίαν τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ἐπιτελέσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπιτελοῦσα στοιχειῶδες καθῆκον τῆς ἀποκαταστάσεως μιᾶς Δημοσίας τάξεως ἀνέλαβε, ὡς εἶχεν ὑποχρέωσιν καὶ τὸν διακανονισμὸν ἑνὸς ζητήματος τοσοῦτον λεπτόν. Ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ σχετικαὶ αὗται διατάξεις περὶ Δημοσίων ὑπαλλήλων ἐγέννησαν ἀντιρρήσεις. Ἐν πρώτοις αἱ διατάξεις αὐταὶ περὶ Δημοσίων ὑπαλλήλων χωρίζουν τοὺς ὑπαλλήλους εἰς ὑπαλλήλους γενικοὺς καὶ εἰς ὑπαλλήλους ἐκπαιδευτικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς κατὰ τῶν ὁποίων ὑπάγονται ἄλλαι διατάξεις αὐστηρότεραι. Ἡ διαστολὴ αὐτὴ θὰ ἀναγνωρίσετε ὅλοι, ὅτι ὑπάρχουσι λόγοι νὰ εἶναι ἐπιβεβλημένη, διότι ἄλλη εὐθύνη ἡ λεπτὴ καὶ ἡ δικαιοδοσία καὶ ἡ ἐντολὴ τὴν ὁποίαν παρὰ τοῦ Κράτους λαμβάνουν οἱ στρατιωτικοὶ καὶ οἱ ἐκπαιδευτικοὶ ὑπάλληλοι. Ὑπεστηρίχθη λόγου χάριν, ὡς πρὸς τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς ὑπαλλήλους, ὅτι θὰ ἔπρεπε βεβαίως νὰ ληφθοῦν μέτρα ἐναντίον αὐτῶν, ὅπως μὴ οὗτοι ὑποστηρίζουν ἰδέας κατὰ τῆς ἐννοίας τῆς πατρίδος, τοῦθ’ ὅπερ σημαίνει, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς αὐτοὺς νὰ ὑποστηρίζουν καὶ νὰ ἀναπτύσσουν κομμουνιστικὰς θεωρίας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν οἱ ταῦτα ὑποστηρίζοντες, νὰ μὴ μὲ εὑρίσκουν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ σύμφωνον. Ἐννοεῖτε κάλιστα ὁποία θὰ εἶναι ἡ ἐπιρροή, τὴν ὁποίαν ὁ διδάσκαλος θὰ ἐξασκῇ εἰς τοὺς μικροὺς μαθητὰς οἵτινες εἶναι φυσικόν, νὰ δέχωνται, ὡς ἀνεξέλεγκτα, ἀλλὰ καὶ ὡς ἀλάνθαστα ὅσα οἱ διδάσκαλοι αὐτῶν ὑποστηρίζουν. Ἀλλὰ θὰ συνομολογήσητε κάτι ἄλλο, τὴν τραγικότητα μιᾶς καταστάσεως κατὰ τὴν ὁποίαν, θὰ καλέσῃ ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία, νὰ ἐπικρίνῃ τοὺς ὑπαλλήλους της, διαδίδοντας τοιαῦτα τὰ ὁποῖα θὰ συνεπιφέρουν μίαν τοιαύτην κατάστασιν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι καὶ κωμικὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι, θά περιωρίζοντο εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ νὰ μὴ διδάσκουν ἰδέας κατὰ τῆς πατρίδος. Διότι ἡ κατίσχυσις τῶν κομμουνιστικῶν ἐπιρροῶν συνεπάγεται τὴν κατάλυσιν τῆς ἰδέας τὴν πατρίδος τοὐλάχιστον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν ἡμεῖς τὴν φανταζόμεθα καὶ τὴν ἐννοοῦμεν. Ἀλλὰ κύριοι αἱ διατάξεις αὐταὶ ὑπεστηρίχθησαν ὡς αὐστηραὶ κυρίως, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπουν μετάνοιαν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ φρονῶ, ὅτι οὔτε ἡ παρατήρησις αὐτὴ εἶναι βάσιμος, διότι ὑπὸ τὸν τύπον τῆς μετανοίας, θά ἐπανέρχωνται ἀσφαλῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι λέγει, ὅτι δὲν διορίζονται ἐκ νέου οἱ παυθέντες, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Θὰ ἐπανέρχωνται λοιπόν, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἄνθρωποι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἀνίκανοι ἐκπεσόντες εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Ἐγὼ ἀτομικῶς ἔχω σκληρὰν πεῖραν περὶ τῆς μετανοίας ταύτης. Τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα δὲν ἔχει μόνον τὴν βίαν νὰ ἐπικρατήσῃ, ἀλλὰ ἔχει καὶ τὴν ἀπάτην. Τὸ καθεστὼς τὸ σημερινὸν τὸ κοινωνικόν, κατὰ τὸ κομμουνιστικὸν δόγμα, πρέπει ἀντὶ πάσης θυσίας, ν’ ἀνατραπῇ καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν δύναται ν’ ἀνατραπῇ, πρέπει διαρκῶς νὰ κλονίζεται. Καὶ ἐὰν διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο ἀπαιττεῖται βία, ἡ βία πρέπει νὰ συνεισφέρηται καὶ νὰ χρειάζηται ἀπάτη καὶ ἡ ἀπάτη πρέπει ἐφαρμόζεται. Ἐγὼ κύριοι, ἐφαρμόζων τὰς διατάξεις τῶν νόμων, περὶ ἐκτοπίσεως, ἤκουσα συχνὰ τὴν θεωρίαν αὐτήν. Μετεχειρίσθησαν συχνὰ τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα καὶ ἐπεκαλέσθησαν τὰς ἀντιλήψεις καὶ τὰς γνώμας ἀνθρώπων ἀνωτέρων πάσης ὑπονοίας, ὥστε συχνὰ ἐλυπήθην, ὅτι ἔγινε ἡ ἐκτόπισις ἢ παρετάθη πλέον τοῦ δέοντος. Ἀλλὰ ἡ δήλωσις αὐτὴ περὶ μετανοίας δὲν ἠμπόδισε τοὺς δῆθεν μεταννοήσαντας εἰς τὰς πρώτας σκηνάς, νὰ προστρέξουν καὶ βοηθήσουν τοὺς ὁμοϊδεάτας αὐτῶν, διὰ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκτοπίσεως, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἔφυγαν ὡς δῆθεν μετανοήσαντες. Ἀλλὰ δυστυχῶς, ἢ οὕτω πως, τοιαῦτα πιστεύοντες ὑποπίπτουν εἰς ἓν λάθος, εἰς τὸ ὁποῖον γενικώτερον καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι γενικῶς ὑποπίπτουν. Πιστεύουν οὗτοι, ὅτι ὄχι αὐτοὶ ἔγιναν, διὰ τὴν καλὴν λειτουργίαν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ τὸ Κράτος γίνεται δι’ αὐτούς. Ἐὰν αὐτοὶ ἐπίστευον, ὅπως καὶ ἐγώ, ὅτι οὐχὶ τὸ Κράτος γίνεται, διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλ’ ὅτι οἱ ὑπάλληλοι πρόκειται νὰ ἐξυπηρετοῦν τὸ Κράτος, τότε θὰ συνησθάνοντο ὅλοι τὴν βαθείαν ἀνάγκην, ὅτι ὁ ὑπάλληλος, ὄχι μόνον πρέπει νὰ ἐπιτηρῇ διαρκῶς τὰ καθήκοντα αὐτοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπηρετῇ κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ ἐμπνέῃ κάθε ἐμπιστοσύνην καὶ κάθε σεβασμόν. Οἱ ὑπάλληλοι δὲ οἱ ὁποῖοι ἐφωράθησαν ἢ κατεδικάσθησαν, ὅτι ἔχοντες τοιαύτας ἰδέας ἔχανον προφανῶς τὴν ἐμπιστοσύνην ἐκείνην ἀπέναντι τοῦ Κράτους. Τὸ Κράτος δὲν εἶναι φιλανθρωπικὸν ἵδρυμα, διὰ νὰ περιμαζεύῃ τοὺς ὅπως δήποτε μετανοοῦντας. Τὸ Κράτος ἔχει στοιχειώδη ὑποχρέωσιν, νὰ διαθέτῃ τὰ κατ’ αὐτό, διὰ νὰ διοικῆται ἄριστα, νὰ διοικῆται ἄριστα, ὄχι μόνον, ὅταν ὁ ὑπάλληλος ἐκτελῇ τὸ καθῆκον του, ἀλλὰ καὶ ὅταν πολιτεύεται κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐμπνέει κάθε ἐμπιστοσύνην καὶ κάθε ἐκτίμησιν. Ἀλλὰ κύριοι, κατηγορήθη καὶ ἄλλη διάταξις τοῦ ἄρθρου 7 καὶ ὡρισμένως ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Κατηγορήθη νομίζω, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς ἑνώσεως εἰπόντος, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἀντισυνταγματική. Διότι λέγει (ἀναγινώσκει) «Δύναται....... ἐπιτρέπεται». Αὐτὴ ἡ δευτέρα σημείωσις τῆς πρώτης παραγράφου εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἐχαρακτηρίσθη ὑπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς ἑνώσεως ὡς ἀντισυνταγματικὴ καὶ ὡρισμένως ὡς προσκρούουσα εἰς τὸ ἄρθρον 12 τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπὶ πολιτικῶν ἐγκλημάτων πάντοτε τὸ συμβούλιον τῶν πλημμελειοδικῶν τῇ ἐτήσει τοῦ προφυλακισθέντος, δύναται νὰ ἐπιτρέψῃ ἀπόλυσιν ἐπὶ ἐγγυήσει. Ἡ θεωρία αὐτὴ ἀναχωρεῖ ἐκ τῆς ἀρχῆς, ὅτι τὰ ἀδικήματα περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, εἶναι ἀδικήματα φέροντα τὸν πολιτικὸν χαρακτῆρα, ὅπως ἐννοεῖ τοῦτο ἡ ποινικὴ ἐπιστήμη. Εἶναι τοῦτο ἀκριβές; Κατ’ ἐμὲ ὄχι. Ἐγὼ πιστεύω ἀδιστάκτως, ὅτι τὰ ἀδικήματα περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον δὲν φέρουν τὸν πολιτικὸν χαρακτῆρα τοὐλάχιστον, ὅπως ἐννοεῖ τοῦτο ἡ ἐπιστήμη. Ἀλλὰ θὰ ἐδεχόμην μίαν συζήτησιν, ὅτι εἶναι πιθανὸν μεταξὺ τῶν ἀδικημάτων νὰ εἶναι τινὰ ἔχοντα πολιτικὸν χαρακτῆρα καὶ ἄλλα μὴ ἔχοντα τοιοῦτον. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν πρώτην καὶ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν στέκει ὡραιότατα ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τὴν ἁπλουστάτην ἔννοιαν, ὅτι ἐὰν δεχθῶμεν τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μου, ὅτι τὰ ἀδικήματα αὐτὰ δὲν ἔχουν πολιτικὸν χαρακτῆρα, δὲν θὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἀπόλυσις ποτὲ προσωρινὴ ἐπὶ ἐγγυήσει.

§134Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία ἀποκλείεται κ. ὑπουργέ.

§135Λ. ΜΑΚΑΣ. Περὶ τῆς πιθανότητος, νὰ γίνῃ διάκρισις δὲν γίνεται καμμία μνεία.

§136Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ζήτημα ἐφαρμογῆς. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐφαρμόσῃ τὴν διάταξιν πιστεύει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πιστεύω ἐγώ, ὅτι τὰ ἀδικήματα περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν πολιτικὸν χαρακτῆρα—καὶ θὰ σᾶς εἴπω ποῦ στηρίζομαι—τότε θὰ ἀπορρίψῃ πάντοτε τὴν αἴτησιν τῆς προσωρινῆς ἐπὶ ἐγγυήσει ἀπολύσεως. Ἐὰν πιστεύῃ ὅτι ὑπάρχουν τινὰ δυνάμενα νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς πολιτικὰ ἀδικήματα θὰ κρίνῃ τὸ συμβούλιον τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀποφανθῇ, ἐὰν εἶναι πολιτικὸν ἀδίκημα, ὁπότε θὰ ἐξετάσῃ ἐὰν δύναται νὰ τὴν δώσῃ ἢ ὄχι, καὶ θὰ τὸν ἀπολύσῃ.

§137Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ κηρύξῃ τὸ δικαστήριον ἀντισυνταγματικὸν τὸν νόμον, ἐφ’ ὅσον θὰ κηρύξῃ τὸν νόμον ἀντισυνταγματικὸν δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός. Διότι τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἐπιτρέπεται ἀπόλυσις ἐπὶ ἐγγυήσει.

§138Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς λέγω δὲ καὶ ταῦτα, ὅτι αὐτὸ γίνεται εἰς πάντα τὰ νεώτερα ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα φέρουν τὸν χαρακτῆρα τοῦ πολιτικοῦ ἀδικήματος. Τὰς πληροφορίας αὐτὰς τὰς ἐπῆρα ἀπὸ τὸ σύγγραμα, τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖται ὁ κ. Μακᾶς. Ἐν Γαλλίᾳ, ὡς ἐπληροφορήθην ἀπὸ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Βιτὰλ τὸ 1928, ἐθεώρησαν ὅτι ἔχουν πολιτικὸν χαρακτῆρα μόνον τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὸν χαρακτῆρα τῆς ἀπεργίας. Ὁ σύλλογος τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου ἀπεφάνθη, ὅτι οὐδέποτε ἔχουν πολιτικὸν χαρακτῆρα καὶ ἐξήτασε τὸ ζήτημα τῆς ἀσυλίας τῶν καταδιωκομένων καὶ κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι οὐδέποτε χωρεῖ τὸ δικαίωμα τῆς ἀσυλίας. Ὥστε βλέπεπε ἡ γνώμη ἡ ἰδική μου ὑποστηρίζεται σήμερον πολὺ δυνατὰ ἀπὸ τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τῶν εὐρωπαίων συγγραφέων. Ὁμολογῶ δέ, ὅτι ἀλλοίμονον ἐὰν δὲν καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο. Ἀλλοίμονον ἐὰν ἑρμηνεύοντες ἐνταῦθα τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἠθέλομεν καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ταῦτα ἔχουν πάντοτε πολιτικὸν χαρακτῆρα.

§139Λ. ΜΑΚΑΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§140Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λέγω ἐγὼ αὐτό. Διότι τότε ἀναγκαίως θὰ συνεπάγετο τὸ τραγικώτερον ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίξατε σεῖς κ. Μακᾶ, ὅτι δηλαδὴ πάντοτε αὐτὰ τὰ ἀδικήματα θὰ παραπέμπωνται ἐνώπιον τῶν κακουργιοδικῶν.

§141Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε τί φοβεῖσθε;

§142Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ παραπέμπωνται ἐκεῖ καὶ τότε—δὲν πρέπει νὰ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τῶν δακτύλων μας—ἀπὸ νομοσχέδιον περιοριστικοῦ τῶν κομμουνιστικῶν μεθόδων θὰ δημιουργήσωμεν νομοσχέδιον παρέχον ὅλην τὴν ἄνεσιν εἰς τοὺς κομμουνιστὰς νὰ παρουσιάζουν ὅλα τὰ ἀδικήματα αὐτὰ ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ νόμου διὰ νὰ ἔλθουν ὕστερα ἀπὸ μῆνας πολλοὺς νὰ δικασθοῦν ἐνώπιον τῶν ὁρκωτῶν δικαστηρίων τοῦ μονομεροῦς καθεστῶτος, ἔπειτα ἀπὸ μῆνας θὰ ἔχῃ παρέλθει ἡ ἐντύπωσις τοῦ ἀδικήματος, ἢ τοῦ νέου καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον μοιραίως θὰ δημιουργηθῇ ἀκριβῶς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τούτου, τὸν ὁποῖον κάνομεν, διὰ νὰ ἐμποδίσωμεν τὰς κομμουνιστικὰς μεθόδους.

§143Λ. ΜΑΚΑΣ. Κατ’ οὐσίαν κηρύσσετε τὴν χρεωκοπίαν τῶν ὁρκωτῶν δικαστηρίων.

§144Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὰ τὰ ἀδικήματα μάλιστα. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι διατάξεις, ἀλλὰ θὰ τὰς ἀφίσω, διὰ νὰ μὴ ἔλθωμεν εἰς λεπτομερείας. Εἶναι ἀναμφισβήτητον κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον προεκάλεσε παράπονον, Τοῦτο ἦτο μοιραῖον, ἦτο ἀναπόφευκτον. Δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλως νὰ συμβῇ. Ἦτο μοιραῖον κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, νὰ ἀντιταχθοῦν δύο κατηγορίαι ἀνθρώπων, πρωτίστως ἡ κατηγορία τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν συζητουμένων διατάξεων, θὰ ἐμποδισθοῦν τὰ ἀνατρεπτικὰ αὐτῶν σχέδια. Ἀλλὰ πλὴν τῆς κατηγορίας αὐτῆς ἦτο μοιραῖον καὶ ἀναπόφευκτον νὰ ἀκούωμεν καὶ διαμαρτυρίας ἀπὸ μίαν ἄλλην κατηγορίαν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἰς μίαν κεκτημένην ταχύτητα εὑρισκόμενοι, πιστεύουν ἀληθῶς ὅτι οἱοδήποτε μέτρον τείνει εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ λαοῦ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῇ διαφορετικά· οἱ τῆς δευτέρας αὐτῆς κατηγορίας, ἀναχωροῦν ἀπὸ μίαν ἄλλην προϋπόθεσιν, ὅτι ὁ κόσμος πηγαίνει πάντοτε ἐμπρὸς καὶ ὅτι κάθε νέον σύστημα, εἶναι καλλίτερον ἀπὸ τὸ παλαιόν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ συμφωνῶ, οὔτε μὲ τὴν μίαν κατηγορίαν τῶν ἀνθρώπων, ἀλλ’ οὔτε καὶ μὲ τὴν δευτέραν. Εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι καὶ τὰ ἔθνη καὶ ὁ κόσμος, διέτρεξαν περιόδους ἀκμῆς καὶ περιόδους παρακμῆς, δὲν πιστεύω δὲ, ὅτι ἡ μεταπολεμικὴ περίοδος εἰς τὸν κόσμον τοῦτον, εἶναι περίοδος ἀκμῆς, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον πιστεύω, ὅτι τὸ νέον σύστημα, θὰ εἶναι καλλίτερον, ἀπὸ τὸ παλαιότερον κυρίως, ὅταν ἔχωμεν τὰς χειροπιαστὰς ἀποδείξεις περὶ τοῦ ναυαγίου εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξε τὸ νέον τοῦτο σύστημα.

§145Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη κατηγορία ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι ἡ κειμένη νομοθεσία μᾶς προστατεύει ἀπὸ τὸν κίνδυνον τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ τῶν κομμουνιζόντων ὑπαλλήλων καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη εἰδικοῦ νόμου· εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν εὑρίσκομαι καὶ ἐγώ.

§146Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὴ ἀποδεχόμενος τὰς θεωρείας ταύτας κατ’ ἀνάγκην ἀποκρούω καὶ τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν, εἶναι μέτρα περιοριστικὰ κατὰ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ. Οἱ ἀκούοντες ταῦτα κινδυνεύουν, νὰ πιστεύσουν, ὅτι οἱ Ἕλληνες πολῖται κομμουνισταὶ τὸ φρόνημα σπεύδουν μεθ’ ὁρμῆς εἰς τὴν ἀνακήρυξιν τῆς Σοσιαλιστικῆς Σοβιετικῆς Δημοκρατίας καὶ ὅτι μόνον ἡ Κυβέρνησις, διότι κάθε Κυβέρνησις, ἔχει τὴν δύναμιν ἀνθίσταται εἰς τὴν προσπάθειαν ταύτην. Εἶναι τοῦτο ἀκριβές; Ἀσφαλῶς ὄχι, τὸ ἐναντίον εἶναι ἀκριβές, ὅτι δηλαδὴ μία πολὺ μικρὰ μερὶς τῶν πολιτῶν ἀρνουμένη αὐθαδέστατα κάθε δικαίου κοινωνικῆς ἐλευθερίας εἰς τοὺς πολλούς, προσπαθεῖ, διὰ τῆς βίας, νὰ ἐπιβάλλῃ τὰς ἰδέας αὐτῆς χωρὶς νὰ σέβεται οὐδὲν δικαίωμα τῆς μεγάλης μερίδος. Καὶ δι’ αὐτὸ ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία ἀναφέρει ὅτι εἶναι νομοσχέδιον προστατευτικὸν τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ, εἶναι ἐπιγραφὴ ἀνταποκρινομένη πρὸς τὸ πράγμα. Θὰ ἐπεθύμουν μὲ ὀλίγας λέξεις, νὰ σᾶς ἀναγνώσω περικοπὴν τοῦ Φλέϊνε, ὁ ὁποῖος λέγει ταῦτα. «Κατὰ τὸ διοικητικὸν δίκαιον....». Ἀλλ’ ὑπεστηρίχθη κύριοι καὶ κἄτι ἄλλο, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τοῦ νόμου αὐτοῦ, διότι οὐδένα κίνδυνον διατρέχει τὸ ὑπάρχον κοινωνικὸν καθεστώς. Ἐν πρώτοις χωρὶς νὰ ἐξετάσω ἐὰν εἶναι βάσιμον τὸ ἐπιχείρημα ἢ ὄχι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι αἱ ποινικαὶ διατάξεις ἰδίως, δὲν εἶναι ἀνάλογοι πρὸς τὴν πιθανότητα τῆς διαπράξεως ἑνὸς ἀδικήματος ἀλλ’ εἶναι ἀνάλογοι πρὸς τὰς συνεπείας, ἐὰν δὲ αἱ συνέπειαι εἶναι ὀδυνηραὶ ἐπιβάλουν καὶ διατάξεις βαρείας. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ἐὰν ἡμεῖς ἐβλέπαμεν τὸν ἄμεσον κίνδυνον τῆς ἀνατροπῆς τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ τὴν ἐπικράτησιν τοῦ κομμουνισμοῦ, θὰ εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ λάβωμεν δρακόντια μέτρα καὶ δρακοντίας διατάξεις. Ἤδη, κύριοι, ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ κίνδυνος αὐτὸς δὲν εἶναι ἄμεσος πρέπει νὰ σταυρώσωμεν τὰ χέρια μας καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα νὰ ἐξελίσσωνται μοιραίως, διὰ νὰ φθάσωμεν ποῦ; Ἐκεῖ ὅπου ἔφθασεν ἡ Πρωσσία πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Οὐδὲν μέτρον εἶχον λάβει εἰς τὴν Πρωσσίαν καὶ ἀπαντῶ εἰς τὴν διακοπὴν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Ἀλλ’ ἦλθε κύριοι ἡ πρώτη Μαΐου καὶ εἰς τὸ Βερολῖνον ἐκινδύνευσε, νὰ πέσῃ ὁλόκληρον τὸ καθεστὼς. Ἐχρειάσθη, νὰ φονευθοῦν 150 ἄνθρωποι καὶ ἔπειτα ποὺ ἐφονεύθησαν 150 ἄνθρωποι ἐβγῆκε τὸ Κράτος τὸ Γερμανικὸν, ὄχι τὸ Κράτος τὸ μοναρχικόν, ἀλλὰ τὸ σοσιαλ–δημοκρατικὸν καὶ εἰσηγήθη καὶ ἐπέτυχε καὶ ἐπραγματοποίησε τὴν διάλυσιν ὅλων τῶν κομμουνιστικῶν ὀργανώσεων τῆς Πρωσσίας καὶ ἀνέλαβε ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ Κράτους ἐκείνου τὴν πρωτοβουλίαν ἵνα ἐν συνεννοήσει μὲ τὰ ἄλλα Κράτη διαλύσῃ ὅλας τὰς κομμουνιστικὰς ὀργανώσεις τῆς Γερμανίας. Ἀλλὰ κύριοι, νομίζω, ὅτι εἶναι βάσιμον τὸ ἐπιχείρημα· ἀπαιτεῖται, διὰ τὴν λῆψιν ἀναλόγων μέτρων νὰ κινδυνεύσῃ ὁλόκληρον τὸ καθεστὼς καὶ δὲν ἀρκοῦν κύριοι αἱ διαρκεῖς ἐνοχλήσεις καὶ διαρκεῖς ταραχαὶ τῶν ὁποίων ὑφιστάμεθα μάρτυρες, διὰ νὰ μᾶς ἐπιβάλουν τὴν λῆψιν τοιούτων μέτρων; Καὶ πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ λησμονῶμεν τὰς τραγικὰς στιγμὰς τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1926 ὅταν ἐπωφεληθέντες οἱ κομμουνισταὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ στρατὸς κατεδίωκε τὰ δημοκρατικὰ τάγματα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐπεκράτησαν εἰς τὴν πόλιν ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους καὶ ἐπὶ 6 ὥρας κύριοι τῆς καταστάσεως διέρρηξαν κύριοι, τὰς ὁπλαποθήκας καὶ ἐπῆραν τὰ ὅπλα καὶ ἐὰν δὲν ἔφθανε τὸ σύνταγμα τῆς Λαρίσσης δὲν γνωρίζω ποῖα θὰ ἦτο ἡ τύχη τοῦ καθεστῶτος αὐτοῦ; Ὀφείλω νὰ σᾶς δώσω πληροφορίαν τὴν ὁποίαν γνωρίζει καὶ ἡ ὑπηρεσία μου, ὅτι τὸ ἐπεισόδιον ἐκεῖνο τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 26 ἦτο ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε σύντονον καὶ πικρὰν ἀλληλογραφίαν μεταξὺ τοῦ ἐνταῦθα κομμουνιστικοῦ κόμματος καὶ τῆς Τρίτης Διεθνοῦς. Ἡ Τρίτη Διεθνὴς ἐπετέθη κατὰ τοῦ κόμματος τοῦ κομμουνιστικοῦ ἐπὶ ἀνικανότητι καὶ ἀνεπαρκείᾳ καὶ κατέληξαν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ ἀτύχημα ἐπῆλθε, διότι δὲν ἦσαν προηγουμένως ὡπλισμένα καὶ ἔκτοτε, κύριοι, σᾶς δίδω τὴν ἄλλην πληροφορίαν, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἐσχηματίσθησαν σώματα κοκκίνων φρουρῶν καὶ ὅτι ὅπλα εἰσήχθησαν καὶ ὅτι ὑπάρχουν ἐδῶ κύριοι.

§147Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ τὰ ἐπιτρέπετε;

§148Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀλλά, κύριοι, εἶναι μόνον αὐτὸ; δὲν ἔχομεν τὸ γεγονός, ὅτι εἰς κάθε ἀνωμαλίαν προερχομένην εἴτε ἐκ λόγων οἰκονομικῆς δυσπραγίας εἴτε ἐξ ἀτόπου ἀναμίξεως τῶν ἀρχῶν οἱ κομμουνισταὶ ἐπωφελοῦνται τῶν πάντων καὶ ἀναμιγνύονται ζητοῦντες τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν αὐτοὶ θέλουν νὰ δώσουν; Καὶ λησμονοῦμεν τὸ γεγονός, ὅτι πρὸ ἐσχάτων ἀκόμη καθ’ ἑκάστην Κυριακὴν συνήρχοντο ἐν κλειστῷ χώρῳ μὲ τὸ προδιαγεγραμμένον σχέδιον, νὰ ἐξέρχωνται συσσωματωμένοι, διὰ νὰ ἐπιβάλουν τὸν πανικὸν καὶ νὰ ἐπιτίθενται μὲ ὅπλα φονικὰ κατ’ αὐτῶν τῶν ἀρχῶν. Καὶ λησμονοῦμεν κύριοι, ὅτι εἰς ἑκάστην ἀπεργίαν ἐπωφελοῦνται καὶ παρεμβαίνουν αὐτοὶ διὰ νὰ δώσουν τὸν χαρακτῆρα τὸν ὁποῖον θέλουν καὶ ἑπομένως πάντοτε τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν θέλουν· ἐπὶ ζημίᾳ τῆς παραγωγῆς καὶ ἑπομένως τῆς ἐργατικῆς τάξεως; Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ ἀδιαφορήσωμεν ὅταν εἰδικῶς ἐν Ἑλλάδι ἐρχόμεθα νὰ ἐπιτρέπωμεν τὰ πάντα μὴ λαμβάνοντες καμμίαν διάταξιν κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν συναδέλφου καὶ ὅταν γνωρίζομεν ὅλοι ὅτι τὸ κόμμα αὐτὸ ὑπεστήριξε τὴν θεωρίαν τὴν ὁποίαν καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπεστήριξεν ὅταν τὸ μεγαλοφυὲς ἀναλογικὸν σύστημα τοὺς ἄνοιξε τὴν θύραν νὰ εἰσέλθουν ἐδῶ μέσα ὑπεστήριξε τὴν θεωρίαν τῆς αὐτονομήσεως τῆς Μακεδονίας.

§149Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὰ τὰ πράγματα ὑπεστήριξε πρὶν γίνῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ 26 καὶ δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα εἶχον μάλιστα αὐτὰ τὸ καλὸν ἀποτέλεσμα τοῦτο, ὅτι ἀπέδειξαν πόσον εἶναι ἀνεπαίσθητος ἡ κομμουνιστικὴ προπαγάνδα.

§150Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ἔκτοτε ἐλαττοῦνται οἱ κομμουνισταὶ ἐν Ἑλλάδι.

§151Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι πρόγραμμα αὐτὸ, ἀπέναντι τοῦ ὁποίου ὀφείλομεν νὰ ἀδιαφορήσωμεν; Κατ’ ἐμέ, δὲν διστάζω νὰ εἴπω, ὅτι ἀπέναντι τοιαύτης κινήσεως εἰς τὴν συνείδησίν μου εἶναι ἐπιβεβλημένα ὅλα τὰ μέτρα καὶ τὰ πλέον δρακόντεια, κυρίως κατὰ τῶν Ἑλλήνων κομμουνιστῶν τῶν τοιαῦτα ὑποστηριζόντων. Καὶ εἶναι ἐπιβεβλημένον κατ’ ἐμέ, ὄχι μόνον κατὰ τῆς κινήσεως αὐτῶν, ἀλλὰ εἶναι ἐπιβεβλημένον καὶ κατὰ τῆς ἁπλῆς ἐκφράσεως. Ἂν δὲ ἠδυνάμην καὶ τὴν σκέψιν ἐγὼ νὰ τιμωρήσω, καὶ αὐτήν, ὁμολογῶ, θὰ ἐτιμώρουν, εἰδικῶς εἰς τὸ προκείμενον θέμα. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τοῦ κέντρου καὶ τῶν πτερύγων τῆς αἰθούσης).

§152Α. ΠΑΠΑΣ. Εἶναι τὸ μόνον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ τιμωρηθῇ.

§153Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἐν πλήρῃ Δημοκρατίᾳ ἐπιτρέπεται νὰ λέγωνται τοιαῦτα πράγματα;

§154Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω κύριοι τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα διαφεύγουν καὶ τῆς γνώμης τῶν διοικούντων μίαν χώραν καὶ τῆς γνώμης τῆς πλειοψηφίας αὐτῆς. Ἡ ἕνωσις τῆς Μακεδονίας μὲ τὴν Ἑλλάδα ὑπῆρξε γεγονὸς ἱστορικόν, ἐπιβληθὲν ἐξ αὐτῆς τῆς δυνάμεως τῶν πραγμάτων, τῆς ἀναποδράστου δυνάμεως, ἀφ’ ἧς δὲ συνετελέσθη, συνεδέθη μὲ τὴν περαιτέρω ὕπαρξιν καὶ τὴν ζωὴν τῆς Ἑλλάδος ὁλοκλήρου. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, κύριοι, ἐὰν σκεφθῶμεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἀνήκει κατὰ κυριότητα εἰς τὰ ἄτομα τὰ ὁποῖα ζῶσιν, διότι ἐσχηματίσθη διὰ τοῦ αἵματος καὶ τῶν θυσιῶν καὶ τῶν προγόνων καὶ ἡμῶν τῶν ἰδίων καὶ ἑπομένως ἀνήκει εἰς ὅλους, τότε θὰ ἰδῆτε ποίαν σημασίαν ἔχει ἡ πολιτικὴ ἐκείνη, τὴν ὁποίαν καταδικάζω μὲ τόσον βαρείας λέξεις, πολιτικὴν ἀνοικτήν, τείνουσαν εἰς τὴν αὐτονόμησιν τῆς Μακεδονίας, τείνουσαν εἰς τὸν θάνατον τῆς Ἑλλάδος.

§155Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κάθε ἀντεθνικὴ προπαγάνδα δύναται τὰ καταδιωχθῇ χωρὶς τὸ νομοσχέδιον.

§156Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ἀληθές, κύριοι, ὅτι ζῶμεν εἰς μίαν ἐποχὴν γεγονότων δραματικῶν τόσον συχνῶν.....

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ ἡσυχάσατε.

§158Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ζῶμεν, κύριοι βουλευταί, εἰς μίαν ἐποχήν......

§159Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀρκετὰ ἐλευθέραν. Πάντως δὲν ζῶμεν εἰς ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν τιμωρεῖται καὶ περιορίζεται ἡ σκέψις.

§160Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ζῶμεν εἰς μίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐπέρχονται εἶναι δυστυχῶς τόσον συχνὰ καὶ τόσον δραματικά, ὥστε ἡ ἐμφάνισις ἑνὸς γεγονότος μοιραίως σβύνει εἰς ἡμᾶς τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἦλθον μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης. Καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω ἀναγκαῖον, νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, κύριοι, εἰς αὐτὰ τὰ τελευταῖα ἔτη πόσας δεινὰς κρίσεις ἔτρεξεν ἡ πολιτεία, πόσας δεινὰς κρίσεις ἔτρεξεν αὐτὸ τὸ Κράτος ἐκ τῆς κινήσεως τῆς κομμουνιστικῆς, καθ’ ὃν τρόπον γίνεται. Ὑπάρχει, κύριοι, ἡ δευτέρα Πανελλαδικὴ ἀπεργία τοῦ 1923 κατὰ τὴν ὁποίαν προεκλήθησαν αἱ αἱματηραὶ ταραχαὶ εἰς τὸν Πειραιᾶ, καθ’ ἃς ἐφονεύθησαν καὶ ἐτραυματίσθησαν 10 ἐργάται καὶ δύο ἐκ τῆς ἐξουσίας. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπαριθμήσω εἰς τὴν Βουλὴν πόσον δυσκόλους στιγμὰς διέτρεξεν τὸ Κράτος ἀπέναντι αὐτῆς τῆς κινήσεως διὰ νὰ ἴδητε πόσον δεδικαιολογημένη εἶναι ἡ λῆψις τοιούτων μέτρων (ἀναγινώσκει).

§161Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἦσαν ὅλα αὐτὰ κομμουνιστικά;

§162Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅλα κομμουνιστικά.

§163Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἀπεργία τοῦ Ἀγρινίου ἦτο κομμουνιστική;

§164Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀσφαλῶς. Ἔχομεν ἀπειρίαν γεγονότων εἰς τὸν στρατόν, τὰ ὁποῖα ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ τὰ ἐκθέσω, διότι ἐκεῖνα εἶναι ἀληθῶς ἄπειρα. Εἶναι δυστυχῶς ἀληθές, ὅτι ἡ κομμουνιστικὴ προπαγάνδα ἐργάζεται εὐφυέστατα, δραστηριώτατα καὶ εἶναι ἄριστα ὀργανωμένη, ἐνῷ δὲ ἡμεῖς καθήμεθα καὶ συζητοῦμεν περὶ τοῦ ἂν ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἀντισυνταγματικὴ περὶ τοῦ ἂν ἡ δευτέρα εἶναι αὐστηρά, περὶ τοῦ ἂν αὕτη εἶναι ὀλιγώτερον αὐστηρά, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι αὐτοὶ καθημερινῶς κερδίζουν ἔδαφος μὲ πρόγραμμα θετικὸν τὴν ἀνατροπὴν τῶν πάντων.

§165Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐδῶ ἠλαττώθησαν ἐσχάτως οἱ κομμουνισταὶ ἐπαισθητῶς.

§166Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οὔτε αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἀκριβές. Ἡ μικρὰ δύναμις τὴν ὁποίαν παρέταξαν κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, διότι τότε παρέταξαν μικρὰν δύναμιν, ὀφείλεται ἀναμφισβητήτως εἰς δύο γεγονότα. Πρῶτον εἰς τὸ γεγονὸς τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἦτο ὡς ψυχρολουσία εἰς βάρος των καὶ τοὺς ἔκαμε νὰ ἐγκαταλήψωσι σχεδὸν τὸν ἀγῶνα καὶ ἕνεκα τοῦ ὁποίου, τὸ τονίζω, δὲν ἐξέθηκαν ὑποψηφιότητα εἰς τὰ πλεῖστα μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ ἑπομένως αἱ ψῆφοι ἐκεῖναι ἔμειναν ἄχρηστοι. Καὶ δεύτερον εἰς τὴν μεγάλην προσωπικότητα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, μὲ ἐννοεῖτε, ἡ ὁποία συνετέλεσεν εἰς τὸν περιορισμὸν αὐτόν. Ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω καὶ κἄτι ἄλλο. Εἶναι ζήτημα αὐτοθυσίας, εἶναι ζήτημα ἀποφασιστικότητος καὶ θάρρους. Πόσους εἶχεν ὁ Πάγκαλος, ὅταν κατέλαβεν τὴν ἀρχήν; Ἀσφαλῶς εἶχε πολὺ μικρότερον ἀριθμὸν ὀπαδῶν ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους θὰ ἠδύνατο νὰ παρατάξῃ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα.

§167Λ. ΝΑΚΟΣ. Εἶχε τὸν κ. Μιχαλακόπουλον πρωθυπουργόν.

§168Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὴν ἀπόδειξιν τὴν ἔχομεν εἰς τὴν Μακεδονίαν.

§169Α. ΠΑΠΑΣ. Καλὸν εἶναι νὰ μὴ γίνωνται συγκρίσεις, διότι θὰ ὑπάγωμεν μακρυά, διότι τότε θ’ ἀναλογισθῶμεν καὶ ἄλλας καταστροφὰς πολὺ μεγαλειτέρας.

§170Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἄλλως τε ἀπεδείχθη ἐν Γερμανίᾳ, ἥτις διέτρεξεν ἐσχάτως μέγαν κίνδυνον, ὅτι αὐτὸ δὲν ἦτο ζήτημα ἀριθμοῦ, διότι τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα τῆς Γερμανίας εἶναι ἀσυγκρίτως μικρότερον ὅλων τῶν ἄλλων κομμουνιστικῶν κομμάτων. Ἡ προπαγάνδα ὅπως σᾶς εἶπον νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι γίνεται μὲ τέχνην καὶ δραστηριότητα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν. Τὴν ἀνάγκην τῆς καλῆς διοργανώσεως τῆς προπαγάνδας διέγνωσεν ἡ Γʹ Διεθνὴς εὐθὺς ἀφ’ ἧς τὸ κομμουνιστικὸν Ἑλληνικὸν κόμμα προσεχώρησεν εἰς αὐτήν. Ὑπάρχουν ἐπιστολαὶ ἀνταλλαγεῖσαι μεταξὺ ἐκείνων καὶ τοῦ κόμματος διὰ τῶν ὁποίων ἐπιτιμᾶται τὸ κόμμα κυρίως διὰ τὴν ἔλλειψιν στελεχῶν, ἐν συγκρίσει λέγουν αἱ ἐπιστολαὶ πρὸς τὸ Βουλγαρικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ στελέχη δεδοκιμασμένα. Ἀκριβῶς δ’ ἕνεκα τούτου ἔκτοτε ἀνεχώρησαν ἀπ’ ἐδῶ δεδοκιμασμένα μέλη, τὰ ὁποῖα ἐφοίτησαν εἰς τὴν Μόσχαν εἰς εἰδικὰς σχολὰς καὶ πρὸ δύο ἐτῶν ἤρχισαν ἐπιστρέφοντες καὶ εἶναι σήμερον 35 τὸν ἀριθμόν. Ἀλλὰ αἱ μεγαλείτεραι προσπάθειαι, ὅπως σᾶς εἶπον καὶ δι’ αὐτὸ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον εἰδικῶς γίνονται διὰ τοῦ σχολείου καὶ διὰ τοῦ στρατοῦ. Ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1928 ἐν συνελεύσει ἐδῶ τοῦ κόμματος τοῦ κομμουνιστικοῦ, ἐπίτηδες ἐλθὼν ἐκ Ρωσσίας ἀντιπρόσωπος τῆς Γʹ Διεθνοῦς, ὑπεστήριξεν εἰς τὸ ἐδῶ συνέδριον, ὅτι δὲν ἀρκοῦν τὰ συνδικάτα καὶ αἱ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις. Οἱ φαντάροι καὶ οἱ ναῦται χρειάζονται, ἡ σπουδάζουσα νεολαία, οἱ διανοούμενοι, ὁ δημόσιος ὑπάλληλος, ὁ διδάσκαλος, ὁ φοιτητής, εἶναι τὰ κυριώτερα μέσα τῆς ἐπικρατήσεώς μας. Ἐὰν τὸ Μπολσεβικικὸν κόμμα ἐπεβλήθη εἰς τὴν Ρωσσίαν τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι εἶχε καλὰ στελέχη. Ἄς ἐξετάσωμεν ἐν τῇ πορείᾳ τῆς κινήσεως αὐτῆς ὑπάρχουσιν ἀποτελέσματα; Δυστυχῶς ναί. Ἡ κίνησις αὐτή, ἡ διὰ τῶν διανοουμένων ἀπέδειξε μεγάλα ἀποτελέσματα. Ἡ σπουδάζουσα νεολαία εἰς πολλὰ γυμνάσια τοῦ Κράτους ἀπέδειξεν, ὅτι εἶχε κομμουνιστικοὺς πυρῆνας, μεταξὺ δὲ τῶν ἐκτοπισθέντων ὑπάρχουσι καὶ μαθηταί.

§171Λ. ΝΑΚΟΣ. Τῆς ἀστυνομίας σας πληροφορίαι εἶναι;

§172Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Εἶναι γεγονότα αὐτά.

§173Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁρίστε, τὰ λέγει καὶ ὁ ἐργάτης.

§174Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἐγὼ ἔχω νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι καὶ τὸν ἐμπρησμὸν τοῦ Βαρβακείου ἡ ἀστυνομία σας τὸν ἀπέδιδεν εἰς κομμουνιστάς. Καὶ αὐτὸς ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς τὸ διεκήρυττεν ἐνώπιόν μου καὶ εὐτυχῶς ἔδωσεν ὁ Θεὸς καὶ ὡμολόγησεν ὁ Βιτὰλ τὴν ἐνοχήν του, εἰδεμὴ καὶ ἡ πυρκαϊὰ τοῦ Βαρβακείου θὰ ἦτο εἰς βάρος τῶν κομμουνιστῶν.

§175Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι πολλοί, κυρίως εἰς τὰ Τ.Τ.Τ. καὶ εἰς ἐκπαιδευτικοὺς λειτουργούς. Ὑπάρχει μέγας ἀριθμὸς διδασκάλων καὶ ἐπιθεωρητῶν μέσης καὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὑπολογιζόμενος εἰς 25.

§176Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διατὶ δὲν τοὺς ἀπολύετε;

§177Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ψεῦδος, ὅτι ὑπάρχουν 25 ἐπιθεωρηταὶ κομμουνισταί.

§178Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τότε πῶς μένουσιν;

§179Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι δὲν ἔχομεν νόμον νὰ τοὺς ἀπολύσωμεν καὶ δι’ αὐτὸ κάνομεν τὸν νόμον.

§180Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον.

§181Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, πῶς διατηρεῖ 25 ἐπιθεωρητὰς κομμουνιστάς. Ἐγὼ θ’ ἀποδείξω ἐντὸς τῶν ἡμερῶν κατὰ ποῖον τρόπον τὰ ὄργανα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν χαρακτηρίζουν τοὺς ἀνθρώπους ὡς κομμουνιστάς. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀπαντήσῃ.

§182Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω κανένα (χειροκροτήματα καὶ φωναί).

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἡσυχάσατε.

§184Α. ΠΑΠΑΣ. Ἀμυνόμεθα τοῦ καθεστῶτος.

§185Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ διαβεβαίωσις ἀπὸ τοῦ βήματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, λέγοντος, ὅτι ὑπάρχουσιν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν 25 ἐπιθεωρηταὶ εἰς τὴν κομμουνιστικὴν προπαγάνδαν, καὶ ἡ βεβαίωσις ἀφ’ ἑτέρου τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδὲ εἷς κομμουνιστής, δι’ ἐμὲ εἶναι ἀνεξήγητος.

§186Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν τὸ γνωρίζει εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός.

§187Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Οὔτε ἕνα ἐπιθεωρητὴν γνωρίζω, οὔτε πληροφορίαν ἔχω τοιαύτην. Αἱ πληροφορίαι τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀσφαλείας ἀναφέρουν τοιαῦτα πράγματα, τὰ ὁποῖα διαβιβάζονται καὶ εἰς ἡμᾶς, ἀλλὰ ὁσάκις ἔχουν καταγγείλει διδασκάλους ὡς κομμουνιστάς, μετὰ πάροδον χρόνου τινος, οἱ ἴδιοι ἀνακαλύπτουν τὸ λάθος των καὶ μᾶς λέγουν, ὅτι κακῶς κατηγγείλαμεν. Δὲν ἠξεύρω, πῶς ἀντιλαμβάνονται τὸ πρᾶγμα, ὅταν λέγουν ἕνα ἐπιθεωρητὴν κομμουνιστὴν καὶ ἂν τὸ κάνουν ἐκ τοῦ ὅτι ἔχει ἐκπαιδευτικὰς ἀντιλήψεις νεωτεριζούσας ἀλλὰ δὲν εἶναι κομμουνιστής.

§188Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω κανὲν δικαίωμα, νὰ ἐκπροσωπήσω τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ἐκφράσω τὴν ἰδικήν μου κατάπληξιν, πῶς δὲν ἐπῆλθε προηγουμένως συνεννόησις, ἐπὶ ἑνὸς τοσοῦτον θεμελιώδους σημασίας ζητήματος μεταξὺ δύο ὑπουργῶν καὶ ἐνεφανίσθημεν πρὸ τοῦ θέματος, ὥστε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ βεβαιοῖ, ὅτι ὑπάρχουν 25 κομμουνισταὶ εἰς τὰς τάξεις τῶν ἐπιθεωρητῶν, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ βεβαιῇ ἐπίσης, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανείς. (χειροκροτήματα)

§189Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Πῶς ἠθέλετε νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις; Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ὑπάρχει πλήρης συνεννόησις μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ νομοσχέδιον εἰσάγεται ὡς Κυβερνητικὸν νομοσχέδιον, καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ τύχη τῆς Κυβερνήσεως συνδέεται μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου (χειροκροτήματα). Ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι ἔχει δικαίωμα ἀλλὰ καὶ καθῆκον, νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Βουλήν, νὰ τὴν ὁπλίσῃ. Τὰ ἄλλα εἶναι λεπτομέρειαι. Ἐπιφυλάσσομαι, νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ ἀκούσω μὲ τὴν μεγαλειτέραν προσοχὴν κάθε τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ ὑποβληθῇ διὰ νὰ προλάβῃ τὸν κίνδυνον τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως καὶ δι’ αὐτὸ παρεκάλεσα τὸν συνάδελφόν μου κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς δὲν ἠθέλησε νὰ μὲ ἀκούσῃ, νὰ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν λεπτομερειακὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, διότι ὑπάρχει μία ἀντίδρασις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐκτεινομένη καὶ εἰς τὰς τάξεις τῶν φιλελευθέρων καὶ πρέπει νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἂν ἀπολαύῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς καὶ ἂν ἡ Βουλὴ εἶναι διατεθειμένη, νὰ τὴν ὁπλίσῃ μὲ τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα ζητεῖ. Θὰ ἔλθῃ κατόπιν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν, καὶ ἐπ’ αὐτῶν φυσικά θὰ ἀκούσωμεν πᾶσαν γνώμην. Μᾶς κατηγορεῖ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν συνεννοήθη μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς δίδει τὰς πληροφορίας τὰς ἰδικάς του. Ἐγὼ βεβαίως πιστεύω τὰς πληροφορίας τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, διότι εἶναι ἀληθές, ὅτι φαίνεται, ὅτι εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ κομμουνισμοῦ ὑπάρχει μία σύγχυσις ἰδεῶν τρομερά. Κάθε ἕνας ἀριστερίζων, κάθε δημοτικιστής, κάθε ἄκρως φιλελεύθερος εἶναι κομμουνιστὴς καὶ ἑπομένως πληροφορίαι τινές αἱ ὁποῖαι παρέχονται, εὑρίσκω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβεῖς, τοῦτο ὅμως δὲν μειώνει οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον τὴν ἀξίαν τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, περὶ τῆς δράσεως τῶν κομμουνιστῶν ἐν Ἑλλάδι, ἡ ὁποία εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν γίνεται τίποτε.

§190Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ παρέμβασίς μου δὲν ἀφεώρα ποσῶς τὸ νομοσχέδιον. Προέκυψε ζήτημα χρῆζον ἀπολύτως τακτοποιήσεως κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ὑποθέτω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν συνιστῶν τὴν λῆψιν μέτρων ἐναντίον τῶν κομμουνιζόντων ὑπαλλήλων χωρὶς νὰ ἀρυσθῇ τὰ στοιχεῖα αὑτοῦ ἀπὸ ἐπισήμους καὶ αὐθεντικὰς πηγάς. Διεπιστώθη ὅμως κατὰ τὴν συζήτησιν ὅτι ὁ μὲν ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς εὑρίσκεται ἐν πλήρει δράσει ἐντὸς τῶν ἐκπαιδευτικῶν κύκλων μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε νὰ ὑπάρχουν 25 ἐπιθεωρηταὶ κομμουνίζοντες καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ βεβαιοῖ, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδὲ εἷς κομμουνιστής. Δὲν ἦτο δυνατὸν αὐτὸ νὰ μὴ ἐπισύρῃ τὰς παρατηρήσεις μας ἀσχέτως πρὸς τὰς ἀντιλήψεις μας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου· ἀσχέτως δὲ πρὸς τὴν θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἔπρεπε ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἐπέλθῃ πλήρης τακτοποίησις. Εἶναι ἀδύνατον νὰ δεχθῶ, ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν παρέχονται ἐκ μέρους ὑπουργῶν κατὰ τὴν αὐτὴν στιγμὴν πληροφορίαν τοσαύτης ἀντιφάσεως.

§191Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ ἐννοεῖτε, ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ δεχθῆτε;

§192Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ δεχθῶ ὡς ὀρθόν. Τὶ ἄλλην ἁρμοδιότητα ἔχω; Τὰς πληροφορίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν τὰς δέχεσθε ὡς ὀρθάς, οὔτε σεῖς, οὔτε ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἀλλὰ τὸ νὰ δίδωνται ἀντιφατικαὶ πληροφορίαι εἶναι ἀδύνατον, νὰ δεχθῶ ὡς ὀρθόν, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐστράφη ἡ ἐπίκρισις.

§193Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι μεταξὺ τῶν ὑπουργῶν δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίθεσις ἐπὶ τοῦ ζητήματος ποὺ ἐξετάζεται εἰς τὴν Βουλὴν οὔτε ἐξεδηλώθη καμμία ἀντίθεσις γνωμῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἰδοὺ ὑπῆρξε κἄποια ἀντίθεσις ἐπὶ πληροφοριῶν. Ὅλα τὰ ὑπουργεῖα μεταξύ των καὶ ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἠμποροῦν, νὰ ἔχουν ἀντιθέτους πληροφορίας. Ἀπορῶ ὅμως μὲ τοὺς ἄλλους οἱ ὁποῖοι ὅταν προεξῆρχεν ὁ κ. Καφαντάρης κατεγίνοντο νὰ κάνουν τὸ ’σιγόντο τοῦ κ. Καφαντάρη ὅταν ἔλεγε πράγματα ἀντικείμενα τόσον στοιχειωδῶς εἰς τὴν λογικήν.

§194Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἀντελήφθη οὐδὲν ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν.

§195Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐλάβατε ἓν μάθημα, διὰ πράξεις τὰς ὁποίας πλαγίως ἐξακολουθεῖτε νὰ κάμνετε.

§196Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὅ,τι ἔκαμνα, θὰ τὸ κάμνω μέχρι τῆς τελευτῆς μου· δὲν εἶσθε εἰς θέσιν σεῖς νὰ μὲ ἐμποδίσετε.

§197Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶχον καὶ ἔχω τὴν στοιχειώδη ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, νὰ καταστήσω γνωστὰ εἰς αὐτὴν τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς ὑπηρεσίας κατέχω. Ἐκπληρῶν τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ στρατιωτικὰ ὑπουργεῖα εἶναι γεμᾶτα ἀπὸ διαμαρτυρίας ὅλων τῶν σωματαρχῶν, τῶν ἐπιτελείων, τῶν φρουραρχείων καὶ τῶν ἀρχηγῶν τῶν ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεικονίζουν μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα μίαν κατάστασιν τὴν ὁποίαν βλέπουν καθημερινῶς χειροτερεύουσαν.

§198Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὶ μέτρα ἔλαβον;

§199Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνουν καθημερινῶς, ἀλλὰ παραπονοῦνται διὰ τὴν ἔλλειψιν νόμου.

§200Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἔλαβον μέτρα ἐπικινδυνωδέστατα. Διέταξαν νὰ γίνωνται θεωρίαι περὶ κομμουνισμοῦ καὶ ἔτσι ἔμαθαν τοὺς ἁπλοϊκοὺς χωρικοὺς τὶ εἶναι κομμουνισμός.

§201Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ὀργάνωσις, κύριοι βουλευταὶ τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος εἶναι πλήρης. Περὶ αὐτοῦ μὴ ἔχετε οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐντύπωσις ὄχι μόνον ἡ ἰδική μου, εἶναι ἡ ἐντύπωσις τῆς Γʹ Διεθνοῦς. Εἰς ἔγγραφον ὑπ’ ἀριθμὸν 1721 παρελθόντος ἔτους τῆς Γʹ Διεθνοῦς πρὸς τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα λέγεται (ἀναγινώσκει). «Πρέπει τὸ κόμμα τὸ ἰδικόν σας, νὰ ἀποτελέσῃ τὸν πυρῆνα». Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁδηγιῶν αὐτῶν ἡ ὀργάνωσις συνετελέσθη πλήρως καὶ σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ ὀργάνωσις τοῦ κόμματος διοικητικῶς ἔχει ὡς ἑξῆς ἐν Ἑλλάδι: (ἀναγινώσκει). Τὸ κόμμα εἶναι τμῆμα τῆς Βαλκανικῆς συνομοσπονδίας. Ὑπάρχει ἡ ὁμοσπονδία τῶν κομμουνιστῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἐπεθύμουν νὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ περὶ αὐτῆς ὀλίγα τινά, ἀλλὰ βλέπω, ὅτι πολὺ παρατείνεται ἡ περὶ αὐτῶν ἔκθεσις. Ἡ οὐσία ἔγκειται ἐν τούτῳ, ὅτι δὲν ὑπάρχει πόλις ἢ χωρίον τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔχῃ πυρῆνα κομμουνιστικὸν ἡ ὀργάνωσις αὕτη. Θέλετε νὰ λάβητε καὶ μίαν πληροφορίαν περὶ τῶν ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν τὰ ὁποῖα ἐκδίδει καὶ τὰ ὁποῖα ὅλα διανέμονται δωρεάν; Εἶναι ταῦτα: (ἀναγινώσκει). «1) Ριζοσπάστης, 2) Στρατῶνας, 3) Τσιμινιέρα». Αὐτὰ τὰ περιοδικὰ διενεμήθησαν καὶ ἐκυκλοφόρησαν εἰς τοὺς στρατῶνας μὲ τὰς τρομερωτέρας τῶν προκηρύξεων. Μὴ λησμονῶμεν δέ, ὅτι ἐσχάτως τοιαῦται προκηρύξεις ἀπεστάλησαν καὶ εἰς τὰ πληρώματα τοῦ Ἀγγλικοῦ στόλου καὶ εἴχομεν σχετικὰς διαμαρτυρίας. Ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκθέσω τὴν κατάστασιν ὅπως ἔχει. Παρέλειψα νὰ ἐκθέσω ἀπὸ σκοποῦ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἡ ὁποία προκαλεῖ τὰς διαμαρτυρίας καὶ δὲν θέλω, νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖρας. Ὑπάρχει ἕνας κίνδυνος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀναμφισβητήτως μεγάλος καὶ δὲν εἶναι τόσον μικρός, ὅπως παρουσιάζεται. Μὴ ἀναμετρῶμεν τὰς ψήφους τῶν καλπῶν ὁ ἀριθμὸς εἶναι μεγαλείτερος ἐκείνων. Εἴδατε καὶ ἀπὸ συνελεύσεις, τίποτε δὲν ἄφησαν ἥσυχον καὶ ἐνέβαλλον εἰς διαρκῆ ἐνόχλησιν τὰ Κρατικὰ καὶ δικαστικὰ ὄργανα. Εἶναι κατάστασις λοιπόν, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην συμπληρώσεως μόνον διὰ νόμου· δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Εὐρώπη. Ἐὰν θελήσητε νὰ ἐξετάσητε τὸ νομοσχέδιον τὸ ἴδιο ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἀλλοῦ, θὰ ἴδητε, ὅτι τοῦτο περιέχει ὁλόκληρον τὴν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Βουλγαρίαν, Τσεχοσλοβακίαν, Ρουμανίαν, Οὐγγαρίαν, Ἐσθωνίαν. Καὶ θὰ ἴδητε, κύριοι, ὅτι ἐκεῖ καὶ θάνατος ἀπαγγέλλεται εἰς τὰς τοιαύτας περιστάσεις. Μὴ λησμονεῖτε, κύριοι, ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλίαν—καὶ ἔχω δηλώσεις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν—διέλυσαν λόγῳ τοιαύτης κινήσεως καὶ τοὺς ὑπαλληλικοὺς ὀργανισμούς διὰ νόμου καὶ τὸ ἀπεδέχθη ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Ἀλλὰ μήπως τὰ ἄλλα Κράτη τὰ ὁποῖα ἔχουσι πλήρη νομοθεσίαν εἶναι Κράτη κατωτέρου πολιτισμοῦ; Εἶναι Κράτη τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ μιμηθῶμεν καὶ πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα νὰ βαδίζωσιν εἰς τὸν δρόμον των; Ὅταν παρουσιάζεται νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει, ὡς ποινὴν φυλάκισιν, δὲν νομίζω, ὅτι κατηγορούμεθα διὰ τὴν αὐστηρότητά του, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐμβρίθειαν τὴν ὁποίαν ἔχει, διότι εἶναι συμφυὲς μὲ τὸν χαρακτῆρα τοῦ Ἕλληνος πολίτου. Ἄλλως τε, κύριοι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν ἐμποδίζεται κανεὶς νὰ ἔχῃ ὁποίαν γνώμην θέλει ἐπὶ ἑκάστου ζητήματος καὶ νὰ ἐκφράζῃ ταύτην ἐλευθέρως καὶ δημοσίᾳ. Ἀλλὰ ἡ ἄνευ μέτρων ρύθμισις τῆς ἀσκήσεως τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ κινδυνεύει νὰ περιορίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἄλλων καὶ ἀποτελεῖ κατάχρησιν τὴν ὁποίαν οὐδεμία νομοθεσία πρέπει ν’ ἀφήσῃ ἐκτεθειμένην. Ἀκριβῶς ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἀγγλίας ὁμιλῶν ἀνεγνώρισε καὶ αὐτὸς τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθέρας ὁμιλίας εἰπών, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο πάντοτε ἀνεγνωρίσθη, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι δικαιοῦται νὰ ὑβρίζῃ κανεὶς ἢ νὰ ἐμποδίζῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἄλλου. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι, τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν Κυβερνητικὴν μέριμναν καὶ τὴν ὑποβολὴν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα εἰσηγεῖται ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον ὑμῶν. Διὰ τῶν μέτρων τούτων δὲν πρόκειται μόνον νὰ γίνῃ μία ἄμυνα κατὰ μιᾶς προσπαθείας, ἡ ὁποία τείνει διὰ τῆς βίας ν’ ἀνατρέψῃ ἕνα πολιτικὸν καθεστὼς στηριζόμενον ὄχι ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας ἀλλὰ ἐπὶ τῆς παμψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, διὰ τῶν μέτρων τούτων ἐπιδιώκεται καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ αἴσθημα τῆς οἰκονομικῆς ἀσφαλείας τῶν πολιτῶν. Ὅταν σκέπτεται κανείς ὅτι δὲν τὸν ἐνισχύετε, δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἐργασίας, δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἀποταμιεύσεως, δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἐπιχειρήσεων, ἀλλὰ δὲν δύναται ἄνευ αὐτῶν νὰ γίνῃ καὶ συζήτησις περὶ οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως. Ὅταν σκεφθῶμεν, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἀνόρθωσις ἀποτελεῖ τὴν βάσιν καὶ προϋπόθεσιν κάθε ἄλλης ἐξυγιάνσεως καὶ βελτιώσεως, τότε θὰ συνομολογήσωμεν τὴν σοβαρότητα τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν συνείδησιν αὐτῆς ἥσυχον, ὅτι ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον αὐτῆς, τὸ καθῆκον αὐτῆς ὄχι μόνον διότι τὸ μέτρον τοῦτο ἀποτελεῖ μέρος τοῦ Κυβερνητικοῦ αὐτῆς προγράμματος τὰ μάλιστα βασικόν, ἀλλὰ καὶ διότι τὸ μέτρον τοῦτο σχετίζεται πρὸς τὴν Δημοσίαν ἀσφάλειαν, δηλαδὴ τὴν σπουδαιοτέραν λειτουργίαν τοῦ Κράτους ἄνευ τῆς ὁποίας οὔτε Κυβέρνησις, οὔτε Κράτος εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ. Παρέλκει βεβαίως ἡ ὑπόμνησις, περὶ τῆς σημασίας τὴν ὁποίαν ἀποδίδει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ ζητήματα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ εἶναι ὑπερήφανος αὕτη διὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνει, διὰ τ’ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ. Ἀλλὰ τὸ ἔργον αὐτό θ’ ἀπέμενεν ἡμιτελὲς καὶ θὰ ἐκινδύνευε νὰ καταστραφῇ, ἐὰν παραλλήλως πρὸς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν τῆς ὑπαίθρου δὲν ἤθελεν ἐξασφαλισθῇ ἡ δημοσία ἀσφάλεια καὶ εἰς τὰς πόλεις εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἐγγυᾶται τὴν ἀσφάλειαν, ὄχι μόνον τώρα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον. Τοῦτο ἀπαιτεῖ ἡ κοινωνικὴ πρόοδος, τοῦτο ἐπιβάλλει τὸ κοινωνικὸν συμφέρον, τοῦτο ὑποδεικνύει τὸ γόητρον τοῦ Κράτους τοῦτο ἀξιοῦν οἱ φιλήσυχοι πολῖται, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τυραννῶνται διαρκῶς καὶ νὰ καταπατοῦνται, διότι ἡ τρίτη Διεθνὴς ἀπεφάσισε, νὰ παρασύρῃ εἰς τὸν ὄλεθρον τῆς Ρωσσίας τὸν πολιτισμὸν τοῦ κόσμου ὅλου. Καὶ ἔχομεν ἐδῶ ὄργανα μισθωτὰ τῆς τρίτης αὐτῆς Διεθνοῦς. Θέλετε λοιπὸν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ μόνον, ἐπειδὴ τὸ θέλει ἡ Γʹ Διεθνής, νὰ κατατυραννῶνται οἱ πολῖται; Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω. Εἶναι τὰ πράγματα τόσον ἐνισχυτικά, ὥστε δὲν ὑπάρχει λόγος, νὰ εἴπω περισσότερα. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις συναισθάνεται μὲν τὰς ὑποχρεώσεις της, διότι ὑπολογίζει ἐπὶ τὴν ἰδίαν αὐτῆς δύναμιν, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἰσχυρά, εἶναι Κυβέρνησις πανίσχυρος καὶ δικαιοῦται αὐτὴ νὰ εἶναι βεβαία, ὅτι ἐν’ ὅσῳ αὐτὴ διοικεῖ τὴν χώραν, οὐδένα κίνδυνον διατρέχει αὕτη. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν σκέπτεται ἐγωϊστικῶς. Σκέπτετε, ὅτι τοῦτο ἐξασφαλίσασα, θὰ ἐσχημάτιζε κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι δυνατὸν ὄχι μόνον νὰ ἐμποδίζῃ κάθε κίνδυνον, ἀλλὰ καὶ νὰ δημιουργήσῃ κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ ἐνίσχυε τὴν δημοσίαν τάξιν, ὄχι μόνον ὅταν εἶναι Κυβέρνησις πανίσχυρος, ἀλλὰ καὶ ὅταν εἶναι ὀλιγώτερον ἰσχυρά. Τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν, κύριοι ἐπιτελεῖ ἡ Κυβέρνησις τὴν ὑποχρέωσιν τὴν βασικὴν περὶ τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἐν τῇ πεποιθήσει ταύτῃ ὑποβάλλει εἰς τὴν Βουλὴν τὰ μέτρα, ὄχι μὲ τὴν ἐλπίδα, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀπόλυτον βεβαιότητα, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἐνστερνισθῇ ταῦτα, διότι εἶναι μέτρα τάξεως ἀπολύτου (χειροκροτήματα ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λ. Νάκος.

§203Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς γενομένης παραβάσεως τοῦ κανονισμοῦ. Θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ παράβασις;

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§205Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ καταδίωξις τῆς βιαίας ἀνατροπῆς τοῦ καθεστῶτος πρὸς ἐπικράτησιν τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ δὲν εἶδον κανένα βουλευτὴν ἔχοντα ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τῆς καταδιώξεως.

§206ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ.

§207Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐνῷ εἴμεθα σύμφωνοι ὅλοι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἀπορῶ πῶς εὑρίσκονται βουλευταί, νὰ ὁμιλῶσιν ἐναντίον τῆς ἀρχῆς.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι αὐτὰ ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ, κ. βουλευτά.

§209Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Καὶ κακῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔδωκε τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκε καὶ δὲν περιωρίσθη ἐπὶ τῆς ἀρχῆς μόνον. Ἡ ἀρχὴ εἶναι, ἐὰν πρέπῃ νὰ καταδιωχθῇ ἢ ὄχι ὁ κομμουνισμός.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Νάκος ἔχει τὸν λόγον.

§211Λ. ΝΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅσον καὶ ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἠθέλησαν νὰ καλύψουν τὸν σκοπὸν τὸν κεντρικὸν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πείσουν κανένα, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν πλήττει τὴν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως.

§212ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλοι ἐπείσθησαν.

§213Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἀλλὰ φαίνεται κύριοι, ὅτι εἶναι πεπρωμένον εἰς τὴν ἀνθρωπότητα, νὰ περιτριγυρίζῃ εἰς τὰ ἴδια σφάλματα καὶ εἰς τὰς αὐτὰς πλάνας. Εἶναι πεπρωμένον, φαίνεται, νὰ περιτριγυρίζῃ εἰς τὰς αὐτὰς πλάνας, τὰς ὁποίας ἐπλήρωσε πολὺ ἀκριβὰ εἰς τὴν ἱστορίαν της. Εἶναι πεπρωμένον νὰ μὴ διδάσκεται ἀπὸ κανένα πάθημα, καὶ κανένα πάθημα νὰ τῆς γίνεται μάθημα. Οὔτε καὶ αὐτὴ ἡ ἱστορία τῆς θρησκείας της δὲν τὴν ἐδίδαξεν, ὅτι ἡ ἰδέα δὲν πολεμεῖται μὲ τὴν βίαν. Καὶ τὸν Χριστιανισμὸν καὶ τὴν Χριστιανικὴν ἰδέαν τὴν κατεδίωξαν, ἀλλ’ ἀπὸ τὰ μαρτύρια καὶ τὰς καταδιώξεις ἐξῆλθεν αὕτη λαμπροτέρα καὶ ἱερωτέρα.... (Θόρυβος ἐξ ὅλων τῶν σημείων τῆς αἰθούσης), καὶ δὲν ἔχει εἰς βάρος της ἡ ἰδέα, παρὰ τὰς κηλῖδας καὶ τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν οἱ φανατικοὶ ὀπαδοί της, ὅταν ἡ διδασκαλία τῆς Ἑλληνικῆς φιλοσοφίας κατεδιώχθη ὡς ἐγκληματικὴ κατὰ τοῦ Κράτους.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ ἡσυχάσητε.

§215Λ. ΝΑΚΟΣ. ..... καὶ κατέπνιξε τὴν φωνὴν τῶν Ἑλλήνων φιλοσόφων, ἡ ὁποία ἐσβύνετο ὁριστικῶς, διὰ τοῦ στραγγαλισμοῦ εἰς τὰς ὁδοὺς τῆς Ἀλεξανδρείας τῆς Ὑπατίας τῆς ἑλληνίδος φιλοσόφου. Τὶ ἐκέρδισεν ὁ Χριστιανισμὸς ἐκ τῆς καταδιώξεως τῆς ἰδέας, τῆς Ἑλληνικῆς ἰδέας; Μόνον ὅτι κατέπνιξε τὴν Ἑλληνικὴν φιλοσοφίαν καὶ ἔρριψε τὴν ἀνθρωπότητα εἰς τὸ σκότος ἐπὶ αἰῶνας. Ἀλλ’ ἡ ἰδέα δὲν ἔσβυσεν, ἐξηκολούθησεν τὸν δρόμον της, ἀλλ’ ὄχι δι’ Ἑλληνικῆς πλέον φωνῆς. Δὲν πνίγονται διὰ τῆς βίας αἱ ἰδέαι......

§216Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπωφελεῖσθε ἑνὸς σχήσματος ρητορικοῦ, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγὼ ἐξετάσας τὴν πολιτικὴν ἐκείνην ἡ ὁποία τείνει εἰς τὴν αὐτονόμησιν τῆς Μακεδονίας καὶ εἶπον, ὅτι «καὶ τὴν ἰδέαν θὰ ἐτιμώρουν διὰ νὰ σταματήσῃ». Ἐπ’ αὐτοῦ στηρίζετε μίαν κατηγορίαν ὁλόκληρον κατὰ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἂν εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον ἀφήνει ἐλεύθερον, εἶναι ἡ ἰδέα.

§217Λ. ΝΑΚΟΣ. Αἱ λεπτομέρειαι τοῦ νομοσχεδίου πνίγουν τὴν ἰδέαν. Εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπήχθη εἰς θρησκείαν ἡ λατρεία τῆς ἰδέας, ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ ἀπόγονοι τῶν ἐνδόξων προγόνων μας ἐρχόμεθα σήμερον, νὰ πνίξωμεν τὴν σκέψιν, τὴν ἰδέαν. Κύριοι, δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου.....

§218Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶσθε κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§219ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶσθε κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου; Διατὶ δὲν ἀπαντᾶτε;

§220Λ. ΝΑΚΟΣ. Λυποῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἀστειεύεσθε ἐπὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πλήττει κατάστηθα τὰς ἐλευθερίας. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου, διότι αἱ λεπτομέρειαι θὰ συζητηθοῦν, ὅταν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ἀλλὰ νομίζω κατ’ ἀρχάς, ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνω εἰς τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχω πλέον καμμίαν ἀμφιβολίαν περὶ τῆς τύχης τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ ἐμμείνω εἰς τὴν ἰδέαν μου καὶ θὰ εἶμαι ἠναγκασμένος, νὰ ὁμιλήσω κατὰ τῆς παραδοχῆς τῆς ἀρχῆς καὶ τὸ κάμω μετὰ λύπης μου, ἀλλὰ θεωρῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμέναι εἰς τοιαῦτα ζητήματα ὑποχωρήσεις. Ἄλλως τε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον ἠρώτησα πρὸ τῆς συζητήσεως ἂν εἴμεθα ἐλεύθεροι νὰ κρίνωμεν τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν συνείδησίν μας, μοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι εἴμεθα ἐλεύθεροι. Ἑπομένως εἶμαι ἐν τάξει καὶ ἀπέναντι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§221Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι διὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Βουλὴν φιλελεύθερος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ δώσῃ ψῆφον ἀρνητικήν. (χειροκροτήματα). Ἐδήλωσα, ὅτι οἱ φίλοι μου εἶναι ἐλεύθεροι, νὰ προτείνουν οἱανδήποτε τροπολογίαν ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν αὐτοῦ κρίνουν ἐπιβεβλημένην, τὴν ὁποίαν ἐγὼ θὰ ἤμην διατεθειμένος ν’ ἀποδεχθῶ, ἂν ἐκ τῆς συζητήσεως ἐπ’ αὐτῆς ἤθελον εὕρῃ ἐπαρκῆ τὴν δικαιολογίαν τῆς ὑποβολῆς αὐτῆς. Διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι. Ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, δὲν πρέπει νὰ λέγῃ, ὅτι τοῦ εἶπον ἐγὼ αὐτὰ ποὺ λέγει, διὰ τὰ ὁποῖα ἄλλως τε δὲν ἠμπορῶ νὰ ἔχω παράπονον ἀπὸ τὸν ὁμιλοῦντα, διότι γνωρίζω καλῶς, ὅτι δὲν ὑπῆρξε ποτὲ φιλελεύθερος.

§222Λ. ΝΑΚΟΣ. Κατ’ ἐξοχὴν μάλιστα φιλελεύθερος. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι μοὶ εἴπατε νὰ καταψηφίσω τὸ νομοσχέδιον. Εἶπον, ὅτι μοὶ εἴπατε, ὅτι «εἶσθε ἐλεύθερος νὰ τὸ κρίνητε κατὰ τὴν συνείδησίν σας» καὶ ἡ συνείδησίς μου....

§223Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰς λεπτομερείας.

§224Λ. ΝΑΚΟΣ. Λεπτομέρειαι εἶναι τὸ ὅλον νομοσχέδιον, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ εὑρισκόμενον ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τὰς Δημοκρατικὰς ἀρχὰς καὶ πρὸς τὰς Συνταγματικὰς ἐγγυήσεις τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§226Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐξεδηλώθησαν διαθέσεις, ἐξεφράσθησαν δὲ καὶ σαφεῖς γνῶμαι διορθώσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἀνέμενον, ὅτι κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἐκ νέου συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἠκούομεν τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰσηγούμενον τὰς μεταρρυθμίσεις τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐθεωρήθησαν ἀναγκαῖαι. Ἀντὶ τούτου, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνῆλθεν τὸ βῆμα καὶ προσεπάθησε νὰ ὑπερασπίσῃ λέξιν πρὸς λέξιν τὸ νομοσχέδιόν του ὁλόκληρον, νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀκεραίαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ πρᾶγμα δὲν παρεξένευσεν ὑποθέτω, κανένα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ ἐὰν ὑπῆρχάν τινες οἱ ὁποῖοι ἐφαντάζοντο, ὅτι ἦτο δυνατὸν αὐτοπροαιρέτως ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τὸ μεταβάλῃ σήμερον ἐξῆλθον ἀπὸ τὴν πλάνην των μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἰς μίαν στιγμὴν εἰς τὴν ῥύμην τοῦ λόγου του ἀπεκάλυψεν, ποῖαι εἶναι αἱ βαθύτεραι ἐπιθυμίαι του καὶ ποῖαι εἶναι αἱ βαθύτεραι σκέψεις του, ὡς πρὸς τὴν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προσεπάθησε, νὰ μετατοπίσῃ ὁλόκληρον τὴν συζήτησιν. Ἤρχισεν μὲ ἕνα δεινὸν φιλιππικὸν κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀλλ’ ὑπῆρξεν κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὁποῖος νὰ ὑπεστήριξεν τὸν κομμουνισμόν; Μήπως ἡμεῖς πρῶτοι δὲν κατεφέρθημεν κατ’ αὐτοῦ καὶ ὁλόκληρος ἡ πολιτική μας δὲν εἶναι μία συνεχὴς καὶ συστηματικὴ καὶ μελετημένη πολιτικὴ κατὰ τῆς κομμουνιστικῆς προπαγάνδας, κατὰ τῆς κομμουνιστικῆς τακτικῆς; Πρὸς τὶ λοιπόν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἠθέλησεν, νὰ στηρίξῃ ὁλόκληρον τὸ οἰκοδόμημα ἐναντίον τῶν ἰδικῶν μας ἐπιχειρημάτων μὲ τὸν φιλιππικὸν αὐτοῦ κατὰ κομμουνισμοῦ; Τοῦτο ἀποτελεῖ, τοὐλάχιστον διὰ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν, μίαν σκιαμαχίαν. Ἀλλ’ ἡ τακτικὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἦτο καὶ τόσον ἄτεχνη, διότι μόνον ἐπὶ μιᾶς τοιαύτης τακτικῆς ἠδύνατο, νὰ στηρίξῃ ὁλόκληρον τὴν ἀγόρευσίν του. Εἴμεθα ὅμως ὑποχρεωμένοι νὰ μεταφέρωμεν τὴν συζήτησιν ἐκεῖ ὅπου πράγματι ὑπάρχει διαφωνία, ἐκεῖ ὅπου πράγματι ὑπάρχει ἀντίθεσις γνωμῶν, ἐκεῖ ὅπου εἶναι ἡ οὐσία τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἐξεταστέον ζήτημα εἶναι, ἂν ὑπαρχούσης κομμουνιστικῆς κινήσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ καταλύσωμεν τὰς ἰδικάς μας ἐλευθερίας τὰς ἰδικάς μας δημοκρατικὰς ἀρχάς. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπεστήριξεν ὅτι ὑπάρχει μέγιστος κίνδυνος καὶ ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι κίνδυνος δὲν ὑπάρχει, κίνδυνος ἄμεσος δὲν ὑπάρχει, κίνδυνος καὶ ἀπώτερος κἂν δὲν ὑπάρχει διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἔρχεται ὀλίγον ἀργὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὑπῆρξε πράγματι ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν, κατὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς Ρωσσικῆς ἐπαναστάσεως, ἕνα ρεῦμα ἰσχυρὸν ἐξηπλώθη καὶ διετάραξεν ὁλόκληρον τὴν Εὐρώπην, τὸ ρεῦμα τὸ κομμουνιστικὸν καὶ τὸ ρεῦμα τοῦτο εἶχεν ἐξαπλωθῇ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι ἡ περίοδος ἡ ἀμέσως μετὰ τὸ 1918, ὅπου πράγματι ὑπῆρξε κίνδυνος σοβαρὸς διὰ πολλὰ Κράτη, ὄχι βέβαια διὰ τὴν Ἑλλάδα ἀνατροπῆς τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, ἀλλὰ κίνδυνος ἀνωμαλιῶν ἐσωτερικῶν. Ἡ περίοδος ὅμως αὐτὴ παρῆλθεν, διότι τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς δὲν εἶναι πολιτική, δὲν εἶναι πολιτικὴ δημιουργική, δὲν εἶναι πολιτικὴ δυναμένη νὰ ἔχῃ γόνιμα ἀποτελέσματα ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων τάξεων, δὲν εἶναι πολιτικὴ δυναμένη νὰ ἐξυψώσῃ τὴν κοινωνίαν.

§227Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐπιδιώκει κἂν ἀποτελέσματα ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων τάξεων.

§228Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ εἶπα δὲν ἔχει ἀποτελέσματα, σεῖς λέγετε δὲν ἐπιδιώκει, αὐτὸ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀμφισβητηθῇ ἀφοῦ οἱ ἐργάται ἔκαμαν τὴν ἐπανάστασιν καὶ οἱ ἡγέται τῶν ἐργατῶν ἔκαμαν τὴν ἐπανάστασιν. Τὰς κομμουνιστικὰς προσπαθείας εἰς τὴν δυτικὴν Εὐρώπην ἀνέτρεψαν οἱ ἴδιοι οἱ ἐργάται καὶ ἀνέτρεψαν τὰ ἐργατικὰ καὶ τὰ σοσιαλιστικὰ κόμματα καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη. Καὶ τώρα εἰς ποίαν περίοδον εὑρισκόμεθα; Εἰς μίαν περίοδον ἐκφυλισμοῦ τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὴν Εὐρώπην, εἰς μίαν περίοδον μεταστροφῆς καὶ αὐτῆς τῆς Σοβιετικῆς Δημοκρατίας εἰς ἓν ἡμιαστικὸν καθεστώς. Καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι ἔρχεται ὀλίγον ἀργὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐὰν εἰσήγετο τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὴν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξηπλοῦτο ἀπειλητικώτατα ὁ κομμουνισμός, ὅπου ἠπείλει νὰ κατακτήσῃ τὴν ἐξουσίαν εἰς τὴν Γερμανίαν, εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ νὰ δημιουργήσῃ ἀνωμαλίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν τότε εἰσῆγε τὸ νομοσχέδιον ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, βεβαίως θὰ ἐλέγομεν, ὅτι ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις ἐπιβάλλουν ἐξαιρετικὰ μέτρα.

§229Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σεῖς διατὶ δὲν τὸ εἰσηγήθητε τότε;

§230Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἐνόμιζα, ὅτι τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ Κράτος, εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ ἐμποδίσουν οἱανδήποτε ἀνωμαλίαν, καὶ διότι ἐθεώρουν μεγαλειτέραν ἀνωμαλίαν τὴν ἀνατροπὴν τῶν Δημοκρατικῶν ἀρχῶν. Ἀντεμετωπίζομεν μίαν περίοδον πολὺ ἐπικινδυνωδεστέραν εἰς τὴν περίοδον τοῦ 1918–1920, πολλὰς ἀπεργίας. Κατωρθώσαμεν τὰς ἀπεργίας ἐκείνας ὑποκινουμένας ὑπὸ κομμουνιστικῆς προπαγάνδας, κατωρθώσαμεν νὰ τὰς περιορίσωμεν μὲ τὰ μέσα μόνον τὰ ὁποῖα διέθετε τὸ Κράτος. Δὲν ἠθελήσαμεν ποτὲ εἰς τὴν περίοδον ἐκείνην νὰ καταλύσωμεν τὰς πολιτικὰς ἐλευθερίας, ἀλλὰ μόνον ἐφ’ ὅσον ἐστρέφοντο ἀμέσως κατὰ τῆς πολεμικῆς ἐνεργείας τοῦ Κράτους. Ὁπωσδήποτε ἄλλαι πολιτικαὶ ἰδέαι ἔμειναν σεβασταί. Μόνον ὅταν πολιτικαὶ ἰδέαι ἐστράφησαν κατὰ τῆς πολεμικῆς ἐνεργείας τοῦ Κράτους καὶ ἠπείλουν νὰ θέσουν εἰς κίνδυνον τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους, τότε μόνον ἐλήφθησαν ἐξαιρετικὰ μέτρα. Καὶ δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐνισχύθη κάπως ὁ κομμουνισμός, διότι ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἤθελον ν’ ἀποφύγουν τὴν στρατιωτικὴν θητείαν, ἔσπευδον νὰ στεγασθοῦν ὑπὸ τῆς κομμουνιστικῆς ἰδέας. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνέφερεν σειρὰν ἀπεργιῶν 4–5–10 δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσας, αἱ ὁποῖαι, εἶπεν, ἔλαβον χώραν κατὰ τὸ διάστημα ἀπὸ τοῦ 1921 μέχρι σήμερον. Ἂν ἀναγνώσῃ τὴν στατιστικὴν οἱουδήποτε Κράτους, θὰ ἴδῃ, ὅτι ἐγένοντο ἐκεῖ πολὺ περισσότεραι. Ἔρχεται ὀλίγον ἀργὰ τὸ νομοσχέδιον, διότι παρ’ ὅλην τὴν μακρὰν ἀνάγνωσιν τοῦ καταστατικοῦ τῆς ὀργανώσεως τοῦ κόμματος, τῆς γνωστῆς ἄλλωστε, ἡ δρᾶσις ἡ κομμουνιστική, ὅπως ἀποδεικνύῃ ἡ κυκλοφορία τῶν δημοσιευμάτων τῶν κομμουνιστικῶν εὑρίσκεται εἰς τὸ κατώτατον σημεῖον της. Αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1926 τὰς ὁποίας ὑπέμνησεν ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἡ εἴσοδος τῶν κομμουνιστῶν εἰς τὴν Βουλὴν συνετέλεσαν, ν’ ἀποδειχθῇ ἡ οὐτοπία τῆς κομμουνιστικῆς κινήσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀπὸ τότε ἀρχίζει μία κατάρρευσις τοῦ κομμουνιστικοῦ μετώπου. Ἀλλ’ ἂν ἐπρόκειτο ἁπλῶς ἡ κομμουνιστικὴ κίνησις νὰ περιορισθῇ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴμεθα ἐπιεικέστεροι ἀπέναντι τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ὅπως καὶ ἄλλοτε ἐτονίσαμεν τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὰς κρατούσας εἰς πολλοὺς κύκλους ἀντιλήψεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀσφαλῶς, θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καταδίωξιν τῆς σκέψεως, σκέψεως κριτικῆς τοῦ σημερινοῦ καθεστῶτος, σκέψεως ἐξεταστικῆς τῆς ὀρθότητος τῶν σημερινῶν κοινωνικῶν συνθηκῶν, σκέψεως τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θεωροῦμεν ἀναγκαίαν διὰ τὴν πρόοδον τοῦ τόπου. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς εἴπω πολλὰ γεγονότα, διὰ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ποῖον κίνδυνον διατρέχει κάθε ἄνθρωπος ἐλευθεριώτερον σκεπτόμενος ἐπὶ τῶν σημερινῶν κοινωνικῶν συνθηκῶν. Ἔχομεν πλεῖστα παραδείγματα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐθυσίασαν τὴν ζωήν των, ἄνθρωποι ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι προσεπάθησαν νὰ ἐξυψώσουν τὸ ἐπίπεδον τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας καὶ οἱ ὁποῖοι κατεδιώχθησαν, ὡς ἄχρηστοι, ὡς κομμουνισταί, ὡς ἀναρχικοί. Ὑπάρχει ἀρκετὸς ἀριθμὸς λειτουργῶν τῆς Δημοσίας ἐκπαιδεύσεως, οἱ ὁποῖοι διότι ἐδιάβαζαν καμιὰ φορὰ τὸν «Ριζοσπάστην» ἢ διότι ἀνῆκον εἰς τὴν διδασκαλικὴν ὁμοσπονδίαν κλπ., κατεδιώχθησαν ὡς κομμουνισταί, διὰ νὰ ἐπανέλθουν κατόπιν εἰς τὰς θέσεις των, ἀποδειχθείσης τῆς ἀθωότητός των. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς ἀναφέρω παραδείγματα, διότι ἀρκεῖ πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ ἐπικινδύνου ἑνὸς τοιούτου νομοσχεδίου τὸ τρανὸν παράδειγμα τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος τόσον ἀνεξετάστως ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ὅτι 24 ἕως 28, δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσοι, ἐπιθεωρηταὶ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι κομμουνισταί. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν εἶναι ἢ ὄχι ἐπικίνδυνον τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐκθέτει εἰς καταδίωξιν ἀνθρώπους τιμίους ἀνθρώπους φιλοπάτριδας, ἀνθρώπους σκεπτομένους; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ἀπολύτως κίνδυνος, διότι χαρακτηριστικὸν τοῦ κομμουνισμοῦ εἶναι ἡ βία καὶ ὅστις προπαγανδίζει τὴν διὰ τῆς βίας ἀνατροπὴν τοῦ καθεστῶτος εἶναι κομμουνιστής. Ὡς ἐκ τούτου ὅλοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπιδιώκουν τὴν διὰ τῆς βίας ἀνατροπὴν τοῦ καθεστῶτος, δὲν εἶναι ἐκτεθειμένοι εἰς κινδύνους. Ἀλλὰ τὸ παράδειγμα αὐτὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ εὐκολία μὲ τὴν ὁποίαν χαρακτηρίζονται οἱ ἄνθρωποι ὡς κομμουνισταί, ἀποδεικνύει ὅτι ὁ ὁρισμὸς τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀσφαλίζει κανέναν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀσφαλίζῃ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος χθὲς ἀκόμη κατηγορεῖτο ὡς κομμουνιστής, διότι ἐτόλμησε νὰ προτείνῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν γηπέδων ὑπὲρ σκοπῶν κοινωφελῶν. Καὶ βέβαια ἀσφαλίζει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διότι ὄπισθεν αὐτοῦ ἔχει μίαν ἰσχυροτάτην πλειοψηφίαν. Δὲν ἀσφαλίζει ὅμως ἄλλους ἀνθρώπους ἐπίσης ἐντίμους, ἄλλους ἀνθρώπους ἐπίσης ἰδεολόγους, ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔτυχον νὰ ἔχουν ὄπισθεν αὐτῶν λαϊκὴν δύναμιν ἢ θέσιν ὑψηλήν, ὥστε νὰ ἐπιβάλλεται ἀπέναντι τῶν ἀστυνομικῶν ἡ δικαστικὴ ἀρχή. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι ὅλα τὰ Κράτη ἔλαβον μέτρα καὶ ὅταν προεκλήθη νὰ ὀνομάσῃ ποῖα εἶναι τὰ Κράτη τὰ ὁποῖα ἔλαβον μέτρα τοιαῦτα κατὰ τῆς κομμουνιστικῆς κινήσεως, ἀνέφερε τρία Βαλκανικὰ Κράτη καὶ ἓν ἢ δύο Εὐρωπαϊκά. Ὅ,τι εἶπε περὶ τῆς Γερμανίας ἢ τῆς Ἀγγλίας τὰ μέτρα ἐκεῖνα δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ἀπολύτως σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συνεζητήθη, ὅπως δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν οἱ λόγοι τοῦ Ἄγγλου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Καὶ ἐρωτῶ καὶ ἐγὼ, ἐνῷ ἔχομεν αὐτὰ τὰ παραδείγματα, ἐνῷ ἔχομεν πράγματι ἐξαιρετικὰ μέτρα ληφθέντα εἰς δύο ἢ τρία Βαλκανικὰ Κράτη καὶ τὰ παραδείγματα τῶν μεγαλειτέρων καὶ πλέον προηγμένων Κρατῶν εἰς τὴν Εὐρώπην, τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον τοιαῦτα μέτρα, σᾶς ἐρωτῶ καὶ ἐγώ: διὰ ποῖον λόγον ἡ Ἑλλὰς θ’ ἀκολουθήσῃ τὸ παράδειγμα τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν καὶ δὲν θὰ ἦτο προτιμώτερον διὰ τὴν Ἑλλάδα, ν’ ἀκολουθήσῃ τὸ παράδειγμα τῶν πλέον πολιτισμένων Κρατῶν εἰς τὰ ὁποῖα ὁ κομμουνιστικὸς κίνδυνος εἶναι πολὺ μεγαλείτερος λόγῳ τῆς μεγάλης αὐξήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ; Δὲν θὰ ἦτο προτιμώτερον διὰ τὴν Ἑλλάδα ν’ ἀκολουθήσῃ τὸ παράδειγμα τῶν προηγμένων Κρατῶν, ἐπιδιώκουσα ν’ ἀποσοβήσῃ κάθε κίνδυνον βιαίας ἀνατροπῆς τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα παρέχει τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα, μὲ τὰ μέσα τὰ συνήθη κατὰ πάσης προσπαθείας παρανόμου, βιαίας ἀνατροπῆς τοῦ καθεστῶτος; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐμυκτήρισεν ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δεικνύουσι συμπάθειαν εἰς τὰ νέα συστήματα. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅλη ἡ πρόοδος τῆς ἀνθρωπότητος στηρίζεται εἰς αὐτὴν τὴν συμπάθειαν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἤξιζε νὰ ὑπάρχῃ ἀνθρωπότης εἰς τὸν κόσμον αὐτόν, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ συμπάθεια αὐτή. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ συμπάθεια αὐτή, μήπως εὑρισκόμεθα εἰς μίαν κατάστασιν ἡ ὁποία θὰ ἐπέτρεπε νὰ τρώγουν οἱ μὲν τοὺς δὲ (χειροκροτήματα). Ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει τὴν ὕπαρξίν της, ὀφείλει τὸ μεγαλεῖον εἰς ἀγῶνας ἐλευθερίας, εἰς ἀγῶνας τοιούτους ὑπὲρ νέων συστημάτων. Τὰς παραδόσεις αὐτὰς τῆς Ἑλλάδος δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ τὰς καταλύσωμεν χάριν αὐτῶν τῶν ἥκιστα βασίμων ἐπικρίσεων ὑπὲρ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους. Τοιαύτας ἐπικλήσεις ὑπὲρ τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ Κράτους μεταχειρίζονται πάντοτε ὅλα τὰ τυραννικὰ καθεστῶτα. Ὅταν δηλαδὴ διὰ τῆς βίας καὶ τοῦ αἵματος κατεπνίγετο κάθε φιλελευθέρα κίνησις. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καταπνίγετε τὰς δημοκρατικὰς ἐλευθερίας χάριν τῆς ἀσφαλείας, ἀποδεικνύετε, ὅτι τὸ Κράτος αὐτὸ δὲν στέκει καλὰ εἰς τὴν θέσιν του, ἀποδεικνύετε, ὅτι δὲν ἔχετε τὴν δύναμιν, τὴν πεποίθησιν, ὅπως ἐπιτύχητε τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν, τῆς νομίμου, τῆς ἐλευθέρας κινήσεως τῶν πολιτῶν. Μᾶς ἠρώτησεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν «τί θέλετε; Θέλετε νὰ σταυρώσωμεν τὰ χέρια;» Ὄχι, κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν θέλομεν νὰ σταυρώσωμεν τὰ χέρια ἀλλὰ προπαντὸς δὲν θέλομεν νὰ μιμηθῶμεν τὸ Σοβιετικὸν καθεστὼς καταλύοντες τὰς ἀτομικὰς ἐλευθερίας. Θέλομεν μὲ τὴν διαφώτισιν τῶν ἐργατικῶν μαζῶν, μὲ τὰς ἱκανοποιήσεις τῶν δικαίων ἀξιώσεών των, νὰ ἀποσοβήσωμεν κάθε κομμουνιστικὸν κίνδυνον. Διὰ τὰς ἄλλας ἀνωμαλίας τὰς ὁποίας ἀναφέρετε, τὰς ὁμαδικὰς συγκρούσεις, τὰς ἐπιθέσεις τὰς δολοφονικὰς ὑπάρχουν οἱ κείμενοι νόμοι, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν χεῖρα ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως εἶναι πλέον ἢ ἀποτελεσματικοί. Θέλομεν μίαν συστηματικὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους πρὸς διαφώτισιν τοῦ λαοῦ. Ἐν συνειδήσει ὅτι τὸ σημερινὸν καθεστὼς τὸ κοινωνικὸν περιέχει πολλὰς ἀνωμαλίας αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν καὶ καλλιεργοῦν τὴν ἀνηθικότητα καὶ ἐκμεταλλεύονται ἄνθρωποι ἀνθρώπους ἐν πλήρει συνειδήσει αὐτῶν τῶν ἀντινομιῶν τῆς σημερινῆς κοινωνίας, νὰ βαδίσωμεν ἐν συνειδήσει συστηματικῶς καὶ βαθμιαίως εἰς τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ σημερινοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Μὴ νομίσητε ὅμως ὅτι διὰ τῆς βίας ἐὰν θὰ πνίξετε ἴσως ἐκείνας τὰς φωνὰς καὶ ἐκείνας τὰς κρίσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναγκαῖαι διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν κακῶν τῆς σημερινῆς κοινωνίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν κοινωνικὴν πρόοδον, μὴ νομίσητε λέγω, ὅτι ἐὰν πνίξετε μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτὰς τὰς φωνὰς καὶ τὰς κρίσεις, θὰ μπορέσετε νὰ πνίξετε καὶ τὰς ἐνεργείας τῶν κομμουνιστῶν. Ἀνεφέρατε ἄλλα Κράτη, διὰ νὰ ἀποδείξετε ὅτι ἡ αὐστηρότης εἶχε σωτήρια ἀποτελέσματα, καὶ ἐλησμονήσατε, ὅτι τὸ Ρωσσικὸν παράδειγμα εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πείθει, ὅτι ἡ βία, ἡ ἐκ τῶν ἄνωθεν βία ἀσκουμένη, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐμποδίσῃ τὰς ἐκρήξεις τὰς ὑφαιστειώδης ἐκ τῶν κάτω, ἀλλὰ αὐτὴ τὰς προκαλεῖ καὶ τὰς καθιστᾷ ἀναγκαίας. Ποτέ, κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ἐκ τῶν ἄνωθεν βία καὶ ἡ κατάπνιξις τῆς κινήσεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ πνίξῃ ἓν ρεῦμα κοινωνικόν, ἐὰν εἶναι δίκαιον, ἐὰν εἶναι δηλαδὴ σύμφωνον μὲ τὰς κοινωνικὰς συνθήκας. Καὶ ἐὰν ὁ κομμουνισμὸς ἔχῃ βάσεις κοινωνικάς, ἔχῃ ἀναγκαιότητα ἀσφαλῶς τὰ μέτρα τὰ ἰδικά σας θὰ ἦσαν χάρτινοι πύργοι διὰ τὸν κομμουνισμόν, διότι θὰ εἶχον μόνον ὡς ἀποτέλεσμα, νὰ κάμουν βαθυτέραν τὴν πεποίθησιν τῶν κομμουνιστῶν, θὰ θελήσουν δὲ ἀκόμη περισσότερον, νὰ μεταβληθοῦν εἰς μάρτυρας.

§231Λ. ΝΑΚΟΣ. Οἱ Μπολσεβῖκοι ἐβγῆκαν ἀπὸ τὸν Τσαρισμόν.

§232Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. βουλευτής. Ὁ κομμουνισμὸς δὲν ὑπῆρξεν ἓν προϊὸν τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολιτισμοῦ. Ὑπῆρξεν ἓν προϊὸν Ἀσιατικῆς καταστάσεως, Ἀσιατικῆς τυραννίας, Ἀσιατικῆς ὑποδουλώσεως. Ἐὰν αἱ μάζαι τῶν Ρώσσων ἐργατῶν ἦσαν μορφωμέναι, ὅπως αἱ μάζαι τῶν Ἄγγλων, τῶν Γερμανῶν, τῶν Γάλλων, ἐὰν εἶχε γίνῃ ἡ ἀγροτικὴ μεταρρύθμισις εἰς τὴν Ρωσσίαν, βεβαίως ὁ κομμουνισμὸς οὐδέποτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπικρατήσῃ ἐκεῖ. Ἀλλὰ δυστυχῶς λόγῳ τοῦ πολιτικοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον ἐκράτει εἰς τὴν Ρωσσίαν οἱ ἀγρόται ἦσαν ἀμόρφωτοι καὶ αἱ ἐργατικαὶ μάζαι ἦσαν ἐπαναστατικαί. Εἶπον, ὅτι ἀποσόβησις τοῦ κομμουνισμοῦ θὰ γίνῃ τότε μόνον, ὅταν ἐν συνειδήσει τῶν σημερινῶν κοινωνικῶν κακῶν βαδίσωμεν πρὸς μίαν δικαιοτέραν κοινωνικὴν κατάστασιν. Διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς διακρίνει, κ. ὑπουργέ, εἶναι τὸ ὅτι ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν τὰς ἀντινομίας αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὸ σημερινὸν κοινωνικὸν καθεστὼς καὶ δὲν δυσκολευόμεθα νὰ λέγωμεν εἰς τοὺς φίλους μας καί τοὺς ὀπαδούς, ὅτι πρέπει νὰ βαδίσωμεν βαθμιαίως εἰς τὴν μεταρρύθμισιν αὐτὴν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος.

§233Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον ἔχει κοινωνικὰς ἀσφαλείας. Τὸ ὑπεβάλαμεν κατόπιν πιέσεως ἐκ τῶν ἄνω;

§234Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διότι βλέπετε ὅτι ὑπάρχει ἡ συνείδησις ἡ ἐργατική, διότι βλέπετε ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐκλέγοντες αὐτὴν τὴν συνείδησιν. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ὁμιλῆτε περὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, νὰ μὴ ὁμιλεῖτε περὶ ὑμῶν αὐτῶν, διότι ἐγὼ δέχομαι ὅτι σεῖς εἶσθε ἰδεολόγος, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε περὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνονται καὶ συντηρητικὰ καὶ ἀντιδραστικὰ στοιχεῖα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνεκοίνωσεν ὅλην τὴν πολύπλοκον ὀργάνωσιν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος καὶ ἐξ αὐτοῦ συμπεραίνει σοβαρώτατον κίνδυνον κατὰ τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν: Ὅταν τὰ κόμματα γεννῶνται ἐκ τῶν κάτω; εἶναι μοιραῖα αὐτὴ ἡ ὀργάνωσις; Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν στρέφεται μόνον κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, ἀλλὰ κατὰ πάσης κινήσεως ριζοσπαστικῆς. Περιέχει ἔλλειψιν πεποιθήσεως ἐπὶ τῶν ἰδίων μας ἀρχῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἰδίων μας πολιτικῶν δυνάμεων. Εἶναι νομοσχέδιον περιοριστικὸν τῆς ἐλευθέρας σκέψεως τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον.

§235Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι, κύριοι βουλευταί, διότι τὴν συνηγορίαν τοῦ νομοσχεδίου ἄφησα εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐκόντευε νὰ μοῦ χαλάσῃ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν συνηγορίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν (χειροκροτήματα). Τὸ πρᾶγμα ἐξηγεῖται ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ ταμπεραμέντου καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐνῷ πρὸ 18 ἐτῶν, ὅτε τὸ πρῶτον συνηντήθημεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ὑπάρχῃ μία μέση γραμμὴ ἡ ὁποία χωρίζει τὰς δεξιὰς καὶ τὰς ἀριστερὰς ἰδέας, ἐκεῖνος εὑρίσκετο πρὸς τὰ ἀριστερὰ τῆς ἀριστερᾶς γραμμῆς καὶ ἐγὼ εὑρισκόμην μόνον πρὸς τὰ ἀριστερά. Ἐν τῷ μεταξύ, ὅσον ἐπροχωροῦσεν ἡ ἡλικία ἐγὼ ἐπροχωροῦσα πρὸς τὰ ἀριστερὰ αὐτὸς πρὸς τὰ δεξιά.

§236Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐμεσολάβησαν διάφορα γεγονότα, κύριε Πρόεδρε.

§237Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ξέρω. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον αἱ ἀντιλήψεις μας καὶ ἡ ψυχική μας ἰδιοσυγκρασία μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι ὁμοία καθόλου. Αὐτὸ λοιπὸν ἐξηγεῖ, ὅτι ἡ ὑποστήριξις τοῦ νομοσχεδίου ἐπροκάλεσεν θύελλαν ἀντιδράσεως εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλά, κύριοι, ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο ἀκόμη τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχων ὑπ’ ὄψει του τὰς δηλώσεις μου κατὰ τὰς ἐκλογάς, δηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἄλλως τε ἔγιναν ἐν ὀνόματι τῆς Κυβερνήσεως, διότι τῆς Κυβερνήσεως ἦτο καὶ αὐτὸς μέλος, μὲ ἠρώτησε ἅμα τῇ συγκροτήσει τῆς Κυβερνήσεως μετά τινα χρόνον τί θὰ κάνωμεν μὲ ἐκεῖνο; Τοῦ εἶπα νὰ κάνῃς ἕνα νομοσχέδιον. Ἔκαμε λοιπὸν τὸ πρῶτον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Ἐκεῖ διερμηνεύεται ἡ ψυχοσύνθεσις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ αἱ ἀντιλήψεις του εἰς τὸ ζήτημα αἱ ὁποῖαι ἦσαν πολὺ μακρὰν ἀπὸ τὰς ἰδικάς μου. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον σήμερον προσάγεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶναι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει τὴν γνώμην ὅλης τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνεται καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἰδιαίτατα τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος πιστεύει, ὅτι εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ὑποστηρίζων αὐτὸ δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐκτελῇ μίαν ἀπὸ τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωκε διὰ τοῦ προεκλογικοῦ του λόγου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην τὸν Ἰούνιον τοῦ 1928. Ἔλεγε δὲ ταῦτα: (ἀναγινώσκει). Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον προσάγεται εἰς τὴν Βουλὴν σήμερον τοῦτο ἐπιδιώκει. Ἀπόδειξις ὅτι δὲν ἐπιδιώκεται τίποτε περισσότερον καὶ ὅτι ἐγὼ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν καμμίαν διάταξιν περιοριστικὴν τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως νὰ περιλάβω, εἶναι, ὅτι εἰς τὸν κ. Νάκον, ὅταν μὲ ἠρώτησεν τοῦ εἶπα «μπορεῖτε ἐλευθέρως νὰ συζητήσητε τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ μοῦ εἴπητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εὑρίσκετε ὅτι μπορεῖ νὰ περιορίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως καὶ νὰ ψηφίσητε σύμφωνα μὲ τὴν συνείδησίν σας». Δὲν τοῦ εἶπα ποτὲ, νὰ καταψηφίσῃ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§238Λ. ΝΑΚΟΣ. Δὲν εἶπα ἐγὼ τίποτε.

§239Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, δέν θ’ ἀπαντήσω εἰς τὸν λόγον τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, διότι καὶ τὴν ἄλλην φορὰν τὰ ἴδια εἶπον. Μᾶς λέγει ὅμως σήμερον, ὅτι δὲν ὑπάρχει κίνδυνος ἐκ τοῦ κομμουνισμοῦ. Δὲν ἰσχυριζόμεθα ἡμεῖς ὅτι ὁ κίνδυνος εἶναι ἐπικείμενος καὶ ἄμεσος, ἀλλ’ ἰσχυρίζομαι, ὅτι ὑπάρχει ἕνα κενὸν εἰς τὴν νομοθεσίαν μας, διότι ὡρισμέναι ἐνέργειαι πλήττονται ἀπὸ διατάξεις νόμων οἱ ὁποῖοι φθάνουν μέχρι τῆς θανατικῆς ἐκτελέσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀδύνατον φυσικά, νὰ ἐκτελεσθῇ. Ὑπάρχει λοιπόν, ἕνα κενὸν εἰς τὴν νομοθεσίαν καὶ δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν νὰ πληρωθῇ. Ὄχι διότι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις μὲ τὴν δύναμιν τὴν ὁποίαν ἔχει, τοὐλάχιστον σήμερον μπορεῖ νὰ εὑρεθῇ ἐξωπλισμένη ἵνα ἀντιμετωπίσῃ τὸν κομμουνισμόν, ἀλλὰ διότι δὲν γνωρίζει ἡ παροῦσα Κυβέρνησις πόσον θὰ εἶναι εἰς τὴν ἀρχήν, καὶ θέλω νὰ ὁπλίσω τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν μὲ τὰ ἀναγκαῖα μέσα, ὅπως ἀντιμετωπίσῃ τὸν κίνδυνον αὐτόν. Καὶ μὴ θεωρεῖτε ὡς ἀσύστατον τὸν κίνδυνον ὅταν γνωρίζητε τὶ συνέβη εἰς τὴν Βουλγαρίαν, εἰς τὴν Βουλγαρίαν ὅπου ἡ κοινωνικὴ σύνθεσις εἶναι τοιαύτη, ὅπου δὲν μπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι εὐνοοῦν τὰς μπολσεβικικὰς ἰδέας, ὅταν γνωρίζητε ποῖον κίνδυνον διέτρεξε προχθὲς ἀκόμα ἡ πρωτεύουσα τῆς Γερμανικῆς Δημοκρατίας. Μέσα εἰς τὴν πρωτεύουσαν 150 θύματα ἀπηριθμήθησαν διὰ νὰ ἐπιβληθῇ τὸ Κράτος τοῦ νόμου, καὶ οἱ μπολσεβῖκοι ἤλπιζαν, ὅτι πῆραν τὴν ἐξουσίαν εἰς χεῖρας των. Ὅταν βλέπῃ κανεὶς αὐτὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κοιμᾶται ἥσυχος. Ἀλλ’ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ὡμίλησε περὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως. Ποῖος ψέγει τὸν Ἡρακλῆ, κύριοι; Τὰ εἴπαμε καὶ τὴν ἄλλην φοράν, ὅτι ἐρχόμεθα νὰ ζητήσωμεν τὴν τιμωρίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προπαγανδίζουν τὴν διὰ βιαίων μέτρων ἀνατροπὴν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Μήπως χαρακτηρίζομεν ὡς ἀδίκημα πρᾶξιν, ἡ ὁποία ἄλλοτε ἐθεωρεῖτο ξένη ἐντελῶς ἀπὸ τοῦ ποινικοῦ δικαίου; Τοιαύτη ἀνατροπὴ ἀποτελεῖ ἔγκλημα ἐσχάτης προδοσίας διατὶ λοιπὸν ἐκπλήττεσθε; Κύριοι, μὲ λίγα λόγια, ὡς ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὡς ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν λαὸν ἔδωσα αὐτὴν τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιον ἐξοπλίζον τὸ Κράτος, ὅπως ἀμύνεται κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ. Δὲν ἀξιῶ ὅτι εἶσθε ὑποχρεωμένοι ἐκτεθέντες ὑπὸ τὴν σημαίαν αὐτήν, νὰ ψηφίσητε τὴν ἀρχήν, διότι σᾶς ζητῶ τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Δηλῶ καὶ πάλιν, ὅτι εἶμαι πρόθυμος, νὰ ζητήσω νὰ κάμητε οἱανδήποτε τροποποίησιν, δὲν σᾶς ζητῶ οὔτε καὶ τὴν ἀρχὴν νὰ ψηφίσητε. Σᾶς κάνω καὶ ἄλλην δήλωσιν: Ὅτι ἐπικαλοῦμαι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν εἶπα, ὅτι ἂν εὑρεθῶ ἀποδοκιμαζόμενος εἰς τὴν Βουλήν, θὰ τονίσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας, νὰ μοῦ τὴν διαλύσῃ. Θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ἐὰν ἀπορριφθῇ τὸ νομοσχέδιον ν’ ἀπορριφθῇ μὲ πλειοψηφίαν οὐσιώδη, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συγκρότησις τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Βουλήν. Ἡ δευτέρα εὐχή μου εἶναι, ἐὰν πρόκειται νὰ καταψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ καταψηφισθῇ μὲ ἰσχυρὰν πλειοψηφίαν, ὑποσχόμενος νὰ τὴν ὑποστηρίξω ἐφ’ ὅσον δὲν θ’ ἀποστῇ οὐσιωδῶς ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἐγὼ διετύπωσα εἰς τὰς ἐκλογάς. Τὸ λέγω, διὰ ν’ ἀφήσω εἰς τοὺς Φιλελευθέρους καὶ τοὺς λεγομένους Φιλελευθέρους πλήρη ἐλευθερίαν, διὰ νὰ ψηφίσουν ὅπως θέλουν. Ἀλλὰ ἕνα πρᾶγμα θὰ κάμω, δὲν θὰ καταπροδώσω τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβα ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, δὲν θὰ παραβιάσω τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας τοῦ ἔδωσα, διότι σᾶς βλέπω σχεδὸν ἐπαναστατῶντας τὴν στιγμὴν αὐτήν. Δὲν θ’ ἀποστῶ ἀπὸ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ προγράμματός μου. Θὰ πάω μπροστά. Καὶ ἐὰν μὲ ἀφήσητε μόνον θὰ μείνω μόνος καὶ θὰ κάνω τὴν ἀντιπολίτευσιν, ἀντιπολίτευσιν ἔντιμον. Καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ παράδειγμα μᾶς ἔδωσεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. (χειροκροτήματα). Σᾶς παρακαλῶ λοιπόν, νὰ προβῶμεν εἰς ψηφοφορίαν τοῦ ζητήματος τῆς ἀρχῆς.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καφαντάρης ἔχει τὸν λόγον.

§241Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν θὰ εὑρεθῇ προδήλως ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπιζητήσῃ ἐκ τῆς ψήφου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νέους Κυβερνητικοὺς συνδυασμούς. Θὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον της ἡ Κυβέρνησις, ἡ δὶς περιποιηθεῖσα διὰ τῆς παμψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Δὲν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτήν, ὄχι μόνον διότι, ἐὰν τεθῇ ἐπὶ τῆς πλάστιγγος ἀπὸ τοῦ ἑνὸς μέρους μία νέα Κυβερνητικὴ ἀναστάτωσις καὶ ἀπὸ τοῦ ἑτέρου μέρους ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, ὁμοθύμως σχεδὸν ἡ Βουλὴ θὰ κηρυχθῇ ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἔστω καὶ παρὰ τὴν συνείδησίν της, αἱ δὲ Κυβερνητικαὶ ἀναστατώσεις φέρουν ζημίας αἱ ὁποῖαι εὐκόλως δὲν ἐπανορθοῦνται ἀλλ’ ἀκόμη καὶ διότι αἱ δηλώσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλήσας πρὸ ὀλίγου, καθιστοῦν τὴν θέσιν τῶν φίλων του ἀπολύτως εὔκολον. Καὶ ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέμεινεν ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶναι νὰ μὴ καταψισθῇ τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἀρχή. Ἔδωσε πᾶσαν εὐρύτητα συζητήσεως ἀκόμη καὶ ἐλευθερίαν ψήφου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατύπωσιν τῶν μέτρων τῶν προστατευτικῶν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Ἐὰν καλῶς ἀντιλαμβάνωμαι, ἡ ἀρχὴ εἶναι, ὅτι τὸ καθεστὼς αὐτὸ δὲν ἔχει πλήρη τὴν ἄμυναν αὐτοῦ διὰ τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ ἔχομεν ἀνάγκην προσθέτων μέτρων· καὶ πρόσθετον μέτρον ἀποτελεῖ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβαλλόμενον εἰς ἡμᾶς. Ἡ ἀρχὴ εἶναι ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἀνάγκης μιᾶς προσθέτου ἀμύνης τῆς κοινωνικῆς τάξεως. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν θὰ εὕρῃ ἴσως συμφώνους τοὺς φίλους του ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ εὕρῃ συμφώνους ἀκόμη καὶ ἡμᾶς. Ὑπάρχουν περιστάσεις εἰς τὰς ὁποίας ἡ νομοθεσία ἡμῶν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀνεπαρκής, εἴτε ἕνεκα τῆς ὑπερβολικῆς αὐστηρότητος μετὰ τῆς ὁποίας κολάζει τὰς παρεκτροπὰς καὶ τὰς ἀποπείρας τῶν διαλυτικῶν στοιχείων εἰς τρόπον, ὥστε πράγματι οἱ νόμοι αὐτοὶ νὰ ἔχουν θεωρητικὴν μόνον σημασίαν εἴτε καὶ διότι ἐπὶ ἄλλων σημείων δὲν προνοοῦν ποσῶς. Δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀπολύτως δυσκολίαν νὰ ἐγκρίνω μέσα ἀμύνης τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος κατὰ πράξεων διαλυτικῆς ἐνεργείας ἡ ὁποία εἰσήχθη εἰς τὸν στρατόν, ἡ ὁποία εἰσήχθη ἐπίσης εἰς τὸ σχολεῖον. Ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡμεῖς διϊστάμεθα, εἶναι ἡ διατύπωσις γενικῆς ἀρχῆς, δυναμένης νὰ ἐξολισθήσῃ εἰς καταχρήσεις ἐπικινδύνους διὰ τὴν πρόοδον τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. Διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ ἀγανάκτησις ἐναντίον τῆς ἀποσυνθετικῆς κινήσεως δὲν στρέφεται ἐναντίον τῶν ἀπαρτιζόντων τὸ κόμμα τῶν κομμουνιστῶν, ὅσον στρέφεται ἐναντίον τῶν κοινωνικῶν μεταρρυθμίσεων. Ἀμφιβάλλω ἐὰν ἡ διάστασις μεταξὺ τῶν συντηρητικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἠθέλησεν μετὰ τόσης αὐθαιρεσίας νὰ ἐνσαρκώσῃ τὴν ἑσπέραν ταύτην ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν........ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὡς μίαν στιγμιαίαν παρεκτροπήν, φθάσας μέχρι τῆς τόλμης νὰ διατυπώσῃ, ὅτι αὐτὸς θὰ ἐτιμώρει ἀκόμη τὴν σημερινὴν ἐποχὴν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὴν χώραν τῆς ἐλευθερίας, ὅτι θὰ ἐτιμώρει ἀκόμη καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως, λέγω δὲν εἶναι, πιστεύω ἀκραδάντως, τόση βαθεῖα ἡ ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν συντηρητικῶν τῶν ἀντιδραστικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐκπροσωπεῖ ἐν τῇ Κυβερνήσει ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τῶν κομμουνιστῶν τόσον μεγάλη καὶ βαθεῖα, ὅσον μέγα καὶ βαθὺ εἶναι τὸ χάσμα μεταξὺ τῶν στοιχείων τούτων καὶ τῶν στοιχείων τῶν Προοδευτικῶν. Ὑπάρχει ἀλήθεια μεγαλειτέρα ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς ἑνώσεως πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἂν ἐπρόκειτο μέχρι τῆς ἑσπέρας ταύτης νὰ δώσωμεν τὸν στόχον τῆς ἀντιδράσεως ἐναντίον τῆς μεταρρυθμιστικῆς κινήσεως, ἐναντίον τῆς κοινωνικῆς ἐξελίξεως, ἐναντίον τῆς βελτιώσεως τῶν θεσμῶν, ἐναντίον τῆς προόδου τῶν κοινωνικῶν τάξεων, τὸν στόχον αὐτὸν κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔπρεπε νὰ τὸν εἰσαρκώνετε σεῖς; Ἡ ἀντίδρασις ἐστράφη τόσον ἐναντίον ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι χαρακτηριζόμεθα ὡς ἀριστερίζοντες, ἀλλ’ ἐστράφη βιαιοτάτη καὶ ἀκάθεκτος πρωτίστως ἐναντίον ὑμῶν. Κανεὶς δὲν φοβεῖται τὸν κομμουνισμὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ ἔλθῃ ὁ κομμουνισμὸς ἀφοῦ ἡ προηγουμένως κατακτήσῃ τὸν κόσμον. Ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶναι ἡ τελευταία ἡ ὁποία θὰ προσχωρήσῃ εἰς αὐτόν (χειροκροτήματα). Ἔχει βαθὺ βαθύτατον τὸ αἴσθημα ὁ Ἕλλην τοῦ ἰδίου του οἴκου καὶ τῆς περιουσίας του, ἔχει βαθὺ τὸ αἴσθημα τῆς ἀνεξαρτησίας του, ὥστε νὰ μὴ μεταβληθῇ εἰς ἁπλοῦν ὄργανον ἄψυχον τοῦ Κράτους, οἱουδήποτε Κράτους. Θὰ παραμείνῃ μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς πιστὸς προασπιστὴς τῶν ἀτομικῶν του δικαίων. Δὲν ἔχει κανένα πραγματικὸν φόβον ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὸν κομμουνισμὸν οὔτε ὑπάρχει ὁ πράγματι φοβούμενος τὸν κομμουνισμὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τουλάχιστον διὰ μίαν μακρὰν περίοδον κανεὶς δὲν πρέπει τὰς προβλέψεις του νὰ τὰς ἐπεκτείνῃ ἀπεριορίστως. Δι’ αὐτὸ, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν ἐκείνων, καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τόσον πρόχειρον τὴν ἐπίκλησιν τοῦ κομμουνιστικοῦ στοιχείου καὶ εἰς τὴν συνείδησιν αὐτῶν ὁ κίνδυνος ὁ κομμουνιστικὸς δὲν εἶναι ἐπικείμενος, δὲν εἶναι πραγματικός καὶ ὅταν στρέφουν τὰ ὅπλα των ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, βάλλουν κἄπου ἀλλοῦ. Βάλλουν ἐναντίον πάσης μεταρρυθμίσεως, ἐναντίον τῶν νέων νοσημάτων κατὰ τῶν ὁποίων ἐξέχυσε τὴν χολήν του σήμερον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§242Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ πολιτική μου, κ. συνάδελφε, ἰδιαιτέρως σᾶς ἀπαντᾷ ἐπὶ τῶν σκέψεών σας.

§243Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ τὰς λέξεις σας ἐπαναλαμβάνω. Αἱ λέξεις σας ἀπαντοῦν εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν τηρεῖτε εἰς τὴν Κέρκυραν. Αἱ λέξεις σας, αἱ γενικαί σας ἀντιλήψεις τὰς ὁποίας ἐξεδηλώσατε, εἶναι ἡ ἀπάντησις τῆς πολιτικῆς σας ἐν Κερκύρᾳ, καὶ ἡ πολιτική σας ἐν Κερκύρᾳ εἶναι ἀπάντησις εἰς τὰς γενικάς σας ἰδέας. Προσπαθήσατε νὰ ἐπιφέρετε μίαν ἁρμονίαν. Ἀλλοῦ λοιπὸν στρέφονται οἱ ὁμιλοῦντες διαρκῶς, περὶ τῶν κινδύνων τοῦ κομμουνισμοῦ. Στρέφονται πράγματι ἐναντίον πάσης νεωτέρας ροπῆς, κατὰ πάσης ἀνακαινίσεως. Στρέφονται ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται ἀγάπην καὶ στοργὴν καὶ συμπάθειαν πρὸς τὰς μεγάλας τοῦ λαοῦ μάζας. Κάθε κίνησις, ἡ ὁποία τείνει νὰ προαγάγῃ τοὺς δυστυχοῦντας εἰς τὴν κοινωνίαν εὑρίσκει αὐτοὺς ἀντιμετώπους. Δὲν τοὺς εὗρεν ἀντιμετώπους ἡ ἀγροτικὴ μεταρρύθμισις, τοὺς εὗρεν ἀντιμετώπους ἡ ἐργατικὴ μεταρρύθμισις. Ἐὰν τοὺς ἐρωτήσητε, θὰ σᾶς ἀπαντήσουν εἰλικρινῶς, θὰ τὸ εἴπουν: Χειρότερος κομμουνιστὴς ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κάνουν αὐτὰς τὰς μεταρρυθμίσεις εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν, εἰς τὴν γεωργίαν, εἰς τὴν ἐργατικὴν πολιτικήν, εἴτε εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν πολιτικήν, δὲν ὑπάρχει. (χειροκροτήματα). Καὶ αὐτὸς ἀκριβῶς, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὴν ψυχὴν πράγματι φιλελευθέραν καὶ μὲ τὴν διάνοιαν πράγματι προοδευτικήν, αὐτὸς εἶναι ὁ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου κίνδυνος. Διότι δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἡ διάταξις τοῦ πρώτου ἄρθρου ἀποτελῇ δι’ ὑμᾶς τὴν ἀρχὴν ἢ ἀποτελῇ τὴν λεπτομέρειαν. Ἐὰν ἀποτελῇ τὴν ἀρχήν, δὲν δίδετε ὅπλα εἰς τὰς μελλούσας Κυβερνήσεις, νὰ πλήξουν πράγματι τὸν ἁπτὸν κίνδυνον τὸν ἀληθῆ κίνδυνον. Δίδετε τὰ ὅπλα εἰς τὰς μελλούσας Κυβερνήσεις, νὰ πνίξουν κάθε ροπὴν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ἡ ὁποία τείνει νὰ παράσχῃ ἀνακούφισιν εἰς τοὺς πτωχοὺς καὶ ἐργαζομένους.

§244Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ θὰ τὸ ἴδωμεν, ὅταν θὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν κατ’ ἄρθρον.

§245Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐὰν τὸ θέτετε ὡς ἀρχήν, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ θὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει, τότε δὲν θὰ δώσητε ὅπλα εἰς τὰς Κυβερνήσεις διὰ νὰ ἐπιβάλλουν τὴν τάξιν, ἀλλὰ θὰ δώσητε ὅπλα εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς προόδου, νὰ καταπνίξουν τὴν πρόοδον.

§246Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν, σᾶς γνωρίζω, ὅτι εἰς τὸν εἰσηγητήν κ. Μακκᾶν, ὁ ὁποῖος ἦλθε καὶ μὲ εἶδε καὶ μοῦ ἐπρότεινε κἄποιας τροποποιήσεις, εἶπον ὅτι θὰ δεχθῶ πᾶσαν τροποποίησιν, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἐξασφαλίζῃ, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ κακὴ χρῆσις αὐτῆς τῆς διατάξεως πρὸς περιορισμὸν τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως. Τὸ αὐτὸ ἐπανέλαβον καὶ εἰς τὸν κ. Νάκον. Δὲν θὰ φύγω ὅμως ποτὲ ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ὅτι τοὺς ἐπιδιώκοντας τὴν διὰ τῆς βίας ἀνατροπὴν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, θὰ τοὺς τιμωρῶ.

§247Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὁμιλήσας ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου εἶπεν, ὅτι αἱ τροπολογίαι αὐταὶ ἐτορπίλλισαν ὅλο τὸ νομοσχέδιον καὶ καταπροδίδουν τὴν προσπάθειαν.

§248Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὴ μοῦ ἀποδίδετε λέξεις, τὰς ὁποίας δὲν εἶπον. Ἐγὼ ὁμιλήσας ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου κατήγγειλα τὰς τροπολογίας ἐν τῷ συνόλῳ, τὰς ὁποίας δὲν ἀπεδέχθη ἀσφαλῶς οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἶπον, ὅτι ματαιοῦται ὁ σκοπός τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, ἐὰν αὐτὰ γίνουν δεκτά. Μάλιστα εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου εἶπον, ὅτι ἀναγνωρίζω τὴν προσπάθειαν νὰ μὴ γίνῃ κάτι τι, τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀποκλείσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως ἐπὶ τῆς θεωρίας τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀλλ’ ἐγὼ ἀτομικῶς εἶπον, ὅτι δὲν βλέπω κανένα κίνδυνον ἐξ αὐτοῦ, διότι δὲν βλέπω κομμουνιστὰς ἐν Ἑλλάδι προτιθεμένους νὰ ἐφαρμόσωσι τὸν κομμουνισμὸν μὲ τὴν ἁγιαστοῦρα στὸ χέρι.

§249Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δυστυχῶς ἕως αὐτὴν τὴν ὥραν, οὔτε σεῖς οὔτε ὁ κ. Παπαναστασίου δὲν μᾶς ἐδώσατε οὔτε μίαν τροπολογίαν.

§250Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὸ θὰ γίνῃ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§251Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ ὑπέβαλα τροπολογίας.

§252Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐσκόπευον νὰ ὁμιλήσω κἄν. Εἰς τὸ βῆμα μὲ ἔφεραν ἀκριβῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἠθέλησα νὰ προσδώσω διαμαρτυρίαν, ἐναντίον ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς. Ὅτι δηλαδὴ ἔπρεπε, νὰ καταδιώξωμεν κάθε σύστημα νέον, ὅτι μποροῦμεν ἀκόμη νὰ φθάσωμεν μέχρι τοῦ νὰ καταπνίξωμεν αὐτὴν τὴν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως. Μίαν διαμαρτυρίαν ἠθέλησα νὰ διατυπώσω καὶ εἶμαι ἀπολύτως εὐτυχής, ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ διαπιστωθῇ, ὅτι ὑφίσταται τοὐλάχιστον ἁρμονία πλήρης μεταξὺ τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ὅτι ἀναγνωρίζεται κοινῶς, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν μέτρα ἐνισχυτικὰ τῆς κοινωνικῆς τάξεως, ἀλλὰ τὰ μέτρα νὰ εἶναι τοιαῦτα, ὥστε οὐδέποτε νὰ διατρέχωμεν τὸν κίνδυνον καταπνίξεως τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως. Αὐτὴ ἦτο ἡ προσπάθεια, τὴν ὁποίαν ἤλθομεν νὰ κάμωμεν ἐδῶ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ ἀναζητήσωμεν ὅλοι ἀπὸ κοινοῦ καὶ αὐτὰ τῆς ἀγαθοτέρας πίστεως τὰ μέσα, νὰ καταπνίξωμεν τὸν κίνδυνον ἐκ τοῦ κομμουνισμοῦ, ἀλλὰ νὰ ἀφήσωμεν ἐλευθερίαν εἰς τὴν πρόοδον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔφερε πρὸ μικροῦ ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καὶ ἐψηφίσθη, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπεκτάσεως τῶν μέτρων τῆς καταδιώξεως τῆς λῃστείας καὶ εἰς τὴν Κρήτην.

§253Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἦτο τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§254Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου.

§255Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ παρῆλκε κάθε διαμαρτυρία, ἐὰν μοί ἐπετρέπετο νὰ προχωρήσω, ἔστω καὶ ὀλίγον. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι τόσον βέβαιον ὅτι ὑπεβλήθη παρ’ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συνηγόρησεν ἐκθύμως ὑπὲρ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ μέτρου τούτου, διὰ τὴν διασάλευσιν τῆς τάξεως, ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ του πατρίδι. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπίσης ὑπεστήριξε τὸ μέτρον. Ἰδιαζόντως ὅμως ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἡ θεωρία, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτοῦ τοῦ μέτρου, ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀδικημάτων, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δυνάμεθα, νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν τάξιν. Καὶ ἔλεγον πρὸς αὐτὸν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην....

§256Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὰ ἐγὼ δὲν ὡμίλησα ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀσφαλῶς δὲν ὡμίλησα.

§257Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μὲ διεκόψατε καὶ ὡμιλήσατε.

§258Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς λέγω δὲ τὶ εἶπον. Σᾶς εἶπον, ὅτι τὴν ἐκτόπισιν δὲν τὴν ἐφαρμόζω παρὰ ἐπὶ λῃστείας, ζωοκλοπῆς καὶ ὅταν εἶναι παράβασις κομμουνιστική. Καὶ εἶπον τοῦτο ἀκριβῶς, ὅτι ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀδικημάτων, μολονότι θὰ ἠδυνάμεθα ἐκ τοῦ νόμου νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν, οὐδέποτε τὴν ἐφήρμοσα καὶ ἔκαμα δεκτὰς τὰς ἐφέσεις. Εἰδικώτερον, διὰ τὴν ἐπέκτασιν εἰς τὴν Κρήτην συμφωνῶ, βεβαίως ὑπέγραψα τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶμαι μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δὲν εἶπον οὐδὲ λέξιν.

§259Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ὅταν μὲ διεκόψατε, διὰ νὰ ὑποστηρίξητε αὐτὴν τὴν ἄποψιν, ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὰ μέτρα τῆς προλήψεως ἔστω καὶ ἂν ἐφθάνομεν μέχρις ὑπερβολικῆς βαρβαρότητος, προκειμένου, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως ὑπῆρξε μία διακοπὴ εἰς τὴν ὁποίαν ὡμιλήσατε μετά τινος ζέσεως ἐπὶ τῆς ἐπεκτάσεως τῶν μέτρων τῶν κατασταλτικῶν τῆς ληστείας καὶ ἐπὶ ἄλλων ἀδικημάτων καὶ τότε ἀπήντησα καὶ εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχει τι καλλίτερον διὰ τὴν προσωρινὴν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως ἀπὸ τὸ μέτρον τοῦ νὰ ἀφήσωμεν πλήρη ἐλευθερίαν εἰς τὰ ὄργανα τῆς διοικήσεως, εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν εἰς τὰς τοπικὰς ἀρχάς, νὰ προβαίνουν διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου εἰς τὴν ἐξόντωσιν καὶ τῶν ἀτάκτων στοιχείων καὶ τῶν νομοταγῶν στοιχείων, τά ὁποῖα θὰ εἶναι δυνατόν, νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἐπαφῇ ἢ νὰ ὑπετίθετο ὅτι εὑρίσκωνται ἐν ἐπαφῇ τινι μετὰ τῶν ἀτάκτων. Τὶ τούτου καλλίτερον; Τὸ ἔργον τὸ Κυβερνητικὸν θὰ ἦτο ἁπλοῦν, μηδαμινόν, ἀνάξιον προσοχῆς, τέχνης καὶ ἐργασίας ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν. Θὰ ἐπιβάλετε τὴν τάξιν; Δύνασθε νὰ μεταβάλετε ἕνα τόπον εἰς νεκροταφεῖον ἀρκεῖ νὰ ἐξοντώσητε πᾶσαν ζωήν. Θὰ ἐξοντώσητε βεβαίως καὶ τὸ ἔγκλημα μεθ’ ὅλης τῆς ζωτικότητος μιᾶς χώρας. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι θὰ ἀποκαταστήσητε τὴν τάξιν, δὲν ὑπάρχῃ ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐπί τινα χρόνον νὰ καταπνιγῇ καὶ ἡ ἰδέα τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ πᾶσα ἄλλη ἰδέα μεταρρυθμιστική, ἐὰν θελήσητε νὰ μεταχειρισθῆτε κατ’ αὐτῶν μέτρα δρακόντεια καὶ βίαια. Ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν εἰς τοὺς ἀμέσους καρποὺς αὐτῶν τῶν μέτρων καὶ παραβλέπουν τὰ ἀπώτερα ἀποτελέσματα αὐτῶν δὲν ἔχουν τὸ αἰσθητήριον τὸ Κυβερνητικόν, δὲν ἔχουν τὴν πρόβλεψιν τὴν Κυβερνητικήν, δημιουργοῦν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν των μίαν τάξιν, ἀλλὰ παρασκευάζουν διὰ τὸν τόπον των μίαν καταστροφήν. (χειροκροτήματα).

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§261Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον, κύριοι βουλευταί, τὸν λόγον ἂν τὸ νομοσχέδιον δὲν προεκάλει εὐρυτέραν συζήτησιν, ἡ ὁποία νομίζω κεῖται ἐκτὸς τοῦ νομοσχεδίου. Ὡς βάσις τοῦ νομοσχεδίου ἀνεξαρτήτως τῆς διατυπώσεως ἐτέθη τὸ νὰ ληφθοῦν μέτρα προστασίας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐνεργοῦν πρὸς βίαιαν ἀνατροπὴν αὐτοῦ. Δὲν ἐτέθη, τοὐλάχιστον, ὡς μετὰ τὴν ὁριστικὴν διαμόρφωσιν ἡ ὁποία ἐδόθη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ τιμωρηθῇ ἡ σκέψις. Οὐδὲ περισσότερον, ὅτι θὰ τιμωρηθῇ ἡ ἰδέα. Ἡ ἐλευθερία τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἰδεῶν, εἶναι μία ἀρχή, ἡ ὁποία ἀναγνωρίζεται ἀπὸ πᾶν κόμμα ἐν Ἑλλάδι, εἶναι ἀρχή, ἡ ὁποία εὐκόλως ἴσχυσεν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Μολονότι εὑρέθησαν καὶ ἐδῶ περιστάσεις ἔκτακτοι κατὰ τὰς ὁποίας αἱ ἰδέαι ὑπέστησαν καταδιώξεις, ὄχι μόνον εἰς τὴν σύγχρονον ἐποχήν, ἀλλὰ εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν καὶ ὡς ἀνέφερεν εἷς ἐκ τῶν ἀγορευσάντων συναδέλφων καὶ ὁ Σωκράτης ἔπιε τὸ κώνειόν του, διότι διέδιδε κακὰ δαιμόνια. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν κατ’ ἀρχὴν μένομεν σύμφωνοι, εἰς τὸ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ περιορισθῇ ἡ ἐλευθερία τῆς σκέψεως κατὰ τοῦτο καὶ ἡ ἐλευθερία τῆς ἰδέας καὶ ἐν τούτῳ δὲν νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀντίθετος εἰς τὴν Βουλὴν ἐξ ὅσων ἤκουσα. Θὰ ἦτο ἀληθῶς κίνδυνος καὶ κίνδυνος μέγας ἂν ἐπὶ τῇ προφάσει εἴτε πραγματικῶν εἴτε φανταστικῶν κινδύνων ἐλαμβάνομεν μέτρα περιορισμοῦ τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς ἰδέας. Ἀλλὰ τὰ μέτρα θὰ κατέληγον ἀναντιρρήτως εἰς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς σκοπὸν τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ἀνάπτυξις ἡ ἐλευθέρα τῶν κομμουνιστικῶν ἰδεῶν προέρχεται κατὰ μέγα μέρος ἀπὸ πνεύματα ὄχι ἁπλῶς φιλελευθέρα, ἀπὸ πνεύματα ἐντελῶς ἀνθρωπιστικὰ καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσιν κανένα σκοπὸν οὔτε δύνανται νὰ προτείνουν σκοποὺς βιαίας ἀνατροπῆς, εἶναι δὲ τὸ ἀντίθετον. Εἶναι δὲ καὶ ἀνάγκη πολλάκις τῆς ἀναπτύξεως αὐτῶν τῶν ἰδεῶν, ἵνα καὶ τὰ συντηρητικὰ στοιχεῖα ἀκόμη κάτοχοι τῶν ἰδεῶν αὐτῶν, δύνανται νὰ προχωρήσουν ἐν τῇ προόδῳ τῆς κοινωνίας ἐν τῇ καθημερινῇ διαπλάσει καὶ διαμορφώσει αὐτῆς. Ἐφ’ ὅσον ὡς βάσις τοῦ νομοσχεδίου τίθεται, ὅτι δὲν τιμωρεῖται ἡ ἰδέα, δὲν τιμωρεῖται ἡ σκέψις, ἀλλ’ ὁ σκοπὸς τῆς βιαίας ἀνατροπῆς, τοῦτο εἶναι πλέον ζήτημα διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἑπομένως εἶμαι σύμφωνος κατ’ ἀρχὴν μὲ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν κατὰ τῆς βάσεως αὐτοῦ ἔχω. Ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἡ σκέψις πρὸς τοιαύτην τινα ἐργασίαν δὲν γίνεται τὸ πρῶτον παρὰ τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς. Θὰ ὑπομνήσω εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὅτι καὶ κατὰ τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν ἐγένετο σκέψις, ὅτι διάφοροι ἀφορμαὶ παρεσκεύασαν ἐκτρόπους κινήσεις, ὅτι εἴχομεν καὶ ἡμεῖς ὑπ’ ὄψει παραδείγματα τὰ ὁποῖα ἐφαίνοντο καὶ ἐν τῷ στρατῷ καὶ ἐν τῇ παιδείᾳ, παραδείγματα τὰ ὁποῖα εἰς τὴν παιδείαν ἔδωσαν ἀφορμὴν νὰ ὑπάρχουν ἐξόριστοι, ὡς κομμουνίζοντας ὄχι μόνον ἐπιθεωρηταί, ἀλλὰ μαθηταί, διδάσκαλοι καὶ κληρικοὶ ἀκόμη, ἔδωσε καὶ εἰς ἡμᾶς, ὅτε εἴχομεν ταραχὰς κατ’ ἐπανάληψιν καὶ εἴδομεν, ὅτι εἰς τὰς ταραχὰς αὐτὰς παρενεβάλλοντο πρόσωπα οὐχὶ μαχόμενα ὑπὲρ τῆς τάξεως τῶν ἐργατῶν, ἀλλὰ τοὐναντίον καταπολεμοῦντα τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας ὅταν συνέβη μία ἀπεργία ἐκ μέρους τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων, ἐνῷ ἔτεινον εἰς τὴν διάλυσιν αὐτῆς, διότι ὅλοι ἐπείσθησαν, ὅτι ἡ ἀπεργία αὐτὴ ἦτο ἄσκοπος, ἦτο ἐναντίον τῶν συμφερόντων των, κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν συνέβησαν αἱματηραὶ συγκρούσεις αἱ ὁποῖαι βεβαίως δὲν προήρχοντο ἐκ τῆς τάξεως τῶν ἐπαγγελματιῶν. Ἡ τάξις ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ διαλύσῃ τὴν ἀπεργίαν καὶ κατ’ ἐπανάληψιν μοῦ ἐζήτησε, νὰ τὴν διευκολύνω εἰς τὸν τρόπον τῆς διαλύσεως τῆς ἀπεργίας, κατὰ τὴν τελευταίαν ὅμως στιγμὴν συνέβησαν συγκρούσεις αἱματηραὶ μὲ ἀποτελέσματα θανατηφόρα, ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν, οὐχὶ βεβαίως ἡ τάξις ἡ πρὸ παντὸς φιλήσυχος τῶν ἐπαγγελματιῶν, ἀλλὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἠθέλησαν, νὰ ἐπωφεληθοῦν τῆς διαταραχῆς. Λοιπὸν καὶ ἡμεῖς τότε—καὶ ἐνθυμεῖται ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως—ἐσκέφθημεν, ὅτι χάριν προστασίας τῶν πολιτῶν, πρὸ παντὸς τῶν ἐργατῶν, εἰς πᾶσαν κίνησιν τῶν ὁποίων καθ’ ἣν δὲν ἐπεδιώκετο τίποτε ἄλλο παρὰ μία λύσις διαφορᾶς τινος μεταξὺ τῶν ἐργοδοτῶν καὶ τῶν ἐργατῶν, παρενέβαινον ξένα στοιχεῖα καὶ ἐπέβαλον διαταραχὰς καὶ εἰς τὴν κοινὴν τάξιν ἐν γένει καὶ μεταξὺ τῶν ἐργατῶν, ὄχι διὰ νὰ βοηθήσουν τοὺς ἐργάτας, ἀλλὰ διὰ νὰ τοὺς καταστρέψουν. Διότι παρ’ ὅτι ἠμπόδιζον τὴν ἀμοιβαίαν συνεννόησιν μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν, ἐξηγρίωνον τοὐναντίον τοὺς ἐργάτας, ἐνῷ οὐδεὶς ὑπῆρχε λόγος οὐδὲ οἱ ἐργάται προεκάλουν. Τότε λοιπὸν ἐγεννήθη σκέψις εἰς τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ ἴδῃ ποία εἶναι ἡ κατάστασις καὶ ἂν χρήζῃ, νὰ ληφθοῦν μέτρα. Ἵνα μὴ γίνεται θόρυβος συνεστήθη ἀνεπισήμως μία ἐπιτροπὴ ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου ἑκάστου ὑπουργείου, ἡ ὁποία ἐπιτροπὴ συνεδρίασε κατ’ ἐπανάληψιν καὶ προέτεινε διάφορα μέτρα τὰ ὁποῖα ἦτο ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι. Τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς εὑρίσκονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ δύναται ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ τὰ ἴδῃ, ἂν θέλῃ.

§262Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπῆρχε σχέδιον νόμου.

§263Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ σχέδιον νόμου καταρτισθὲν τότε, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ εὕρισκον πλῆρες καὶ δι’ αὐτὸ τοὺς εἶπον νὰ συγκεντρώσουν προηγουμένως ὅλα τὰ σχέδια νόμων, ὅπου ὑφίστανται τοιοῦτοι νόμοι, καὶ νὰ προσέξουν, νὰ ἀποφύγουν πρὸ παντὸς πᾶσαν διάταξιν, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἴτε εἰς ἀνάπτυξιν τοῦ κομμουνισμοῦ, ὁ ὁποῖος κίνδυνος ὑπάρχει καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ ἀναπτυχθῇ, ὅταν ἐπιτρέπετε τὴν ἐλευθέραν εἴσοδον εἰς τὴν οἰκίαν οἱουδήποτε ὅταν ὑπάρχῃ μία οἱαδήποτε συγκέντρωσις. Καὶ ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον. Πρέπει νὰ φροντίσητε νὰ βελτιωθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις, διότι τὸ πρῶτον ἄρθρον δὲν διετυπώθη κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἐμποδίζεται ἡ παρεξήγησις αὐτή, ἡ ὁποία ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι πολὺ σπουδαία. Διότι ἕκαστος ἔχει ὄχι μόνον τὸ teperamentum, ἀλλὰ τὰς βασικὰς ἰδέας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ὁρμηθοῦν εἰς τὴν ἑρμηνείαν ἑνὸς νόμου· καὶ εἰς τὴν ἑρμηνείαν αὐτὴν θὰ ὁρμηθοῦν ὄχι μόνον ἀπὸ τὰς βασικάς των σκέψεις οἱ δικασταί, ἀλλὰ θὰ ὁρμηθοῦν καὶ αἱ ἀρχαὶ αἱ προληπτικαὶ τῶν ἀδικημάτων, αἱ ἀρχαὶ τῆς ἀσφαλείας καὶ λεγόμεναι κατὰ τοιαύτην ἢ τοιαύτην ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ἔχουσιν βασικῶς, θὰ ἔλθωσιν εἰς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Διὰ τοῦτο κατὰ βάσιν μέν, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ προστασίας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος κατὰ πάσης ἐνεργείας πρὸς βιαίαν ἀνατροπὴν, νομίζω, ὅτι πάντες ἐνταῦθα εἶναι σύμφωνοι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ὁμολογηθῇ παρ’ ὅλων εἶναι ὅτι εἶναι δύσκολον, ὅτι εἶναι δυσχερὲς νὰ εὑρεθῇ τὸ ὅριον μεταξὺ τῆς σκέψεως καὶ τῆς ἰδέας, μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ προληφθῶσιν νέαι ταραχαὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποσκοποῦν τὴν βιαίαν ἀνατροπήν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἐτέθη ὡς βάσις, ὅτι τὸ νομοσχέδιον σκοπεῖ νὰ προστατεύσῃ τοὺς πολίτας καὶ νὰ τιμωρήσῃ μόνον ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σκοποῦν τὴν βιαίαν ἀνατροπὴν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ περὶ τούτου νὰ ληφθῶσιν μέτρα, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις. Τὰ περαιτέρω εἶναι ζήτημα διατυπώσεως. (χειροκροτήματα).

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον).

§265Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ ὅλους τοὺς κυρίους βουλευτάς, νὰ προτείνωσι τὰς τροπολογίας των καὶ νὰ τὰς καταθέσωσι ἐγκαίρως, ἵνα τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν.

§266Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Παρακαλῶ, νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς βας συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§267Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μετὰ 5 ἡμέρας ἀπὸ σήμερον. Παρακαλῶ τώρα νὰ ψηφίσωμεν ὅσα δὲν ἔχουν ἀντίρρησιν, κ. Πρόεδρε.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου παροχῆς τῆς ὑπὸ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν διδομένης εἰς τὴν Ἀκαδημίαν Ἀθηνῶν χορηγίας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως διαταγμάτων μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἐκδοθέντων δυνάμει τοῦ νόμου 1110 κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ὀκτωβρίου 1927 Ν.Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 1 Ἰουνίου 1926 Ν.Δ. περὶ συστάσεως ἰδίου κλάδου διαχειρίσεως ἁρμοδιότητος ἀεροπορίας κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διαταγμάτων περὶ φάρων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν.Δ. περὶ χορηγίας συνδρομῆς ἐκ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ κατασκευῆς κλπ. διδακτηρίων μέχρι 50.000 δραχμῶν πρὸς τὸν ἐν Ἄργει φιλολογικὸν σύλλογον «Δαναὸς» κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 23 Μαρτίου 1928 περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κλπ. καὶ τοῦ ἀλλοδαποῦ λεπτομηχανουργοῦ Ἑρρίκου Πάσκεβιτς συμβάσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 17 Δεκεμβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων τῆς 30 Μαρτίου καὶ τῆς 29 Ἰουλίου 1925 «περὶ ἐκτελέσεως γνωμοδοτήσεων τῆς ἐπιτροπῆς οἰκονομιῶν, ἀφορωσῶν τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐκκλησιαστικῶν κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1926 Ν.Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ διὰ τοῦ ἀπὸ 18 Μαρτίου 1915 κυρωθέντος διατάγματος κανονισμοῦ τοῦ Ἄθλου Ὄθωνος Α. Σταθάτου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου-1926 Ν.Δ. περὶ προσωρινῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων δήμου Πατραίων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ. περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6)13 Σεπτεμβρίου 1926 Ν.Δ. περὶ ἐπεκτάσεως τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΑΝΔʹ κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1925, δι’ οὗ ἐκυρώθη σχέδιον διεθνοῦς συμβάσεως περὶ ἐλαχίστου ὁρίου ἡλικίας παραδοχῆς παίδων ἐν τῇ ναυτικῇ ἐργασίᾳ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 1 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ. περὶ τῶν εἰς τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν ἀνηκόντων κτηματογράφων τῆς καείσης ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἀδείας εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν Εὐδήλου Ἰκαρίας πρὸς σύναψιν καὶ ἐπίδοσιν ὁμολογιακοῦ δανείου 35 μέχρι 40.000 δολλαρίων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 2 Σεπτεμβρίου 1928 συμβάσεως περὶ προμηθείας ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ λογαριασμὸν καὶ ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου μέχρι 70.000 ὀκάδων ἀραβοσίτου, πρὸς διανομὴν εἰς τοὺς κατοίκους τῆς περιφερείας Μαργαριτίου Ἠπείρου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Γενεύῃ συναφθείσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Σερβίας συμφωνίας πρὸς διακανονισμὸν ἀπαιτήσεως σχετικῶς πρὸς τὴν γραμμὴν Θεσσαλονίκης–Γευγελῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Δανίας ὑπογραφείσης ἐν Βερολίνῳ τῇ 22 Αὐγούστου 1928 συμβάσεως ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 4 Σεπτεμβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ πινακίου καὶ ἄλλων σχετικῶν πρὸς τὴν προδικασίαν διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 § 2 τοῦ νόμου 1872, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν.Δ. τῆς 26 Ἰουνίου 1923 περὶ γραφικῶν ἐπιχορηγήσεων, ὁδοιπορικῶν κλπ. δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως αʹ) τοῦ Ν.Δ. τῆς 19 Αὐγούστου 1924, βʹ) τοῦ Ν.Δ. τῆς 30 Σεπτεμβρίου 1924 καὶ γʹ) τοῦ Ν.Δ. τῆς 14 Νοεμβρίου 1925 περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Ν.Δ. περὶ ἑρμηνείας, τροποποιήσεως καὶ ἐξακολουθήσεως τῆς ἰσχύος διατάξεών τινων περὶ Ἀστυνομίας Πόλεων, οἰκονομικοῦ περιεχομένου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§269ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 11 μ. μ.)