1929.02.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 74η

ΠΕΜΠΤΗ 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 2.30′ π. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ νὰ κυρώσω τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὑπ’ εὐθύνην μου.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας».

§4Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§6Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Λυποῦμαι, κύριοι βουλευταί, διότι εἰς τόσον προκεχωρημένην ὥραν ἔλαχεν ὁ κλῆρος, νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον ὑμῶν σπουδαιότατον νομοσχέδιον, ἀποβλέπον εἰς τὴν ἐκ βάθρων ἀνόρθωσιν καὶ διοργάνωσιν τῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν, ἐστράφη μετ’ ἐξαιρετικῆς προσοχῆς, ὅπως τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐπιδοθῇ εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν τῆς χώρας, οἱ ὁποῖοι ὁμολογῶ ἀπὸ, ἐτῶν οὐδεμιᾶς ἔτυχον συνδρομῆς ἐκ μέρους τῆς γεωπονικῆς ὑπηρεσίας. Αἱ Ἐθνικαὶ περιπέτειαι καὶ αἱ ἐξωτερικαὶ καὶ αἱ ἐσωτερικαὶ ἠμπόδισαν ἐξ ὁλοκλήρου τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, νὰ ἐπιδοθῇ σύμφωνα μὲ τὸν προορισμὸν αὐτοῦ εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν, κατὰ τρόπον, ὥστε ὁ γεωπόνος, νὰ εὑρίσκεται παραπλεύρως πρὸς τὸν γεωργόν, ἵνα τοῦ παράσχῃ τὴν συνδρομήν του καὶ τὸν ποδηγετήσῃ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν καλλιεργειῶν αὐτοῦ. Ἦτο ἑπόμενον, εὐθὺς ὡς ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον, νὰ εὑρεθῶ πρὸ μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία κάθε ἄλλο ἢ μὲ ἐνεθάρρυνεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν ὡς εἶχεν ἢ καὶ μὲ μικρά τινα μέσα, νὰ δώσωμεν πράγματι τὴν ὤθησιν καὶ τὴν πρόοδον τοῦ γεωργικοῦ πληθυσμοῦ καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Τὰ μέτρα ἔπρεπε νὰ εἶναι ριζικά, ἢ μᾶλλον ἔπρεπε νὰ εἶναι τοιαῦτα, ὥστε πράγματι νὰ κατορθώσωμεν, ἐντὸς τοὐλάχιστον ὀλίγου χρονικοῦ διαστήματος, νὰ δώσωμεν ζωντανὴν τὴν ὑποστήριξιν εἰς τὸν ἀγρότην, διότι ὄντως οὗτος ἐγκατελείφθη καὶ ἰδίως ἐγκατελείφθησαν οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ οἱ νεοπαγεῖς, ἀνίκανοι ἀφ’ ἑαυτῶν, νὰ προχωρήσουν εἰς τὴν εὐόδωσιν τοῦ ἔργου των. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μελετήσας τὴν κατάστασιν, ἀπεφάσισε δι’ ὅλων τῶν μέσων, νὰ προαγάγῃ τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν τῆς χώρας καὶ πρὸς τοῦτο ἀπέβλεψεν ἀφ’ ἑνὸς, νὰ τονώσῃ σημαντικῶς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν καὶ ἀφ’ ἑτέρου, νὰ ὑποβάλῃ τὸ Κράτος εἰς θυσίας, διὰ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἵνα ἐν συνδυασμῷ οἱ δύο οὗτοι παράγοντες ἐξασφαλίσουν ἕνα μέλλον εὐτυχέστερον εἰς τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς. Δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς κουράσω μὲ πλήρη ἀνάπτυξιν ὁλοκλήρου τοῦ ὀργανισμοῦ. Οὐχ’ ἧττον φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ὅπως μοῦ χορηγήσητε μικρὰν ὑπομονήν, διὰ νὰ σᾶς ἐκθέσω ἐν ὀλίγοις τὰ κυριώτερα σημεῖα τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν σας τεθέντος νομοσχεδίου. Καὶ πρῶτον ἄρχομαι ἀπὸ τῆς ὀργανώσεως τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας. Ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία ὑπὸ τὸν γενικὸν διευθυντήν, ἡ θέσις τοῦ ὁποίου θεσπίζεται διὰ τοῦ ἐσχάτως κατατεθέντος νομοσχεδίου περὶ ἱδρύσεως γενικῆς διευθύνσεως εἰς τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας, διαιρεῖται εἰς τρεῖς διευθύνσεις. Εἰς τὴν διεύθυνσιν γεωργίας, εἰς τὴν διεύθυνσιν ἐφαρμογῶν καὶ τὴν διεύθυνσιν τῶν τεχνικῶν ἔργων ἢ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν. Ἑκάστη τῶν διευθύνσεων τούτων περιλαμβάνει διάφορα τμήματα, τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ὁποίων θὰ κανονίσωμεν διὰ Προεδρικῶν διαταγμάτων. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπετε, θὰ σᾶς εἴπω καὶ τὴν ὑποδιαίρεσιν τῶν διευθύνσεων τούτων. Μεταξὺ τῶν τμημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνήκουν εἰς τὴν πρώτην διεύθυνσιν περιλαμβάνεται τὸ τμῆμα τῶν ἐρευνῶν. Τὸ τμῆμα τῶν ἐρευνῶν, τὸ πρῶτον ἱδρύεται, καὶ δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ ἀμφιβάλλῃ ὅτι δὲν εἶναι ματαία πᾶσα ἀπόπειρα καλλιτερεύσεως τῆς παρούσης γεωργικῆς καταστάσεως, ἂν δὲν προηγηθῇ μία ἔρευνα ἡ ὁποία ν’ ἀποδώσῃ πορίσματα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ὁ γεωργικὸς κόσμος, ἀποδεδειγμένως, πλέον ἀφοῦ μελετήσῃ τὰ πορίσματα τὰ ὁποία ἡ ἐπιστήμη, θὰ δώσῃ καὶ συμμορφωθῇ πρὸς αὐτὰ νὰ κατορθώσῃ, τοιουτοτρόπως, νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ καὶ αὐτὸς εἰς τὰς διαφόρους καλλιεργείας, τὰς ὁποίας ἐπιχειρεῖ. Τὸ τμῆμα τῶν ἐρευνῶν ἐὰν θέλετε ἔχει μίαν ὑποδιαίρεσιν ὑποδιαιρεῖται εἰς ἐρεύνας εἰδικάς, δηλαδὴ καθαρῶς ἐπιστημονικάς, καὶ εἰς ἐρεύνας πρακτικάς. Αἱ ἐπιστημονικαὶ ἔρευναι, αἱ εἰδικαὶ λεγόμεναι, ἀφορῶσιν ἕκαστον κεχωρισμένον κλάδον καλλιεργείας. Τοὐτέστιν εἶναι ἔρευνα εἰδικὴ δι’ ἕκαστον κλάδον, π.χ. τὴν δενδροκομίαν, τὴν ἀμπελουργίαν, τὴν ἐλαιοκομίαν, τὴν τυροκομίαν καὶ λοιπὰς καλλιεργείας. Αἱ πρακτικαὶ ἔρευναι εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τὸ πρακτικώτερον θὰ ἐφαρμόζωνται εἰς ἀγροκήπια, ὡς προτύπους καὶ ἀποδεικτικοὺς ἀγροὺς, ἀπὸ τὰ πορίσματα τῶν ἐρευνῶν αὐτῶν, τὰ οὕτως εἰπεῖν ἀπολύτως ἐξησφαλισμένα ὧν ἀντίληψιν δύναται νὰ ἔχῃ ἄμεσον ὁ γεωργὸς, καθοδηγῆται οὗτος εἰς τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν ὅπως ἐπιτύχῃ βελτίωσιν τῆς παραγωγῆς του. Εἶναι γνωστὸν κ. Βουλευταὶ, ὅτι οἱ γεωργοί μας δυσκόλως πείθονται εἰς τὰς θεωρητικὰς διδασκαλίας καὶ ἀποδέχονται μόνον ὅσα ἀποδεδειγμένως πραγματοποιοῦνται εἰς τὴν ἀντίληψίν των ἀναμφισβητήτου ὠφελημότητος. Δεύτερον τμῆμα εἶναι τὸ τμῆμα τῆς φυτοπαθολογίας. Κρίνω περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, ποίαν μεγάλην σπουδαιότητα ἔχει τὸ τμῆμα τῆς φυτοπαθολογίας. Σήμερον ὁ πολλαπλασιασμὸς τῶν νόσων καὶ τῶν ἐχθρῶν τῶν φυτῶν εἶναι τοσοῦτον ἐκτεταμένος καὶ παρ’ ἡμῖν, ὥστε θὰ ἦτο ἀληθῶς ἔγκλημα, ἐὰν δὲν ἐλαμβάνετο ἐξιδιασμένη πρόνοια, ὅπως ἀναπτυχθῇ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται ἡ καταπολέμησις τῶν νόσων καὶ τῶν ἐν γένει ἐχθρῶν τῶν φυτῶν. Τρίτον τμῆμα εἶναι τὸ τμῆμα τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀπέδειξεν ἡ πεῖρα, ὅτι δυσκόλως προσέρχονται νὰ ἐκπαιδεύονται οἱ ἀγρόται, ἀπεφασίσαμεν, νὰ μεταβαίνῃ τὸ σχολεῖον πρὸς αὐτοὺς καθ’ ὡρισμένας περιόδους, διὰ νὰ κατορθώνηται ἡ διδασκαλία καὶ ὅπως δημιουργήσωμεν πρακτικοὺς ἐλαιοκλαδευτάς, πρακτικοὺς ἐμβολιαστὰς καὶ ἐν γένει πρακτικοὺς ἐργάτας, εἰς τρόπον ὥστε, νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὴ, ἡ σπάνις ἡ ὁποία ὑπάρχει σήμερον παρ’ ἡμῖν ἐλαιοκλαδευτῶν καὶ ἐμβολιαστῶν καὶ νὰ καταντᾷ εἰς πλεῖστα μέρη τῆς Ἑλλάδος ἀντί, νὰ βελτιώνουν, διὰ τοῦ κλαδεύματος τὰ δένδρα νὰ τὰ καταστρέφουν. Ἕτερον τμῆμα εἶναι τὸ τμῆμα τῆς γεωργικῆς πίστεως. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει, νὰ ἐπιβλέπῃ τὴν ἄσκησιν τῆς γεωργικῆς πίστεως, ὅσον τὸ δυνατὸν ἐντονώτερον. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν ἀκόμη, διότι δὲν κατηρτίσθη ἡ σύμβασις, νὰ ἀναφέρω ὡρισμένας σχέσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχουν αἱ γεωργικαὶ ὑπηρεσίαι μὲ τὴν ἀσκοῦσαν τὴν γεωργικὴν πίστην Τράπεζαν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας πρέπει, νὰ εὑρίσκεται εἰς στενὴν ἐπαφὴν, εἰς τρόπον ὥστε ἐκ τῶν ἐκθέσεων τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἐκ τῶν περιφερειακῶν γεωργικῶν ὑπαλλήλων, νὰ δύναται, νὰ ῥυθμίζῃ τὸν τρόπον τῆς ἀσκήσεως τῆς γεωργικῆς πίστεως ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν. Πέμπτον τμῆμα εἶναι τὸ τμῆμα τῆς ζωοτεχνίας, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε δὲν ἐλειτούργει αὐτοτελῶς, διότι ἦτο συγκεχωνευμένον μετὰ τοῦ κτηνοτροφικοῦ τμήματος. Δευτέρα Διεύθυνσις εἶναι ἡ διεύθυνσις τῶν γεωργικῶν ἐφαρμογῶν. Ἔχομεν τμῆμα ἐφαρμογῆς καὶ προπαγάνδας, τμῆμα ἐφηρμοσμένης γεωργικῆς οἰκονομίας, ἔχομεν τμῆμα γεωργικῆς μηχανικῆς, τμῆμα ἐποικισμοῦ καὶ διεύθυνσιν τεχνικῶν ἔργων. Περὶ τοῦ τμήματος ἐφαρμογῆς δὲν ἔχω, νὰ εἴπω τίποτε ἄλλο, διότι ἐξ αὐτῆς τῆς ἐννοίας εἶναι νοητὸν, ὅτι πρόκειται περὶ ἐφαρμογῆς τῶν μεθόδων τῶν παραδεδεγμένων, καὶ ἀνατίθεται ἡ ἐκπλήρωσις τῆς ἀποκεντρωμένης αὐτῆς ὑπηρεσίας εἰς τοὺς γεωργικοὺς περιφερειακοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρίσκωνται εἰς στενωτάτην ἐπαφὴν μετὰ τοῦ γεωργικοῦ κόσμου περιοδεύοντες συνεχῶς καὶ διδάσκοντες συνεχῶς καὶ παρακολουθοῦντες τὸν χωρικὸν καλλιεργοῦντα. Πολλάκις, κύριοι Βουλευταὶ, ἔλαβα ἀφορμὴν, νὰ μάθω καὶ ἰδίως κατὰ τὴν τελευταίαν μετάβασίν μου εἰς Λαμίαν ὁπότε εἶχον συγκεντρωθῆ οἱ πρόεδροι πολλῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν, ὅτι πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἐπεβλήθησαν εἰς ὑπερόγκους δαπάνας προμηθειῶν λιπασμάτων, ἵνα προμηθευθῶσιν τοιαύτας τύπου, ὄχι μόνον ἀνωφελοῦς τῆς καλλιεργείας των ἀλλὰ καὶ ἐπιζημίου. Συνέπεια τῆς ἀγνοίας τῆς καταλλήλου ἐκλογῆς τῶν λιπασμάτων ὑπῆρξεν ἡ ἀπογοήτευσίς των καὶ ἡ δυσπιστία πρὸς τὰ τεχνικὰ αὐτὰ μέσα τῆς βελτιώσεως τῆς παραγωγῆς. Ἐὰν, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρχε γεωργικὴ ὑπηρεσία κύριον μέλημα ἔχουσα τὴν καθοδήγησιν τῶν γεωργῶν, πρὸ πολλοῦ θὰ εἶχε γενικευθῆ ἡ χρῆσις τῶν λιπασμάτων κατὰ τρόπον ἀσφαλῆ, ὥστε νὰ μὴ παρουσιάζηται ἡ τόσον γλίσχρα χρησιμοποίησίς των παρ’ ἡμῖν. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ τμῆμα τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν ὑπῆρχε καὶ ἄλλοτε καὶ τὸ ὁποῖον κατηργήθη. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀπαραίτητον νὰ ἐπανασυσταθῇ, διότι εἰς πλεῖστα μέρη τῆς Πατρίδος μας ὑπάρχουν μικρὰ ἕλη, ὑπάρχουν στεῖρα καὶ ἄνυδρα ἐδάφη, τὰ ὁποῖα δι’ ὀλίγων δαπανῶν εἶναι δυνατὸν νὰ καταστοῦν ἀρδεύσιμα, ὑπάρχουν μικροὶ χείμαρροι, οἱ ὁποῖοι καταστρέφουν ἐκτάσεις καὶ περὶ τῶν ὁποίων βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσχολεῖται τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, λόγῳ τῆς σμικρότητος αὐτῶν καὶ λόγῳ τῆς περιωρισμένης χρησιμότητός των. Ἀρκετοὶ συνεταιρισμοὶ ὑφίστανται ζημίας σημαντικὰς εἰς τὰς μικρὰς ἰδιοκτησίας των καὶ δὲν δύνανται νὰ βοηθηθοῦν διὰ νὰ τὰς ἀποτρέψουν, διότι δὲν ὑπάρχει τεχνικὴ ὑπηρεσία, διὰ νὰ μελετήσῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα ἔργα, οὔτε χρῆμα, διὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν. Ἐνομίσαμεν, ὅτι θεραπεύομεν ἀνάγκην σοβαρωτάτης σημασίας, καὶ ἐλάβομεν πρόνοιαν δημιουργίας εἰδικῆς ὑπηρεσίας, ὅπως θὰ λάβωμεν πρόνοιαν καὶ περὶ συγκροτήσεως εἰδικοῦ ταμείου. Ἡ τρίτη διεύθυνσις περιέχει τμῆμα γεωργικῆς ὑδραυλικῆς καὶ τοπογραφίας. Αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία ὑπῆρχεν. Εἴχομεν ἀρκετοὺς τοπογράφους οἱ ὁποῖοι ὄντως προσέφερον ὑπηρεσίας, ἀλλὰ θεωρῶ, ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τὰς ὁποίας ἀναμένομεν εἰς τὸ μέλλον ἀπὸ αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας, θὰ εἶναι ἀπείρως πολυτιμώτεραι ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας προσέφερον ἕως τώρα. Κι’ αὐτὴ μὲν εἶναι ἡ διαίρεσις τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν. Ἤδη ἐρχόμεθα εἰς τὴν διαίρεσιν τῶν περιφερειακῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν. Αἱ περιφερειακαὶ γεωργικαὶ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ἐν τῷ συνόλῳ θὰ φθάσουν μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 40, ἀποτελοῦνται ἀπὸ τὸν προϊστάμενον καὶ ἀπὸ τοὺς βοηθοὺς ἢ ἐπιμελητάς. Ὁ προϊστάμενος τῆς περιφερειακῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ διατηρῇ προτύπους ἀγροὺς ἵνα ἐπ’ αὐτῶν ἐνεργῇ μελέτας καὶ ἐρεύνας ἀπὸ τὰς γνωστὰς καλλιεργείας τῆς περιοχῆς. Θὰ παρακολουθῇ ἰδίως τὸ ἐπικρατέστερον εἶδος τῆς καλλιεργείας, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν περιοχήν. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω ἐκθέτων ὅλην τὴν ἁρμοδιότητα ἡ ὁποία εἶναι ἀρκετὰ μεγάλη, θὰ περιορισθῶ νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὰς ὑπηρεσίας αὐτὰς, τὰς περιφερειακὰς, τὰς ἀποκεντρώνωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ συμβῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβαινε μέχρι τοῦδε καὶ ὅταν ἐζητοῦντο πιστώσεις, διὰ τὴν σπορὰν ἔφθανον κατὰ τὴν ὥραν τοῦ θερισμοῦ. Ἱδρύομεν γεωργικὰ ταμεῖα καὶ ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, καὶ θὰ μᾶς ἐπιτραπῇ ἡ τόλμη νὰ τὸ εἴπωμεν, ὅτι πρωτοποροῦμεν εἰς τὴν ἐγκαινίασιν τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ ἀποκεντρώσεως, διότι μεριμνῶμεν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως εἰδικῶν γεωργικῶν ταμείων, τὰ ὁποῖα θὰ τροφοδοτοῦνται ἀπὸ τὰς ἐπιχορηγήσεις τὰς ὁποίας θὰ παρέχῃ τὸ Δημόσιον ἀπὸ τὰ κέρδη τῶν καλλιεργειῶν τὰς ὁποίας, θὰ κάμῃ εἰς διαφόρους ἀγρούς, ἀπὸ τὰς συνδρομὰς τῶν ἰδιωτῶν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων, ὡς καὶ τῶν ἄλλων νομικῶν προσώπων τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ τὰ ὁποῖα θὰ διευθύνωνται ἀπὸ συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ μετέχωσι καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν γεωργικῶν ὀργανώσεων καὶ θὰ ἐποπτεύωνται καὶ ἀπὸ τὰ γεωργικὰ ἐπιμελητήρια. Θὰ συντάσσουν ἀπὸ κοινοῦ τοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ ἀπολογισμοὺς καὶ ἑπομένως, διὰ τῆς ἐκλαϊκεύσεως τῆς διοικήσεως αὐτῶν τῶν ἱδρυμάτων, θ’ ἀναπτυχθῇ τὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ αὐτῶν, τοῦ γεωργικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος, ἐν τῇ ἐνισχύσει, θὰ διαβλέπῃ τὸ πραγματικὸν ἔρεισμα τῆς ἰδικῆς του προόδου. Καὶ διὰ ν’ ἀσφαλίσωμεν τὴν προσδοκωμένην λειτουργίαν τῶν ἱδρυμάτων αὐτῶν, ὡς καὶ τὴν ἄοκνον καὶ εὐδόκιμον ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων τῶν περιφερειακῶν τούτων ὑπηρεσιῶν, συνιστῶμεν ἐπιθεωρήσεις, τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ὁποίων σαφῶς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καθορίζομεν. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ δὲν δύνανται, νὰ εἶναι πλέον τῶν 12. Ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ ἐπιθεωροῦν τακτικῶς ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, κατὰ τρίμηνον, τὰς ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν των περιφερειακὰς γεωργικὰς ὑπηρεσίας καὶ ἱδρύματα καὶ νὰ ὑποβάλλουν ἐκθέσεις λεπτομερεῖς, ὥστε τὸ ὑπουργεῖον νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ κατὰ πόσον αἱ ὑπηρεσίαι ἀνταποκρίνονται οὐ μόνον πρὸς τὰς ἀξιώσεις τοῦ Κράτους ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς ἀξιώσεις τοῦ γεωργικοῦ πληθυσμοῦ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπίσης προβλέπεται ἡ ἵδρυσις σταθμοῦ ἐγγείου βελτιώσεως. Ἡ σοβαρωτάτη αὕτη ἐργασία, διὰ τὴν ὁποίαν οὐδέποτε ἐλήφθη πρόνοια, εἰς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν εἶναι ἀπολύτως ἀπαραίτητος, διότι ἐντὸς ὀλίγου, θὰ περιέλθουν εἰς τὸ Κράτος, διὰ τῶν ἐκτελουμένων ἀποξηραντικῶν ἔργων Ἀξιοῦ καὶ Στρυμῶνος μεγάλαι ἐκτάσεις τῶν ὁποίων ἡ ἐδαφολογικὴ σύστασις πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ Ἐθνικοῦ τούτου πλούτου νὰ εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένη. Ἄνευ τοιαύτης ἐρεύνης πᾶσα τυχὸν ἐνέργεια τοῦ Κράτους, διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν ἐδαφῶν τούτων, θὰ εἶναι ἐντελῶς τυχαία. Ἐκτὸς αὐτοῦ λαμβάνομεν μέριμναν καὶ περὶ μετεωρολογικῶν καὶ ὑδρομετρικῶν σταθμῶν, ἡ λειτουργία τῶν ὁποίων θ’ ἀνατεθῇ εἰς ὡρισμένους ὑπαλλήλους εἰς τρόπον ὥστε, νὰ μὴ ἔχωμεν ἐπιβάρυνσιν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ διορισμῶν, προαγωγῶν καὶ μεταθέσεων ἐμμένομεν εἰς τὰ κρατοῦντα δυνάμει τῆς ὑφισταμένης νομοθεσίας. Καὶ ἠθέλομεν μίαν καὶ μόνην καινοτομίαν νὰ θέσωμεν εἰς ἐφαρμογὴν τὰ φύλλα ποιότητος, τὰ ὁποῖα θ’ ἀποτελοῦν τὸ κριτήριον τῆς ἱκανότητος τῶν ὑπαλλήλων τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας, διὰ τὴν περαιτέρω θέσιν αὐτῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Καὶ ἐλπίζομεν, συνδυαζομένης τῆς διατάξεως ταύτης πρὸς τὰς προβλεπομένας ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἱδρύσεως γενικῆς διευθύνσεως, ὅτι θὰ κατορθώσωμεν, νὰ δώσωμεν εἰς τὴν χώραν μίαν γεωργικὴν ὑπηρεσίαν, ἐκ τῆς ὁποίας ἀναμφισβητήτως πολλὰ μὲν ἐν προσεχεῖ μέλλοντι θὰ προκύψωσιν ἀγαθά, εἰς ἀπώτερον δὲ μέλλον ἡ χώρα ἡμῶν θὰ καταταγῇ μεταξὺ τῶν χωρῶν τῶν μᾶλλον προηγμένων, διότι ἐὰν μὲ ἕνα τοιοῦτον ὀργανισμὸν δὲν κατορθώσωμεν, διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν, ν’ ἀναπτύξωμεν τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν τῆς χώρας κατὰ τρόπον δικαιοῦντα ὅλας τὰς προσδοκίας ἡμῶν, δὲν θὰ διστάσωμεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπουργεῖον Γεωργίας δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. (χειροκροτήματα).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12 Αὐγούστου 1926 περὶ ἱδρύσεως ταμείου κοινοτικῶν ἔργων καὶ ὑπηρεσιῶν τοῦ συνοικισμοῦ Ψυχικό». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος καὶ τροποποιήσεως ἑτέρων διατάξεων τοῦ νόμου 1165 κλπ.». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς νομοθεσίας περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ὑπηρεσίας συγκοινωνιακῶν ναυτικῶν ἀερολιμένων παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 διατάγματος περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10)13 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ ¼ Αὐγούστου 1920 Β. Δ. περὶ κωδικοποιήσεως κλπ.» ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νόμου 3501 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν Ν. Δ., 1) ἀπὸ 12 Μαΐου 1925 περὶ ἐμπορίας τοῦ οἴνου καὶ 2) ἀπὸ 10)9 1926 περὶ ἀναστολῆς ἰσχύος τῶν ἄρθρων 8 καὶ 13 τοῦ Ν. Δ. τῆς 12 Μαΐου 1926 κλπ.». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ἐν Ἀθήναις ὑγειονομικῆς σχολῆς καὶ περὶ ἀποστολῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς μετεκπαίδευσιν ἰατρῶν δι’ εἰδικὴν ὑγειονομικὴν μόρφωσιν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐποπτείας ἀποκαταστάσεως παραμεθορίων πληθυσμῶν Μακεδονίας καὶ Θράκης». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ἀπὸ 28 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ. περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν, Προνοίας, Δικαιοσύνης, Παιδείας καὶ τῶν εἰδικῶν ταμείων ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας ὑπαγομένων κληροδοτημάτων καὶ τοῦ ταμείου ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. (Ψηφίζεται κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα ἐν τῷ συνόλῳ). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν εἰδικῶν ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν, διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1928– 1929». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσχωρήσεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν συνθήκην ἀποκηρύξεως τοῦ πολέμου, τὴν ὑπογραφεῖσαν ἐν Παρισίοις τὴν 27 Αὐγούστου 1927». Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§8Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶμαι ἐξ ἀνάγκης πολὺ σύντομος εἰς τοιαύτην προκεχωρημένην ὥραν, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησα ν’ ἀφήσω, νὰ ψηφισθῇ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ἡ προσχώρησις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ σύμφωνον Κέλογκ, χωρὶς νὰ χαιρετίσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξ ὀνόματος τῆς Βουλῆς τὴν πρωτοβουλίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἀμερικὴ διὰ τὴν συνομολόγησιν τοῦ συμφώνου τούτου, τὸ ὁποῖον, ὅσον καὶ ἂν θεωρῶσιν ἀνεπαρκὲς οἱ συνήθως ἔχοντες τὸ πνεῦμα ὑπερορατικόν, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα βήματα, τὰ ὁποῖα ἔκαμεν ἡ ἀνθρωπότης εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς εἰρήνης. Οἱ ἔχοντες ὑπερορατικὸν τὸ πνεῦμα παραπονοῦνται, ὅτι τὸ σύμφωνον Κέλογκ δὲν ἐπιτυγχάνει τὴν ἐξασφάλισιν τῆς εἰρήνης, δὲν καθιεροῖ τὰς ὑποχρεώσεις τῶν Κρατῶν τὰ ὁποῖα προσεχώρησαν εἰς αὐτό, καὶ προσεχώρησαν ὅλα, ἀκόμη καὶ ἡ Σοβιετικὴ Ρωσσία, ὅπως ἐξασφαλίσῃ τὴν εἰρήνην κατ’ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος θ’ ἀπεφάσιζε, νὰ τὴν διαταράξῃ. Δὲν ἦτο δυνατόν, νὰ γίνῃ τοιαύτη ὀργάνωσις, διότι πολλὰ τῶν Κρατῶν θὰ ἠρνοῦντο νὰ συμπράξουν εἰς τὴν ὀργάνωσιν αὐτήν, καὶ πρὸ παντὸς ἡ Βόρειος Ἀμερική, ἡ ὁποία παίζει ἓν τῶν κυριωτέρων μερῶν εἰς τὸ σύμφωνον, τὸ ὁποῖον φέρει καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀμερικῆς, σύμφωνον Μπριὰν– Κέλογκ. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη λείπῃ ἡ ὀργάνωσις αὕτη τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς εἰρήνης, τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι σήμερον, διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ ἀνθρώπου εἰς τὸν κόσμον, ὄχι ἕν, ἀλλὰ τὰ πλειότερα τῶν Κρατῶν τοῦ κόσμου συνῆλθον καὶ ἐχαρακτήρισαν τὸν πόλεμον, ἔθεσαν τὸν πόλεμον ἐκτὸς νόμου καὶ ἐχαρακτήρισαν, ὅτι ὁ πόλεμος δὲν εἶναι μέσον διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται τὰ πεπολιτισμένα Κράτη νὰ ἐπιδιώκουν τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἀξιώσεων καὶ τῶν δικαίων των, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἔγκλημα κατὰ τῆς ἀνθρωπότητος. Τὸ γεγονὸς αὐτό, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ὅλα τὰ Κράτη τοῦ κόσμου ἔφθασαν εἰς τὸ νὰ διακηρύξουν τὴν ἀρχὴν αὐτήν, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα βήματα, τὰ ὁποῖα ἐσημείωσεν ἡ ἀνθρωπότης εἰς τὸν δύσκολον δρόμον της, εἰς τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει καθημερινῶς, νὰ φθάσῃ εἰς μίαν μεγαλειτέραν εὐημερίαν διὰ τοὺς λαούς. Ἡ Ἑλλάς, ὡς ἦτο φυσικόν, προσεχώρησε μὲ τὴν μεγαλειτέραν προθυμίαν, χειροκροτοῦσα τὴν συνομολόγησιν αὐτοῦ τοῦ συμφώνου, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι διερμηνεύω τὸ φρόνημα τῆς χώρας, ἀπευθύνων θερμὸν χαιρετισμὸν πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν πρωτοβουλίαν τῆς συνομολογήσεως τοῦ συμφώνου, καὶ βεβαιῶν ὅλους τοὺς ὑπογράψαντας τὸ σύμφωνον, ὅτι ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα δὲν πρέπει νὰ φοβῶνται, ὅτι θὰ τὸ παραβιάσῃ καμμίαν ἡμέραν. (χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§10Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, συμμερίζομαι ἀπολύτως τὰς σκέψεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ σύμφωνον Κέλογκ–Μπριὰν ἀσφαλῶς ἀποτελεῖ ἕνα μέγιστον σταθμὸν εἰς τὴν μεγάλην ἰδέαν τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς εἰρήνης εἰς τὸν κόσμον. Βεβαίως δι’ αὐτοῦ δὲν ὀργανοῦται ἡ ἐφαρμογὴ ἡ πρακτικὴ τῆς ἀποκηρύξεως τοῦ πολέμου, ὡς μέσου ἐπιδιώξεως λύσεως τῶν διεθνῶν ὑποθέσεων. Ἀλλὰ τὸ γεγονός, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι σχεδὸν ὅλα τὰ Κράτη τοῦ κόσμου, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος, ἀπεκήρυξαν τὸν πόλεμον, τὸ γεγονὸς αὐτό, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἐπιδράσῃ πανθομολογουμένως ἐπὶ ὅλων τῶν λαῶν καὶ ἡ ἐξασφάλισις τῆς εἰρήνης ἐξαρτᾶται κυρίως ἀπὸ τὴν θέλησιν τῶν λαῶν καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι θ’ ἀσκήσῃ μεγίστην ἐπίδρασιν ἀπὸ τῆς διαμορφώσεως καὶ ἐξελίξεως τοῦ κόσμου. Ἕνα ἄλλο γεγονὸς ἔχει ἐπίσης ἐξαιρετικὴν σημασίαν διὰ τὴν εἰρήνην εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ εἰς τὸν κόσμον ὅλον. Τὸ γεγονός, ὅτι τὸ σύμφωνον αὐτὸ προέρχεται ἀπὸ τὴν μεγάλην Βορειοαμερικανικὴν Δημοκρατίαν, τῆς ὁποίας ἡ μὴ συμμετοχὴ εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν ἀναμφισβητήτως εἶχε περιορίσει τὸ κῦρος καὶ τὴν δύναμιν τοῦ μεγάλου διεθνοῦς ὀργανισμοῦ πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς εἰρήνης. Ἐλπίζω καὶ εὔχομαι καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ εὐχὴ εἶναι κοινὴ ἐκ μέρους ὅλων ὅσοι θέλουν τὴν εἰρήνην, ὅτι ἡ ὑπογραφὴ αὐτοῦ τοῦ συμφώνου, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τοὺς ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἀμερικῆς, ὅπως εἶναι τὸ πρῶτον βῆμα τῆς συμμετοχῆς τῆς Βορείου Ἀμερικῆς συμπολιτείας εἰς τὰ ζητήματα τῆς ὀργανώσεως καὶ ἐξασφαλίσεως τῆς εἰρήνης (χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§12Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐκ μέρους τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι μέλος, αἰσθάνομαι καὶ ἐγὼ τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ δηλώσω, ὅτι τὸ σύμφωνον Κέλογκ θ’ ἀποτελέσῃ, διὰ τὴν ἀνθρωπότητα ἕνα σταθμόν, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ παύσουν εἰς τὸ μέλλον οἱ πόλεμοι, οἱ ὁποῖοι τοιαῦτα καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα ἔφερον εἰς τὸν κόσμον. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θ’ ἀκολουθήσῃ πιστῶς τὰς ἀρχὰς αὐτάς, αἱ ὁποῖαι θ’ ἀποδώσωσιν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα τὴν εἰρήνην.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἔκδοσιν Ν. Δ. κατὰ τὰς διακοπὰς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς».

§15Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχω καμμίαν ὡρισμένην ἀντίρρησιν, διότι δὲν ἀνέγνωσα οὔτε τὸν κατάλογον τῶν νομοσχεδίων. Ἡ Κυβέρνησις βεβαίως θὰ ἔχῃ τὴν διάθεσιν, νὰ περιορίσῃ εἰς τὸ ἐλάχιστον τὴν ἐξουσιοδότησιν. Ἤθελον μόνον νὰ περιορισθῶ, πόσον θὰ διαρκέσουν αἱ διακοπαὶ τῆς Βουλῆς, διότι ἤκουσα λεγόμενον, ὅτι θὰ συνέλθῃ μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς Γερουσίας, ὅπως ἐργασθῇ πρὸς ψήφισιν νόμων, οἱ ὁποῖοι θὰ πρόκειται νὰ ψηφισθοῦν καὶ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, πρὶν ἢ αὕτη συγκροτηθῇ εἰς σῶμα. Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν· νομίζω, ὅτι ἅμα ἐκλεγῇ ἡ Γερουσία, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία θὰ καλέσῃ αὐτὴν τὸ ταχύτερον. Δὲν δύναται ὅμως, νὰ ἐργάζεται μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς Γερουσίας ἡ Βουλὴ, χωρὶς νὰ ἐργάζεται ἡ Γερουσία.

§16Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει Συνταγματικὸν κώλυμα, ὅπως πρὸ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ σώματος τῆς Γερουσίας ἐργασθῇ ἡ Βουλή.

§17Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς τῆς Γερουσίας δὲν δύναται νὰ ἐργασθῇ μόνη ἡ Βουλή.

§18Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Γερουσίας.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε.

§20Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ ἐξετάσω.

§21Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς τῆς Γερουσίας, παύει πλέον ἡ Βουλὴ νὰ ἐκπροσωπῇ καὶ τὴν Γερουσίαν.

§22Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά· εἶμαι πρόθυμος, νὰ τὸ ἐξετάσω ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ ἐὰν κριθῇ, ὅτι ἠμποροῦμεν ἔχομεν καιρόν, νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα, ἐὰν ὑπάρχουν ζητήματα τόσον κατεπείγοντα, ὥστε νὰ ἐνδείκνυται, νὰ συγκληθῇ ἡ Βουλή....

§23Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Γερουσία ἠμπορεῖ, νὰ κληθῇ τάχιστα.

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πότε καλεῖται κατὰ τὸ Σύνταγμα;

§25Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐντὸς μηνός.

§26Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι καὶ ἡ προθεσμία τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἐνστάσεων.

§27Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε. Τὰς ἐνστάσεις δικάζουν τὰ ἐκλογοδικεῖα μετὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ σώματος.

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Πότε θὰ συνέλθῃ ἡ Γερουσία κατὰ τὸ διάταγμα; Ἄς μᾶς εἴπῃ ὁ συνάδελφος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§29Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μετὰ ἕνα μῆνα.

§30Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Ἔχομεν καιρόν, νὰ τὸ ἐξετάσωμεν.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δικαιοῦται, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ Βουλή, διότι ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται εἰς τὴν σύνοδόν της, ἡ ὁποία εἶναι τακτικὴ συμφώνως μὲ τὸ Σύνταγμα καὶ ἡ ὁποία ἤρχισε τὴν 17ην Ὀκτωβρίου. Δικαιοῦται, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐργαζομένη, ἐκτὸς ἄν ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἀναστείλῃ τὰς ἐργασίας της καὶ σπεύσῃ, νὰ καλέσῃ τὴν Γερουσίαν. Μετὰ 10 ἡμέρας εἶναι ζήτημα, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ συγκροτηθῇ εἰς σῶμα, διότι καὶ ἐὰν δὲν ἐκλεχθῇ τὸ προεδρεῖον καὶ δὲν συγκροτηθῇ ἡ Γερουσία, εἶναι δυνατόν, νὰ σταματήσῃ τὰς χεῖράς της ἡ Βουλή; Ὁμιλῶ θεωρητικῶς.

§32Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Ἠγέρθη ἕνα ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ συνεννοηθῶμεν καὶ θὰ εὕρωμεν τὴν λύσιν καὶ ἄν κρίνωμεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐμπόδιον, νὰ συγκληθῇ ἡ Βουλὴ πρὸς τῆς συγκλήσεως τῆς Γερουσίας, θὰ τὴν καλέσωμεν. Ἀλλ’ ἄνευ ἀνάγκης σοβαρᾶς δὲν ὑπάρχει λόγος, νὰ καλέσωμεν τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν οὔτε ἐπὶ τοῦ νομικοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον γεννᾶται ν’ ἀποφανθῶ οὐδὲ πρακτικῶς νὰ κρίνω, ἐὰν ἐνδείκνυται ἡ σύγκλησις τῆς Βουλῆς, πρὸ τῆς συγκροτήσεως τῆς Γερουσίας. Ἔχομεν καιρόν, νὰ συνεννοηθῶμεν.

§33Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς τῆς Γερουσίας, παύει ἡ Βουλὴ ἐκπροσωποῦσα τὴν τὴν Γερουσίαν.

§34Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Θὰ τὸ ἐξετάσωμεν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σχέδιον τῆς ἀποφάσεως τῆς παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἔκδοσιν Ν. Διαταγμάτων παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ σχέδιον ἀποφάσεως περὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρὸς ἔκδοσιν Ν. Διαταγμάτων κατὰ τὰς διακοπὰς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ πρὸς ἐπεξεργασίαν τῶν Ν. Διαταγμάτων κατηρτίσθη ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἐρωτῶ δὲ τὴν Βουλήν, δέχεται ὅπως διακοποῦν αἱ ἐργασίαι αὐτῆς ἐπὶ 25 ἡμέρας, τῆς ἡμέρας, ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καθορισθησομένης ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ἐν συνεννοήσει μετὰ τῆς Κυβερνήσεως;

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ κυρώσω τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ὑπ’ εὐθύνην μου. (Φωναὶ ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης). Μάλιστα. Μάλιστα.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 3.30 π. μ. (ὥρα 3.30′ μ. μ.)