1929.03.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 76η

ΤΕΤΑΡΤΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 1929

Προεδρία αʹ. Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Φλῶρος καταθέτει αἴτησιν Ἀλεξάνδρας Παπαϊωάννου καὶ Ἄννης Γεωργιάδου, δι’ ἧς παρακαλοῦν, ὅπως αὐξηθῇ τὸ χορηγούμενον αὐταῖς ἐνοίκιον δι’ οἰκίαν των χρησιμοποιουμένην ὡς οἰκοτροφεῖον Κονίτσης. — Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐπιτροπὴ τῶν γεωργικῶν ὀργανώσεων ὑποβάλλει μακρὸν ὑπόμνημα, περιλαμβάνον τὰς ἀπόψεις της ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἱδρύσεως Γεωργικῆς Τραπέζης. — Ἐπιτροπὴ τοῦ λαοῦ Γαρδικίου ὑποβάλλει ὑπόμνημα δι’ οὗ παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Ἐθνικὴ ὁδὸς Μεσολογγίου–Λαμίας διέλθῃ διὰ Γαρδικίου. — Ὁ σύλλογος ὑπαλλήλων ἀνωνύμων ἑταιρειῶν παρακαλεῖ, ὅπως διαταχθῇ καὶ ἡ συμμετοχὴ τοῦ συλλόγου των εἰς τὴν ἐκλογὴν γερουσιαστῶν. — Ἡ ἕνωσις ὑπαλλήλων καφφενείων καὶ ζαχαροπλαστείων Πειραιῶς ὑποβάλλει ὑπόμνημα, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐκθέτει διάφορα αἰτήματά της, ὧν παρακαλεῖ τὴν εὐμενῆ ἀποδοχήν. — Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία ἐργατῶν Ἑλλάδος διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην παροχὴν τῶν λιθοτυπογραφικῶν κρατικῶν ἐργασιῶν εἰς ἀλλοδαπὰ ἐργοστάσια. — Ὁ Δανιὴλ Φωκᾶς, τέως δημοσιογράφος, ὑποβάλλει μακρὸν ὑπόμνημα, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐκθέτει τὴν δρᾶσιν του καὶ τὸ ἔργον του ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ καὶ κοινωνικοῦ καλοῦ καὶ παρακαλεῖ ὅπως τῷ χορηγηθῇ σύνταξις, καθόσον στερεῖται σήμερον τῶν πάντων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει ἀναφορὰν ἐργατῶν φορτώσεως σταφιδοκάρπου Καλαμῶν διατελούντων σήμερον ἄνευ ἐργασίας καὶ στερουμένων παντὸς πόρου ζωῆς, παρακαλούντων δέ, ὅπως χορηγηθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς ἔστω καὶ ἐφ’ ἅπαξ μικρὰ ἀποζημίωσις. — Ὁ Κωνσταντῖνος Πασχαλῆς ἀρχιφύλαξ δασῶν Σιατίστης ὑποδεικνύει διάφορα μέτρα πρὸς χρησιμοποίησιν τῶν ὑπηρετησάντων ἐπὶ δεκαετηρίδας δασικῶν ὑπαλλήλων καὶ μελλόντων μετά τινα χρόνον νὰ ἀπομακρυνθῶσι τῆς ὑπηρεσίας. — Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος, ὑποβάλλει δι’ ὑπομνήματος τὰς σκέψεις αὐτῆς ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου περὶ ἀμύνης τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. — Πρόσφυγες Λαρίσσης ἐπιδοκιμάζουν τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τῆς ΠΟΑΔΑ ὑπομνήματος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. — Δικηγόροι Ἀμφίσσης, Λαμίας, Δράμας καὶ Χίου, παρακαλοῦν, νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συντάξεως νομικῶν. — Ἐργατικαὶ βοήθειαι πόλεών τινων διαμαρτύρονται κατὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν αἱ ἀστυνομικαὶ ἀρχαὶ κατ’ αὐτῶν. — Σιδηροδρομικοὶ τμήματος Καλαμῶν ἀποδοκιμάζουν τὰς ἐνεργείας ὀλίγων κουμμουνιστῶν σιδηροδρομικῶν. — Ὁ Πρόεδρος κτηματιῶν Καρδαμύλης παρακαλεῖ, ν’ ἀντικατασταθῇ ἡ φορολογία τοῦ ἐλαίου. — Ὁ γεωργικὸς κόσμος Βερροίας διατελεῖ ὑπὸ ἀπερίγραπτον συγκίνησιν, διὰ τὸν φόνον τοῦ προέδρου τοῦ γεωργικοῦ συνεταιρισμοῦ Προδρόμου Ρουμπλουκίου, Κονταμπάσογλου ὑπὸ Κιρκασίων καὶ ζητεῖ τὴν μετακίνησιν αὐτῶν ἐκεῖθεν καὶ τὴν τιμωρίαν τῶν ὑπευθύνων. — Ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος Βόλου διαμαρτύρεται, διὰ τὴν παράτασιν τοῦ κλεισίματος τῶν καταστημάτων ἐπὶ μίαν ὥραν. — Ἐπιτροπὴ κατοίκων κοινότητος Χοχλίας Εὐρυτανίας ζητοῦν τὴν ἀποστολὴν βοηθειῶν καὶ Γεωλόγου, καθόσον τὸ χωρίον των ὑπέστη καθίζησιν συμπαρασύρασαν καὶ τὴν κτηματικὴν περιουσίαν των. — Ἐπιτροπὴ κοινότητος Φτέρης παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Ἐθνικὴ ὁδὸς Μεσολογγίου–Λαμίας διέλθῃ διὰ τῶν κοινοτήτων Γαρδικίου–Φτέρης–Βαρυμπόμπης. — Ἐπιτροπὴ γονέων Βαρθολομιοῦ Κυλλήνης παρακαλεῖ, ὅπως διορισθῇ διδάσκαλος, καθόσον 150 μαθηταὶ στεροῦνται ἐπὶ τρίμηνον τοιούτου. — Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Νάξου διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ προέδρου τῆς διδακτηριακῆς ἐπιτροπῆς, ὡς προβάντος εἰς δημοσίευσιν διακηρύξεως ἀνεγέρσεως δευτέρου ὀρόφου τοῦ γυμνασίου ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου. — Σιδηροδρομικοὶ τμήματος Αἰγίου Καλαβρύτων ἀποδοκιμάζουν τὰς ἐνεργείας κουμμουνιστῶν προσπαθούντων νὰ ἐξαπατήσουν τὴν Κυβέρνησιν μὲ πλαστὰ τηλεγραφήματα ἀνυπάρκτων ὀργανώσεων. — Πρόεδροι κοινοτήτων Μακρυνίας Μεσολογγίου παρακαλοῦν, νὰ ματαιωθῇ ἡ παραχώρησις τοῦ Βορειοδυτικοῦ Σιδηροδρόμου εἰς τὴν ἑταιρείαν Πελοποννήσου. — Παμπροσφυγικὸς κόσμος Μεσσηνίας, ὑποβάλλει ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐκθέτει αἰτήματά του, ὧν παρακαλεῖ τὴν ἀποδοχήν. — Πρόεδρος κοινότητος Μελεσίνης παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀποστείλῃ χρηματικὴν συνδρομὴν ἢ ἄλευρα πρὸς σωτηρίαν τῶν κινδυνευουσῶν ἐκ πείνης οἰκογενειῶν. — Σύνδεσμος ὑπαλλήλων ἀνωνύμων βιομηχανικῶν ἑταιρειῶν Λαυρίου, ὑποβάλλει ψήφισμα ἐν ᾧ περιλαμβάνονται αἰτήματά των τῶν ὁποίων παρακαλεῖ τὴν ἀποδοχήν. — Τὸ τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον τῆς Ἑλλάδος ὑποβάλλει διαφόρους ἀπόψεις του καὶ ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τῶν ἐν τῷ Ν.Δ. «περὶ συστάσεως τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου» κειμένων διατάξεων. — Ὁ πρόεδρος τοῦ ἐν Βόλῳ συνελθόντος συνεδρίου πολυτέκνων γονέων παρακαλεῖ, ὅπως ληφθοῦν νομοθετικὰ μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν πολυτέκνων οἰκογενειῶν. — Ἐπιτροπὴ μαθητῶν ἱερατικῆς σχολῆς Ἄρτης παρακαλεῖ ὅπως τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 7 τοῦ Ν.Δ. περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων, διὰ νὰ δύνανται καὶ οἱ φοιτῶντες σήμερον εἰς ἱερατικὰς σχολὰς νὰ διορίζωνται δημοδιδάσκαλοι. — Ἐπιτροπὴ ἀξιωματικῶν τεθέντων εἰς αὐτεπάγγελτον ἀποστρατείαν διὰ λόγους χρησιμότητος παρακαλεῖ, ὅπως συμπεριληφθοῦν καὶ οἱ ἀπομακρυθέντες ἀξιωματικοὶ διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους εἰς τὸν νόμον περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν. — Ἐπιτροπὴ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα δι’ οὗ παρακαλεῖ τὴν ταχεῖαν κατάθεσιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τῶν συντάξεων τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας, ὑποβάλλει ἀντίγραφον πράξεως τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 1800, ὡς ἐπίσης τὴν θεώρησιν ἑτέρου ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 200. — Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει ἑτέραν αἴτησιν τοῦ εἰσαγγελέως ἐφετῶν Σύρου μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Θεοδοσιάδου, διὰ τὴν πρόκλησιν ἀδείας διώξεως ἢ μὴ αὐτοῦ. — Ἐπίσης ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ εἰσαγγελέως ἐφετῶν Ναυπλίου μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Καλαντζάκου, διὰ τὴν πρόκλησιν ἀδείας διώξεως ἢ μὴ αὐτοῦ. — Ὡσαύτως ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ εἰσαγγελέως ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ κ. Λ. Νάκου διὰ τὴν πρόκλησιν ἀδείας διώξεως ἢ μὴ αὐτοῦ. — Ὡσαύτως ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ εἰσαγγελέως ἐφετῶν Πατρῶν μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Ἀντωνοπούλου, διὰ τὴν πρόκλησιν ἀδείας διώξεως ἢ μὴ αὐτοῦ. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Λαδᾶς, Β. Δεληγιάννης καὶ Α. Βερδέλης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως διατάξεως τοῦ νόμου 3479 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 6 Φεβρουαρίου 1926 περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2189 τοῦ 1920 περὶ ἐξαγορᾶς τῆς κυριότητος τῶν ἐμφυτευτικῶν κτημάτων, ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ τῶν νόμων 2926 καὶ 2927 τοῦ 1922». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Εὐθυμιάδης καὶ Α. Λαζαρίδης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως παρὰ τῷ ὑπουργείῳ Γεωργίας ὑπηρεσίας ὑπὸ τὸ ὄνομα Διεύθυνσις Ἀνταλλαγῆς καὶ Ἀποζημιώσεως Ἀνταλλαξίμων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Φικιώρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀσφαλείας ἀγροτικῶν κτημάτων καὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν ἀγροτικῆς ἀσφαλείας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Ἀλαβάνος, Ν. Τζερμιᾶς, Δ. Εὐθυμιάδης καὶ Γ. Τηλικίδης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑκουσίας ἀποστρατείας ἀξιωματικῶν». — Ὁ κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 4103». Ὁ κ. κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης ἐκτυπώσεως τῶν μητρῴων ἀρρένων τῶν νομῶν Τρικκάλων καὶ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαναστασίου καὶ Ν. Μπακόπουλος ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ συστάσεως ἰδίας κοινότητος Ξηροπηγάδου». — Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4)9 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς πολιτικῆς δικονομίας. καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6)13 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΑΝΔʹ κλπ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τὸν λόγον ἔχει κ. Ι. Καλογερᾶς.

§4Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν, ἀπεβίωσεν ὁ πρώην βουλευτὴς Γεώργιος Μπούσιος. Ἔχων τὴν πεποίθησιν, ὅτι αἱ πράξεις τῶν πολιτευτῶν, πρέπει οὐ μόνον νὰ ἐξαίρωνται ἀλλὰ καὶ νὰ γεραίρωνται, αἱ πράξεις αἱ καταβληθεῖσαι ὑπὲρ τῆς εὐοδώσεως τῶν πραγμάτων τῆς χώρας, νομίζω, ὅτι παρέχω τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τύχῃ καὶ ὁ ἀποθανὼν πρώην συνάδελφος, δείγματος τινὸς ἐλαχίστου, λεχθοῦν δέ καὶ δύο λέξεις ὑπὲρ τῆς μνήμης αὐτοῦ, διότι ὅπως γνωρίζουν πάντες καὶ ἐν τῇ Βουλῇ τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ πρὶν τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Μακεδονίας εἰς τὴν Βουλὴν τῆς Κωνσταντινουπόλεως, λίαν εὐθαρσῶς ὑπερήσπισεν τὰ Ἑλληνικὰ δίκαια. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀποθανὼν ἀπετέλει ἕνα κεφάλαιον πολιτικὸν καὶ πρέπει, νὰ τιμήσωμεν τὴν μνήμην αὐτοῦ.

§5Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι εὐτυχὴς γνωρίζων εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν ἤδη, ὅπως ἡ κηδεία τοῦ Μπουσίου, γίνῃ Δημοσίᾳ δαπάνῃ εἰς ἔνδειξιν τιμῆς, ὀφειλομένης εἰς αὐτὸν κυριώτατα, διὰ τὴν δρᾶσίν του τὴν προπολεμικήν, τὴν ἐν τῷ Ὀθωμανικῷ κοινοβουλίῳ ὑπερασπίσας κατὰ τρόπον, πραγματικῶς, ὁ ὁποῖος προκαλεῖ τὸν σεβασμὸν πρὸς τὴν μνήμην τοῦ Μπουσίου. Ὑπῆρξε δὲ ἄλλως τε καὶ πολιτικὸς χριστός, διακριθεὶς καὶ ἐνταῦθα βραδύτερον. Ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ τιμὴ κυρίως ἀναφέρεται εἰς τὴν δρᾶσίν του ἐν τῷ Ὀθωμανικῷ κοινοβουλίῳ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζίσκος.

§7Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιβεβλημένον καθῆκον, θὰ ἐπλήρωσω, ἐὰν καὶ ἀπὸ τῆς πτέρυγος ταύτης ἀπόντως τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐκφράσω καὶ διατρανώσω τὰ αἰσθήματα ἡμῶν διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ ἀειμνήστου Μπουσίου καὶ εὐχαριστήσω καὶ τὴν Κυβέρνησιν διότι ἀνέλαβε τὰ ἔξοδα τῆς κηδείας αὐτοῦ. Ὁ Γεώργιος Μπούσιος ὑπῆρξε πρότυπον ἀγαθοῦ πολιτευομένου, οὐδέποτε ἐμπαθῶς ἐπολιτεύθη καίτοι ἀνῆκεν εἰς τὴν πτέρυγα, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ μνήμη αὐτοῦ θὰ μείνῃ πρὸς ἡμᾶς ἕνα πρότυπον καθήκοντος πρὸς τὴν Πατρίδα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Σ. Σταυρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς δημοδιδασκάλων Κονίτσης.

§9Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, κ. Πρόεδρε.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Τζερμιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς Γ. Πολυμενάκου, δημοσιογράφου αἰτοῦντος, ἀποζημίωσιν διὰ τὴν καταστροφὴν τῶν γραφείων τῆς ἐφημερίδος «Στέμμα».

§11Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Αἰλιανὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς γενικῆς ἑνώσεως ἀναπήρων πολέμου.

§13Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζῖσκος ἐπὶ ἀναφορᾶς Κοινότητος Δίβρης.

§15Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Δίβρης ὑποβάλουν μακρὰν ἀναφορὰν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλοῦν, ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν τύχην αὐτῶν, διότι λόγῳ τῶν πλημμυρῶν κατεστράφησαν καὶ εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Θὰ παρακαλέσω τοὺς Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Προνοίας, ὅπως ταχέως ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀρωγὴν καὶ τὴν ἀνακούφησιν αὐτῶν. Ὁλόκληρος ἡ κτηνοτροφία τοῦ νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος σχεδὸν κατεστράφη καθὼς καὶ ἡ γεωργία. Οἱ κάτοικοι αὐτῶν εἰς πολλὰ μέρη ἔπαθον καθιζήσεις, λόγῳ λοιπὸν τῆς ἀθλίας οἰκονομικῆς καταστάσεως εἰς ἣν εὑρίσκεται καὶ λόγῳ τῆς πείνης ἡ ὁποία μαστίζει τοὺς κατοίκους ὁλοκλήρου τοῦ Νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος, εἶναι ἐπιβεβλημένον καθῆκον, νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς διὰ τὴν λῆψιν παντὸς μέτρου διὰ τὴν ἀνακούφισιν αὐτῶν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§17Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, θὰ ἤθελον, νὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Προνοίας, νὰ λάβωσιν ὅλα τὰ μέτρα καὶ διὰ τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας, ὅπου δὲν ἐστάλη ἀραβόσιτος· μικρὰ ποσότης τοιούτου ἐστάλη εἰς ὡρισμένα διαμερίσματα τοῦ Νομοῦ, ἐνῶ τὰ βόρεια μέρη τοῦ Νομοῦ ἔχουν ἀνάγκην ἀραβοσίτου. Ἡ πεῖνα ἡ ὁποία μαστίζει τοὺς κατοίκους εἶναι πρωτοφανής, ἡ καταστροφὴ δὲ ἡ ὁποία συνέβη εἶναι ἐπίσης φοβερά.

§18Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶναι ἁρμόδιος, διότι τὰ τῆς ἀποστολῆς τοῦ ἀραβοσίτου τὰ κανονίζει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ἐγὼ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐχορήγησα τὰς αἰτηθείσας πιστώσεις.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Τριποδάκης ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§20Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα ὁμοίως καὶ εἰς τὴν Κρήτην συνέβησαν τόσαι θεομηνίαι καὶ καταστροφαί, ὥστε κατεστράφησαν πάντα σχεδὸν τὰ ἐλαιόδενδρα καὶ πλήρης ἡ μέλλουσα συγκομιδὴ, λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, τὴν αὐτὴν πρόνοιαν τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ διὰ τὰ λοιπὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, νὰ λάβῃ καὶ διὰ τὴν Κρήτην, τὰ μέρη τῆς ὁποίας ἐντελῶς κατεστράφησαν καὶ τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι κυριολεκτικῶς πένονται.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὴν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπὴν ἐχορηγήθη παρὰ τῆς Βουλῆς χρόνος δίμηνος, ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ἤδη δι’ ἐγγράφου αὐτῆς πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλεῖ, ὅπως δοθῇ εἰς αὐτὴν μία προθεσμία ἀκόμη δύο μηνῶν.

§22Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κατέστη ἀπαραίτητος ἡ παράτασις τῆς προθεσμίας, διότι δυστυχῶς ἐν τῷ μεταξὺ ἐμεσολάβησαν αἱ προκηρυχθεῖσαι ἐκλογαὶ τῆς Γερουσίας. Πολλὰ τῶν μελῶν αὐτῆς, ἰδίᾳ οἱ διορισθέντες εἰσηγηταί, ἀπουσίαζον εἰς τὰς ἐπαρχίας των, ὥστε δὲν κατέστη δυνατὸν εἰς αὐτούς, νὰ προσαγάγουν τὰς ἐργασίας των. Θὰ παρεκάλουν, νὰ ἐγκρίνῃ τὴν παράτασιν ἡ Βουλὴ ἐπὶ δίμηνον.

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται, νὰ χορηγήσῃ τὴν προθεσμίαν ταύτην.

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα Μάλιστα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ χορηγεῖ τὴν αἰτηθεῖσαν προθεσμίαν. Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως εἰσαγωγέων γαιανθράκων Πειραιῶς.

§26Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ μιᾶς ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως εἰσαγωγέων γαιανθράκων Πειραιῶς, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται κατὰ τῆς Σοβιετικῆς ἐμπορικῆς ἀντιπροσωπείας, ἡ ὁποία ἀσκεῖ ἐν Πειραιεῖ ἐλευθέρως λιανικὸν ἐμπόριον γαιανθράκων. Ὡς ἐκτίθεται ἐν τῇ ἀναφορᾷ, τὸ ἐμπόριον δὲν ἀσκεῖται κυρίως δι’ ἐμπορικοὺς λόγους, ἀσκεῖται, κυρίως, διὰ λόγους πολιτικοὺς καὶ προπαγανδιστικούς. Παραπονοῦνται οἱ Ἕλληνες εἰσαγωγεῖς γαιανθράκων, ὅτι οἱ πράκτορες τῆς Σοβιετικῆς ἐμπορικῆς ἀντιπροσωπείας ὑποκινοῦν τοὺς ἐργάτας Πειραιῶς, διὰ λόγους πολιτικοὺς εἰς τὸ νὰ ζητοῦν ἑκάστοτε αὔξησιν ἡμερομισθίων καὶ παρεμβάλωσι δυσχερείας εἰς τὴν ἐργασίαν τῶν εἰσαγωγέων γαιανθράκων. Ἰδιαιτέρως τονίζουν τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξαιρετικόν διὰ τὸν λιμένα Πειραιῶς, ὅτι ἀσκεῖται λιανικὸν ἐμπόριον γαιανθράκων παρὰ τῆς Σοβιετικῆς ἀντιπροσωπείας, τὸ ὁποῖον μόνον ἐν Τουρκίᾳ ἀσκεῖται, κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ κινδυνεύουν, νὰ κλείσουν τὰ εἰσαγωγικὰ γραφεῖα τῶν ἰδικῶν μας εἰσαγωγέων γαιανθράκων. Τονίζουν τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖται ἐκ τούτου, κίνδυνον οἰκονομικόν διὰ τοὺς Ἕλληνας εἰσαγωγεῖς, ἀλλὰ καὶ κίνδυνον κοινωνικὸν καὶ πολιτικόν. Θὰ παρεκάλουν ἰδιαιτέρως τοὺς ἁρμοδίους κ. κ. ὑπουργούς, νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ αἰτήματα τῶν εἰσαγωγέων γαιανθράκων Πειραιῶς, αἰτήματα σπουδαιοτάτης σημασίας, καὶ κατὰ τὴν κατάρτισιν τῆς σχετικῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως μετὰ τῶν Σοβιὲτ καθορίσουν, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ ἄσκησις τοῦ λιανικοῦ ἐμπορίου γαιανθράκων, δηλαδὴ κάτω τῶν 3.000 τόννων, διότι εἰς ὅλα τὰ Κράτη, ὡς τονίζουν, ἔχει ἀπαγορευθῇ τὸ λιανικὸν ἐμπόριον τὸ ὁποῖον ἐπὶ ζημίᾳ ἐμπορικῇ ἀσκεῖται, διότι εἶναι προφανές, ὅτι δὲν ἐπιδιώκεται ἐμπορικὸν κέρδος, ἀλλὰ πολιτικὸς σκοπός.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πριμίδης ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§28Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡ διενέργεια λιανικοῦ ἐμπορίου ἐκ μέρους τῆς Σοβιετικῆς Κυβερνήσεως ἀσφαλῶς καταφαίνεται, ὅτι γίνεται διὰ λόγους πολιτικούς, διότι οἱ εἰσαγωγεῖς γαιανθράκων Πειραιῶς παραπονοῦνται, ὅτι αἱ τιμαὶ εἰς τὰς ὁποίας πωλεῖ ἡ Σοβιετικὴ Κυβέρνησις ἐν Πειραιεῖ, εἶναι εὐθηνότεραι ἀπὸ τὰς τιμὰς εἰς τὰς ὁποίας πωλεῖ μέσα εἰς τὴν Ρωσσίαν καὶ εἶναι προφανές, ὅτι προβαίνει εἰς τοῦτο οὐχὶ διὰ λόγους προστασίας τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας ἢ τῆς ναυτιλιακῆς, ἀλλὰ βεβαίως ἔχει ὑστεροβούλους σκοπούς. Ἐπιζητεῖ, νὰ ὑποδουλώσῃ ἀφ’ ἑνὸς καὶ συνεταιρισθῇ τὸν ἐργατικὸν κόσμον, ἐξ ἄλλου δὲ νὰ μονοπωλήσῃ ἀσφαλῶς τοὺς γαιάνθρακας, ἀφοῦ κατορθώσῃ, νὰ ἐκτοπίσῃ ὅλους τοὺς ἐμπόρους, μὴ δυναμένους, νὰ συναγωνισθοῦν μὲ τὴν Σοβιετικὴν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον αὕτη πωλεῖ εἰς πολὺ εὐθηνοτέρας τιμὰς ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους Πειραιῶς. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἰδίᾳ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐν λόγῳ ἀναφορὰν τῶν ἐμπόρων εἰσαγωγέων γαιανθράκων Πειραιῶς καὶ νὰ προβῇ εἰς τὰ μέτρα ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα προβαίνουσι καὶ ὅλα τὰ λοιπὰ Κράτη, Γαλλία, Ἀγγλία κλπ, μὴ ἐπιτρέψαντα εἰς τὴν Σοβιετικὴν Κυβέρνησιν, νὰ διενεργῇ λιανικὸν ἐμπόριον.

§29Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Κυβερνήσεως καὶ συζητοῦμεν ἤδη ἐπ’ αὐτοῦ. Ἑπομένως ἐλπίζω, ὅτι ἐὰν καταλήξωμεν εἰς σύμβασιν μὲ τὴν Ρωσσίαν θὰ διαφυλάξωμεν τὸ δικαίωμα τῆς λιανικῆς πωλήσεως γαιανθράκων ὑπὲρ τῶν ἐμπόρων Πειραιῶς, τὰ συμφέροντα τῶν ὁποίων θίγονται σήμερον. Συζητοῦμεν, ἐὰν τὸ ὅριον θὰ εἶναι 5.000 τόννοι ἢ 3.000 τόννοι, ἢ θὰ ληφθῇ ὡς ὅριον τὸ ἀμπάρι.

§30Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Τὸ ἀμπάρι νὰ τεθῇ.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀλληλοβοηθητικοῦ συνδέσμου χηρῶν κλπ. θυμάτων πολέμου.

§32Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ, ὅπως προβῇ εἰς ἓν μέτρον ὑπὲρ τῶν θυμάτων, χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν πεσόντων ἀξιωματικῶν τοῦ πολέμου, τὰ ὁποῖα τελείως ἐγκαταλελειμμένα εἰς τὴν τύχην των εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν. Στερούμενοι τῶν πάντων, κατώρθωσαν ν’ ἀνακαλύψουν μίαν πηγὴν ἐλαχίστου χρηματικοῦ ποσοῦ, διὰ νὰ καλύψουν τὴν γυμνότητά των. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ φορολογία τοῦ δημοσίου εἶναι βαρυτάτη, ὥστε ἐκ τῶν ἐν λόγῳ εἰσπράξεων αἱ 13 χιλιάδες περιλαμβάνουν τὰ ἔξοδα καὶ τὸν φόρον τοῦ δημοσίου. Θέλω παρακαλέσει τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ἔχουν ἀνάγκην συντηρήσεως, ἔχουν ἀνάγκην στέγης καὶ ἔχουν πολλὰς ἀνάγκας ἀκόμη νὰ θεραπεύσουν καὶ δὲν ἔχουν ν’ ἀποταθοῦν εἰς τὸν πατέρα των, διὰ νὰ ἀπαλλαγῶσιν τῶν βαρῶν τούτων, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀνελύθη εἰς λυγμοὺς καὶ δάκρυα, ὅταν περιφερόμενος ἀνὰ τὴν Μακεδονίαν ἤκουεν ἐκ μέρους τῶν προσφύγων, νὰ τὸν ἀποκαλοῦν πατέρα των. Πατέρες τῶν θυμάτων αὐτῶν εἶναι οἱ βουλευταὶ καὶ οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, πρὸς αὐτοὺς ἀπευθύνονται, διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς τῶν φορολογιῶν αὐτῶν.

§33Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς φορολογίας εἶναι ἔργον νομοθετικόν, διότι καὶ θέλων δὲν δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀπαλλάξῃ πλήρως τῆς φορολογίας αὐτῆς, ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν ἀναγράφεται εἰς τὸν νόμον. Καὶ ἂν ἀκόμη ἤθελον νὰ παρερμηνεύσω τὸν νόμον, ἔχω ἀπέναντί μου τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν φόρων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἔννομον συμφέρον καὶ δικαιοῦνται νὰ ἐναγάγωσι τὸ Δημόσιον. Ὅ,τι κατὰ τὸν νόμον ἐπετρέπετο, ἐχορηγήθη ἤδη. Ὁ ὑποβιβασμὸς τοῦ φόρου ἦτο σημαντικώτατος. Πέραν τούτου δὲν δύναμαι, νὰ κάμω τίποτε.

§34Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, διὰ τὸ μέλλον.

§35Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου δύναται, νὰ ὑποβληθῇ σχετικὴ τροπολογία.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ροδόπουλος, ἵνα καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Τυρνάβου.

§37Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, ἐγκαινίασεν μίαν νέαν ὁδὸν εἰς τὴν γεωργικὴν πολιτικήν. Εἰς 2 νομοθετήματα δεικνύει, ὅτι εἰσέρχεται εἰς τὸ στάδιον τῆς πραγματικῆς ἐνισχύσεως τῆς γεωργίας. Ἐκτὸς τῶν νομοθετημάτων αὐτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν συζητεῖται σήμερον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν περὶ ὀργανώσεως τῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν, θὰ ἤθελον, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἑξῆς: Ὅτι ἐφ’ ὅσον οἱ ἀποκατασταθέντες ἀκτήμονες εὑρίσκονται ἐν ἀλληλεγγύει καὶ ἐν ἑνότητι περιουσιῶν καὶ δὲν γίνεται ἡ διανομή, ἡ ὁριστικὴ διανομή, ἡ γεωργία δὲν δύναται νὰ προοδεύσῃ καθόλου, ἀπεναντίας ἔχουν παραχωρηθῆ τσιφλίκια ὁλόκληρα εἰς τοὺς ἀκτήμονας, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ὁριστικὴν κατανομὴν τῶν κτημάτων, διότι θέλουν, νὰ ξέρουν τὰ χωράφια των, τὰ ὁποῖα θὰ μείνουν εἰς αὐτοὺς κατὰ τὴν ὁριστικὴν διανομήν. Ζητοῦμεν συνεργεῖα πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν καὶ δὲν μᾶς δίδουν συνεργεῖα.

§38Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι ἀπὸ ἔλλειψιν καλῆς θελήσεως, ἀλλ’ ἀπὸ ἀδυναμίαν. Διότι ὡς ξεύρετε εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν ἰδίαν κατάστασιν. Ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει τὴν μεγάλην σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ζήτημα, νὰ ἠξεύρουν οἱ ἄνθρωποι ποῖον εἶναι τὸ κτῆμα τὸ ἰδικόν των, διὰ νὰ τὸ καλλιεργήσουν, ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ μέσα ποὺ διαθέτομεν εἶναι περιωρισμένα. Ἐκάμαμεν, ὅ,τι ἠμπορούσαμεν.

§39Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δίκαιον εἰς ὅσα λέγετε. Ἐγώ, θὰ ἤθελα, νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς. Ἴσως ἀγνοεῖτε, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐποικισμοῦ φέρει προσκόμματα εἰς τὴν διανομήν. Τὸ ταμεῖον ἐποικισμοῦ κανονίζει ἀφθαιρέτως, κάμνει δάνεια καὶ μετέρχεται καὶ πολιτικήν.

§40Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς ὑπόσχομαι, ὅτι θὰ σᾶς βοηθήσω εἰς αὐτό.

§41Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μετέβημεν μὲ μίαν ἐπιτροπὴν ἐξ Ἠπείρου εἰς τὸν ἁρμόδιον τμηματάρχην τοῦ ἐποικισμοῦ καὶ εἴπομεν εἰς αὐτὸν, ὅτι θέλουν οἱ ἀκτήμονες, νὰ πληρώσουν ἓν ποσὸν ἕξ δραχμῶν κατὰ στρέμμα. Καὶ ὁ κύριος ἁρμόδιος, ὁ ὁποῖος διευθύνει τὸν ἐποικισμόν, εἶπεν, ὅτι ἐγὼ προστατεύω τὰ συμφέροντα τῶν γεωργῶν καὶ δὲν ἐννοῶ, νὰ πληρώσουν ἀκριβά.

§42Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οἱ γεωργοὶ δὲν τὸ ἐζήτησαν αὐτό;

§43Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§44Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος ἐπιτρέπει τὴν δι’ ἰδιωτικῶν συνεργείων ἐκτέλεσιν τῆς ἐργασίας καὶ παρουσιάζετε σεῖς τοιαύτας συμφωνίας, σᾶς ὑπόσχομαι, νὰ παρέμβω, ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος τὸ ἐπιτρέπει, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ν’ ἀξιώσω, νὰ σᾶς ἐπιτραπῇ τοῦτο.

§45Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπουν καὶ αὐτὸ φέρει δυσχερείας.

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ κατανικήσω αὐτὰς τὰς δυσχερείας. Θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. συνάδελφόν μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας, νὰ πάρῃ ὑπ’ εὐθύνην του τὸ ζήτημα χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐξαρτώμεθα ἀπὸ τὴν καλὴν θέλησιν τῶν μονίμων ὑπαλλήλων.

§47Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα αὐτὰ ἔχουν καλῶς ἐν τῇ θεωρίᾳ, ἀλλ’ ἐν τῇ πράξει δὲν ἔχουν καλῶς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σακκαλῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς Κ. Λιουδάκη κλπ. διαμαρτυρομένων, διότι κωλύονται εἰς τὴν διάθεσιν χώρου, ὃν κατέχουν.

§49Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως προσέξῃ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ἀπὸ τοῦ 1885 εἶχεν ἐγκατασταθῆ πυροβολεῖον εἰς τὴν Καστέλλαν. Ἡ βολὴ τῶν πυροβόλων ἐκείνων μόλις φθάνει εἰς τὴν ἀκρογιαλιάν. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἔχει τὰς ἑξῆς τρομερὰς συνεπείας, ὅτι ἐμποδίζονται οἱ ἄνθρωποι νὰ οἰκοδομοῦν ἐπὶ οἰκοπέδων τὰ ὁποῖα κατέχουσι, διότι ὑπάρχουν ἐκεῖ ὀλίγα ἐμπροσθογεμῆ ἢ ὀπισθογεμῆ πυροβόλα, παρεμποδίζοντα τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ νὰ χρησιμοποιήσουν τὰ οἰκόπεδά των. Καθ’ ὅσον μάλιστα γνωρίζω, ἡ μελέτη περὶ τῆς περιφήμου γεφυρώσεως τοῦ Σαρωνικοῦ δὲν προβλέπει τὴν χρησιμοποίησιν τῆς Καστέλλας.

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν τὸ ἀποκλείουν, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον τὸ πυροβολεῖον τῆς Καστέλλας διὰ τὴν ἄμυναν τοῦ Σαρωνικοῦ.

§51Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ τὸ νομίσῃ, ὅπως καὶ κάθε ἄλλος ὁ ὁποῖος ἔχει νοῦν, πιστεύων, ὅτι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ Καστέλλα πρὸς ἐγκατάστασιν πυροβολείου.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαχαίρας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§53Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε. Εἶναι περιττόν κατόπιν τῶν λεχθέντων, ν’ ἀπασχολήσω τὴν βουλὴν περισσότερον.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§55Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Οἱ αἰτοῦντες παραπονοῦνται προσθέτως, ὅτι ἐνῷ εἶχον τίτλους δικαστικούς, διὰ τῶν ὁποίων βεβαιοῦται πλήρως ἡ κυριότης των ἐπὶ τῶν ἄνω οἰκοπέδων, παρουσιάζεται τὸ δημόσιον καὶ διεκδικεῖ κατοχὴν καὶ κυριότητα, ἡ ὁποία, ἐννοεῖται, εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμος. Θὰ παρακαλέσω δὲ καὶ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργούς, νὰ προσέξουν τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ προστατεύσουν τοὺς ἰδιοκτήτας αὐτῶν τῶν γηπέδων.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ δημοδιδασκάλου Χ. Σουλιώτου.

§57Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, εἰς τὸν ὁποῖον καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ, ἵνα ἐξετάσῃ τοὺς ἐν αὐτῇ ἀναφερομένους λόγους.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζίσκος ἐπὶ ἀναφορᾶς τελειοφοίτων Ἱερατικῆς σχολῆς Φθιωτιδοφωκίδος, διαμαρτυρομένων, διότι ἀποκλείονται τοῦ διορισμοῦ ὡς δημοδιδασκάλων.

§59Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Οἱ τελειόφοιτοι τῶν Ἱερατικῶν σχολῶν διαμαρτύρονται, καθ’ ὅτι ἀποκλείονται τοῦ διορισμοῦ των ὡς δημοδιδασκάλων. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ δηλώσητε ἐὰν ὑπάρχῃ τοιοῦτον κώλυμα, δεδομένου, ὅτι ἔχουν ὅλα τὰ ἐφόδια, νὰ κατέχουν τὴν θέσιν τῶν δημοδιδασκάλων. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ θελήσητε, νὰ ἀποκλείσητε τῶν τοιούτων δικαιωμάτων τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§60Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τὰς Ἱερατικὰς σχολὰς δύνανται νὰ παρασκευάζωνται δημοδιδάσκαλοι, οὐχ’ ἧττον ὅμως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τοὺς ἀναφερομένους εἶναι, διὰ τοὺς ἔχοντας κεκτημένον δικαίωμα, διὰ τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὴν τελευταίαν τάξιν, καὶ αὐτοί θὰ διορίζωνται. Ἐγὼ δὲν ἐσκέφθην ποτέ, νὰ τοὺς στερήσω τὸ δικαίωμα αὐτό.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς Δημάρχου Φλωρίνης, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀπόρριψιν δηλώσεως ἀποζημιώσεως, διὰ χορηγηθέντα εἴδη εἰς τὸν στρατόν.

§62Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἐκ τοῦ τελευταίου Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου ἡ περισσότερον πληγεῖσα ἐπαρχία εἶναι ἡ Φλώρινα, Ὡς εἶναι γνωστόν, εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν δὲν ἀπέμειναν οὔτε δάση, οὔτε τὰ διάφορα κτήνη, τὰ ὁποῖα οἱ διάφοροι χωρικοὶ εἶχον καὶ τῶν ὁποίων τὰ περισσότερα ἐπετάχθησαν παρὰ τῶν τότε στρατιωτικῶν ἀρχῶν, λόγῳ τῶν μεγάλων καταστροφῶν, τὰς ὁποίας εἶχεν ὑποστῇ ὁ νομός οὗτος. Ἤδη εἶχεν ἐκδοθῇ ἓν νομοθετικὸν διάταγμα κατὰ τὸ 1926, διὰ τοῦ ὁποίου καθωρίζετο ἕνα δικαστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο, νὰ ἐξετάσῃ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας εἶχον ὑποστῆ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν εἰσφορῶν, νὰ πληρώνωνται οἱ διάφοροι δικαιοῦχοι. Δυστυχῶς, κ. Πρόεδρε, οἱ διάφοροι χωρικοὶ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης ὑπέβαλον τὰς αἰτήσεις αὐτῶν ἐκπροθέσμως. Ἐνῷ δὲ εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι οὗτοι συνεισέφερον τὰ διάφορα πράγματα εἰς τὸ δημόσιον καὶ εἰς τὰς στρατιωτικὰς ἀρχάς, ὅτε διήρκει ὁ πόλεμος, παραδόξως ἀπερρίφθησαν αἱ αἰτήσεις των.

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ παραδόξως, ἀφοῦ ἦσαν ἐκπρόθεσμοι;

§64Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς, κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ κἄποιαν πρόνοιαν διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά, ἀλλά, νὰ μὴ λέτε παραδόξως.

§66Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἦτο μία ἀτυχὴς ἔκφρασις, κ. Πρόεδρε. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δώσητε εἰς αὐτοὺς τὴν παράτασιν τὴν ὁποίαν ζητοῦν.

§67Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐλήφθη ἀπόφασις περὶ αὐτοῦ τοῦ πράγματος καὶ θὰ ὑποβληθῇ καὶ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ὄχι εἰς τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ζητοῦν, διότι ζητοῦν, νὰ ἀμοιφθοῦν καὶ διὰ τὰ καταλύματα τῶν στρατιωτῶν ἀκόμη.

§68Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τοῦ δικαστηρίου τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδικάσῃ τὰς αἰτήσεις αὐτάς. Ἐδῶ πρόκειται μόνον περὶ μιᾶς παρατάσεως τῆς προθεσμίας.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς Κοινότητος Κονίτσης καὶ συνδέσμων Κονιτσιωτῶν, περὶ κατασκευῆς ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ἀώου.

§70Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῆς κοινότητος Κονίτσης καὶ τοῦ συνδέσμου τῶν ἐνταῦθα Κονιτσιωτῶν ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Εἰς τὴν Κόνιτσαν καὶ κάτωθι εἰς τὴν πεδιάδα διέρχεται ὁ ποταμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἔχει κατακαλύψει τὴν εὐφορωτάτην πεδιάδα, ἔχει καταστρέψει ἱκανὰς χιλιάδας ἀγρῶν καὶ ὄχι μόνον τῆς Κονίτσης, ἀλλὰ καὶ τῶν πλησιοχώρων μικροκοινοτήτων. Τὰ καλλίτερα χωράφια κατεστράφησαν καὶ ἀπέμειναν ἐλάχιστα. Παρακαλοῦν λοιπὸν οἱ κάτοικοι, ἵνα εἰς τὰ ἔργα τὰ ἀντιπλημμυρικὰ καὶ ἀποξηραντικὰ συμπεριληφθῇ καὶ περιορισμὸς τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Ἀώου, ἵνα τούτου ἐπιτυγχανομένου ἀποδοθοῦν οἱ ἀγροὶ οἱ καταστραφέντες εἰς τοὺς κατοίκους ἢ εἰς τὸ δημόσιον, ἀναλόγως τῶν ἐξόδων τὰ ὁποῖα θὰ γείνουν κλπ. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἕνα ξεροπόταμο τὸ Χότζα κατέστρεψεν ἐπίσης τὰ ἀμπέλια, ἀλλὰ καὶ πολλὰ χωράφια. Ἕνεκα τούτου οἱ κάτοικοι δὲν ἔχουν ἀγροὺς νὰ καλλιεργήσουν, ζητοῦν λοιπόν, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ σταλῇ κανεὶς μηχανικός, νὰ μελετήσῃ τὴν κατάστασιν καί, νὰ περιληφθῇ αὐτὴ ἡ ἐργασία εἰς τὰ ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα. Μετὰ τὴν πάταξιν τῆς ληστείας καὶ μετὰ τὰ ἔργα τῆς ὁδοποιΐας τὰ ὁποῖα ἤρχισαν, νομίζω, ὅτι μὲ αὐτὰ τὰ ἔργα τὰ ἀντιπλημμυρικὰ καὶ ἀποξηραντικὰ θὰ προστεθῇ εἷς πλοῦτος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο, νὰ ἐπαρκέσῃ, ὄχι μόνον εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων, ἀλλὰ θὰ ἠδύνατο νὰ δώσῃ καλαμπόκι, σιτάρι, καὶ ῥίζι σχεδὸν εἰς τὸ ἥμισυ τῆς Ἑλλάδος. Δι’ αὐτὸ, θὰ παρακαλέσω, νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§71Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ, νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀγροτικῶν ὑπαλλήλων.

§73Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν; πρόκειται δὲ περὶ τῶν πρώην ἀγροτικῶν ὑπαλλήλων οἵτινες, παρακαλοῦν τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὲ τὴν ἐπανασύστασιν τῆς ἀγροφυλακῆς διορισθῶσιν κατὰ προτίμησιν ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπαύθησαν λόγῳ ἀνεπαρκείας.

§74Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ σύστασίς σας αὕτη.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἐπὶ ψηφίσματος λαοῦ Τζαβέρδας διαμαρτυρουμένου διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς καπνοκαλλιεργείας.

§76Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συζητουμένου τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου πρὸ τῶν διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως περιλάβῃ εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰς περιφερείας ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας παράγεται καπνὸς καλῆς ποιότητος καὶ μεγάλης ποσότητος, καὶ εἰς τὰς ὁποίας δὲν δίδεται σιγαρόχαρτον, ὅπως δίδεται εἰς ἄλλας περιφερείας. Ἐπειδὴ ἡ κοινότης Ζαβέρδας ἀποτελεῖ τόπον καπνοπαραγωγόν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ταχυτέραν ἔκδοσιν τοῦ σχετικοῦ διατάγματος ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ περιλάβῃ καὶ τὴν κοινότητα Ζαβέρδας καὶ ὅλην τὴν Ἤπειρον. Νομίζω, ὅτι ἡ αἴτησις τῆς κοινότητος εἶναι δικαιωτάτη καὶ θὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ θὰ σπεύσῃ νὰ ἐκδόσῃ τὸ Προεδρικὸν διάταγμα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Στράτος ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§78Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν τῶν κατοίκων Ζαβέρδας, ἥτις νομίζω, ὅτι ἐκ παρεξηγήσεως ἔχει σταλῆ, διότι οἱ κάτοικοι εἶδον νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύεται ἡ καπνοκαλλιέργεια εἰς ὡρισμένας περιφερείας. Ὁπωσδήποτε ὅμως, ἐὰν ἐπρόκειτο ν’ ἀπαγορευθῇ, βεβαίως θὰ ἦτο ἄδικον τοῦτο καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὸ ψήφισμα τοῦτο. Ἐκτὸς τούτου θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ περιλάβῃ ἐν τῷ διατάγματι, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη πρὸ τῶν διακοπῶν ὅτι θὰ φροντίσῃ νὰ ἐκδοθῇ, καὶ τὴν ἐπαρχίαν Βάλτου καθ’ ὃ ἔχει δὲ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου, νὰ παρέχῃ σιγαρόχαρτον καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βάλτου.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§80Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐσκέφθη περὶ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Ὑποθέτω, ὅτι εἶναι παρεξήγησις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ παρακαλέσω νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ τοῦ λαοῦ Ζαβέρδας, δεδομένου, ὅτι ὁ νομὸς αὐτὸς εἶναι ὁ μᾶλλον καπνοπαραγωγὸς τοῦ Κράτους.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινότητος Δερβεκίσης.

§82Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Αἱ κοινότητες, κύριε Πρόεδρε, Δερβεκίσης καὶ Προστιβᾶς κατεσκεύασαν ἤδη διὰ προσωπικῆς ἐργασίας τῶν κατοίκων δρόμον κοινοτικόν. Τούτῳ τῷ λόγῳ φρονῶ, ὅτι μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου περὶ ἐνισχύσεως τῆς κοινοτικῆς ὁδοποιΐας, πρέπει αἱ κοινότητες αὗται νὰ προτιμηθῶσιν. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας φρονεῖ, ὅτι προκειμένου νὰ διέλθῃ ἀπὸ τὴν κοινότητα Δερβεκίσης ἄλλη ὁδὸς δὲν πρέπει νὰ ἐνισχυθῇ ἡ κοινότης αὕτη. Ἀλλὰ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν πρόκειται περὶ τῆς νέας κατασκευασθησομένης ὁδοῦ, ἀλλὰ περὶ τῆς κοινοτικῆς τοιαύτης, τὴν ὁποίαν ἤδη ἡ κοινότης αὕτη καὶ ἡ κοινότης Προστιβᾶς πρῶται ἁπασῶν τῶν ἄλλων κατεσκεύασαν δι’ ἰδίας ἐργασίας.

§83Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ληφθῇ μέριμνα, ὅπως εἰς τὸν κατάλογον τῶν κοινοτικῶν ὁδῶν περιληφθῇ καὶ αὕτη.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἐπὶ ἀναφορᾶς κτηνοτρόφων Φιλιππιάδος.

§85Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι γνωστὴ ἡ καταστροφὴ τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ κτηνοτροφία κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἕνεκα τῶν βροχῶν. Οἱ κτηνοτροφικοὶ πληθυσμοὶ εὑρίσκονται εἰς ἐσχάτην πενίαν, στερούμενοι καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Ἡ Κυβέρνησις, διὰ γενικωτέρους λόγους, ἐνόμισεν, ὅτι εἶχε καθῆκον, νὰ ἐπιβάλῃ διατίμησιν εἰς τὸ μόνον προϊὸν αὐτῶν, τὸ γάλα, διατίμησιν πολὺ μικρὰν ἀφ’ ἑνὸς μὲν λόγῳ τῆς μικρᾶς ποσότητος τοῦ γάλακτος κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διότι οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ καταναλίσκωσι πρὸς διατροφὴν τῶν οἰκογενειῶν των ἀραβόσιτον τὸν ὁποῖον ἀγοράζουσι πρὸς 7 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν. Τὸ κακὸν θὰ ἦτο πολὺ μικρόν, ἐὰν ἐσταμάτα εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι πολὺ μεγαλείτερον, διότι ἐνῷ ἡ ἀνωτάτη τιμὴ τῆς διατιμήσεως ἦτο 6 δραχμαὶ κατ’ ὀκᾶν καὶ κατόπιν 7 αἱ δὲ κατὰ τόπους ἐπιτροπαὶ ὥρισαν, ὡς εἶχον δικαίωμα αὐτὴν κατωτέραν τοῦ ἀνωτάτου τούτου ὁρίου τοῦ ὁρισθέντος ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου οἱ πληθυσμοὶ εὑρεθέντες εἰς μεγάλας οἰκονομικὰς στενοχωρίας ἠναγκάσθησαν νὰ συνάψουν συμφωνίας κατὰ τὰς ὁποίας εἶναι ὑποχρεωμένοι, νὰ δίδωσιν τὸ γάλα των πρὸς 4 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν εἰς τοὺς τυρεμπόρους. Ἤδη οἱ τυρέμποροι ἀρνοῦνται νὰ πληρώσουν τὸ γάλα κατὰ τὴν διατίμησιν καὶ ἰσχυρίζονται, ὅτι πρέπει νὰ πληρώνωσιν αὐτὸ εἰς τὴν τιμὴν τῆς συμφωνίας. Εἶναι δὲ οἱ αὐτοὶ ἔμποροι οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅτε ὑπῆρχον μεταξὺ κτηνοτρόφων καὶ τυρεμπόρων συμφωνίαι πρὸς 8 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν δὲν ἐπλήρωσαν τὸ γάλα κατὰ τὴν συμφωνίαν ταύτην, ἀλλὰ μὲ τὴν διατίμησιν, ἡ ὁποία ἦτο 6 δραχμαὶ κατ’ ὀκᾶν. Ἐφέτος προτιμῶσι, νὰ πληρώνωσι τὸ γάλα μὲ τὰς συμφωνίας καὶ ὄχι μὲ τὴν διατίμησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀνωτέρα. Πρέπει δέ, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ἡ Βουλή, ὅτι, ὅταν λέγωμεν κτηνοτρόφους δὲν ἐννοοῦμεν τοὺς μεγάλους τσελιγγάδες. Ἡ μεγάλη κτηνοτροφία ὑπέστη μείωσιν λόγῳ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν λειβαδίων, ηὐξήθη ὅμως καταπληκτικῶς ἡ μικρὰ κτηνοτροφία εἰς τρόπον, ὥστε ὁ ἀριθμὸς τῶν αἰγοπροβάτων σήμερον νὰ εἶναι ἀνώτερος ἐκείνου ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν πρὸ τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ἡ κατάστασις τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν εἰς τὴν Ἤπειρον εἶναι γεωργικοκτηνοτροφική. Ἑκάστη οἰκογένεια ἔχει 10–15 στρέμματα, ἀνεπαρκέστατα βεβαίως διὰ τὴν συντήρησιν πολυμελοῦς οἰκογενείας καὶ ἐπὶ πλέον 30, 40, 50 πρόβατα ἐκ τῶν ὁποίων κυρίως ἀποζῇ. Πρέπει λοιπὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι ἀδικοῦνται ὄχι οἱ τσελιγγάδες, οἱ κάτοχοι 2 καὶ 3 χιλιάδων προβάτων, ἀλλὰ μικροὶ χωρικοὶ κάτοχοι 40, 50, 60 αἰγοπροβάτων, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος εὑρίσκονται εἰς τὴν ἐσχάτην πενίαν, ἀναγκασθέντες νὰ πωλήσουν τὰ περισσότερα τῶν αἰγοπροβάτων πρὸς ἀγορὰν ἀραβοσίτου ἵνα συντηρήσουν τὰς οἰκογενείας των.

§86Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἡ διατίμησις αὐτὴ ἡ ὁποία ἰσχύει τώρα ἔγινε προτοῦ ἐπέλθουν αἱ πλημμύραι καὶ αἱ καταστροφαί. Ἑπομένως τότε ἐδικαιολογεῖτο ἡ χαμηλὴ τιμή, τώρα ἀντιστρόφως ἐπιβάλλεται ἡ ἀνωτέρα τιμή.

§87Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ὑπουργεῖον ἀνεθεώρησεν καὶ ὥρισεν 7 δραχμάς, ἐνῷ πρότερον ἦσαν 6. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ Κράτος ἐν προκειμένῳ ἔχει καθῆκον νὰ ἐπέμβῃ, ὅπως διὰ νόμου ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἀδικοῦνται οἱ πτωχοὶ βιοπαλαισταί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡς μόνο προϊόν τὸ γάλα. Νομίζω, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις, νὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς τυρεμπόρους, νὰ πληρώσουν τὸ γάλα κατὰ τὴν συμφωνίαν ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἐπὶ μεγάλῃ ζημίᾳ τῶν κτηνοτροφικῶν πληθυσμῶν, λόγῳ τῆς μεγάλης καταστροφῆς τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἐφέτος ἡ κτηνοτροφία. Ἡ Κυβέρνησις ὁρίζουσα ἀνώτατον ὅριον διατιμήσεως καὶ ὄχι κατώτατον δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ θυσιάζῃ τὰ συμφέροντα τῶν ἀγροτικῶν τάξεων, τῶν κτηνοτρόφων, ὑπὲρ τῶν ἀστικῶν τάξεων, τῶν παρασιτικῶν. Εἶναι μία ἀρχή, διὰ τὴν ὁποίαν διαμαρτύρομαι, ὡς ἀντιπρόσωπος κατ’ ἐξοχὴν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν. Νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ὑποχρέωσιν, νὰ προστατεύῃ κυρίως τοὺς παραγωγοὺς ἐκ τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ καὶ ἡ πρόοδος τοῦ τόπου. Ἐὰν αἱ ἀστικαὶ τάξεις, θὰ φάγωσι τὸν τυρὸν καὶ τὸ γάλα εἰς τιμὴν μεγαλειτέραν εἶναι ἀδιάφορον εἰς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἄλλο προϊὸν παρὰ τὸ γάλα καὶ δὲν ἔχουν οὔτε ἀραβόσιτον, διότι ὁ ἀραβόσιτος ἀποτελεῖ τὴν διατροφὴν αὐτῶν. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ γενικῶς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἔχει τώρα καὶ πάντοτε καθῆκον, νὰ ὁρίζῃ κατωτάτην τιμὴν κάτω τῆς ὁποίας, νὰ μὴν εἶναι ἐπιτετραμένον οὐδεμία συμφωνία, νὰ γίνεται ἐκ μέρους τῶν τυρεμπόρων καὶ κτηνοτρόφων. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐλπίζω, ὅτι θὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει τὴν παρατήρησίν μου ταύτην καὶ θὰ σπεύσῃ, ὅπως διὰ νομοσχεδίου ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα. Ἐὰν δὲ αἱ ὀλίγαι συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς δὲν ἐπαρκέσωσιν πρὸς τοῦτο ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐξουσιοδοτήσῃ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως, διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα, ἵνα μὴ ἀδικῶνται οἱ πτωχοὶ αὐτοὶ βιοπαλαισταί.

§88Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρηκολούθησα τὸν προαγορεύσαντα συνάδελφον μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης προσοχῆς, ἀκριβῶς, διὰ τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ζήτημα. Ὀφείλω μόνον, νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς παρατηρήσεως τὴν ὁποίαν τὸ πρῶτον ἔκαμεν ὅτι, ἡ γενομένη διατίμησις εἶναι πολὺ μικρά. Ἀσφαλῶς δὲν εἶναι μικρά. Προκύπτει δὲ ἐξ ὅσων αὐτὸς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὑπεστήριξεν. Εἶπεν, δηλαδή, ὅτι τὸ γάλα εἶχε πρότερον 6 δραχμάς. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ διατίμησις δὲ ἀνταπεκρίθη πρὸς τὰς περιστάσεις ἀφοῦ ὑπὸ τὰς περιστάσεις ἐκείνας προεπώλουν τὸ γάλα πρὸς 4 δραχμάς. Ἀλλὰ δὲν ἐσταμάτησαν κἂν εἰς τὰς 6 δραχμάς, διότι ἀκριβῶς λόγῳ τῶν καταστροφῶν συνῆλθεν ἡ ἐπιτροπὴ τῶν διατιμήσεων καὶ τὰς 6 δραχμὰς τὰς ἔκαμεν 7. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ κ. συνάδελφος εἶναι ἄλλο, εἶναι ἡ ἀξίωσις τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ προαγοράσαντες τυρέμποροι, νὰ πληρώσουν πρὸς 6 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν. Βεβαίως ἡ παρατήρησις εἶναι ἀξία λόγου, ἀνεγνώρισεν εὐτυχῶς ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ μόνον διὰ νόμου θὰ ἠδύνατο νὰ ρυθμισθῇ, διότι πρόκειται περὶ συμβάσεως, ἡ ὁποία δὲν ἔχει κανὲν ἐλάττωμα, ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα οἱ κείμενοι νόμοι ἀναγράφουν, διὰ νὰ δύναται ἡ σύμβασις, νὰ θεωρηθῇ ἄκυρος. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα θέλει καὶ σκέψιν προκειμένου, νὰ κάμωμεν νέαν διατίμησιν περιοριστικήν, πρέπει νὰ προσέξωμεν μὴ τυχὸν ἤθελον θιχθῇ γενικώτεραι συμβάσεις, ἤθελον προσβληθῇ ὡρισμένα δίκαια τὰ ὁποῖα ἀπεκτήθησαν ἀπὸ τὰς συμβάσεις. Ὑπόσχομαι εἰς τὸν κ. συνάδελφον, νὰ καταλήξω εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλλαντζᾶκος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Κυπαρισσίας.

§90Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Τὸ Πρωτοδικεῖον Κυπαρισσίας κ. ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, πρέπει κατὰ τὸν νόμον, νὰ ἔχῃ ἀριθμὸν δικαστῶν 5 καὶ εἷς ὁ Πρόεδρος 6. Ἀπὸ μακροῦ ὅμως χρόνου τὸ Πρωτοδικεῖον αὐτό, ἔχει φθάσει εἰς τὸ κατάντημα, νὰ παρουσιάζῃ τοιαύτην ἐλαττωματικότητα καὶ τόσην ἔλλειψιν δικαστῶν, ὥστε διὰ τοὺς πολίτας σήμερον ἡ δικαιοσύνη, νὰ θεωρεῖται ἀνύπαρκτος, ὄχι βέβαια, διὰ τὸ ποιὸν τῶν ἐκεῖ ὑπηρετούντων δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς καὶ ἱκανότητα καὶ ἐξαιρετικὴν ἐργατικότητα ἀπέδειξαν, ὥστε εἷς ἐξ αὐτῶν ὑπηρετῶν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον προσεβλήθη ἐκ τῆς μεγάλης κοπώσεως ἐξ ἐγκεφαλικοῦ νοσήματος, διὰ τὸ ὁποῖον νοσηλεύεται σήμερον εἰς τὸν Εὐαγγελισμόν. Τόσον τὸ Πρωτοδικεῖον, ὅσον καὶ ἡ Εἰσαγγελία εὑρίσκονται εἰς τὴν χειροτέραν κατάστασιν ἐκ τῆς μεγάλης ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἔχουν, διότι ὁ προβλεπόμενος ἀντισαγγελεὺς δὲν ἐτοποθετήθη εἰσέτι, καίτοι εἰς ἄλλας περιφερείας μὲ ὀλιγωτέραν ἐργασίαν ἐτοποθετήθη τοιοῦτος. Ἡ κατάστασις τοῦ Πρωτοδικείου τούτου ἔχει τελείως ἀπογοητεύσῃ τοὺς πολίτας καὶ διερωτῶνται, ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ ἐλπὶς καταρτίσεως τοῦ Πρωτοδικείου, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἀπευθυνθῶσιν πρὸς λύσιν τῶν δικαστικῶν των ὑποθέσεων πρὸς τὸ Πρωτοδικεῖον. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ λάβῃ σχετικὴν μέριμναν, διὰ τὴν ταχυτέραν συμπλήρωσιν τοῦ Πρωτοδικείου πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ προορισμοῦ του.

§91Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ προσπαθήσω, νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἐπικρατεῖ ἀνεπάρκεια δικαστῶν. Ἐλλείψει δικαστῶν τὰ ἐλλείμματα τῶν ὀργανικῶν θέσεων ἀνέρχονται εἰς 38–40 δικαστὰς προσπαθῶ δὲ δι’ ἐξετάσεων καὶ διὰ διαγωνισμῶν, νὰ συμπληρώσω τὰ κενά. Ἤδη διενεργεῖται διαγωνισμὸς παρέδρων καὶ ἐλπίζω, ὅταν τελειώσῃ ὁ διαγωνισμός, νὰ στείλω καὶ εἰς τὴν Κυπαρισσίαν, ἀλλὰ γενικῶς παρατηρεῖται ἔλλειψις δικαστῶν καὶ ἀκούονται παράπονα διὰ τὴν αἰτίαν αὐτήν, ἀλλὰ τοῦτο προέρχεται ἐκ τῆς ἐλλείψεως δικαστῶν, διενεργῶ δὲ διαγωνισμοὺς σχεδὸν κατὰ δίμηνον εἰς τρόπον, ὥστε νὰ συμπληρωθῶσι τὰ κενά.

§92Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Μὲ τὸν ὑπάρχοντα νόμον δὲν δύνασθε νὰ συμπληρώσητε τὰ κενά.

§93Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς τοῦτο.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἐπὶ ἀναφορᾶς καπνεργατῶν Ἄρτης.

§95Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Οἱ καπνεργάται καὶ καπνοκόπται ζητοῦν ἀποζημίωσιν, διότι καὶ εἰς τὸν νομόν Ἄρτης εἰσήχθησαν αἱ σιγαροποιητικαὶ μηχαναὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐστερήθησαν τῶν ἐργασιῶν αὐτῶν ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι καπνεργάται τῆς Ἑλλάδος. Εἰς τὸν νομὸν Ἄρτης αἱ σιγαροποιητικαὶ μηχαναὶ εἰσήχθησαν κατὰ τὸ 1926, ὁπότε ἔπαυσεν ἰσχύων ὁ νόμος περὶ ἀποζημιώσεως, διότι δὲν ὑπῆρχεν τὸ ἀπαιτούμενον ποσόν. Νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐψηφίσθη νόμος κατὰ τὸν ὁποῖον ἀποζημιοῦνται οἱ ἐργάται οἱ στερούμενοι τῆς ἐργασίας των, διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον ν’ ἀποζημιώσῃ ὅλους τοὺς καπνεργάτας. Διότι εἰς τὸν νόμον Ἄρτης εἰσήχθησαν βραδύτερον αἱ μηχαναί, δὲν ἕπεται ἐξ αὐτοῦ, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποζημιώσῃ αὐτούς. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς πρέπει νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξεύρῃ ἕνα μικρὸν χρηματικὸν ποσὸν καὶ νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃ.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου ἐπὶ ἀναφορᾶς προσωπικοῦ τῶν βορειοδυτικῶν σιδηροδρόμων.

§97Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κατ’ ἐξωδίκους πληροφορίας δημοσιευθείσας εἰς τὸν τύπον, εὑρίσκεται εἰς προεπεξεργασίαν σύμβασις, διὰ τῆς ὁποίας ἡ ἑταιρεία σιδηροδρόμων Πελοποννήσου θὰ ἐξαγοράσῃ τὴν γραμμὴν Πύργου–Κατακώλου, Μεσολογγίου–Ἀγρινίου–Κρυονερίου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, προκειμένου περὶ τῆς ἐπεξεργασίας τῆς συμβάσεως, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του μέτρον κατάλληλον διὰ τὴν προστασίαν τοῦ προσωπικοῦ τῆς κινήσεως καὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Βεβαίως τὸ μέτρον νὰ ληφθῇ ὑπὸ ἑνιαίαν διοίκησιν, ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο δίκαιον κατὰ τὴν λῆψιν ἑνὸς μέτρου νὰ εἶναι ἐγκαταλελειμμένοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μακρῶν ἐτῶν ὑπηρεσίαν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαχαίρας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§99Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ὑποβάλλεται ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων τῶν Βορειοδυτικῶν σιδηροδρόμων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τῷ ἀκούσματι ὅτι ἡ ἑταιρεία Πελοποννήσου πρόκειται ν’ ἀναλάβῃ καὶ τὴν κατασκευὴν τῶν ἄλλων γραμμῶν, παρακαλοῦν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια εἰς τὴν σύμβασιν, διὰ ν’ ἀναλάβῃ ὑποχρεώσεις ὡρισμένας ἡ ἑταιρεία τῆς Πελοποννήσου ἀπέναντι τῶν ὑπαλλήλων. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, κ. Πρόεδρε, εἶναι οἱ περισσότερον ἐγκαταλελειμμένοι σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι εἰς τὴν Ἑλλάδα· δὲν ἔχουσιν οὔτε ταμεῖον προνοίας, οὔτε ταμεῖον συντάξεως, οὔτε αὐτοβοηθείας. Στεροῦνται ἀντιθέτως ἀπὸ ὅλας τὰς Ἑλληνικὰς σιδηροδρομικὰς ἑταιρείας περισσότερον, αἱ ὁποῖαι ὁπωσδήποτε ἐμερίμνησαν ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων των. Δι’ αὐτὸ συνιστῶ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως εἰς τὴν κατατεθησομένην σύμβασιν μὴ παραλειφθῇ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας νὰ ὑποχρεοῦται ἡ ἑταιρεία δι’ ὡρισμένα πράγματα. Συγχρόνως νὰ κληθῇ ἡ ὁμοσπονδία τῶν σιδηροδρομικῶν.....

§100Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι αὐτονόητον, ὅτι ὄχι μόνον δὲν διατρέχουν κίνδυνον, ἀλλὰ θ’ ἀφομοιωθῶσιν.

§101Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι ἐὰν γίνῃ τοιαύτη σύμβασις θὰ περιληφθοῦν εἰς τὸ δίκτυον τῶν ΣΠΑΠ καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῶν Β. Δ. Ὁπωσδήποτε θὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἀναβάλλονται αἱ λοιπαὶ ἀναφοραί. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§103Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ δυσφημήσεως καὶ ἄλλων τινῶν ἀξιοποίνων πράξεων». Εἶναι ἀληθὲς κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ παρ’ ἡμῖν ἰσχύων ποινικὸς νόμος τιμωρεῖ καὶ προβλέπει καταδίκην κατὰ τῆς προσβολῆς τῆς τιμῆς. Ἡ δυσφήμησις ὅμως στρεφομένη κατ’ ἀτόμων ἀνεπαρκέστατα, ἂν μὴ καθόλου, προβλέπεται ἀπὸ τὸν ἡμέτερον ποινικὸν νόμον. Αἱ τελευταῖαι παρεκτροπαὶ μοῦ ἔδωσαν ἀφορμὴν, νὰ προβῶ εἰς τὴν διαρρύθμισιν τῶν σχετικῶν διατάξεων τοῦ ποινικοῦ νόμου τῶν σχετιζομένων εἰς τὸ ζήτημα τῆς δυσφημήσεως καὶ νὰ ζητήσω τὴν ψήφισιν τεσσάρων ἄρθρων ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ προσβολῆς τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν νομοθεσίαν καὶ μεταρρύθμισιν ἔλαβον ἐκ τοῦ κώδικος τοῦ ποινικοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον μετά τινας ἡμέρας θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Ἡ διαρρύθμισις ἡ γενομένη εἶναι εἰδικῶς διὰ τὴν δυσφήμησιν, ἐκτὸς τῶν ἄλλων διατάξεων αἱ ὁποῖαι προβλέπονται τροποποιεῖται ἡ σχετικὴ διάταξις τῆς ποινικῆς δικονομίας, ἡ καθορίζουσα ταχυτέραν τὴν ἐκδίκασιν τῶν σχετικῶν ὑποθέσεων. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θεωρῶ λίαν σοβαρὸν καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ὅσον εἶναι δυνατόν, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτῆς ἐπὶ τῶν διατάξεων τῶν τροποποιουμένων, καὶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κυρώσῃ κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ καταστῇ οὕτω νόμος τοῦ Κράτους τὸ ταχύτερον.

§104Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπειγόντων.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Σακελλαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§106Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Εἰς τὸν «Ἡμερήσιον Τύπον» ἀνεγράφη εἴδησις, ἥτις δὲν διεψεύσθη καὶ ἥτις ἐπροκάλεσεν εὔλογον συγκίνησιν παρὰ τῇ κοινῇ γνώμῃ, μήπω συνελθούσῃ...

§107Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει σχετικὴ ἐπερώτησις.

§108Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Πρόκειται περὶ τοῦ ἐπεισοδίου.

§109Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. ..... ἐκ τῆς βαθείας ἀπογοητεύσεως τὴν ὁποίαν ἐδοκίμασεν ἐκ τῆς ἐν Γενεύῃ στάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Μεγάλης Βρεττανίας. Ἡ εἴδησις αὕτη ἀναφέρεται εἰς ἐπεισόδιον προκληθὲν ἐν τῇ Μακεδονικῇ πρωτευούσῃ ὑπὸ τοῦ ἐκεῖσε Ἰταλοῦ Προξένου, ἀξιώσαντος καὶ ἐπιτυχόντος τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐκ τοῦ τόπου τῆς τελετῆς τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν ἑορτῆς τῆς Σημαίας τῶν Δωδεκανησίων. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εὐαρεστουμένη πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν πρῶτον μὲν ἂν ἀληθεύῃ ἡ εἴδησις αὕτη καὶ δεύτερον ὑπὸ ποίας συνθήκας ἔλαβε χώραν τὸ ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον ἔπληξε εἰς τὰ καίρια τὴν ἐθνικὴν ψυχήν, διότι, ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν θέλω νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς γείτονος καὶ φίλης δυνάμεως, μεθ’ ἧς εἶναι νωπὴ εἰσέτι ἡ ἐπίσημος σφυρηλάτησις τῶν πατροπαραδότων δεσμῶν φιλίας, ἡ μετ’ ἐξαιρετικῆς χαρᾶς χαιρετισθεῖσα ἐν ἀμφοτέραις ταῖς χώραις, ἐγένετο ἐπιλήσμων τῶν πρὸς τὴν χώραν ἥτις τὸν φιλοξενεῖ ὑποχρεώσεών του, ὅπως δὲν θέλω ἔτι πλέον νὰ πιστεύσω, ὅτι αἱ Ἑλληνικαὶ ἀρχαὶ Θεσσαλονίκης ὑπετάχθησαν ἀνάνδρως εἰς τὴν πρωτάκουστον καὶ αὐθάδη...

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέπεται τοιαύτη ἔκφρασις.

§111Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἀνακαλῶ τὴν φράσιν, κύριε Πρόεδρε.

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι κοινοβουλευτικὴ ἡ φράσις αὕτη.

§113Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ ἀρχαὶ τῆς Θεσσαλονίκης νὰ ὑπετάχθησαν εἰς τὴν ἀξίωσιν τοῦ ξένου ἀντιπροσώπου, ἥτις μόνον οὐχὶ ἀποτελεῖ ἐπέμβασιν εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς χώρας πράγματα, ἐπέμβασιν λαμβάνουσαν χώραν καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, μεγαλόψυχος ἐν τούτῳ, ἐνόμισεν, ὅτι ἡ ἐκ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ συμφώνου φιλίας μετὰ τῆς γείτονος ἐπικρατείας χαρὰ ἔδιδεν εἰς αὐτὸν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ρίψῃ εἰς λήθην τὴν θλιβερὰν ἀνάμνησιν ἑνὸς ἄλλου ἐπεισοδίου τὸ ὁποῖον πρὸ ἐτῶν ἔθετεν ἐν κινδύνῳ τὰς ἀγαθὰς σχέσεις τῶν δύο Κρατῶν. Πεποιθώς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας ἡγεῖται ἀνὴρ εἴπέρ τις καὶ ἄλλος εὔθικτος ἐπὶ ζητημάτων καθαπτομένων τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, ἔπραξε καὶ πρὸς τὰ ἔξω καὶ πρὸς τὰ ἔσω τὸ καθῆκόν της, ἀπεκδέχομαι τὰς ζητηθείσας πληροφορίας καὶ τὰς προωρισμένας νὰ ἱκανοποιήσωσι τὴν δεινῶς τρωθεῖσαν ἐθνικὴν φιλοτιμίαν.

§114Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κατέθεσα ἐπ’ αὐτοῦ ἐπερώτησιν.

§115Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά της.

§116Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι συναφὲς τὸ θέμα.

§117Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἀνεγράφη, ὅτι αἱ ἀρχαὶ ἐφέρθησαν ἀσεβῶς κατὰ τῶν Δωδεκανησίων καὶ παρακαλοῦμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ τίνα μέτρα ἐλήφθησαν κατ’ αὐτῶν.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί. Δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους ἔδειξαν πρὸς τὸ Λάβαρον τῶν Δωδεκανησίων συμπεριφορὰν μὴ ἐπιτρεπομένην. Ἐλέχθη, ὅτι ἐκακομεταχειρίσθησαν τὸ Λάβαρον· δὲν εἶναι ἀληθές. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι πέρυσιν εἰς ἀνάλογον περίστασιν ἐγεννήθη διπλωματικὸν ζήτημα διὰ τὸ Λάβαρον τῶν Δωδεκανησίων, ὁ δὲ ὑπάλληλος τῆς διοικήσεως — δὲν ἠμπορῶ ἀκριβῶς, νὰ εἴπω ποῖος εἶναι αὐτὴν τὴν στιγμὴν — χωρὶς νὰ ἐρωτήσῃ, ὅπως ὤφειλε τὸν Γενικὸν Διοικητήν, τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν, ἐζήτησεν ἀπὸ τοὺς κρατοῦντας τὸ Λάβαρον νὰ τὸ ἀποσύρωσιν καὶ τὸ ἀπέσυραν χωρὶς νὰ δημιουργηθῇ κανὲν ἐπεισόδιον. Αὐτὰ εἶναι τὰ γεγονότα. Τώρα ἐπιθυμῶ νὰ προχωρήσω καὶ περαιτέρω. Ἡ παρουσία τῶν Δωδεκανησίων πολιτῶν Ἑλλήνων, φερόντων Λάβαρον ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐνοχλήσῃ κανένα καὶ ὅτι ἑπομένως, δὲν δύναται νὰ προκαλέσῃ ἐπέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως οὐδεμίαν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ προσθέσω, ὅτι τὸ Λάβαρον τὸ ὁποῖον ἔλαβε μέρος κατὰ τὴν τελετὴν τῆς 25ης Μαρτίου εἶχεν ἐπιγραφὴν τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ δημιουργήσῃ πραγματικῶς εὐλόγους παρατηρήσεις, ἡ γνώμη μου δὲ εἶναι, ὅτι οἱ Δωδεκανήσιοι πολῖται Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὠργανωμένοι καὶ ἔχωσιν ἕνα Λάβαρον, δύνανται νὰ ἐμφανίζωνται κατὰ τὰς τελετὰς μὲ τὸ Λάβαρόν των, ἀλλὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ περιέχῃ ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ δυσχεράνουν τὰς διεθνεῖς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος καὶ πρὸ πάντων νὰ φέρωσι προσκόμματα εἰς μίαν πολιτικήν, ἡ ὁποία εἶναι καθιερωμένη μὲ τὴν ὁμόθυμον γνώμην ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος καὶ τὴν ὁποίαν πολιτικὴν τῶν στενωτέρων ὁσημέραι σχέσεων τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Ἰταλίας εἴμεθα ἀποφασισμένοι, ν’ ἀκολουθήσωμεν πιστῶς. Τὸ Λάβαρον αὐτὸ ἔγραφεν ἐπάνω «Ἐλευθερία ἐν τῇ Ἑνώσει», ἢ κατ’ ἄλλους «Ἕνωσις ἢ Θάνατος». Λοιπὸν ἔχω καθῆκον, νὰ δηλώσω ρητῶς πρὸς τοὺς φίλους Δωδεκανησίους, ὅτι ὀφείλουν εἰς τὸ Λάβαρόν των νὰ μὴ περιλαμβάνουν ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ δυσχεράνουν τὰς διεθνεῖς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος καὶ πρὸ πάντων, νὰ μὴ παρεμβάλλουν προσκόμματα εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς φιλίας μας μετὰ τῆς μεγάλης γείτονος Μεσογειακῆς Δυνάμεως. Βεβαιῶ καὶ πάλιν τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ἐδείχθη ἀσέβεια καὶ ἀνευλάβεια ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων πρὸς τὸ Λάβαρον τῶν Δωδεκανησίων, ἀλλὰ μόνον τοὺς εἶπον ν’ ἀποσύρουν τὸ Λάβαρόν των καὶ τὸ ἀπέσυραν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπεισόδιον.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§120Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀληθῶς, κύριοι, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἡ ἐξωτερικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις, πολιτικὴ φιλίας μετὰ τῶν γειτόνων Κρατῶν καὶ ἀκόμη μετὰ τῶν μεγαλειτέρων δυνάμεων, εἶναι πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ποθεῖ ὅλος ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης βεβαίως καὶ ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν αἰσθάνεται, ὡς εἶναι φυσικὸν ν’ ἀντιλαμβανώμεθα πάντες ὄχι μόνον οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀλλὰ καὶ οἱ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, δὲν αἰσθάνεται ἑαυτὸν ἱκανοποιημένον ἐκ τῆς τύχης του, πρέπει νὰ φροντίζῃ νὰ μὴ παράσχῃ κωλύματα εἰς τὴν τοιαύτην πολιτικὴν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία, ὡς ἐλπίζω, θὰ εἶναι τοιαύτη ἐν τῇ καθόλου διεξαγωγῇ, ὥστε καὶ τὴν θέσιν αὐτῶν σήμερον νὰ διευκολύνῃ. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μόνον ἔχω νὰ παρατηρήσω εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει εἰς τοὺς Ἕλληνας τούτους, ν’ ἀρνούμεθα τὸ φυσικὸν αἴσθημα τὸ ὁποῖον ἔχουσι τὴν ἀγάπην πρὸς τὴν πατρίδα των καὶ τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τὸν πόθον τὸν μεγάλον τοῦ νὰ ἴδωσιν ἑαυτούς, ὡς Ἕλληνας τὸ γένος, ὡς Ἕλληνας τὴν ψυχήν, ὡς Ἕλληνας πραγματικούς, τοῦ νὰ ἐκφράζωσιν ἕνα πόνον, ὅπως μίαν ἡμέραν καταστῶσι καὶ αὐτοὶ πολιτικῶς Ἕλληνες. Διὰ τοῦτο παρὰ τὴν ὅλην ἀνάγκην τῆς τηρήσεως μιᾶς πολιτικῆς, θὰ ἐπεθύμουν νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ λαμβάνωνται αὐθαιρέτως μέτρα, ὥστε καὶ τὸ αἴσθημα αὐτῶν νὰ θίγεται καὶ νὰ δίδωσιν ἀφορμὴν ἐπεισοδίων, τὰ ὁποῖα καὶ εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς πολιτικῆς θὰ εἶναι δυσάρεστα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ κάθε Ἕλληνος δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῶσιν ὡς εὐάρεστα. Τὸν πόνον αὐτὸν αἰσθάνονται καὶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον νὰ συστήσω καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ συστήσῃ εἰς τὰ ὄργανά του, νὰ μὴ προβαίνωσιν εἰς πράξεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι θίγουσι τὸ αἴσθημα τὸ δίκαιον καὶ εὔλογον, τὸ φύσει ὑπάρχον, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται οἱαδήποτε πολιτικὴ οἱασδήποτε Κυβερνήσεως νὰ ἐξαλείψῃ, τὸ αἴσθημα τὸ ὁποῖον αἰσθάνεται ἐν γένει ὁ Ἑλληνικὸς Λαός.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§122Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι κατὰ τοῦτο ἱκανοποιητικαί, ὅτι ἡ κατοχὴ τῶν Δωδεκανήσων ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν δὲν σημαίνει καὶ κατάπνιξιν τῶν πόθων τῶν Δωδεκανησίων, οὔτε δημιουργεῖ δικαίωμα ἐπεμβάσεως, οὔτε δυσχεραίνει τὰς φιλικὰς σχέσεις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας. Ἡ ἐκδήλωσις τῶν Ἐθνικῶν αἰσθημάτων τῶν Δωδεκανησίων, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ θέλουσι νὰ μένωσιν Ἕλληνες, εἶναι ἀναμφισβήτητος, εἶναι δ’ ἐπίσης ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ σήμερον τὸ Κράτος εἶναι πολιτικὴ καθορισθεῖσα ἐκ συμφώνου καὶ ἀπὸ τὰς παρελθούσας Κυβερνήσεις καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα τῆς χώρας. Δὲν φαντάζομαι, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἐν γνώσει τῆς Κυβερνήσεως νὰ συμπεριεφέρθησαν αἱ ἀρχαὶ τοῦ Κράτους ἀσέμνως πρὸς τοὺς Δωδεκανησίους, διότι ἠθέλησαν, νὰ μετάσχωσι μιᾶς Ἐθνικῆς ἑορτῆς, ἀφοῦ ἔχουσι τὸ δικαίωμα, νὰ εἶναι καὶ πολῖται Ἕλληνες. Κατὰ πόσον ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ Λαβάρου δικαιολογεῖ ἢ δὲν δικαιολογεῖ τὴν Κυβέρνησιν, θὰ παρακαλέσω, νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἄλλο εἶναι νὰ εἶχε γραφῇ «Θάνατος ἢ Ἕνωσις» καὶ ἄλλο «Ἐλευθερία ἢ Ἕνωσις», διότι τὸ νὰ εἴπουν εἰς μίαν Ἐθνικὴν ἑορτὴν «Ἐλευθερία ἢ Ἕνωσις» δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι προσβλητικόν διὰ κανένα, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡ Ἑλλὰς ἐπιθυμοῦσα νὰ ἔχῃ φιλικὰς σχέσεις μὲ τὴν μεγάλην γείτονα Ἐπικράτειαν κάμνει, ὅτι εἶναι δυνατόν, ὅπως μὴ γίνῃ καμμία παρεξήγησις ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, ὅτι δῆθεν ἐδῶ καλλιεργοῦνται ἐνέργειαι ἐξεγέρσεως κατὰ τοῦ καθεστῶτος. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων νομίζω, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἶναι, ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἀκριβεστέρας πληροφορίας, διὰ νὰ πιστοποιηθῇ, ἂν ἡ λύσις ἡ γενομένη ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἔχει κἄποιαν δικαιολογίαν, διότι ἂν ἡ ἐπιγραφὴ ἦτο «Ἐλευθερία ἢ Ἕνωσις», νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε, νὰ κληθῇ εἰς ἀπολογίαν ὁ ὑπάλληλος, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συμπεριεφέρθη εἰς ὁμοεθνεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔκαμον τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐκδηλώσουν τὴν ἐθνικότητα αὐτῶν, ὅπως εἶχον δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν.

§123Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν σχέσει πρὸς τὴν εὐθύνην τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐξαρτωμένων ἐκ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ σημερινοῦ τηλεγραφήματος ἐζήτησε τὸ ὑπουργεῖον, νὰ πληροφορηθῇ τὰς λεπτομερείας. Καὶ ἂν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ ἐν ταῖς λεπτομερείαις ὑπερέβησαν τὰς ὑποχρεώσεις των ἢ ἔσφαλον κατά τι, βεβαίως θὰ τιμωρηθοῦν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Μ. Μαντᾶς ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, σχετικῆς μὲ τὸ ⅓ τοῦ ἀπαλλοτριωθέντος κτήματος Χαρβατίου.

§125Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀπὸ τεσσάρων μηνῶν, κύριοι βουλευταί, ἔχω ὑποβάλλει μίαν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία ἀτυχῶς ἔρχεται σήμερον μόνον πρὸς συζήτησιν. Λέγω ἀτυχῶς, διότι, ἂν ἡ ἐπερώτησις αὕτη εἶχε προηγουμένως συζητηθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐγίνοντο τὰ ἐπεισόδια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔγιναν καὶ ἔφεραν εἰς σύγκρουσιν δύο χωριά, τὸ Λιόπεσι καὶ τὸ Χαρβάτι. Ἀτυχῶς ὁ ἔλεγχος, ὁ ὁποῖος γίνεται ἐν τῇ Βουλῇ, διὰ τῶν διαφόρων ἀναβολῶν αἱ ὁποῖαι συχνάκις γίνονται εἶναι μάταιος, διότι αἱ ἀναβολαὶ ἐπιφέρουν ἐπιβλαβῆ ἀποτελέσματα, οἷον ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἐπῆλθεν ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει, ἡ σύγκρουσις δηλαδὴ τῶν δύο χωρίων ἐξ ἧς προῆλθε καὶ ὁ φόνος δύο ἀτυχῶν γυναικῶν καὶ ὁ τραυματισμὸς δεκάδος ἑτέρων πολιτῶν. Ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὄχι μόνον ἡ πολιτικὴ ἡ ἀκολουθουμένη μόνον ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ὁ ἀγροτικὸς νόμος, εἶναι πολιτικὴ ἡ ὁποία δὲν ἄγει εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, ἀλλ’ ἄγει αὐτοὺς εἰς μίαν διηνεκῆ πάλην μεταξὺ αὐτῶν, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς ἔφερε τὰ ἀντίθετα ἀποτελέσματα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁ νομοθέτης εἶχεν ἐν νῷ. Πάντως, κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς νόμος, ὡς ἐφηρμόσθη, ὄχι μόνον ὁ ἀγροτικός, ἀλλὰ καὶ ὁ ἐμφυτευτικός, ἀπέτυχεν. Εἰς τὴν ἀποτυχίαν δὲ αὐτοῦ συνέτεινον αὐτὰ τὰ ὄργανα τῆς ὑπηρεσίας, αὐτοὶ οἱ ἑκάστοτε ὑπουργοὶ τῆς Γεωργίας. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι οὐδεὶς ἀγρότης μέχρι σήμερον ἔχει ἀποκατασταθῆ καὶ λέγομεν ψεῦδος ὅταν λέγωμεν τὸ ἐναντίον, διότι ἡ ἀγροτικὴ ἀποκατάστασις ἔχει φέρει εἰς ἀπόγνωσιν τοὺς ἀγρότας, διότι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν γνωρίζει, ἂν ἔχῃ τίποτε σήμερον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ καλλιεργήσῃ, καὶ δὲν ἔχει ῥιζωθῆ εἰς αὐτὸν ἡ πεποίθησις, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τοῦ ἔδωσε τὸ Κράτος εἶναι δυνατόν νὰ τὸ καλλιεργήσῃ, διότι τὴν ἑπομένην ἔρχονται ἄλλοι καὶ ἐγκαθίστανται εἰς αὐτό. Ἐγένετο, κύριοι, μία ἀπαλλοτρίωσις ἐν ἔτει 1924. Ὑπῆρχεν ἓν κτῆμα ἀπαλλοτριωτέον ἑνὸς γνωστοῦ τσιφλικούχου εἰς ὅλους ἡμᾶς, ὡς καὶ ἕτερον κτῆμα ἐκτὸς τοῦ Χαρβάτι ὀνόματι Μπάλα, τὸ πρῶτον 20 χιλ. στρεμμάτων καὶ τὸ ἕτερον 5.000 στρεμμάτων. Ἐκ τοῦ κτήματος τούτου ἓν μέρος ἀπηλλοτριώθη καὶ ἐδόθη εἰς ἕνα συνεταιρισμόν, ἀπέμεινε δὲ ἀναπαλλοτρίωτον τὸ ⅓. Κατὰ τὸ ἔτος 1924 ἀπηλλοτριώθη τὸ ⅓ τοῦ κτήματος τούτου καὶ ἐδόθη εἰς τοὺς ἀκτήμονας καὶ ἐφέδρους τοῦ χωρίου Χαρβάτι καὶ εἰς πρόσφυγας. Παρεδόθη τὸ κτῆμα τοῦτο δι’ ἐπισήμου πρωτοκόλλου ὑπὸ τῶν ἐπισήμων ἀρχῶν τοῦ Κράτους τοῦ ἐποικισμοῦ καὶ ἤρχισεν ἡ καλλιέργεια τοῦ κτήματος τούτου ὑπὸ τῶν ἀγροτῶν ἐφέδρων ἀκτημόνων καὶ προσφύγων. Μετὰ παρέλευσιν διετίας ἀπὸ τῆς καλλιεργείας τοῦ κτήματος τούτου, καὶ ἐπὶ ὑπουργοῦ τοῦ καὶ νῦν βουλευτοῦ κ. Νάκου, ἄνευ ἀνακλήσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐδόθη ἄδεια εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, νὰ πωλήσῃ 500 στρέμματα. Ἡ ἄδεια ἡ δοθεῖσα εἶναι τόσον ἀσαφής, μὴ καθορίσασα οὔτε κἂν τὰ ὅρια τῆς δοθείσης ἐκτάσεως, κατὰ παράβασιν καὶ αὐτοῦ τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου τοῦ ἄρθρου 37 τοῦ παλαιοῦ ἀγροτικοῦ νόμου καὶ τοῦ νῦν ἐν τῷ ὁποίῳ ῥητῶς ἀναφέρεται, ὅτι προκειμένου, νὰ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις δέον νὰ προτιμηθοῦν οἱ πραγματικοὶ δικαιοῦχοι. Εἰς τὴν ἑκουσίαν πώλησιν ἔδει νὰ ἐξακριβωθῇ εἰς ποίους θὰ πωληθῇ τὸ κτῆμα αὐτὸ καὶ κατὰ προτίμησιν πωλεῖται εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐν τῷ κτήματι καὶ ἂν δὲν ὑπάρχουν ἀκτήμονες, τότε ἀμφισβητήτως λαμβάνονται οὗτοι ἀπὸ τῶν πέριξ χωρίων.

§126Λ. ΝΑΚΟΣ. Δηλαδὴ ἡ παρανομία ἡ ἰδική μου, ποῦ συνίσταται;

§127Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Διότι δὲν ἀνεκαλέσατε τὴν πρώτην ἀπαλλοτρίωσιν, διὰ νὰ δώσητε τὴν ἄδειαν τῆς ἑκουσίας πωλήσεως.

§128Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἔκαμα μίαν λύσιν μέσην. Ἱκανοποίησα τὸν ἰδιοκτήτην καὶ τοῦ ἔδωσα 500 στρέμματα, ἄφησα δὲ τοὺς χωρικούς, νὰ ἔχουν τὰ κτήματα.

§129Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ κ. Νάκος δὲν ἔκαμε πρᾶξιν ἀντιβαίνουσαν εἰς τὸν ἀγροτικὸν νόμον, διότι τὰ ⅔ τοῦ κτήματος εἶχον ἀφαιρεθῇ διὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως.

§130Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Πρὶν ἀνακληθῇ ἡ ἄδεια τῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ⅓ ἐδόθη ἡ ἄδεια τῆς πωλήσεως.

§131Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν...

§132Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς σᾶς μὴ μὲ διακόπτετε. Ὑπὸ τῶν διαφόρων ὑπουργῶν οἱ ὁποῖοι προῆλθον ἀπὸ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐξεδίδοντο ἀλληλοσυγκρουόμεναι διαταγαί. Ἀναμφισβητήτως δὲ δὲν εἶναι ἀγροτικὴ πολιτικὴ αὐτή.

§133Λ. ΝΑΚΟΣ. Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἐμοῦ καὶ τῶν ἄλλων ὑπουργῶν ἀπέβλεπεν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων.

§134Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς πολιτικῆς γενικῶς, ἀλλὰ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκτελέσεως. Ὁ κ. συνάδελφος καταγγέλλει μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία ἀνεξαρτήτως ἂν πηγάζῃ ἀπὸ μίαν πολιτικὴν δὲν νομίζω, ὅτι πιστεύετε, ὅτι ἦτο ἐνδεδειγμένη, διότι γνωρίζω, ὅτι σεῖς ἀπαρνεῖσθε, ὅτι συνετελέσατε εἰς τὴν πρᾶξιν αὐτήν.

§135Λ. ΝΑΚΟΣ. Εὗρον ἓν καθεστὼς τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶχε γίνει καλά. Ἐγὼ ἐκάλεσα τὸν ἰδιοκτήτην καὶ τοῦ ἐπρότεινα τὴν συμβιβαστικὴν αὐτὴν λύσιν καὶ τοῦ εἶπα, νὰ πάρῃ τὰ 500 στρέμματα, διὰ νὰ ἡσυχάσῃ· ἀλλὰ δὲν ἠθέλησε.

§136Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχομεν τὴν ὁμολογίαν σας, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις δὲν ἔγινε κανονικῶς. Δὲν πρόκειται, νὰ ψέξωμεν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§137Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως...

§138Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι αὐτό, κ. συνάδελφε. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν ἐξετελέσθη καλῶς.

§139Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἶπον, ὅτι ἐξετελέσθη κακῶς ὁ νόμος. Ἐφ’ ὅσον ἐδόθη ἡ μία ἄδεια τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν πρώτων στρεμμάτων, ἐπηκολούθησαν ἐνέργειαι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, διὰ τὴν ἀνάκλησιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ τῶν ἑτέρων ἀπαλλοτριωθέντων στρεμμάτων. Καὶ τώρα, κύριοι, πρέπει νὰ ἐξηγήσω εἰς ὑμᾶς πῶς ἐπηνέχθη τοῦτο καὶ πῶς ἡ ὑπηρεσία κατώρθωσε, νὰ πείσῃ τὸν τέως ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὥστε νὰ ἐκδώσῃ ἄρσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἄδειαν πωλήσεως 3500 στρεμμάτων εἰς τὸν ἰδιοκτήτην. Εἶπε τὰ ἑξῆς ἡ ὑπηρεσία, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ τότε, ἠρώτησε, πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ ἐκβάλωμεν τοὺς χωρικοὺς ἀπ’ ἐκεῖ ὅπου τοὺς ἔχομεν ἐγκαταστήσει ἐπὶ τέσσαρα χρόνια καὶ νὰ δώσωμεν ἄδειαν ἑκουσίας πωλήσεως εἰς τὸν ἰδιοκτήτην; Τοῦ εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὸν ἄλλον συνεταιρισμὸν μία ὁμὰς ἑπτὰ κληρούχων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκαλλιέργησαν τὸν κλῆρον αὐτῶν καὶ ἀντὶ τῶν ἑπτὰ αὐτῶν κληρούχων, ὅταν ἐκδιωχθοῦν, θὰ βάλωμεν αὐτοὺς ποὺ θὰ πάρωμεν ἀπὸ τὸ ἄλλο κτῆμα καὶ ἔτσι θὰ ἱκανοποιηθοῦν καὶ ἐκεῖνοι καὶ θὰ λάβῃ καὶ ὁ ἰδιοκτήτης τὸ κτῆμα. Εἰς τὰς συστάσεις αὐτὰς τῆς ὑπηρεσίας ἐπείσθη ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἐξέδωκε διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας ἐχορηγεῖτο ἄδεια πωλήσεως ἑκουσίας εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, ἀλλ’ ὅταν ἦλθεν ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀπαλλοτριώσεως αὐτῆς, εὑρέθησαν πρὸ τοῦ ἑξῆς φαινομένου, ὅτι οἱ ἑπτὰ κληροῦχοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἔλεγον ὅτι δὲν καλλιεργοῦν τὸν κλῆρόν των, ἀπεδείχθη, ὅτι ὄχι μόνον ἐκαλλιέργουν, ἀλλὰ εἶχον καὶ φυτεύσει καὶ ἀμπέλους εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτῶν. Καθίστατο λοιπὸν ἀδύνατος ἡ ἐκτέλεσις τῆς διαταγῆς τοῦ ὑπουργοῦ, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποβληθοῦν, διότι ἦσαν ἐπὶ ἑπταετίαν εἰς τοὺς κλήρους αὐτῶν καὶ ἤρχοντο μετὰ ἑπταετίαν, διὰ νὰ ἐξοικονομήσουν τὰ πράγματα καὶ διὰ νὰ κατορθώσουν τὴν ἑκουσίαν αὐτῶν πώλησιν, νὰ τοὺς ἐκβάλουν ἀπὸ τὸν κλῆρόν των, πρᾶγμα ἀδύνατον. Κατόπιν παραστάσεων τὰς ὁποίας ἔκαμα τότε εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὸν παρεκάλεσα, ὅπως ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἦσαν ἀληθῆ. Παρέστησα δὲ ἀπὸ τότε τὴν κατάστασιν καὶ εἶπον, ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ ὑπηρεσία, νὰ μὴ φέρῃ εἰς διαμάχην δύο χωρία, τὰ ὁποῖα πρό τινος ἠγαπῶντο. Καὶ ἠναγκάσθη ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, νὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι ἀτυχῶς ἠπατήθη παρὰ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐξέδωκε τὴν διαταγὴν ταύτην, ἐπακολούθημα δὲ τῆς δηλώσεως ταύτης τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἦτο ἡ ἀνάκλησις ἐν μέρει τῆς διαταγῆς.

§140Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ εἰσήγησις, ἡ ὁποία μοῦ ἐγένετο, εἶναι ἡ ἑξῆς: ὅτι ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἐγένετο καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου· δεύτερον, ὅτι ὑπῆρχε χῶρος, λόγῳ τῆς ἐκπτώσεως ὡρισμένων καλλιεργητῶν, ἕνεκα μὴ καλλιεργείας τοῦ κτήματος, ὅπως ἐγκατασταθοῦν οἱ ζητοῦντες ταῦτα· καὶ τρίτον, ὅτι ἐκ τῶν προηγουμένων, ἀπαλλοτριώσεων εἶχον ἀδικηθῆ οἱ κάτοικοι Λιόπεσι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν οἱ παλαιοὶ καλλιεργηταὶ τοῦ κτήματος καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον μείνει τώρα ἀκτήμονες. Αὐταὶ ἦσαν αἱ εἰσηγήσεις τῆς ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι ἐπρότεινον, νὰ δεχθῶμεν τὴν ἑκουσίαν πώλησιν, ἀνακαλοῦντες τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, διότι ἡ ἑκουσία πώλησις, θὰ ἐγένετο πρὸς τοὺς ἀκτήμονας Λιόπεσι. Αὐτὴ ἦτο ἡ εἰσήγησις καὶ πράγματι ἔγινε μία μερικὴ ἀνάκλησις τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Κατόπιν ἐγένοντο διαμαρτυρίαι ἐκ μέρους τῶν κατοίκων Χαρβατίου. Ἠμφισβητήθη, ἐὰν ὀρθῶς εἶχον ἐκπέσει τοῦ κλήρου των ὡρισμένοι ἔνοικοι. Ἠμφισβητήθη ἀκόμη ἡ ἔκτασις τοῦ κτήματος καὶ διετάχθη, νὰ γίνῃ ἀνάκρισις ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ὅταν πράγματι ἐπείσθην, ὅτι ἡ ὑπόθεσις....., ἦρα τὴν ἄδειαν πωλήσεως, ἐπανέφερα τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ προσεπάθησα, νὰ συμβιβάσω τὴν κατάστασιν. Καὶ πράγματι κάποιον συμβιβασμὸν ἐπετύχομεν. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα.

§141Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὡς ἐτέθη τὸ ἐρώτημα εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, δὲν ἦτο δυνατόν, νὰ ἦτο ἄλλη ἡ ἀπάντησις. Ἠρωτήθη τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἐὰν ἓν κτῆμα αὐτοκαλλιεργεῖται, ἐκ 2.000 στρεμμάτων, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπαλλοτριωθῇ; Τὶ ἠθέλατε νὰ σᾶς εἴπῃ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον;

§142Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σημειώσατε καὶ τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ μελέτη τοῦ κτήματος ἦτο ἀτελής, διότι αἱ ἐκθέσεις ὑπῆρξαν ἀντιφατικαί, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκτασιν τοῦ κτήματος τῆς καλλιεργείας κλπ. Ἡμεῖς ἠναγκάσθημεν, νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ πλέον ἀξιοπίστου. Ἐγένοντο ἐπανειλημμέναι μελέται, ἀλλὰ καμμία δὲν ἦτο πλήρης. Πάντως ὑπῆρξε μία ἀμέλεια τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐκάλεσα τοὺς ἁρμοδίους προϊσταμένους καὶ ἐσκεπτόμην, νὰ τοὺς τιμωρήσω, ἀλλ’ ἔφυγα ἐν τῷ μεταξὺ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον.

§143Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Μετὰ τὴν ἀνάκλησιν ὑπὸ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὁ ἰδιοκτήτης καὶ οἱ ἀγορασταὶ ἔσπευσαν εἰς τὴν σύνταξιν συμβολαίων πωλήσεως, εἰς τὰ ὁποῖα περιέλαβον τὸ ⅓, διότι μέχρι τινὸς ἡ ὑπηρεσία δὲν ἐγνώριζε μέχρι ποίου ποσοῦ ἦσαν τὰ στρέμματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπέμεινον εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, εἰς δὲ τὴν σύνταξιν τῶν συμβολαίων ἀνέφερον, ὅτι καὶ τὰ ἐπὶ πλέον στρέμματα θὰ ἠδύναντο νὰ τὰ διανείμουν οἱ ἀγορασταί. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ νῦν, μόλις ἀνέλαβε τὸ ὑπουργεῖον, ἔσπευσε ν’ ἀκυρώσῃ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ οὕτω μένουν ὅλοι οἱ ἀκτήμονες Χαρβατίου ἄνευ κτημάτων. Ὅταν δὲ ἐγὼ ἐπανειλημμένως συνέστησα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅτι εἶναι ἀνάγκη λήψεως νομοθετικοῦ μέτρου, δι’ αὐτὸ ὑπέβαλον πρὸ 4 μηνῶν τὴν ἐπερώτησίν μου, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας πράγματι διεῖδε τὴν κατάστασιν ταύτην καὶ ἀπέστειλεν ἀνώτερον ἐπιθεωρητὴν τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἵνα ἐξετάσῃ ἐν γένει τὴν κατάστασιν τοῦ κτήματος Χαρβατίου. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ αὐτοῦ μερικὰς περικοπάς (ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, λέγει ὁ ἐπιθεωρητής, ὅτι ἔπρεπε προηγουμένως, νὰ καθορισθοῦν οἱ ἀκτήμονες, εἰς τοὺς ὁποίους ἔπρεπε τὸ κτῆμα νὰ περιέλθῃ, καὶ μετὰ τὸν καθορισμὸν αὐτόν, νὰ δίδωνται αἱ ἄδειαι, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐγένετο. Διὰ τοῦτο εἶναι κατακριτέα ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§144Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἄδεια πωλήσεως ἡ δοθεῖσα ἦτο ἐλευθέρα. Τὸ γνωρίζετε πολὺ καλά.

§145Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὄχι ὅλες.

§146Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ τελευταία πρὸς τοὺς Λιοπεσιώτας.

§147Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἡ τελευταία ἄδεια, τὴν ὁποίαν ἐδώσατε σεῖς;

§148Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὄχι· ἐγὼ δὲν ἔδωκα ἄδειαν πωλήσεως.

§149Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὄχι, κ. ὑπουργέ, καθώριζεν ἡ τελευταία ἄδεια τοὺς 45, χωρὶς ὅμως νὰ προηγηθῇ ἡ προηγουμένη ἀπόφασις τοῦ ἐποικισμοῦ, διὰ τῆς ὁποίας θὰ καθωρίζοντο τὰ πρόσωπα τὰ πράγματι ἀκτήμονα.

§150Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ τελευταίως δοθεῖσα ἄδεια ἐδόθη ἐλευθέρως εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, νὰ πωλήσῃ 550 στρέμματα.

§151Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἡ ἄδεια ἡ τελευταία καθώριζε τοὺς ἀγοραστάς, εἰς τὴν ἄδειαν τὴν δοθεῖσαν παρὰ τοῦ κ. Νάκου δὲν καθωρίζετο οὕτως.

§152Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπώλησαν λοιπὸν 550 στρέμματα εἰς τοὺς Λιοπεσιώτας, οἱ Λιοπεσιῶτες δὲ τὸ κατέβαλον τὸ τίμημα, συνέταξαν τὰ συμβόλαια καὶ μετέγραψαν τὰ συμβόλαια ἐνεργήσαντες νομιμώτατα, διότι εἶχον ὑπ’ ὄψει των τὴν ἄδειαν τοῦ ὑπουργείου ἐκδοθεῖσαν ἐπὶ τῇ βάσει ἀποφάσεως τοῦ ἁρμοδίου συμβουλίου. Ὅλοι δὲ αὐτοί πλὴν ἑνός, ἦσαν κάτοχοι ὀλιγώτερον τῶν 300 στρεμμάτων, ἑπομένως τοὺς ἐπροστάτευεν τὸ Σύνταγμα καὶ δὲν ἠδύνατο, νὰ ἐπιτραπῇ κατ’ αὐτῶν ἀπαλλοτρίωσις. Ἐδικαιοῦτο ἕκαστος πλέον, νὰ ἔχῃ ὡς ἰδιοκτησίαν του μετὰ τὴν ἀγορὰν 300 στρέμματα. Τοῦτο εἶδον ἐγὼ καὶ βεβαίως ἐσεβάσθην τὴν Συνταγματικὴν ρήτραν καὶ δὲν ἔπρεπε, νὰ ἐπιτραπῇ ἀπαλλοτρίωσις εἰς χεῖρας αὐτῶν τῶν ἀθώων ἀνθρώπων. Πῶς ἦτο δυνατὸν λοιπόν, νὰ κρίνητε τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐγὼ σχετίζοντας ταύτην μὲ τὰς προηγουμένας. Ἀλλὰ καί αἱ προηγούμεναι κακῶς ἐγένοντο, διότι ἔπρεπε νὰ διευκρινισθῇ ἡ ὅλη ἔκτασις τοῦ κτήματος, ἐὰν πραγματικῶς ὑπολείπεται εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τὸ ⅓. Ἦτο ἀναπαλλοτρίωτον καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ χωρήσῃ ἐναντίον τῶν νόμων καὶ νέα ἀπαλλοτρίωσις. Ἀλλὰ συνέβη καὶ τὸ ἄτοπον, νὰ μὴ σεβασθοῦν τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἔπρεπε τὰ 450 στρέμματα, ν’ ἀποδοθοῦν εἰς ἄλλους. Διότι τὴν ἀπόδοσιν αὐτῶν οὐδεὶς ὑπουργὸς ἠδύνατο σεβόμενος τοὺς νόμους, νὰ παρίδῃ καὶ ἔπρεπε νὰ τὴν ἐκτελέσῃ, διὰ νὰ ὑπάρχουν τὰ 450 στρέμματα, τὰ ὁποῖα ἠξίουν οἱ Χαρβατιῶται. Αὐτὰ εἶναι σφάλματα καὶ ὄχι τὸ σφάλμα τοῦ ὑπουργείου. Διότι ἐγὼ αὐτὸ ὤφειλα νὰ κάμω καὶ ἐὰν εὑρεθῶ εἰς ἄλλην παρομοίαν περίπτωσιν, θὰ σεβασθῶ τὸ Σύνταγμα καὶ θ’ ἄρω τὰς ἀπαλλοτριώσεις.

§153Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀπορῶ, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἠθέλησε, νὰ γίνῃ ἀπολογητὴς τῶν πράξεων αὐτοῦ τῶν τελευταίων, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ σεβασθῇ τὴν ἀρχήν, διὰ νὰ μάθωμεν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον αἱ πράξεις τῶν προηγουμένων ὑπουργῶν ἦσαν ὀρθαὶ καὶ ὄχι νὰ ἔρχεται καὶ νὰ κάμῃ διάκρισιν τῶν διαφόρων πράξεων τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Αἱ πράξεις τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας εἶναι ἑνιαῖαι. Ἐφ’ ὅσον εἴχατε μίαν παράνομον πρᾶξιν, δὲν ἔπρεπε, νὰ τὴν κάμητε, καὶ ὄχι νὰ ἔρχεσθε καὶ νὰ λέγητε, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπῆρξε μία πρᾶξις παράνομος ἐγὼ ἔρχομαι, νὰ ἐφαρμόσω τοὺς νόμους. Κύριοι, ἐὰν θέλετε νὰ ὁμιλήσητε τὴν γλῶσσαν τῆς ἀληθείας, ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς συμβαίνει τοῦτο, ὅτι εἶχον ἀναμιχθῆ πρόσωπα πολιτικὰ τὰ ὁποῖα δὲν εὑρίσκονται σήμερον ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας...

§154Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ποίου ὑπουργοῦ;

§155Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Τὸ λέγω, διὰ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, τότε ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἔπεσε θῦμα τῆς ὑπηρεσίας, ὁ δὲ πολιτευόμενος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος φίλα ἐφρόνει τότε πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἔπαυσε νὰ ἔχῃ χαιρετισμόν, διότι ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἀπηγόρευσε νὰ εἰσέρχεται εἰς τὸ γραφεῖον του. Καὶ σήμερον ἔρχεται ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητής, καὶ σᾶς λέγει, ποῖαι εἶναι αἱ παρανομίαι αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον μοῦ λέγετε κ. ὑπουργέ, ὅτι ἐφηρμόσατε τὸ Σύνταγμα, δὲν εἶναι ἀληθές, διότι ἔπρεπε, νὰ παραπέμψητε τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, διὰ νὰ ἐξεύρῃ αὐτή, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον αἱ ἐνέργειαι τοῦ ὑπουργοῦ ἦσαν νόμιμοι.

§156Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὰ πράγματα ἦσαν εἰς τὴν θέσιν των, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ νομικοῦ συμβουλίου ἐγένετο ὅ,τι ἐγένετο καὶ δὲν εὐθύνομαι ἐγὼ διὰ τὰς ἀπαλλοτριώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς ἄλλας ἐποχάς. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἦρα τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, διότι προσέκρουεν εἰς Συνταγματικὴν διάταξιν, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἕκαστος πολίτης ἔχων 300 στρέμματα ἔπρεπε, νὰ εἶναι ἀπρόσβλητος ἀπὸ πᾶσαν πρᾶξιν τοῦ ὑπουργοῦ. Ἐγὼ ὤφειλα ν’ ἀποκαταστήσω τὸ δίκαιον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ἀδείας τοῦ ὑπουργείου ἠγόρασαν καὶ κατέβαλον τὰ χρήματα. Θὰ ἦτο μία παγίς, διότι τὸ Κράτος δὲν δύναται ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, νὰ μὴ σέβεται τὰς Συνταγματικὰς διατάξεις.

§157Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἔχομεν μίαν Συνταγματικὴν διάταξιν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας χωρὶς νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ἀπέκτησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς Συνταγματικῆς διατάξεως ἢ κατὰ παράβασιν αὐτῆς. Καὶ ἤλθατε καὶ ὠχυρώθητε εἰς τοὺς τύπους, ἐνῷ εἴχατε τὴν εὐχέρειαν νὰ παραπέμψητε τὴν ὑπόθεσιν, ὡς ὁ νόμος ὁ ἀγροτικὸς ὁρίζει, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀπαλλοτριώσεως.

§158Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ὑπῆρχε τοιαύτη περίπτωσις παραπομπῆς.

§159Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Αὐτὰ τὰ λέγει ἡ ὑπηρεσία. Ἐπειδή, κύριοι, ἐλέχθη προηγουμένως, ὅτι καὶ τὸ νομικὸν συμβούλιον ἀπεφάνθη σχετικῶς περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, σᾶς ἀναφέρω τὸ ἔγγραφον τοῦ νομικοῦ συμβουλίου (ἀναγινώσκει). «Ἔχω τὴν τιμὴν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 277 ἐρωτήματος.....».

§160Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλά, ὅτι ὁ τελευταῖος ἰσχυρισμὸς τῶν Χαρβατιωτῶν ἦτο, ὅτι ὑπῆρχε πλεόνασμα καὶ λόγῳ τῆς πληροφορίας αὐτῆς ἔστειλα τὸν ἐπιθεωρητήν, διὰ ν’ ἀνακαλύψῃ ἐὰν ὑπῆρχε πλεόνασμα.

§161Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐξηκρίβωσε τὸ πλεόνασμα.

§162Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἔχετε καταγίνει εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ ὑπάρχει μία ἄλλη παρομία περίπτωσις, ἡ ὁποία συνέβη εἰς ἐμὲ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἤθελα, νὰ σᾶς ἐρωτήσω μήπως γνωρίζετε, ἐὰν εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν εἶναι ἀναμεμιγμένος ἕνας κ. Κουμπουρόπουλος.

§163Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν θέλω νὰ ἀναμιγνύωμαι εἰς προσωπικὰ καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, νὰ μὴ ἀπαντήσω εἰς αὐτό.

§164Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Γνωρίζετε, ἐὰν, ὅταν ἐγένετο ἡ πώλησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐὰν ἐγένετο ὑπὸ τοῦ κ. Κουμπουροπούλου;

§165Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὑπεύθυνος εἶναι ὁ ὑπουργὸς καὶ ὄχι ὁ κ. Κουμπουρόπουλος.

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ὑπουργός, ὁ κ. συνάδελφος, νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ.

§167Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐὰν θέλετε, θὰ σᾶς ἀναφέρω πράξεις τοῦ κ. Κουμπουροπούλου...

§168Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἄν ἔχετε νὰ καταγγείλλετε πράξεις νὰ τὰς καταγγείλλετε. Ὁ κ. Κουμπουρόπουλος ἦτο ἀπὸ τοὺς ἐξαιρετικοὺς ὑπαλλήλους καὶ δι’ αὐτὸ ἐγκατέλειψε τὴν ὑπηρεσίαν.

§169Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἐγὼ ἐδήλωσα, ὅτι ὅταν ἤμην ὑπουργός, ὁ κ. Κουμπουρόπουλος ὑπῆρξε ἥρως μεταξὺ τῶν ἀλληλοσυγκρουομένων συμφερόντων, καὶ ὅταν ἔφυγα ἔκανα ἡμερησίαν διαταγὴν καὶ ἐξῆρα τὴν ὑπηρεσίαν του.

§170Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἰς μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἐξεδόθη σχετικῶς ὅταν ἐδόθη ἡ πρώτη ἄδεια εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ὁ κ. Κουμπουρόπουλος διεφώνησε καὶ ἐμειοψήφισεν. Ἔλεγε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομικὸν συμβούλιον. (ἀναγινώσκει). «Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω... 2.000 στρέμματα κλπ». Ἐρωτᾶται, τὸ ὑπόλοιπον ⅓ ἦτο αὐτοκαλλιεργούμενον; Ἐκεῖ ἔγκειται, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, διὰ νὰ μὴ εἴπητε, ὅτι ἡ ἀπαλλοτρίωσις, ἡ ὁποία ἐγένετο τοῦ ⅓ δὲν ἦτο ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ νόμου. Τοῦτο εἶναι τὸ ἐξεταστέον ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔπρεπε ἐξ ἀρχῆς ἡ ὑπηρεσία νὰ ἐγκύψῃ, ἐὰν τὸ ⅓ αὐτοκαλλιεργεῖτο, διὰ νὰ ἐξαιρεθῇ τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ νὰ μείνῃ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην. Τοὐναντίον αἱ διάφοροι ἐκθέσεις τῶν διαφόρων ἐπιθεωρητῶν οἱ ὁποῖοι μετέβησαν ἐπὶ τόπου, σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχει αὐτοκαλλιέργεια τῶν 2.000 στρεμμάτων. Ἀλλ’ εἰς τὰς διαφόρους ἀλληλοσυγκρουομένας ἐκθέσεις, θὰ ἴδητε πῶς ἡ ὑπηρεσία ἀντιλαμβάνεται, καὶ πῶς δρᾷ. Ἄλλος λέγει, ὅτι εἶναι 400, ἄλλος 1.000, ἄλλος 2.000, ἄλλος 500 στρέμματα. Ἀπὸ ἐκεῖ θὰ ἴδῃ κανείς, πῶς δρᾷ καὶ πῶς ἐνεργεῖ ἡ ἐποικιστικὴ ὑπηρεσία ἐν τῇ χώρῃ ταύτῃ. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὴν τελευταίαν ἔκθεσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τὸν ὁποῖον σεῖς ἐστείλατε. Θὰ ἴδητε δὲ ἐν αὐτῇ, ὅτι τὸ δίκαιον δὲν εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν σεῖς ὑποστηρίζετε, ἀλλὰ τὸ δίκαιον εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, διότι ἡμεῖς ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, προσήλθομεν πρὸς ὑμᾶς, οὐχὶ ἵνα ἐπιζητήσωμεν τὸ δίκαιον ὑπερ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου. Ἐζητήσαμεν μόνον, ἵνα μὴ ἡ ὑπηρεσία διὰ τῆς νωχελείας αὐτῆς γίνῃ πρόξενος μιᾶς καταστάσεως, τῆς ὁποίας τ’ ἀποτελέσματα σήμερον πάντες βλέπομεν. Διότι, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία εἶχε κάμει ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμε τὰς τελευταίας αὐτὰς ἡμέρας, νὰ καθορίσῃ δηλαδὴ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπὶ 4 ἔτη δὲν κατώρθωσε νὰ καθορίσῃ καὶ νὰ μάθῃ πόση εἶναι ἡ ἔκτασις καὶ εἰς πόσα στρέμματα ἀνέρχεται, δὲν θὰ συνέβαινον αὐτά. Καὶ ἐρωτᾶται, κύριοι, ποία λύσις δέον νὰ δοθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου; Θὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας, νὰ θεᾶται ἀπαθῶς τὴν διαμάχην τῶν δύο αὐτῶν τόπων, θὰ ἐξακολουθήσῃ, νὰ θεᾶται τοὺς δύο αὐτοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς, νὰ ἀλληλοφονεύωνται καθημερινῶς; ἢ θὰ θελήσῃ καὶ διὰ νομοθετικῆς ἀκόμη ἑρμηνείας, νὰ δώσῃ ἕν τέλος εἰς τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἂν ἐξακολουθήσῃ ἐγκυμονεῖ μεγάλους κινδύνους; Διότι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἑκουσίας πωλήσεως, ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμόζῃ δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Ἐφιστῶ δὲ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ἑξῆς: Ὑπάρχουν περιπτώσεις, καθ’ ἃς ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου, ὅταν πρόκειται νὰ πωλήσῃ ὁ ἰδιοκτήτης ἓν κτῆμα λέγει εἰς αὐτόν. Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἄδειαν τῆς πωλήσεως, ἀλλὰ θὰ μοῦ καθορίσητε τὰ μέλη, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ πωλήσετε τὸ κτῆμα τοῦτο. Ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν, καὶ ἀναλόγως τῶν διαφόρων πιέσεων, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἡ ὑπηρεσία καὶ ὁ ἑκάστοτε ὑπουργὸς εἰς ἄλλους μὲν καθώρισεν τὸν τόπον τῆς πωλήσεως, εἰς ἄλλους δὲ ὄχι. Διότι ἂν ἡ ὑπηρεσία ἠκολούθη τὴν αὐτὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις, ἀσφαλῶς, δὲν θὰ ἐγένοντο ὅσα συνέβησαν. Ὅταν ἀπηλλοτριώθη τὸ κτῆμα Κιοῦρκα, ἀπέμεινεν εἰς τοὺς κληρονόμους Σούτσου ἓν μέρος τοῦ κτήματος ἀναπαλλοτρίωτον. Καὶ ὅταν ὑπεβλήθη μία αἴτησις ἐκ μέρους μου, ἐνδιαφερομένου καὶ διὰ τὸν ἰδιοκτήτην καὶ διὰ τοὺς χωρικούς, τὸ ἴδιον ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἦτο δὲ τμηματάρχης ὁ κ. Κουμπουρόπουλος, μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν ἄδειαν πωλήσεως εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, ἐὰν δὲν μᾶς καθορίσῃ προηγουμένως ὁ συνεταιρισμὸς τὰ ἀκτήμονα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν πώλησιν τοῦ κτήματος, ἅτινα δέον νὰ εἶναι ἀκτήμονες.

§171Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὄχι ἐπὶ τοῦ ἀναπαλλοτριώτου.

§172Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Μάλιστα, ἐπ’ αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἀπέμεινε μετὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ἐὰν δὲ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἶχεν ἀκολουθηθῇ ἡ αὐτὴ πολιτικὴ καὶ εἶχεν καθορισθῇ ἐκ τῶν προτέρων, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐφθάνομεν εἰς τὰ λυπηρὰ ἀποτελέσματα εἰς τὰ ὁποῖα ἐφθάσαμεν. Καὶ ἤδη ἐρωτᾶται: Ποία θὰ εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου; Ποῖα θὰ εἶναι τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν πρὸ ἐκρύθμου καταστάσεως, ὡς διεμορφώθησαν τὰ πράγματα. Μία καὶ μόνη λύσις ὑφίσταται, ὅπως παραπεμφθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀπαλλοτριώσεων, ἡ ὁποία θὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα, ἐὰν αἱ δοθεῖσαι ἄδειαι εἶναι κανονικαί, καὶ ἂν τὰ συμβόλαια καθ’ ὃν τρόπον συνετάχθησαν, εἶναι ἔγκυρα. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν δέον νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ μέριμνα, διὰ νὰ ἐπέλθῃ συμβίωσις τῶν δύο χωρίων. Διότι τί θὰ κάνετε, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, καὶ ποῦ θὰ τοὺς πᾶτε ἐκείνους τοὺς ἀκτήμονας ποὺ εἶχον καὶ ἔχουν καὶ τὸ προτέρημα, ἀλλὰ καὶ τὸ παράπονον πρὸς τὴν Πολιτείαν, διότι εἶναι ἔφεδροι, μεταξὺ δὲ αὐτῶν οἱ πλεῖστοι εἶναι πρόσφυγες, καὶ θὰ τοὺς εἰπῆτε σᾶς ἀποβάλλω ἐκ τοῦ κτήματος, καὶ δὲν θὰ σᾶς ἀφήσω καλλιεργοῦντας αὐτό. Θὰ εὑρεθῆτε πρὸ μιᾶς διαμάχης, ἡ ὁποία ἔχει ἐπέλθῃ μεταξὺ τῶν δύο χωρίων, διότι ὑπαίτιοι τῆς διαστάσεως τῶν Λιοπεσιωτῶν καὶ τῶν Χαρβατιωτῶν εἶναι ὁ ἑκάστοτε ὑπουργὸς καὶ αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ἔδωσαν τὴν σφαλερὰν ταύτην κατεύθυνσιν. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἔχετε ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ τὰ ὀλιγώτερα σφάλματα, τὰ περισσότερα ἔχουσι πάντες οἱ πρὸ ὑμῶν παρελθόντες τὸν ὑπουργικὸν θῶκον. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἐὰν κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν δὲν ἀπουσιάζατε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἶχον ἐπακολουθήσει αἱ αἱματηραὶ σκηναί, διότι θὰ ἐλαμβάνατε γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ καὶ θὰ εἴχατε λάβει ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα.

§173Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὴν ἔκθεσιν ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τὴν ὑπέβαλε κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου καὶ δὲν τὴν ἀνέγνωσα. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ, νὰ μὴ συνεχίσητε, διὰ νὰ ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν, ὅπως ἴδω κατὰ πόσον εἶναι περισσότερα ἡ ἔκτασις ἀπὸ τὴν πωληθεῖσαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παραχωρηθείσης ἀδείας, διὰ νὰ δώσωμεν μίαν λύσιν, ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε, θὰ ἱκανοποιήσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διεκδικοῦν δυνάμει προηγουμένης ἐγκαταστάσεως ἄνω τῶν 550 στρεμμάτων. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ, νὰ μὴ συνεχίσητε, ἵνα ἴδω τίνα ἐνέργειαν δύναμαι νὰ κάμω. Τώρα ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω καὶ τὸ ἑξῆς: Γνωρίζετε, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν ἐπιτροπῶν ἀπαλλοτριώσεως εἶναι ἀνέκκλητοι. Ἑπομένως δὲν χωρεῖ κανὲν ἔνδικον μέσον καὶ διὰ ν’ ἀναθεωρηθοῦν χρειάζεται νόμος. Δὲν εἶναι βλέπετε τὰ θέματα ἁπλᾶ, εἶναι πολυσύνθετα καὶ πολυποίκιλλα καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μελετηθῶσι. Διὰ νὰ διορθωθῇ ὅλη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις, πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον νομοθετικόν, διότι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον, νὰ κρατοῦν ἔκτασιν, ἡ ὁποία δὲν τοὺς ἀνήκει καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξεβλήθησαν δυνάμει ἐγκύρου καὶ ὁριστικῆς ἀποφάσεως. Δότι ἐὰν μείνῃ ἰσχυρὰ ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως, πρέπει νὰ ἐκβληθῶσι καὶ ἀπὸ τὰ 550 στρέμματα.

§174Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σχετικῶς ἐπὶ τῆς ἐκπτώσεως θέλετε, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὶ λέγει ὁ ἐπιθεωρητής;

§175Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἴτε κακῶς εἴτε καλῶς, ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως εἶναι ἀνέκκλητος. Αὐτὸ λέγει ὁ νόμος.

§176Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐγὼ ζητῶ τὴν λῆψιν νομοθετικῶν μέτρων. Διότι τὶ θὰ ἀντιτάξητε εἰς αὐτούς, ὅταν καταπατοῦν τὸ κτῆμα;

§177Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ ἀντιτάξω τίποτε, ἡ ἀπόφασις ἔχει νὰ ἀντιτάξῃ.

§178Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Μὰ σᾶς εἶπον, πῶς ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔτσι ἐγένοντο τὰ πράγματα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. ὑπουργέ, ἐγὼ ἀναμένω, ζητῶν τὴν ἀναβολήν, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς θέλει νὰ μελετήσῃ τὰ πράγματα, διότι δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψει του τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὥστε τὴν Δευτέραν, θὰ συνεχισθοῦν αἱ συζητήσεις.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μουτζουρίδης ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὸν Νομάρχην Ἀργολιδοκορινθίας.

§180Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ ἡ ἐπερώτησίς μου εἶναι πρὸ τριῶν μηνῶν ὑποβεβλημένη καὶ ἐν τούτοις δὲν κατωρθώθη ἀκόμη, νὰ συζητηθῇ. Αὕτη ἀφορᾶ τὸν Νομάρχην Ἀργολιδοκορινθίας. Ὁσάκις δὲ ἔρχεται πρὸς συζήτησιν ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπουσιάζει. Νὰ παρακληθῇ λοιπὸν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ εἶναι ἐδῶ κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν τὴν Δευτέραν, διότι ἐπίκεινται κατ’ αὐτὰς καὶ νομαρχιακαὶ μεταβολαὶ πρὸ τῶν ὁποίων πάντως φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ ἡ ἐν λόγῳ ἐπερώτησις.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἀναβάλλεται προσωρινῶς. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6 ἀφορᾶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ἀπουσιάζει ἀναβάλλεται προσωρινῶς. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§182Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται προσωρινῶς.

§184Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§186Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρεκάλουν, εἰς τὰς ἐπερωτήσεις νὰ ληφθῇ κἄποιον μέτρον, νὰ συζητοῦνται ὁπωσδήποτε ἐγκαίρως, διότι ὅταν παρέλθῃ ὁ καιρός, εἶναι ἄχρηστοι. Ὑπάρχουν δὲ πολλαὶ ἐπερωτήσεις αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποβληθῇ πρὸ πολλοῦ χρόνου πρὸ τῶν διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ δὲν κατέστη δυνατὸν ἀκόμη νὰ συζητηθοῦν, διότι οἱ κ. κ. ὑπουργοὶ ἀπουσιάζουν. Θὰ ἤθελον λοιπὸν νὰ ληφθῇ μία πρόνοια καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ παρακολουθοῦν οἱ κ. κ. ὑπουργοὶ τὰς ἐπερωτήσεις καὶ νὰ εὑρίσκωνται καθ’ ὃν χρόνον ἔρχονται αἱ ἐπερωτήσεις πρὸς συζήτησιν, διότι αὗται χάνουν τὴν σημασίαν των. Ἄν μετὰ πέντε μῆνας ἔρχεται μία ἐπερώτησις, οὔτε ἐνθυμεῖται κανεὶς αὐτήν.

§187Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει νὰ καταργηθῇ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Κυρέλλος.

§189Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Εἶναι ὄντως ἀξιέπαινος ὁ ζῆλος μετὰ τοῦ ὁποίου ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐφαρμόζει τὸ συγκοινωνιακὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦτο ἐνεθάρρυνε τοὺς βουλευτὰς ν’ ἀναγράφωσιν εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τὴν περὶ ἧς πρόκειται ἐπερώτησιν. Πρόκειται περὶ τριῶν θέσεων τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν, πρόκειται περὶ ἐκτάσεων ἱκανῶν χιλιάδων στρεμμάτων, αἱ ὁποῖαι κατακλίζονται ἀπὸ τὰ ὄμβρια ὕδατα. Αἱ θέσεις αὗται εἶναι αἱ θέσεις Πουρναρί, Φαγὰ τοῦ δήμου Θεσπιέων καὶ Θίσβη τοῦ δήμου Θίσβης. Ἡ θέσις Πουρναρὶ ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕξ χιλιάδας στρέμματα καὶ μαστίζεται ἀπὸ τὰ νερὰ τοῦ παρακειμένου χειμάρρου. Πρέπει νὰ εἴπω καὶ τοῦτο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ἡ κατασκευὴ παρουσιάζει ὄψιν ἐντελῶς ἁπλῆν καὶ ἀμέσως πραγματοποιήσιμον, διότι ἡ δαπάνη ἡ ὑπολογισθεῖσα ἀπὸ τὸν μηχανικὸν Θηβῶν πρὸς ἀποτροπὴν τοῦ κατακλυσμοῦ εἶναι δαπάνη 650 χιλιάδων δραχμῶν. Ἡ θέσις Φαγὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ 40 χιλιάδες στρέμματα καὶ ὑπάρχει μελέτη κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ δαπάνη ἡ ἀπαιτουμένη πρὸς ἀποξήρανσιν αὐτῆς ἀνέρχεται εἰς 3 ἑκατομμύρια, ἡ δὲ θέσις Θίσβη ἀποτελεῖται ἀπὸ 10 χιλιάδας στρέμματα καὶ ἡ δαπάνη ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται μόλις ἀνέρχεται εἰς τὰ 3 ἑκατομμύρια. Ἡ ὅλη ἀξία τῶν ἐκτάσεων αὐτῶν εἶναι ὑπὲρ τὰ 100 ἑκατομμύρια, ἡ δὲ συνολικὴ δαπάνη μόλις φθάνει τὰ 6–6½ ἑκατομμύρια. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπιληφθῇ τῆς ἐκτελέσεως ἔργων ὑδραυλικῶν, νὰ μὴ παραλείψῃ, νὰ περιλάβῃ τὰ περὶ ὧν πρόκειται τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν. Κάμνω δὲ τὴν δήλωσιν ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων, ὅτι προθυμοποιοῦνται, νὰ καταβάλωσι τὴν δαπάνην τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ τὸ Δημόσιον πρὸς κατασκευὴν τῶν ἔργων αὐτῶν, ἀρκεῖ, νὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτοὺς ἀνάλογος προθεσμία καὶ καταβολὴ χρεωλυτική. Ἡ δήλωσις αὐτὴ εἶναι σοβαρὰ δὲν εἶναι ἀπὸ τὰς συνήθεις τὰς ὁποίας λέγουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ κατόπιν ἀποφεύγουν νὰ τὰς ἐκπληρώσουν, καὶ νομίζω, ὅτι δικαιούμεθα νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν θὰ παρίδῃ τὴν σύστασιν ταύτην.

§190Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο πολὺ εὐτυχής, ἐὰν ἦτο δυνατὸν ἐντὸς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς διορθώσεως τῶν χειμάρρων αὐτῶν οἱ ὁποῖοι καταστρέφουν, πλημμυρίζοντες τοὺς ἀγροὺς περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐξεδώσαμεν εἰς δημοπρασίαν τὰ ἔργα τὰ ἀφορῶντα τὸν Σεληνοῦντα τὴν πεδιάδα καὶ τὸν Κηφισσὸν τὸν Βοιωτικόν. Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐλπίζομεν, νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐκτέλεσις περισσοτέρων ἔργων εἶναι ὁ ἑξῆς: Συνιστῶμεν ταμεῖα ὑδραυλικά, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνουν ἐκτάσεις καὶ γαίας αἱ ὁποῖαι βλάπτονται. Ἐπιβάλλομεν μίαν ἀνάλογον φορολογίαν, τὸ ποσὸν τῆς ὁποίας ὑποδεικνύουν οἱ πρόεδροι κοινοτήτων, νομάρχαι κλπ. καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀπαιτηθησομένων δαπανῶν τῶν ἔργων, κάμνομεν δάνειον ἀπὸ ἕνα ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ δάνειον μὲ μικρὸν τόκον καὶ ἀπὸ τὰ εἰσοδήματα τῆς φορολογίας, θὰ ἀποσβένυται τὸ δάνειον, ἀφοῦ ἐκτελεσθῇ τὸ ἔργον, μετὰ πάροδον 15 ἐτῶν. Τοιουτοτρόπως ἐλπίζομεν μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅτι θὰ εἶναι δυνατόν, νὰ ἐκτελέσωμεν τὰ ἀναγκαῖα ὑδραυλικὰ ἔργα, χωρὶς τὰς ξενικὰς ἑταιρείας, διὰ τῶν ἰδίων μας δυνάμεων.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10 ἀναβάλλεται, 11 ἀναβάλλεται, 13 ἀναβάλλεται, 14 διαγράφεται. Ὑπ’ ἀριθ. 15, ὁ κ. Κ. Βουδούρης.

§192Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπαναλαμβάνω τὴν ἰδίαν παράκλησιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις δώσῃ σοβαρωτέραν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Ἐλέγχου καὶ διαθέσῃ ὀλίγας στιγμὰς ἀπὸ τὰς τόσον πολυτίμους της, νὰ ἀκούῃ τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς τοῦ ἐξ ἐπαγγέλματος ψηφίζειν ἔχουσι καὶ ἄλλα ἔργα.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 16, 17, 18 διαγράφονται, 19 ἀναβάλλεται 20 καὶ 21 διαγράφεται, 22 ἀναβάλλεται 23. Ὁ κ. Ε. Πριμίδης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν ἐγκατάστασιν ἐν τῷ Χατζηκυριακείῳ ὀρφανοτροφείῳ θηλέων, Νοσοκομείου λοιμωδῶν νόσων.

§194Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ, ὅπως μὲ παρακολουθήσῃ. Κατὰ τὸ ἔτος 1903 ἱδρύθη ἐν Πειραιεῖ καὶ ἔκτοτε ἐξακολουθεῖ νὰ λειτουργῇ τὸ γνωστὸν Χατζηκυριάκειον ὀρφανοτροφεῖον μὲ τὰ ἀγαθώτερα τῶν ἀποτελεσμάτων. Κατὰ τὸ ἔτος 1917 διὰ λόγους ἐθνικῆς ἀνάγκης μετετράπη εἰς στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον λοιμωδῶν νόσων καὶ φθισιατρεῖον. Ἡ ἐπίταξίς του διήρκεσεν ἐπὶ ὁλόκληρον 8ετίαν μέχρι τοῦ 1925–1926, ὁπότε ἐλύθη τῆς ἐπιτάξεως. Διαρκούσης τῆς ἐπιτάξεως, τὰ ὀρφανὰ μετεφέρθησαν ἀλλαχοῦ καὶ ἐστεγάσθησαν ἀλλαχοῦ. Ὅταν ἐλύθη τῆς ἐπιτάξεως, ἐπανῆλθον τὰ ὀρφανὰ εἰς τὸ μέγαρον, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχον ἀνεγερθῆ καὶ μερικὰ περίπτερα κινητὰ ἐντὸς τοῦ κήπου καὶ περιβόλου, χρησιμοποιούμενα ἀκόμη ὡς νοσοκομεῖα λοιμωδῶν μεταδοτικῶν νόσων καὶ φθισιατρεῖον. Κατ’ ἐπανάληψιν ἡ διοίκησις τοῦ ἱδρύματος διεμαρτυρήθη καθότι τὰ περίπτερα ταῦτα γειτνιάζοντα μὲ τὰ ἐργαστήρια, τοὺς κοιτῶνας, τὸ ἑστιατόριον καὶ τὰς αἰθούσας τῶν ὀρφανῶν, ἀπετέλουν νοσογόνον ἑστίαν ἄκρως ἐπικίνδυνον διὰ τὴν εὔπλαστον ὑγείαν τῶν ὀρφανῶν. Καὶ παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας ἐν τούτοις διαμαρτυρίας εἰς τὰς ὁποίας προέβη ἡ διοίκησις τοῦ ἱδρύματος, τὰ περίπτερα ταῦτα παραμένουν ἀκόμη ἐκεῖ. Ἡ διοίκησις τοῦ ἱδρύματος ἠναγκάσθη ὡς ἐκ τούτου, νὰ μεταφέρῃ τὰ ὀρφανὰ εἰς τὰς ἐξοχάς, ὑποβαλοῦσα τὸ ἵδρυμα εἰς μεγάλας δαπάνας καὶ συγχρόνως κατεδικάσθη νὰ διακόψῃ καὶ τὴν κανονικὴν αὐτοῦ λειτουργίαν καὶ τὴν φιλάνθρωπον αὐτοῦ δρᾶσιν, διότι ἀποβαίνει ἀπολύτως ἀδύνατος ἡ ἐξακολούθησις τῆς λειτουργίας τοῦ ἱδρύματος. Αὐτὴ ἡ κατάστασις ἐξακολουθεῖ μέχρι σήμερον, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνω, προκαλεῖ τὸ σταμάτημα τοῦ ἱδρύματος καὶ τὰς διαμαρτυρίας ὅλης σχεδὸν τῆς Πειραϊκῆς κοινωνίας, τῆς ὁποίας τὰ παράπονα διερμηνεύω τὴν στιγμὴν ταύτην. Ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, ὅπως φροντίσῃ τὸ ταχύτερον, ἵνα ἀπομακρυνθῶσι τὰ περίπτερα αὐτά, τὰ ὁποῖα κάλλιστα δύνανται νὰ μεταφερθοῦν ἀλλαχοῦ. Δὲν παραγνωρίζω οὔτε τὴν σκοπιμότητα οὔτε τὴν χρησιμότητα αὐτῶν τῶν περιπτέρων. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον δύνανται κάλλιστα νὰ μεταφερθῶσιν ἀλλαχοῦ, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εὑρίσκωνται ἐντὸς τοῦ περιβόλου καὶ παρὰ τὰ ἐργαστήρια καὶ τὰς αἰθούσας τῶν ὀρφανῶν. Αὐτὴ ἡ κατάστασις ἐξακολουθεῖ ἀπὸ τὸ 1926, ἀφ’ ὅτου ἐλύθη τῆς ἐπιτάξεως καὶ παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας διαμαρτυρίας ὅλου τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου καὶ τοῦ προέδρου αὐτοῦ καὶ τὰς ἐπανειλημμένας ἐκκλήσεις πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, ὅπως τὸ ταχύτερον μετακομισθῶσι τὰ περίπτερα αὐτὰ ἐκεῖθεν διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐπανάληψις τῆς λειτουργίας τοῦ Χατζηκυριακείου ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον τοσαύτας παρέχει ὑπηρεσίας εἰς τὴν κοινωνίαν. Ἐν τούτοις τὰ περίπτερα παραμένουσιν ἐκεῖ.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαχαίρας ἐπὶ τῆς ἰδίας ἐπερωτήσεως.

§196Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§197Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Οὐδείς, κύριοι, παραγνωρίζει τὰς μεγάλας ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερεν τὸ Χατζηκυριάκειον Ὀρφανοτροφεῖον εἰς τὴν κοινωνίαν, ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸ ὑπουργεῖον, νὰ διατηρῇ εἰς λειτουργίαν νοσοκομεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον περιθάλπονται 145 πρόσφυγες. Ὀφείλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς ὑπουργείας τοῦ κ. Κύρκου ἀκόμη ἀπεμακρύνθησαν οἱ πάσχοντες ἐκ φυματιώσεως ἀπὸ ἐκεῖ. Ἐπίσης οὐδεὶς πάσχων ἐκ μεταδοτικοῦ νοσήματος νοσηλεύεται σήμερον. Ἡ τοποθέτησις 145 ἀρρώστων ἐν Πειραιεῖ, ὅπου, ὅπως γνωρίζητε, ὑπάρχει σπάνις μέσων, δὲν εἶναι βεβαίως εὔκολος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον διατρέχει τὸ Χατζηκυριάκειον Ὀρφανοτροφεῖον ἀπὸ ἀπόψεως ἀσθενῶν, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὡς ἰατρός, ὅτι οὐδὲ τὸν ἐλάχιστον κίνδυνον διατρέχει, ἐὰν δὲ κατὰ καιροὺς παρουσιάσθησαν τοιαῦτα νοσήματα, τῶν ὁποίων ἡ προέλευσις ν’ ἀποδίδεται εἰς τοὺς ἐκεῖ εὑρισκομένους ἀσθενεῖς, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, πάλιν ὡς ἰατρός, ὅτι δὲν προέρχονται ἀπὸ τοὺς ἐκεῖ νοσηλευομένους. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου φροντίζει, νὰ ἐξεύρῃ διὰ τοὺς ἐκεῖ νοσηλευομένους θέσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταφορὰν τῶν περιπτέρων, εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε ἡ μεταφορὰ αὐτῶν ἰσοδυναμεῖ πρὸς τελείαν καταστροφήν. Ἑπομένως δὲν εἶναι εὔκολος ἡ μεταφορά, παρὰ μόνον ἡ τοποθέτησις ἀρρώστων εἰς ἄλλο νοσοκομεῖον. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι θὰ φροντίσωμεν μὲ πᾶσαν μέριμναν νὰ τοὺς τοποθετήσωμεν εἰς ἄλλο νοσοκομεῖον, τὸ ὁποῖον ἐντὸς ὀλίγων σκεπτόμεθα νὰ ἱδρύσωμεν ἐν Ἀθήναις ἢ ἀλλαχοῦ.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§199Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, διότι θέλω νὰ λάβω γνῶσιν ἐκθέσεως σταλείσης ἐκ μέρους τοῦ νομάρχου καὶ νομομηχανικοῦ Μεσσηνίας, οἵτινες ἐκθέτουν ἐν αὐτῇ τὰς ἐπελθούσας καταστροφὰς λόγῳ τῶν πλημμυρῶν τοῦ ποταμοῦ περὶ τοῦ ὁποίου ἔχω ὑποβάλει ἐπερώτησιν καὶ τὴν ὁποίαν καταστροφὴν δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει, ὅτε ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησιν.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Π. Εὐριπαῖος ἔχει τὸν λόγον.

§201Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Διὰ τὴν ἐπερώτησιν τῆς ὁδοποιΐας ἐπεφυλάχθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ. Περιμένομεν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Α. Καλαντζάκος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν ἐγκατάστασιν ἀλευρομύλου ἐν Ἁγίῳ Γεωργίῳ Τριφυλλίας.

§203Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀπεστάλη αἴτησις, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητεῖτο νὰ σταλῇ μηχανικὸς ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἐγκατάστασιν ἑνὸς ἀλευρομύλου εἰς τὸν Ἅγιον Γεώργιον τῆς Τριφυλλίας. Ἡ αἴτησις κατώρθωσε μετὰ μακρὸν κίνδυνον νὰ φθάσῃ εἰς τὸν μηχανολόγον, ὁ ὁποῖος καίτοι διετάχθη νὰ μεταβῇ, δὲν ἐκτελεῖ τὴν διαταγὴν τοῦ ὑπουργείου. Ὅτε δὲ οὗτος ἦλθεν εἰς τὴν περιφέρειαν Τριφυλλίας κατὰ τὸν Αὔγουστον, ἐζητήθη παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων, ὅπως ἐπισκεφθῇ ἐπὶ τέλους τὴν ἐγκατάστασιν, διότι εἶχεν ἐγκατασταθῆ ἐπὶ μιᾶς οἰκίας εἰς τὴν ὁποίαν κατῴκει ὁ ἕτερος ἰδιοκτήτης, ἡ δ’ ἐγκατάστασις εἶναι τόσον πλημμελής, ὥστε δὲν δύναται νὰ κατοικῇ οὗτος μὲ τὴν οἰκογένειάν του. Ὁ μηχανολόγος παρεπονέθη, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ μεταβῇ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι ἀφ’ οὗ ἐκάθησε καὶ κατηνάλωσεν ὁλόκληρον τὴν ἡμέραν εἰς ἐπισκέψεις, δὲν ἐξῆλθεν εἰς ἀπόστασιν μιᾶς ὥρας, διὰ νὰ ἴδῃ τὴν ἐγκατάστασιν καὶ τέλος μετέβη εἰς ἄλλην περιφέρειαν καὶ ἀφ’ οὗ διεσκέδασεν ὁλόκληρον τὴν νύκτα ἔλαβε τὴν ἁμαξοστοιχίαν Πατρῶν καὶ ἦλθεν εἰς Ἀθήνας. Διεμαρτυρήθημεν δι’ ἑκατοστὴν φορὰν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ λάβῃ συντονώτατα μέτρα καὶ ν’ ἀπολύσῃ τὸν ὑπάλληλον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι δὲν ἔχει καιρὸν νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν. Καὶ ἐπὶ τέλους ἠναγκάσθημεν, νὰ ζητήσωμεν δι’ ἐπερωτήσεως, νὰ μάθῃ ἡ Βουλή, ἐὰν οἱ ὑπάλληλοι δὲν τιμωροῦνται, διότι δὲν ἐκτελοῦν τὴν ὑπηρεσίαν των, καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. ὑπουργέ, νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ὁ φορολογούμενος πολίτης, νὰ προσφέρῃ καὶ τὴν τελευταίαν σταγόνα τοῦ αἵματός του καὶ νὰ μὴ ἔχῃ ὑπηρεσίαν.

§204Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἔχει δίκαιον, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δικαιολογεῖ ἐν μέρει τὸν ὑπάλληλον, εἶναι ἡ πράγματι κολοσσιαία ὑπηρεσία τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ ὅτι εὑρίσκεται ἄνευ βοηθῶν. Καὶ ὁμολογῶ, ὅτι εὑρέθην, διότι γνωρίζω τὴν ὑπόθεσιν, εἰς πολὺ δύσκολον θέσιν μὴ ἐφαρμόζων ὅλην τὴν αὐστηρότητα, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμόσω ἐναντίον του, διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλος μηχανολόγος εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Παρακαλῶ ὅμως, νὰ ἔχητε ὑπομονὴν καὶ ἐλπίζω, νὰ διορθωθῇ τὸ ἄτοπον.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζᾶκος.

§206Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐὰν κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἕνα φιλανθρωπικὸν ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον ἐκπληροῖ τὸν μεγαλείτερον κοινωνικὸν σκοπὸν καὶ ἐξυπηρετεῖ ὄντως τὴν κοινωνίαν, αὐτὸ εἶναι τὸ ἄσυλον τῶν ἀνιάτων. Ἐκ μιᾶς ἐπισκέψεως τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τὸ ἄσυλον τῶν ἀνιάτων, ἔσχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἴδω τὴν οἰκτρότητα τῆς ἐκεῖ καταστάσεως, νὰ ἴδω, ὅτι ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον προσπαθεῖ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ὁ σύλλογος τείνει νὰ ναυαγήσῃ, ἐλλείψει πόρων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως ἐνισχύσῃ οἰκονομικῶς τὸ ἄσυλον τοῦτο, διότι πολλὰς ἀνάγκας τῆς κοινωνίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκπληροῖ. Ἀφοῦ ἡ ἀστυνομία καθ’ ἑκάστην συλλέγει ἀνιάτους καὶ ἐξαναγκάζει τὴν διεύθυνσιν νὰ δεχθῇ αὐτούς, μοῦ φαίνεται, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐνισχύσῃ τὸ Κράτος οἰκονομικῶς τὸ ἵδρυμα τοῦτο. Τὴν στιγμὴν δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν τόσην πολυτέλειαν δεικνύομεν εἰς τὸ χρῆμα, ἐνισχύοντες διαφόρους συλλόγους φιλομούσων, μοὶ φαίνεται, ὅτι θὰ ἦτο πολὺ ἱερώτερον, νὰ ἐνισχυθῇ ὁ σκοπὸς τοῦ ἀσύλου τῶν ἀνιάτων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὰς συστάσεις μου ταύτας.

§207Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἀναγνωρίζω τὸ ὀρθὸν τῶν συστάσεων καὶ θὰ φροντίσω.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν ὑπεβλήθησαν αἱ ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν διαφόρων νομοσχεδίων, ἡ συνεδρίασις θὰ γίνῃ, ὄχι αὔριον, ἀλλὰ τὴν Παρασκευὴν ὥρᾳ 4½. Μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου θέματος, λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Παρασκευὴν καὶ ὥραν 4½ μ. μ. (Ὥρᾳ 8½ μ. μ.)