1929.05.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 88η

ΤΕΤΑΡΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 1929

Προεδρία αʹ. Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως θὰ γίνῃ βραδύτερον. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἀνθρακόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τοῦ παμπροσφυγικοῦ συνεδρίου Σερρῶν ὑποβάλλοντος τὴν παράκλησιν ὅπως ἐπισπευθοῦν τὰ πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἀγροτῶν προσφύγων μέτρα. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Τηλικίδης καταθέτει ἀναφορὰν ἀντιπροσώπων τοῦ συνοικισμοῦ Σκύδρας δι’ ἧς παρακαλοῦν τὴν ἄμεσον ἀπομάκρυνσιν ἐκεῖθεν τοῦ γεωπόνου Σακσαμανόγλου. — Οἱ συμβολαιογράφοι Δωρίδος καὶ Νάξου ἀναφέρουν ὅτι κακῶς ἐδηλώθη ὅτι συμφωνοῦν ὑπὲρ τῆς ἱδρύσεως κοινοῦ ταμείου νομικῶν. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Χρυσοῦ παραπονεῖται διότι ἡ ἑταιρεία ἠλεκτροφωτισμοῦ διὰ καταλλήλων ἐνεργειῶν της παρὰ τῷ ὑπουργείῳ κατορθώνει νὰ νομιμοποιῇ τὰς ἐκνόμους ἐνεργείας της. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἀνθρακόπουλος καταθέτει αἴτησιν Δημ. Ἀράπογλου, πρόσφυγος, ἀναπήρου πολέμου τοῦ Τουρκικοῦ στρατοῦ παρακαλοῦντος ὅπως καὶ οὗτος τύχῃ τῶν εὐεργετημάτων τῶν ὁποίων τυγχάνουν καὶ οἱ λοιποὶ ἀνάπηροι. — Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου καπνοπαραγωγῶν Νιγρίτης παρακαλούντων ὅπως ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον διά τὴν τελείαν ἀπαλλαγὴν ἐκ τοῦ φόρου οἰκοδομῶν τῶν οἰκημάτων τῶν προοριζομένων διὰ τὴν συγκομιδὴν τοῦ καπνοῦ. — Ὁ πρόεδρος τοῦ συλλόγου δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ναυπλίου παρακαλεῖ ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐξήσεως μισθῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων συμπεριληφθῇ καὶ τὸ βοηθητικὸν προσωπικόν. — Σύλλογος Μακεδονομάχων «Παῦλος Μελᾶς» διαμαρτύρεται διὰ τὴν μεροληπτικὴν ἐνέργειαν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Μακεδονίας εἰς τὸ ζήτημα τῶν οἰκοπέδων. — Ὁ πρόεδρος τῆς διδακτηριακῆς ἐπιτροπῆς Καρτερολίου παρακαλεῖ ὅπως χορηγηθῇ ἡ ἀπαιτουμένη πίστωσις πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ ἡμιτελοῦς σχολείου των. — Φορτοεκφορτωταὶ λιμένος καὶ προλιμένων Πειραιῶς παρακαλοῦν ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ μερίμνῃ της πρὸς ἀνόρθωσιν τῆς ἐργατικῆς τάξεως προβῇ εἰς τὴν σύστασιν ταμείου συντάξεως ἐργατῶν. — Διάφορα σωματεῖα Λεβαδείας ἀναφέροντα τὴν χαλάρωσιν τῆς ἀσφαλείας τῆς πόλεώς των παρακαλοῦν, ὅπως ἐνισχυθῇ αὕτη δι’ ἐπαρκοῦς δυνάμεως χωροφυλακῆς. — Ὁ μητροπολίτης Ἄρτης παρακαλεῖ ὅπως μὴ πραγματοποιηθῇ ἡ ἐπικειμένη κατάργησις τῆς ἱερατικῆς σχολῆς Ἄρτης καθόσον αὕτη τυγχάνει ἐκ τῶν ἀρχαιοτέρων σχολῶν καὶ ἀποτελεῖ πνευματικὸν στήριγμα τῆς πόλεως. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει αἴτησιν Α. Γιακουμῆ ἐνοικιαστοῦ ἐλαιοδεκάτης τῶν δήμων Ἄρειως καὶ Ἀμφίας τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν, παρακαλοῦντος, ὅπως μειωθῇ τὸ ποσὸν τοῦ ἐνοικίου φόρου τῆς ἐλαιοδεκάτης, περὶ τὰς 200 χιλιάδας δραχμὰς, λόγῳ τῶν καταστροφῶν ἃς ὑπέστησαν. — Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς καταθέτει αἴτησιν ἁμαξεργατῶν τῆς πόλεως Καλαμῶν παρακαλούντων ὅπως ἀποζημιωθοῦν ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τροχαίας κινήσεως ὡς ἁμαξεργάται. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἀνθρακόπουλος καταθέτει τηλεγραφικὴν αἴτησιν τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου τῶν Δημοκρατικῶν ὀργανώσεων καὶ ἁπασῶν τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων τῆς πόλεως Σερρῶν παρακαλούντων ὅπως παραμείνῃ τὸ Βʹ σύνταγμα ἱππικοῦ εἰς τὴν πόλιν Σερρῶν καὶ 2) τὴν ἄμεσον ἀπόδοσιν εἰς τὸν δῆμον Σερρῶν τοῦ δημοτικοῦ νοσοκομείου κατεχομένου ὑπὸ τοῦ στρατοῦ. Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1925 δι’ οὗ ἐκυρώθη σχέδιον διεθνοῦς συμβάσεως περὶ ἐλαχίστου ὁρίου ἡλικίας παραδοχῆς παίδων ἐν τῇ ναυτικῇ ἐργασίᾳ». Ὁ κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐκχωρήσεως μισθωμάτων τῶν εἰς τὸν ἐνοριακὸν ναὸν ὁ «Ἅγιος Βασίλειος» τοῦ χωρίου Σουδενῶν–Καλαβρύτων ἀνηκόντων λειβαδίων κειμένων εἰς θέσεις Χελμὸς καὶ Βάλτος, πρὸς ἐξυπηρέτησιν δανείου διὰ τὴν διοχέτευσιν ὕδατος ἐκ τοῦ ὄρους Ἀροάνεια εἰς τὸ χωρίον Σουδενά». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σίδερης καὶ Μ. Αἰλιανὸς ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Μαρτίου 1929 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ ἐφ’ ἅπαξ φορολογίας τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου περιουσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Μαΐου 1926 Ν. Δ. περὶ μεταβιβάσεως δικαιωμάτων κυριότητος κλπ. ἐπὶ τῶν ἐν Ἑλλάδι κειμένων ἀγροτικῶν κτημάτων κλπ. εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ τῶν εἰς τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν ἀνηκόντων κτηματογράφων τῆς καείσης ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης. 3) Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 12 Αὐγούστου 1927 συμβάσεως περὶ συγκεντρώσεως καὶ διαθέσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου. 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 15 Μαΐου 1926 περὶ μεταβιβάσεως δικαιωμάτων κυριότητος τῶν ἐν Ἑλλάδι κειμένων ἀγροτικῶν κτημάτων κλπ. εἰς τὴν Ε.Α.Π. καὶ 5) Περὶ ὑπολογισμοῦ ὡς χρόνου ὑπηρεσίας καὶ ἀναδρομικῆς προαγωγῆς ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας ἀπολυθέντων λόγῳ πολιτικοῦ ἀδικήματος καὶ ἐπαναδιορισθέντων. Ὁ κ. Α. Χρηστομᾶνος (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3876 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Δεκεμβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ἰουλίου 1923 Ν. Δ. περὶ σχεδίων πόλεων κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Χαβίνης καὶ Ν. Σπηλιώτης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ διαδικασίας καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν καθαρῶν προσόδων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μπότσαρης, Δ. Χατζῖσκος, Μ. Μαντᾶς καὶ Ν. Τζερμιᾶς ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑκουσίας ἀποστρατείας ἀξιωματικῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Κοκκινᾶτος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τῆς φορολογίας τοῦ αὐτομάτου ὑπερτιμήματος τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας καὶ ἐπιβολῆς εἰδικοῦ φόρου μεταβιβάσεως ἀκινήτων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἀσκούτσης. Β. Δεληγιάννης, Γ. Βασιλειάδης, Μ. Βολουδάκης κλπ. ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 4035 περὶ προσωρινῆς ἀναπληρώσεως τῶν ὡς γερουσιαστῶν ἐκλεγομένων καθηγητῶν τῶν πανεπιστημίων κλπ. ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τῆς ἕδρας αὐτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μιαούλης, Π. Ρεδιάδης, Γ. Στράτος κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀκυρώσεως συμβάσεως ἀφορώσης τὸ λαχεῖον τοῦ στόλου καὶ τῶν ἀρχαιοτήτων τῆς Ἑλλάδος». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γρηγοράκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δηλοῖ ὅτι ἀποσύρει τά κάτωθι νομοσχέδια: 1) Περὶ δικαστηρίου ἀνηλίκων. 2) Περὶ ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ Κράτους τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων ἢ προφυλακισθέντων. 3) Περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ ταμείου δικαστικῶν μεγάρων καὶ φυλακῶν. 4) Περὶ αὐξήσεως τῶν χρηματικῶν ποινῶν καὶ προστίμων. 5) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΒΚΗʹ τοῦ 1892 περὶ δικαστηρίου κακουργειοδικῶν. 6) Περὶ καθορισμοῦ χρόνου διαρκείας προφυλακίσεως. 7) Περὶ ἱδρύσεως ταμείου προνοίας παρὰ τῷ δικηγορικῷ συλλόγῳ Θεσσαλονίκης. 8) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 διατάγματος περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 5 Μαΐου 1926 Ν. Δ. περὶ κώδικος τῶν δικηγόρων. 9) Περὶ κυρώσεων Ν. Δ. τῆς 9)13 Νοεμβρίου 1925 περὶ ἐφέσεως ποινικῶν ἀποφάσεων. 10) Περὶ ὀργανώσεως τοῦ ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν. 11) Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 19)26 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ, περὶ ἀμίσθων δικαστικῶν κλητήρων. 12) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19)30 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ποινικῶν κλητήρων. 13) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου (3 Ὀκτωβρίου) 1925 Ν. Δ. περὶ ἑρμηνείας τῆς παραγράφου 7 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3107 περὶ ἀποδοχῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. 14) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἀπριλίου (12 Μαΐου) 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἀπὸ 19 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ποινικῶν κλητήρων καὶ 15) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22)27 Ἰουλίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28)29 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ συστάσεως δικαστηρίου Πρωτοδικῶν ὑπὸ τὸ ὄνομα Πρωτοδικεῖον Καλαβρύτων.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς αὐτοκινητιστῶν Τριχωνίας.

§3Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρωθυπουργέ, εἶναι γνωστὴ ἡ ἔλλειψις ὁδῶν εἰς τὸν νομόν Αἰτωλοακαρνανίας, ὅπως μία ὁδὸς συνδέει τὸ Ἀγρίνιον μὲ τὸ Κεφαλόβρυσον καὶ ἡ ὁποία ἐπεσκευάσθη τὸ 1909 καὶ ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἄλλης συντηρήσεως καὶ ἐκ τῆς μεγάλης χρήσεως κατεστράφη, εἰς τρόπον, ὥστε οἱ αὐτοκινητισταὶ ἀναγκάζονται νὰ διακόψουν πᾶσαν δι’ αὐτῆς διάβασιν. Πρέπει δὲ καὶ διὰ τὴν διευκόλυνσιν τῶν ξένων εἰς τοὺς ἀρχαιολογικοὺς τόπους, νὰ ληφθῇ εἰδικὴ πρόνοια, διὰ τὴν ὁδὸν ταύτην.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§5Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐὰν ἐπρόκειτο μόνον περὶ τῶν συμφορῶν τῶν περιηγητῶν, τὸ ζήτημα δὲν θὰ ἦτο τοσαύτης σπουδαιότητος. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ ὁδοῦ τῆς ὁποίας ἡ ἐντατικότης τῆς κινήσεως εἶναι τοιαύτη, ὥστε τὸ σταμάτημα τῆς κυκλοφορίας ἐπ’ αὐτῆς σημαίνει σταμάτημα ὁλοκλήρου τῆς κινήσεως τοῦ Νομοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἐπέκτασις αὐτῆς πρὸς Ἀμφιλοχίαν καὶ Τριχωνίαν εἶναι ἐλεεινή, διότι κατέπεσαν πρό τινος τμήματα ὁλόκληρα αὐτῆς καὶ διεκόπη ὅλη ἡ συγκοινωνία. Δαπανῶνται ἤδη διὰ τὴν ὁδὸν Ναυπάκτου–Μεσολογγίου 35 ἑκατομμύρια, ἐνῷ πρόκειται περὶ ὁδοῦ ἀχρήστου, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ ἀνωτέρω σημαντικωτάτη ὁδὸς μένει ἀνεπισκεύαστος. Πρέπει συνεπῶς νὰ περικοπῇ ἡ δαπάνη διὰ τὴν ἀνωτέρω ἄχρηστον ὁδὸν καὶ νὰ διατεθῇ κονδύλιον διὰ τὴν ὁδὸν Ἀγρινίου–Κεφαλοβρύσου, Ἀγρινίου–Ἀμφιλοχίας καὶ Ἀγρινίου–Μεσολογγίου. Ἡ ὁδὸς Ναυπάκτου διὰ Κακῆς Σκάλας οὐδὲν θὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ ἡ δαπάνη, δι’ αὐτὴν θὰ ὤφειλε νὰ μετατοπισθῇ δι’ ἄλλας ὁδούς.

§6Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ὁδὸς Ναυπάκτου–Μεσολογγίου γίνεται, διὰ νὰ ἑνώσῃ μεγάλας ἀρτηρίας, τὸν νομόν δηλαδὴ μὲ τὰς Ἀθήνας καὶ εἶναι ὁδὸς νομοθετημένη πρὸ πολλοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὁδὸν ποὺ λέγετε, πρέπει νὰ εὑρεθοῦν χρήματα ἀπὸ τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς ἐπισκευῆς καὶ θά κάμω περὶ τούτου σύστασιν.

§7Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πρὸς διευκρίνησιν τῆς ἀληθείας τῶν ἰσχυρισμῶν μου, θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ κάμετε μίαν ἐπίσκεψιν σεῖς ὁ ἴδιος καὶ ἂν ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι αὐτὰ ποὺ λέγω δὲν εἶναι ἀληθῆ, τότε ν’ ἀφήσητε τὰ πράγματα νὰ ὑπάγουν εἰς τήν νομοθετικὴν ὁδόν. Ἄλλως νομίζω, ὅτι ὄχι μόνον δὲν εἶναι ὀρθόν, ἀλλ’ εἶναι ἐγκληματικὸν νὰ δαπανῶνται τόσα ἑκατομμύρια, διὰ μίαν ὁδὸν ἡ ὁποία εἶναι ἄχρηστος. Καὶ ἡ ἐπέκτασις τῆς ὁδοῦ αὐτῆς δύναται νὰ ἐξυπηρετηθῇ διὰ τῆς ἄλλης ὁδοῦ ἡ ὁποία συνδέει μίαν ὁλόκληρον ἐπαρχίαν καὶ νὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τὴν Ναυπακτίαν καὶ τὴν ἐπαρχίαν Μεσολογγίου καὶ τὴν ἐπαρχίαν Τριχωνίας.

§8Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ὁδὸς αὕτη εἶναι παλαιὰ καὶ ἔλειπε μόνον ἓν τμῆμα καὶ τὰ τεχνικά της ἔργα.

§9Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πρόκειται μόνον περὶ τμήματος ὁδοῦ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαοικονόμου ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ἁλμυροῦ περὶ κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Ἁλμυροῦ–Σούρπης.

§11Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἂν ἐστάλη συνεργεῖον, διότι εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἀνάγκη τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ αὐτῆς.

§12Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τὴν ὁδὸν αὐτήν, ὡς γνωρίζω, ἔχει ληφθῆ πρόνοια νὰ κατασκευασθῇ καὶ ἀσφαλῶς ἤδη, θὰ ἐστάλη συνεργεῖον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπιτροπῆς κτηνοτρόφων.

§14Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὅτι κατέθεσεν νομοσχέδιον περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, οἱ κτηνοτρόφοι ἐχάρησαν καὶ διὰ τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔσπευσαν, νά μᾶς ἀπαντήσουν εὐχαριστοῦντες. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν, νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§15Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Κατσαδήμας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§17Κ. ΚΑΤΣΑΔΗΜΑΣ. Εἶναι γνωσταὶ αἱ καταστροφαὶ αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὴν κτηνοτροφίαν. Οὔτε δάνεια παρεσχέθησαν, οὔτε καμμία ἄλλη πρόνοια ἐλήφθη. Παρακαλῶ λοιπόν, νὰ ληφθῇ ἄμεσος πρόνοια περὶ αὐτῶν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κριμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς Σταφιδικοῦ Συλλόγου Ζευγολατίου Μεσσηνίας.

§19Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Διὰ τὸ ζήτημα τῶν παγοπλήκτων, ἔλαβον καὶ ἐγὼ σχετικὰ τηλεγραφήματα ἐκ Μελιγαλᾶ. Τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος ἀνέπτυξα πρὸ ἡμερῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως μελετηθῇ τὸ ζήτημα τῆς παροχῆς δανείων ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, δανείων μακροπροθέσμων μὲ μικρὸν τόκον ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους, δεδομένου, ὅτι ἡ χορηγουμένη ἀποζημίωσις ἐκ 1600 δραχμῶν θὰ περιέλθῃ εἰς πιστωτὰς τῶν παγοπλήκτων.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§21Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωσταὶ αἱ καταστροφαί αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἀπὸ τοὺς τελευταίους παγετούς, κυρίως εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Μεσσηνίας. Ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ λάβῃ τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα καὶ διὰ τῆς ἀποστολῆς τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων καὶ διὰ τῆς προσωπικῆς μεταβάσεως ἐκεῖ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος εἶχε τοιουτοτρόπως τὴν εὐκαιρίαν, νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ἔκτασιν τοῦ κακοῦ καὶ τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα. Ὡς ἀντιπρόσωπος τῶν καταστραφέντων αὐτῶν, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ στοργικὸν ἐνδιαφέρον της ὑπὲρ τῶν καταστραφέντων πληθυσμῶν καὶ συγχρόνως διὰ τὴν ἐπέμβασίν της παρὰ τῷ Αὐτονόμῳ σταφιδικῷ ὀργανισμῷ, διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν αὐτῶν. Ἀλλὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἀνηγγέλθησαν ἐσχάτως, δὲν ἱκανοποιοῦν ἐξ ὁλοκλήρου τὰ αἰτήματα τῶν παθόντων. Συμφωνῶ πλήρως, ὅτι οὐδὲν νομικὸν δικαίωμα ἀποζημιώσεως αὐτῶν γεννᾶται ἐκ τοῦ γεγονότος τῆς καταστροφῆς καὶ συγχρόνως τάσσομαι ἀπολύτως μὲ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι αὐτὸ θ’ ἀπετέλη κακὸν προηγούμενον. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως μία ἠθικὴ ὑποχρέωσις ἀνακουφίσεώς των. Καὶ ἡ ἠθικὴ αὕτη ὑποχρέωσις ἐνισχύεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς τῆς ὑπάρξεως τῶν πελωρίων ἀποθεματικῶν κεφαλαίων τοῦ Αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, τὰ ὁποῖα, ὡς γνωστὸν ἐσχηματίσθησαν εἰς βάρος τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, εἰς βάρος τῶν σήμερον καταστραφέντων καὶ ἀντιμετωπιζόντων τὸ πρόβλημα τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου παγοπαθῶν. Θὰ ἤθελον νὰ τονίσω τοῦτο εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Κατὰ τὰς γνωσθείσας λεπτομερείας, πρόκειται νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις 1600 δρ. κατὰ χιλιόλιτ. καταστραφείσης σταφίδος. Εἶναι ὅμως γνωστόν, ὅτι ἕκαστον στρέμμα ἔχει παραγωγικὰ ἔξοδα 1500 δραχμῶν, δεδομένου δὲ ὅτι ἕκαστον στρέμμα παράγει μόνον 500 λίτρας, ἕπεται ὅτι ἡ ὁρισθεῖσα ἀποζημίωσις τῶν δραχμῶν 1600 κατὰ χιλιόλιτρον σταφίδος δὲν ἀρκεῖ διὰ τὴν πληρωμὴν οὐδὲ αὐτῶν τῶν καλλιεργητικῶν ἐξόδων. Εἶναι λοιπὸν προφανῶς ἀνεπαρκὲς τὸ ποσὸν αὐτό. Πρέπει δὲ ἀπαραιτήτως, νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως, καὶ συγχρόνως, νὰ ἐφαρμοσθῇ σύστημα μακροχρονίου ἐπιστροφῆς τῶν δανείων τῶν συνεταιρισμῶν, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι λόγῳ τῆς μακρᾶς οἰκονομικῆς κρίσεως οἱ παραγωγοὶ ὄχι μόνον δὲν διαθέτουν ἀποταμίευσίν τινα, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως δανείζονται, διὰ τῶν συνεταιρισμῶν των ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν καλλιεργητικῶν ἐξόδων καὶ ἀπὸ τοῦ Ἰαννουαρίου ζοῦν κυριολεκτικῶς ἐπὶ πιστώσει ἐν ἀναμονῇ νέας ἐσοδείας. Ἑπομένως, διὰ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν δραχμῶν 1600 δὲν ἀντιμετωπίζεται τὸ ζήτημα τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Κατὰ τὴν γνώμην μου, θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ αὔξησις τῆς ἀποζημιώσεως ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ Αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, διότι μὲ τὸ ποσὸν τῶν 1600 δραχμῶν δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἐξ ὁλοκλήρου ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμὸς. Ὁ Αὐτόνομος ὀργανισμὸς θὰ ἐπιβαρυνθῇ μόνον μὲ 20.000.000 δραχμὰς ἔναντι τῶν ἀποθεματικῶν 300.000.000 δραχμῶν. Συγχρόνως δὲ πρόκειται, νὰ ὠφεληθῇ τοὐλάχιστον 80.000.000 ἐκ τῆς καταστροφῆς αὐτῆς λόγῳ τοῦ μετριασμοῦ τῶν πλεονασμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένος ν’ ἀγοράζῃ εἰς τὴν τρέχουσαν τιμὴν καὶ νὰ μεταπωλῇ εἰς τὴν βιομηχανίαν εἰς πολὺ μικροτέραν τοιαύτην. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν νέαν φορολογίαν ἐκ δραχμῶν 25.000.000, εἶμαι σύμφωνος νὰ μὴ καταβληθῇ αὕτη ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως νὰ διανεμηθῇ ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ ἐξ ὁλοκλήρου καὶ ὄχι ἐν μέρει μόνον, εἰς τοὺς παγοπαθεῖς. Ἐν τέλει εἶναι ἀνάγκη ἐπεμβάσεως τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν μακροπρόθεσμον καὶ τοκοχρεωλυτικὴν ἐξόφλησιν τῶν καλλιεργητικῶν δανείων τῶν παγοπαθῶν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διότι ἄλλως ἡ ἀποζημίωσις τῶν δραχμῶν 1600 καταντᾷ δῶρον ἄδωρον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαφλέσσας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§23Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ καταχρασθῶ τῆς ὑπομονῆς τῶν κυρίων βουλευτῶν, διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς αὐτά. Αἱ καταστροφαὶ εἶναι γνωσταί, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας τὸ γνωρίζει. Ἤδη θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, νὰ φανῇ ὀλίγον γενναιόδωρος εἰς τοὺς κατοίκους Μεσσηνίας καὶ λέγω γενναιόδωρος, διότι μέχρι τοῦδε ἡ Μεσσηνία ἔδωσε, δίδει καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ δίδῃ, καὶ ἐλέχθη δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον τοῦτο εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμὸς διέταξε τὴν καταβολὴν 1600 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, διὰ τοὺς παγοπλήκτους. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦτο τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ εἶναι ἀρκετόν διὰ νὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς ἀτυχήσαντας πληθυσμούς, πρέπει ὅμως νὰ αὐξηθῇ εἰς 2.300 κατὰ χιλιόλιτρον. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι ἡ σταφὶς ὑπέστη ἤδη νέα πλήγματα καὶ συνεπῶς, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἐντείνῃ τὰ μέτρα της καὶ νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν καὶ τοῦτο εἶναι ἀδύνατον ἐὰν αὐξήσῃ τὴν φορολογίαν. Ὡς εἶναι γνωστόν, κύριοι, κατὰ τὸ 1926 ἡ σταφὶς κατέβαλε φόρον ἐξαγωγικὸν 16.000.000, τὸ 1927 κατέβαλε 30.000.000, τὸ 1928, 50.000.000 καὶ ἤδη ζητεῖται νὰ καταβάλῃ, 75.000.000. Τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἄντικρυσ’ εἰς τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ ἐπιβάλῃ πλέον φόρους καὶ εἶναι καὶ μία ἐξαίρεσις, διὰ τοὺς ἀτυχεῖς σταφιδικοὺς πληθυσμούς. Δὲν γνωρίζω, διατὶ αὐξάνει κατ’ ἔτος ἡ φορολογία. Ἐὰν συνεπῶς παραμείνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἔλαβε πρὸ ἑνὸς ἔτους νομίζω, ὅτι τὸ ὑπερβάλλον αὐτὸ ποσὸν διανεμόμενον εἰς τοὺς παγοπλήκτους πληθυσμούς, θὰ ἐπιφέρῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θέλει δηλαδὴ τὴν ἀνακούφισιν. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ εἶναι κἄτι ἄλλο, ἐξερριζώθησαν πολλαὶ σταφιδάμπελοι ἐν Μεσσηνίᾳ, πρὸς ὄφελος τῶν ἄλλων σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Συνεπῶς τὸ ταμεῖον τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, δύναται νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν καὶ τὸ ποσὸν τῶν χρημάτων τὸ ὁποῖον ἐπεδικάσθη εἰς τὸν σταφιδικὸν ὀργανισμόν, νὰ χορηγήσῃ μέρος καὶ εἰς τοὺς παγοπλήκτους. Νομίζω, ὅτι διὰ τῶν μέτρων τούτων, θὰ δυνηθοῦν οἱ ἀτυχήσαντες συμπατριῶται μου, νὰ ἀντικρύσουν τὴν καταστροφὴν αὐτήν. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, στεροῦνται τῶν πάντων, ἀλλὰ στεροῦνται καὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον πᾶς πολίτης ἔχει, τὸ ζήτημα τῆς ἐπὶ πιστώσει ἀγορᾶς τῶν τροφίμων. Πίστωσις δὲν δίδεται. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσῃ, τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῶν φόρων μέχρις ὅτου εἶναι δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί νὰ συστηματοποιηθοῦν πάλιν εἰς νοικοκυραίους. Πλὴν τῆς καταστροφῆς αὐτῆς ἐπίκειται καὶ μία ἄλλη καταστροφή, ἡ τῆς ἐπιδρομῆς τῆς ἀκρίδος. Πρὸ διμήνου παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα, νὰ σταλῶσι τὰ ἀναγκαῖα φάρμακα καὶ οἱ ἀναγκαῖοι πρὸς τοῦτο γεωπόνοι, οἱ ὁποῖοι νὰ σταλῶσι διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἀκρίδος καὶ δώσουν τὰς ὁδηγίας πρὸς τοὺς πληθυσμούς. Μέχρι τοῦδε δὲν ἐγένετο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνεμένετο. Κραυγαὶ ἔρχονται ἀπὸ τὴν Μεσσηνίαν, ὅτι νέα καταστροφὴ ἀπειλεῖται καὶ φαντάζεσθε τὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς γείτονας τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας εἰς τὸν νομὸν Λακωνίας καὶ εἰς τὸν νομὸν Ἀχαϊοήλιδος, νὰ καταπολεμήσουν τὴν ἀκρίδα, διὰ νὰ προληφθῇ καὶ τὸ ἄλλο ἀτύχημα, τὸ ὁποῖον ἐπίκειται, νὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῆς Μεσσηνίας. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἀναλάβῃ αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον καὶ χάριν αὐτῶν τῶν πληθυσμῶν, ἀλλὰ καὶ χάριν τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζᾶκος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§25Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐκεῖ ποὺ ἄλλοτε ἀνθοῦσεν ἡ εὐτυχία καὶ ἡ χαρὰ σήμερον ἔχει ἐξαπλωθῆ ἡ δυστυχία καὶ ἡ ἀπόγνωσις. Ὁ νομὸς Μεσσηνίας, ὁ ὁποῖος ἔχει προσθέσει καὶ προσθέτει πολλοὺς πόρους εἰς τὸν προϋπολογισμὸν σήμερον στερεῖται καὶ τοῦ ἄρτου. Ὁ ἐπελθὼν παγετὸς ἐπέφερε τελείαν καταστροφὴν ὄχι μόνον διὰ τὸ παρὸν ἔτος, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐρχόμενον, διότι οὐδεὶς βλαστὸς ὑπάρχει. Κατόπιν τῆς ἐπελθούσης αὐτῆς καταστροφῆς, τῆς ὁποίας τὸ μέγεθος καὶ τὴν ἔκτασιν ἀντελήφθη ὁ κ. ὑπουργός, εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὰς ἀγαθὰς διαθέσεις, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν ἐπέδειξε ταχύτητα, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων αὐτῆς, ὥστε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ δυνηθοῦν σήμερον νὰ εὕρουν τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως, τουτέστι νὰ προσέλθουν εἰς τὰς Τραπέζας καὶ νὰ εἴπουν, ὅτι σήμερον ἔχομεν ἐξησφαλισμένην ἀποζημίωσιν, συνεπῶς χορηγήσατέ μας τὰ μέσα. Προετάθη μόνον ἀπὸ τὸν Αὐτόνομον ὀργανισμὸν νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὴν Κυβέρνησιν περὶ ἀποζημιώσεως 1.600 δραχ. Ἀσφαλῶς τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀποζημίωσις, διότι δὲν καλύπτει οὐδὲ κἄν τὰ μικρότερα ἔξοδα. Συνεπῶς ἔχομεν τὴν ἀποζημίωσιν διὰ τὸ παρὸν χωρὶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀποζημίωσις καὶ διὰ τὸ ἐρχόμενον ἔτος. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ ἀλήθεια, ὅτι δὲν δύναται ἑκάστοτε, νὰ ἔρχεται ἀρωγὸς καὶ νὰ ἀποζημιώνῃ διὰ τὰς θεομηνίας, διότι οὐδαμοῦ τοῦτο ὑπάρχει. Ἀλλὰ ὁ παγόπληκτος ἐκεῖνος πληθυσμὸς ζητεῖ τὴν ἠθικὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως. Τουτέστι λέγει, θέλω εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν καμπὴν τοῦ προϊόντος μου, νὰ μὴ μὲ φορολογήσῃ. Δεύτερον, ζητοῦν τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ θέλουν τὰ ἐκ τοῦ δανείου τῶν ἐκριζώσεων ποσά. Ἄλλο κονδύλιον τὸ ὁποῖον θέλουν εἶναι ἐκεῖνο τοῦ consortium τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Γνωρίζετε, ὅτι ὅταν ἐλειτούργει τοῦτο τὰ ⅔ ἐδίδοντο εἰς τὸ Κράτος καὶ ὑπεχρεοῦτο τὸ δημόσιον νὰ τὰ ἐπιστρέψῃ καὶ ὑπεβλήθησαν αἰτήσεις καταθέσεων εἰς τὰς Πάτρας καὶ ἔκτοτε τὸ πρᾶγμα ἐκκρεμεῖ. Αὐτὰ τὰ μέσα, νὰ διατεθῶσιν, ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ βοηθήσουν τὴν Μεσσηνίαν, ἡ ὁποία εἶναι βυθισμένη εἰς ἀπόγνωσιν. Ἀλλὰ ἐπὶ πλέον ἀκόμη, νὰ ἀνασταλῇ καὶ ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων, διότι στεροῦνται ἀπολύτως καὶ τοῦ ψωμιοῦ των. Ὁ εἰσπράκτωρ καὶ ὁ χωροφύλαξ διαρκῶς τοὺς βιάζουν, διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου λοιπὸν εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ καὶ αὐτὸ τὸ μέτρον. Πρέπει ἐν πάσει περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ οἱανδήποτε ἀπόφασιν ταχέως, ὥστε, νὰ δυνηθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, νὰ κανονίσουν τὴν κατάστασίν των τὴν οἰκονομικήν, διὰ νὰ ἴδουν ποία τύχη τοὺς ἀναμένει.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Ἀναστασίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§27Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ Μεσσηνίας, οἱ σήμερον ὁμιλήσαντες, ὡμίλησαν περὶ τῆς ἀνάγκης ἀλληλεγγύης τῆς σταφιδικῆς οἰκογενείας τὴν ὁποίαν διαρρήδην καὶ κατηγορηματικῶς ἠρνήθησαν ἄλλοτε προκειμένου περὶ τῆς συμφορᾶς ἄλλων ἐπαρχιῶν, λησμονήσαντες τότε τὸ ρητὸν «μηδενὶ! συμφορὰν ὀνειδίσῃς κ.λ.π.». Ὅλοι οἱ ὁμιλήσαντες σήμερον πλὴν τοῦ κ. Κωστοπούλου, ὑπεστήριξαν τότε ἀντίθετα τῶν ὅσων ὑποστηρίζουν σήμερον, ἀνήκοντες εἰς σταφιδικὴν οἰκογένειαν παθόντες σοβαρωτάτας καταστροφὰς ἄλλοτε, δὲν ἀντιτιθέμεθα νὰ φορολογηθῶμεν βαρύτατα ἔστω. Καταγόμενοι ἐκ τῆς περισσότερον σταφιδοφόρου ἐπαρχίας, ἐν τούτοις χάριν τῆς ἀλληλεγγύης τῆς σταφιδικῆς οἰκογενείας, δὲν ἀντιτιθέμεθα εἰς τὴν αἴτησιν αὐτὴν καὶ συμφωνοῦμεν, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ διδόμενον σήμερον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ εἶναι μεγαλύτερον καὶ πρέπει νὰ φθάσῃ μέχρι 2.000 δραχ. Ἐκφράζω δὲ τὴν γενικὴν γνώμην ὑποθέτω τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ πρέπει νὰ αὐξηθῇ εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἐπέλθῃ πραγματικὴ ἀνακούφισις.

§28Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι εἰς πλείστας ἐπαρχίας τῆς Μεσσηνίας ἡ καταστροφὴ ὑπῆρξεν ὁλοκληρωτικὴ. Ἀλλὰ ὅπως εἶπεν ὁ ἀξ. συνάδελφος, δὲν ἔμεινεν ἀδιάφορος ἡ Κυβέρνησις. Ἔσπευσεν παραχρῆμα, νὰ ἀντιληφθῇ καὶ νὰ λάβῃ ὅσα μέτρα ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ.

§29Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Δὲν εἶπον ἀδιαφορίαν, ἀλλὰ δὲν κατέληξεν εἰς ἀποφάσεις.

§30Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κατέληξεν εἰς ἀποφάσεις καὶ τὰς ἀνεκοίνωσεν, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀπεφασίσθη νὰ δοθῇ πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ζημιωθέντων ἐχαρακτηρίσθη παρ’ ἡμῶν ὡς ἀνεπαρκές. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κυρίως νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ λεχθῇ καὶ ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ, εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ἀσκήσωμεν πᾶσαν ἡμῶν τὴν δύναμιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διὰ νὰ μὴ ἐπιδιώξῃ τὴν εἴσπραξιν τῶν ὀφειλομένων ἀπέναντι τῆς περιόδου αὐτῆς, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἔχει ἐξαντλήσει ὅλον τὸ ποσὸν τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα κατ’ ἔτος χορηγεῖ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἑπομένως, ἐὰν δὲν ὑποχρεωθοῦν νὰ καταβάλουν κατὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας, τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα ὀφείλουν, τὰ καλλιεργητικά, θὰ μείνῃ εἰς χεῖρας των τὸ ποσὸν τῶν 1600 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα, μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατόν, οἰκονομικώτερον ζῶντες, νὰ διέλθουν τὴν περίοδον αὐτῆς τῆς κρίσεως. Ἀλλὰ τὸ νὰ θέλετε νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρον τὸ ποσὸν καὶ τὸ κέρδος ἀκόμη, ὅσον ποσὸν θά ἔπαιρνον ἂν δὲν συνέβαινεν ἡ θεομηνία αὐτή, εἶναι ὀλίγον ὑπερβολικὸν κατ’ ἐμέ.

§31Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Νὰ δοθοῦν τὰ ⅔ τοῦ ἀσφαλιζομένου ποσοῦ, τοὐτέστιν, νὰ λάβουν 2.400 δραχμάς.

§32Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νομίζω, ὅτι διὰ τῆς συστάσεως ἡ ὁποία ἐγένετο, καὶ θὰ ἐπαναληφθῇ ὅπως μὴ ἐπιδιωχθῇ ἡ εἴσπραξις τῶν καλλιεργητικῶν δανείων τὰ ὁποῖα ἔχουν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, νομίζω ὅτι ὁ πληθυσμὸς αὐτός ἀρκούντως ἀνακουφίζεται. Τώρα, ἐὰν κατορθωθῇ βραδύτερον, νὰ ἐπιτευχθῇ νὰ διαθέσῃ καὶ δάνεια μακροπρόθεσμα, τότε ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν θὰ ὑποστοῦν τὸν κλονισμόν, καθόλου, οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί.

§33Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Διὰ νὰ πάρουν τὰς 1600 δραχμὰς πρέπει νὰ προσθέσωμεν ἀπὸ τώρα αἷμα εἰς τὸν σταφιδικὸν ὀργανισμόν, διὰ νὰ ἀνθέξῃ.

§34Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὴν τὴν ἐποχὴν δὲν ἐπρόκειτο νὰ εἰσπράξουν οἱ παραγωγοί, ἀλλὰ τὸν Σεπτέμβριον. Ἑπομένως τοῦ χορηγεῖται τώρα ἡ εὐκαιρία, διὰ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀνοίξῃ πιστώσεις καὶ ὅταν θὰ ἐκαλοῦντο ἀπὸ τὴν Τράπεζαν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των δὲν θὰ πληρώσουν ἀλλὰ θὰ τοὺς δοθῇ ἐλευθερία.

§35Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ τὰ εἰσπράξῃ μετὰ ἕν ἔτος, ἐνῷ ἡμεῖς δηλοῦμεν ἀδυναμίαν πληρωμῆς.

§36Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ πληρώσητε εἰς τὴν νέαν ἐσοδείαν.

§37Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἡμεῖς δηλοῦμεν ἀδυναμίαν, νὰ πληρώσωμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον.

§38Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ πρέπει νὰ πιστοποιηθῇ, διότι ἂν συμβῇ, θὰ συμβῇ μόνον δι’ ὡρισμένους δήμους καὶ δὲν θὰ συμβῇ καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν, ἀλλὰ μόνον δι’ ὡρισμένα κτήματα. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τοῦ μέλλοντος, τότε θὰ φανῇ καὶ τότε λαμβάνονται μέτρα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Ζάρκου.

§40Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὸ ἑξῆς ζήτημα: Τὸ Ζάρκου κ. Πρόεδρε, εἶναι τὸ Μενίδι τοῦ Βενιζελισμοῦ, ἡ Ἀκρόπολις τοῦ Βενιζελισμοῦ. Λοιπὸν τὸ Ζάρκον καταδιώκεται. Ἐπὶ εἴκοσι χρόνια, κ. Πρόεδρε, οὐδέποτε ἦλθον νὰ σᾶς ἐνοχλήσω, ἀλλὰ σήμερον εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τὸ πράξω. Τὸ Ζάρκον ἔχει ἕνα ἀγρόκτημα ὀνομαζόμενον Ἅγιος Ἰωάννης τὸ ὁποῖον ἀπηλλοτριώθη ἀλλ’ ἐπὶ Παγκάλου ἤρθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Ὁ ἰδιοκτήτης εἰς τὸν ὁποῖον κατεφύγαμεν καὶ ἐζητήσαμε νὰ τὸ ἀγοράσωμεν, διὰ τοὺς γεωργούς μᾶς ἐζήτησε 3 ἑκατομμύρια μπροστά, ἐνῷ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὸ ἔδωσεν εἰς τοὺς κτηνοτρόφους ἀντὶ 2 ἑκατομμυρίων δραχμῶν εἰς 10 ἴσας δόσεις. Ἐζητήσαμεν νὰ τὸ ἀγοράσωμεν ἡμεῖς ἐν ἴσοις ὅροις ἐπειδὴ εἶναι μέσα εἰς τὴν πόρτα τοῦ χωριοῦ καὶ δὲν δύνανται νὰ διατηρηθοῦν τὰ ζῷα τοῦ χωριοῦ ἄνευ αὐτοῦ καὶ διὰ νὰ καλλιεργήσουν αὐτὸ οἱ ἀκτήμονες, διότι πρέπει νὰ μάθετε, ὅτι τὸ Ζάρκον εἶναι μία κωμόπολις ἀπὸ 500 κληρούχους καὶ μόνον οἱ 150 εἶναι ἀποκατεστημένοι καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι ἔχει δώσει τὸν λόγον του.

§41Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πόσα στρέμματα πῆρε κάθε κληροῦχος εἰς τὸ Ζάρκον;

§42Θ. ΦΙΛΙΟΣ. 40 στρέμματα, ἀλλὰ εἶναι ὅλα ὀρεινὰ καὶ ἔπρεπε νὰ πάρουν, ὅπως εἰς τὴν Λάρισσαν 150 στρέμματα. Ζητοῦμεν τὴν ἐπέμβασίν σας κ. Πρόεδρε καὶ ζητοῦμεν νὰ πείσητε τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ δεχθῇ τὰ κτήματα τὰ ἰδικά μας καὶ νὰ διώξῃ τοὺς κατοίκους αὐτοὺς νὰ δώσῃ τὰ ἄλλα λειβάδια εἰς τοὺς κτηνοτρόφους καὶ νὰ μὴ δώσῃ τὸν Ἅγιον Ἰωάννην, ποὺ εἶναι μπροστὰ εἰς τὸ χωριό.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τί θέλετε νὰ κάμω ἐγώ;

§44Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Τὸ ἀγρόκτημα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχει 1000 στρέμματα καλλιεργήσιμα, νὰ ἀπαλλοτριωθῇ, ὅπως καὶ ἄλλοτε, ἀλλὰ ἤρθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις.

§45Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μποροῦμε νὰ τὸ κάμωμε;

§46Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὄχι.

§47Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, μποροῦμε, διότι ἐδόθη γεωργικὸς κλῆρος εἰς τὸ Ζάρκον· ἐγὼ δὲ ἠξίωσα, νὰ ὑπάγῃ ἕνας ἀνώτερος ὑπάλληλος, νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ βεβαιώσῃ πῶς εἶναι τὸ κτῆμα αὐτὸ καὶ ὄχι τὸ ὑπουργεῖον νὰ πεισθῇ εἰς τὴν ἔκθεσιν ἑνὸς γραφέως τοῦ ἐποικισμοῦ, διὰ τῆς ὁποίας εἶπεν, ὅτι μπορεῖ νὰ τὸ πωλήσῃ ὡς λειβάδι.

§48Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὄχι μόνον ἡ ἔκθεσις τοῦ Ἐποικισμοῦ, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως τὸ ἐχαρακτήρισε, ὡς λειβάδι καὶ ἑπομένως, ὡς ἀναπαλλοτρίωτον.

§49Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν ἐξεδόθη καμμία ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ σφάλμα.

§50Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐφ’ ὅσον ἐκηρύχθη ἀναπαλλοτρίωτον δὲν ἔχομεν κανένα δικαίωμα νὰ ἐμποδίσωμεν τὸν ἰδιοκτήτην νὰ προβῇ εἰς ἐλευθέραν πώλησιν. Ἐφ’ ὅσον ἐχαρακτηρίσθη, ὡς λειβάδι παρὰ τῶν ἁρμοδίων, δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ προβῶμεν εἰς οὐδὲν ἐκβιαστικὸν μέτρον.

§51Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα, νὰ σταλῇ ἕνας ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου καὶ ὄχι ἕνας γραφεὺς τοῦ Ἐποικισμοῦ ποὺ τοῦ ἔκαμαν ἕνα τραπέζι καὶ ἔκαμε τὴν ἔκθεσιν αὐτήν, διὰ νὰ βεβαιώσῃ τὴν κατάστασιν.

§52Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι ἀνάγκη, νὰ σταλῇ ἕνας ἀνώτερος ὑπάλληλος γι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§53Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ εὔκολον, νὰ ἐκδιωχθῇ μία κωμόπολις σἂν τὸ Ζάρκον. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐζήτησα, νὰ σταλῇ ἕνας ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου, διὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§55Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Τὸ ζήτημα συνίσταται εἰς τοῦτο: ἐὰν αἱ γαῖαι αὐταὶ εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὸν ἐποικισμὸν τοῦ Ζάρκου Αὐτὸ εἶναι ἐξεταστέον, καὶ τοῦτο ὑπεστηρίχθη, διότι ὁ συνοικισμὸς τοῦ Ζάρκου δὲν δύναται νὰ ζήσῃ ἄνευ αὐτοῦ. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθὲς καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ κάτοικοι προσφέρονται νὰ ἀγοράσουν ἐν ἴσοις ὅροις, ἔχει δικαίωμα τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, προκειμένου, νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἄδειαν πωλήσεως, νὰ προτιμήσῃ τοὺς κατοίκους χωρὶς νὰ ζημιώσῃ παντάπασιν τὸν ἰδιοκτήτην. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀπαλλοτριώσεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ πωλήσεως. Καὶ ζητοῦν οἱ κάτοικοι νὰ προτιμηθοῦν ἐπὶ ἴσοις ὅροις, ὅπως ἔγινε καὶ δι’ ἄλλα κτήματα προηγουμένως. Ἐπανειλημμένως ἐξεδόθησαν ἄδειαι ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον, νὰ προτιμηθοῦν ἐν ἴσοις ὅροις οἱ κάτοικοι οἱ ἐντὸς τῶν λειβαδίων. Καὶ ἐὰν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας δὲν ἀγοράσουν οἱ κάτοικοι τότε, νὰ χάσουν τὸ δικαίωμα. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ νὰ μὴ τὸ κάμῃ καὶ ἐνταῦθα ὁ κ. ὑπουργός, ἐὰν θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ δοθῇ εἰς τοὺς κατοίκους, διότι δὲν μποροῦν νὰ ζήσουν ἄνευ αὐτῶν τῶν γαιῶν· ἄλλως τε δὲν βλέπω τί λόγον ἔχει ἡ ἀπαγόρευσις τῶν ἀγοραπωλησιῶν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σίδερης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§57Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἶναι δύο ζητήματα ἐντελῶς χωριστά. Τὸ ἓν ζήτημα εἶναι: ἐὰν τὸ κτῆμα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου ὑπόκειται ἢ δὲν ὑπόκειται εἰς ἀπαλλοτρίωσιν. Ἐφ’ ὅσον γεννᾶται μία ἀμφισβήτησις δὲν εἶναι δύσκολον νὰ μεταβῇ εἰς ἀνώτερος ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος θ’ ἀπασχοληθῇ 3–4 ἡμέρας καὶ θὰ ὑποβάλῃ μίαν ἔκθεσιν λύουσαν τὸ ζήτημα, ἐὰν τὸ κτῆμα εἶναι ἀπὸ τὰ καθαρῶς κτηνοτροφικὰ καὶ τὰ μὴ ὑποκείμενα εἰς ἀπαλλοτρίωσιν. Δὲν πρόκειται, νὰ ἐμποδίσωμεν τὸν ἰδιοκτήτην νὰ τὸ πωλήσῃ, ἀλλὰ θὰ τῷ εἴπωμεν: θέλεις νὰ τὸ πωλήσῃς, θὰ σᾶς δώσωμεν τὴν ἄδειαν, ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ προτιμήσῃ τοὺς ἀνθρώπους τοῦ χωρίου, οἱ ὁποῖοι θὰ σᾶς πληρώσουν τὸ αὐτὸ ποσόν; Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένον τοῦτο. Ἂν θελήσῃ τὸ ὑπουργεῖον, νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην νὰ πωλήσῃ ὄχι πρὸς τοὺς κατοίκους, ἀλλὰ πρὸς ἄλλους, θὰ παρεμβληθοῦν ἐμπόδια μεγάλα καὶ θὰ ἔχωμεν συγκρούσεις καὶ θὰ εὑρεθῶμεν ταχέως πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ ἱδρύσωμεν σταθμοὺς ἀστυνομικούς, νὰ μεταβῶσιν ἀποσπάσματα. Ἄν εἶναι κἄποιος, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ προηγηθῇ ὑπὲρ πάντα ἄλλον, εἶναι οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου. Θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ καλέσῃ τοὺς κατοίκους, νὰ τοὺς δώσῃ μίαν ἀνάλογον προθεσμίαν, ὥστε ἐμπραγμάτως νὰ δυνηθοῦν νὰ δώσουν ἐγγυήσεις περὶ τῆς ἀγορᾶς, ἀλλὰ συγχρόνως, νὰ προωθήσῃ τὸν ἰδιοκτήτην Ζάρκου, εἰς τὴν πώλησιν αὐτὴν νὰ προτιμήσῃ τοὺς ἐντοπίους. Καὶ ναὶ μέν δὲν δύναται ν’ ἀπαγορεύσῃ αὐθαιρέτως εἰς τὸν ἰδιοκτήτην δὲν ἔχει ἀναλάβει ὁ ἰδιοκτήτης ὑποχρέωσίν τινα, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῇ ὑπὸ ἐξέτασιν γενικώτερον τὸ ζήτημα, ὅπου πρόκειται νὰ δοθοῦν ἄδειαι πωλήσεως εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, νὰ προτιμῶνται οἱ ἐντόπιοι Διότι δὲν ἀντιλαμβάνομαι, διατὶ ὁ ἰδιοκτήτης δὲν πρέπει νὰ ὑποχρεωθῇ, ἐπὶ ἴσοις ὅροις, νὰ προτιμήσῃ τὸν ἐντόπιον. Θὰ συνίστων εἰς τὸν κ. ὑπουργόν τῆς Γεωργίας, νὰ δοθῇ μία προθεσμία εἰς τοὺς χωρικούς, ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ καταβάλουν. Ἄν οἱ χωρικοὶ δὲν συνεμορφοῦντο, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ εἶχεν δίκαιον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ὁ ἰδιοκτήτης.

§58Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἐκκρεμεῖ ἀπὸ δύο μηνῶν καὶ πλέον. Δὲν ἔδωσα τὴν ἄδειαν, διὰ νὰ δώσω εὐκαιρίαν νὰ πραγματοποιηθῇ συνεννόησις μετὰ τοῦ ἰδιοκτήτου ὅπως τὸ κτῆμα πωληθῇ εἰς τὸ χωρίον τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεται. Παρήλθεν ἡ μακρὰ αὕτη προθεσμία ἄγονος, ἀλλὰ δὲν ἠδυνάμην νὰ πράξω ἄλλο τι, εἰμὴ, νὰ παρακωλύσω τὴν ἄδειαν, ὅπως δώσω τὸν καιρὸν εἰς τοὺς χωρικούς, νὰ συμφωνήσουν μὲ τὸν ἰδιοκτήτην. Τὸ κτῆμα κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ γεωργικοῦ γραφείου εἶναι κτηνοτροφικὸν καὶ τοῦτο διεπιστώθη μετὰ διπλῆν καὶ τριπλῆν ἐξέτασιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως αἱ προθεσμίαι νὰ πολλαπλασιάζωνται ἐπ’ ἄπειρον, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον...

§59Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐδόθη ἡ ἄδεια, ἢ ὄχι;

§60Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὄχι!

§61Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἀπόψε καταβάλλουν τὸ χρῆμα οἱ ἀγρόται. Ἀφοῦ δίδουν τὰ χρήματα, κατὰ τὶ κωλύεται ὁ ἰδιοκτήτης;

§62Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ δὲν τὸ δίδει; Ἔχετε, κ. Φίλιο, τὰ χρήματα;

§63Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε.

§64Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, δὲν ἐδόθη ἡ ἄδεια, θὰ καλέσητε τὸν ἰδιοκτήτην καὶ θὰ τοῦ εἴπητε «εἰς πόσην προθεσμίαν θέλετε οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου νὰ σᾶς φέρουν τὰ χρήματα; Εἰς 15 ἡμέρας; Εἰς ἕνα μῆνα; Θέλετε οἱ κάτοικοι νὰ καταθέσουν τὸ τίμημα εἰς τὸ ταμεῖον Παρακαταθηκῶν;»

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ καταθέσουν οἱ κάτοικοι τὸ τίμημα εἰς τὸ ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ σεῖς, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἔχετε τὸ δικαίωμα, νὰ μὴ τοῦ δώσητε ἄδειαν νὰ τὸ πωλήσῃ.

§66Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§67Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ κτῆμα ὑπολογίζεται, ὅτι θὰ ἀξίζῃ 450.000. Ἐντὸς πόσων ἡμερῶν θὰ καταθέσουν αὐτὸ τὸ ποσόν;

§68Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐντὸς 15 ἡμερῶν θὰ τὸ καταθέσουν τὸ τίμημα, ὅτι καὶ θὰ εἴπητε εἰς τὸν ἰδιοκτήτην δὲν τοῦ δίδετε τὴν ἄδειαν.

§69Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. Συμφωνῶ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Μαρτίου 1929 Ν. Δ. περὶ χαρακτηρισμοῦ ὡς ἀρχαιολογικοῦ χώρου τμήματος Ἀθηνῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Μαρτίου 1929 Ν. Δ. περὶ Ἑλληνικοῦ ὀργανισμοῦ τουρισμοῦ». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 1929 Ν. Δ. περὶ διαβαθμίσεως τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων».

§71Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§73Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐνῷ ὁ τίτλος, κύριοι βουλευταί, τοῦ νομοσχεδίου ὁμιλεῖ περὶ διαβαθμίσεως τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, πράγματι τὸ νομοσχέδιον διαλαμβάνει διατάξεις ἀφορώσας τὴν προαγωγὴν τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων Πρόκειται περὶ μιᾶς ἐμμέσου αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν αὐτῶν. Κ’ ἐγὼ ὑπεστήριξα ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ἀποδοχῶν τῶν κατωτέρων ἰδίως ὑπαλλήλων εἶναι ἐπιβεβλημένη λόγῳ τῶν μεγάλων ἀναγκῶν καὶ τῆς γλισχρότητος τοῦ μισθοῦ αὐτῶν. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ἐτόνισα, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρέπει νὰ ἔχῃ λυθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς καὶ ὁριστικῶς καὶ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ δύναται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ γνωρίζῃ πόσον μισθὸν λαμβάνουν οἱ ὑπάλληλοι, διότι σήμερον δὲν δύναται νὰ εὕρῃ ποίας ἀποδοχὰς λαμβάνουν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἡ Κυβέρνησις, ἀποβλέπουσα εἰς τὸν σκοπὸν τοῦτον, συνέστησε τὴν ὑπαλληλικὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐζήτησεν ἕνα χρονικὸν διάστημα μηνῶν, διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμα. Παρήλθον ἑπτὰ μῆνες καὶ δὲν εἴδομεν τίποτε, καὶ τοιουτοτρόπως γεννᾶται μία ἀδικία καὶ ἀνισότης, ἡ ὁποία εἶναι φυσικόν, νὰ προκαλῇ τὴν δυσφορίαν καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου. Ἄν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐζήτει νὰ μάθῃ ποίους μισθοὺς λαμβάνουν οἱ ὑπάλληλοι, ἐν σχέσει μὲ τοὺς προπολεμικοὺς μισθούς, θὰ ἐμάνθανεν, ὅτι αἱ διάφοροι ἀποδοχαὶ τῶν ὑπαλλήλων ἀσφαλῶς ἔχουσι συντελεστὴν 18, ἐν σχέσει μὲ τὸν προπολεμικὸν μισθόν. Διότι, κ. ὑπουργέ, τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλοτε ὑπεστήριξα, ὅτι ὡς βάσις τοῦ καθορισμοῦ τοῦ ὁριστικοῦ τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων πρέπει νὰ ληφθῶσιν οἱ προπολεμικοὶ μισθοί, διότι ἐκεῖνοι ἦσαν μισθοὶ ἐφαρμοσθέντες, ἐπὶ ἕνα αἰῶνα καὶ οὐδέποτε ἐδημιουργήθη παράπονον. Οὐδὲν παράπονον ἠκούσθη ποτέ. Διὰ τοῦτο ἔπρεπε, νὰ ληφθῇ ὡς βάσις ὁ προπολεμικὸς μισθός, πολλαπλασιαζόμενος ἐπὶ τὸν συντελεστήν. Ἤδη ἄλλων μὲν ὑπαλλήλων οἱ μισθοὶ οἱ προπολεμικοὶ πολλαπλασιάζονται ἐπὶ 21, ἄλλων ἐπὶ 18, ἄλλων ἐπὶ 12. Τραγέλαφος ἐξωφρενικός. Δὲν ἐπροσέξατε καὶ ἕνα πρᾶγμα ἄλλο. Πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐνεγράψατε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 160.000.000, διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο κατενεμήθη μεταξὺ αὐτῶν. Ἀντὶ νὰ τοὺς δώσητε αὐτὸ τὸ ποσὸν ὡς ἐπίδομα, τοὺς τὸ ἐδώσατε, ὡς μισθὸν καὶ αὐξάνονται ὅλα τὰ ἐπιδόματα καὶ οὕτω ἡ ἐπιβάρυνσις δὲν θὰ εἶναι 160.000.000. Τὴν αὔξησιν τὴν ὁποίαν ζητοῦν οἱ ὑπάλληλοι τὴν ἔχουσι λάβει, διὰ διαφόρων διαβαθμίσεων καὶ διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ὀργανικοῦ μισθοῦ αὐτῶν. Δὲν ἐδώσατε αὔξησιν 160.000.000 πρὸ τῶν ἐκλογῶν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, ἀπόδειξιν δὲ τούτου ἔχω τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς. Ὁ διευθυντής, ὁ ὁποῖος εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1928–1929 ἐλάμβανε 5300 δραχμάς, εἰς τὸ 1929–1930 ἔχει 6.300 δραχμάς. Ἐπ’ αὐτοῦ καταλογίζονται καὶ ὅλα τὰ ἐπιδόματα. Ἑπομένως αἱ αὐξήσεις δὲν εἶναι μόνον αὐταί. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ὄχι διὰ νὰ σταματήσω τὴν κύρωσιν τοῦ διατάγματος αὐτοῦ, ἀλλὰ μὲ τὸν σκοπὸν νὰ παρατηρήσω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν μεμονωμένα μέτρα πρὸς αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων, διότι δημιουργοῦνται ἀνισότητες καὶ θὰ ἔλθῃ στιγμή, ἄν ποτε ὁρισθῇ ὁ μισθὸς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς καθαρὸν ἀριθμόν, νὰ περιπλακοῦν τὰ διάφορα ἐπιδόματα. Θὰ ἔλθῃ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἴδητε, ὅτι πολλοὶ τῶν ὑπαλλήλων λαμβάνουν μεγαλείτερον μισθόν. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ εἰσάγονται τοιαῦτα νομοσχέδια, ἐφ’ ὅσον αὐτὰς τὰς ἡμέρας ἀναμένομεν τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα ὁριστικῶς καθορισθῇ τὸ ζήτημα τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Διατὶ νὰ λαμβάνωνται τὰ διάφορα αὐτὰ μέτρα; Σήμερον ὁ εἰσπράκτωρ λαμβάνει 3.500 δραχμὰς μηνιαίως.

§74Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μέ πόσον ἐτῶν ὑπηρεσίαν φθάνει εἰς τὸν μισθὸν αὐτόν;

§75Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν συμβαίνει μόνον τοῦτο, ἀλλὰ προάγονται καὶ οἱ ὑπάλληλοι μετὰ τριετίαν ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν ὑπάρχῃ θέσις κενὴ ἢ ὄχι. Θὰ καταντήσῃ δηλ. εἰς τὰ ὑπουργεῖα, νὰ εἶναι μόνον τμηματάρχαι καὶ διευθυνταὶ καὶ ὄχι κατώτεροι ὑπάλληλοι. Πρέπει νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ μηχανὴ καὶ ἅμα δὲν ὑπάρχει θέσις, νὰ μὴ προάγηται κανείς. Εἰς ὅλα τὰ ὑπουργεῖα εἶναι ὅλοι διευθυνταὶ καὶ κανεὶς εἰσηγητής. Μετὰ τρία ἔτη οἱ εἰσηγηταὶ προάγονται εἰς τμηματάρχην καὶ ἂν δὲν προαχθοῦν εἰς βαθμὸν προάγονται εἰς μισθὸν καὶ βλέπετε τμηματάρχην βʹ μὲ μισθὸν αʹ τάξεως καὶ οὕτω καθεξῆς. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι αὐτὰ τὰ μεμονωμένα μέτρα, ὅπως ὁ δασικὸς κώδιξ, ὅπως τὰ γεωργικὰ νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων ηὐξήθησαν ὡρισμένων ὑπαλλήλων αἱ ἀποδοχαί, αὐτὰ τὰ μέτρα θὰ κάμουν ἕνα τραγέλαφον.

§76Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἡ διαβάθμισις αὕτη ἀνταποκρίνεται εἰς ἀπόφασιν τῆς πανυπαλληλικῆς ἐπιτροπῆς.

§77Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀκόμη χειρότερον, διότι ἡ κοινὴ γνώμη πρέπει νὰ ἴδῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς πανυπαλληλικῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ κρίνῃ ἂν εἶναι δικαία καὶ τότε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς. Ἀλλ’ ἡ μεμονωμένη αὕτη αὔξησις μοὶ δίδει τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὐδέποτε θὰ ὑποβληθῇ ὁριστικὴ ἔκθεσις καί οὐδέποτε, θὰ κανονισθῇ ὁ μισθὸς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς τακτικῆς ἐγὼ κάμω τὴν παρατήρησιν. Διότι τί θὰ γίνῃ; Σήμερον ἔρχεται ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, αὔριον ἔρχεται ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὑποβάλλει τοιαῦτα μέτρα.

§78Χ. ΛΑΔΑΣ. Αἱ παρατηρήσεις σας κατὰ τὴν γενικότητά των εἶναι ὀρθαί, ἀλλὰ εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν συνεζητεῖτο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὸ ζήτημα, ἔφερεν ἀπόσπασμα τῆς ὑπαλληλικῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον συνέταξεν αὐτή.

§79Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὄχι μόνον δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ αὐτό, ἀλλὰ μὲ κάμνει, νὰ παραπονεθῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§80Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ ποὺ λέγετε, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι μολονότι ἡ κατάστασις τῶν ὑπαλλήλων εἶναι οἰκτρά, ἡ κατάστασις τῶν περιφερειακῶν ὑπαλλήλων εἶναι οἰκτροτάτη.

§81Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πολιτεύεσθε ἐν Ἀθήναις καὶ μένετε εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἄν ἐμένατε εἰς τὰς ἐπαρχίας, θὰ ἐβλέπατε ὅτι οἱ εἰσπράκτορες μισθοδοτοῦνται καλά, ἔχουν ἐπιδόματα καὶ ὅτι καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων εἶναι ὑπερβολικός. Ὅπου θὰ ἔφθανον 3 ὑπάλληλοι, εἶναι 10....

§82Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐγὼ ξέρω, ὅτι οἱ τελωνειακοὶ ὑπάλληλοι εἶναι ἥρωες...

§83Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ κάθονται καὶ παίζουν πρέφα. Εἰς τὴν Ἀμφιλοχίαν ὑπηρέτουν εἰς τὴν ἐφορίαν 4 ὑπάλληλοι· κατὰ σύμπτωσιν μετετέθησαν οἱ τρεῖς καὶ ἔμεινε μόνος ὁ ἔφορος καὶ διενηργεῖτο ἡ ὑπηρεσία κατὰ τὸν αὐτὸν καὶ καλλίτερον τρόπον διότι τὴν διενήργει μόνος του ὁ ἔφορος καὶ δὲν ὑπῆρχον τὰ παράπονα καὶ τὸ Κράτος εἰσέπραττε. Εἰς τὰς ἐπαρχίας αἱ ἐφορίαι δὲν ἔχουν μεγάλην ὑπηρεσίαν, ὅπως ἔχουν εἰς τὰς μεγαλουπόλεις καὶ πρέπει νὰ καταννοηθῇ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν εἶναι μέγας. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶχον νὰ κάμω, κύριε ὑπουργέ τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι δὲν θὰ παρουσιασθῇ ἄλλο νομοθέτημα, ἄλλου ὑπουργοῦ, τοιαύτης διαβαθμίσεως μέχρις ὅτου ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις διὰ τὸ ὅλον ὑπαλληλικὸν ζήτημα καὶ ληφθῇ μία γενικὴ δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους μέριμνα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἔχει τὸν λόγον.

§85Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν εὑρίσκω καὶ ἐγὼ καθόλου δεδικαιολογημένην τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ κάθε ἄλλον ὑπάλληλον, θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα μέριμνα παρὰ διὰ τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους καὶ τοὺς περιφερειακοὺς καὶ τοὺς τοῦ κέντρου. Οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι μετέχουν οἱ μὲν ἀνώτεροι εἰς ὅλα τὰ συμβούλια ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἔχουν τὰ ἀπειράριθμα ποσοστὰ τὰ ὁποῖα πολλαπλασιάζουν κατὰ πολὺ τὸν φαινομενικὸν μισθόν, οἱ δὲ περιφερειακοὶ ὑπάλληλοι ἱκανοποιοῦνται περισσότερον παρ’ ὅσον οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν τοὺς κατωτέρους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἔπρεπε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, νὰ λάβῃ τὴν πρόνοιαν τὴν ὁποίαν λαμβάνει τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐν τούτοις ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης περιμένει συνολικῶς νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τῶν ὑπαλλήλων. Θὰ ἤθελον καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀναμείνῃ τὴν ψήφισιν τοῦ γενικοῦ μέτρου.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§87Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τοὺς προλαλήσαντας ἀξιοτίμους συναδέλφους. Φρονῶ καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ μονομερὴς αὐτὴ μέριμνα ὑπὲρ τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία ὁσονδήποτε καὶ ἄν εἶναι δικαία, ὡς θεωρῶ ὅτι εἶναι δικαία, θὰ δώσῃ ἀφορμὴν παραπόνων εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἄλλων ὑπουργείων, διότι διὰ τῆς τοιαύτης διαβαθμίσεως παρέχεται καὶ μία αὔξησις, ἡ ὁποία εἰς τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους τοὺς εὑρισκομένους ὑπὸ τὰς γνωστὰς οἰκονομικὰς συνθήκας ἀπηχεῖ ὄχι εὐχαρίστως καὶ δίδει ἀφορμήν, νὰ πιστεύεται, ὅτι οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι, διότι εὑρίσκονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὸ ῥυθμίζον τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα, ἐμερίμνησαν περὶ ἑαυτῶν καὶ ὄχι καὶ περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἄλλων ὑπουργείων· ἐνῷ ἂν τὸ ζήτημα ἐλύετο ὁλοκληρωτικῶς καὶ ἑνιαίως δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, καὶ τὰ παράπονα αὐτὰ θὰ ἔλειπον, ἀλλὰ καὶ ἡ παρεξήγησις, ἡ ὁποία ἐνδέχεται νὰ γεννηθῇ, θὰ ἀπεσοβεῖτο. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει λόγος σπουδῆς τινος καὶ ἐφ’ ὅσον ἀναμένεται τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς ἐργασίας καθολικῆς διαρρυθμίσεως τοῦ ζητήματος καλόν θὰ ἦτο, νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§89Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δὲν συμφωνῶ μὲ τοὺς προλαλήσαντας κ. συναδέλφους. Διαπράττομεν μίαν ἀδικίαν εἰς βάρος ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ἔχομεν δώσει τὴν ἐντολήν νὰ εἰσπράττουν τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ὅταν εἰς ἕνα εἰσπράκτορα δίδομεν ὀργανικὸν μισθὸν 800 δραχμῶν καὶ τοὺς ἔχομεν ἐμπιστευθῆ ὅλα τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις ἡ ὑποβαλλομένη ἐκ μέρους τῶν κ. συναδέλφων, νὰ ἀναμένωμεν δηλ. τὴν ψήφισιν τοῦ γενικοῦ νόμου τοῦ κανονίζοντος τοὺς μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων εἶναι μία ἀδικία. Διότι ἐλέχθη, ὅτι ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τῶν ὑπουργείων ἀμείβονται ὅπως καὶ οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι, τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθὲς καὶ ἐρωτῶ τοὺς προλαλήσαντας, νὰ μοῦ εἴπουν ἐὰν ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, ὅπως οἱ εἰσπράκτορες εἰς τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα, οἱ ὁποῖοι νὰ λαμβάνουν 800 δρ. καὶ 1.000 δρ. μισθόν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ μόνοι ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἀμείβονται γλισχρότατα, εἶναι οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι, καὶ ἑπομένως ἐπιβάλλεται ἡ ταχεῖα ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου.

§90Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι ἐπαρκῶς ἀμείβονται οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι. Ἀναγνωρίζομεν τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς δισχερείας αἱ ὁποῖαι πιέζουν τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλὰ λέγομεν, ὅτι παραλλήλως αἱ αὐταὶ δυσχέρειαι πιέζουν καὶ τοὺς ἄλλους καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ σπεύσωμεν εἰς ὑποβολὴν ἑνιαίου νομοθετήματος ῥυθμίζοντος τὸ ὅλον ὑπαλληλικὸν ζήτημα.

§91Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπαλληλικὸν ζήτημα εἶναι ἤδη γνωστή. Ἡ Κυβέρνησις συνέστησε τὴν ὑπαλληλικὴν ἐπιτροπήν, ἵνα μελετήσῃ ὁλόκληρον τὸ ὑπαλληλικὸν ζήτημα καὶ ὑποβάλῃ τὰ πορίσματά της. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον στηρίζεται καὶ εἰς ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης. Ἐὰν δὲ ὑπεβλήθη ἰδιαίτερον νομοσχέδιον, τοῦτο προῆλθε, διότι οἱ οἰκονομικοὶ οὗτοι ὑπάλληλοι εἶχον διαβαθμισθῆ κατὰ τρόπον παράδοξον, γεννήσαντα πλεῖστα ὅσα παράποντα αὐτῶν. Οἱ κατὰ καιροὺς ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεσχέθησαν, νὰ διορθώσωσι τὴν διαβάθμισιν ταύτην, ἀλλὰ δὲν κατέστη τοῦτο δυνατόν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ἡ πανυπαλληλικὴ ἐπιτροπὴ ἀνεγνώρισε τὸ γενόμενον εἰς αὐτοὺς ἄδικον, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι γνωστόν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου περὶ μισθῶν ὑπαλλήλων δηλ. ζητήματος προϋπολογισμοῦ, θὰ δεχθῇ ὅλας τὰς ἀπόψεις τῆς ἐπιτροπῆς δι’ αὐτὸ ὑπεβάλομεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διὰ νὰ ἄρωμεν τὰς ὑπαρχούσας μεγάλας ἀδικίας.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σακκαλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§93Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἐπιπροσθέτως, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν καὶ τοῦτο, ὅτι ἡ λαμβανομένη μέριμνα πρὸς διόρθωσιν μιᾶς ἀνισότητος δὲν πρόκειται, νὰ παρακωλύσῃ τὴν ῥύθμισιν τοῦ ὅλου ζητήματος, ὁπότε θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ αἱ γνῶμαι τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πρεβέζης βουλευτοῦ.

§94Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως. Τώρα ἔχομεν νὰ καταθέσωμεν μίαν τροπολογίαν, διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀρχαιότητος. Νομίζω, ὅτι ὁ καλλίτερος τρόπος εἶναι, νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ τελευταίῳ βαθμῷ μεταξύ. (ἀναγινώσκει).

§95Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ τροπολογία αὕτη θὰ ἰσχύσῃ μόνον διὰ τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους, ἢ θὰ εἶναι γενικὴ δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους;

§96Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Γενική.

§97Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι ὅμως κατατεθειμένον ἐν τῇ Βουλῇ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ τὴν ἀρχαιότητα τῶν ὑπαλλήλων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τελευταίου βαθμοῦ, κατὰ τρόπον δηλαδὴ διάφορον ἢ ὡς τὴν καθιεροῖ ἡ ἀναγνωσθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τροπολογία.

§98Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, νὰ περιορίσωμεν τὴν διάταξιν μόνον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς οἰκονομικούς. Ἔχομεν καὶ μίαν ἄλλην τροπολογίαν περὶ ὑποχρεωτικῆς ὑπηρεσίας τῶν ὑπαλλήλων ἐν Μακεδονίᾳ, Θράκῃ καὶ Ἠπείρῳ. (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν).

§99Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ παραλείψετε καὶ τὸ «περιφερειακῶν», διότι ἀφορᾷ καὶ τοὺς κεντρικούς. Νὰ τεθῇ, πρὸς ἀποφυγὴν παρερμηνεία «περὶ διαβαθμίσεως τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων».

§100Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), Πρόκειται ἁπλῶς περὶ διαβαθμίσεως.

§101Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μὰ καὶ ἡ διαβάθμισις εἶναι ἡ ἀρχαιότης.

§102Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔστω. Εἰσάγω τὴν τροπολογίαν δι’ ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου.

§103Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγένοντο δεκταὶ αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν;

§104Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως.

§105Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁ τίτλος δὲν εἶναι σχετικὸς μὲ τὸ νομοσχέδιον. Διατὶ δὲν μεταβάλλετε τὸν τίτλον κ. ὑπουργέ;

§106Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πολὺ καλά. Ἂς τροποποιηθῇ οὕτω «περὶ διαβαθμίσεως οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων καὶ ρυθμίσεως τοῦ τρόπου τῆς ἀρχαιότητος».

§107Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. «Περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ διαβαθμίσεως οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων». Ἔτσι νὰ τὸ κάμωμεν· νὰ τὸ γενικεύσωμεν.

§108Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τόσον εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 2 ἄρθρον, ὅσον καὶ εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 5 ὑπάρχει διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν προάγονται ἀνεξαρτήτως ἂν ὑπάρχῃ θέσις ἢ ὄχι.

§109Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τίνα περιορισμὸν θέλετε νὰ βάλωμεν;

§110Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὅλα αὐτὰ θὰ κανονισθοῦν διὰ τοῦ καταστατικοῦ χάρτου τῶν ὑπαλλήλων.

§111Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Παραπονοῦνται οἱ ὑπάλληλοι τῶν ἄλλων ὑπουργείων.

§112Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μόνον δι’ αὐτὸ δὲν παραπονοῦνται. Οἱ ὑπάλληλοι τῆς πανυπαλληλικῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ὑπάλληλοι ὅλων τῶν ὑπουργείων.

§113Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἤρχετο ἑνιαῖον τὸ ζήτημα.

§114Α. ΠΡΕΚΑΣ. Οἱ δημόσιοι εἰσπράκτορες πρέπει νὰ λαμβάνουν περισσότερα.

§115Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ λαμβάνουν 3.500 δραχμὰς ἐκτὸς τῶν ἄλλων. Σᾶς ἐρωτῶ: ὅταν οἱ ἀγροτικοὶ εἰσπράκτορες παίρνουν 3500, εἶναι δυνατόν, νὰ εὕρητε εἰρηνοδίκην καὶ δάσκαλον μὲ 4.000 δραχμάς;

§116Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Μετὰ δεκαετῆ ὅμως ὑπηρεσίαν.

§117Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τέλος πάντων ἐγὼ ἐτόνισα, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἕνας φραγμὸς εἰς τὰς προαγωγάς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1929 Ν.Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4010 «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ ἐνεργείας προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου».

§119Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν προέδρων τῶν ἐπιμελητηρίων δὲν πρέπει νὰ εἶναι αὕτη πλουσιοπάροχος, διότι ἡ ὑπηρεσία αὕτη εἶναι τιμητικὴ καὶ δὲν ἔρχονται διὰ τὸν μισθόν.

§120Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐτέθη νέα διάταξις. Ὑπῆρχεν ἤδη εἰς τὸν νόμον.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (ἀναγινώσκει). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται τ’ ἄρθρα 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 καὶ 9).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§123Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι εἰς τὴν βʹ παράγραφον πρόκειται περὶ προσωπικῆς διατάξεως, αἱ δὲ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, αἵτινες ἐργάζονται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος, δὲν δύνανται νὰ ἀσχολῶνται μὲ προσωπικὰς διατάξεις. Πληροφοροῦμαι δὲ ὅτι δὲν ἦτο σύμφωνος ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τὴν διάταξιν ταύτην. Πάντως, παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ αὕτη.

§124Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ διάταξις αὕτη δὲν ἐτέθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐνόμιζεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῇ μία ἠθικὴ ἀμοιβὴ εἰς τὸν ὑπάλληλον αὐτόν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον θέλετε, δέχομαι νὰ διαγραφῇ αὕτη. (Μεθ’ ὃ, διαγραφομένης τῆς βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 10, γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὡς ἐτροποποιήθη. Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11 καὶ γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 11 Μαΐου 1929 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4070 περὶ τροποποιήσεως καὶ τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ ἐνεργείας προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου» ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 30 Σεπτεμβρίου — 3 Ὀκτωβρίου 1925 περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΡΠΑʹ τῆς 5 Ἰουλίου 1851 «περὶ δικαστικῶν διακοπῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἀπριλίου 1926)12 Μαΐου νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ τροποποιήσεως διορθώσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀπὸ 5)9 Σεπτεμβρίου 1925 τριῶν Ν. Δ. περὶ πινακίου, 1) περὶ καταργήσεως ἐν μέρει τῆς ἐρημοδικίας καὶ περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ 2) περὶ τροποποιήσεως ἄλλων τινων διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας».

§127Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τροποποιήσεις πλείστας τῆς πολιτικῆς δικονομίας, νομίζω, ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο, νὰ μὴ ἐπισπευθῇ ἡ συζήτησις, ἀλλὰ νὰ ζητηθῶσιν αἱ γνῶμαι τῶν διαφόρων δικαστικῶν συλλόγων, διότι φρονῶ, ὅτι ἡ πεῖρα ἀποδεικνύει, ὅτι πλεῖσται διατάξεις δικονομικαί, ἐξ αὐτῶν αἱ ὁποῖαι εἰσήχθησαν διὰ τοῦ Παγκαλικοῦ αὐτοῦ διατάγματος, ὄχι μόνον δὲν ἐξυπηρετοῦν τὴν ταχεῖαν πρόοδον τῶν ὑποθέσεων, ἀλλὰ καὶ παρελκύουν τὴν ἐκδίκασιν αὐτῶν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε εἰς τὸ Μεσολόγγιον π. χ. ἀγωγὴ κατατιθεμένη σήμερον, ὁρίζεται τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1930. Θὰ παρεκάλουν λοιπόν, ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου ἔχει τὸν λόγον.

§129Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριε πρόεδρε, φρονῶ, μολονότι τὸ διάταγμα τῆς 4 Σεπτεμβρίου 1925 χρήζει ριζικῆς μεταρρυθμίσεως νομίζω ἐν τούτοις, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ὀρθή. Εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ κυρωθῇ τὸ διάταγμα αὐτὸ, διὰ νὰ μὴ εὑρισκώμεθα εἰς ἀβεβαιότητα, ἐὰν ἰσχύουν ὡρισμέναι διατάξεις ἢ ὄχι. Ὁ κ. ὑπουργός, ἀφοῦ συγκεντρώσῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα, τότε νὰ προτείνῃ τὰς ἀναγκαίας τροποποιήσεις, διότι ἀληθῶς τὸ διάταγμα αὐτὸ χρήζει πολλῶν τροποποιήσεων. Διὰ τὴν καθυστέρησιν ὅμως δὲν πταίει αὐτό, ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις δικαστικοῦ προσωπικοῦ.

§130Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος μὲ προέλαβε, διότι αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι τὸ διάταγμα αὐτὸ ἔρχεται πρὸς κύρωσιν τυπικῶς, δὲν πρόκειται περὶ νέας μεταρρυθμίσεως, ἤδη ἰσχύει τὸ διάταγμα· καὶ ἂν δὲν τὸ κυρώσωμεν, θὰ φέρωμεν ἀνωμαλίας. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἶναι ἄξιαι προσοχῆς καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἐπιτροπὴ ἀπὸ διακεκριμένους νομομαθεῖς ἐπεξεργάζεται τὸ διάταγμα αὐτὸ καὶ ἄλλας τροποποιήσεις τῆς πολιτικῆς δικονομίας ἀπολύτως τροποποιουμένας, τὰς ὁποίας θὰ εἶμαι εἰς θέσιν πολὺ προσεχῶς νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σ)βρίου–3 Ὀκτωβρίου 1925 Ν.Δ. «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 490 καὶ 530 τῆς πολιτικῆς δικονομίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν ἄρθρων 20 καὶ 22 τοῦ νόμου ΓΥΛΖʹ τοῦ 1909 «περὶ προσόντων δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικῶν καὶ συστάσεως Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων».

§136Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Παρετηρήθη, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰσάγει νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσηγοῦντο διὰ μιᾶς μόνης συζητήσεως, ἐνῷ θὰ ἐπρόκειτο περὶ περισσοτέρας ἐρεύνης.

§137Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀξιότιμε κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, δὲν εἶναι σήμερον αὐτὴ ἡ εἰσαγωγή.

§138Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἴπατε, ὅτι δὲν ἐλάβατε καμμίαν πρόνοιαν περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαστῶν, καὶ εἶσθε ἐν γνώσει, ὅτι καθυστερεῖ ἡ δικαιοσύνη εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων, διότι δὲν ἔχει προσωπικόν. Ἤδη ἀντὶ νὰ φροντίσετε περὶ τούτου, ἐκάματε μίαν νέαν δαπάνην διὰ τὴν αὔξησιν τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἐνῷ ἀπὸ τὸ ἓν μέρος ἔχομεν ἔλλειψιν δικαστῶν, ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος δημιουργεῖτε νέαν δαπάνην πρὸς σύστασιν νέων δικαστηρίων. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ καὶ νὰ τὰ θεωρῆτε μάλιστα ἐντελῶς τυπικὰ καὶ νὰ τὰ εἰσάγετε, ἵνα ψηφισθοῦν εἰς μίαν καὶ μόνην ἀνάγνωσιν. Βεβαίως θὰ ἐθεώρουν καὶ ἐγὼ εὐτύχημα ἡ δικαιοσύνη νὰ φθάσῃ καὶ μέχρι τῆς τελευταίας καλύβης, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον δὲν μπορεῖτε, θὰ ἀναγκασθῆτε μὲ τὸ παλαιὸν ὑλικὸν τῶν δικαστῶν. Διὰ τοῦτο θὰ ἐπρότεινα ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἰσάγετε εἰς μίαν καὶ μόνην συζήτησιν, νὰ μὴ τὰ θεωρήσητε ὡς ἐντελῶς τυπικά, ἀλλὰ νὰ τὰ εἰσαγάγητε διὰ τῆς κανονικῆς ὁδοῦ εἰς τὴν Βουλὴν ἵνα μετὰ μείζονος καιροῦ συζητήσῃ ἐπ’ αὐτῶν. Θὰ σᾶς συνίστων ἀκόμη ἀντὶ συμπτωματικῶς, νὰ διορθώνετε τὰ τῆς δικαιοσύνης, νὰ λάβητε μίαν γενικωτέραν ἀπόφασιν καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος θά σᾶς βοηθήσῃ εἰς τὸ ἔργον σας.

§139Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εὐχαριστῶ πολὺ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος διὰ τὰς συστάσεις, ἀλλὰ θὰ ἔλεγον, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔλλειψιν τῶν δικαστῶν, περὶ αὐτῶν ἔχω προνοήσῃ, διότι ἄλλο τι δὲν μπορῶ νὰ κάνω, παρὰ νὰ ὁρίζω ἑκάστοτε διαγωνισμούς, ὅπως εἰσαχθῶσιν καὶ συμπληρωθῶσι τὰ κενά, διότι ὁμολογουμένως ἔχομεν πολλὰ κενὰ Πρωτοδικεῖα περὶ τὰ 45. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὁποίου κατακρίνετε τὴν εἰσαγωγήν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον, διότι δὲν ἔπραξά τι τὸ ὁποῖον νὰ μὴ εἶναι κοινοβουλευτικῶς ὀρθόν. Εἶχον δεχθῆ, νὰ συζητήσω τὴν ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως τοῦτο δὲν παρημποδίσθη νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία τὸ ἐπεξειργάσθη καὶ δι’ ἐκθέσεώς της ἀπεφάνθη, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Ἡ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ ἐτηρήθη πληρέστατα. Ζητῶ τώρα, νὰ γίνῃ μία συζήτησις. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ἄν νομίζετε ὅτι δὲν ἀρκεῖ μία συζήτησις, τότε δὲν ἔχω καμμίαν δικαιολογίαν.

§140Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπα, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ζητήσετε τὴν συζήτησιν κατὰ τὸν ἐξαιρετικὸν τρόπον τὸν ὁποῖον ὁρίζει τὸ Σύνταγμα, διὰ μιᾶς μόνον συζητήσεως. Καὶ σᾶς ἔλεγα: πῶς μπορεῖτε νὰ διορθώσητε τὰ τῆς δικαιοσύνης, δημιουργοῦντες διάφορα νέα Εἰρηνοδικεῖα, ἢ φροντίζοντες δι’ ἄλλου τρόπου, νὰ διορθώσετε τὴν κατάστασιν; Ἔχετε παντοῦ σήμερον συμπληρώσει τὰς θέσεις τῶν εἰρηνοδικῶν;

§141Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Περίπου.

§142Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ θὰ ἐπροτίμων νὰ ἔλθῃ ἡ ἔκθεσις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν καὶ νὰ μᾶς ὑποδείξῃ τὰς ἀνάγκας καὶ τότε νὰ τὰ κάμωμεν ἀπ’ εὐθείας καὶ ὄχι διὰ διατάγματος. Διότι πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι εἶμαι κατ’ ἀρχὴν κατὰ τῆς δημιουργίας νέων δικαστηρίων. Ἐλπίζω μάλιστα, ὅτι θὰ κατορθωθῇ νὰ καταργήσωμεν πολλὰ ἀπὸ τὰ ὑπάρχοντα.

§143Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ἀνάγκη ἡ ὁποία μοὶ ἐπέβαλε νὰ εἰσαγάγω τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἡ ἀνάγκη ἐν Θεσσαλονίκῃ τῆς συστάσεως ἑνὸς ἀκόμη Πταισματοδικείου, διότι μία πόλις 600.000 κατοίκων, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἓν μόνον. Κατόπιν ἐν Πάτραις καὶ ἐν Πειραιεῖ.

§144Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ μὲν τὴν Θεσσαλονίκην θὰ ἐδεχόμην καὶ δεύτερον Πταισματοδικεῖον, ἀλλὰ διὰ τὰ ἄλλα μέρη ἔχω ἀντίθετον γνώμην.

§145Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε, μέχρις ὅτου προσκομισθῇ ἡ ἔκθεσις.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 2742, περὶ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Μάρκου.

§147Α. ΜΑΡΚΟΥ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ παρίσταται μία παλινωδία, διότι ἐνῷ ἐψηφίσαμεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὸ μεταθετὸν τῶν δικαστῶν ἐρχόμεθα τώρα, νὰ ἀνατρέψωμεν τὴν ἀπόφασιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέστησεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, νὰ μὴ προβαίνωμεν εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν δικαστικῶν πραγμάτων συμπτωματικῶς, διότι δὲν εἶναι σοβαρὸν τὴν μίαν ἡμέραν νὰ ὑποστηρίζωμεν τὸ ὑποχρεωτικὸν καὶ μετὰ ἕνα μῆνα νὰ ἐρχόμεθα καὶ νὰ ὑποστηρίζωμεν τὴν ἀνατροπὴν αὐτοῦ. Λοιπὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις αὐτοῦ.

§148Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. συνάδελφος ἐλησμόνησεν, ὅτι μετὰ δύο ἐπιψηφίσεις δύο νομοσχεδίων ἀφορώντων μεταρρυθμίσεις τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου παρεισέφρυσαν δύο διατάξεις ἀντιφατικαί, δηλαδὴ ἡ πρώτη διάταξις καθιέρου τὸ ὑποχρεωτικῶς μεταθετόν, καὶ ἡ ἄλλη διάταξις καθιέρου τὸ δυνητικῶς μεταθετὸν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Τούτου δεδομένου, νομίζει ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Πατρῶν, ὅτι πρέπει νὰ παραμείνουν αὐταὶ αἱ ἀντιφατικαὶ διατάξεις, ὥστε νὰ καταστῇ ὁ νόμος ἀνεφάρμοστος; Ἐὰν ἔχῃ ἀντιρρήσεις ὁ κ. συνάδελφος περὶ τοῦ ὑποχρεωτικῶς μεταθετοῦ, ἂς ἀναπτύξῃ τὴν γνώμην του. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἔχομεν ἀντιφατικὰς διατάξεις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰς εἰσαγάγω πρὸς τακτοποίησιν. Ἄλλως τε καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι σύμφωνος.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Τσεριώνης ἔχει τὸν λόγον.

§150Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἐψηφίσθη τὸ ὑποχρεωτικῶς μεταθετὸν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρετούντων ἐν Ἀθήναις, Πειραιεῖ καὶ Θεσσαλονίκῃ καὶ ἐγένετο ἐπ’ αὐτοῦ μακρὰ συζήτησις, ἐγένετο παραδεκτὸν ὅταν ἐψηφίσθη ὁ σχετικὸς νόμος ἀντὶ νὰ ὑπάρχῃ ἡ διάταξις τῆς ὑποχρεωτικῆς μεταθέσεως νὰ μεταβληθῇ αὕτη εἰς δυνητικήν. Τὸ πιστοποιῶ τοῦτο ἀπολύτως καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν καὶ ἄλλων συναδέλφων. Μετὰ τοῦτο πρὸς διόρθωσιν τοῦ ἀτόπου προσετέθη εἰς ἄλλον νόμον διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἐτροποποιήθη ὁ προγενέστερος νόμος καὶ καθιερώθη τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς μεταθέσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων τῶν περιφερειῶν αὐτῶν. Σήμερον ἐνῷ ἔχουν ὁμαλῶς τὰ πράγματα, ἔρχεται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταργήσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς πρὸ δύο μηνῶν διότι τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγει, ὅτι ἀποφασίζεται ἡ μετάθεσις τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς περιφερείας αὐτὰς κατόπιν γνώμης τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου καὶ οὕτω ὡρισμένοι ὑπάλληλοι δικαστικοὶ θὰ ἔχουν τὸ προνόμιον νὰ ὑπηρετοῦν εἰς Ἀθήνας, Πειραιᾶ καὶ Θεσσαλονίκην. Νομίζω, τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ ἔχει τὸν λόγον.

§152Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κύριοι συνάδελφοι, πράγματι τελευταίως ἡ Βουλὴ ἐπὶ δύο νομοσχεδίων, τῶν ὁποίων τὸ περιεχόμενον ἦτο περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν σχετικῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων περὶ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου, ἐξέδωκε δύο ἀποφάσεις συγκρουομένας πρὸς ἀλλήλας. Εἰς μὲν τὸ πρῶτον, καθιέρου τὴν ὑποχρεωτικὴν μετάθεσιν τῶν ἐν Ἀθήναις, Πειραιεῖ καὶ Θεσσαλονίκην ὑπηρετούντων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, κατόπιν ἀντιρρήσεων αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος κυρίως ὅσον ἀφορᾶ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τῶν μεταθέσεων αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο τελευταίως δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου τὴν μὴ ἐκτέλεσιν, ἡ ὁποῖα ἐχαρακτηρίσθη τότε ὡς ἀντισυνταγματική. Ἡ Βουλὴ κατόπιν συζητήσεως, ἀπεφάνθη ὅτι ἡ καθιέρωσις τῆς ὑποχρεωτικῆς μεταθέσεως τῶν δικαστικῶν ἀντιτίθεται πρὸς τήν ρητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ μεταθέσεις τῶν δικαστικῶν ἐνεργοῦνται κατόπιν εἰδικῆς καὶ ἐμπεριστατωμένως ἠτιολογημένης γνώμης. Ἐλέχθη τότε καὶ συνεφώνησαν πάντες οἱ ὡμιλήσαντες, μάλιστα καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Πατρῶν κ. Μάρκου, ὅτι ἂν ἀρκεῖ τὸ ἁπλοῦν τὸ τυφλὸν γεγονὸς δηλαδὴ ἡ παραμονὴ δικαστικοῦ ὑπαλλήλου ἐπὶ πενταετίαν εἰς ἕνα μέρος διὰ νὰ ἐνεργηθῇ ἡ μετάθεσίς του διατὶ τὸ Σύνταγμα ζητεῖ γνώμην τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου εἰδικῶς καὶ ἐμπεριστατωμένως δικαιολογημένην; Καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα ὅτι ἡ ἀναθεώρησις τῆς ὑποχρεωτικότητος εἶναι ἀντισυνταγματική. Ὁ παλαιὸς νόμος τοῦ Δημητρακοπούλου καθιέρου τὴν μετάθεσιν, μετὰ μίαν πενταετίαν ἀλλὰ τὴν καθιέρου δυνητικήν. Ὅταν εἰσήχθη τὸ γενικώτερον νομοσχέδιον περὶ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου παραδόξως ἐτροποποιήθη ἡ διάταξις καὶ ἐπανῆλθε πάλιν ἡ ὑποχρεωτικότης ἡ ὁποῖα εἶχε εἰσαχθῇ ἐπὶ Τουρκοβασίλη καὶ εἶχε προκαλέσῃ τόσην ἀντίδρασιν. Εἰς τὴν ἐφαρμογὴν ὅμως παρουσιάσθησαν νέαι δυσχέρειαι αἱ ὁποῖαι ὑπηγόρευσαν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ὑποβάλῃ νέον νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδετο μία διέξοδος. Διότι ἐπρόκειτο νὰ μετατεθοῦν ὅλοι οἱ ἐν Ἀθήναις, Πειραιεῖ καὶ Θεσσαλονίκῃ ὑπηρετοῦντες δικαστικοὶ καὶ νὰ ἔλθουν οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς ἐπαρχίας. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν δίδει τὴν προσήκουσαν λύσιν σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ διὰ τοῦτο κηρύσσομαι ὑπὲρ αὐτοῦ.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§154Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἀφορᾶ ἡ τροποποίησις ἡ ἤδη εἰσαγομένη, ὡμίλησα καὶ ἐγὼ καὶ ὑπεστήριξα τὴν ἀντισυνταγματικότητα τῆς διατάξεως περὶ ὑποχρεωτικῆς μεταθέσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων μετὰ τὴν πενταετίαν. Ἐν τούτοις ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἡ Βουλὴ ἐδέχθη ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δὲν εἶναι ἀντισυνταγματική. Ὡς ἤδη εἰσάγεται τὸ νομοσχέδιον τὸ ψηφίζομεν παριστάμεθα ὄχι μόνον ἀντιφάσκοντες πρὸς ἑαυτούς, ἀλλὰ καταστρέφοντες καὶ τὸ τεκμήριον ὅτι, ὅ,τι ψηφίζομεν μετὰ ὥριμον σκέψιν καὶ μελέτην, διότι εἰς διάστημα ἑνὸς τριμήνου περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου εἰσάγομεν τρία νομοθετήματα καὶ πρόκειται νὰ ἐκδώσωμεν τρεῖς νόμους. Ἐψηφίσθη τὸ πρῶτον ὑφ’ ἡμῶν νομοσχέδιον περὶ ὑποχρεωτικῆς μεταθέσεως τῶν δικαστῶν καὶ ἡ διάταξις ἐν τῇ Βουλῇ μετατρέπεται ἀπὸ ὑποχρεωτικὴν εἰς δυνητικήν. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ψηφίζομεν ἄλλην διάταξιν καταργοῦσαν αὐτὴν καὶ ἐπαναφέρομεν τὴν ὑποχρεωτικὴν μετάθεσιν μετὰ πενταετίαν. Ἤδη καταργοῦμεν τὴν διάταξιν ἐκείνην μὲ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν τὴν 29 Μαρτίου, καθ’ ὃν χρόνον συνεζητοῦμεν ἐπὶ ἐκείνου τοῦ νομοθετήματος, καὶ ζητοῦμεν νὰ καταργήσωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον αὐτὰς τὰς ἡμέρας νομοθετοῦμεν. Πότε λοιπὸν ἡμεῖς νομοθετοῦντες ἔχομεν δίκαιον καὶ πότε ὄχι; Ὅλα δὲ αὐτὰ ἀνάγονται εἰς χρονικὸν διάστημα τριῶν μηνῶν. Διότι τὸ νομοσχέδιον εἶναι τῆς 29ης Μαρτίου δηλαδὴ καθ’ ὃν χρόνον συνεζητοῦμεν ἐπὶ ἑνὸς νομοθετήματος καὶ ἐζητοῦμεν τὴν κατάργησιν ἐκείνου τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐνομοθετοῦμεν. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ διάταξις περὶ ὑποχρεωτικῆς μεταθέσεως μετὰ πενταετίαν, εἶναι συνταγματικὴ ἡ διάταξις, ὅπως ἤδη διατυποῦται, τῆς δυνητικότητος, εἶναι ἀντισυνταγματική. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ μοῦ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι καὶ ὀρθόν, νὰ ἐμφανιζώμεθα ἔξω εἰς τὸν δικαστικὸν κόσμον, ὅτι εἰς διάστημα ἑνὸς καὶ ἡμίσεως μηνός, ἡμεῖς ὡς Βουλή, εἴχομεν τρεῖς διαφόρους γνώμας, ἐπὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἐπανέρχομαι εἰς τὴν σύστασιν καὶ παράκλησιν, προκειμένου περὶ τῶν νομοσχεδίων τῶν δικαστικῶν κυρίως ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ ραγδαία ὑποβολὴ νομοσχεδίων ἀλληλοσυγκρουομένων καὶ τὰ ὁποῖα μᾶς ἐμφανίζουν οὐχὶ ὡς σοβαρῶς σκεπτομένους.

§155Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀπορῶ διατὶ γίνεται αὐτὴ ἡ μακρὰ συζήτησις. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰσάγεται πρὸς τακτοποίησιν μιᾶς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία διὰ κακοῦ τρόπου ἐνομοθετήθη τελευταίως. Ὑπεισῆλθε μία διάταξις καὶ ἐνομοθετήθη τὸ ὑποχρεωτικῶς μεταθετόν. Καὶ τὸ ὅτι ἐνομοθετήθη παρὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὐθὺς ἀμέσως διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀνέβαλε τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἤδη καθιστῶμεν ἁρμόδιον τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἁρμόδιον νὰ κρίνῃ κατὰ τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις, ἐὰν πρέπῃ ν’ ἀπομακρυνθῇ ἐξ Ἀθηνῶν ἢ Θεσ)νίκης δικαστής τις. Δὲν πρόκειται νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν συνταγματικὴν διάταξιν, ἀφήνομεν μόνον εὐρυτέραν δικαιοδοσίαν εἰς τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἀπομακρύνσεως ἑνὸς ἑκάστου δικαστοῦ. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου δὲ θὰ περισώσωμεν καὶ μερικὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Κράτος νὰ πληρώνῃ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μὴ ἐπιμείνητε περισσότερον, ἀλλὰ ν’ ἀφήσητε νὰ ψηφισθῇ ἡ διάταξις ὡς ἐκανονίσθη, ἵνα λυθῇ ὁριστικῶς ἓν ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ ἀμφισβήτησιν.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει). (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5)16 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἐκδικάσεως τῶν μικροδιαφορῶν καὶ ἐκτελέσεως τῶν ἐπ’ αὐτῶν ἐκδιδομένων ἀποφάσεων».

§158Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ὑπάρχει μία διάταξις ἡ ὁποία καθιστᾷ τὸν νόμον ἀνεφάρμοστον. Εἰς τὸ ἄρθρον 60 λέγει «αἱ ἀποφάσεις ἐκτελοῦνται ἐπιμελείᾳ τοῦ γραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου». Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι εἶναι ἀδύνατον ὁ γραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου νὰ ἐπιμελῆται τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐκδιδομένων ἀποφάσεων. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ «αἱ ἐκδιδόμεναι ἀποφάσεις ἐκτελοῦνται κατὰ τὰς διατάξεις τῆς πολιτικῆς δικονομίας».

§159Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δεκτόν.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς μόνην συζήτησιν ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Μαρτίου 1929 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀγγλίας, Ἑλλάδος καὶ Βελγίου καὶ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας συμφωνιῶν περὶ ἐξαγορᾶς κτημάτων ὑπηκόων αὐτῶν».

§162Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὴν ἑξῆς παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω. Δὲν εἶναι δίκαιον τὸ ἐπὶ πλέον ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ καταβληθῇ λόγῳ τῆς ἐκτιμήσεως νὰ διανεμηθῇ μεταξὺ ὅλων τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἀπεκρούσθη ἡ πρότασίς μου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὁ ὑπολογισμὸς καὶ ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ θὰ ὑποβάλῃ σχετικὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα ἔχει καὶ ἄλλην ὄψιν τὴν ἑξῆς: Ὅτι σήμερον μὲ τὸν ἀγροτικὸν νόμον τὸ τίμημα καταβάλλεται κατὰ τὰ ⅔ περίπου ἀπὸ τοὺς ἀποκαθισταμένους καὶ κατὰ τὸ ⅓ ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὁλόκληρον τὸ τίμημα θὰ καταβάλληται ἀπὸ τοὺς ἀποκαθισταμένους. Αὐτὸ ἀντίκειται καὶ εἰς τὸν ἀγροτικὸν νόμον.

§163Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν μπορῶ νὰ δεχθῶ αὐτό, διότι ἐπιβαρύνεται τὸ Δημόσιον.

§164Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι δυνάμει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου.

§165Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τοῦτο εἶναι εἰδικὸν νομοσχέδιον. Ὅταν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἐβάζομεν τὸ ⅓ εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ἦτο μικρὸν τὸ ποσόν. Πῶς μπορῶ νὰ τὸ δεχθῶ, χωρὶς νὰ ἔχω ἔκθεσιν μάλιστα τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ποία θὰ εἶναι ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου;

§166Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε νὰ τὸ διαγράψητε ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον, διότι ὅπως τίθεται τώρα ἡ διάταξις εἶναι ἐπαχθεστάτη διὰ τοὺς ἀποκαθισταμένους καὶ ἀποτελεῖ καὶ μίαν παρέκλισιν ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν νόμον.

§167Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν μπορῶ νὰ τὸ κάμω.

§168Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§169Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄς ἀναβληθῇ.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως μετακλήσεως τοῦ ταγματάρχου Β. Ρὶγγ πρὸς ὀργάνωσιν τῆς Ἑλληνικῆς Χωροφυλακῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Γενεύῃ καταρτισθείσης συμβάσεως τῆς 12 Σεπτεμβρίου 1923 περὶ καταστολῆς τῆς κυκλοφορίας τοῦ ἐμπορίου τῶν ἀσέμνων δημοσιευμάτων».

§171Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, κατὰ τὸ ἄρθρον 4 οἱ κατηγορούμενοι παραπέμπονται ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου καὶ δικάζονται κατὰ τὴν διαδικασίαν τῶν πλημμελημάτων δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως. Ὡς λέγει καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις αὕτη ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν προκειμένου νὰ συμπληρώσῃ τὴν σύμβασιν καὶ διὰ ποινικῶν καὶ δικονομικῶν διατάξεων τοὺς περιορισμοὺς τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον προκειμένου περὶ τῶν δημοσιευμάτων περιέλαβεν ὡς ἔχει κατὰ γράμμα τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος προκειμένου περὶ κατασχέσεως δὲν ἔλαβεν ὅμως ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 100 τοῦ Συντάγματος κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπὸ τῶν ὁρκωτῶν δικαστηρίων δικάζονται τὰ ἀδικήματα τοῦ τύπου ὁσάκις ταῦτα δὲν ἀφορῶσιν εἰς τὸν ἰδιωτικὸν βίον. Τ’ ἀδικήματα περὶ ὧν προβλέπει ἡ σύμβασις προφανῶς ἀφορῶσι τὸν δημόσιον βίον ὄχι τὸν ἰδιωτικόν.

§172Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι πάντοτε.

§173Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον.

§174Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ διάταξις θὰ τύχῃ ἐφαρμογῆς ἐφ’ ὅσον δὲν ἀντιτίθεται εἰς τὸ ἄρθρον 100 τοῦ Συντάγματος. Ἄς ψηφισθῇ λοιπὸν ὡς ἔχει καὶ κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν ἢ θὰ κάμω δήλωσιν σχετικὴν ἢ θὰ ἐπιφέρω ἀνάλογον τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου ΓΥΠΓʹ (3483) τοῦ 1905 περὶ συγγραφικῶν διακοινώσεων τῶν θεατρικῶν συγγραφέων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Μεγάλης Βρεττανίας συμφωνίας περὶ ἑνοποιήσεως τοῦ δασμοῦ τῶν κλωστῶν ἐκ βάμβακος». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1928 περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Ἀπριλίου 1924 Ν. Δ. περὶ συστάσεως ἐν ἑκάστῳ νομῷ ἐπιτροπῶν Δημοσίας Ἀσφαλείας». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Θ. Χαβίνης.

§175Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου κανονίζονται αἱ ἀμοιβαὶ αἱ παρεχόμεναι εἰς τὰ διάφορα ἄτομα τὰ ὁποῖα συνεργάζονται μὲ τὰ ἀποσπάσματα, ἐν τούτοις θεωρῶ, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐνεργείας τῶν ἐπιτροπῶν ἀσφαλείας κατὰ νομούς. Εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ νομοῦ Πρεβέζης, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμήν νὰ ἀντιπροσωπεύω, ἔχει νὰ γίνει ληστεία ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ληστείας τῆς Πέτρας, τουτέστιν ἀπὸ τοῦ 1926, ἐν τούτοις αἱ ἐπιτροπαὶ ἀσφαλείας δὲν ἔπαυσαν συνεχῶς νὰ ἐκτοπίζουν ἄτομα, μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι τοιουτοτρόπως ἐξασφαλίζουν τὴν ἀσφάλειαν εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι αἱ ἐκτοπίσεις αὐταὶ οὐδὲν ὠφέλιμον ἀποτέλεσμα ἐπέφερον, διότι καὶ εἰς ἄλλα μέρη εἰς τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἐκτοπίσεις ἐξηκολούθησαν νὰ γίνωνται ληστεῖαι. Τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς ἀσφαλείας, τὸ ὁποῖον πολλάκις ἦλθεν ἐν τῇ Βουλῇ, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀποτελεσματικῆς. Ἡ προσωρινὴ κατάπαυσις τῶν ληστειῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα φρονῶ, ὅτι ἔχει ἐντελῶς προσωπικὸν χαρακτῆρα. Ἡ κατάπαυσις τῶν ληστειῶν ἐγένετο, διότι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις συγκεντροῦσα μεγάλην πλειοψηφίαν καὶ ἔχουσα ἐπὶ κεφαλῆς ἄνθρωπον μεγάλου κύρους ἐγένετο ἀφορμή, ὥστε νὰ ἐπηρεασθοῦν καὶ αὐτοὶ οἱ λησταί, ὅταν μάλιστα εἶδον, ὅτι ἐξερχόμενοι ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Ἀλβανίαν ἢ τὴν Βουλγαρίαν συνελαμβάνοντο ὑπὸ τῶν Κρατῶν αὐτῶν καὶ ἐσχηματίσθη παντοῦ ἡ πεποίθησις, ὅτι ὅπου καί ἂν μεταβῶσιν οἱ λησταί, θὰ συλληφθῶσιν. Ἡ κατάπαυσις τῆς ληστείας ἔχει, ἐπαναλαμβάνω, τὴν προσωπικὴν σφραγῖδα τοῦ κύρους τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι, ἂν σήμερον πέσῃ ἡ Κυβέρνησις, τὴν ἑπομένην θὰ ἐπαναληφθῶσιν αἱ ληστεῖαι. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ ληστεία ἔχει αἰτίαν μὲν τὴν πεῖναν, ἀφορμὴν δὲ τὸν νόμον περὶ παρανόμου ὁπλοφορίας. Διότι τὶ συμβαίνει, κ. συνάδελφοι; Ὁ κακοποιὸς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν σκέπτεται τὴν τιμωρίαν διὰ τὴν παράνομον ὁπλοφορίαν καὶ ἀδιαφορεῖ ἂν πάῃ λίγο, καιρὸ φυλακή, αὐτὸς ὁπλοφορεῖ. Οἱ φιλήσυχοι ὅμως πολῖται δὲν δύνανται νὰ φέρωσιν ὅπλα καὶ τοιουτοτρόπως μένουν ἀσύδοτα τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα καὶ θύουν καὶ ἀπολύουν. Ἂν ὑποθέσητε πρὸς στιγμήν, ὅτι ὅλοι οἱ ἀγρόται ἦσαν ἔνοπλοι, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐγένετο καμμία ληστεία μεγάλη, διότι θὰ ἐφοβοῦντο οἱ μὲν τοὺς δέ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω μὲ τοῦτο, ὅτι πρέπει νὰ ὁπλισθοῦν ὅλοι οἱ πολῖται, διότι πολλὲς φορὲς εἰς τοὺς νέους χωρικοὺς τὸ ὅπλον ἐμβάλλει τὴν ἰδέαν τῆς ληστείας, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε ἀσφαλῶς νὰ ἔχῃ γίνει, καὶ εἶμαι βεβαιότατος, ὅτι ἐντὸς 24 ὡρῶν θὰ κατέπαυεν ἡ ληστεία ὁριστικῶς καὶ δὲν θὰ ἐξηρτᾶτο ἡ κατάπαυσις ἐκ τοῦ κύρους τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τὸ ἑξῆς: Νὰ δίδεται ἄδεια ὁπλοφορίας εἰς τοὺς φιλησύχους πολίτας κατὰ κοινότητας. Διότι τότε ὁ κακοποιός, θὰ ἐσκέπτετο νὰ εἰσέλθῃ εἰς ὡρισμένην ζώνην καὶ νὰ διαπράξῃ τὸ ἔγκλημα, διότι ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐξήρχετο ζῶν. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δύναται κανεὶς νὰ διατρέξῃ τὴν Ἀλβανίαν ἀπὸ βορρᾶ πρὸς νότον φέρων ὁσαδήποτε ἑκατομμύρια καὶ ἐν τούτοις οὐδεὶς θὰ τολμήσῃ νὰ τὸν ληστεύσῃ, ἀκριβῶς διότι ἐφηρμόσθη τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ φυσικώτατον καὶ τὸ λογικώτατον. Σήμερον τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα δύνανται νὰ ληστεύσουν τοὺς φιλησύχους πολίτας, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ λάβουν τὰ ὅπλα καὶ ἀμυνθῶσιν. Αὕτη εἶναι ἡ ὑπόθεσις τῆς ληστείας, ἡ ὁποία μὲ τὰς διαφόρους ἐκτοπίσεις νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ κατασταλῇ. Ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ἔχομεν, τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἀλλὰ καὶ τὸ ἄλλο νομοθετικὸν διάταγμα, περὶ ἐπιτροπῶν ἀσφαλείας, διαπράττει τὸ σφάλμα, νὰ ἀφήνῃ εἰς τοὺς προέδρους τῶν κοινοτήτων, νὰ ὁρίζωσι ποῖα εἶναι ἐπικίνδυνα πρόσωπα, διὰ νὰ ἐκτοπίζωνται· ἐνῷ γνωρίζομεν ὅλοι ποιὰ ἔχθρα ἐπικρατεῖ μεταξὺ τῶν χωρικῶν εἰς τὰς κοινότητας καὶ τοιουτοτρόπως, ὅποιον ἔχει ἐχθρόν ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος τὸν ἐκτοπίζει ἐντὸς 24 ὡρῶν. Οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ εἰς τοὺς προέδρους τῶν κοινοτήτων ἐκ τοῦ νόμου δίδεται τὸ δικαίωμα νὰ ὁρίζουν, ποῖοι εἶναι οἱ εὔποροι καὶ ποῖοι οἱ ἄποροι. Εἰς τὰ ἰδικά μας χωριὰ εἶναι ὅλοι ἄποροι καὶ πολλὲς φορὲς οἱ ἄποροι εἶναι ποιὸ εὔποροι ἀπὸ τοὺς χαρακτηριζομένους ὡς εὐπόρους, διότι ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος τὸν φίλον του, τὸν συγγενῆ του, αὐτόν τὸν ὁποῖον συμπαθεῖ τὸν χαρακτηρίζει ὡς ἄπορον. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκείνους εἰς τοὺς ὁποίους δίδετε τὸ ἐπίδομα δὲν τὸ δίδουν οἱ κατὰ τόπους διοικηταί, ἀλλὰ τοὺς λέγουν, «νὰ πᾶτε νὰ εὕρητε ἐργασίαν» καὶ πένονται κυριολεκτικῶς οἱ ἄνθρωποι, διότι τὶ ἐργασίαν νὰ εὕρῃ ἕνας ἄνθρωπος 65 ἐτῶν; ἢ μία γυνὴ ἔγκειος 8 μηνῶν; διότι ἐξετοπίσθησαν καὶ τοιαῦται. Τὸ πρᾶγμα ἔχει φθάσει κυριολεκτικῶς εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ τροποποιήσῃ πρῶτον τὸ ἄρθρον 2, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπηται εἰς τούς προέδρους τῶν κοινοτήτων, νὰ ὑποβάλλουν καθ’ ἑβδομάδα ἢ κατὰ μῆνα κατάλογον οὔτε νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὸν πρόεδρον τῆς κοινότητος νὰ ὁρίζῃ ποῖοι εἶναι ἄποροι καὶ ποῖοι εἶναι εὔποροι, διότι δι’ αὐτοῦ δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ὑποθάλπωμεν τὴν ἐκδίκησιν μεταξὺ τῶν χωρικῶν. Ἐπίσης τὸ ζήτημα τοῦ ἐπιδόματος εἶναι ἐξωφρενικόν· νὰ τοῦ τὸ δίδῃ τὸ Κράτος καὶ νὰ μὴ τοῦ τὸ δίδουν οἱ διοικηταὶ τῆς χωροφυλακῆς. Ἔπειτα πρέπει ὁ ἐκτοπιζόμενος νὰ ἔχῃ δικαίωμα, νὰ καταφεύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια.

§176Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαιότερον. Εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀρχῆς δικαίου, νὰ μὴ δύναται ὁ ἐκτοπιζόμενος, ὁ ὑφιστάμενος μίαν ποινὴν, νὰ καταφεύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια.

§177Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Συμβαίνει, κ. ὑπουργὲ, καὶ τὸ ἑξῆς ἐπανειλημμένως: μόλις τοὺς εἰδοποίησαν τοὺς χωρικοὺς, διὰ τὸν ἐντοπισμὸν τοὺς ἔβαλαν εἰς τὸ βαπόρι καὶ τοὺς ἔδιωξαν, χωρὶς νὰ προφθάσουν νὰ πωλήσουν τρία αἰγοπρόβατα νὰ πάρουν ψωμὶ καὶ μᾶς καλοῦν ἐδῶ εἰς τὸ τμῆμα μεταγωγῶν καὶ τοὺς δίδωμε 200–300 δραχ. Εἶναι ἀπάνθρωπα πράγματα αὐτά· δὲν εἶναι μέτρα ἀσφαλείας.

§178Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διότι εἰς ἕνα χωρίον τῆς Ἠλείας ἔγινε μία ἀναίρεσις, ἐξετοπίσθησαν 25 οἰκογένειαι ἀπὸ ἕνα χωριό, διότι δὲν παραδίδουν τὸν φυγόδικον εἰς τὰς ἀρχάς. Ἔχομεν τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἐδώσαμεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν ἐσωτερικῶν.

§179Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Προτείνω λοιπὸν τὸ ἑξῆς: Πρῶτον, νὰ δίδεται μία προθεσμία εἰς τὸν ἐκτοπιζόμενον δεύτερον, νὰ μὴ δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς προέδρους τῶν κοινοτήτων νὰ ἐκφέρουν τὴν γνώμην των, ἐὰν πρέπῃ, νὰ ἐκτοπισθῇ ὁ Α ἢ ὁ Β· καὶ τρίτον, νὰ μὴ δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς προέδρους τῶν κοινοτήτων ἀλλ’ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἀσφαλείας, νὰ κρίνουν τὸ εὔπορον ἢ ἄπορον τοῦ ἐκτοπιζομένου.

§180Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἀσφαλείας δὲν εἶναι δυνατόν, διότι εἶναι μακράν, ὁ ἀστυνόμος.

§181Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἂς ζητῇ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν γνώμην τοῦ ἀστυνόμου. Καὶ τὰ ἐπιδόματα νὰ δίδωνται εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Εἶναι ἄνθρωποι πτωχοὶ, δὲν ἔχουν τὰ μέσα νὰ ζήσουν· καὶ ἐνῷ ἡ ἐπιτροπὴ ἀσφαλείας ἐνέκρινε τὸ ἐπίδομα δὲν ἐδώσατε τίποτε εἰς αὐτούς.

§182Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἰς τὴν Κύμην ἔχομεν 30 συμπολίτας σας, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ μηνῶν δὲν ἔχουν λάβει οὔτε ὀβολόν.

§183Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἔχομεν ἄπειρα τοιαῦτα παραδείγματα, καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ, κύριε ὑπουργέ, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὰ ζητήματα αὐτά. Δὲν φθάνουν δὲ αὐτά, ἔχομεν ἕνα εἰς τὴν Ρέθυμνον ἐκτοπισμένον, ὁ ὁποῖος δὲν φθάνει, ὅτι εὑρίσκεται ἄνευ μέσων μακρὰν τῆς οἰκογενείας του, μὴ εὑρίσκων ἐκεῖ ἐργασίαν, ἀλλὰ τοῦ ἔστειλεν ὁ ταμίας ἔνταλμα εἰς τὴν Ρέθυμνον, διὰ νὰ πληρώσῃ 300 δραχμάς. Εἶναι πράγματα τερατώδη, τὰ ὁποῖα ἀπορῶ πῶς γίνονται.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§185Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις μὲ τόσους ὀλίγους βουλευτάς. Δὲν ὑπάρχει τὸ ¼ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄνω τῶν 70 βουλευτῶν ἐν τῇ Βουλῇ κ. συνάδελφε.

§187Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θέλετε ν’ ἀναβληθῇ, κ. συνάδελφε, δι’ αὔριον;

§188Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὄχι, καλλίτερα νὰ ψηφισθῇ, νὰ τελειώνωμεν.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Εὐριπαῖος ἔχει τὸν λόγον.

§190Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Διὰ τ’ ἄλλα φροῦτα τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐνδιαφερόμεθα· εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ὑπάρχει ἕνα φροῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρκετὰ σοβαρόν. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ν’ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τοὺς προέδρους τῶν κοινοτήτων τὸ δικαίωμα νὰ ὑποδεικνύουν τοὺς ὑπόπτους ζωοκλοπῆς εἶναι φοβερὰ ἡ κατάχρησις, ἡ ὁποία γίνεται ἐκ μέρους τῶν προέδρων τῶν κοινοτήτων ἐναντίον τῶν προσώπων ἐκείνων τὰ ὁποῖα δὲν διάκεινται συμπαθῶς πρὸς αὐτούς. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Τσεριώνης ἔχει τὸν λόγον.

§192Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ὑπάρχει μία γενικὴ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν πᾶς ἐπικίνδυνος εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν δύναται, νὰ ἐκτοπίζηται ἐντὸς ἑνὸς ἔτους. Τὴν ἀπόφασιν περὶ ἐκτοπισμοῦ ἐκδίδει ἡ ἐπιτροπὴ Δημοσίας ἀσφαλείας ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν νομάρχην καὶ ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν τοῦ νομοῦ καὶ ἀπὸ τὸν διοικητὴν τῆς χωροφυλακῆς, χωρὶς νὰ ἠξεύρῃ τίποτε περὶ τῶν προσώπων στηριζομένη ἁπλῶς εἰς μίαν ἔκθεσιν τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου. Ἕνεκα τῆς καταστάσεως ταύτης ἔλαβον χώραν κ. ὑπουργέ, πλεῖσται ὅσαι ἀδικίαι, ἔλαβον δὲ χώραν ἀντεκδικήσεις. Καὶ ἐξετοπίσθησαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ἔμειναν εἰς τὴν Σέριφον ἀδίκως ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὰ μέσα νὰ ζήσουν ἐξετοπίσθησαν παιδιὰ 14 καὶ 13 ἐτῶν. Πῶς νὰ ζήσουν; Διὰ νὰ λείψουν αὐταὶ αἱ ἀδικίαι, πρέπει νὰ ἐκτοπίζωνται ὡς ὕποπτοι μόνον πρὸς καταστολὴν τῆς ληστείας. Διὰ νὰ ὑπάρχῃ ὅμως μία ἐγγύησις, διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὰς ἀδικίας, πρέπει ἡ ἐκτόπισις νὰ γίνεται κατόπιν προτάσεως τοῦ εἰσαγγελέως καὶ εἰς τὸ συμβούλιον ὑποχρεωτικῶς νὰ μετέχουν καὶ ἀνακριταί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκφέρουν τὴν γνώμην των κατόπιν μελέτης τοῦ ζητήματος καὶ ἐκτιμήσεως τῶν περιστατικῶν. Ἐνῷ σήμερον, ὡς ἔχει ἡ κατάστασις τὰ πρόσωπα τ’ ἀποτελοῦντα τὴν ἐπιτροπὴν Δημοσίας Ἀσφαλείας δὲν γνωρίζουν τὰ πρόσωπα. Ἐγὼ γενικῶς εἶμαι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἐκτὸς ἐὰν θέλετε, νὰ ἰσχύσῃ εἰδικῶς διὰ τὴν ληστείαν. Τὸ μέτρον βεβαίως εἶναι ἀντισυνταγματικόν, ἀναχρονιστικὸν καὶ ἄδικον.

§193Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀδικία δὲν εἶναι καὶ ἡ ληστεία;

§194Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἔκαμον τὴν ἐπιφύλαξιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ληστείαν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§196Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συμφωνῶ μὲ ὅσα ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες καὶ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω εἰς ὅσα εἶπον, παρὰ τὸ ἑξῆς: Ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ μέτρων καταστολῆς τῆς ληστοκρατίας ἐν Ἠπείρῳ, Θεσσαλίᾳ Μακεδονίᾳ τὰ μέτρα ταῦτα ἐπεξετάθησαν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει οὔτε κροῦσμα ληστείας. Εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς καταστάσεως ἐκτοπισμοῦ, χωρὶς νὰ ἠξεύρωμεν γιατί γίνονται αἱ ἐκτοπίσεις· καὶ χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὡρισμένα ληστρικὰ κρούσματα ἐφαρμόζεται ἕνα μέτρον ἐξαιρετικῶς ἀνελεύθερον καὶ ἐξαιρετικῶς ἐπικίνδυνον. Ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅταν πρὸ δύο μηνῶν συνεζητεῖτο σχετικὴ ἐπερώτησις περὶ τῶν ἐκτοπισμῶν, εἶχεν δηλώσει, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ ἀποτελεῖ μέτρον τὸ ὁποῖον στιγματίζει τὸ ἐλεύθερον ἡμῶν πολίτευμα εἶναι πάντως μέτρον προσωρινὸν καὶ τοῦ ὁποίου ἐλπίζει ταχέως ἡ Κυβέρνησις νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν θέσιν νὰ εἰσηγηθῇ τὴν κατάργησιν. Ἀντὶ τούτου ὄχι μόνον διατηρεῖται τὸ μέτρον, ἀλλὰ τίθενται ἐν ἰσχύϊ καὶ διατάξεις ἐξαιρετικώτεραι καὶ περισσότερον ἐπικίνδυνοι. Μία ἐκ τῶν διατάξεων αὐτῶν εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ ὄχι πλέον περὶ προσωρινῶν ἐκτοπίσεων εἰς τὰ ληστοκρατούμενα μέρη, ἀλλὰ γενικῶς περὶ ἐκτοπίσεων καὶ εἰσάγονται διάφοροι περιοριστικαὶ διατάξεις. Ἐκτοπίζονται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁριστικῶς πάντες οἱ σκηνῖται τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, οἱ Βλάχοι δηλαδὴ καὶ οἱ Καραγκούνηδες, οἱ ὁποῖοι κατεβαίνουν τὸν χειμῶνα στὰ χειμαδιὰ καὶ τὸ καλοκαῖρι ἀνεβαίνουν. Μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου δύνανται ὅλοι νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς ἐνισχύοντες τοὺς ζωοκλέπτας ἀρκεῖ νὰ κατηγορηθῶσι καὶ νὰ ὑποδειχθῶσι πολλάκις λόγῳ προσωπικῶν ἀντεκδικήσεων. Δὲν θὰ σᾶς φανῇ ὑπερβολικὸν τοῦτο, ὅταν θὰ σᾶς ἀναφέρω δὲ καὶ τὰ ἑξῆς ποὺ ἐγγράφως μοὶ κατηγγέλθησαν (ἀναγινώσκει). Ἐνῷ εὑρισκόμεθα πρὸ τοιούτου τρόπου ἐφαρμογῆς τοῦ νομοθετήματος, ἐρχόμεθα νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ ἐκτοπίσεως οἰκογενειῶν ὁλοκλήρων, ἐνῷ ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας ὅτι ἐξετοπίσθησαν προσωρινῶς οἰκογένειαι συμπαρασύρουσαι μετὰ τῶν ἐνόχων καὶ μικρὰ παιδιὰ καὶ γραίας καὶ μετὰ ἐκεῖ εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκτοπίσεως ἐπὶ ἔτος καὶ πλέον πάσχουσαι. Ἐρχόμεθα λοιπὸν χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς τὰ μέσα νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἀγροτικήν μας ἀποκατάστασιν, ἐρχόμεθα νὰ τοὺς ἐκτοπίσωμεν, διότι δὲν ἠδυνήθημεν νὰ τοὺς δημιουργήσωμεν μίαν μόνιμον ἐγκατάστασιν καὶ δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν διοικητὴν τῆς χωροφυλακῆς καὶ εἰς τὸν νομάρχην ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ἐκθέσεως ἑνὸς προέδρου τῆς κοινότητος αὐτοὺς ὅλους τοὺς πληθυσμοὺς νὰ τοὺς μεταφέρουν ἀπὸ μιᾶς κοινότητος εἰς ἄλλην. Τοῦτο εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐπικίνδυνον καὶ νομίζω, ὅτι ἔπρεπεν ἡ πεῖρα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοθετήματος νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι ἔπρεπεν εἰς τὸ νομοθέτημα αὐτὸ τὸ ὑπάρχον, νὰ προσθέσωμεν περιοριστικὰς διατάξεις, ἐξασφαλιστικὰς διατάξεις τοῦ πολίτου χωρὶς νὰ θέσωμεν διατάξεις ἐκθετούσας τὴν ὑπόληψιν αὐτοῦ. Διότι τί λέγει τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοθετήματος; (ἀναγινώσκει). Ἀλλὰ δὲν εἶναι πράγματα αὐτά. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν γνωρίζω τὶς πολίτης, θὰ εἶχεν ἀσφάλειαν εὑρισκόμενος εἰς ἕν χωρίον. Καὶ ἐπὶ πλέον ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἀσφαλείας κάμνει καί μίαν γνωμοδότησιν χωρὶς κανὲν στοιχεῖον, χωρὶς νὰ ἐξετάσῃ τὸ γεγονὸς α καὶ β, χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της προηγουμένως μίαν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν ἑνὸς δικαστηρίου, ἡ ὁποία νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν οἰκογένειαν, χωρὶς τίποτε ἐξ αὐτῶν δύναται νὰ ἐκτοπίσῃ ἐκ χώρας τινὸς ὄχι προσωρινῶς, ἀλλ’ ὁριστικῶς. Καὶ οὐδὲν δικαίωμα ὑπερασπίσεως ἔχουσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Δὲν τοὺς δίδομεν κανὲν δικαίωμα ἐνῷ πρόκειται περὶ τοῦ ἐκτοπισμοῦ των. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμένον τοῦτο καὶ ἀνθρωπιστικῶς, δὲν εἶναι ἐπιτετραμένον νὰ κάμωμεν συζήτησιν περὶ τοιούτων μέτρων, διότι τὰ μέτρα αὐτά, ὅπως γνωρίζομεν ἐκ πείρας, μᾶς ἔδωσαν δυστυχήματα καὶ καταστροφάς. Δὲν ὀφείλεται ἡ ἀποκάλυψις καὶ ἡ δίωξις τῆς ληστείας εἰς τὰ μέτρα αὐτά, ἀλλ’ εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχάς. Αἱ ἀρχαὶ αἱ δικαστικαὶ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι, ὅταν ἀνέλαβον τὸ ἔργον τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας, ἀπεκάλυψαν τοὺς λόγους...

§197Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Γνωρίζετε πόσον μακρὰν ἀπὸ τὴν πραγματικότητα εἶσθε;

§198Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν εἶμαι μακρὰν τῆς πραγματικότητος, κ. ὑπουργὲ καὶ θὰ ἔπρεπεν νὰ τονίσητε καὶ σεῖς ὅτι ἔργον τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, ὅτι ἔργον καθαρῶς δικαστικὸν εἶναι ἡ καταστολὴ τῆς ληστείας. Τὸ ἔργον τῶν δικαστῶν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπέδωκεν εἰς τὴν πολιτείαν τὴν ἀποκάλυψιν τῶν ληστρικῶν αὐτῶν πράξεων καὶ τῶν ἐνόχων αὐτῶν, οἵτινες ἐπὶ μακρὸν χρόνον παρέμειναν ἄγνωστοι. Ἄν ψηφίσωμεν τὸ μέτρον αὐτό, τὸ ψηφίζομεν ὡς παροδικόν, ἀλλὰ καὶ πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ πρόσωπα αὐτὰ καὶ μίαν ἀσφάλειαν οὐσιαστικὴν θεωρῶ, ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὗται τῶν ἐπιτροπῶν ἀσφαλείας δέον νὰ ὑπόκεινται εἰς ἓν ἔνδικον μέσον ἐνώπιον τῶν πλημμελειοδικείων, διότι τότε δύναται νὰ τεθῇ μία ἐγγύησις.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ ἔχει τὸν λόγον.

§200Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ὁ τίτλος κ. βουλευταί, τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τόσον γενικός, ὥστε εὐλόγως παρέχει ἀφορμὴν πρὸς συζήτησιν τοῦ ζητήματος τῶν ἐκτοπισμῶν. Τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾷ κύρωσιν Ν. Διατάγματος τροποποιοῦντος νομοθετικὸν ἐπίσης διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐκδοθῆ ὑπὸ ἐντελῶς ἐκτάκτους καὶ ἀνωμάλους περιστάσεις τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1924 καὶ διὰ τοῦ ὁποίου τὸ πρῶτον συνεστήθησαν κατὰ νομοὺς αἱ λεγόμεναι ἐπιτροπαὶ ἀσφαλείας, εἰς τὰς ὁποίας ἐδόθη τὸ δικαίωμα τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκτοπίσεων. Τὸ διάταγμα αὐτὸ ἔχει συμπληρωθῆ δι’ ὁμοίου νομοθ. διατάγματος τοῦ 1926, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ δύνανται νὰ ἐκτοπίζουν πάντα ὕποπτον οἱασδήποτε ἐγκληματικῆς πράξεως, ὡς καὶ οἱονδήποτε ἐπικίνδυνον εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Τὸ ὑπὸ κύρωσιν ἤδη νομοθετικὸν διάταγμα ἐξεδόθη κατὰ τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον ὑπὸ περιστάσεις ἐπίσης ἐξαιρετικάς, ἕνεκα τῆς ὀξείας ὑποτροπῆς τὴν ὁποίαν ἐνεφάνιζεν τότε εἰς τὴν ὕπαιθρον τὸ ἔγκλημα τῆς ληστείας. Οἱ λόγοι ἀσφαλῶς ὑπῆρξαν ἀποχρῶντες καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ καὶ τῶν ἐξαιρετικῶν μέτρων τὰ ὁποῖα βάσει αὐτοῦ ἐλήφθησαν δὲν δύνανται κανεὶς ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ὑπῆρξαν γενικῶς εὐάρεστα καὶ ἀξιόλογα. Πράγματι ἡ ὕπαιθρος χώρα ἀνεκουφίσθη ἐκ τῶν ἐκτάκτων μέτρων τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθησαν τόσον παρὰ τῆς διοικήσεως ὅσον καὶ παρὰ τῆς δικαιοσύνης, ἡ ὁποία ἐν τῷ μεταξὺ ἔλαβε πρόνοιαν μεταρρυθμίσεως τοῦ εἰδικοῦ νόμου περὶ διώξεως τῆς ληστείας. Εἶχον λάβει πρό τινος ἀφορμὴν ν’ ἀναπτύξω ἐπερώτησίν μου ἐπὶ τῆς ὁλοκληρώσεως τοῦ νέου πολιτεύματος. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τοῦτο ὁμιλοῦν περὶ ἀπελάσεως, συλλήψεως, φυλακίσεως τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, ὁρίζει, ὅτι εἰδικὸς νόμος δέον νὰ καθορίζῃ τὰς προϋποθέσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐνεργοῦνται αὗται. Ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως αὐτῆς εἶναι, ὅτι καὶ προκειμένου καὶ περὶ ἀπελάσεων πρέπει νὰ συντρέχουν οἱ ἴδιοι ὅροι ὡς καὶ αἱ ἴδιαι ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι συντρέχουν καὶ ἐπιβάλλονται ὑπὸ τῶν κειμένων νόμων, διὰ τὴν σύλληψιν καὶ διὰ τὴν φυλάκισιν τῶν πολιτῶν. Εἶναι δὲ γνωστὸν, ὅτι ὅταν πρόκειται νὰ προσβληθῇ τὸ ὑπέρτατον ἀγαθὸν τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου διὰ συλλήψεως καὶ φυλακίσεως ἐκ τῶν κειμένων νόμων εἶναι τεθειμέναι αὐστηραὶ ἐγγυήσεις καὶ πρὸ παντὸς δικαστικαὶ τοιαῦται οὐδὲ δύναται ν’ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι ὁ ἐκτοπισμὸς ἀποτελεῖ περιορισμὸν τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας, εὐλόγως δὲ δι’ αὐτό εἰς ἄλλα Συντάγματα, ὡς τὸ Τσεχοσλοβακικόν, ὁρίζεται ὅτι οὐδεὶς ἀπελαύνεται ἄνευ δικαστικῆς ἀποφάσεως. Ὅταν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἰσήχθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων ὡς εἰσηγητὴς διετύπωσα τὰς ἀντιρρήσεις αὐτὰς ἐπὶ τοῦ ζητήματος διότι ὅσον δήποτε δραστικὰ καὶ ἂν πρέπει νὰ εἶναι τὰ μέτρα διὰ τὴν ληστείαν ἐπειδὴ τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα ἰσχύει παραλλήλως πρὸς τὸ ἄλλο κατὰ τὸ ὁποῖον, ὡς εἶπον ἐκτοπίζονται πάντες οἱ ὅπως δήποτε ἐπικίνδυνοι εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, θὰ ἔπρεπεν ἐν συνεννοήσει μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ῥυθμισθῇ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα αὐτὸ τοῦ τρόπου τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκτοπισμῶν, διότι οὐδεὶς δύναται σήμερον νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἐνεργοῦνται οὗτοι ἔστω καὶ ὑπὸ τὰς στοιχειωδεστέρας ἐγγυήσεις. Ὅταν ἀνέπτυξα ἐπερώτησίν μου σχετικὴν ἐνθυμοῦμαι, ὅτι πλεῖστοι συνάδελφοι ἀνέφεραν εἰς τὴν Βουλὴν περιπτώσεις ἀπελάσεων ἐνεργουμένων ἐντελῶς ἀβασανίστως καὶ τῇ ἁπλῇ αἰτήσει τῶν προέδρων τῶν κοινοτήτων ἢ τοῦ ἀστυνόμου. Ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλαβε τότε ἀφορμήν, νὰ ὁμιλήσῃ γενικῶς περὶ τῶν ἐκτοπισμῶν καὶ ἰδίως τῶν ἀφορόντων τοὺς ὑπόπτους ὑπονομεύσεως τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ ὡμολόγησεν, ὅτι βεβαίως τὸ μέτρον εἶναι ἀνελεύθερον καὶ ἀντισυνταγματικὸν ἀλλ’ ὑπηγορεύθη ὑπὸ ἐκτάκτων ἀναγκῶν. Θὰ ὑποβάλλω, δι’ αὐτό, ἐν τέλει τὴν παράκλησιν ὅπως ἐφ’ ὅσον εἰσάγονται τὰ νομοθετικὰ διατάγματα πρὸς κύρωσιν, ἢ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις αὐτῶν ἢ νὰ τροπολογηθοῦν καὶ συναρμοσθοῦν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ θεσπισθοῦν αἱ προσήκουσαι Συνταγματικαὶ ἐγγυήσεις. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι παρόμοιον μέτρον ἐφηρμόσθη εἰς τὰς νέας χώρας ὅταν τὸ πρῶτον κατελήφθησαν κατὰ τῶν ὑπόπτων λόγῳ ἐθνικῶν φρονημάτων εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Εἶχε δοθῆ τότε εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς ἐνώπιον τοῦ πλημμελειοδικείου κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἐκτοπισμοῦ, μὴ ἀναστελλούσης τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς. Τοιοῦτόν τι δύναται, νὰ ἐπιτραπῇ γενικῶς ἐπὶ πάσης ἐκτοπίσεως. Ἔχομεν βεβαίως ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν διοίκησιν εἰδικῶς δὲ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διοίκησιν τὴν ἐκπροσωπουμένην ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν δρᾶσιν της τὴν τελευταίαν καὶ δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι, νὰ διατυπώσωμεν καμμίαν αἰτίασιν. Ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι παραλλήλως εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖαι αἱ ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας δύναται, νὰ παρέχῃ σχετικῶς μόνον μία δικαστικὴ ἀπόφασις.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§202Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπῄνεσα καὶ ἐγὼ δημοσίᾳ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἐναντίον τῆς ληστείας. Βεβαίως δικαίως ἐπαίρεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι καὶ μὲ τὰς ἐνεργείας καὶ μὲ τὴν συνδρομὴν τῶν Βουλγαρικῶν, τῶν Ἀλβανικῶν καὶ τῶν Ρουμανικῶν ἀρχῶν κατωρθώθη ἡ καταστολὴ τῆς ληστείας. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι αἱ περιστάσεις τότε ἦσαν ἐξαιρετικαί, ὥστε ἐδικαιολογεῖτο ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ δρακόντεια μέτρα, ἀλλ’ αὐτὰ τὰ δρακόντεια μέτρα εἶναι μία ἄποψις τῆς πλήρους ἀνικανότητος τοῦ Κράτους, δηλ. τὸ νὰ συλλαμβάνῃ καὶ ἐκτοπίζῃ τὸ Κράτος ἀνθρώπους ἐπὶ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ συμμετοχῆς εἰς τὸ ἔγκλημα. Νομίζω, ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένον νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι πρέπει τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περιωρισμένως καὶ ὑπὸ ἐγγυήσεις τινάς, ὥστε νὰ μὴ πάσχουν ἄνθρωποι ἀθῷοι πολλάκις. Τὰ μέτρα τὰ ἐνδυκνειόμενα πρὸς ἀκίνδυνον περιορισμὸν τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν, εἶναι τὰ ἑξῆς, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν. 1) Δὲν ἐπιτρέπεται δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν ἀδικημάτων, νὰ γίνεται χρῆσις τοῦ ἐκτοπισμοῦ, παρὰ μόνον διὰ τὴν ληστείαν. 2) Δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπεται τὸ μέτρον εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Ἐὰν βέβαια γίνῃ ὁ πρῶτος περιορισμὸς αὐτομάτως δὲν ἠμπορεῖ, νὰ γίνῃ ὁ δεύτερος. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται χρῆσις, παρὰ μόνον εἰς τὰς ληστοκρατουμένας περιφερείας. Ἐὰν π. χ. γίνῃ μία ληστεία πέριξ τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν ἐκτοπισμόν; Δὲν ἔχομεν τὴν δύναμιν νὰ ἐφαρμόσωμεν ἄλλα μέτρα; Δεχόμεθα τὸν ἐκτοπισμὸν εἰς μέρη, ὅπου ἡ συγκοινωνία δὲν εἶναι ἀνεπτυγμένη εἰς μέρη, ὅπου λόγῳ τῆς φύσεως τοῦ ἐδάφους ἀναπτύσσεται ἡ ληστεία. Ἐκεῖ πρέπει νὰ λαμβάνωνται ἐξαιρετικὰ μέτρα μέχρις ὅτου κατορθώσωμεν, δι’ ἄλλων μέτρων, νὰ καταπνίξωμεν τὰς ἐκδηλώσεις αὐτὰς τῆς ληστείας. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι εἰς ἄλλα μέρη πρέπει, νὰ γίνῃ χρῆσις τοῦ ἐκτοπισμοῦ. Αὐτὸ ποῦ πρέπει νὰ γίνῃ, εἶναι νὰ ἀναγνωρισθῇ δικαίωμα προσφυγῆς εἰς καθαρῶς δικαστικὴν ἀρχήν. Ὅπως ὡμολόγησαν οἱ κ. συνάδελφοι, οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι εἶναι οἱ αὐστηρότεροι, διότι νομίζουν, ὅτι αὐτοὶ ἔχουν τὴν μεγαλειτέραν εὐθύνην. Ἡ ὑπόθεσις τῆς Πέτρας ἀπεκάλυψε μίαν μεγάλην ὀλιγωρίαν τῶν ἀρχῶν ἐκεῖ τῆς χωροφυλακῆς. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι ὅμως, δὲν ἐξετοπίσθη οὐδεὶς ἀξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς, καίτοι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἦσαν ὕποπτοι περιθάλψεως ληστῶν. Δὲν πρόκειται νὰ μὴ ἐφαρμόζεται τὸ μέτρον ἐὰν ἀναγνωρισθῇ τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς εἰς δικαστικὴν ἐξουσίαν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐκ τοῦ Συντάγματος. Δὲν ἠμπορεῖ, νὰ θεωρηθῇ προσωρινὸν μέτρον ἐπὶ ἡμέρας. Δὲν δύναται ὁ ἐκτοπισμὸς νὰ ὑπαχθῇ εἰς ὅρους διαφόρους, ἀπὸ τοὺς ὅρους οἱ ὁποῖοι ὁρίζονται διὰ τὴν σύλληψιν· αὐτὸ εἶναι ἐκτὸς συζητήσεως. Νομίζω λοιπόν, ὅτι καὶ ἐκ τοῦ Συντάγματος ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀναγνώρισις. Τελευταῖον, τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἐπιβάλλεται, εἶναι αὐτό τὸ ὁποῖον ἐτόνισαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Δὲν πρέπει νὰ ἐξαρτῶμεν ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῆς κοινότητος μόνον τὴν εὐπορίαν, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἡ ἀποζημίωσις εἶναι τόσον ἐλαχίστη. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθόν, ἐφ’ ὅσον μάλιστα δὲν πρόκειται ν’ ἀνασταλῇ οὐδὲν μέτρον, νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ἐπέλθουν αἱ ἀναγκαῖαι τροποποιήσεις.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§204Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁσάκις ἐνεφανίσθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ζήτημα ἐκτοπίσεως δὲν ὑπῆρξε σχεδὸν κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔρριψε φωνὴν διαμαρτυρίας κατὰ τοῦ ἀποτροπαίου, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, τούτου μέσου. Ἀποτροπαίου καὶ ὡς ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα φέρει εἰς τὴν οἰκογένειαν καὶ ὡς ἐκ τοῦ τρόπου διὰ τοῦ ὁποίου συντελεῖται. Καὶ ἠκούσθη πολλάκις, ὡς δικαιολογία τοῦ μέτρου, ὅτι τό ὑπαγορεύουν λόγοι ἔκτακτοι. Ἀλλὰ ἐὰν ὁ ὑπέρτατος νόμος, ἡ ἀνάγκη τῆς σωτηρίας, ὑπαγορεύει τὸ μέτρον τοῦτο, μέχρι τοῦδε πάντες ἔχομεν λόγους νὰ πιστεύωμεν, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ὀλίγον κατ’ ὀλίγον θὰ περιωρίζετο καὶ θὰ ἐξηφανίζετο. Δυστυχῶς ἀντὶ τούτου πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι μᾶλλον ἐπεκτείνεται. Ἐξακολουθεῖ δὲ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ νὰ γίνεται κατὰ τὸν ἀπαίσιον τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἐθεσπίσθη τὸ μέτρον τοῦτο, ὑπὸ ἀνωμάλους περιστάσεις καὶ ὑπὸ τελείως ἀνώμαλον διοίκησιν τῶν Κυβερνήσεων. Μία ἐπιτροπὴ ἀποφασίζει ἄνευ ἀνακρίσεως καθόλου τοῦ κατηγορουμένου. Τὸν συλλαμβάνει τὸν θέτει εἰς ἕνα ἀπομεμακρυσμένον τόπον, ὅπου ἀσφαλῶς δὲν ἔχει καὶ τά μέσα τῆς συντηρήσεως καὶ ὅπου τὰ παρεχόμενα ὑπὸ τοῦ Κράτους παρέχονται ὑπὸ ὅρους τοιούτους, ὥστε νὰ εἶναι ἄχρηστα. Δὲν τοῦ παρέχει δὲ τὰ μέσα προσφυγῆς, διότι σήμερον, ὅπως γίνεται ἡ προσφυγὴ δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν. Ὁ ὑπουργός εἰς τὸν ὁποῖον θὰ γίνῃ, θὰ ἀποταθῇ εἰς τὰ ἴδια πρόσωπα, εἰς τὸν νομάρχην, εἰς τὸν ὑπάλληλον τῆς ἀσφαλείας, εἰς τὸν εἰσαγγελέα, εἰς αὐτούς δηλαδὴ οἱ ὁποῖοι ἐνέκριναν καὶ ἀπεφάσισαν. Ἀλλὰ αἱ ἀρχαὶ αὐταὶ, θὰ σᾶς δώσουν τὰς πληροφορίας ἐκείνας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἔκριναν. Δὲν ἠμποροῦν νὰ σᾶς ὁδηγήσουν εἰς ἄλλην ἀπόφασιν. Διότι εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὅταν ἐφαρμόζωμεν ἕν τοιοῦτον σκληρὸν μέτρον, θὰ τὸ ἐφαρμόζωμεν ἀφοῦ ἐξετάσωμεν τὰ πράγματα ἐν ὅλῃ τῇ δυνατῇ ἀκριβείᾳ. Ἀλλὰ αἱ ἀποφάσεις τὰς ὁποίας ἐκδίδει συνεπείᾳ προσφυγῆς, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἐπανάληψις τοῦ αὐτοῦ πράγματος. Σπανιώτατα θὰ τύχῃ ἐξαίρεσις. Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι ἡ διαδικασία ἡ ὁποία καθιεροῦται εἶναι μία διαδικασία μὴ ἐξασφαλίζουσα στοιχειώδη ἰδέαν δικαιοσύνης. Στεροῦνται τῆς προσωπικῆς των ἐλευθερίας πολῖται Ἕλληνες καὶ ἐπὶ τῇ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ ἐξοστρακίζονται καὶ ἀντὶ, νὰ εἴδωμεν βελτιουμένην τὴν κατάστασιν αὐτήν, μετριαζόμενον, δηλαδὴ τὸ κακὸν τῆς ἀπελάσεως, λαμβάνοντες μέτρα τινὰ μείζονος ἀσφαλείας τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου, βλέπομεν, ἂν κυττάξωμεν τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, βλέπομεν, ὅτι πρόκειται περὶ ἀναγκαστικῆς μεταναστεύσεως. Ὁσονδήποτε καὶ ἂν σᾶς κατέχῃ ἡ ἰδέα τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς δημοσίας τάξεως, μὴ φθάσητε εἰς τὸ τερατῶδες ἕτερον ἀδίκημα κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ γίνεται ἀναγκαστικὴ μετανάστευσις. Τὶ σᾶς ὀφείλουν ἐπὶ τέλους, οἱ ἄλλοι ἐὰν ὑπάρχουν μερικοὶ ἄνθρωποι ὑποθάλποντες ληστάς; Τὶ σᾶς ὀφείλει ὁ ἄλλος τόπος εἰς τὸν ὁποῖον θὰ τοὺς ἐγκαταστήσετε; Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν αὐτό. Μὴ μοῦ ἐπικαλεῖσθε τὴν ἀνάγκην, διότι ἡ ἀνάγκη πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔχει βάσιν τὴν ἔλλειψιν ἐπαρκῶν μέσων, διὰ τὴν πληρεστέραν ἀσφάλειαν. Ἀλλὰ ὅταν δὲν δυνάμεθα, νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν πληρεστέραν ἐξασφάλισιν τοῦ πολίτου, διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα τοῦ παρέχομεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἕτερον ἄκρον νὰ ἀδικήσωμεν. Εἶναι μέτρον τὸ ὁποῖον οὔτε εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις ἐφηρμόσθη. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἀπὸ ἀπόψεως ἐφαρμογῆς, νὰ τὸ ἀποφύγωμεν. Διότι δὲν εἶναι αἱ περιστάσεις ἐκεῖναι ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐλήφθησαν τὰ ἔκτακτα ἐκεῖνα μέτρα. Αἱ τότε περιστάσεις ἦσαν ἀπόρροια μιᾶς γενικωτέρας ἀνωμαλίας, ἡ ὁποία ἐδημιούργει ἐν τῇ γενικότητί της ἓν ἀνωμαλώτερον πνεῦμα καὶ ἤρχετο μία ἀταξία. Εὐτυχῶς αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι δὲν ὑπάρχουν. Εὑρισκόμεθα ἂν ὄχι ἀπολύτως εἰς ὁμαλὴν περίοδον, ἐγὼ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς ὁμαλήν, ἀλλὰ ἀναμφισβήτητα εὑρισκόμεθα εἰς τὰ ὅρια ταύτης. Ἔπειτα καὶ τὰ γεννηθέντα κακὰ ἐκ τῆς ἀνωμάλου αὐτῆς περιστάσεως εὐτυχῶς ἐξέλειπον κατὰ μέγα ποσοστόν. Πρόκειται μόνον περὶ τμημάτων τινων, διὰ τὰ ὁποῖα τὰ ἔκτακτα αὐτὰ μέτρα νομίζω, ἐπαυξανόμενα μάλιστα εἶναι ἀσύμφωνα πρὸς τὰς ἀνάγκας. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς πρέπει ἀσφαλῶς, ἀντὶ νὰ τὰ ἐπιτείνετε νὰ τὰ χαλαρώσετε. Δευτέρα συνέπεια τούτου εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ λαμβάνωνται καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐφαρμογῆς. Πρέπει νὰ περιορίσετε τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον γίνονται. Διατὶ τάχα, νὰ μὴ εἰσαγάγωμεν τὴν ἐπέμβασιν τῆς δικαιοσύνης; Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως Συνταγματικῆς ἔπρεπε νὰ ἀναγνωρισθῇ ἡ ὑπερορία καὶ νὰ ἐπιβάλλεται, διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως. Δὲν νομίζετε, ὅτι ἡ ταχύτης μὲ τὴν ὁποίαν ἀναγκάζεται νὰ ἐνεργῇ, θὰ ἀπῄτει ἴσως μίαν ταχυτέραν ἐνέργειαν καὶ διὰ τὴν ταχυτέραν αὐτὴν ἐνέργειαν ἁρμοδία εἶναι ἡ ἰδική σας ὑπηρεσία καὶ ὄχι ἡ δικαιοσύνη; Δύναται καὶ ἡ δικαιοσύνη νὰ ἐνεργήσῃ ταχέως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰπέτε ὅτι δύναται νὰ κάμῃ μίαν προσφυγὴν ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου. Θεωρῶ ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον, ὅπως θέσητε τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Θὰ ἔλεγα νὰ φθάσετε καὶ μέχρι μέτρου χάριτος ἢ ἀνακλήσεως κατόπιν ἀποφάσεως τῆς ἐγκρινάσης τὴν ἐκτόπισιν ἀρχῆς. Ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχον ἀναθέσει εἰς τὸν κ. Πίκουλα, τὸν κ. εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν καὶ νῦν σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας, νὰ μοὶ παρασκευάσῃ ἓν νομοσχέδιον. Καὶ μοῦ παρεσκεύασε, νομίζω δὲ, ὅτι θὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ δύνασθε νὰ τὸ ζητήσετε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Διότι ὅταν λέγετε ὑπόπτους εἶναι λίγο ἐπικίνδυνον. Ἀλλὰ θὰ μοῦ εἴπητε: ποῦ θέλετε νὰ εὕρω τὸν ἀληθῆ ἔνοχον; Ναί, ἀλλὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸν λαμβάνετε ἀπὸ τὸν τόπον του καὶ τὸν στέλνετε μακρὰν ἀπὸ τά παιδιά του, ἀπὸ τὴν γυναῖκα του, καὶ δημιουργεῖται ἕνα κακόν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν κατάστασιν καὶ σύμφωνον μὲ τὴν ἰδέαν τῆς δικαιοσύνης.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Ἀναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§206Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὅσα ὑπεστήριξεν σήμερον ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος τὰ ἐφήρμοσε καὶ κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην καθ’ ἣν διετέλεσεν ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τοῦ ὀφείλω μάλιστα καὶ χάριτας, διότι εἰς τὰ παράπονά μου περὶ ἀδίκων ἐκτοπισμῶν ἐν Ἠλείᾳ, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἔσπευσε καὶ τηλεγραφικῶς ἐζήτησε πληροφορίας. Καὶ ὅταν ἐπείσθη, ὅτι ἡ ἀπόφασις στηρίζεται ἐπὶ μιᾶς ἐκθέσεως ὑπενωμοτάρχου, στηριζομένην καὶ ταύτην εἰς δύο καταθέσεις χωρικῶν, ἔσπευσε ν’ ἀκυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν καὶ νὰ ἀνακαλέσῃ τοὺς ἀδίκως ἐκτοπισθέντας χωρικούς. Ὁμιλῶν μάλιστα ἐν τῇ Βουλῇ ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἐχαρακτήρισε τὸν νόμον τοῦτον ὡς νόμον ἀντισυνταγματικὸν καὶ ἀνελεύθερον, στιγματίζοντα τὴν ἐποχήν μας, καὶ ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ ὑπέβαλε τάχιστα νομοσχέδιον καταργοῦν τοῦτον, ὅπερ ὅμως πεισθεὶς οὗτος ἐκ τῆς ἀνάγκης τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἀνέφερεν δὲν τὸ ὑπέβαλεν ἀτυχῶς. Ἐν τούτοις ὅμως καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ οἱ λοιποὶ προαγορεύσαντες συνάδελφοι ἔφερον εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀπήχησιν τῆς κοινῆς γνώμης, ζωηρότατα δυσφορούσης καὶ ἐν σφοδρᾷ ἀγανακτήσει εὑρισκομένης κατὰ τοῦ καταθληπτικοῦ καὶ ἀπαισίου μέτρου τῶν ἐκτοπισμῶν. Διότι δὲν εἶναι μόνον τὸ κατὰ θεωρίαν ἀντισυνταγματικὸν καὶ ἀνελεύθερον τῶν διατάξεων τούτων, τὸ ὁποῖον πλήττει τὴν ψυχὴν τοῦ χωρικοῦ κόσμου, ἀλλὰ εἶναι κυρίως ὁ ἀπάνθρωπος τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκτελοῦνται αἱ ἀποφάσεις αὐταί. Ἀρκεῖ, διὰ νὰ ἐκτοπισθῇ ἕνας πολίτης καὶ οἰκογενειάρχης, ἀρκεῖ μία ἔκθεσις ἑνὸς ἐνωμοτάρχου καὶ κατάθεσις δύο μαρτύρων, πολλάκις ἀντιδικούντων πρὸς τὸν μέλλοντα νὰ ἐκτοπισθῇ, διὰ νὰ κρίνῃ αὐτὸν ἐκτοπιστέον ἡ ἐπιτροπὴ ἀσφαλείας, ἡ ὁποία ἑδρεύει εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ καὶ ἥτις ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς, ἀπὸ τὸν νομάρχην καὶ ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει ὁ ἐκτοπιζόμενος. Εἶναι δὲ τόση ἡ σκληρότης τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν καὶ ἐνεργοῦνται μετὰ τοιαύτης πολλάκις ἐπιπολαιότητος, ὑφίστανται δὲ οἱ ἐκτοπιζόμενοι τοιαῦτα μαρτύρια, ὥστε πραγματικῶς εἶναι θαῦμα πῶς ἐπανέρχονταί τινες ἐξ αὐτῶν εἰς τὰς πατρίδας των. Ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία τῶν πολιτῶν δὲν ὑπολογίζεται καθόλου, ἡ ζωή των περιφρονεῖται, ἡ περιουσία των καὶ ἡ οἰκογένειά των δὲν συγκινοῦν κανένα. Εἰς ἕνα χωριὸ τῆς ἐπαρχίας μου τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ γνωστὸν καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὸ Κούμανι, πρὸ 2 μηνῶν ἕνας ἐνωμοτάρχης ἀφιχθεὶς ἐκεῖ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὸν σταθμὸν τοῦ χωρίου ἐκείνου ἐπρότεινεν ὁ ἀθεόφοβος τὸν ἐκτοπισμὸν 38 ὅλων ἀνθρώπων, διότι τοὺς ἐθεώρει ὑπόπτους ζωοκλοπῆς ἐπειδὴ ἤθελεν ἡ ἀστυνομική του δρᾶσις νὰ μὴ προσκρούσῃ εἰς τίποτε, ἐνῷ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην πρὸ 6 μηνῶν δὲν ἔχει συμβῆ κανὲν ἀδίκημα. Ἀνέφερον πρὸ ὀλίγου κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι ἐλάβομεν τηλεγραφήματα χθές, καὶ τὰ ὁποῖα ὑπεβάλαμεν εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπὸ ἕνα χωριὸ τῆς Ἠλείας, τὸ Στροῦσι, καὶ διὰ τῶν ὁποίων μᾶς πληροφοροῦν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἀσφαλείας Ἀχαΐας–Ἤλιδος ἐξέδωκε ἀπόφασιν ἐκτοπισμοῦ 25 οἰκογενειῶν, διότι δὲν κατώρθωσεν ἡ χωροφυλακὴ νὰ συλλάβῃ ἕναν φυγόδικον, ὅστις ἀνῄρεσεν ἕναν πολίτην. Ἐπειδὴ δὲν κατώρθωσεν ἡ χωροφυλακὴ νὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν της, ἐκτοπίζεται ἕνα ὁλόκληρο χωριὸ ἀπὸ 25 οἰκογενείας. Αὐτὰ εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα στοιχίζουν, καὶ πονεῖ δι’ αὐτὰ ἡ ψυχὴ τοῦ λαοῦ, καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα, καὶ ὄχι νὰ αὐξήσωμεν τὸ κακόν. Πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ ὁ ἐκτοπισμὸς ἀπὸ τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀφοροῦν ληστείαν, ἐκτὸς τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα προτείνει καὶ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία καθιστᾶ καὶ τὸ μέτρον κἄπως Συνταγματικόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν αἰῶνα τῆς ἐλευθερίας νὰ ἰσχύουν τοιαῦται διατάξεις. Ἐγὼ φρονῶ λοιπόν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ παράπονόν μου ἔσπευσε προχθὲς νὰ τηλεγραφήσῃ καὶ νὰ διατάξῃ τὴν ἀπόλυσιν ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπρόκειτο περὶ ληστείας, νομίζω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, πρέπει ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ διαμορφώσῃ, ὥστε νὰ εἶναι σύμφωνον μὲ τὰς Λαϊκὰς ἀντιλήψεις καὶ τὸ πνεῦμα τὸ Συνταγματικὸν καὶ φιλελεύθερον.

§207Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅλοι γνωρίζετε εἰς ποίαν κατάστασιν παρέλαβεν τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ἡ κατάστασις ἦτο οἰκτρά. Τότε προέβημεν εἰς τὴν λῆψιν μέτρων ἐντόνων καὶ ἐξεδώσαμεν διατάγματα ἀναγκαστικά, διὰ ν’ ἀντιμετωπίσωμεν κατάστασιν ἀτιμάζουσαν τὸ Κράτος. Ὅταν δὲ ὑπεβάλομεν τὰ μέτρα ἐκεῖνα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ ἐχειροκρότησε, ἐξεφράσαμεν πεποιθήσεις περὶ τῆς ἀποτελεσματικότητος αὐτῶν καὶ ἐδηλώσαμεν, ὅτι τὰ μέτρα θὰ ἦσαν ἀκόμη σκληρότερα καὶ μέχρις ἐκτοπίσεως χωρίων ὁλοκλήρων θὰ ἐφθάναμεν, διὰ νὰ ἐμπεδώσωμεν τὴν τάξιν εἰς τὴν χώραν καὶ νὰ παύσῃ νὰ παρέχῃ τὸ ἀηδὲς θέαμα, τὸ ὁποῖον παρεῖχεν, ὡς χώρα λῃστοκρατουμένη ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον. Τὸ μέτρον τῶν ἐκτοπισμῶν, διὰ τὸ ὁποῖον τόση ἔγινε συζήτησις δὲν τὸ ἐθεσπίσαμεν ἡμεῖς τὸ εὕρομεν νομοθετημένον καὶ ἰσχῦον, ἡμεῖς μόνον τὸ ἐζωογονήσαμεν καὶ χάρις εἰς τὴν ἔντονον ἀλλὰ ἀποφασιστικὴν ἐφαρμογήν του, κατωρθώθη, νὰ συλλεγοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα, νὰ ἐξακριβωθοῦν οἱ ἀποκρύπτοντες καὶ νὰ προσανατολισθοῦν αἱ ἀρχαὶ καὶ διὰ τῆς ἐντάσεως τῶν προσπαθειῶν των νὰ ἐξοντώσουν τὴν λῃστείαν. Τὸ μέτρον συνεπῶς τὸ ὁποῖον ἐθεσπίσθη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Παπαναστασίου, ἐφαρμοσθὲν ἐντόνως ἀπέδωκε τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζετε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Τὸ μέτρον εἶναι βεβαίως τρομερόν, ἀλλὰ δὲν ἦλθεν ἀκόμη ὁ καιρὸς τῆς καταργήσεώς του. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς γενομένας τροποποιήσεις, εἶχον τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δυνάμει ῥητῆς διατάξεως τοῦ νόμου, τὸ μέτρον τοῦ ἐκτοπισμοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τὰ ζητήματα τῆς ζωοκλοπῆς, ὅπως καὶ εἰς τὰ ζητήματα τοῦ κινδύνου κατὰ τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Πέραν τούτου ἐδέχθην πάντοτε τὰς ἐφέσεις καὶ δὲν ὑπάρχει μία περίπτωσις δι’ ἄλλο ἀδίκημα, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ δεχθῶ τὴν ἔφεσιν. Καὶ δι’ αὐτὸ συνεπὴς πρὸς τὴν τακτικὴν ἐκείνην, ὑπεσχέθην πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἐπιλαμβανόμενος τῆς ἐφέσεως, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον μοῦ εἴπατε, ἀσφαλῶς θὰ τὴν κάμω δεκτήν, ὅπως τὰς ἔκαμα πάντοτε ὁσάκις αἱ ἐκτοπιστικαὶ ἐπιτροπαί, ὁμολογουμένως ὑπερβαίνουσαι τὰ ὅρια προβαίνουσιν εἰς ἀθρόους ἐκτοπισμούς. Ἤκουσα καὶ ἓν ἄλλο τὸ ὁποῖον μοῦ κατήγγειλεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Πρεβέζης. Ὅτι ἐνῷ ἐστάλησαν ἐπιδόματα πρὸς ὑπεύθυνον τῆς ἀστυνομίας ὑπάλληλον, αὐτοὶ δὲν τὰ ἀπέστειλαν εἰς τοὺς ἐκτοπισθέντας. Τὸ πρᾶγμα εἶναι σοβαρὸν καὶ ὀφείλω νὰ τὸ ἐξετάσω, δὲν μποροῦμεν ὅμως νὰ καταδικάσωμεν τὸ μέτρον, διότι εἷς ὑπάλληλος δὲν συνεμορφώθη μὲ τὸν νόμον. Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα καὶ θὰ τιμωρήσω τὸν ὑπάλληλον ἐκεῖνον. Δὲν συμφωνῶ λοιπὸν κατὰ βάσιν, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα τῆς καταργήσεως τοῦ μέτρου. Θὰ ἀπέκρουα καὶ τὴν ἄλλην τροπολογίαν ἡ ὁποία ὑπεδείχθη, ὡς πρὸς τὰς ποινάς. Ἀλλὰ δίδω εὐθὺς ἀμέσως μίαν ὑπόσχεσιν, ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς παρατηρήσεις τὰς ὑποβληθείσας, καὶ ἂν ἄνευ οὐδενὸς κινδύνου τῆς δημοσίας ἀσφαλείας εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι τροπολογίαι δεκταί, τὰς τροπολογίας αὐτὰς θὰ τὰς εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλήν. Ἂς ψηφισθῇ λοιπὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ κατὰ τὴν βʹ βλέπομεν τὶ θὰ γίνῃ δεκτόν.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν).

§210ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον 5 μ. μ. (ὥρᾳ 9 καὶ ½ μ. μ.)