1929.02.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 68η

ΠΕΜΠΤΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1929

Προεδρία ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Α. Σπηλιάδης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου Πύργου, ζητοῦντος τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ νόμου 602. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σακκαλῆς, Ν. Ἀβραὰμ καὶ Ε. Μαχαίρας καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Κ. Λιουδάκη, Εὐαγγελίας Σταυροπούλου κλπ. διαμαρτυρομένων, διότι ἐμποδίζονται νὰ οἰκοδομήσουν ἐπὶ χώρου, οὗ εἶναι κύριοι καὶ κάτοχοι. — Ἡ κοινότης Βερδεκίστης παρακαλεῖ νὰ ληφθῇ μέριμνα σκυροστρώσεως τῆς κοινοτικῆς ὁδοῦ τῆς κατασκευασθείσης διὰ προσωπικῆς ἐργασίας, κινδυνευούσης δὲ λόγῳ ἐλλείψεων τεχνικῶν ἔργων. — Ἡ ὁμοσπονδία ἐργατῶν ἠλεκτρισμοῦ, μεταφορῶν καὶ φωταερίου υἱοθετεῖ τὴν διαμαρτυρίαν τῆς ἑνώσεως τῶν αὐτοκινητιστῶν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυκλοφορίας αὐτοκινήτων. — Κάτοικοι τῆς κοινότητος Βερδεκίστης παρακαλοῦν, ὅπως λυθῇ συντόμως τὸ ζήτημα τῶν τεχνικῶν ἔργων τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Δερδεκίστης μέχρις Ἀγρινίου καὶ Ναυπάκτου. — Ὁ σύνδεσμος μεσιτῶν χρηματιστηρίου Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν παρατεινομένην ἐκκρεμότητα τοῦ ζητήματος τῆς δασμολογικῆς διαφορᾶς σίτου καὶ ἀλεύρου. — Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Κοντεβιανίκων παρακαλεῖ, ὅπως διορισθῇ κατάλληλος ἰατρὸς πρὸς ἐπιθεώρησιν τῶν ἐκεῖ παρασκευαζομένων σύκων πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς Ἀμερικήν. — Ὁ σύνδεσμος ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν Κιλκὶς διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἀναστολῆς τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς προσλήψεως ἐφέδρων. — Πρόσφυγες Πατρῶν ἀναφέρουν, ὅτι τὸ ἐνοικιασθὲν σχολεῖον θηλέων εἶναι ἀκατάλληλον καὶ παρακαλοῦν νὰ ἀκυρωθῇ ἡ δημοπρασία. — Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Σπάρτης διερμηνεύει τὴν χαρὰν τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ σανατορίου Πάρνωνος πρὸ τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς. — Οἱ τελειόφοιτοι μαθηταὶ τῆς ἱερατικῆς σχολῆς Φθιωτιδοφωκίδος διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ψηφισθησομένου Ν. Δ. περὶ διαβαθμίσεως καὶ διορισμοῦ δημοδιδασκάλων, ὡς ἀποκλείοντος αὐτοὺς παντὸς διορισμοῦ ὡς δημοδιδασκάλων. — Κάτοικοι Λιμεναρίου παρακαλοῦν, ὅπως ἀπαλλαγοῦν τοῦ φόρου ἰδιοκατοικουμένων οἰκιῶν, ὡς μὴ δυνάμενοι νὰ καταβάλλωσιν αὐτὸν λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἣν διέρχονται. — Οἱ βουλευταὶ Ἰωαννίνων καταθέτουν ὑπόμνημα τοῦ δημοδιδασκάλου Χρήστου Σουλιώτου παρακαλοῦντος, ὅπως συμφώνως μὲ τὰ ἐν αὐτῷ ἐκτιθέμενα δίκαιά του διαταχθῇ ἡ κατάταξις τούτου εἰς τὴν Δʹ κατηγορίαν τῶν δημοδιδασκάλων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γρηγοράκης καταθέτει αἴτησιν τοῦ κτηματικοῦ συλλόγου Ἀμφίσσης καὶ περιχώρων παρακαλοῦντος, ὅπως καταργηθῇ ἡ κατὰ τὴν ἔκθλιψιν φορολογία τοῦ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ ἐπιβληθῇ τοιαύτη κατὰ τὴν μεταφοράν. — Ἐπιτροπὴ ἀπεργούντων Λαυρίου διαμαρτύρεται διὰ τοὺς βανδαλισμοὺς τῶν χωροφυλάκων ἐναντίον τῶν ἐργατῶν. — Ὁ φαρμακευτικὸς σύλλογος Πατρῶν ἐφιστᾷ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἱδρύσεως φαρμακείων καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ὁριζομένου ἀριθμοῦ. — Συνεταιρισμοὶ Πατρῶν, Ἄρτης καὶ Καρλοβασίου διαμαρτύρονται κατὰ τῆς μελετωμένης ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς γεωργικῶν ἐργαλείων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Καλογερᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ σωματείου φρεατορύχων Ἀθηνῶν ζητούντων, ὅπως χορηγηθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς ἀποζημίωσις, ὡς καταστάντων ἀχρήστων λόγῳ τοῦ ἐπαγγέλματός των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Ἀναστασίου καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀποφοίτων τῆς δασοκομικῆς σχολῆς Βυτίνης παραπονουμένων, διότι δὲν διωρίσθησαν εἰσέτι. — Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Λαδᾶς καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ ἐν Καλάμαις συλλόγου ἀλυτρώτων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην ἀπαλλοτρίωσιν γηπέδων πρὸς συνοικισμὸν αὐτῶν εἰς μέρος ἄνυδρον καὶ ἀπομεμονωμένον. — Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Λαδᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀνθυποπλοιάρχων ἀεροπόρων, Σ. Φράγκου, Ν. Γαλανοπούλου καὶ Α. Χασιλῆ, παρακαλούντων, ὅπως δοθῇ ὀλιγοήμερος παράτασις τῆς προθεσμίας, ὅπως ὑποβάλωσι σχετικὰ δικαιολογητικὰ αὐτῶν περὶ τῆς ἐν πολέμῳ ὑπηρεσίας των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Λαδᾶς καταθέτει αἴτησιν τῶν κληρονόμων Ζάππα διαμαρτυρομένων, ὅτι τὰ κληροδοτήματά των καταβάλλονται, παρὰ τοὺς ὅρους τῆς διαθήκης, εἰς χαρτίνας δραχμάς. Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ ἐξόδων διὰ χρησιμοποίησιν ἁμάξης ἢ λέμβου τῶν ἀποστελλομένων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς ἐκτέλεσιν οἱασδήποτε ὑπηρεσίας ἢ δι’ ἐκπαίδευσιν ἀξιωματικῶν καὶ πληρωμάτων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ». 2) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συντάξεως κώδικος Δημοσίου Ναυτικοῦ Δικαίου». — Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ τῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν παραχωρουμένων ὑποθηκῶν ἐπὶ ἀκινήτων ἐν Περαχώρα, Λουτρακίῳ καὶ Μπισσίοις. 2) Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ κτιρίου Ἰλίου Μέλαθρον· καὶ 3) Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τοῦ κύρους τῶν ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου καὶ τῆς Ἀνακριτικῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς προκατόχου Βουλῆς ἐνεργηθεισῶν ἀνακριτικῶν πράξεων ἐπὶ τῶν ὑπὸ δίωξιν κοινῶν ἀδικημάτων τῆς δικτατορίας κλπ.» Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡ ἐπὶ τῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ νοσοκομείου προσφύγων Ἀθηνῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ναυτικῆς ἀεροπορίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Λούλης, Κ. Σπυρίδης, Α. Κεντούρης, Ι. Γιαμούζης κ.λ.π. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν οἰκογενειῶν θυμάτων πολέμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Κεντούρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ ἐφ’ ἅπαξ φορολογίας τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου περιουσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Γιαννόπουλος, Α. Παπαθανάσης καὶ Ν. Συριόπουλος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταρτίσεως πινάκων ἀρχαιότητος δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ κ. κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καὶ Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως χρησιμοποιουμένων ὑπὸ βιομηχανιῶν χώρων τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης». Ὁ κ. Π. Πετρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6–13 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΑΝΔʹ κλπ. Οἱ κ. κ. Α. Καραπᾶνος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ ἐπισπεύσεως τῆς ἀποπερατώσεως τῆς ἐκκαθαρίσεως ἐχθρικῶν περιουσιῶν καὶ τοῦ συμψηφισμοῦ τῶν ἐχθρικῶν χρεῶν». Ὁ κ. Π. Πετρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει σχέδια νόμου. 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 διατάγματος περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 5 Μαΐου 1926 Ν. Δ. περὶ κώδικος τῶν δικηγόρων καὶ 2) Περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 220 000 καὶ δραχ. 280.000 διὰ τὴν ἐπισκευὴν καὶ διαρρύθμισιν τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ Ἀλεξανδρουπόλει δικαστικῶν μεγάρων. Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως φαρμακείων καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως νέων μονῶν».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Α. Μάρκου, ἐπὶ ἀναφορᾶς παντοπωλῶν Πατρῶν ἔχει τὸν λόγον.

§4Α. ΜΑΡΚΟΥ. Παρακαλῶ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Τὴν συνιστῶ καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Εὐριπαῖος ἐπὶ τῆς αὐτῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§6Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ τροποποιήσῃ τὸν νόμον περὶ Κυριακῆς ἀργίας, διότι ὅπως ἔχει ὁ νόμος σήμερον, εἰς πόλεις καὶ κωμοπόλεις ἄνω τῶν 3.000 κατοίκων εἶναι ὁ βίος ἀβίωτος, διότι ὅλη ἡ κίνησις καὶ ὅλη ἡ ἐργασία τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου γίνεται τὴν Κυριακήν. Θὰ παρακαλέσω ν’ ἀποσταλῇ ἀντίγραφον τῶν πρακτικῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ νὰ τροποποιηθῇ ὁ νόμος.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀποσταλῇ ἀντίγραφον τῶν λεχθέντων παρὰ τοῦ κ. Εὐριπαίου εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου ἐπὶ ἀναφορᾶς Γ. Εὐσταθίου καὶ Π. Πιτσῆ, μηχανικῶν Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, πολεμοπαθῶν ἔχει τὸν λόγον.

§9Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Οἱ ἀναφερόμενοι εἶναι μηχανικοὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ, ὑπηρετοῦντες δὲ εἰς πλοῖα ὑποστάντα ζημίας. Ἀλλ’ ἐνῷ πολλοὶ συνάδελφοί των ἀπεζημιώθησαν, οὗτοι δὲν ἀπεζημιώθησαν, καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ ἀναφορά.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐκπαιδευτικοῦ συλλόγου Πατρῶν.

§11Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὁ Ἐκπαιδευτικὸς Σύλλογος Πατρῶν, ὑπέβαλε συναφὲς ὑπόμνημα, ἀφορῶν τὸν τρόπον τῆς διδασκαλίας καὶ παρακαλεῖ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας.

§13Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γιαμούζης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐνοικιαστῶν καταστημάτων Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης παρὰ τὸν Λευκὸν Πύργον Θεσσαλονίκης.

§15Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἐνοικιασταὶ κτημάτων ἢ μᾶλλον μαγαζίων Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης παρὰ τὸν Λευκὸν Πύργον παρακαλοῦν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως κάμῃ θερμὴν σύστασιν παρὰ τῇ Ἀεροπορικῇ Ἀμύνῃ καὶ μειώσῃ τὰ μισθώματα τῶν καταστημάτων των, δεδομένου, ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν, λόγῳ ἀγνοίας δὲν κατέθηκαν ἐντὸς διμήνου αἴτησιν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, ὅπως τύχουν τοῦ εὐεργετήματος τοῦ Ἐνοικιοστασίου.

§16Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι θερμὴν σύστασιν, ἀλλ’ ἔντονον διαταγὴν ἔκαμα. Ἀλλ’ οὐδεὶς ἠβουλήθη συνιέναι. Δὲν ἔχομεν δυστυχῶς καμμίαν ἐξουσίαν. Ὑπέβαλα χθὲς ἕνα νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου καθίσταται πλέον ἐξάρτημα ὁ ὀργανισμὸς αὐτός.

§17Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Τὰ πλεῖστα τῶν καταστημάτων ἔκλεισαν. Οἱ περισσότεροι δὲ τῶν ἐνοικιαστῶν εὑρίσκονται σήμερον εἰς τὰς φυλακὰς συνεπεία πτωχεύσεως. Ἐγὼ δὲ εἶμαι ἀψευδὴς μάρτυς ὅλων αὐτῶν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς Γενικῆς Ἑνώσεως ἀναπήρων.

§19Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν, ὅτι ἡ ἐπάρατος νόσος φυματίωσις καταβάλλει ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Ἀπὸ παντοῦ κραυγὰς καὶ οἰμωγὰς ἀκούομεν ἀπὸ τὰ θύματα τῆς ἐπαράτου νόσου. Δυστυχῶς μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς οὐδὲν μέτρον λαμβάνεται πρὸς προστασίαν καὶ παρεμπόδισιν τῆς ἐπεκτάσεως τῆς νόσου αὐτῆς. Καὶ κατακτᾶ αὕτη ὁσημέραι ἔδαφος· καὶ θὰ μεταβληθῇ ἐντὸς ὀλίγου ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς εἰς χώραν φυματιώντων. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὡς γνωστὸν καταβάλλει τόσους καὶ τόσους φόρους, τόσα καὶ τόσα ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ αὐτὰ ἐξοδεύονται δι’ ἄλλας ἀνάγκας δευτερευούσης σημασίας, πρὸς ἐξυπηρέτησιν ὄχι τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ τῶν προσώπων. Ἔχει τὴν ἀπαίτησιν ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὁ μαῦρος σκλάβος τῆς Ἑλλάδος, ὅπως τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ τὰ ὁποῖα καταβάλλει ἐκ τοῦ ἱδρῶτος του, ἔχει τὴν ἀπαίτησιν νὰ διαθετοῦν μερικὰ καὶ ὑπὲρ ἀνεγέρσεως ἱδρυμάτων φθισιατρείων καὶ ἱδρύσεως ἀντιφυματικῶν ἐργαστηρίων. Διότι ἡ ἔλλειψις τοιούτων μέτρων ἐγένετο ἀφορμή, ὥστε ἡ ἐπέκτασις τῆς νόσου νὰ φθάσῃ μέχρι σημείου, ὥστε τὸ ½ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος ν’ ἀποτελεῖται ἀπὸ φυματικοὺς καὶ προφυματικούς. Ἡ ἀνέγερσις τοιούτων σανατορίων, βεβαίως, ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ὑποδείξω εἰς αὐτὴν τὸ καθῆκον της. Ἕνα μόνον ἔχω καθῆκον· νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ συντελέσω, ὅσῳ τὸ δυνατόν, πρὸς ἵδρυσιν σανατορίων, δηλαδὴ φθισιατρείων καὶ ἐν Μεσσηνίᾳ, ὅπου δυστυχῶς ἡ ἐπάρατος αὐτὴ νόσος κάμνει θραῦσιν. Ὁ Μεσσηνιακὸς Λαὸς εἶναι πρόθυμος· καὶ διὰ τοῦτο ἐπεθύμουν νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ εἴπω εἰς αὐτοὺς τοῦτο: ὅτι εἶναι προθυμώτατος ὁ Μεσσηνιακὸς Λαός, νὰ προσφέρῃ ἐξ ἰδίων. Δηλαδὴ ἕκαστον εἶδος εἰσερχόμενον ἢ ἐξερχόμενον ἀπὸ τοὺς λιμένας Μεσσηνίας, νὰ καταβάλλῃ δι’ ἕκαστον κοιλὸν ἓν λεπτόν. Νομίζω, ὅτι διὰ τῆς εἰσπράξεως τοῦ λεπτοῦ αὐτοῦ θὰ συγκεντρωθῶσιν ἀρκετοὶ πόροι, ὥστε νὰ ἱδρυθῇ εἰς οἱονδήποτε ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ μέρος τὸ σανατόριον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον, ὡς καὶ τοὺς παρόντας κ. ὑπουργοὺς νὰ συμβάλωσιν εἰς τὴν ἀνέγερσιν φθισιατρείων εἰς ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα. Ὁ Μεσσηνιακὸς Λαός, θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὑπόδειγμα καὶ διὰ τὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος.

§20Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εὐτυχῶς δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη συστάσεως, διότι γνωρίζετε ὅτι ἕνα ἀπὸ τὰ κυριώτερα σημεῖα τοῦ κυβερνητικοῦ προγράμματος εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ὑγείας. Ἤδη ἐψηφίσθη σχετικὸς νόμος.

§21Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν, κύριε ὑπουργέ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μαντᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§23Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἔχει ὑποβληθῆ ἐκ μέρους ἀναπήρων πολέμου, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται διὰ τὸ σανατόριον Πάρνηθος, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται μέχρι σήμερον νὰ ἀποπερατωθῇ. Παραπονοῦνται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ συγχρόνως κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διότι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου, ὡς εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τὴν ἕνωσιν ἀναπήρων πολέμου, δὲν ἐτέθη κονδύλιον διὰ τὴν ἀνέγερσιν σανατορίου ἐν Πάρνηθι, τὸ ὁποῖον ἔχει προορισθῇ διὰ τοὺς ἀναπήρους πολέμου. Νομίζω, ὅτι ἡ αἴτησις τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν συμπολεμιστῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ἀτυχίαν κατὰ τοὺς διαφόρους πολέμους νὰ χάσουν τὴν ὑγείαν των, εἶναι εὔλογος. Ζητοῦν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἵνα διὰ παντὸς τρόπου κατορθωθῇ ἡ ἀνέγερσις τοῦ σανατορίου ἐκεῖ. Διότι σήμερον ὑπάρχουν οἰκογένειαι ἀναπήρων φυματικῶν, αἱ ὁποῖαι ἀναγκάζονται νὰ παραμένωσιν εἰς τὴν αὐτὴν οἰκίαν. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι οὐδὲν σανατόριον τοὺς δέχεται. Σωρεία αἰτήσεων ὑπάρχουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἐκ μέρους ἀναπήρων διὰ τὴν εἰσαγωγήν των εἰς σανατόρια. Τὰ παράπονα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν στρέφονται πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἀναγράφεται ἓν κονδύλιον τὸ ὁποῖον προορίζετο διὰ τὸ σανατόριον Πάρνηθος. Ζητοῦν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν λάβουν τὴν δέουσαν μέριμναν διὰ τὴν ταχεῖαν ἀποπεράτωσιν τοῦ σανατορίου. Ὅπως θὰ γνωρίζῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οἱ ἀνάπηροι λαμβάνουν τὰς συντάξεις των ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς οἱ διάφοροι ὑπαξιωματικοὶ ὑπάγονται ὑπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§24Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἔχει ἀναλάβῃ τὴν ἐργασίαν, ὥστε νὰ γίνῃ τὸ σανατόριον, ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀντέδρα καὶ ἔχουν ἀνταλλαγῆ καὶ ἀρκετὰ ἔγγραφα.

§25Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. συναδέλφου δὲν ἔχω νὰ προσθέσω πολλὰ πράγματα. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς θὰ παρακαλέσω ὅπως ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνῃ τὸ σανατόριον τῆς Πάρνηθος. Τὰ χρήματα ἔχουν ἐξευρεθῇ.

§26Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ διερμηνεύω οὐχὶ παράπονα τῶν ἀναπήρων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἡ διάταξις ποὺ εἶχε τεθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τὸ 1917, νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν. Διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς φυματικούς, φαντάζομαι, ὅτι καὶ δι’ αὐτοὺς πολὺ ταχέως θὰ εὑρεθῇ τὸ παράρτημα εἰς τὸ σανατόριον διὰ νὰ στεγάζωνται ἐκεῖ οἱ φυματιῶντες ἀξιωματικοί.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρου κοινότητος Βαλίτσας–Παναγίας.

§28Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ κοινότης Παναγιὰ τῶν Φιλιππιάδων καὶ πολλαὶ κοινότητες τῆς αὐτῆς περιφερείας ὑπέβαλον ἐπανειλημμένως αἰτήσεις καὶ ἀναφορὰς πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῶν ὁποίων ζητοῦν, ὅπως μειωθῇ ὁ φόρος τῆς ἐγγείου παραγωγῆς λόγῳ τῆς μεγάλης καταστροφῆς, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ διατάξῃ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς περιφερείας, ὅπως μεταβαίνων ἐπὶ τόπου, νὰ ἐξετάσῃ καὶ ὑποβάλλῃ σχετικὴν ἔκθεσιν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ διαπιστοῦται, ὅτι ὄντως πολλαὶ τῶν κοινοτήτων ὑπέστησαν ζημίας. Νομίζω, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν οὐδεὶς σχεδὸν ἐκ τῶν πλουσίων τῶν κατοίκων τῶν μεγάλων πόλεων πληρώνει τὸν ἀναλαγοῦντα φόρον, διότι οὐδεὶς σχεδὸν δηλώνει τὴ πραγματικήν αὐτοῦ περιουσίαν καὶ τὸ πραγματικόν του εἰσόδημα νομίζω, ὅτι εἶναι μεγάλη ἀδικία οἱ ἀγρόται νὰ πληρώνουν φόρον, διὰ παραγωγὴν πολὺ μεγαλυτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν συνεκόμισαν. Διότι εἶναι βεβαιωμένον καὶ γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου τῆς ἐγγείου παραγωγῆς γίνεται εἰς ἐποχὴν τοιαύτην, ὥστε νὰ συμβαίνῃ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κατὰ τὸν μῆνα Μάϊον κατὰ τὴν βεβαίωσιν, νὰ ἐπέρχωνται καταστροφαὶ εἰς τὴν ἔγγειον παραγωγὴν καὶ συνεπῶς ἡ παραγωγὴ νὰ μὴ εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν προέβλεψεν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἐκτιμήσεως. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἓν ζήτημα εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει, νὰ ἐπιστήσω τὴν σοβαρὰν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι εἶναι πολὺ ἄδικον οἱ ἀγρόται, νὰ πληρώνουν φόρον, διὰ παραγωγήν, τὴν ὁποίαν δὲν συνεκόμισαν, ἐνῷ οἱ κάτοικοι τῶν πόλεων, δὲν πληρώνουν οὐδέν, μὰ ἀπολύτως οὐδέν. Φρονῶ, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅσον δήποτε μεγάλον καὶ ἄν εἶναι τὸ κονδύλιον, πρέπει νὰ φέρῃ σχέδιον νόμου, διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ τὰς κοινότητας αὐτάς, ἀπὸ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου τῆς ἐγγείου παραγωγῆς, διότι εἶναι ἀδικώτατον νὰ πληρώνουν πτωχοὶ ἄνθρωποι φόρον, διὰ παραγωγὴν τὴν ὁποίαν δὲν συνεκόμισαν καὶ μάλιστα καθ’ ἣν στιγμὴν πιέζονται ἀγρίως ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ τὸν ἐννεάμηνον καλλιεργητικὸν δάνειον καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον, διότι ἀφ’ ἑνὸς πιέζονται ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν.

§29Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔλαβον καὶ ἐγὼ τοιαύτας αἰτήσεις. Καίτοι ὁ νόμος ἔχει προβλέψει τὰς πιθανὰς ἐλαττώσεις τοῦ εἰσοδήματος, ἐν τούτοις εἶμαι διατεθειμένος νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλήν, πρότασιν ἐπιεικοῦς κρίσεως, διὰ τὴν μέχρι σήμερον ἔγγειον παραγωγήν. Διέταξα τὰ ἁρμόδια ἐφοριακὰ ὄργανα, νὰ προβοῦν εἰς διαπίστωσιν, εἰς ποίας κοινότητας ἔχουν συμβῆ καταστροφαὶ καὶ θὰ φέρω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς ἀνάλογον νομοσχέδιον. Ἐν τῷ μεταξὺ συνέστησα εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ὅτι πρέπει νὰ δέχωνται τὴν καταβολὴν τοῦ φόρου τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς τὸ εἰσκομισθὲν εἰσόδημα. Νομίζω, ὅτι ἐπιεικεστέραν λύσιν δὲν ἠδυνάμεθα νὰ δώσωμεν.

§30Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸν φόρον τῆς ἐγγείου παραγωγῆς, ὅτι εἶναι μειωμένος, διότι ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει αἱ καταστροφαί, εἰς τοῦτο δὲν φρονῶ, ὅτι εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀληθείᾳ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ φόρος τῆς ἐγγείου παραγωγῆς εἶναι πράγματι ἐλαττωμένος, διότι ἐγένετο ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων προσόδων καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν καθαρῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ὅσας κοινότητας ὑπεβλήθησαν αἱ ἐκθέσεις τῶν ἐπιθεωρητῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν, ὅτι ὄντως ὑπέστη μείωσιν ἡ παραγωγὴ καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ πληρώσουν μειωμένον φόρον, νὰ διατάξῃ, νὰ πληρώσουν μειωμένον φόρον.

§31Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶπον, ὅτι διέταξα ἐν τῷ μεταξὺ νὰ δέχωνται τὸν ἀναλογοῦντα εἰς τὸ εἰσκομισθὲν προϊὸν φόρον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κριμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προσωπικοῦ ΣΠΑΠ. τμήματος Καλαμῶν περὶ πληρωμῆς ὁλοκλήρου τοῦ 13ου μισθοῦ.

§33Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κύριε Πρόεδρε.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§35Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Καθ’ ἑκάστην γίνεται λόγος περὶ τῆς ἑταιρείας τῶν σιδηροδρόμων Πελοποννήσου. Μέχρι τινὸς ἐγὼ ἤμην κατὰ τῆς ἑταιρείας αὐτῆς λόγῳ τῆς μεγάλης τιμῆς τῶν κομίστρων καὶ εἰσιτηρίων. Ζητήσας πληροφορίας ἠδυνήθην, νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα καὶ νὰ μὴ ἐμμείνω εἰς τὴν κατὰ τῆς ἑταιρείας καταφοράν, διότι δὲν ἐβασίζετο αὕτη ἐπὶ τοῦ δικαίου. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας καὶ ἐκ τῆς μελέτης τῶν ἰσολογισμῶν τοῦ ἔτους 1914 καὶ τῶν ἐτῶν 1925, 1926 καὶ 1927 ἐπείσθην, ὅτι ἐνῷ προπολεμικῶς ἡ φορολογία τοῦ Κράτους ἦτο μόνον 400.000 δραχμῶν, μεταπολεμικῶς κατὰ τὸ 1927 ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 22.500.000 δραχμῶν. Ἐνῷ ἡ εἰσφορὰ εἰς τὰ ταμεῖα τῶν ὑπαλλήλων ἀνήρχετο εἰς 3.000.000 δραχμάς, τὸ 1927 ἀνῆλθεν εἰς 110.000.000. Ἐπείσθην λοιπόν, ὅτι ἔπρεπε νὰ σταματήσῃ ἡ κατὰ τῆς ἑταιρείας καταφορά μου καὶ νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν λεπτότητι ἀντιλήψεως, ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα, διότι καθὼς βαίνει ἡ ἑταιρεία αὐτή, βαίνει ὁλοταχῶς πρὸς χρεωκοπίαν. Εἶναι γνωσταὶ αἱ ὑπηρεσίαι, τὰς ὁποίας προσφέρουν εἰς τὸ Κράτος οἱ σιδηρόδρομοι καὶ ἰδίᾳ οἱ σιδηρόδρομοι Πελοποννήσου, συνεπῶς ὀφείλομεν νὰ προσπαθήσωμεν, ὅπως διατηρηθῇ ἡ ἑταιρεία αὕτη πρὸς τὸ συμφέρον τὸ κοινωνικόν, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐπειδὴ πᾶσα ἡ Πελοπόννησος ἐνδιαφέρεται καὶ πληρώνει περὶ τὰ 180–200.000.000 κατ’ ἔτος εἰς τοὺς σιδηροδρόμους αὐτούς, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ τέταρτον καὶ πλέον περιέρχεται εἰς τὸ Δημόσιον νομίζω, ὅτι τὸ Δημόσιον ὀφείλει νὰ κάμῃ μερικὰς ὑποχωρήσεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν βαρυτάτην φορολογίαν, διότι λόγῳ τῆς φορολογίας αὐτῆς δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐλαττωθῶσι τὰ κόμιστρα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι, ὅτι πᾶσα ἡ Πελοπόννησος καὶ ἰδίᾳ ἡ Μεσσηνία ἔχει τόσα προϊόντα, τὰ ὁποῖα δύνανται, νὰ μεταφερθῶσιν εἰς ἄλλας ἀγορὰς καὶ λόγῳ τῆς ὑπερβολῆς τῶν κομίστρων μένουν καὶ σήπονται, καταστρέφεται τὸ ἐμπόριον καὶ ὁ καταναλωτὴς χάνει καὶ ὁ παραγωγὸς καὶ ἡ Ἐθνικὴ οἰκονομία. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅστις μετὰ τόσης ὀξυδερκείας προβαίνει εἰς τὰς πράξεις του, νὰ μελετήσῃ καὶ τὸ ζήτημα αὐτό, οὕτως ὥστε, νὰ ἐπέλθῃ ἡ μείωσις τῶν κομίστρων περὶ τῶν ὁποίων ἐνδιαφέρεται ὁλόκληρος ἡ Πελοπόννησος.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§37Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ παράπονον τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ΣΠΑΠ, διὰ τὸν 13ον μισθὸν καὶ εἶναι ὁμόφωνος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ὅπως λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ ἐξεύρῃ τὴν προσήκουσαν λύσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ βάρη τῆς ἑταιρείας εἶναι γνωστόν, ὅτι γίνεται ἐκκαθαριστικὴ ἐργασία καὶ ἐλπίζομεν ὅτι ταχέως θὰ διευθετηθοῦν τὰ ὑπάρχοντα ζητήματα.

§38Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ ὡμίλησα, διὰ τὸν ΣΠΑΠ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν Μεσσηνιακῶν συμφερόντων καὶ ὄχι, διὰ τὰ συμφέροντα τῶν ἀτόμων.

§39Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ζήτημα νομίζω, ὅτι ἔχει λυθῆ. Ἐπανειλημμένως ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ 13ου μισθοῦ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ ἀντίληψις τῆς Κυβερνήσεως ἔχει καθορισθῆ σαφῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Παπαφλέσσας περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ σιδηροδρόμου εἶναι ἐντελῶς ἀληθῆ, δὲν εἶμαι ὅμως ἐγὼ ἀπαισιόδοξος διὰ τὴν κατάστασίν του, διότι πραγματικῶς ἐνῷ ἡ φορολογία τοῦ Κράτους ἐγένετο ἑξηκονταπλασία, οἱ δὲ μισθοὶ ὑπερέβησαν τὸ τριακονταπλάσιον, διότι ἐγένοντο πολλαὶ αὐξήσεις καὶ ἰδίως ἡ καθιέρωσις τοῦ ὀκταώρου, ἡ ὁποία κατέστησε τὴν πρόσληψιν καὶ ἑτέρων ὑπαλλήλων ἀναγκαίαν, τὸ σύνολον ὅμως τῶν εἰσπράξεων αὐξάνει καὶ ἔφθασε τὸ τριπλάσιον τοῦ προπολεμικοῦ. Φθάνει νὰ εἶναι λογικοὶ ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς καὶ νὰ μὴ αὐξήσουν ὑπερβολικῶς τὰς δαπάνας καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ἐξέλιξις θὰ φέρῃ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γρηγοράκης ἐπὶ ἀναφορᾶς συλλόγου ὀπωροπωλῶν Γυθείου.

§41Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ δώσῃ ἔγγραφον ἀπάντησιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Νεοχωρίου καὶ Κρουπόλεως Λακωνίας.

§43Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ, νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Τσεριώνης, ἵνα καταθέσῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Δίβρης κλπ.

§45Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καταθέτω ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Δίβρης καὶ ὀρεινῶν κοινοτήτων Ἠλείας δεδομένου, ὅτι ἡ ὁδὸς Πύργου–Δίβρης εἶναι εἰς ἀθλίαν κατάστασιν καὶ διότι εἶναι ἀπὸ διετίας κατεστραμμέναι αἱ γέφυραι καὶ ἐπὶ πολὺν χρόνον μένει ἀσυντήρητος. Ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως ταύτης πᾶσα συγκοινωνία διεκόπη. Οἱ κάτοικοι κινδυνεύουν καὶ δεινοπαθοῦν, διότι στεροῦνται τροφίμων, ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως συγκοινωνίας καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα ἐπισκευῆς, ἵνα ἀποκατασταθῇ ἡ συγκοινωνία.

§46Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ συστήσω, τὴν λῆψιν κάθε δυνατοῦ μέτρου.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζᾶκος ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρου συνεταιρισμῶν Φιλιατρῶν.

§48Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ κ. Πρόεδρε, τῆς περιφερείας μου παραπονοῦνται, διὰ τὴν ἔλλειψιν ἀγροτικῆς, ἀσφαλείας, παρακαλοῦν, νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας καὶ εἶναι πρόθυμοι, νὰ ὑποστοῦν πᾶσαν θυσίαν.

§49Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ βαθυτέρα ἐπιθυμία τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τὸ κατατεθὲν σχετικὸν νομοσχέδιον γίνῃ γρήγορα νόμος τοῦ Κράτους καὶ δι’ αὐτὸ ἐτάξαμεν προθεσμίαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐλπίζω, ὅτι αὕτη θὰ φανῇ συνεπής.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαφλέσσας, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§51Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας κ. ὑπουργὲ εἶναι ζωτικότατον δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ συστήσῃ νὰ ὑποβληθῇ ἡ σχετικὴ ἔκθεσις τῶν εἰσηγητῶν διότι καίτοι ἐτάχθη προθεσμία δὲν βλέπω τίποτα, ἡ δὲ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἐπήγει.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κριμπᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§53Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε ταχείαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§55Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ κ. Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω νὰ ἐπέμβῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ὑπάρχουν πληθυσμοὶ οἱ ὁποῖοι βλέποντες, ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, θὰ βραδύνῃ ζητοῦν, νὰ ἐπαναφερθῇ ὁ σχετικὸς νόμος ὁ ἰσχύων ἐν Κρήτῃ καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸς καὶ τότε σᾶς χαρίζουν τὰς αὐτοδιοικήσεις. Εἶναι ἀνάγκη λέγω νὰ μᾶς ἐπαναφέρεται τὸν ἐν Κρήτῃ ἰσχύοντα νόμον, διότι ἀντιθέτως ἡ διαιώνισις τοῦ ζητήματος τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας σημαίνει παταγώδη ἀποτυχίαν τῆς ἀποστολῆς μας.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς Πανελληνίου Ἀκτοπλοϊκῆς Ἑνώσεως.

§57Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μυλωνογιάννης ἐπὶ ἀναφορᾶς Ν. Παπαδάκη.

§59Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαοικονόμου ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινότητος Ἁλμυροῦ.

§61Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἡ κοινότης Ἁλμυροῦ κ. Πρόεδρε, ἔχει ἀνάγκην ἀπόλυτον γαιῶν καὶ ὑπάρχει ἐκεῖ ἔκτασις ἀδιάθετος δι’ ἥν ὁ σταλεὶς ἐπιθεωρητὴς Ν. Μολφέτος ἐγνωμοδότησεν, ὅτι πρέπει νὰ διανεμηθῇ ὑπὲρ τῶν δικαιούχων, διὰ νὰ ἐκλείψουν τὰ παράπονα καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη, νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ὁριστικῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§62Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ λάβω πρόνοιαν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ζωγράφος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀγροτικοῦ κόμματος Γρεβενῶν.

§64Π. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ κ. Πρόεδρε, παραπονοῦνται ἐναντίον τῶν δασοφυλάκων, οἱ ὁποῖοι ὡς λέγουν κατήντησαν οἱ μεγαλύτεροι ἐχθροὶ τῶν ἀγροτῶν, διότι ἐνῷ κατόπιν πολλῶν μόχθων καὶ κόπων κατορθώνουν καὶ ἐκχερσώνουν μικρὸν τεμάχιον γῆς καὶ μόλις τοῦτο πρόκειται νὰ ἀποδώσῃ, ἔρχονται τὰ δασικὰ ὄργανα καὶ κατάσχουν τὰ προϊόντα. Ὅλα τὰ ὄργανα αὐτὰ καταδυναστεύουν τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν αἱ δὲ καταχρήσεις των συγκαλύπτονται λόγῳ ἀλληλεγγύης; νομίζω, ὅτι μία αὐστηροτάτη ἀνάκρισις, θὰ φέρῃ εἰς φῶς πολλὰ αἴσχη.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Λούλης ἐπὶ ἀναφορᾶς κληρονόμων Κ. Ζάππα.

§66Α. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀείμνηστος Ζάππας, διὰ τῆς διαθήκης του ἀφῆκε, ὡς γνωστόν, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος γενικὸν κληρονόμον του, ἔχει ὅμως ρητὸν ὅρον ἐν τῇ διαθήκῃ κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἡ διαχειριζομένη τὸ Ζάππειον κληροδότημα ὀφείλει, νὰ παραχωρῇ ὡρισμένον ποσὸν εἰς ὡρισμένους συγγενεῖς τοῦ ἀειμνήστου Ζάππα. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ὀφείλει, νὰ τὸ παραχωρῇ εἰς χρυσόν. Δυστυχῶς ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Ζάππειος ἐπιτροπὴ ἀντὶ νὰ πληρώνῃ εἰς χρυσὸν ἐπλήρωνε εἰς δραχμὰς ἐνῷ αὐτὴ εἰσπράττει τὰ τοκομερίδια εἰς χρυσὸν. Ἐπ’ ἐσχάτων ἡ ἐπιτροπὴ ἐξέδωκεν ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας δέχεται νὰ πληρώνῃ τοὺς κληρονόμους τοῦ Ζάππα εἰς Γαλλικὰ φράγκα. Αὐτὸ εἶναι ἄδικον καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μεριμνήσῃ περὶ θεραπείας.

§67Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀτυχῶς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν δύναται ν’ ἀναμιχθῇ, διότι ἡ διαχείρισις τῆς Ζαππείου ἐπιτροπῆς δὲν ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§68Α. ΛΟΥΛΗΣ. Θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ δώσητε μίαν ἑρμηνείαν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Σχετικῶς δέ, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς κάμω γνωστόν, ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον Ἰωαννίνων ἐξέδωκε ἀπόφασιν ἐπὶ ὁμοίας ὑποθέσεως, διὰ τῆς ὁποίας ὑποχρεοῖ πληρωμὴν εἰς χρυσόν.

§69Α. ΠΡΕΚΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ κ. συνάδελφε δύναμαι, νὰ σᾶς δώσω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ Ζάππειος ἐπιτροπὴ ἐπλήρωνεν εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, διότι καὶ αὐτὴ μὲ τὰς καταθέσεις τὰς ὁποίας εἶχεν εἰς χρυσὸν εἰς τὴν Τράπεζαν δὲν ἀνελάμβανεν εἰς χρυσόν, ἀλλ’ εἰσέπραττε εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια καὶ ἐπλήρωνεν εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑποθέτω ἐξηκολούθει νὰ πληρώνῃ εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σταυρόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§71Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν εὑρίσκεται ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ἀπευθύνομαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλῶ νὰ εὐαρεστηθῇ, νὰ φροντίσῃ νὰ διασαφηνισθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀναπήρων πολέμου.

§73Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, πολλοὶ ἐκ τῶν ἀναπήρων ζητοῦσιν, ἐὰν ἔχετε καμμίαν ἀπάντησιν, νὰ δώσητε εἰς αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν ἐξεγέρσει. Τοῦτο ζητεῖ καὶ ἡ ἀναφορά.

§74Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Παρακαλῶ, νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§75Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν χρειάζεται οὔτε φιλοσοφία, οὔτε νὰ μελετήσητε ἐπὶ πολύ. Αὐτοὶ ὅλοι εἶναι ἀνάπηροι πολέμου καὶ ἀπαιτεῖται μέτρον γενικόν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται· πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πρέκας.

§77Α. ΠΡΕΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐμενῆ προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς ἑξῆς ὑποθέσεως. Χθὲς περὶ τὸ μεσονύκτιον ἔλαβον τηλεγράφημα ἀπὸ τὸ Λαύριον, τὸ ὁποῖον μοὶ ἀναγγέλει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). «Ἐνωμοτάρχης ἐνταῦθα χωροχυλακῆς ἐφόνευσε σήμερον ἄνευ ἀφορμῆς συμπατριώτην μου, Συρῖγον συμμετέχοντα εἰς ὅμιλον ἀπεργῶν». Ἐπίσης ἔλαβον καὶ ἄλλα τηλεγραφήματα, διὰ τῶν ὁποίων παρακαλοῦν νὰ παραστῶ εἰς τὴν αὐτοψίαν. Ἔλαβον σήμερον τὴν ἄγουσαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπου δὲν ηὐτύχησα νὰ σᾶς συναντήσω. Εἶδον τὸν ἀρχηγὸν τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας, παρὰ τοῦ ὁποίου ἔλαβον τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Ὅτι χθὲς ἐν Λαυρίῳ ἐγένετο κἄποια συγκέντρωσις καὶ εἰς ὅμιλος ἀπεργῶν ἐβάδιζε εἰς τὰ ἐργοστάσια τῆς μεταλλευτικῆς ἑταιρείας. Αὐτὰ τὰ ἀνέφερεν ὁ μοίραρχος. Λέγει δέ, ὅτι συνηντήθη ὁ ὅμιλος αὐτὸς μὲ τὴν χωροφυλακὴν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὁποίας ἦτο ὁ ἐνωμοτάρχης. Ἐγένετο σύγκρουσις μὲ τοὺς ἀπεργούς, οἱ ὁποῖοι ἔρριψαν καί τινας πυροβολισμούς, ἀντεπυροβόλησαν δὲ οἱ χωροφύλακες· αὐτὸ λέγει ὁ κ. Μοίραρχος καὶ ἐτραυματίσθη εἷς ἐκ τῶν πολιτῶν. Ἀντιθέτως ὁ κ. δήμαρχος Λαυρείου ἐτηλεγράφησεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι ὁ ὅμιλος αὐτῶν τῶν ἀπεργῶν ἐβάδιζεν ἡσύχως εἰς τὸ ἐργοστάσιον τῆς μεταλλευτικῆς ἑταιρείας. Ὅταν συνηντήθη μὲ τὴν χωροφυλακὴν καὶ, ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης ὁ ἴδιος ἐφόνευσε ἕνα πολίτην. Πρὸ ὀλίγου ἀνεγνώσθη καὶ ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰ ἐκ Λαυρίου ἡ ὁποία διαπιστοῖ αὐτὰ ταῦτα τὰ γεγονότα. Παρεκάλεσα τὸν ἀρχηγὸν τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας, νὰ μοῦ εἴπῃ, ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν, ἔλαβον δὲ τὴν ἀπάντησιν, κ. ὑπουργέ, ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῆς χωροφυλακῆς καὶ βεβαίως ἡ ἐνίσχυσις ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ πρὸ παντὸς νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ φύγῃ ἀπὸ ἐκεῖ ὁ ἐνωμοτάρχης, ὁ ὁποῖος ἐσκότωσε τὸν ἄνθρωπον. Κύριε ὑπουργέ, τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Μοιράρχου, ὁ ὁποῖος προφανῶς θέλει νὰ συγκαλύψῃ τὰ πράγματα λέγει, ὅτι ἐλιθοβολήθησαν οἱ χωροφύλακες. Ἔρριψαν οἱ πολῖται καὶ δὲν ἐτραυματίσθη κανεὶς χωροφύλαξ. Τοὐναντίον ἡ σφαῖρα τοῦ ἐνωμοτάρχου ἔφερεν ἀποτέλεσμα στείλασα εἰς τὰς αἰωνίους μονὰς τὸν Γεώργιον Συρῖγον. Θὰ παρακαλέσω νὰ λάβετε ἀμέσως καὶ σύντονα μέτρα, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ἀντεκδικήσεις ἐκ τῆς εὐλόγου ἀγανακτήσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς κατὰ τοῦ ἐνωμοτάρχου καὶ κατὰ τῆς χωροχυλακῆς.

§78Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἄν πρόκειται, νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπηρεσιακῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐλάβατε καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ὀφείλω νὰ σᾶς ἀπαντήσω, πρέπει νὰ σᾶς κάμω γνωστόν, ὅτι ὁ μεταδώσας εἰς ὑμᾶς τὰς πληροφορίας δὲν σᾶς μετέδωκε τὴν ἀκρίβειαν. Ἂν εἶναι ἀληθὲς καὶ δυστυχῶς εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐγένετο προσβολὴ κατὰ τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας διὰ λίθων καὶ πυροβολισμῶν. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸν φονευθέντα, αὐτὸς εἰδικῶς ἠθέλησε, ν’ ἀφαιρέσῃ τὸ ὅπλον τοῦ χωροφύλακος. Ἐφ’ ὅσον τοιαύτας πληροφορίας ἔχω, ἔχω καθῆκον νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο, ὅτι ἂν ὁ χωροφύλαξ, ἐπυροβόλησε καλῶς ἔπραξε. Λυποῦμαι, διὰ τὸ ἀποτέλεσμα ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν τὰ πράγματα νὰ γίνουν διαφορετικά. Ἐπὶ πλέον ἡ ὑπηρεσία δὲν ἐσταμάτησεν, ἀλλ’ ἐνίσχυσε τὴν χωροφυλακὴν τὴν ὑπάρχουσαν καὶ ἐστάλη ἐπειγόντως δύναμις, διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν αἱ σκηναὶ κυρίως κατὰ τὴν κηδείαν τοῦ θύματος, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ εἰς τὰς 4 ἢ 5 τὸ ἀπόγευμα. Τὸ τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου, ἐφ’ ὅσον ἔχω σωρείαν τηλεγραφημάτων τῶν ἄλλων ἀρχῶν, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ σημασίαν. Ἀρκεῖ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ δήμαρχος τηλεγραφεῖ ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, ὑπὸ τὸ ὁποῖον σᾶς ἐτηλεγράφησαν οἱ συμπολῖται σας, διὰ νὰ πρέπῃ νὰ τὸ βάλωμεν καὶ αὐτὸ ὀλίγον ὑπὸ κάθαρσιν.

§79Α. ΠΡΕΚΑΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ἔχομεν ἓν τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου Λαυρείου ὁ ὁποῖος εἶναι ἀρχὴ ὑφισταμένη σας. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει μονοπλεύρως, ν’ ἀποβλέπωμεν εἰς τὸ ἀξιόπιστον τοῦ μοιράρχου καὶ ὄχι τοῦ Δημάρχου.

§80Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν σημαίνει, ὅτι ἐπειδὴ ὁ μοίραρχος εἶναι προϊστάμενος τοῦ ἐνωμοτάρχου ἔχει καθῆκον νὰ καλύψῃ τὸν ἐνωμοτάρχην ἐὰν ἔπραξε τὶ τὸ ἐγκληματικόν, οὔτε ἠμπορεῖτε νὰ εἴπετε, ὅτι εἶχε καθῆκον ἡ χωροφυλακὴ νὰ σταυρώσῃ τὰς χεῖρας της καὶ ν’ ἀφήσῃ ἐλευθέρους, τοὺς ἀπεργούς, νὰ ἐπιτεθοῦν κατὰ τῶν γραφείων τῆς ἑταιρείας ν’ ἀναστατώσουν τὸν κόσμον, νὰ ρίπτουν πέτρας καὶ νὰ πυροβολοῦν. Δὲν μπορεῖτε παρὰ ν’ ἀναγνωρίσετε, ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν κάποια μέτρα, τὰ ὁποῖα ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι εἶχον καὶ κἄποιαν δικαιολογίαν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸ λόγον.

§82Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦ σανατορίου Πάρνηθος ἐπεθύμουν νὰ εἴπω νὰ τελειώσῃ, ὅτι χρειάζεται, διὰ νὰ γίνῃ τὸ σανατόριον. Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ τὴν ὁποίαν συνιστῶ.

§83Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὴν ἔλαβον καὶ τὴν ἀνέγνωσα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μαντᾶς.

§85Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σχετικῶς μὲ τὸν φόνον τοῦ ἐργάτου Συρίγου, ἔλαβον καὶ ἐγὼ σχετικὰ τηλεγραφήματα. Εἶναι ἀληθὲς κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἡ ἀπεργία ἀπὸ ἡμερῶν ἦτο γνωστὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι δὲ ἀπορίας ἄξιον πῶς ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία τὸ ἐγνώριζεν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν ἔσπευσαν ν’ ἀποστείλουν ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος, νὰ συμβιβάσῃ τὰ διεστῶτα μέρη ἐργάτας καὶ ἑταιρείαν. Εἶναι γνωστὸν κ. ὑπουργέ, ὅτι οἱ ἐργάται τοῦ Λαυρείου ἀμείβονται τόσον γλίσχρως, διότι εἶναι πρωτοφανὲς νὰ πληρώνωνται μὲ δραχμὰς 30 ἡμερησίως. Διὰ τὰ δίκαια αἰτήματα τὰ ὁποῖα ἠθέλησαν νὰ ἐκπληρώσωσι, διὰ μιᾶς ἀπεργίας νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε αἱ ἀρχαὶ νὰ ἐπέμβουν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ γίνουν πρόξενοι αὐτοῦ τοῦ φόνου τοῦ ἐργάτου. Διότι ἐπακολούθημα εἶναι καὶ αἱ σημεριναὶ σκηναὶ τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου διότι ἐὰν δὲν εἶχε γίνει ὁ φόνος τοῦ ἐργάτου Συρίγου, δὲν θὰ ἐγίνετο ἡ συζήτησις ἡ ὁποία ἐγίνετο εἰς τὸ κέντρον. Εἶναι παράδοξον δέ, πῶς ἀφέθη ἡ ἀστυνομία νὰ γίνῃ πρόξενος τῶν σκηνῶν. Κατὰ παράδοξον ἀληθῶς τρόπον εὑρέθημεν καὶ σήμερον πρὸ τοῦ ἑξῆς θεάματος καθ’ ἃ ἐντὸς τοῦ θεάτρου ἐγένοντο τοιαῦται ταραχαὶ καὶ δὲν ἐφάνη χωροφύλαξ εἰμὴ μόνον εἰς τὰς ὁδούς. Εἶναι παράδοξον, ὅτι ἐδῶ ὅπου ὑπάρχουσιν αἱ ἀρχαί, νὰ μὴ εὑρεθῶσι εἰς τὸν τόπον τῶν ταραχῶν, ἐνῷ ἐκεῖ εὑρέθησαν. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν ἔληξεν εἰσέτι ἐν Λαυρίῳ καὶ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπέμβῃ καὶ νὰ λάβῃ μέτρα βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἐργατῶν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐργάται μεταλλείων νὰ μὴ πληρώνωνται ἐπαρκῶς. Ἐπανειλημμένως οἱ ἐργάται Λαυρίου ἐζήτησαν τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου τῆς ἀσφαλείας τῶν ἐργατῶν καὶ τοῦ ταμείου συντάξεως οἱ ὁποῖοι μετὰ παρέλευσιν 30 ἐτῶν ἐργασίας ἐκδιώκονται καὶ δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος ὁ ἐργατικός. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει πρὸ παντὸς νὰ ἐξετάσῃ, ἐγὼ δὲ τὴν πληροφορῶ, ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς ἀπέστειλεν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος ἀσφαλῶς, θὰ φέρῃ τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα, διότι ἐν Λαυρίῳ θὰ ἔχωμεν ἀκόμη χειρότερα, διότι ἡ κατάστασις εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἐγκυμονοῦνται τοιαῦτα.

§86Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἅμα τῇ κηρύξει τῆς ἀπεργίας ἔσπευσα ν’ ἀποστείλω ὑπάλληλον εἰς Λαύριον, ὁ ὁποῖος προσεπάθησε, νὰ δώσῃ ἱκανοποίησιν εἰς τοὺς ἐργάτας, διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ἡμερομησθίων, ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία ἰσχυρίσθη, ὅτι τῆς εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ κάμῃ οἱανδήποτε αὔξησιν, τοῦτο δὲ ἀναγνωρίζεται καὶ ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τῶν ἐργατῶν, διότι ἡ ἀπεργία δὲν ἐγένετο ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τῶν ἐργατῶν, ἀλλ’ ἀπὸ μίαν μικρὰν μειοψηφίαν ἐργατῶν μηχανουργῶν. Ὁ ἐπόπτης ἐπανῆλθεν καὶ μοὶ ἀνέφερεν αὐτὰ τὰ γεγονότα, νομίζομεν δὲ, ὅτι δὲν θὰ ἐγένετο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο χθές, διότι ἐπείσθημεν, ὅτι μόνον ὄντως ἡ ἑταιρεία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἐργατῶν δὲν εἶναι ἀνάλογος, ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν διαθέτει εἰ μὴ τὸ μέτρον τῆς ἠθικῆς πιέσεως καὶ τίποτε ἄλλο.

§87Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ θὰ προσθέσω, ὅτι θὰ διεξαχθῶσιν ἀνακρίσεις, διὰ τὰ ἐν Λαυρίῳ συμβάντα. Ὡς πρὸς τὰ σημερινά, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσεν ὁ κ. βουλευτής, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἔχω πληροφορίας ὑπευθύνους τῆς ὑπηρεσίας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν Ν. Δ. τῆς 17 Φεβρουαρίου 1926 περὶ αʹ) ἀμνηστείας ἀδικημάτων τινῶν, βʹ) ἀναστολῆς διώξεως ἀδικημάτων τινῶν καὶ ἐκτελέσεως ποινῶν, γʹ) ἀναστολῆς ποινῶν, προσωρινῆς ἀπολύσεως καὶ χάριτος, δʹ) καθορισμοῦ τοῦ ἐκτιτέου μέρους ἀνασταλείσης ποινῆς, εʹ) αὐθεντικῆς ἑρμηνείας κλπ. ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου 3286». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ διαθέσεως ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων κλπ.». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἀναθεωρήσεως, τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως συμβάσεων ἐργοληψίας ἢ μισθώσεως κοινοτικῶν φόρων τῶν σεισμοπλήκτων κοινοτήτων Κορινθίας». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ οἴκου Σέλιγκμαν διὰ τὴν συνομολόγησιν δανείου μέχρι ποσοῦ δολλαρίων 51 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν παραγωγικῶν ἔργων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Μόδης.

§89Γ. ΜΟΔΗΣ. Θὰ ὑποστηρίξω, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου δι’ ὀλίγων καθ’ ὅσον ἡ ὑπὸ κύρωσιν σύμβασις συνάπτεται καὶ ἐφάπτεται μὲ μίαν ἄλλην σύμβασιν ἰσχύουσαν ἢ ἐφαρμοζομένην τοὐλάχιστον, δηλαδὴ τὴν σύμβασιν ὁδοποιΐας ἤτοι τὴν σύμβασιν Μακρῆ. Ὡς εἶναι γνωστόν, βάσις καὶ κύριος σκελετὸς τῆς συμβάσεως ὁδοποιΐας, ἦτο ἡ ὑποχρέωσις διὰ τὴν ἀνάδοχον, νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ οἰκονομικὰ μέσα ἐκτελέσεως καὶ πραγματοποιήσεως τοῦ προγράμματος τῆς ὁδοποιΐας. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι καὶ ἡμεῖς καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν ἐψήφισαν τὴν σύμβασιν ἢ μᾶλλον παρέσχον ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία τὴν εἶχεν υἱοθετήσῃ καὶ παρέσχον τὴν ψῆφον αὐτὴν παρὰ τὰς ἀναθυμιάσεις αἱ ὁποῖαι περιέβαλλον τὴν σύμβασιν ἅμα τῇ γεννήσει αὐτῆς, λέγω πάντες ἡμεῖς εἴχομεν τὴν ἐντύπωσιν καὶ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ ἀνάδοχος θὰ προσῆγεν πακτωλοὺς χρημάτων καὶ ὅτι ἦτο αὐτὸς ὁ μόνος ὁ κρατῶν τὴν κλεῖδα τῆς χρυσῆς ἀποθήκης τοῦ χρυσοῦ χρηματοκιβωτίου, ἀπὸ τὸ ὁποῖον θ’ ἀπέρρεον τὰ χρήματα ταῦτα. Ἀλλὰ διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως καθὼς καὶ διὰ τὴν σύμβασιν μετὰ τοῦ οἴκου Χάμπρο, τὴν ὁποίαν ἐψηφίσαμεν πρὸ τῶν διακοπῶν τῶν ἑορτῶν, ἀπηλλάξαμεν τὸν ἀνάδοχον τῆς ὑποχρεώσεώς του ἡ ὁποία ἀπετέλει τὸ Sine Qua non τῆς συμβάσεως. Ὁ ἀνάδοχος εἶχεν ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξασφαλίσῃ δάνειον ὑποχρεωτικὸν διὰ τὸ Δημόσιον, ἐφ’ ὅσον οἱ ὅροι του θὰ ἦσαν ἀνώτεροι ἢ παρεμφερεῖς τοῦ τριμεροῦς δανείου. Τὸ τριμερὲς δάνειον εἶχε τόκον 6% καὶ καθαρὸν προϊὸν 86%. Τὸ δάνειον τὸ παραγωγικόν, τὸ συμφωνηθὲν πρὸ δύο μηνῶν μετὰ τοῦ οἴκου Χάμπρο, ἔχει τὸν αὐτὸν τόκον ἀλλὰ καθαρὸν προϊὸν 84%, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως δὲν διαφένεται σαφῶς καὶ καθαρῶς ποῖον θὰ εἶναι τὸ δάνειον καὶ κατὰ ποῖον τρόπον, δηλαδὴ ποῖος εἶναι ὁ κεφαλοποιημένος τόκος τοῦ δανείου. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου φαίνεται ὅτι πρόκειται περὶ τόκου 7½%, δηλαδὴ μείζονος ἀπὸ τὸ τριμερὲς δάνειον.

§90Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ βάσις τοῦ δανείου εἶναι ἡ ἑξῆς: Θὰ ἀγορασθοῦν ὁμολογίαι ἀπὸ τοὺς τραπεζίτας εἰς τιμὴν ἕξ μονάδων κάτω τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωσιν αἱ ὁμολογίαι τοῦ τριμεροῦς εἰς τὸ χρηματιστήριον τῆς Νέας Ὑόρκης. Ἐὰν ὅμως ἡ ἔκδοσις εἶναι ἀνωτέρα περισσότερον τῶν 5 μονάδων τῆς ἀγορᾶς, τότε τὸ περιπλέον θὰ διανεμηθῇ μεταξὺ Δημοσίου καὶ Τραπέζης. Ἐὰν ἡ τιμὴ τοῦ τριμεροῦς εἶναι 90, οἱ τραπεζῖται πρέπει νὰ ἀγοράζουν 84, ὅπως ἀκριβῶς συνέβη μὲ τὸ δάνειον τοῦ Χάμπρο, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τιμῆς τριμεροῦς 90 ἔδωσε καθαρὸν 84. Ἑπομένως διὰ νὰ γνωρίζωμεν πόσον θὰ κοστίζῃ τὸ δάνειον πρέπει νὰ ἀγοράζωμεν εἰς τὴν τιμὴν τῆς ἀγορᾶς, ἡ ὁποία ἤρτηται ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ τριμεροῦς.

§91Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐγὼ ἀνέγνωσα τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι διὰ τὴν προκαταβολὴν τοῦ δευτέρου ἔτους εἶναι 7½%, ἐπειδὴ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβὲς τοῦτο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν τόκον τῆς Τραπέζης καὶ ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ χρόνου καθ’ ὃν θὰ πραγματοποιηθοῦν τὰ τραβήγματα. Ἑπομένως πρόκειται περὶ ἀνωτέρας προμηθείας.

§92Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ οἰκονομία τῆς προκαταβολῆς στηρίζεται εἰς τοῦτο. Συνομολογεῖται τόκος 1% περισσότερον τοῦ τόκου τῆς Τραπέζης τῆς Νέας Ὑόρκης, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ αὐξομειωθῇ ἑκάστοτε κατὰ τὰ τραβήγματα, διότι ἑκάστοτε εἰς τὰ τραβήγματα, θὰ ὑπολογίζεται ὁ χρόνος ὁ προεξοφλητικός. Ἡ προμήθεια δίδεται ἐφ’ ἅπαξ, διὰ νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνεται προμήθεια εἰς τὸ δεύτερον ἔτος, ἀμέσως μόλις παρέλθῃ τὸ πρῶτον ἔτος, οὔτε ἀπὸ τὸ δεύτερον ἔτος δύναται νὰ περάσῃ ἕνας δεύτερος μὴν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνανεωθῇ ἡ προμήθεια, ἀντὶ λοιπὸν νὰ πληρώσωμεν δευτέραν φοράν, αὐξάνομεν κατὰ μῆνα κατὰ ⅛ τὸν τόκον, ὥστε, ἐφ’ ὅσον τοὺς ἕξ πρώτους μῆνας τοῦ δευτέρου ἔτους ἐξωφλήσαμεν τὴν προκαταβολήν, κερδίζομεν τοὐλάχιστον τὸ ἥμισυ τῆς προμηθείας διὰ τὸ δεύτερον ἔτος.

§93Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπηλλάξαμεν τὸν ἀνάδοχον.

§94Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν ἀπηλλάξαμεν διὰ τῆς προηγουμένης συμβάσεως. Διὰ τῆς προηγουμένης συμβάσεως ἐτέθη μία ἀρχὴ καθαρά, ὅταν συνήψαμεν σύμβασιν μὲ τὸν οἶκον Χάμπρο. Εἴπομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ συνάψῃ δάνειον 22 ἑκατομμυρίων λιρῶν ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου, πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν ἔργων Στρυμῶνος, Ἀξιοῦ, ὁδοποιΐας καὶ πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Ἀγροτικῆς Πίστεως. Δὲν εἰσηγούμεθα ἄρα τοῦτο σήμερον τὸ πρῶτον· ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὸ ζήτημα ἐξηγγέλθη ἀπὸ τότε καὶ ἐδηλώθη, ὅτι προέκρινεν ἡ Κυβέρνησις τὸν τρόπον αὐτόν.

§95Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λέγετε εἰς τὴν προηγουμένην σύμβασιν, ὅτι θὰ χρησιμοποιηθοῦν τὰ χρήματα διὰ τοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους ἀναφέρετε, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι διὰ τὴν ὁδοποιΐαν ὁμιλεῖτε ἀορίστως. Ὅταν ἔγινε συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ, προκληθεῖσα ἀπὸ τὸν κ. Τζερμιάν, εἴπατε ρητῶς, ὅτι ἡ σύναψις τοῦ δανείου αὐτοῦ δὲν προεξοφλεῖ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὰς σχέσεις μεταξὺ Κράτους καὶ ἐργολήπτου. Δηλαδὴ εἴπατε, ὅτι δὲν εἶσθε ἐλεύθερος νὰ ρυθμίσητε τὰς σχέσεις αὐτάς, διότι ἀναμφισβητήτως μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ συνάψῃ ἀπ’ εὐθείας τὸ δάνειον καὶ νὰ μὴ ἐπιβαρύνῃ τοὺς ἐργολήπτας, σήμερον πλέον, κατ’ ἐμέ, δεσμεύεσθε, διότι ὁμιλεῖτε μόνον περὶ ἔργων ὁδοποιΐας ὡρισμένου ἐργολήπτου, καὶ δι’ ὡρισμένων ἄρθρων τῆς συμβάσεως ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα αὐτά, δηλαδὴ τὰ ἔργα αὐτῶν τῶν συμβάσεων φαουτέσιον κλπ., κατὰ συνέπειαν δὲν ἔχετε, ψηφισθείσης αὐτῆς τῆς συμβάσεως, τὴν ἐλευθερίαν νὰ ρυθμίσητε, ὅπως τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους ἐπιβάλλῃ, τὰ ἔργα αὐτά. Ἔχω τὴν δήλωσιν αὐτήν.

§96Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶπον, ὅτι τὸ Κράτος ἀρχικῶς ἐν τῇ συνομολογήσει τῶν συμβάσεων εἶχε τηρήσει τὴν ἑξῆς πολιτικήν: Ἐν ἑκάστῃ συμβάσει ἡ Κυβέρνησις προέβλεπε δανεισμοὺς διὰ τοῦ ἐργολάβου. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ χρηματοδοτήσῃ τὰ ἔργα ταῦτα διὰ δανείου, τὸ ὁποῖον συνήφθη μετὰ τοῦ Δημοσίου, διότι ἐνόμισεν ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ καλλίτερον. Ἤδη ἀπὸ τὴν προηγουμένην σύμβασιν μετὰ τοῦ Χάμπρο ἀπεμακρύνθημεν τῆς ἀρχῆς, ὅτι θ’ ἀνεμένωμεν τὸν χρηματοδότην τὸν ὁποῖον θὰ παρουσίαζεν ὁ ἐργολάβος. Καὶ εἴπομεν θὰ συνάψωμεν δάνειον καὶ θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς ἀνάγκας ἐπιμελείᾳ τοῦ Κράτους. Δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν δὲν φαίνεται τοῦτο καλά. Φαίνεται πολὺ καλά. Διότι καὶ εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν ὁμιλοῦμεν διὰ τὰ χρήματα τῆς ἑταιρείας Μακρῆ, καὶ εἰς τὴν χρηματοδότησίν της ἀπεβλέψαμεν καὶ δι’ αὐτὸ τῆς ἐπεστρέψαμεν τὰς 400 χιλιάδας λίρας. Δὲν ἠθελήσαμεν νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὰς 400 ταύτας χιλιάδας λίρας, τὰς ὁποίας εἶχε προσφέρει ἡ ἑταιρεία Μακρῆ, διότι αὐταὶ ἦσαν μὲ τόκον περισσότερον καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐδέχθημεν νὰ τὴν ἐξοφλήσωμεν, ὅπως ἐξωφλήσαμεν καὶ τὴν Φαουντέσιον διὰ τὰ 2½ ἑκατομμύρια δολλάρια τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐξοδεύσῃ. Ἐνθυμοῦμαι ἄλλοτε, ὅταν, ἐρωτηθεὶς ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Βερροίας, ἐὰν αὐτὸ μᾶς δεσμεύῃ, διὰ τὸν κανονισμὸν τῶν σχέσεών μας, ἀπήντησα ὅτι βεβαίως δὲν μᾶς δεσμεύει, ἀλλὰ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νομικῶς νὰ μὴ δεσμευθῇ. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀποφασίσῃ ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ὁδοποιΐας διὰ τῆς ἑταιρείας Μακρῆ καὶ τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἀνηγγείλαμεν οἱ δύο ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ ἐν τῇ ἑταιρείᾳ Μακρῆ δι’ ἐπιστολῆς μας. Δηλαδὴ ἡ ἑταιρεία Μακρῆ ἤθελε νὰ γνωρίζῃ, διὰ ποῖον ποσὸν θὰ ἐκτελέσῃ ἔργα καὶ ἠρώτησε τὴν Κυβέρνησιν, τὶ ἔργα προτίθεται νὰ ἀναθέσῃ εἰς αὐτήν. Προτίθεται νὰ τὴν ἀφήσῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα προέβλεπεν ἡ σύμβασις ἡ ὑπογραφεῖσα ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως 6 ἑκατομμυρίων λιρῶν ἢ μόνον 400 χιλιάδων λιρῶν; Ἡ Κυβέρνησις ἀπήντησεν, ὅτι ἔχει ἀποφασίσῃ νὰ ἐκτελεσθῶσι τὰ ἔργα καὶ τῶν 6 ἑκατομμυρίων λιρῶν. Οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα.

§97Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐγὼ ὡς εἷς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὁπωσδήποτε συνήργησαν εἰς τὸ νὰ ὑπάρχουν ἐν τῇ ζωῇ αἱ παλαιότεραι συμβάσεις, θὰ εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀνετράπη ἡ προϋπόθεσις τῆς χρηματοδοτήσεως ἐκ μέρους τῶν ἀναδόχων, ἡ ὁποία, καθ’ ἡμᾶς, ἀποτελεῖ τὸν κύριον σκελετὸν τῶν συμβάσεων αὐτῶν, θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις, νὰ ζητήσῃ ἀνταλλάγματα ἀπὸ τοὺς ἀναδόχους, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον εἰδικῶς εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν τοῦ Μακρῆ, ὅπως παρεδέχθητε καὶ σεῖς, κ. Ὑπουργέ, δὲν ἐδεσμεύετο ἡ Κυβέρνησις μὲ ποσὸν μεγαλείτερον τῶν 800.000 λιρῶν.

§98Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ σύμβασις Μακρῆ ἔλεγε τοῦτο: Ἐγὼ ἡ ἑταιρεία θὰ προτείνω δάνειον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑποχρεοῦται νὰ τὸ δεχθῇ, ἐὰν δὲν ἔχῃ ὅρους παρεμφερεῖς ἢ καλλιτέρους τοῦ τριμεροῦς δανείου. Καὶ ὑπάρχει παρακάτω ἐδάφιον τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἂν ἐντὸς 18 μηνῶν δὲν συναφθῇ, δι’ οἱονδήποτε λόγον, δάνειον (ἀναγινώσκει) ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ καταργήσῃ τὴν σύμβασιν. Ἡ Κυβέρνησις δηλαδή, φοβουμένη μήπως τῆς ἦτο ἀδύνατον νὰ εὕρῃ δάνειον εἴτε ἡ ἰδία εἴτε καὶ διὰ τοῦ Μακρῆ ἠθέλησεν νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν τῆς καταργήσεως τῆς συμβάσεως πέραν τῶν 400.000 λιρῶν. Ἦλθεν τώρα ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ ἐχάραξεν τὴν ἑξῆς γραμμήν. Εἶπε ὅτι: ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ εὕρω δάνειον νὰ χρηματοδοτήσω καὶ τὴν ὁδοποιΐαν καὶ τὴν Φαουντένσιον καὶ τὸν Στρυμῶνα καὶ νὰ ἐνισχύσω ἅμα τὴν ἀγροτικὴν πίστιν. Καὶ ἐρωτηθεῖσα ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν Μακρῆ, ἐὰν σκέπτεται νὰ ἐκτελέσῃ ἔργα 400.000 λιρῶν ἢ 6.000.000 λιρῶν, ἀπήντησεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔχει γραμμὴν νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα μέχρι ποσοῦ 6.000.000 λιρῶν, τὰ ὁποῖα θὰ χρηματοδοτήσῃ ἡ ἰδία. Τώρα δύνασθε, ἐὰν θέλετε, νὰ μεμφθῆτε τὴν Κυβέρνησιν διατὶ ἀπαλλάξασα τὴν ἑταιρείαν Μακρῆ τῆς χρηματοδοτήσεως, δὲν ἐζήτησεν ἀνταλλάγματα. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἀποβλέποντες εἰς τὴν ταχεῖαν ἐκτέλεσιν ὅλων τῶν ἔργων ἐσκέφθημεν, ὅτι δὲν ἦτο πιθανὸν ἡ ἑταιρεία Μακρῆ νὰ εὕρῃ δάνειον καλλίτερον ἀπὸ τὸ Κράτος, ἐὰν δὲ ἀφήναμεν τὴν ἑταιρείαν Μακρῆ νὰ εὕρῃ δάνειον καὶ αὐτὴ εὑρεθῇ πρὸ δυσχερειῶν τότε ἐπὶ ἓν δεκαοκτάμηνον ἡ ὁδοποιΐα θὰ ἔμενε μὲ τὸ ποσὸν τῶν 400.000 λιρῶν μόνον. Ἐνομίσαμεν λοιπόν, ὅτι ἡ ἀβεβαιότης αὐτὴ περὶ τοῦ ἔργου τῆς ὁδοποιΐας εἶναι διὰ τὸ Κράτος πολὺ ἐπιζημιωτέρα ἀπὸ τὰ ἀνταλλάγματα τὰ ὁποῖα θὰ ἐζητούσαμεν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν Μακρῆ καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἐδικαιούμεθα νὰ ζητήσωμεν τοιαῦτα ἀνταλλάγματα.

§99Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐδικαιούμεθα νὰ ζητήσωμεν οὐδὲν ἀντάλλαγμα ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν Μακρῆ, διότι δὲν εὑρίσκετο ἡ ἑταιρεία εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ εὕρῃ τὸ κεφάλαιον, ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι δὲν δεχόμεθα τὸ δάνειόν σου, διότι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐκάναμεν τὸ δάνειον, ἦτο ὅτι ἐπεζητοῦμεν νὰ ἀνοίξωμεν κατὰ τὴν εὐκαιρίαν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τὴν Ἀμερικανικὴν ἀγοράν, διὰ τὰς ἀνάγκας μας, διότι δὲν θὰ ἀπεβλέπομεν εἰς ἓν ἔργον, ἀλλὰ εἰς σειρὰν ἔργων, ἐκεῖθεν δὲ μᾶς ἀντετάσσετο ἡ δυσκολία. Κύριοι, μᾶς ἔλεγον, ἐὰν θὰ δώσητε ὑποθήκην, ἐγγύησιν διὰ τὸ δάνειον τοῦ Μακρῆ καὶ διὰ τὸ δάνειον τῆς Φαουντέσιον καὶ περιμένετε ὕστερον νὰ σᾶς δώσωμεν καὶ τρίτον δάνειον, τότε μᾶς θέτετε εἰς ὑποδιεστέραν θέσιν καὶ δὲν δυνάμεθα ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς νὰ συναγωνισθῶμεν διὰ νὰ κατωρθώσωμεν νὰ ἐκτελέσωμεν καὶ ἄλλα ἔργα καὶ νὰ φέρωμεν εἰς ἴσην μοῖραν αὐτὰ καὶ νὰ ἐργασθῶμεν μὲ τὴν ἰδίαν δύναμην καὶ μὲ τὴν ἰδίαν ἐντατικότητα. Δι’ αὐτὸ εἴπομεν εἰς τὴν ἑταιρείαν Μακρῆ, ὅτι δὲν θέλομεν αὐτὸ τὸ δάνειον, διότι θὰ εὕρωμεν ἡμεῖς τὸ δάνειον αὐτό. Τὸ καλλίτερον θὰ ἦτο ἀπ’ ἀρχῆς νὰ ἠκολούθουν αὐτὴν τὴν ἀρχήν. Δὲν κατακρίνω τὴν τότε Κυβέρνησιν διότι τότε δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἀπόφασις τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τοῦ Στρυμόνος καὶ ἑπομένως ἐφόσον ἐπρόκειτο περὶ δύο ἔργων τῆς Φαουντένσιον καὶ τοῦ Στρυμόνος, καλῶς ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις. Ὅταν ἤλθομεν ἡμεῖς εἰς τὴν ἐξουσίαν εὑρέθημεν ἐνώπιον τῆς ἀποφάσεως νὰ ἐκτελέσωμεν τὰ ἔργα τῆς ὁδοποιΐας. Αὐτὸ ἐξηγεῖ, διατὶ ἐφύγαμεν ἀπὸ τὴν σύμβασιν τῆς χρηματοδοτήσεως.

§100Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ οἶκος εἶχεν ἀποσύρει τὰς προτάσεις του.

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§102Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἀλλ’ ἐκ τῶν ὑστέρων δυστυχῶς ἀπεκαλύφθη καὶ ἓν πραγματικὸν γεγονὸς τὸ ὁποῖον πέρυσιν δὲν τὸ ἐγνωρίζομεν.

§103Χ. ΛΑΔΑΣ. Μαζὺ μὲ τόσα ἄλλα.

§104Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἀπεκαλύφθη δηλαδὴ καὶ ἔγινε κοινὸν πλέον μυστικόν, ὅτι ὁ οἶκος Μακρῆ παραχωρῶν εἰς ὑπεργολάβους ἑταιρείας τεχνικὰς Ἑλληνικάς, τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ὁδοποιΐας ἐκράτει δι’ ἑαυτὸν περιθώριον 9%.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ τὰ εἴπατε καὶ χθὲς αὐτὰ καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι μοῦ κάμνουν ἐντύπωσιν. Θὰ ἔλεγα ὅμως τὰ ἑξῆς: Διατὶ δὲν τὴν κάμνετε τὴν συζήτησιν αὐτὴν ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως; Διατὶ νὰ ἀνακατέψωμεν τὴν σύμβασιν Μακρῆ; Νὰ ἔλθωμεν ἰδιαιτέρως νὰ τὰ ἀκούσωμεν καὶ νὰ φωτισθῶμεν. Καὶ θὰ ἔλεγον μάλιστα, ἡ συζήτησις νὰ μὴ γίνῃ ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως, ἀλλ’ ὑπὸ τύπον διαφωτίσεως.

§106Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν νομίζετε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ὡς ἔγινεν ἡ σύμβασις, δεσμεύεται ἡ Κυβέρνησις; Ἡμεῖς θὰ προτείνωμεν τὴν τροποποίησιν τῆς συμβάσεως.

§107Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἂς μὴ γίνῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις.

§108Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ χρήματα θὰ δαπανηθῶσι διὰ τὴν σύμβασιν Μακρῆ.

§109Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὂχι. Δι’ ὅλους μαζύ. Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ Σέλιγκμαν δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι «κύριοι, τὸ δάνειον τὸ κάμνω διὰ τὰς τρεῖς συμβάσεις: Πρέπει νὰ δώσητε ἐξ ἴσου ἀνάλογον ποσὸν» δὲν δύναται νὰ ἐπέμβῃ εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§110Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ λέγετε, κ. Πρόεδρε.

§111Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ διορθώσω, ὅτι εἶναι διὰ τὰ παραγωγικὰ δάνεια. Σᾶς προσθέτω τὸ καὶ ἑξῆς: διὰ τὰ παραγωγικὰ ἔργα, διὰ τὰ ἔργα ὁδοποιΐας.

§112Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἂν γίνῃ αὐτό, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ὑπάρχει λόγος.

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ Σέλιγκμαν δὲν ἐνδιαφέρεται καθόλου διὰ τὰ ἔργα τοῦ Μακρῆ. Αὐτὸς ἐγδιαφέρεται διὰ τὴν ζημίαν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ὑπεύθυνος. Ἄς τὰ ὀνομάσωμεν ὅμως: Ἔργα Ἀξιοῦ, ἔργα Στρυμόνος καὶ ἔργα Ὁδοποιΐας.

§114Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναγινώσκει. Ἄρθρον 3. «Ἐξουσιοδοτεῖται ἡ Κυβέρνησις, ὅπως συνομολογήσῃ συμπληρωματικὰς συμβάσεις διὰ τὴν τροποποίησιν ἢ ἀκύρωσιν τῶν σχετικῶν πρὸς τὴν χρηματοδότησιν διατάξεων τῶν μετὰ τῆς ἑταιρείας Foundation Co συνομολογηθεισῶν συμβάσεων, περὶ ἀποξηραντικῶν ἔργων πεδιάδος Θεσσαλονίκης, τῶν κυρωθεισῶν διὰ τοῦ νόμου 3419, καὶ τῆς μετὰ τῆς ἑταιρείας Π. Γ. Μακρῆ ὑπὸ ἡμερομηνίαν 12 Μαΐου 1928 συμβάσεως περὶ ὁδοποιΐας, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς προσαρμογῆς αὐτῶν πρὸς τὰς διατάξεις τῆς διὰ τοῦ παρόντος κυρουμένης συμβάσεως. Αἱ συνομολογηθησόμεναι κατὰ τ’ ἀνωτέρω συμβάσεις κυρωθήσονται διὰ διαταγμάτων ἐκδιδομένων προτάσει τῶν ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Συγκοινωνίας». Δηλαδή, διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐξουσιοδότησιν, νὰ κανονίσῃ τὴν νομικὴν ἀοριστίαν, ἡ ὁποία ὑφίσταται ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ἄλλα προβλέπονται εἰς τὰς συμβάσεις μετὰ τῶν ἑταιρειῶν Φαουνταίσιον καὶ Μακρῆ καὶ ἄλλα γίνονται σήμερον. Ἤτοι ἡ σύμβασις Φαουνταίσιον προβλέπει χρηματοδότησιν ἐπιμελείᾳ τοῦ ἐργολάβου. Ἐπίσης ἡ σύμβασις Μακρῆ, προβλέπει χρηματοδότησιν ἐπίσης διὰ τοῦ ἐργολάβου, ἔχει δὲ καὶ πρόσθετον ὅρον ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν: ὅτι ἀνεξαιρέτως τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν Μακρῆ, νὰ δεχθῇ τὸ σύμφωνον μετὰ τοῦ οἴκου Χάμπρο, πρὸς χρηματοδότησιν διὰ προκαταβολῶν. Ζητοῦμεν λοιπόν, νὰ μᾶς ἐξουσιοδοτήσωσιν διὰ τοῦ νόμου, νὰ κάμωμεν αὐτήν τὴν πρότασιν. Δὲν δεσμευόμεθα ποσῶς ἐκ τούτου, θὰ δεσμευθῶμεν ὅταν θὰ ἔχωμεν συνάψῃ τὴν σύμβασιν δι’ ἣν ζητοῦμεν ἐξουσιοδότησιν. Τὰ ἐλαττώματα τῆς καταστάσεως τῆς σήμερον εἶναι γνωστά. Μᾶς λέγει ἡ Foundation: πολὺ καλὰ μᾶς χρηματοδοτεῖτε, ἀλλὰ αἱ ὑποχρεώσεις μου, τί γίνονται; τί γίνεται, ἐρωτᾷ ἡ ἑταιρεία Μακρῆ, ἡ γνωστὴ ὑποχρέωσίς μου νὰ χρηματοδοτήσω, ἡ ὁποία ἔχει καὶ κύρωσιν, ὅτι μετὰ 18 μῆνας ἂν δὲ χρηματοδοτήσω, θὰ δικαιοῦσθε νὰ μὲ ἐκδιώξητε; Αὐτὸ θέλομεν νὰ κανονίσωμεν. Δὲν δεσμευόμεθα· θέλομεν νὰ διασαφηνίσωμεν τὴν κατάστασιν.

§115Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ἄρθρον 9 § 3 τῆς συμβάσεως λέγει: «Τὰ τραβήγματα ταῦτα θὰ γίνωνται μόνον διὰ τοὺς ἀκολούθους σκοπούς, 1) μέχρι ποσοῦ δολλαρίων 3.245.000 δι’ ἀγροτικὰ δάνεια, 2) διὰ πληρωμὰς ὀφειλομένας κατὰ τὰς συμβάσεις κατασκευῆς κατ’ ἀναλογίαν τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν καὶ 3) τῇ ἐγγράφῳ συγκαταθέσει τῶν τραπεζιτῶν δι’ ἀγορὰν οἱωνδήποτε τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ ὁμολογιῶν τῆς Δημοκρατίας καὶ δι’ ἄλλους παραγωγικοὺς σκοπούς». Καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς ἄλλην περικοπὴν τῆς συμβάσεως ὁμιλεῖτε περὶ ἔργων κατασκευῆς καὶ λέγετε, ὅτι ἔργα κατασκευῆς εἶναι: ἡ Φαουντέσιον, ἡ σύμβασις Μακρῆ καὶ τὰ ἔργα τοῦ Στρυμόνος καὶ λέγετε, ὅτι αὐτὰ ὀνομάζονται ἔργα παραγωγῆς γενικῶς καὶ λέγετε ἐδῶ, ὅτι αὐτὰ τὰ χρήματα θὰ δαπανηθοῦν τόσα διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν καὶ τὸ ὑπόλοιπον διὰ τὰ ἔργα κατασκευῆς τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν σύμβασιν Μακρῆ κλπ.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς ἐπρότεινα τὸ ἑξῆς: Νὰ ἐπιφυλαχθῶμεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν διὰ νὰ ἴδωμεν τί πρέπει νὰ κάμωμεν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δι’ ὅσων τροποποιήσεων δέχομαι δὲν ἕπεται, ὅτι θεωροῦμεν, ὅτι ἡ σύμβασις τοῦ Μακρῆ δὲν εἶναι ἰσχυρά. Ἀλλ’ εἶμαι πρόθυμος νὰ βάλωμεν «περὶ ὁδοποιΐας» καὶ εὐχαρίστως θὰ συζητήσωμεν ὅλα ὅσα θέλετε.

§117Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ πείσωμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῶν πραγμάτων, ὅτι ἐπιβάλλεται ἀλλαγὴ κατευθύνσεως.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο πρᾶγμα. Νὰ μὴ τὰ συγχίζωμεν τὰ πράγματα μὲ τὸν Σέλιγκμαν...

§119Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Φοβεῖσθε δηλαδή, ὅτι ἂν ἐπείθατε τὴν Κυβέρνησιν περὶ ἀλλαγῆς πολιτικῆς ἀπέναντι τῶν ἑταιρειῶν, ἡ Κυβέρνησις δεσμεύεται διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ἀπέναντι τῶν ἑταιρειῶν. Ἀλλὰ δύναται νὰ δηλωθῇ καὶ σαφῶς δηλοῦμεν, ὅτι δὲν προκύπτει καμμία τοιαύτη δέσμευσις ἐκ τῆς συζητουμένης διατάξεως Χάριν τοῦ κοινοῦ τὸ ὁποῖον θὰ ἀγοράζῃ τὰς ὁμολογίας, ἀναφέρεται ἱστορικῶς, ὅτι ἔχομεν ἤδη συνάψει συμβάσεις ἐκτελέσεως ἔργων ὁδοποιΐας, ἀποξηράνσεως κλπ., διὰ τὰς ὁποίας θὰ δαπανηθῶσι τὰ δανειζόμενα χρήματα. Δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου, ὅτι ἂν αὔριον ἀκυρώσωμεν τὴν σύμβασιν μὲ τὴν Φαουντέσιον λ.χ. ἢ μὲ τὸν Μακρῆν, ὅτι θὰ μᾶς εἴπουν οἱ χρηματοδόται, ὅτι στηριζόμενοι ἐπὶ τῆς διατάξεως ταύτης ἐδάνεισαν ὑπὸ τὴν αἵρεσιν νὰ χρηματοδοτήσωμεν ὡρισμένας ἑταιρείας. Δὲν δύναται οὐδὲ νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι ἀναλαμβάνομεν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι ὡρισμένων ἐργοληπτικῶν ἑταιρειῶν, ἁπλῶς ἠθικὴν ἀναλαμβάνομεν ὑποχρέωσιν τὰ χρήματα αὐτὰ νὰ τὰ δαπανήσωμεν εἰς τὸν Ἀξιόν, εἰς τὴν ὁδοποιΐαν κ.λ.π.

§120Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οἱ δανεισταί μας δηλαδὴ δὲν νομιμοποιοῦνται νὰ ζητήσουν νὰ ἐκτελέσουν τὰ ἔργα μὲ ὡρισμένην ἑταιρείαν.

§121Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μόνον τὸ ζήτημα τοῦ Στρυμόνος εἶναι εἰς τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λεχθοῦν αὐτὰ ὑπὸ τοῦ χρηματοδότου.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος μάλιστα.

§123Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς φοβούμεθα, ὅτι εἰς τὰς συμβάσεις δεσμεύεται ἡ Κυβέρνησις.

§124Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατέ μας νὰ ἴδωμεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν τί θὰ κάμωμεν. Ὑποθέτω, ὅτι μὲ τὸν ἐδῶ ἀντιπρόσωπον, ἂν εἶναι ἀνάγκη, θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀνταλλάξωμεν μίαν ἐπιστολὴν καὶ θὰ τοῦ εἴπωμεν, ὅτι διὰ τὴν Fonndation εἶναι ἀδιάφορον πῶς θὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα. Ἄν σᾶς φέρωμεν μίαν τοιαύτην ἐπιστολὴν θὰ ἱκανοποιήσωμεν.....

§125Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν θέλετε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως αὔριον νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις......

§126Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα αὔριον.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν. Δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν;

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ 2 ἐδαφίου ἄρθρου 1 τοῦ ἀπὸ 16 Ἀπριλίου 1927 Ν. Δ. περὶ ὁριστικῆς ἀπομακρύνσεως ἐκ τοῦ στρατεύματος πολιτευομένων ἀξιωματικῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Α. Ε. «Ἑλληνικὴ Ἐριουργία» συμβάσεως 25 Μαΐου 1928 διὰ τὴν προμήθειαν εἰδῶν ἱματισμοῦ τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 24]11 22 περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου δικαιώματος ἐπὶ πάντων τῶν διὰ τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων καὶ τοῦ ἀπὸ 8]2]26 Ν. Δ. περὶ διαθέσεως τῶν χρηματικῶν ποσῶν τῶν εἰσπραττομένων ἐκ τοῦ εἰδικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης κλπ.» (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1927 Διατάγματος περὶ τῶν ἐπιβατικῶν πλοίων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ἀπὸ 25]8]28 Ν. Δ. περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2574 περὶ ἀναθέσεως καθηκόντων Γενικοῦ Διοικητοῦ εἰς μέλος τῆς Κυβερνήσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορθώσεως τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 3786 περὶ συγκροτήσεως τῆς Γερουσίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν διὰ τοῦ νόμου ΓΧΛΑ καὶ 2860 τοῦ 1922 ἐπιβεβλημένων ἐξαγωγικῶν δασμῶν ἐκ τοῦ ἐξαγομένου ἐκ τοῦ λιμένος Πατρῶν σταφιδοκάρπου κλπ. πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ ναοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου Πατρῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Στυμφαλίας». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόματος κ. Π. Τσαλδάρης.

§129Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως, ἥτις ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως εἶναι ἀσύμφορος, διὰ τὴν Κορινθίαν, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ἔργον τοῦτο εἶναι ἐπιβεβλημένον διὰ τὴν Κορινθίαν, ἀπὸ ὑγιεινῆς μάλιστα ἀπόψεως, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ προβῇ εἰς ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα, διὰ νὰ γίνῃ νέα δημοπρασία.

§130Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πραγματικῶς ἡ σύμβασις αὕτη εἶναι ἀσύμφορος καὶ δι’ αὐτὸ ἀκυροῦται. Πρὸς καθησύχασιν ὅμως, ὅτι θὰ γίνῃ ἡ ἀποξήρανσις τῆς Στυμφαλίας, ἔστειλα μηχανικόν, διὰ νὰ προσαρμόσῃ ὅλας τὰς μελέτας, ἵνα ὅσον οὔπω προκηρυχθῇ νέα δημοπρασία.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ τῆς ἐφ’ ἅπαξ φορολογίας τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου νομοθεσίας».

§132Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν.

§133Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Κύριε συνάδελφε, ἂς ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ κατὰ τὴν βʹ συζητοῦμεν τὴν τροπολογίαν.

§134Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Πολὺ καλά. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον).

§136Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους Τάκκας». Ἡ Τάκκα εἶναι ἔκτασις περιοδικῶς πλημμυρίζουσα κειμένη εἰς τὴν Ἀρκαδίαν, τῆς ὁποίας διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως ζητεῖται ἡ ἀποξήρανσις. Ὁ ὑπὸ τῆς συμβάσεως προβλεπόμενος τρόπος τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τῆς ἀποξηράσεως δὲν εἶναι ὁ συνήθης, δηλαδὴ ὁ δι’ ἐργολαβίας δι’ ἀπολογιστικοῦ συστήματος ἢ διὰ τοῦ συστήματος τῆς συνεταιρικῆς ἀντεπιστασίας, ἀλλ’ ἰδιόρρυθμός τις, ὅστις οὐχ’ ἧττον ἐπανειλημμένως ἠκολουθήθη μέχρι τοῦδε. Κατ’ αὐτὸν δίδεται εἰς τὸν ἀνάδοχον μέρος τῆς ἀποξηρανθησομένης ἐκτάσεως. Οὕτω οὔτε ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ δημοσίου ἐπιβαρύνεται, οὔτε τὸ δημόσιον. Κατορθοῦται τοιουτοτρόπως ν’ ἀποκτηθῇ ἀδαπάνως ἔκτασις γῆς κατάλληλος πρὸς καλλιέργειαν. Κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν μελέτην ἡ ἔκτασις γῆς ἡ ὁποία θ’ ἀποξηρανθῇ ὑπερβαίνει τὰς 7 χιλιάδας στρέμματα ἐκ τῶν ὁποίων 4.800 εὑρίσκονται ὑπὸ τὸ ὕδωρ ἢ ἐλάχιστα βλάπτονται, εἰς βαθμὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ καλλιεργηθῶσι. Ταῦτα ἀνήκουσιν κατὰ νόμον εἰς τὸ Δημόσιον, τὰ δὲ ὑπόλοιπα βλάπτουν σημαντικῶς τὸν χειμῶνα τοὺς περιοίκους. Ἐκ τῆς ἐκτάσεως ταύτης δίδεται εἰς τὸν ἀνάδοχον, ὁ ὁποῖος ἀναλαμβάνει τὴν ἀποξήρανσιν 2.300 στρέμματα ὡς ἰδιοκτησία αὐτοῦ, ἐνῷ κατὰ προηγουμένην σύμβασιν παρείχοντο εἰς τὸν ἀνάδοχον 5.200 στρέμματα. Ἐπίσης ἐδίδετο διὰ τῆς παλαιᾶς ἀκυρουμένης σήμερον συμβάσεως τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν ὑπολοίπων γαιῶν, ἐπὶ 50ετίαν. Τὸ δικαίωμα τοῦτο κατηργήθη ἐντελῶς, οὕτως ὥστε ἡ ἐπίλοιπος γῆ ὅση ἐκ τῶν 4.800 στρεμμάτων θὰ ἐξυγιανθῇ, περιέρχεται εἴτε εἰς τὸ Δημόσιον, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ὑπάρχουν τίτλοι ἰδιοκτησίας τῶν πέριξ κατοίκων, εἴτε εἰς τοὺς κατοίκους, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχουν τοιοῦτοι τίτλοι. Ἐπίσης προέβλεπεν ἡ παλαιοτέρα σύμβασις τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναδόχου τοῦ νὰ λαμβάνῃ ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ὠφελουμένων ἀγρῶν τὰς δαπάνας αὐτοῦ, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ἐφ’ ὅσον αἱ δαπάναι αὐτοῦ θὰ ὑπερέβαινον τὰ 3 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἡ τοιαύτη ὑπὲρ τοῦ ἀναδόχου πρόνοια ἀπηλείφθη. Ἐπίσης παραμένει, ἁπλούστατα, ὅση πλέον τῶν 2.500 στρεμμάτων ἀποξηρανθῇ εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου ἢ τῶν κατοίκων. Ἀπηλείψαμεν ἐπίσις διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀνάδοχος θὰ ἔχαιρεν ἀτελείας διὰ τὰ ὑλικά, μηχανήματα καὶ ἐργαλεῖα τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, καὶ διὰ τὰ γεωργικὰ αὐτῶν προϊόντα. Ἱδρύομεν τοὐναντίον ὑδραυλικὸν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ συντηρῆται, διὰ ὑποχρεωτικῆς συνεισφορᾶς ὅλων τῶν ὠφεληθησομένων γαιῶν καὶ συνεπῶς καὶ τῶν τοῦ ἀναδόχου, κατὰ τὴν ἀναλογοῦσαν ἑκάστῳ ἔκτασιν γῆς Ἐγγυώμεθα τῷ ἀναδόχῳ ἀναπαλλοτρίωτον τῶν παραχωρηθησομένων αὐτῷ ἐκτάσεων ἐπὶ 20 ἔτη. Ἐπίσης προβλέπομεν, ὅτι 600 στρέμματα ἐκ τῶν 2.300 στρεμμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ περιέλθωσιν εἰς τὸν ἀνάδοχον θὰ ὑποχρεοῦται οὗτος, νὰ πωλήσῃ εἰς τοὺς κατοίκους ἀντὶ 5.000 δραχμῶν κατὰ στρέμμα. Ὅτε εἶχε γίνῃ ἡ πρώτη σύμβασις δὲν εἶχε προϋπολογισθῇ τὸ ἔργον, δηλαδὴ δὲν ὑπῆρχε καμμία γνῶσις τῆς πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ἀναγκαίας δαπάνης καὶ ὡς ἐκ τούτου ἦτο ἴσως ἄγνωστον τὸ τὶ θὰ ἀπελάμβανεν ὁ ἀνάδοχος δυνάμει τῶν πρὸς αὐτῶν γενομένων παραχωρήσεων. Σήμερον γνωρίζομεν κατόπιν τῆς μελέτης, ἣν ἐποιήσατο ὁ διευθυντὴς τῶν ὑδραυλικῶν μελετῶν κ. Λοπρέστης, μεταβὰς ἐπὶ τόπου, ὅτι ἡ ἐργασία τῆς ἀποξηράνσεως τῆς Τάκκας, θ’ ἀπαιτήσῃ 7½ ἑκατομμύρια δραχμῶν περίπου καὶ συνεπῶς, ἐὰν προσθέσωμεν εἰς ταῦτα καὶ τοὺς ἐνδιαμέσους τόκους μέχρι τῆς ἀποπερατώσεως τῶν ἔργων συντελεσθησομένης μετὰ τριετίαν, τὸ ἀναγκαιοῦν κεφάλαιον θ’ ἀνέλθῃ εἰς 10½ ἑκατομμύρια. Ὅθεν, ἐὰν παραχωρηθῶσι τῷ ἀναδόχῳ 2.300 στρέμματα καὶ ἐὰν πωλήσῃ οὗτος ταῦτα πρὸς 5.000 δραχμὰς κατὰ στρέμμα, μόλις θὰ ἐπανακτήσῃ ἐκεῖνο τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ δαπανήσῃ καὶ συνεπῶς κέρδος, ἀμοιβὴν καὶ ἀπάλειψιν τῶν γενικῶν αὐτοῦ ἐξόδων πρέπει νὰ προσδοκᾷ ὁ ἀνάδοχος μόνον, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ πωλήσῃ εἰς τιμὴν μείζονα τῶν 5.000 δραχμῶν κατὰ στρέμμα. Αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ πραγματικόν του κέρδος. Ἐπ’ αὐτοῦ βασίζεται ἡ σύμβασις καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ τὴν ψηφίσῃ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἐν Κερκύρᾳ.» Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ι. Ράλλης.

§138Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τὰς κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν παρατηρήσεις ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπεσχέθη, ὅτι ἤθελεν ἐπιφέρει τροποποιήσεις εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον καὶ ὅτι ἤθελεν βελτιώσει αὐτὸ τοὐλάχιστον, ὡς πρός τινα σημεῖα κατὰ τὰς γενομένας παρατηρήσεις. Ἀντὶ τούτου ὅμως εὑρισκόμεθα σήμερον παρὰ τὰς τοιαύτας ἐπαγγελίας ἐνώπιον νομοσχεδίου, τροποποιηθέντος, πράγματι ἀλλὰ ἐπὶ τὰ χείρω. Διότι ὅλα ἐκεῖνα τὰ μειονεκτήματα καθ’ ἡμᾶς τοῦ νομοσχεδίου ηὐξήθησαν κατὰ τρόπον μάλιστα, δύναμαι νὰ εἴπω ὑπερβολικόν. Εἶναι λυπηρόν, ὅτι ὁσάκις τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συζητεῖται, κατὰ μοιραίαν σύμπτωσιν ἀπουσιάζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι δὲ τοῦτο λυπηρόν, διότι ἤθελον ἐρωτήσῃ αὐτὸν ἂν τὸ πνεῦμα αὐτὸ τὸ ἐπικρατοῦν ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ, ἀποτελεῖ γενικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, ἂν δηλαδὴ ἐφαρμοσθοῦν αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἐπὶ ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Διότι ἂν περὶ τούτου πρόκειται, ὡς καὶ ἐν τῇ αʹ συζητήσει ἔλεγον, βεβαίως αἱ ἀντιρρήσεις μας, θὰ ἠδύναντο ὡς πρός τινα τοὐλάχιστον σημεῖον τοῦ νομοσχεδίου νὰ μειωθῶσι. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τοιαύτη δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπάρχει, πολὺ δὲ φοβοῦμαι, ὅτι ἂν ἡ μοιραία αὐτὴ σύμπτωσις τῆς ἀπουσίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπῆρχε καὶ παρίστατο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ εὑρισκώμεθα πρὸ ἀντιθέτων δηλώσεων, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον τοῦ παρόντος νομοσχεδίου τοῦ ἰσχύοντος εἰς τὴν Κέρκυραν, θὰ εἴχωμεν ἀντιθέτους λέγω δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ἀφορώσας τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, ὅπως ὀνομάζεται ἀγροτικῆς πίστεως, ἐλήφθη ὡς εἶναι γνωστὸν συνεπείᾳ τῶν ζημιῶν ἃς ὑπέστη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Εἶναι ἀληθῶς παράδοξον, ὅτι διὰ ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστη ἐκ πταίσματος αὐτοῦ ἕνα πιστωτικὸν ἵδρυμα, ὀφείλωσι νὰ καταβάλωσι τὰς ἀποζημιώσεις ὄχι οἱ πταῖσται, ὄχι τὸ πιστωτικὸν ἵδρυμα, διότι ἔπταισαν οἱ ἐντολοδόχοι αὐτοῦ ἀλλὰ οἱ κάτοικοι τοῦ τόπου ἔνθα διεξήχθησαν κακῶς ὑπ, τῶν ὀργάνων τοῦ ἱδρύματος αἱ ἐργασίαι αὐτοῦ. Ἐπῆλθον ζημίαι εἰς τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐν Κερκύρᾳ καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μοῦ ἔδιδε μίαν ἀπάντησιν, ἂν τὸ ὑποκατάστημα τῆς Κερκύρας συνεβάλετο μετά τινος ἐμπόρου, ὄχι οἷος ὑπῆρξε ὁ Σκιαδᾶς, ὄχι κακοπίστου ἀπατεῶνος, ἀλλὰ μετ’ ἐμπόρου ἐντίμου, ἔχοντος ὅλας τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχῃ ἕνας ἔμπορος, διὰ νὰ τύχῃ ἐγγυήσεως παρὰ Τραπέζης, ἂν λέγω μετά τινος ἐμπόρου καὶ ἔκ τινος ἀτυχήματος ὁ ἔμπορος αὐτὸς ἐπτώχευεν, ἡ Τράπεζα τὶ θὰ ἔκαμνεν, δὲν θὰ ὑφίστατο καὶ αὐτὴ μίαν ζημίαν, δὲν θὰ ὑφίστατο τὴν δαπάνην τῆς πτωχεύσεως.

§139Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ ἓν ζήτημα μὲ τὸ ἄλλο. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἐμπόρου ἀδικήσαντος, ἀσφαλῶς ἡ Τράπεζα, θὰ ὑφίστατο τὰς συνεπείας. Ἀλλ’ ἡ Τράπεζα εἰς τὸ προκείμενον ἔκαμε μίαν πολιτικὴν μεγαλειτέραν καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας εἶχεν ἐκ τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία τῆς ἐπέβαλλε τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ δώσῃ 25.000.000 καὶ αὐτὴ ἔδωσε 60.000.000. Καὶ δι’ αὐτὰς τὰς ἐργασίας τὰς ὁποίας ἔκαμε δὲν ἦτο πλέον ὀφειλέτης ὁ ἔμπορος, ἀλλ’ ἦσαν ὀφειλέται 6.000 συνεταιρισμένοι ἄνθρωποι τῆς Κερκύρας.

§140Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ ἀρνηθῇ οἱοσδήποτε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἄριστα γνωρίζει τὰ τῆς ὑποθέσεως παραστὰς καὶ ὡς μάρτυς κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν ἐνώπιον τοῦ ἑπταμελοῦς Ἐφετείου δίκην, ὅτι τὸ ὑποκατάστημα τῆς Τραπέζης παρέσχε, κατὰ τὴν βεβαίωσιν τὴν δικαστικὴν ἐν τῷ βουλεύματι τῆς παραπομπῆς, παρέσχεν κατὰ τρόπον πρωτοφανῶς ἐπιπόλαιον τὰς πιστώσεις αὐτάς, ὄχι εἰς τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς, ἀλλὰ εἰς τὸν παρουσιαζόμενον ὡς ἐκπρόσωπον αὐτῶν Σκιαδᾶν καὶ ὅτι τὰ ἑκατομμύρια αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐδίδοντο κατὰ τρόπον πρωτοφανῶς ἐπιπόλαιον εἰς τὸν Σκιαδᾶν, τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ ἐσπαταλήθησαν ἀκριβῶς ἐκ πταίσματος τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Τραπέζης ἐν Κερκύρᾳ, οἱ ὁποῖοι χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ καμμία ἀσφάλεια, δίκην κολύβων, ὡς λέγει τὸ βούλευμα, ἐχάριζον τὰ ἑκατομμύρια αὐτά. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μοῦ εἴπῃ μετὰ ταῦτα. Τοῦτο καθιστᾷ ἀκόμη πλήρη τὴν περίπτωσιν τοῦ Σκιαδᾶ εἰς βάρος τῆς Τραπέζης.

§141Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὴ λησμονεῖτε τὰ 40 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἐπῆραν οἱ ἀγρόται ἀπ’ εὐθείας. Διότι πρόκειται περὶ 14 ἑκατομμυρίων τῆς ἑνώσεως τὰ ὁποῖα δὲν μποροῦν νὰ ὑπαχθοῦν εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν τὴν ὁποίαν λέγετε. Διότι λησμονεῖτε τὰ 40 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς, ὡς δάνεια καὶ περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐγείρεται ζήτημα. Σήμερον δὲ ἡ Τράπεζα μὲ τὸν περιορισμὸν τῶν ἀξιώσεών της καὶ μὲ τὰς προθεσμίας τὰς ὁποίας δέχεται δὲν πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ οὔτε τὰ 40 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τοὺς ἀγρότας, ὅπως θὰ σᾶς ἀποδείξω ἀμέσως.

§142Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶμαι ὁ βεβαιώσας κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ 40.000.000 ὅσον ἀφορᾷ τὸν Σκιαδᾶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ 14.000.000. Εὐτυχῶς τότε διεψεύσθην παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν λέγοντος, ὅτι ἐπρόκειτο ἄνω τῶν 18.000.000. Χαίρω, διότι βλέπω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, προσχωρεῖ εἰς τὰς πληροφορίας μου.

§143Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι 14½ ἑκατομμύρια τοῦ Σκιαδᾶ.

§144Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Χαίρω, διότι βλέπω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, βεβαιοῖ ὅσα κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἐβεβαίουν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐρωτῶ πῶς συμβιβάζεται τοῦτο μὲ τὴν βεβαίωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τὰ 40.000.000 ἐσπαταλήθησαν ὑπὸ ἀπατεῶνος.

§145Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ κεφάλαιον τὸ ὀφειλόμενον ἀπὸ τὸν συνεταιρισμὸν σύμφωνα μὲ τὰ βιβλία τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τὶ ποσὸν ἀνέρχεται;

§146Ι. ΡΑΛΛΗΣ. 14¼ ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ δὲν ἕπεται, ἀπαντῶ εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα, ὅτι διότι εἶναι 14½ ἑκατομμύρια οἱ ἀπατεῶνες ἔφαγον μόνον τὰ 14½ ἑκατομμύρια, δὲν ὑπῆρχον ἄνθρωποι καὶ μέσα εἰς τὴν ἕνωσιν καὶ εἰς τοὺς συνεταιρισμούς. (Ἀλλ’ ὡς γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν συνήφθη ὀλίγον πρὸ τοῦ χρόνου τῆς φυγῆς τοῦ Σκιαδᾶ μεταξὺ Σκιαδᾶ καὶ τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κἄποια σύμβασις, ἐν τῇ ὁποίᾳ περιελήφθη κανονισμὸς ὅσον ἀφορᾷ χρέος 18.000 000. Αὐτὸ εἶναι τὸ λεγόμενον ἀντιφώνημα. Εἰς τὰ ποσὰ αὐτὰ περιελήφθησαν ποσὰ 10.000.000 τὰ ὁποῖα πραγματικῶς καλύπτονται, ἀλλὰ εἶναι καὶ 8.000.000 ὁλόκληρα τὰ ὁποῖα ἔμειναν ἀκάλυπτα. Διότι ἐδήλου τότε ὁ Σκιαδᾶς καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς Τραπέζης Μωραΐτης, ἀπεδέχοντο τυφλοῖς ὄμμασι, ὅτι ὑπῆρχον εἰς τὸν Πειραιᾶ ἐμπορεύματα καλύπτοντα τὸ ποσὸν τῶν 8.000.000. Ἀπεδείχθη δὲ, ὅτι τὰ ἐμπορεύματα ἦσαν ἀνύπαρκτα, ἀλλ’ ἀπεδείχθη ὡσαύτως, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐγνώριζε τὴν ἀνυπαρξίαν τῶν ἐμπορευμάτων καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν συνῆπτε τὸ ἀντιφώνημα. Διότι δὲν ἐζήτησεν κἄν νὰ παραλάβῃ ὑπὸ τὴν κατοχήν της, ὡς ὤφειλε, τὰ ἐνέχυρα, δὲν διώρισε ἐνεχυροφύλακα, δὲν ἐζήτησε κἄν διορισμὸν ἐνεχυροφύλακος.

§147Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργός τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐδόθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ αὐτοῦ νόμου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐτῶν προνομίων καὶ μὲ τοὺς αὐτοὺς ὅρους.

§148Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πολὺ καλά. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι γνωστόν, ὅτι πρόκειται περὶ χρεῶν τοῦ Σκιαδᾶ ἐμπορικῶν νομίζετε, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ βαρυνθῇ ὁλόκληρος ἡ Κέρκυρα, διὰ τὴν ὀφειλὴν αὐτὴν τὴν προσωπικὴν ἑνὸς ὡς εἴπατε ἀπατεῶνος;

§149Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ Τράπεζα τὰ ἔδωσε εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς καὶ τὰς ἑνώσεις. Ἐγὼ σᾶς δηλῶ, ὅτι ἡ Τράπεζα περιορίζει τὰς ἀπαιτήσεις της εἰς ποσὸν κατώτερον τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα ἐπῆραν ἀπ’ εὐθείας οἱ συνεταιρισμοὶ καὶ ἑπομένως μὲ τὸ νομοσχέδιον καὶ μὲ μερικὰς δηλώσεις ἃς ἔχει, διότι ἡ Τράπεζα λαμβάνουσα τὰ χρήματά της μὲ 5% ἀπὸ τῆς ἡμέρας ποῦ τὰ ἔδωσε καὶ δεχθεῖσα προθεσμίαν ἄνευ ἀνατοκισμοῦ διὰ 30 χρόνια, θὰ ἰδῆτε, ὅτι ὑφίσταται ζημίαν ἀσυγκρίτως μεγαλυτέραν.

§150Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἄλλαι Τράπεζαι ἐπίσης μετέχουσαι εἰς τὴν καταστροφήν, διατὶ δὲν περιλαμβάνονται καὶ αὐταὶ εἰς τὴν σύμβασιν αὐτήν;

§151Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι αἱ ἄλλαι Τράπεζαι ἔχουν ἀπαιτήσεις ἀκύρους τὰς ὁποίας ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, οὔτε θ’ ἀναγνωρίσουν καὶ αἱ ὁποῖαι δικαστικῶς ἀπεκλείσθησαν. Ἐπῆγαν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ ἀπερρίφθησαν τῆς μιὰς Τραπέζης περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε καὶ ἐπὶ πλέον ἔχουν καὶ ἀπαιτήσεις ἠθικῶς μειωμένας...

§152Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, θὰ πληρωθῇ σύμφωνα μὲ τὰ βιβλία της, ἀπαιτήσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι προδήλως ἀποδεδειγμέναι καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν ἀφορῶσι τοὺς γεωργικοὺς ὀργανισμούς, διότι ἔχομεν βούλευμα περὶ αὐτῶν.

§153Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ σημείου ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Τσαλδάρης, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς. Ὅτι καθ’ ἃ γνωρίζω ὑπάρχει μία πρότασις τοῦ διευθυντοῦ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης κ. Λεκατσᾶ, ὁ ὁποῖος ἐπρότεινεν νὰ περιληφθοῦν καὶ αἱ Τράπεζαι, δηλαδὴ ἡ Ἐθνική, ἡ Ἐμπορικὴ καὶ ἡ Ἰονικὴ καὶ νὰ ὑποστοῦν αἱ Τράπεζαι ζημίαν 50% καὶ νὰ παράσχουν ἀπὸ κοινοῦ εἰς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν Κερκύρας, ὄχι μόνον τὰ 20 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα δίδει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀλλὰ διπλάσιον ποσόν.

§154Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τοιαύτη πρότασις δὲν ὑπεβλήθη ποτέ, ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπεβάλετο θ’ ἀπερρίπτετο, διότι ἡ πρότασις τῆς Τραπέζης εἶχε πάντως ὡς προϋπόθεσιν καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ παθητικοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν ν’ ἀποκρούσωμεν, διότι τότε θὰ ὤφειλε καὶ τὸ ποσὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἐξ ἄλλου δὲ τὰ 20 ἑκατομμύρια καὶ ἡ φορολογία ἀρκοῦν, διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν. Ἡ ἀγροτικὴ πίστις δὲν εἶναι ζήτημα ποσοῦ, εἶναι ζήτημα ἐπαρκείας, ὁμοιάζει μὲ τὸν ἥλιον ποῦ ἅμα τὸν δώσωμεν πολὺ καίει καὶ καταστρέφει καὶ ἅμα τὸν δώσωμεν ἐλάχιστα, ζωογονεῖ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχωμεν μᾶς ἀρκοῦν, δὲν ζητοῦμεν περισσότερα.

§155Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν δεικνύει τοιαύτην μετριοφροσύνην εἰς τὰς ἀπαιτήσεις του, διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν τὴν μετριοφροσύνην του αὐτὴν νὰ ἐπεξέτεινεν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀξιώσεις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διότι οὐδαμῶς δικαιολογοῦνται αἱ ἀξιώσεις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἡ ὁποία ζητεῖ νὰ λάβῃ πᾶσαν ζημίαν ἣν ὑπέστη ἰδίῳ πταίσματι. Εἶναι ἀνατροπὴ ὅλων τῶν νομικῶν κανόνων τῶν ἁπανταχοῦ τοῦ κόσμου παραδεδεγμένων, ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Εἶναι ἀδύνατον, νὰ παραγνωρίζῃ τοῦτο ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ διαπρεπὴς νομομαθής, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ θέλῃ νὰ κατανοήσῃ καὶ νὰ μὴ κατανοῇ, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία ὑπέστη μίαν ζημίαν ἐκ πταίσματος αὐτῆς, ὤφειλε νὰ συνεισφέρῃ εἰς τήν ζημίαν αὐτὴν πολὺ περισσότερα, παρὰ εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν, συναλλασσομένη μετ’ ἐντίμου ἐμπόρου εἶχεν ὑποστῆ τὴν ζημίαν τὴν ὁποίαν πολλάκις Τράπεζαι συναλλασσόμεναι μετ’ ἐντίμων ἐμπόρων ὑφίστανται ἐξ ἀνωτέρας βίας, ὄχι μόνον δὲν ὑφίσταται καμμίαν ζημίαν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ὄχι μόνον ὁλόκληρον τὴν ζημίαν τὴν ὑφίσταται ἡ πόλις τῆς Κερκύρας καὶ συνεπῶς ὁλόκληρος ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία, ἀλλὰ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀποζημιοῦται ἀκόμη καὶ διὰ τὰς δαπάνας τῆς δίκης, διότι εἰς τὸ ἀνατυπωθὲν νομοσχέδιον περιελήφθη διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ αὐταὶ αἱ δαπάναι τῆς δίκης περιλαμβάνονται εἰς τὴν ἀποζημίωσιν.

§156Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε μίαν πλάνην. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀποδεικνύει τὴν καλὴν πίστιν τῆς Τραπέζης. Ἡ Τράπεζα κατώρθωσε νὰ εἰσπράξῃ ἓν ποσὸν λιρῶν καὶ δολλαρίων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Σκιαδᾶ εἰς ξένας Τραπέζας. Καὶ ἐνῷ ἠδύνατο νὰ τὰ ὑπολογίσῃ εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, τὰ καταθέτει εἰς τὸν ὀργανισμὸν καὶ φυσικὰ θὰ ἀφαιρέσῃ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν, διὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, ὄχι διὰ τὴν δίκην τοῦ Σκιαδᾶ. Εἶναι καὶ αὐτὸ μία εὐκολία τὴν ὁποίαν κάμει.

§157Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ βλέπω τοῦτο διατυπούμενον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ (ἀναγινώσκει). «προσέτι τὸ ὑπόλοιπον.... κλπ.»

§158Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι τὰ ἔξοδα ποῦ ἔκαμε, διὰ τὴν εἴσπραξιν.

§159Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν συνεζητήθη τὸ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς γεωργίας καὶ παρίστατο καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τότε ἐπροτάθη νομίζω ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις αὐτὴ «ἐκ τῶν βιβλίων τῆς Τραπέζης» καὶ οὐδεμία ὑπῆρξεν ἀντίρρησις ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, παρὰ μία ἐπιφύλαξις, ὅτι δὲν γνωρίζει, ἂν ἡ Τράπεζα θὰ ἐδέχετο αὐτοὺς τοὺς ὅρους. Ἀλλ’ ὑπῆρξε παρατήρησις, ἡ ὁποία ἦτο ἀρκετὰ σπουδαία, γενομένη εἰς ἀπάντησιν τῶν παρατηρήσεων αὐτῶν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος εἶχε τὴν δύναμιν, νὰ ἐπιβάλῃ τὰς θελήσεις αὐτοῦ εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ ὅτι δὲν ἦτο ὀρθόν, νὰ περιληφθῇ εἰς τὸν ἰσολογισμὸν ὁλόκληρος ἡ ἀπαίτησις τῆς Τραπέζης καὶ ἂν ἀκόμη ἀφαιρεθοῦν δάνεια ἐμπορικὰ γενόμενα πρὸς τὸν Σκιαδᾶν καὶ οὐδεμίαν ἔχοντα σχέσιν πρὸς τὴν γεωργικὴν πίστιν. Παραδόξως ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν οὐδὲ τὴν διαγραφὴν τῆς λέξεως αὐτῆς θέλει, ἐπιμένει δέ, εἰς τὸ νὰ παραληφθῇ αὕτη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἡ ἐπιμονὴ τῆς Τραπέζης, διότι ὑποθέτω ὅτι διὰ νὰ ἐπιμένῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ ὑπάρχῃ ἀντίθετος γνώμη τῆς Τραπέζης, ἡ ἐπιμονὴ τῆς Τραπέζης νὰ συμπεριληφθῇ ἡ λέξις «ἐν τοῖς βιβλίοις» καθιστᾷ ἀμέσως ὕποπτον τὴν ἀξίωσιν αὐτῆς, διότι ἂν ἡ ἀπαίτησις δὲν εἶχε τρωτά, ἐὰν ἡ ἀπαίτησις δὲν ἦτο τοιαύτη, ὥστε νὰ δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ἐμπορικῆς φύσεως καὶ ἀτομικῆς πρὸς τὸν Σκιαδᾶν, βεβαίως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ διατυπώσῃ ἀντιρρήσεις περὶ διαγραφῆς τῆς λέξεως αὐτῆς, ἀφοῦ εἴτε ἀνεγράφετο, εἴτε μὴ ἐν τοῖς βιβλίοις αὐτοῖς, τὰ δάνεια αὐτά, ἐφ’ ὅσον θ’ ἀνεγνωρίζοντο ὡς δάνεια γενόμενα πρὸς γεωργικοὺς συνεταιρισμοὺς, θὰ περιελαμβάνοντο εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Διατὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει ἀντιρρήσεις; Ἀσφαλῶς διότι φοβεῖται, ὅτι ἤθελον ἀποκλεισθῇ τῶν σχετικῶν διατάξεων τοῦ διακανονισμοῦ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν σχέσιν εἶχον πρὸς τὴν γεωργικὴν πίστιν τῆς Κερκύρας καὶ τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν μίαν δίκην κολύβων, διανομὴν πρὸς τὸν Σκιαδᾶν. Εἰς τὸ ἄρθρον 5ον τοῦ νομοσχεδίου παρατηρῶ, ὅτι ἀπαλάσσονται τῆς ὑποχρεωτικῆς καταβολῆς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὀφειλὰς μέχρι 5.000 δραχμῶν καὶ ὅταν ἀκόμη αἱ ὀφειλαὶ μέχρι 5 χιλιάδων δραχμῶν εἶναι ὑπόλοιπον μεγαλυτέρου χρέους, διότι ἡ διατύπωσις τῆς σχετικῆς διατάξεως ἔχει οὕτω: «εἰς τὸ συνολικὸν ποσὸν....» (ἀναγινώσκει). Ἐὰν λοιπὸν πρόκειται περὶ ὑπολοίπου μεγαλυτέρου χρέους ἀνερχομένου τὴν 1ην Αὐγούστου 1928 εἰς τὸ ποσὸν τῶν 5 χιλιάδων δραχμῶν αὐτὸ καὶ μόνον ἀρκεῖ, διὰ ν’ ἀπαλλαγῶσιν. Ἀλλὰ τοῦτο καθιστᾷ μειονεκτικὴν τὴν διάταξιν, διότι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπαλλαγῶσιν ὀφειλῆς 5 χιλιάδων δραχμῶν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι καθόλου ἐκ τῶν πτωχοτέρων κατοίκων τῆς νήσου, ἀλλ’ εἶναι πλουσιώτατοι καὶ οἱ ὁποῖοι μαθόντες τὴν ἐπικειμένην αὐτὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου ἔσπευσαν, νὰ καταβάλουν μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 5 χιλιάδων δραχμῶν, διὰ ν’ ἀπαλλαγῶσιν. Καὶ ὑπάρχουν τοιαῦτα παραδείγματα, διὰ ν’ ἀπαλλαγῶσι τοῦ ὑπολοίπου τῶν 5 χιλιάδων δραχμῶν. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως βεβαίως αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν ἀνισότητα, ὑπάρχει καί κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον θἄπρεπε τέλος πάντων νὰ μὴ ὑπάρχῃ. Διότι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὡμίλησα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν. Πρόκειται πραγματικῶς πάντες οἱ γεωργοὶ ὀφειλέται μέχρι ποσοῦ 5 χιλιάδων δραχμῶν εἰς τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς, ἁπάσης τῆς χώρας, ν’ ἀπαλλαγῶσι τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς καὶ εἴτε ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψει της τοιαύτην γενναιοδωρίαν, ἐγὼ δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Δὲν ἐννοῶ ὅμως, διατὶ αὐτὰ τὰ πλεονεκτήματα, θὰ τ’ ἀπολαύσουν οἱ συμπολῖται τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς βάρος ὅλων τῶν ἄλλων κατοίκων τῆς χώρας. Τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, ὅσον καὶ ἂν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰς προεκλογικὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§160Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι πεῖνα ἀγρία.

§161Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μήπως οἱ γεωργοὶ τῶν ἄλλων περιφερειῶν, ἀπολαύουν τῶν ἀγαθῶν τοῦ Κροίσσου; Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ περιοδεύσετε εἰς τὰς ἄλλας περιοχὰς καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι οἱ γεωργοὶ τῶν ἄλλων μικρῶν εἶναι εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν καὶ αὐτοὶ πεινοῦν καὶ αὐτοὶ ὑποφέρουν. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι εὐεργετικῶς οἱ ἀγρόται τῆς Κερκύρας θὰ λάβουν δωρεὰν μέχρι ποσοῦ 5 χιλιάδων δραχμῶν εἰς βάρος ὅλων τῶν ἄλλων Ἑλλήνων. Δὲν εἶναι δεκτὸν νὰ καθιερωθῇ ἡ ἀρχή, ὅτι ἕκαστος πολιτευόμενος δύναται νὰ ὑπόσχεται προεκλογικάς, δωρεὰς καὶ ὅτι τὸ βάρος τῶν δωρεῶν θὰ τὸ φέρῃ ὁλόκληρος ἡ χώρα, εὐθὺς ὡς ὁ πολιτευτὴς ἐκεῖνος ἐπικρατήσῃ καὶ καταλάβῃ μίαν θέσιν ὑπουργοῦ. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἤμην ἀπολύτως σύμφωνος μεθ’ ὑμῶν ἂν τὴν γενομένην πρὸς τοὺς συμπολίτας ὑμῶν γενναιοδωρίαν ταύτην ἐπεκτείνῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ πάσης τῆς χώρας. Καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ δηλώσῃ ἂν εἶναι διατεθειμένος νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπέκτασιν αὐτήν, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει σᾶς βεβαιῶ, ὅτι οὐδεμίαν πλέον ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου τοῦ νομοσχεδίου, ἐγὼ τουλάχιστον θὰ ἔχω ἀντίρρησιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, εἰς γενομένην ἀπὸ ἐμὲ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ παρατήρησιν, περὶ τοῦ ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν οἱ ὀφειλέται τῶν κατηγοριῶν Β καὶ Γ νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ τὰς διαφορετικὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὑπεσχέθη ὅτι ἤθελε συμπτύξῃ τὰς δύο αὐτὰς κατηγορίας τῶν ἐδαφίων Β καὶ Γ.

§162Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δύνανται νὰ δοθοῦν εἰς μίαν δεκαετίαν.

§163Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀντὶ ὅμως τούτου ἐχειροτέρευσεν ἡ κατάστασις, διότι οἱ μὲν τοῦ ἐδαφίου Β ὀφειλέται δύνανται νὰ καταβάλουν τὰς ὀφειλάς των μέχρις 20 χιλ. δραχμῶν ἐντὸς μιᾶς εἰκοσιπενταετίας, οἱ δὲ τοῦ ἐδαφίου Γ, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ ἄνω τῶν 20 χιλ. δραχμῶν ὀφειλέται, ἐντὸς μιᾶς πενταετίας. Ἡ προθεσμία αὕτη δύναται νὰ παραταθῇ μέχρι δεκαετίας. Ἐὰν οἱ ὀφειλέται κατὰ τὴν ἀνεξέλεγκτον κρίσιν, διότι αὐταρχικότερον ἵδρυμα ἀπὸ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἱδρύετε δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ, κατὰ τὴν ἀνεξέλεγκτον κρίσιν τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, διαθέσουν τὰ παρ’ αὐτῶν ληφθέντα κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος εἰς βελτίωσιν καὶ καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των..... (ἀναγινώσκει). Δὲν βλέπω, διατὶ δὲν ἐκπληροῦται ἡ γενομένη πρὸς ἡμᾶς ὑπόσχεσις τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Δύναμαι, νὰ ἐπαναλάβω αὐτολεξεὶ τὴν φράσιν σας αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἴπατε, δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρησιν νὰ συμπεριλάβητε καὶ αὐτὰς τὰς κατηγορίας εἰς αὐτούς, μολονότι δὲν εὑρίσκω, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀπολύτως δίκαιον, διότι πρόκειται περὶ ὀφειλετῶν πλουσίων καὶ συνεπῶς δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος, νὰ ἐπεκταθῇ ἐπ’ αὐτῶν τὸ εὐεργέτημα.

§164Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δι’ αὐτὸ παρατείνομεν ἐπὶ μίαν 10ετίαν.

§165Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἴπατε ἐν τούτοις, ὅτι δὲν ἔχετε οὐδένα λόγον νὰ μὴ κάμετε τὴν τοιαύτην σύμπτηξιν τοῦ 21ου ἐδαφίου ἀντὶ τούτου ἡ ἀνισότης γίνεται μεγαλυτέρα, διότι κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου...

§166Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). 25 καὶ 25 καὶ τώρα τὰ 5 γίνονται 10.

§167Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁπωσδήποτε παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος αὐτῆς τῆς διακρίσεως, νὰ μὴ ἀφεθῇ τοῦτο εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τοῦ ὀργανισμοῦ, ἀλλὰ νὰ συμπτυχθῶσιν αἱ περιπτώσεις τοῦ ἐδαφίου Γ καὶ Β.

§168Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ κάμνομεν δεκαπενταετίαν ἄνευ διακρίσεως.

§169Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα. Ἐπίσης ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 εἶναι δι’ ἐμὲ δυσνόητος.

§170Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Εἶναι ὡρισμένοι συνεταιρισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν τὰ χρήματα καὶ ἐπῆγαν καὶ τὰ κατέθεσαν εἰς τὴν Γενικὴν Τράπεζαν ἢ εἰς τὴν ἕνωσίν των. Αὐτοὶ δὲν εἶναι δίκαιον νὰ συντρέχουν εἰς τὴν ὁμάδα τῶν πιστωτῶν καὶ ἀπαλλάσσονται ἴσου ποσοῦ, διότι πραγματικὰ δὲν τὰ ἐπῆραν τὰ χρήματα. Ἦτο παιγνίδι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔγινεν. Ἐπῆραν τὰ χρήματα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν καὶ τὰ κατέβαλον εἰς τὴν κεντρικὴν ἕνωσιν. Ἦτο ἕνα παιγνίδι. Καὶ αὐτοὶ ἐστεροῦντο τῶν χρημάτων ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπῆραν τὰ χρήματά των. Εἶναι ἀπολύτως δίκαιον αὐτό.

§171Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐπειδὴ διασαφηνίζετε αὐτὸ τὸ μέρος ἤθελα νὰ ἐρωτήσω πῶς θ’ ἀποδειχθῇ ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἐπῆραν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν εἶναι αὐτὰ καὶ ὄχι ἄλλα. Ὑπάρχει τρόπος ν’ ἀποδειχθῇ;

§172Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι εἶναι ἡ αὐτὴ ἡμέρα.

§173Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διατί ἂν κατέθεσαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπῆραν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, διὰ νὰ συμψηφίσουν, ἐὰν ὅμως κατέθεσαν ἄλλα τὰ ὁποῖα εἶχον ἀπὸ τὰ εἰσοδήματά των καὶ τὰ κατέθεσαν ἐμπιστευόμενοι εἰς τὸν συνεταιρισμόν, νὰ τὰ χάσουν; Νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ αὐτὴ ἀρχὴ Δικαιοσύνης ἡ ὁποία ἐπιβάλλει νὰ συμψηφισθοῦν καὶ αὐτά, διότι ἐὰν δὲν συμψηφισθοῦν καὶ ἄδικον εἶναι καὶ καταστρέφεται ἡ ἔννοια τῆς πίστεως, τὴν ὁποίαν κυρίως πρέπει ν’ ἀναπτύξωμεν εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, ὅπως τὰ μέλη καταθέτωσι, τὰ χρήματά των εἰς τὰς Τραπέζας τῶν συνεταιρισμῶν.

§174Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν καταστρέφω τὴν ἔννοιαν τῆς πίστεως, διότι ἐγὼ λέγω ὅτι ἀπαλλάσσεσθε ἴσου ποσοῦ, διότι ἐπήρατε τὸ ἀποταμίευμά μας καὶ τὸ καταθέσατε εἰς τὸν συνεταιρισμόν. Αὐτὸ εἶναι πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ἀποταμιευτικοῦ πνεύματος.

§175Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ περιορίζητε τὸν συμψηφισμὸν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατέθεσαν τὰ χρήματα εἰς Τραπέζας. Ἐὰν τὸ θέσετε γενικῶς, βέβαια τὸ πρᾶγμα ἔχει βάσιν Δικαιοσύνης.

§176Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἔχω καμμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ βιβλία ἐκεῖνα.

§177Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κανονίσατε τὸ ζήτημα τῆς ἀποδείξεως ὅπως θέλετε. Διότι ἐγὼ δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ εὐνοήσω ἐγγραφὰς ψευδεῖς, ἀλλὰ μὴ περιορίζετε τὸν συμψηφισμὸν εἰς ὡρισμένην ἀπαίτησιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὐδαμῶς δικαιολογεῖται.

§178Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχουν πάντως καὶ ἰδιῶται πιστωταὶ οἱ ὁποῖοι δὲν περιλαμβάνονται οὐδαμῶς εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου.

§179Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι τὸ ἄρθρον 4, τὸ ὁποῖον δὲν ὁμιλεῖ μόνον περὶ Τραπεζῶν.

§180Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ περιληφθῇ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 5. Διότι εἶναι ἐντελῶς ἄδικον αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται. Ὑπάρχουν ἰδιῶται πιστωταί, ἡ ἑταιρεία Λιπασμάτων μὲ ποσὸν 800.000 δραχ. Εἶναι δὲ ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ ἑταιρεία Λιπασμάτων συνεισέφερε τὸ προϊὸν τῆς βιομηχανίας της διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν Κερκύρας, πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὰ ἑκατομμύρια τῆς Τραπέζης. Καὶ ἐν τούτοις ἡ ἑταιρεία Λιπασμάτων ὑφίσταται ζημίαν 800.000 δραχ., διότι δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου.

§181Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι 800.000, εἶναι ὀλιγώτερα. Θὰ δικάσουν ἐξ ἄλλου τὰς ἀπαιτήσεις των καὶ θὰ προβοῦν διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον καὶ ἄνευ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Δὲν πιστεύω ἐγὼ νὰ βγῶ νὰ συμβιβάσω τοὺς συνεταιρισμοὺς μὲ τοὺς διαφόρους πιστωτάς. Ἔχουν ὅλα τὰ μέσα ποὺ εἶχον καὶ τοὺς δίδω καὶ κἄτι ἀκόμη ποὺ δὲν εἶχον. Δὲν ἐνδιαφέρομαι διὰ τὰ χρέη.

§182Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατί δὲν θὰ πάρουν οἱ πιστωταί;

§183Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι εἶναι δύσκολον.

§184Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ εἶναι δύσκολον διὰ τοὺς πιστωτὰς καὶ ὄχι διὰ τὴν Τράπεζαν;

§185Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι ἡ Τράπεζα ἔχει καὶ ὑποθήκην καὶ διότι ἐὰν εὕρισκα καὶ ἄλλον ὀργανισμὸν νὰ μοῦ κάμῃ ὅρους καλλιτέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, δὲν θὰ ἐγύριζα βέβαια νὰ ἰδῶ τὴν Τράπεζαν.

§186Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἀφορῶντος τὴν φορολογίαν. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι αἱ διατάξεις αὐταὶ τοῦ ἀνατυπωθέντος νομοσχεδίου, καθιστῶσι πλέον τὴν φορολογίαν πραγματικῶς ἀφόρητον. Διότι ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς φορολογίας μέχρι 10% κατὰ τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον, εὑρισκόμεθα σήμερον πρὸ τῶν ἑξῆς ἀληθῶς ἐκπληκτικῶν διατάξεων. (ἀναγινώσκει) «Πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἐν ἄρθροις 2 καὶ 3 καθοριζομένων σκοπῶν, ὁ ὀργανισμὸς προικοδοτεῖται 1) κλπ.»

§187Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ συντρέξῃ ὁ ὀργανισμὸς μὲ τοὺς ἄλλους.

§188Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς εἶπα καὶ τότε, ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι αὐτὴ ἡ συμμετοχὴ τοῦ ὀργανισμοῦ μετὰ τῶν ἄλλων δὲν σημένει τίποτε, διότι ἂν τὰ ἔσοδα ἐκ τῶν ἄλλων φορολογιῶν ἐλαττωθοῦν καὶ δὲν ἐπαρκοῦν διὰ τὰς ἄλλας ἀνάγκας θὰ ἀναγκασθῆτε νὰ ἐπιτρέψητε τὴν ἐπιβολὴν νέων φορολογιῶν.

§189Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Χρειάζονται πολὺ ὀλιγώτερον ὅμως ἀπὸ αὐτό, διότι ἐδῶ εἶναι ζήτημα ψωμιοῦ.

§190Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Γνωρίζω, ὅτι τὸ λιμενικὸν Ταμεῖον Κερκύρας, διότι ἔγινεν αὐτὴ ἡ μέθοδος τῆς συμμετοχῆς ἐχρειάσθη νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπιβολὴν ἄλλων φορολογιῶν πρὸς ἀναπλήρωσιν τοῦ ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς συμμετοχῆς. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι θὰ συμβῇ αὐτό. Δὲν δύνασθε νὰ μεταβάλετε τὰ πράγματα, διότι πρόκειται περὶ ἀριθμῶν. Δεύτερον: Διὰ προεδρικῶν διαταγμάτων. (ἀναγινώσκει) Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ὅταν ἐπιβάλετε μίαν φορολογίαν 15% καὶ ἐπὶ τοῦ ἀέρος ἀκόμη, δύνασθε νὰ μοῦ εἴπητε σοβαρῶς, ὅτι ὁ βίος τῶν κατοίκων τῆς Κερκύρας δὲν εἶναι ἐπαχθέστερος τοῦ βίου τῶν ἄλλων Ἰονίων νήσων, ὅτι δὲν θὰ ὑποστῇ αὐτὸς τὴν ζημίαν διὰ πολλοὺς λόγους διὰ νὰ καλυφθοῦν τὰ πειράματα, τὰ σφάλματα τὰ ἄγνωστα τῶν διευθυντῶν τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Κερκύρας, διὰ νὰ μείνῃ ἄνευ ζημιῶν ἡ πταίσασα Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ νὰ πέσουν αὐταὶ ἐπὶ τοῦ τραχήλου τῶν κατοίκων τῆς Κερκύρας καὶ οἱ ὁποῖοι οὐδαμῶς ἔπταισαν ἀλλὰ καὶ ἔκρουσαν ἀκόμη τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου ἐπανειλημμένως διὰ τῶν ἐπιμελητηρίων λέγοντες πρὸς τὴν Τράπεζαν «μὴ πρὸς Θεοῦ σπαταλᾶτε τὰ ἑκατομμύρια αὐτά». Καὶ εἰς αὐτὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλεγε τότε πρὸς τὴν Τράπεζαν «μὴ πρὸς Θεοῦ, προβαίνετε εἰς τὴν σπατάλην αὐτὴν τῶν ἑκατομμυρίων», διότι ὁ Σκιαδᾶς εἶναι ἐπικίνδυνος καὶ διότι κατασπαταλῶνται αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα δίδονται εἰς τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς. Παρὰ ταῦτα, τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νομίζον ὅτι διαπράττει ἐπικερδεστάτας ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις, δίκην κολύβων, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν φράσιν τοῦ βουλεύματος ἐμοίραζε τὰ ἑκατομμύρια. Καὶ ἐνῷ ταῦτα ἐγένοντο καὶ ἐσπαταλῶντο τὰ ἑκατομμύρια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ἔρχεται σήμερον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ ἀναγνωρίζει ὡς θεμιτὰς τὰς πράξεις, διὰ νὰ μὴ ὑποστῇ ζημίας ἕνα πιστωτικὸν ἵδρυμα ἐνεργῆσαν κατὰ τρόπον προφανῆ ἐπιπλέον καὶ παράδοξον, διότι καθημερινῶς ἐπιθεωρηταὶ καὶ ἄλλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα γνωρίζει, ἐφιστοῦν τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ὅλοι αὐτοὶ ἐκάμπτοντο πρὸ τῆς μεγάλης φυσιογνωμίας τοῦ Σκιαδᾶ. Εἰς τὶ λοιπὸν πταίουν οἱ κάτοικοι τῆς νήσου, διὰ νὰ τοὺς ἐπιβάλλῃτε αὐτὴν τὴν φορολογίαν; Καὶ διατὶ νὰ μὴ μετάσχῃ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἰς τὴν ζημίαν αὐτήν; Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον, εἶναι, ὅτι ἡ φορολογία αὕτη ἐπιβάλλεται μόνον καὶ μόνον, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, ἵνα ἀφ’ ἑνὸς μὲν καλυφθοῦν τὰ σφάλματα καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ προεκλογικαὶ ἡμῶν πρὸς τὸν λαὸν Κερκύρας ὑποσχέσεις. Δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀρνηθῆτε αὐτό. Πρό τινος ἀκόμη ἐδωρήσατε ποσὸν μέχρι 5.000 εἰς ἀγρότας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινε, εἰς καμμίαν περιοχὴν τῆς Ἑλλάδος, πρόκειται δὲ ἤδη ἀφ’ ἑτέρου, νὰ πληρώσετε ὅλα τὰ κέρδη καὶ τοὺς τόκους τῆς σπατάλης τῆς ἐνεργηθείσης ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Σᾶς εἶπα, ὅτι δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι πολιτικῶς ὀρθὸν τὸ νὰ ὑποστῇ μίαν καταστροφὴν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Σᾶς εἶπα, ὅτι εἶμαι σύμφωνος ὅτι χάριν τῆς ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως τῆς Κερκύρας, ὅπως καὶ πάσης ἄλλης περιοχῆς τῆς Ἑλλάδος, πρέπει νὰ μὴ ὑποστοῦν ζημίας ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προσέφερον εἰς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀπομακρυνθῶ οὔτε κατὰ μίαν κεραίαν τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς συνεισέφερον εἰς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν καὶ ὄχι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συνεισέφερον, διὰ νὰ ἀποκομίσουν τόκους καὶ ἐπιχειρήσεις ἐμπορικὰς καὶ σήμερον ψευδῶς ἰσχυρίζονται, ὅτι ἔδοσαν δι’ ἐνίσχυσιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Εἶναι περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν περισσότερον ἐπὶ τοῦ πολυσχιδοῦς τούτου 6ου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον, οὐδὲν ἐν Κερκύρᾳ ἀφήνει ἀφορολόγητον καὶ ἐπιβάλλει ἐπὶ παντὸς πράγματος φόρον 15%.

§191Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς τὸ ὑπολογίζετε τὸ 15%;

§192Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι δεινός, εἰς τὴν φορολογίαν, ἄλλωστε θὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κεντρικοῦ καταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τοιούτους οἰκονομικοὺς ὑπολογισμούς. Καὶ προχωρῶ, κύριοι (ἀναγινώσκει). «Εἰς τὸν αὐτόνομον ὀργανισμὸν μεταβιβάζεται κλπ.» Διὰ νὰ ἰσχύσῃ αὐτὸς ὁ ὀργανισμὸς θὰ ὑποταχθοῦν εἰς τὴν ζημίαν καὶ αὐτοὶ οἱ δυστυχεῖς ἐνοικιασταὶ τῶν οἰκημάτων τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἀτυχίαν νὰ κληθοῦν νὰ πληρώσουν, ὄχι μόνον τὸ 15% ἀλλὰ ἐπὶ πλέον τὰ σφάλματα τοῦ ἐν Κερκύρᾳ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Εἰς ἀντάλλαγμα, τὶ παρέχει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶπεν ὅτι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦται προτάσεις καὶ ἂν ὑπῆρχον δὲν θὰ ἐγένοντο ἀποδεκταί. Ἐγὼ θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν δευτέραν δήλωσιν, διότι ἔχω πληροφορίας ἀκριβεῖς, ὅτι ἐγένοντο προτάσεις, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα προέβη εἰς προτάσεις, ὅτι ὁ κ. Λεκατσᾶς τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης προέβη εἰς προτάσεις καὶ ὅτι αἱ προτάσεις αὐταὶ εἶχον, ὡς βάσιν τὴν συμμετοχὴν καὶ τῶν πιστωτικῶν ἱδρυμάτων συμπταισάντων καὶ τῶν ἀγροτικῶν συνεταιρισμῶν ἐν Κερκύρᾳ, νὰ μετάσχουν εἰς τὴν ζημίαν μέχρι 50% καὶ ἐπὶ συμμετοχῇ ὅλων τῶν πιστωτικῶν αὐτῶν ἱδρυμάτων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, κατὰ πρῶτον λόγον βεβαίως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὴν συμμετοχὴν καὶ ἐνίσχυσιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως Κερκύρας, διὰ παροχὴν δανείου μέχρι 40.000 000. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν λέγει. Ἐγὼ δὲν τὰ θέλω αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια. Ἀλλά, κ. ὑπουργέ τῶν Ἐσωτερικῶν, δύνασθε νὰ λέγετε, ὅτι δὲν τὰ θέλετε αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια, ὅταν δὲν κάμνετε νὰ πίπτουν ἀνεπανορθώτως ὑπὸ τὸ βάρος τῆς φορολογίας οἱ κάτοικοι τῆς Κερκύρας.

§193Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ σᾶς εἶπα, ὅτι ἐγένοντο προτάσεις, ἀλλὰ δὲν ἔχουν τὴν ἔκτασιν ποῦ λέγετε σεῖς.

§194Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. Λεκατσᾶς ἐδήλωσεν, ὅτι δέχεται περιορισμὸν τῶν χρεῶν.

§195Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ὡς ὑπουργὸς τοῦ Κράτους αὐτοῦ, ἔχετε ὑποχρεώσεις οὐ μόνον πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ καὶ πρὸς πᾶν σοβαρὸν ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς θέσιν νὰ προέλθῃ εἰς ἐνίσχυσιν τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Καὶ ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν ἱδρυμάτων, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ παρέλθωμεν ἐν σιγῇ. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν δυστυχῶς σχέσιν μὲ τὰ πιστωτικὰ ἱδρύματα. Δὲν ἔχω καμμίαν σχέσιν οὐδὲ κἄν ἐνδιαφέρομαι, ἐπαναλαμβάνω, δυστυχῶς. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ εἴπω εἶναι, ὅτι ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν ἱδρυμάτων, τῶν ὁποίων ἡ ἀρωγὴ δύναται τόσον ἀπροσέκτως ν’ ἀποκρούεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας. Ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα ἔχει καὶ αὐτὴ δικαιώματα ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ. Καὶ ὅταν ἔρχεται καὶ ζητεῖ νὰ συμμετάσχῃ εἰς μίαν ἀρωγήν, ἐνισχύουσα τὴν σχετικὴν πίστιν τῆς χώρας μας δὲν δύνασθε νὰ λέγητε. «Ἐγὼ ἀποκρούω, δὲν θέλω οὔτε ν’ ἀκούσω, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα δὲν ἔχει ἐκκαθαρίσῃ τὰς ἀπαιτήσεις της κατὰ τῶν συνεταιρισμῶν» Ἀλλὰ αἱ ἀπαιτήσεις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ τῶν συνεταιρισμῶν ἐκκαθαρίζονται διὰ τοῦ μέτρου τούτου τοῦ νομοθετικοῦ, δὲν εἶναι ἐκκαθαρισμέναι σήμερον. Ἐκκρεμοῦν ἅπασαι ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων καὶ ὑπάρχει κίνδυνος πολλαὶ ἐξ αὐτῶν ν’ ἀπορριφθῶσι, νὰ καταργηθῶσιν. Καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὸ βούλευμα τὸ ὁποῖον ὁμιλοῦν περὶ τῶν 8 ἑκατομμυρίων, ἐκ τῶν σπαταληθέντων ὑπὸ τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης λέγει, ὅτι ἡ ἀξίωσις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὡς πρὸς τὰ 8 ἑκατομμύρια εἶναι νόμος ἀβάσιμος. Καὶ ὅταν ἔχετε, καθὼς γνωρίζητε κάλλιον ἐμοῦ, μίαν τοιαύτην γνώμην τοῦ δικαστηρίου τῶν Ἐφετῶν, ὅταν ὑπάρχει τοιαύτη ὑπόνοια ἐκφραζομένη ὑπὸ δικαστηρίου, πῶς ἔρχεσθε σεῖς καὶ λέγετε, ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι ἐκκαθαρισμέναι, τῆς Τραπέζης ἡ ὁποία ζητεῖ 150% ζητεῖ τὰ πάντα, τοὺς τόκους καὶ ὅλα, διατὶ διὰ νομοθετικοῦ μέτρου καταργεῖτε τὰς ἐκκρεμεῖς δίκας, αἱ δὲ προτάσεις τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης εἶναι ἄξιαι περιφρονήσεως; Τοῦτο ἀποτελεῖ, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, εὔνοιαν ἐπιδεικνυομένην πρὸς ἕνα ἵδρυμα, εἰς βάρος ἑτέρου ἱδρύματος, τελείως ἀδικαιολόγητον. Ἀπέναντι δὲ ὅλων τῶν δωρεῶν, αἱ ὁποῖαι γίνονται, τῶν ἀφειδῶν δωρεῶν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, τί παρέχει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα; ποῖον εἶναι τὸ ἀντάλλαγμα; Τὸ ἀντάλλαγμα εἶναι τὸ διατυπούμενον ἐν τῷ ἄρθρῳ 27 τοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκει). «Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος θέλει ἀνοίξει εἰς τὴν διάθεσιν καὶ λογαριασμὸν τοῦ ΑΟΑΠ, διὰ τοῦ ἐν Κερκύρᾳ ὑποκαταστήματος αὐτῆς πίστωσιν, μέχρι ποσοῦ δραχμῶν 20 ἑκατομμυρίων, διὰ τὰς ταμιακὰς ἀνάγκας τούτου καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπὸ τούτου ἀσκήσεως τῆς ἀγροτικῆς πίστεως ἐν τῇ νήσῳ Κερκύρᾳ. Ἡ χρησιμοποίησις τῆς πιστώσεως ταύτης ὑπὸ τοῦ ΑΟΑΠ θὰ γίνεται ἐπὶ τόκῳ κατὰ 2% τοὐλάχιστον κατωτέρου τοῦ προεξοφλητικοῦ τόκου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς προμηθείας, δύναται δὲ οὗτος νὰ παρέχει ὑπεγγύως, ὡς ἀσφάλειαν τῆς πιστώσεως ταύτης, τὰς εἰς αὐτὸν περιερχομένας προσόδους κατὰ τὸ ἄρθρον 6 ἐδάφιον αʹ. τοῦ παρόντος νόμου. Ἡ πίστωσις αὕτη δὲν ἀποκλείει τὸ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ἢ εὐνοϊκωτέρους ὅρους ἄνοιγμα καὶ ἄλλων ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης πιστώσεων, κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῆς». Καὶ ἔρχονται κατόπιν ὅλαι αἱ διατάξεις, αἱ ἀληθῶς καταθλιπτικαὶ μέχρι σημείου ἀνυποφόρου, περὶ καταδιώξεως τῶν ὀφειλετῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ ἀπόψεως ἀγριότητος δύνανται ν’ ἁμιλλῶνται πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἀρχαίου Ρωμαϊκοῦ δικαίου. Διότι μόνον αὐτὸ τὸ δικαίωμα ἔχει ὁ ὀργανισμός: Νὰ συλλάβῃ τὸν ὀφειλέτηn, νὰ τὸν κρατήσῃ μέχρις ἀποπληρωμῆς καὶ νὰ τὸν ἀποκεφαλίσῃ.

§196Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ εἶμαι διατεθειμένος νὰ σβύσουν ὅλα αὐτὰ καὶ νὰ τεθῇ μία διάταξις νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράττῃ ὅπως καὶ τὸ δημόσιον, δυνάμει τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ.

§197Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Προτιμώτερον εἶναι αὐτὸ κύριε ὑπουργέ.

§198Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔρχεται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ νομοσχεδίου. Παρετηρήθη καὶ κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν, ὅτι ἡ διάταξις τῆς § 2 εἶναι ἀντισυνταγματική, διότι κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, δὲν δύναται ἐν νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ ἀμέσως τὸ ζήτημα τοῦτο, νὰ τροποποιῆται εἰς νόμος διὰ διατάξεως περιλαμβανομένης ἐν νομοσχεδίῳ μὴ ἀφορῶντι ἀμέσως τὸ ζήτημα τοῦτο. Καὶ ὅμως ἔρχεται τὸ ἄρθρον 20 καὶ λέγει. (ἀναγινώσκει). «Ἡ ὀρθὴ ἔννοια τῶν ἄρθρων 82, 83, 84 καὶ 85 τοῦ νόμου 602 περὶ συνεταιρισμῶν εἶναι, ὅτι τὰ μέλη τῶν διοικητικῶν καὶ ἐποπτικῶν συμβουλίων τῶν συνεταιρισμῶν καὶ τῶν ἑνώσεων αὐτῶν ὑπέχουσι πλήρη τὴν ἀστικὴν πρὸς ἀποζημίωσιν εὐθύνην, ἀσχέτως πρὸς τὴν ἔκβασιν πάσης ποινικῆς κατ’ αὐτῶν διώξεως». Διὰ νὰ ψηφισθῇ τοιαύτη διάταξις ἔπρεπε νὰ συνταχθῇ νέον διὰ ταύτην νομοσχέδιον, νὰ εἰσηγηθῇ αὐτὸ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς καὶ νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Δὲν δύνασθε νὰ παραβαίνετε τὰς διατάξεις αὐτὰς τοῦ Συντάγματος, κ. ὑπουργέ. Τὸ ἄρθρον 21 ἀποτελεῖ Κράτος ἐν Κράτει, διότι ἔρχεται καὶ λέγει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Οὕτω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καταργεῖται, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κέρκυραν καὶ γίνεται ἓν εἶδος Ἐλευθέρα Κέρκυρα καὶ ἰσχύει πλέον ἄλλο Βασίλειον, ἄλλη Δημοκρατία ἐκεῖ, Δημοκρατία ἑνετική. Λέγω ἑνετική, διότι ὁ τρόπος καταδιώξεως τῶν ὀφειλετῶν ὁμοιάζει ὀλίγον πρὸς τὸν τρόπον τῆς καταδιώξεως τῆς Ἑνετικῆς Δημοκρατίας. Καὶ ἔρχεται ὁ αὐτόνομος ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος καταργεῖ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας θέτων ἐκποδὼν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ αὐτὸν τὸν ὑπουργόν. Νομίζετε, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι διάταξις δυναμένη νὰ κριθῇ ὡς διάταξις σοβαρὰ καὶ νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Εἰς τὸ ἄρθρον 22ον τοῦ νομοσχεδίου, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερῶν θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ εἴπω, ὅτι λυποῦμαι, ὅτι ἀναγκάζομαι εἴς τινα σημεῖα νὰ ἐπεκταθῶ ὀλίγον ἐπὶ προσωπικῶν ζητημάτων, ἀλλὰ τοῦτο θὰ προέλθῃ λόγῳ πταίσματος ὄχι ἐμοῦ ἀλλὰ ἰδικοῦ του. Διότι δὲν θὰ ἔλεγον τι περὶ τῶν προσωπικῶν τούτων διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν δὲν ἔθετε διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι προσωπικαί. Ἐκφράζω καὶ πάλιν τὴν λύπην μου, ὅτι ἀναγκάζωμαι νὰ εἴπω τοῦτο. Τὸ ἄρθρον 22 τοῦ νομοσχεδίου ὁμιλεῖ περὶ τοῦ τρόπου τῆς διοικήσεως τοῦ περιφήμου αὐτοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ καὶ τῆς Τραπέζης. Ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς θ’ ἀποτελέσῃ μίαν Τράπεζαν, ἀλλὰ Τράπεζα sui generis, ἀλλὰ θὰ εἶναι ὀλίγον δικαστήριον τῶν συμφερόντων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, θὰ εἶναι καὶ ὀλίγον πολιτικὸν γραφεῖον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Θὰ εἶναι ἕνα κατασκεύασμα ἰδιώνυμον καὶ ἰδιόρρυθμον, τὸ ὁποῖον ὅλους αὐτοὺς τοὺς ποικίλους σκοποὺς πλήρως θὰ ἐξυπηρετῇ, ἀφοῦ ὁρίζονται ἐν ἐδαφίῳ 1 ἄρθρον 22 τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ μετέχουν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου καὶ ὁρίζεται, ὅτι τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὑπάλληλοι τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς εὐυπολήπτους πολίτας θὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὸ λοιπὸν προσωπικὸν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Ἔρχεται καὶ μία διάταξις, ἡ ὁποία διορθώνει ὀλίγον τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικοῦ συμφέροντος τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ, διότι προσθέτι. (ἀναγινώσκει). Δὲν ἔχει οὐδένα ἄλλον λόγον, κ. ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, παρὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀξιώσεις προσώπων φίλων ὑμῶν, διότι ἄλλως θὰ ἠδύνατο ἄριστα τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ὀργανισμοῦ, ὅπως θὰ ἐκλέγῃ εἰς τὸ μέλλον, νὰ ἐκλέγῃ καὶ ἐν τῷ παρόντι ἀμέσως. Ἀφοῦ ἐν τῷ μέλλοντι θὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἑπτά, διατὶ ἐν τῷ παρόντι εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐκλογὴ αὐτῶν;

§199Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λείπουν, ἀποθνήσκουν, ἀπουσιάζουν.

§200Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σεῖς πρόκειται νὰ τοὺς διορίσητε· τώρα θέλετε νὰ τοὺς πεθάνετε ἀμέσως; διατὶ βιάζεσθε;

§201Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅταν πρόκειται νὰ καταρτισθῇ ἐπαρκῶς τὸ συμβούλιον, πέρνομεν τοὺς νομογεωπόνους καὶ προσθέτομεν, ὡς Κυβέρνησις, τοὺς λοιπούς. Τοῦτο γίνεται πάντοτε.

§202Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔρχεται καὶ ἡ διάταξις περὶ νομικοῦ συμβουλίου (ἀναγινώσκει) Κύριοι, δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν ἐπὶ τῶν διατάξεων τούτων. Δὲν εἶμαι τόσον στενοκέφαλος, ὥστε νὰ μὴ ἀναγνωρίζω, ὅτι καὶ οἱ πολιτευόμενοι ἔχουν καὶ τὰς ὑποχρεώσεις των, οὐδὲ εἶμαι τόσον μωρός, ὥστε νὰ φαντασθῶ ποτὲ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχων τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξῃ τὰ μέλη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου καὶ τὸν νομικὸν σύμβουλον κατέφυγεν εἰς ἀντιπάλους αὐτοῦ καὶ δὲν ἤθελε προτιμήσῃ εἰς τοὺς φίλους του, δεδομένου μάλιστα, ὅτι μεταξὺ τῶν φίλων του θὰ ἔχῃ ἀνθρώπους ἀξιοτίμους, ἀρίστους νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις αὐτὰς. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω εἶναι ὅτι, ὅταν οἱ πολῖται ὑφίστανται τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλλωσι φορολογίαν, οἵα ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ ὑμετέρου νομοσχεδίου, πρέπει ὁ ὑπουργὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὸ μέτρον αὐτὸ προτείνει νὰ δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον πολιτικὸν συμφέρον ἀναμένει. Τοῦτο ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν δύναται δυστυχῶς νὰ τὸ εἴπῃ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἱκανοποιεῖ πλήρως τὸ πολιτικὸν αὐτοῦ συμφέρον, διότι ἔρχεται καὶ ἐκπληρώνει αὐτὸς εἰς βάρος ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ τὰς ὑποσχέσεις αὐτοῦ τὰς προεκλογικάς. Ἔρχεται καὶ δημιουργεῖ θέσεις διὰ τῶν ὁποίων ἱκανοποιοῦνται οἱ φίλοι αὐτοῦ, ἔρχεται καὶ δὲν ἀφήνει πλήρη τὴν ἐκλογὴν εἰς τὸν αὐτόνομον ὀργανισμὸν τῶν ὑπαλλήλων του, ἀλλὰ τὴν κρατεῖ δι’ ἑαυτόν, διὰ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, τοῦτο δέ, ὄχι δι’ ἅπαντα τὸν χρόνον, ἀλλὰ μόνον διὰ τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ παραμένῃ αὐτὸς ὑπουργός, διότι λαμβάνει τὴν πρόνοιαν νὰ ὁρίζῃ στενῶς τὰ ὅρια τῆς τοιαύτης δυνάμεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ὁρίζει, ὅτι μετὰ τὴν παρέλευσιν δύο ἢ τριῶν ἐτῶν εἶναι ἐλεύθερος ὁ ὀργανισμὸς νὰ προβαίνῃ αὐτός, ἄνευ ἐπεμβάσεως, ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα θὰ ἀμείβωνται. Τώρα ὅμως, ἐφ’ ὅσον ἐγὼ εἶμαι ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ γίνῃ αὐτό, θὰ τοὺς διορίσῃ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία· καὶ ἔρχεται τὸ ἄρθρον 26 τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὴν ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπίκρισιν θὰ παύσω νὰ ἀπασχολῶ τὴν Βουλήν.

§203Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω τροποποιημένον, διὰ νὰ σᾶς βγάλω ἀπὸ τὸν κόπον.

§204Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Χαίρω πολύ.

§205Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). (ἀναγινώσκει). «Ἐν τῇ συναφθείσῃ μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συμβάσει θὰ καθορισθῇ, ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις αὐτῆς καθίστανται ληξιπρόθεσμοι καὶ ἀπαιτεῖται, ἐν ᾗ περιπτώσει καταργηθῇ, ἡ τροποποίησις τοῦ παρόντος νόμου.» Ἐννοήσατε;

§206Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως, οὕτώ πως εἶναι ἀπολύτως ὀρθὸν, διότι τὸ ἄλλον ἦτο ἀληθῶς τερατῶδες, ἐπρόκειτο νὰ ἐκχωρηθῶσι τὰ δικαιώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν· ἐπρόκειτο ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ γίνῃ σοῦπερ—κράτος καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ ὑφίσταται πλέον ἀγογκίστως ὅλους τοὺς ἐξευτελισμοὺς καὶ ὅλας τὰς πιέσεις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Κύριοι, δέχομαι, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι πιστωτικὸν ἵδρυμα πρὸς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποβλέπωμεν πάντες μετ’ εὐλαβείας, δέχομαι, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι πιστωτικὸν ἵδρυμα τὸ ὁποῖον εἰς δεινὰς τοῦ ἔθνους περιστάσεις μεγάλας παρέσχεν ὑπηρεσίας, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ, ἀκριβῶς διότι τοιοῦτος ὑπῆρξεν ὁ ρόλος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐν τῷ παρελθόντι, ὅτι πρέπει νὰ λησμονήσῃ τὰς τοιαύτας παραδόσεις καὶ πρέπει νὰ ἔλθῃ σήμερον νὰ μεταβληθῇ εἰς μικρὸν πιστωτικὸν ἵδρυμα, εἰς οὐδένα ἄλλο ἀποβλέπουσα ἢ εἰς τὴν εἴσπραξιν τόκων.

§207Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ὅπως καὶ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, οὕτω καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὰς παρατηρήσεις τῶν προαγορευσάντων συναδέλφων. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὅλοι οἱ προαγορεύσαντες, τόσον εἰς τὴν αʹ συζήτησιν, ὅσον καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν, παρέλειψαν νὰ ἐκτιμήσωσι καὶ τονίσωσί τι τὸ ἀληθὲς δηλ. ὅτι διὰ τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ τῆς Κερκύρας, τοῦ ὁποίου τὴν ἵδρυσιν ἐπιδιώκομεν, δὲν ἀποβλέπομεν μόνον εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἐκλειψάσης ὁλοσχερῶς ἀγροτικῆς πίστεως, ἀλλὰ κυρίως καὶ πρωτίστως εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν βιωτικῶν ὅρων τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν καὶ ἑπομένως εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν βιωτικῶν ὅρων ὁλοκλήρου τοῦ πληθυσμοῦ τῆς νήσου Κερκύρας. Πρὸς πραγματοποίησιν δὲ τῆς βελτιώσεως ταύτης λαμβάνονται μέτρα καὶ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἐκλειψάσης κτηματικῆς πίστεως. Εἶναι δυστυχῶς ἀληθὲς καὶ ἀναμφισβήτητον τὸ γεγονός, ὅτι ἐν Κερκύρᾳ, εἰς νῆσον δηλ. γεωργικὴν ἔχουσαν μόνην καὶ ἀποκλειστικὴν πρόσοδον αὐτῆς τὴν γεωργίαν, εἶναι δυσμενὲς τὸ γεωργικὸν ἰσοζύγιον, ἐξ οὗ προκύπτουσιν αἱ ὅλως δυσβάστακτοι οἰκονομικαὶ συνθῆκαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας στενάζουν οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ τῆς Κερκύρας, εἰς ὃν βαθμὸν δὲ στενάζουν οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Εἶναι εὐτυχὴς ἐν Κερκύρᾳ, εἶναι πλούσιος ἐν Κερκύρᾳ, ὁ ἀγρότης ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ καλαμπόκι του διὰ 5 ἢ 6 μῆνας. Οὐδὲ ὑπάρχει χωρικός, ὁ δυνάμενος νὰ ὀνειρευθῇ τι πέραν τῆς εὐτυχίας τοῦ νὰ ἔχῃ τὸ καλαμπόκι δι’ ὅλον τὸ ἔτος, διότι αὕτη εἶναι ἡ μόνη τροφή, εἰς τὴν ὁποίαν ἀποβλέπει καὶ εἰς τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἐλπίζῃ. Ἀλλὰ κύριοι, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔλλειψε καὶ τὸ καλαμπόκι. Οὕτω δὲ πεῖνα καὶ ἀπαγοήτευσις βασιλεύει εἰς τὴν ὡραίαν ἐκείνην νῆσον. Δύο εἶναι τὰ αἴτια τῆς ἐξαιρετικῆς αὐτῆς δυστυχίας. Πρῶτον αἱ ἀφορίαι τῶν τελευταίων ἐτῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρξαν ἀληθῶς τραγικαί, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον τὰ σκάνδαλα ἢ μᾶλλον τὰ ἐγκλήματα τὰ συνεταιρικά, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἀνέπτυξα λεπτομερῶς ἐνώπιον ὑμῶν, ἐγκλήματα τὰ ὁποῖα ἐνέκρωσαν τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, ἐγκλήματα τὰ ὁποῖα μετὰ τῶν ἀφοριῶν συνετέλεσαν, ὥστε νὰ ἀναπτυχθῇ τοκογλυφία ἀπίστευτος καὶ ἀγρία, ἡ ὁποία ἀνεδαίστατα καὶ κακοηθέστατα ἐξασκεῖται εἰς ὅλα τὰ χωρία τῆς μαγευτικῆς ἐκείνης νήσου. Ἐντεῦθεν, κύριοι, ἀπογοήτευσις, πεῖνα καὶ δυστυχία, ἀλλὰ καὶ ἐντεῦθεν ἐπιβεβλημένη ἡ λῆψις μέτρων ἐξαιρετικῶν, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπουν τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 τοῦ νομοσχεδίου, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ἐκ τῶν προαγορευσάντων ἠθέλησε νὰ τονίσῃ.

§208Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§209Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Διὰ τὴν καλὴν λειτουργίαν, κύριοι, τῶν δύο τούτων ἄρθρων θὰ ἐπιστρατευθοῦν ὅλαι αἱ ἐν Κερκύρᾳ δυνάμεις. Γεωπόνοι τῆς πρώτης γραμμῆς, οἱ ὁποῖοι πονοῦν διὰ τὴν κατάστασιν, θὰ ἐργασθοῦν διὰ τὴν νῆσον ἐκείνην. Θὰ ἐξετασθοῦν αἱ καλλιέργειαι τῆς νήσου. Θὰ μελετηθοῦν οἱ ὅροι αὐτῶν. Θὰ ὑποδειχθοῦν ἄλλαι καλλιέργειαι. Θὰ ὑποδειχθῇ ἡ βελτίωσις αὐτῶν. Θὰ βελτιωθοῦν ἐπίσης οἱ ὅροι τῆς κατεργασίας τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, ἰδίᾳ δὲ τοῦ ἐλαίου. Θὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν καλλιτέραν καὶ ἐπικερδεστέραν πώλησιν τῶν προϊόντων, διὰ τῆς παροχῆς πιστώσεων ἐπ’ αὐτῶν καὶ διὰ τῆς κατὰ τὸ δυνατόν, καταργήσεως τῶν διαμέσων προσώπων. Θὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ ὕδωρ εἰς τὰ χωρία τῆς νήσου τὰ πλεῖστα τῶν ὁποίων στεροῦνται τούτου ἐντελῶς, παρ’ ὅλον τὸ γεγονός, ὅτι τὸ ἔδαφος τῆς Κερκύρας ἔχει στρώμματα ὑγρὰ καὶ δέχεται βροχὰς ἐπὶ ἕξ μῆνας κατ’ ἔτος. Θὰ παρέχωνται εἰς χαμηλοτέρας τιμὰς εἴδη πρώτης ἀνάγκης διὰ τὴν τροφὴν καὶ καλλιέργειαν. Καὶ ἐν γένει θὰ γίνουν ὅσα ἄλλα ἀναφέρουν τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3. Καὶ ὅλα αὐτά, Κύριοι, ἡ νῆσος τῆς Κερκύρας θὰ ἀπολαύσῃ διὰ τῶν ἰδίων αὐτῆς καὶ μόνον οἰκονομικῶν δυνάμεων. Στενάζει καὶ πένεται αὕτη, ἀλλὰ δὲν ζητεῖ τίποτε νὰ λάβῃ ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Γνωρίζει τὰς περιστάσεις τὰς δεινὰς ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ χώρα. Φορολογεῖ ταύτην καὶ δὲν ζητεῖ τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὴν Βουλήν, παρὰ τὴν ψῆφον αὐτῆς διὰ νὰ δυνηθῇ μόνη της διὰ τῶν ἰδίων της δυνάμεων νὰ ἐπουλώσῃ τὰς πληγάς της καὶ νὰ ζήσῃ ἡμέρας καλλιτέρας. Εἶναι τοῦτο πολύ; Ἀσφαλῶς ὄχι!! Ἐξ ὅλων αὐτῶν, κύριοι, τίποτε δὲν ἐθίχθη. Περιεστράφη ἡ συζήτησις εἰς δευτερεύοντα ζητήματα καὶ ἐγκατελείφθησαν τὰ οὐσιώδη. Ἐγένετο λόγος περὶ τῶν ἀξιώσεων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, αἱ ὁποῖαι, κύριοι, ἱκανοποιοῦνται, ὡς εἶπον οἱ κ. συνάδελφοι, κατὰ τὸν γεναιότερον τρόπον, διότι ὡς μᾶς εἶπον ἀναγνωρίζεται ὑπὲρ αὐτῆς καὶ ἡ πληρωμὴ ἕξ ἑκατομμυρίων, καταβληθέντων μὲν καὶ τούτων, ἀλλ’ οὐχὶ τυπικῶς ἐν τάξει. Οὐδὲν τούτου, κύριοι ἀνακριβέστερον. Ἀλλὰ ἀνεξαρτήτως τούτου ὡς εἶπον, διακόπτων ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης, σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ συζητουμένου δὲν εἶναι, οὔτε ὑπῆρξε ποτέ, ὁ διακανονισμὸς τῶν χρεῶν μὲ τὰς Τραπέζας, ἢ οἱουσδήποτε ἄλλους πιστωτάς τὰ δικαιώματα τῶν ὁποίων οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι δὲν θίγονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ δύνανται ἐντεῦθεν νὰ τὰ ἐξασκήσουν, ἀρκεῖ νὰ εἶναι βάσιμα. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι, ὅπως εἶπον, νὰ βελτιωθοῦν αἱ γεωργικαὶ συνθῆκαι τοῦ τόπου ἐκείνου καὶ νὰ ἀποδοθῇ ἡ κτηματικὴ πίστις ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν δύνανται νὰ ζήσουν οἱ ἀγροτικοὶ ἐκεῖνοι πληθυσμοί. Ἐὰν δὲ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἄλλος οἰκονομικὸς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος νὰ μᾶς προτείνῃ ὅρους καλλιτέρους ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἐδέχθη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι βεβαία, ὅτι ἐγώ, ὅστις εἶχα τὴν εὐθύνην τῆς βελτιώσεως τῆς καταστάσεως, δὲν θὰ ἔστρεφον νὰ ἴδω τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὅπως δὲν ἔστρεψα νὰ ἴδω τοὺς λοιποὺς πιστωτάς. Ἀλλὰ τοιοῦτος ὀργανισμός, κύριοι, δὲν παρουσιάσθη οὐδαμῶς. Οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρω ἀλλοῦ ὅρους καλλιτέρους ἐκείνων τοὺς ὁποίους μοῦ ἐξησφάλισεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, οὔτε τοιοῦτόν τι ἐτόλμησε κανεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ. Ἀλλὰ εἶναι πράγματι ἀληθές, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι ἀξία καταδίκης διὰ τὴν πολιτικὴν αὐτῆς; Διὰ τὴν πολιτικὴν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ἐν Κερκύρᾳ, ὅταν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν εἶχε μὲ τὸ Κράτος εἶχεν ὑποχρέωσιν τότε νὰ δίδῃ 25 ἑκατομμύρια δραχμὰς εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, τὰ ὁποῖα ἀνεβίβασεν εἰς 800 ἑκατομμύρια ἐκ τῶν ὁποίων 60 ἔδωσεν εἰς τὴν Κέρκυραν; Καὶ μὲ τὶ τόκους ἔδωσεν αὐτὰ τὰ δάνεια; μὲ τόκον 5 καὶ 6%. Μικρὸς δὲ τόκος ὑπελογίσθη ὄχι μόνον εἰς τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν πρὸς τοὺς συνεταιρισμούς, ἡ ἱερότης τῶν ὁποίων ἀπὸ οὐδένα σοβαρῶς ἠμφισβητήθη, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα ἔδωσε πρὸς τὰς ἑνώσεις τῶν συνεταιρισμῶν, ὁ τόκος τῶν ὁποίων ἐκυμαίνετο ἀπὸ 6 μέχρις 8 ἄνευ οὐδεμιᾶς προμηθείας. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σύγκρισις τῶν δανείων ἐκείνων πρὸς τὰ δάνεια τῶν λοιπῶν πιστωτῶν, διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὁποίων ἐκόπησαν παραδόξως ὅλοι οἱ προαγορεύσαντες; Καὶ δὲν ὑπῆρξαν οὗτοι ἀσυνεπεῖς καὶ ἄδικοι, ὅταν ὑπεστήριξαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ μὴ ἀναγνωρισθοῦν ἕξ ἑκατομμύρια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅταν ὑπεστήριξαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναγνωρισθοῦν 18 ἑκατομμύρια τῶν λοιπῶν, δῆθεν πιστωτῶν; Ἀλλὰ καὶ δὲν ὑπῆρξε μόνη ἡ διαφορὰ τοῦ τόκου, ἥτις διακρίνει τὰ πρὸς τὰς ἑνώσεις δάνεια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐκ τῶν δανείων τῶν λοιπῶν Τραπεζῶν, διότι διαφορὰ ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν αἰτίαν τῆς συστάσεως αὐτῶν, καθόσον τὰ δάνεια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης πρὸς τὰς ἑνώσεις τῶν συνεταιρισμῶν οὐδὲν ἄλλο ὑπῆρξαν ἢ συνέχεια τῆς καλλιεργητικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, καθ’ ὅσον αὕτη ἐδάνειζε κατ’ ἀρχὴν διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ προϊόντος. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο παραγόμενον δὲν εἶχεν εὐχερῆ τὴν πώλησιν ἢ καλὰς τιμὰς συνωμολόγει τότε διάφορα δάνεια ἐπὶ τοῦ προϊόντος μὲ τόκον κἄτί τι ἀνώτερον. Αὕτη εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἡ ἱστορικὴ αἰτία τῶν δευτέρων τούτων δανείων, ἱστορικὴ δηλαδὴ αἰτία, τὴν ὁποίαν δὲν δύνανται νὰ ἐπικαλεσθοῦν αἱ λοιπαὶ Τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι οὐδέποτε σκεφθεῖσαι τὴν γεωρικὴν πίστιν ἐδάνειζον τὸν Σκιαδὰν, διὰ τὰς ἐμπορικὰς αὐτοῦ ἐπιχειρήσεις μὲ τόκον κατὰ μέσον ὅρον 15%. Ἀλλά, κύριοι, ἀνεξαρτήτως τοῦ ζητήματος τούτου, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι ἀξία ἰδιαιτέρας μερίμνης εἶναι πραγματικὸν, κύριοι, τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν προβαίνει εἰς παραχωρήσεις; Προβαίνει, κύριοι, εἰς παραχωρήσεις καὶ εἰς παραχωρήσεις μεγάλας. Δέχεται νὰ λάβῃ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτῆς σύμφωνα πρὸς τὰ τελευταίως συμφωνηθέντα καὶ ἐξασφαλίζει ταῦτα.

§210Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι εἰς τὸ νομοσχέδιον;

§211Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι μέγα μέρος εἰς τὸ νομοσχέδιον· τὰ ἄλλα θὰ σᾶς εἰπῶ. Δέχεται νὰ λάβῃ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτῆς πρὸς 5% ἀπὸ τῆς λήψεως τῶν δανείων ἄνευ ἀνατοκισμοῦ, ἄνευ προμηθείας καὶ εἰς διάστημα 30 ὁλοκλήρων ἐτῶν. Ξεύρετε τὶ σημαίνει αὐτό; Σημαίνει, ὅτι ἡ Τράπεζα χάνει ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ τόκου διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ δανείου μέχρι τῆς ὑπογραφῆς τῆς μελετωμένης συμβάσεως ἕνδεκα ὁλόκληρα καὶ πλέον ἑκατομμύρια. Ἀπὸ δὲ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως καὶ δι’ ὁλόκληρον τὴν τριακονταετίαν ἡ Τράπεζα χάνει ὡσαύτως ἐκ τῆς συγκρίσεως τοῦ τόκου τῶν 5% πρὸς τὸν σημερινὸν τοιοῦτον, δηλαδὴ 11%, ἕτερα τρία ἑκατομμύρια περίπου ἐτησίως, δηλαδὴ 90 ἑκατομμύρια τὸ ὅλον, χωρὶς μάλιστα νὰ ὑπολογισθοῦν οἱ ἐκ τοῦ ἀνατοκισμοῦ τόκοι. Καὶ ἐρωτῶ, εἶναι αὕτη μικρὰ ὑποχώρησις; Βεβαίως δὲν εἶναι μικρά, πάντως θὰ εἶναι μεγαλειτέρα τῆς ὑποχωρήσεως τῶν 6 ἑκατομμυρίων, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξαν οἱ προαγορεύσαντες. Ἀλλὰ καὶ ἄνευ τῆς σκέψεως ταύτης, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει λαμβάνειν ἄνω τῶν 40 ἑκατομμυρίων ἐκ καλλιεργητικῶν δανείων ἡ ἱερότης τῶν ὁποίων παρ’ ὅλων συνομολογεῖται, δὲν εἶναι σοβαρὰ ὑποχώρησις ἐκείνη συνεπείᾳ τῆς ὁποίας αὕτη ταῦτα τὰ ἱερὰ χρήματα εἰσπράττει; διότι ἀσφαλῶς ἐκεῖ καταλήγει τὸ ζήτημα, ἀφοῦ ἂν μόνον ταῦτα εἰσέπραττε ἀσφαλῶς θὰ εἰσέπραττε ποσὰ ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ μεγαλείτερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ ἐκ τῆς μελετωμένης συμβάσεως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐταὶ αἱ παραχωρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν, ἀνοίγει τὴν πίστωσιν τῶν 20 ἑκατομμυρίων κατ’ ἔτος.

§212Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἠδύνατο ἡ Τράπεζα, νὰ πραγματοποιήσῃ τὰς ἀπαιτήσεις της ὅλας αὐτάς; ἢ ἐὰν τὰς πραγματοποιήσῃ, θὰ ἔπαιρνε ποσὰ ἐλάχιστα;

§213Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ συνήντα βεβαίως δυσχερείας, ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ἔχει τὰ μέσα περισσότερα, ἀπὸ κάθε ἄλλον ὀργανισμόν, νὰ ἐπιδιώξῃ τὰς ἀπαιτήσεις της. Νὰ εἶσθε πλέον ἢ βέβαιος, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν θὰ εἶχε ποτὲ ἀνάγκην τῶν 30 ἐτῶν, διὰ νὰ πάρῃ τὰ χρήματά της καὶ μάλιστα πρὸς 5% ἀρκεῖ νὰ σᾶς δώσω τὴν πληροφορίαν, καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν Κερκύρας, ὅτι κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος, ἔτος δηλαδὴ σκληρᾶς ἀφορίας, εἰσέπραξεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα 9 ὁλόκληρα ἑκατομμύρια ἄνευ ἐξαιρετικῆς πιέσεως.

§214Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὴν ἄλλην συζήτησιν, ὅταν σᾶς εἶπον ὅτι οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ μποροῦν νὰ πληρώσουν, μοῦ εἴπατε, ὅτι δὲν μποροῦν νὰ πληρώσουν.

§215Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν ἔχουν δυσχερείας, τῶν ὁποίων ἀκριβῶς τὴν ἁπλοποίησιν ἐπιδιώκω διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ εἶναι ἡ ἐτησία πίστωσις 20 ἑκατομ. κατ’ ἔτος μὲ τόκον 2% κατώτερον, ἐλπίζω δὲ ἀκόμη κατώτερος τοῦ τόκου τῆς προεξοφλήσεως αὐτοῦ. Ἐπιπλέον ἡ Τράπεζα θὰ δέχεται τὰς καταθέσεις τοῦ ὀργανισμοῦ μὲ 1% πάρα πάνω τῶν λοιπῶν καταθέσεων ἐνῷ προκειμένου περὶ νομικῶν προσώπων δέχεται μὲ ¼ πάρα κάτω. Ὡσαύτως δέχεται ἡ Ἐθν. Τράπεζα ὅπως ἐνεργῇ ὅλας τὰς ἐργασίας τοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν πρόκειται νὰ κάμῃ μόνον δάνεια, ἀλλὰ καὶ σοβαρὰς προμηθείας, ὡς καὶ ἀγορὰς προϊόντων, δέχεται δηλ. νὰ ἐνεργῇ πάντα ταῦτα ἄνευ οὐδεμιᾶς προμηθείας. Τοῦτο εἰς τὴν ἐμπορικὴν γλῶσσαν σημαίνει μίαν παραχώρησιν μεγάλην. Ἐπὶ πλέον θὰ μᾶς χαρίσῃ καὶ τὸ ἥμισυ τῶν δικαστικῶν ἐξόδων. Ὅταν λοιπὸν ἔχομεν τοιαύτας παραχωρήσεις, εἶναι δυνατὸν νὰ λέγομεν, ὅτι ἡ Τράπεζα αὐτὴ αἰσχροκερδεῖ, διότι προσπαθεῖ νὰ πάρῃ μέρος τῶν ἀπαιτήσεων αὐτῆς, ἐκείνων δηλ. τὰς ὁποίας ἐδικαιοῦτο νὰ πάρῃ καὶ ὑπὲρ τῶν ὁποίων εἶχε δρακόντια μέτρα εἰς χεῖρας της διὰ νὰ βασανίσῃ τὸν κόσμον, δυναμένη νὰ φθάσῃ καὶ μέχρις ἐκχωρήσεως τῶν ἀπαιτήσεων αὐτῆς εἰς τοκογλύφους; Ἀσφαλῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον κατηγορήθη καὶ διὰ κἄτι ἄλλο. Κατηγορήθη καὶ διότι λαμβάνει, λέγουν, ἐξαιρετικὰ μέτρα, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ἀπαιτήσεων τῶν αὐτονόμων ὀργανισμῶν, διὰ τὰ μέτρα δηλαδὴ τῆς ἐκτελέσεως. Τὰ μέτρα αὐτὰ ἀνάγονται εἰς προνόμια κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐν περιπτώσει ἐκποιήσεως εἰδῶν ἀγροτικῶν ἢ κινητῶν, ὁπότε δίδονται προνόμια εἰς τὸν ὀργανισμὸν ὑπὲρ πάντα ἄλλον πιστωτήν, ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται περὶ πιστωτοῦ ἔχοντος ἐνέχυρον προηγούμενον, ὁπότε τοῦτο προηγεῖται καὶ προτιμᾶται. Δὲν νομίζω ὅμως τοῦτο ν’ ἀποτελῇ τι τὸ ἄδικον, τὶ τὸ ἐπαχθές, ἐφ’ ὅσον δίκαιον εἶναι νὰ προτιμᾶται ἕνας κοινωφελὴς ὀργανισμὸς οἱωνδήποτε ἄλλων τοκογλυφικῶν ἀπαιτήσεων κατὰ τὴν σειρὰν τῆς πληρωμῆς, τοῦθ’ ὅπερ θὰ ἀποβῇ διπλᾶ ἐπωφελὲς διὰ τοὺς ἀγρότας, οὐ μόνον δηλαδή, διότι ἡ εἴσπραξις τῶν ἀπαιτήσεων τοῦ ὀργανισμοῦ, θὰ εὐρύνῃ τὸ μέγεθος τῶν γεωργικῶν δανείων καὶ θὰ ἐλαττώνῃ διαρκῶς τὸν τόκον, ἀλλὰ καὶ διότι, ὅταν οἱοσδήποτε τοκογλύφος πιστωτὴς γνωρίζει, ὅτι κατὰ τὴν κατάταξιν τῶν πιστωτῶν θὰ προηγηθοῦν αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ ὀργανισμοῦ, δὲν θὰ προβαίνῃ εὐχερῶς εἰς τὴν ἐκτέλεσιν. Ἀλλὰ κατηγορήθη ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς καὶ διότι ὡς μέσον ἐκτελέσεως ὁρίζει καὶ τὴν προσωπικὴν κράτησιν. Ὡμίλησα διὰ μακρῶν κατὰ τὴν ἄλλην συζήτησιν καὶ δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπανέλθω, διὰ νὰ σᾶς εἴπω ἕνεκα ποίων λόγων ἐπείσθην ν’ ἀποδεχθῶ τὴν πρότασιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅπως ὁ αὐτόνομος ὀργανισμός μας χαίρει καὶ δικαίωμα προσωπικῆς κρατήσεως, διὰ τὴν ἀσφαλῆ εἴσπραξιν τῶν ἀπαιτήσεών του. Ἀλλὰ καὶ ἀνεξαρτήτως τούτων ἡ προσωπικὴ κράτησις δὲν εἶναί τι νέον. Αὐτὴ ὑπάρχει ἀπὸ τῆς 16 Δεκεμβρίου 1861 δυνάμει τοῦ νόμου ΨΓʹ τοῦ νόμου περὶ ἀνανεώσεως τῶν προνομίων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἄλλο, ἂν δὲν ἐκτελεῖται. Κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου τούτου «πᾶς ἀπ’ εὐθείας μετὰ τῆς Τραπέζης, εἴτε ὡς ὀφειλέτης, εἴτε ὡς ἐγγυητὴς ἢ ὀπισθογράφος, διὰ προσωπικῆς ἐγγυήσεως συναλλασσόμενος ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ἐμποροδικῶν καὶ ὑπόκειται εἰς προσωπικὴν κράτησιν κατὰ τὰ ἄρθρα 999 ἐδάφ. αʹ καὶ 1003 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Ἐπίσης κατὰ τὸν νόμον ΒΦΜʹ τῆς 21 Μαρτίου 1898 «περὶ διαθέσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 7.500.000, διὰ διαφόρους χορηγίας εἰς παλινοστοῦντας καὶ ἄλλους ἀπόρους Θεσσαλοὺς καὶ ὡρισμένως κατὰ τὸ ἄρθρον 8 ἀναφέρεται, ὅτι καὶ ἐκβιασθήσονται ἐν περιπτώσει ὑπερημερίας εἰς τὴν πληρωμὴν ὑπὸ τοῦ οἰκείου ἐπαρχιακοῦ ταμείου κατὰ τὸν περὶ καθυστερούντων δημοσίων ἐσόδων νόμον, ἀποκλειομένης τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως, διὰ προσωπικῆς κρατήσεως, διὰ ποσὰ κατώτερα τῶν δραχμῶν 100. Ἄρα ποσὰ ἀνώτερα τῶν 100 δραχμῶν εἰσπράττονται καὶ διὰ προσωπικῆς κρατήσεως. Ὁμοίως διὰ τοῦ νόμου 721 περὶ τῶν ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους πρὸς μὴ πιστούχους κτηματίας δανείων παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ὡρισμένως κατὰ τὸ ἄρθρον 2 § 9 προκύπτει ὅτι «αἱ ἐκ τῶν κατὰ τὸν παρόντα νόμον δανείων ἀπαιτήσεις Τραπέζης δύνανται νὰ εἰσπραχθῶσι καὶ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων» ἄρα καὶ διὰ προσωπικῆς κρατήσεως. Ὡσαύτως διὰ τοῦ νόμου 2950 «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 10 Ἰουνίου 1922 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης «περὶ πληρωμῆς ἀποζημιώσεως ἰδιοκτητῶν ἀναγκαστικῶς ἀπαλλοτριουμένων κτημάτων κλπ.» Κατὰ τὸ ἄρθρον 9 ὁρίζεται, ὅτι πρὸς ἀσφάλειαν τῶν ληγουσῶν τοκοχρεωλυτικῶν δόσεων, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα πλὴν τῆς ὑποθήκης, β) δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ παρὰ τῶν ἁρμοδίων ταμιῶν τοῦ δημοσίου τὴν ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς αἰτήσεως αὐτῆς ἔκδοσιν ἐνταλμάτων κατὰ τῶν καθυστερούντων ὀφειλετῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων· ἄρα καὶ διὰ προσωπικῆς κρατήσεως. Ἐπίσης δυνάμει τοῦ νόμου 3292 «περὶ χορηγίας δανείων εἰς Ἕλληνας ὑπηκόους μὴ ἀνταλλαξίμους» καὶ ὡρισμένως δυνάμει τοῦ ἄρθρου 7 τῆς συμβάσεως. Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων ἐφαρμόζονται κατὰ τῶν καθυστερούντων ὀφειλετῶν· ἄρα οὗτοι καταδιώκονται καὶ διὰ προσωπικῆς κρατήσεως. Ἐπίσης δυνάμει τοῦ Ν. 3315 «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συναφθείσης τῇ 19ῃ Φεβρουαρίου 1925 συμβάσεως ἀφορώσης παροχὴν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῆς ὁμάδος ὁμογενῶν προσφύγων ἐπαγγελματιῶν παντὸς εἴδους καὶ εἰς ἀστικοὺς συνεταιρισμούς». Ἄρθρον 6 τῆς συμβάσεως: «Αἱ διατάξεις τοῦ Ν. περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων ἐφαρμόζονται κατὰ τῶν καθυστερούντων ὀφειλετῶν». Ἄρα καὶ διὰ προσωπικῆς κρατήσεως. Ὡσαύτως δυνάμει τοῦ νόμου 12 Μαΐου 1924 «περὶ ἐγκρίσεως καὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ παροχῆς δανείου εἰς ὁμογενεῖς πρόσφυγας μέχρι 50 ἑκατομμυρίων.» Ἄρθρον 4: Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου «περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων» ἐφαρμόζονται κατὰ τῶν καθυστερούντων τὰ ὑπὸ τῆς παρούσης συμβάσεως προβλεπόμενα δάνεια ὀφειλετῶν». Ἄρα καὶ διὰ προσωπικῆς κρατήσεως· Ὡσαύτως διὰ τῶν συμβάσεων 17 Ἰουλίου 1924 καὶ 26 Ἰανουαρίου 1926 μεταξὺ Ἑλληνικοῦ δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης «περὶ αὐξήσεως τῶν ἄνω δανείων 50 ἑκατομμυρίων εἰς 150 ἑκατομμύρια παρέχεται ἡ εὐχέρεια τῆς ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων κατὰ τῶν καθυστερούντων ὀφειλετῶν». Ἄρα καὶ διὰ προσωπικῆς κρατήσεως. Ἐκ τῆς σειρᾶς ταύτης νόμων βλέπετε, ὅτι ἡ προσωπικὴ κράτησις οὐ μόνον σταθερῶς καθιερώθη κατὰ τὸν διακανονισμὸν τῶν ἀγροτικῶν σχέσεων, ἀλλὰ καὶ ἐθεωρήθη ὡς μέσον ἐπιτυχές, διὰ τὸν ἀσφαλῆ κανονισμὸν τούτων. Πρέπει νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς ὅλοι καὶ νὰ ὁμολογήσωμεν ἐδῶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅλοι μας εἰς τὰς ἰδιαιτέρας συζητήσεις ἀνομολογοῦμεν καὶ τονίζομεν, ὅτι δηλαδὴ ἡ κτηματικὴ πίστις ἄνευ προσωπικῆς κρατήσεως δὲν θὰ ἠμπορέσῃ ποτὲ νὰ στηριχθῇ καὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος, ἐπαναλαμβάνω, νὰ τὸ λέγωμεν ἐδῶ συζητοῦντες καὶ νὰ μὴ περιορίζωμεν τὰς γνώμας μας ταύτας κατὰ τὰς ἰδιαιτέρας μας συνομιλίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ καθαρὰ ἀλήθεια καὶ ὅποιος ἀγαπᾷ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν καὶ θέλει νὰ τὴν στηρίξῃ πρέπει νὰ δεχθῇ ὡς μέσον ἐκτελέσεως τὴν προσωπικὴν κράτησιν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ κατά τί δυσχεραίνεται ἡ θέσις τοῦ ὀφειλέτου ἐκ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, ὅταν, δυνάμει τῶν κειμένων νόμων περὶ συνεταιρισμοῦ καὶ ἐνεχυρογράφου, ἔχει ὁ πιστωτὴς δικαίωμα πολὺ τραγικώτερον, ἀφοῦ ἔχει δικαίωμα ποινικῆς καταδιώξεως; Δικαίωμα ἄλλως τε τὸ ὁποῖον γεννᾶται ἐκ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἐνεχυριασμένων προϊόντων, χρησιμοποιήσεως ἄλλως τε ἀναποφεύκτου, διότι ἅμα πέσουν ἡ ἐληὲς ἀναγκαίως θὰ τὰς μεταχειρισθῇ ὁ ὀφειλέτης, διὰ νὰ παραγάγῃ τὸ λάδι γενόμενος, τούτῳ τῷ λόγῳ καὶ μόνον ἔνοχος τοῦ ἀδικήματος τῆς ὑπεξαιρέσεως. Γνωρίζετε δὲ πόσον τραγικωτέρα εἶναι ἡ ποινικὴ καταδίωξις τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, ἥτις ἄλλως τε ποτὲ δὲν ἐφηρμόσθη κατὰ τῶν ἀτυχησάντων, ἀλλὰ μόνον κατὰ τῶν δυστροπούντων ὀφειλετῶν.

§216Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐνεχυριακοῦ δανείου.

§217Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅλα τὰ δάνεια ἐκεῖ στηρίζονται εἰς τὰ ἐνέχυρα. Ἀλλά, κύριοι, τὸ πρᾶγμα πηγαίνει ἀκόμη πειὸ πέρα, διότι εἶναι δίκαιον, νὰ ἐξετάσωμεν ὑπὲρ τίνος χορηγεῖται αὐτὴ ἡ προσωπικὴ κράτησις, ἡ ὁποία τόσον πολὺ ἐπείραξε τοὺς προαγορεύσαντας. Μήπως χορηγεῖται ὑπὲρ Τραπέζης τινός, ἔστω καὶ ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἔχει συμφέρον νὰ μεγαλώνῃ τὰς εἰσπράξεις της, διὰ νὰ δίδῃ μεγάλα μερίσματα εἰς τοὺς μετόχους; Ὄχι, κύριοι, προσωπικὴ κράτησις τίθεται ὡς μέσον ἐξασφαλίσεως ὑπὲρ τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν πρόκειται νὰ διανείμῃ μερίσματα εἰς τοὺς μετόχους, ὁ ὁποῖος εἰσπράττων πολλά, θὰ εἶναι δυνατόν νὰ διαθέτῃ περισσότερα καὶ νὰ νὰ ἐλαττώνῃ διαρκῶς τὸν τόκον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα φεύγει ἀπὸ τὸ μέσον. Οὕτώ πως εὐτυχῶς ἀντελήφθη τὸ ζήτημα τῆς προσωπικῆς κρατήσεως καὶ ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς Κερκύρας καὶ ὄχι μόνον δὲν ἀντετάχθη κατὰ τῶν διατάξεων αὐτοῦ ἀλλὰ σύσσωμος ἐκηρύχθη ὑπὲρ αὐτοῦ, διότι ἐπείσθη, ὅτι προσωπικὴ κράτησις δὲν ἀπαγγέλλεται κατὰ τῶν δυστυχούντων πιστωτῶν, καθόσον θὰ εἶναι μωρὸς ὁ πιστωτὴς αὐτὸς ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιβάλῃ προσωπικὴν κράτησιν κατὰ τοῦ δυστυχήσαντος ὀφειλέτου, ἀλλὰ ἐπαγγέλλεται κατὰ τοῦ δυστροποῦντος, καὶ κατὰ τοῦ δυστροποῦντος ἅπαντες οἱ παραγωγοὶ μικροὶ καὶ μεγάλοι ἔχουσι συμφέρον νὰ ἐπιβληθῇ, διότι οὕτω θὰ εἰσπραχθῶσιν περισσότερα καὶ θὰ διατίθενται ταῦτα εἰς ἄλλους καὶ οὕτω θὰ ἐλαττοῦται διαρκῶς ὁ τόκος. Δὲν θέλω, κύριοι, ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν τελευταίων παρατηρήσεων τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς τῶν σχετιζομένων μὲ τὴν σύνθεσιν τοῦ συμβουλίου τοῦ προοριζομένου νὰ διευθύνῃ τὸν ὀργανισμόν. Ἀλλὰ θ’ ἀναγνωρίσητε, ἅμα ἴδητε πῶς εἶναι ἡ σύνθεσις αὐτή, ὅτι οὐδεὶς βεβαίως κομματικὸς ὑπολογισμὸς ἐπεκράτησεν. Ὅπως κομματικὸς ὑπολογισμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδοθῇ εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ζητεῖ αὐστηρὰ μέτρα ἐκτελέσεως. Δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι, ὅταν ἐπεβλήθη ὁ ὀργανισμὸς αὐτός, ἐξησκήθη ἐν Κερκύρᾳ μεγάλη δημοκοπία στηριχθεῖσα ἐπὶ τῆς διατάξεως αὐτῆς τῆς προσωπικῆς κρατήσεως καὶ τῶν αὐστηρῶν μέτρων τῆς ἐκτελέσεως. Δημοκοπία ἰσχυρά, ὡς εἶπον, ἐγένετο εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον καὶ προσπάθεια διαστρεβλώσεως τῆς ἀληθείας παρὰ τῶν προσώπων ἐκείνων, τῶν ὁποίων τὰ προσωπικὰ συμφέροντα ἐθίγοντο ἐκ τοῦ νόμου. Παρ’ ὅλα ταῦτα δὲν ὑπεχώρησα οὔτε ἐπὶ μίαν στιγμήν. Ἐπῆγα καὶ τοὺς εἶπον τί ζητῶ καὶ ποῖαι αἱ συνέπειαι τῶν μέτρων μου, τοὺς ἐξήγησα δὲ ἐπὶ πλέον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν περισσότερα, πάντως δέ, ὅτι οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ περισσότερα, τῶν ὅσων ἐγὼ θὰ δυνηθῶ. Τὸ δὲ ἀποτέλεσμα τῆς ἐνεργείας μου ταύτης ὑπῆρξεν ἡ ἔγκρισις καὶ ἐπιδοκιμασία ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς νήσου. Καὶ εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν οὕτώ πως κινούμενον, ν’ ἀποδοθοῦν κομματικοὶ ὑπολογισμοί; Ἀλλ’ δὲν ἔχετε παρὰ νὰ διαβάσετε ποῖα εἶναι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα πρόκειται ν’ ἀποτελέσωσιν τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ὀργανισμοῦ. Τὸ συμβούλιον καθορίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 22 τὸ ὁποῖον λέγει: Ὁ ΑΟΠΑ διοικεῖται ὑπὸ διοικητικοῦ συμβουλίου δεκαμελοῦς ἀποτελουμένου ἐξ ἑνὸς ἐφέτου, ὑποδεικνυομένου ὑπὸ τοῦ προέδρου Ἐφετῶν Κερκύρας, ὡς προέδρου, ἐκ τοῦ ἑκάστοτε διευθυντοῦ τοῦ ἐν Κερκύρᾳ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἢ τοῦ νομίμου αὐτοῦ ἀναπληρωτοῦ, ὡς ἀντιπροέδρου, ἐκ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ΑΟΠΑ, ὡς εἰσηγητοῦ μετὰ ψήφου ἐκ τοῦ ἑκάστοτε διευθυντοῦ τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς ἐν Κερκύρᾳ ἑταιρείας Γενικῶν Ἀποθηκῶν, ἐκ τοῦ ἑκάστοτε Νομογεωπόνου Κερκύρας, ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κερκύρας, ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κερκύρας, ἐκλεγομένων ἑκάστοτε παρὰ τοῦ οἰκείου συμβουλίου καὶ ἐκ 3 εὐϋπολήπτων καὶ ἐγκρίτων κτηματιῶν τῆς νήσου μονίμως ἐγκατεστημένων ἐν τῇ νήσῳ Κερκύρας, ἐκλεγομένων ὑπὸ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου δι’ ἀποφάσεως λαμβανομένης κατ’ ἀπόλυτον πλειοψηφίαν. Αὐτὴν τὴν διάταξιν τὴν τελευταίαν τὴν ἐκάκισαν, διότι λέγει, ὅτι τὰ τρία ταῦτα αἱρετὰ μέλη θὰ διορισθῶσι τὸ πρῶτον παρὰ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ὅπως δηλαδὴ θὰ γίνῃ καὶ λίαν προσεχῶς, ὅταν θὰ καθορισθῇ γενικώτερον τὸ ζήτημα τῆς ἀγροτικῆς πίστεως, ὅτε καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ διορίσῃ ἀντιπρόσωπον τοῦ συμβουλίου, ὅπερ θὰ καταρτισθῇ ἐκ συνεννοήσεως μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Τοῦτο κατ’ ἀνάγκην θὰ συμβῇ καὶ μὲ τοὺς ὀργανισμούς μας τὰ τρία αἱρετὰ μέλη τοῦ ὁποίου θὰ διορισθοῦν κατ’ ἀνάγκην παρὰ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλη ἀρχὴ παρέχουσα μείζονας ἐγγυήσεις διὰ νὰ διορίσῃ. Ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ὀφείλω νὰ συνομολογήσω καὶ κἄτι ἄλλο: ὅτι τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, δὲν προεκάλεσε ἀντιρρήσεις μόνον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, προεκάλεσε τοιαύτας καὶ ἐν Κερκύρᾳ, διότι θ’ ἀναγνωρίσητε, ὅτι ἦτο μοιραῖον, ἦτο ἀναπόφευκτον, ἡ ρύθμισις συμφερόντων καὶ μάλιστα συμφερόντων τοσοῦτον θεμελιωδῶν, ἦτο λέγω ἀναπόφευκτον νὰ προσκρούσῃ εἰς ἄλλα συμφέροντα καὶ μᾶλλον συγκεκριμένως εἰς συμφέροντα κομματικὰ καὶ συμφέροντα οἰκονομικὰ ὡρισμένων ἀτόμων. Τίποτε τούτου φυσικώτερον. Τὸ πολιτικὸν ἐκεῖνον κόμμα, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν ἐστηρίχθη καὶ στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἐξαντλήσεως τῆς οἰκονομικῆς καὶ διανοητικῆς τοῦ ἀγρότου διὰ νὰ τὸν ἐκμεταλλεύεται, τὸ πολιτικὸν ἐκεῖνον κόμμα τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς σημερινῆς κακομοιριᾶς, διότι εἶναι σὺν τοῖς ἄλλοις τὸ μόνον ὑπεύθυνον τῶν συνεταιρικῶν σκανδάλων, τὸ πολιτικὸν αὐτὸ κόμμα ψυχορραγοῦν εἶναι λέγω φυσικὸν νὰ τρέμῃ ἐκ τῆς ἐπιδιωκομένης οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως τοῦ ἀγρότου, διότι ἡ οἰκονομικὴ τούτου ἀνόρθωσις συνεπιφέρει ἀναποφεύκτως τὴν ὁριστικὴν αὐτοῦ διάλυσιν, μὲ ἄλλα λόγια τὸν θάνατον. Ἀλλ’ ὡς εἶπον ἦτο ἀναπόφευκτον, ὄχι μόνον εἰς κομματικὰ συμφέροντα νὰ προσκρούσῃ ἀλλὰ καὶ εἰς οἰκονομικὰ τοιαῦτα ὡρισμένων ἀτόμων. Οἱ τοκογλύφοι τῆς νήσου ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον ἦτο μοιραῖον ν’ ἀντιταχθοῦν κατὰ τῶν ἐπιδιωκομένων μέτρων, διότι βλέπουν, ὅτι χάνουν τὰ θύματά των, τὰ ὁποῖα θὰ εὕρουν τόκον καλλίτερον θὰ παράγουν περισσότερον καὶ δὲν θὰ ἔχουν ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς των. Ἀλλὰ πλὴν τῶν τοκογλύφων καὶ ὡρισμένης τάξεως, ἔμποροι ἐξανέστησαν κατὰ τῶν μέτρων αὐτῶν, διότι τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς θὰ προμηθεύῃ εἴδη πρώτης ἀνάγκης καὶ εἴδη γεωργικὰ εἰς τιμὰς συμφερούσας πρὸς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Διπλῆ δηλαδὴ μέριμνα, ἐνίσχυσις τῆς παραγωγῆς ἀφ’ ἑνός, πόλεμος κατὰ τῆς πείνης καὶ τῆς δυστυχίας τοῦ ἀγρότου ἐξ ἄλλου. Ἀλλά, κύριοι, τὸ μέτρον τοῦτο βεβαίως ἐγέννησεν ἀντίδρασιν, ἐγέννησε πόλεμον. Εἶναι τούτου τίποτε λογικώτερον, εἶναι τούτου τίποτε ἱκανοποιητικώτερον, τίποτε ὡραιότερον; Καὶ διὰ νὰ μὴ σᾶς μείνῃ οὐδεμία ἀμφιβολία περὶ τῶν οἰκονομικῶν αὐτῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα ἐξεστράτευσαν, ἔχω ἐνώπιον ἐμοῦ ἕνα ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν πρὸς ἐμὲ καὶ τοὺς πολιτίμους συναδέλφους μου τῆς Κερκύρας ἡ τάξις τῶν ἐλαιοεμπόρων τῆς νήσου, ἡ ὁποία λέγει καθαρὰ καὶ ἀπερίφραστα μαζὺ μὲ διάφορα ἄλλα καὶ τὰ ἑξῆς: Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς ἀγροτικῆς πίστεως Κερκύρας, θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν τὴν ἐκμηδένισιν καὶ κατ’ οὐσίαν κατάργησιν τοῦ ἀπὸ παλαιοτάτης ἐποχῆς ἀσκουμένου ἐνταῦθα ἐμπορίου ὑπὸ τῶν ἐλαιαποθηκευτῶν. Αἴ! κύριοι βουλευταί. Θέλετε μεγαλειτέραν ἱκανοποίησιν, ὅταν οἱ ἔμποροι, κύριοι, τῆς Κερκύρας σοῦ λέγουν: «μὲ κλεῖς;»

§218Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι καὶ αὐτὴ μία τάξις ἀξία πάσης προστασίας.

§219Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει μεγαλειτέρα ἱκανοποίησις δι’ ἐμέ, κ. Ράλλη, παρὰ νὰ πετάξω τὰ μεσάζοντα πρόσωπα καὶ νὰ δώσω ὁλόκληρον τὸ κέρδος τοῦ ἐμπορίου εἰς τοὺς πεινῶντας παραγωγοὺς τῆς νήσου, αὐτῆς. Διὰ τοῦτο τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ δι’ ἐμὲ εἶναι τιμητικώτερον καὶ ἱκανοποιητικώτερον δίπλωμα τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ μοῦ δοθῇ, διότι εἶναι φανερὸν ὅτι τὰ πολλὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἐν τῷ ὑπομνήματι ἀναφέρονται, ὅτι οἱ ἔμποροι ζημιοῦνται εἶναι τόσα ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα κερδίζουν οἱ πεινῶντες παραγωγοί. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον, κύριοι, ἡ τάξις τῶν ἐμπόρων αὐτῶν εἶναι καὶ τὰ ὑπομνήματα ὅλων τῶν δευτερευουσῶν Τραπεζῶν τῆς νήσου τὰ ὁποῖα ἀνεξαρτήτως τοῦ κύρους τῶν ἀπαιτήσεών των, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάρχουν εἰς βάρος τῶν συνεταιρισμῶν, ἀλλὰ ὑπάρχουν εἰς βάρος τῶν συνεταιρισμῶν, ἀλλὰ ὑπάρχουν εἰς βάρος τοῦ Σκιαδᾶ καὶ μόνου, καθ’ οὗ καὶ μόνου ὀφείλουν νὰ στραφοῦν. Ἀνεξαρτήτως λέγω ἀπὸ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτάς, διαβλέπουν καὶ διακηρύσσουν ἄλλως τε, ὅτι θὰ ζημιώσουν μεγάλως, διότι οἱ πελάται αὐτῶν, δηλαδὴ οἱ ἔμποροι καὶ οἱ τοκογλύφοι, θὰ ζημιωθοῦν. Ταῦτα δὲ ἀποβλέποντες οἱ Τραπεζῖται προαισθάνονται καὶ κἄτι ἄλλο, ὅτι στάδιον ἐργασίας δι’ αὐτοὺς μετὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ αὐτονόμου δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἄξιον λόγου, διότι λέγουν καὶ διακηρύσσουν ἄλλως τε, ὅτι ὁ ἱδρυθησόμενος οὗτος ὀργανισμὸς θὰ μονοπωλήσῃ ὁλόκληρον τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς νήσου. Αἴ! κύριοι, δι’ ἐμὲ οὐδὲν τούτου ἱκανοποιητικώτερον, οὐδὲν τούτου ὡραιότερον, οὐδὲν τούτου εὐγενέστερον. Τὶ εἶναι αὐτὸς ὁ οἰκονομικὸς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος θὰ μονοπωλήσῃ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, διὰ τὸν ὁποῖον παραξενεύονται; Δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο κύριοι, παρὰ οἱ συνεταιρισμένοι ἀγρόται τῆς Κερκύρας οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν αὐτὸν τὸν οἰκονομικὸν συνεταιρισμόν, αὐτὸν τὸν οἰκονομικὸν κολοσσόν. Εἶναι ἡ μοιραία δύναμις τοῦ συνεταιρισμοῦ, ἡ ὁποία ἀντὶ νὰ ἔλθῃ ἀπὸ κάτω νὰ σπάσῃ ὅλα καὶ νὰ φέρῃ συμφορὰς ἀνεπανορθώτους, ἔρχεται ἀπὸ ἐπάνω, εὔκολα, νόμιμα, τακτικά, ἀλλὰ καὶ ἀπολύτως εὐεργετικά, ἀποβλέπουσα εἰς τὸ σύνολον τῶν πολιτῶν καὶ ὄχι εἰς ὡρισμένα ἄτομα ἐν τῇ βαθυτάτῃ πεποιθήσει, ὅτι διὰ τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ συνόλου θὰ ἐξυπηρετηθοῦν ἐμμέσως καὶ τὰ ἄτομα. Ἀλλ’ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ὀφείλω μετὰ λύπης νὰ τονίσω τοῦτο ὅτι θὰ ἦτο ἄκρως ἐπιθυμητόν, θὰ ἦτο μάλιστα εὐπρεπὲς τὰ συμφέροντα ταῦτα, δηλαδὴ τὰ συμφέροντα τὰ κομματικὰ καὶ τὰ συμφέροντα τὰ οἰκονομικὰ ὡρισμένων ἀτόμων νὰ μὴ εὕρουν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπερασπιστάς, διότι ἡ ὑπεράσπισις αὐτῶν ἀποτελεῖ ἓν ἐμπόδιον κατὰ μιᾶς εὐγενοῦς προσπαθείας ἡ ὁποία τείνει εἰς τοῦτο καὶ μόνον νὰ βελτιώσῃ τὴν τύχην πεινώντων ἀγροτικῶν πληθυσμῶν. Καὶ τὸ ἐμπόδιον τοῦτο εἶναι ἔτι μᾶλλον κατακριτέον, διότι προσβάλλεται ὡς ἀντίδρασις, ὡς ἄρνησις χωρὶς οὐδὲν θετικὸν νὰ λέγῃ. Ὅλοι ἀναγνωρίζομεν τὴν κατάστασιν τὴν ὀδυνηρὰν ὅλοι ἀναγνωρίζομεν ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα. Ἔρχομαι τώρα ἐγὼ νὰ προτείνω ἓν μέτρον, λέγων ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν λύσιν. Ἄ! τότε ἀρχίζει ἡ κατακραυγή, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ προτείνεται ἄλλο μέτρον ὠφελιμώτερον. Τρία ἔτη παρῆλθον, κύριοι, ἀφ’ ἧς ἡ κακομοιριὰ καὶ ἡ καταστροφὴ συνεκεντρώθησαν εἰς τὴν ὡραίαν ἐκείνην νῆσον. Τρία ἔτη παρῆλθον καὶ οὔτε λόγος δὲν ἠκούσθη παρ’ οὐδενός. Καὶ ὅταν προβάλλεται ἓν μέτρον, τότε, κύριοι συγκινοῦνται ὅλοι, ὅτι τοῦτο εἶναι ἐξάμβλωμα, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνεφάρμοστον, ὅτι τοῦτο εἶναι ἐλλιπέστατον, ὅτι τοῦτο εἶναι δὲν γνωρίζω τὶ ἄλλο. Ἀλλὰ κύριοι δέχομαι ὅλα αὐτὰ εἰπέτε μόνον ὅμως καὶ τὸ ἰδικόν σας μέτρον. Εἶναι τὸ αἰώνιον παράπονον τὸ ὁποῖον εἶχα ὅταν εἰσηγούμην τὴν ψήφισιν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου τῆς νήσου Κερκύρας, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηλευθεροῦντο τὰ ἀγροτικὰ κτήματα τῆς νήσου ἀπὸ ἀπειρίαν ἀγροληπτικῶν καὶ ἐμφυτευτικῶν βαρῶν ὑπαρχόντων πρὸ 700 καὶ πλέον ἐτῶν. Τὰ ἀποτελέσματα ὑπῆρξαν ὅτι ἡ γῆ τῆς Κερκύρας δυνάμει τοῦ νόμου ἐκείνου εἶναι πλέον ἐλευθέρα ὅλων τῶν βαρῶν τούτων. Καὶ ὅμως τότε ἠκούσθη ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος ἦτο ἐξάμβλωμα ἦτο ἀνεφάρμοστος, ἦτο ἀντισυνταγματικὸς καὶ ἐπὶ πλέον ὅτι ἦτο καὶ ἄτιμος. Ἀπήντων ἐγὼ ὁ δυστυχὴς εἰς ὅλα αὐτὰ ἔστω ὁ νόμος μου ἔχει ὅλα αὐτὰ τὰ ἐλαττώματα εἰπέτε καὶ σεῖς κανένα ἄλλον νόμον καλλίτερον, ἀφοῦ ἀναγνωρίζετε ὅτι τὰ κτήματα πρέπει νὰ ἐλευθερωθοῦν. Ἀλλὰ τίποτε δὲν ἔβγαζε τὸ κεφάλι τους τότε ὅπως δὲν βγάζει καὶ σήμερον τίποτε. Ἄρνησις καὶ μόνον ἄρνησις καὶ τίποτε ἄλλο. Ὁ νόμος ὅμως ἐκεῖνος ἐφηρμόσθη καὶ ἔφερε τὰ ἀπελευθερωτικὰ ἀποτελέσματά του, ἀτυχῶς ἴσως διὰ νὰ τὰ εὕρουν ἐλεύθερα μικροὶ καὶ ταπεινοὶ ἀντίπαλοι, οἱ ὁποῖοι ἡνώθησαν ἀδελφικώτατα μὲ μίαν σπεῖραν λωποδυτῶν ἥτις ἐπεβάρυνεν ἐκ νέου τὰ κτήματα ὄχι πλέον μὲ βάρη ἐμφυτευτικὰ καὶ ἀγροληπτικά, ἀλλὰ μὲ βάρη ὑποθηκικὰ 60 καὶ πλέον ἑκατομμυρίων. Πταίω διὰ τοῦτο ἐγὼ ὅστις ἀπηλευθέρωσα τὰ κτήματα. Ἀσφαλῶς ὄχι. Ἀλλὰ κύριοι, τὰ παρεμβαλλόμενα ἐμπόδια εἶχαν καὶ τὴν καλὴν αὐτῶν ἄποψιν, διότι ἔπρεπε νὰ συζητῶνται τὰ πράγματα εὐρέως, νὰ τίθενται καθαρῶς καὶ ἀπὸ τὴν καθαρότητα τῆς συζητήσεως καὶ τὴν εὐρύτητα αὐτῆς βεβαίως δὲν ἔχει νὰ ζημιώσῃ κανείς. Ἀναγνωρίζω ὅτι τοῦτο εἶναι κουραστικὸν λυποῦμαι δὲ καὶ ἐγὼ βαθύτατα διότι ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ἀπασχολεῖται ἡ βουλὴ διὰ ζήτημα οὐσιῶδες μὲν πάντως ὅμως τοπικῆς σημασίας. Πρόκειται καὶ διὰ τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ πράξω ἄλλως παρὰ νὰ ζητήσω συγγνώμην ἀπὸ ὑμᾶς. Ἀλλά, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὅσον εἶναι κουραστικόν, θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε ἡ πεποίθησις, ὅτι ἠρευνήθη τὸ πρᾶγμα ἐν ὅλῃ αὐτοῦ τῇ ἐκτάσει, ὅτι ἐξητάσθησαν καὶ τὰ αἴτια καὶ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, ὅτι οὐδὲν θὰ μείνῃ ἀνεξέταστον καὶ ὅτι θὰ δοθῇ ἡ ψῆφος ἐν πλήρει ἐπιγνώσει τῆς πραγματικῆς καταστάσεως. Εἰς ταύτην τὴν βαθυτάτην ἐπίγνωσιν στηριζόμενος, κύριοι εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ἡ ψῆφος τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς εἰς τὸ προκείμενον θέμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἄλλη ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν ἀτυχεῖς καὶ πεινῶντες ἀγροτικοὶ πληθυσμοί, ἕνα κομμάτι ψωμί. Οὐδὲν περισσότερον τούτων ζητεῖ ἀπὸ ἡμᾶς ἡ Κέρκυρα. (χειροκροτήματα).

§220Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν τηλεγράφημα (ἀναγινώσκει). Τηλεγράφημα ἐκ Κερκύρας. «Παρακαλοῦμεν συντελέσητε ἀποφευχθῇ ἐπιβαλλομένη φορολογία ὑπὲρ ὀργανισμοῦ. Ἰσχυρισμὸς ὑπουργοῦ ὅτι ἀγρόται ἀνεγνώρισαν χρέη Τραπέζης δὲν εἶναι ἀληθὴς «Ἐφημερὶς Δημοκρατία».

§221Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἡ ἐφημερὶς τοῦ Παπαναστασίου. (Φωναὶ θόρυβος).

§222Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Διαμαρτύρομαι, λέγει, διὰ νὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τοῦ Θεοτοκικοῦ κόμματος. (Φωναὶ θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§223Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐν σχέσει, λέγει, μὲ τὸ ἀναγνωσθὲν τηλεγράφημα ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν εἶμαι ἀντίθετος διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῶν προστατευτικῶν φορολογιῶν, προκειμένου νὰ ὀργανωθῇ καὶ νὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἀγροτικὴ πίστις ἑνὸς τόπου. Τὸ ζήτημα, συνεχίζει, τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ Κερκύρας ἔχει γενικωτέραν σημασίαν καὶ διὰ τοῦτο θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀξίωσιν, ὅτι ἐπειδὴ ἔλαβεν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν λαὸν τῆς Κερκύρας, πρέπει νὰ τὸ διακανονίσῃ μόνος του. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπέμνησεν, ἕνα ἄλλο νομοθετικὸν ἀγροτικὸν νομοσχέδιον, διὰ τὸ ὁποῖον τότε κατεκρίθη ἀπὸ ὡρισμένον κόμμα. Ἡ ἀνάμνησις αὕτη ἀναπολοῦσα εἰς τὴν μνήμην μου κοινὸν ἀγῶνα μὲ συνεκίνησε, διότι τὸ μέτρον ἐκεῖνο ἦτο πρὸς τιμήν του. Ἀλλ’ αὐτὸ μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ προσέξῃ εἰς ὅσα θὰ εἴπω, διότι δὲν ἔχουν κανὲν κομματικὸν ἐνδιαφέρον. Θὰ ἤμην, συνεχίζει, εὐτυχὴς ἐὰν ἱδρύοντο πανταχοῦ αὐτόνομοι ὀργανισμοὶ μονοπωλοῦντες ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν καὶ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν καὶ τὸ ἐμπόριον τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Καὶ ὅπως εἶπον καὶ χθὲς εἶναι σκόπιμος ἡ ἵδρυσις τοιούτων αὐτονόμων ὀργανισμῶν καὶ δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι ἡ Κυβέρνησις σύμφωνος μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀσχέτως μὲ τὴν ἵδρυσιν τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης καὶ τὴν διὰ ταύτης ὀργανώσεως τῆς ἀγροτικῆς πίστεως, νὰ ὠθήσῃ εἰς τὴν σύστασιν τοιούτων ὀργανισμῶν. Ἀπὸ τὴν μελέτην τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 τοῦ νομοσχεδίου ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν συνετάχθη ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διότι θὰ ἐνεθυμεῖτο τότε οὗτος ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ὀργανισμοὶ ἐν Κερκύρᾳ, ὅπως τὸ ταμεῖον τοῦ ἐλαίου κλπ.

§224Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ συγχωνεύω.

§225Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄν τὸ συγχωνεύετε, πῶς τοῦ ἀναθέτετε νὰ ἐκλέξῃ ἀντιπρόσωπον εἰς τὸ διοικητικὸν συμβούλιον;

§226Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν ἀρχήν.

§227Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἐγνώριζεν, ἐπίσης ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλος ὀργανισμὸς ἀρτισύστατος, τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον, τὸ ὁποῖον ἀκόμη δὲν ἐπῆρε πόρους, καὶ τὸ ὁποῖον ἤδη συντάσσει τὸ πρόγραμμα τῆς δράσεώς του.

§228Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δυστυχῶς ἔγινε.

§229Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς νὰ δείξῃ τὴν ζωτικότητά του δὲν πρέπει νὰ λέγεται ὅτι δυστυχῶς ἔγεινεν, κύριε ὑπουργέ.

§230Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ τὸν τόπον μου.

§231Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καταδικάζετε οὕτω μὲ τὸν μὲ τὸν χειρότερον τρόπον αἱρετὰ μέλη.

§232Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ ἴδιοι καταδικάζουν ἑαυτούς.

§233Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀκόμη οἱ ὀργανισμοὶ αὐτοὶ δὲν διεχειρίσθησαν οὔτε ἓν λεπτὸν καὶ σπεύδετε καὶ τοὺς καταδικάζετε. Αὐτή, τονίζει, ἡ διακοπή σας μὲ πείθει ὅτι δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν καμμία σύστασίς μου ἀπὸ ὅσας ἔκαμα εἰς τὴν αʹ συζήτησιν. Εἶπον ὅτι ὠργίασεν ὁ κομματισμὸς εἰς τὴν Κέρκυραν μὲ τοὺς συνεταιρισμοὺς καὶ τὸ περισσότερον μέρος ἦτο ἀντίθετόν σας καὶ χωρὶς νὰ τὸ αἰσθανθῆτε ἐπηρεάσθητε καὶ συνετάξατε κατὰ μιᾶς κομματικῆς ὀργανώσεως, νέαν. Εἶναι χαρακτηριστικόν, τονίζω κύριε ὑπουργέ, ὅτι ὅταν δὲν σᾶς ἀρέσουν τὰ πρόσωπα, καταφέρεσθε κατὰ τῶν θεσμῶν, ὅπως εἴπατε ἄλλοτε, ὅτι θὰ κατελύατε τὸν Δῆμον Κερκύρας, ἀλλ’ ἐὰν δὲν λειτουργεῖ καλῶς ἕνας δῆμος δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγητε, ὅτι θὰ καταλύσητε τὸν δῆμον.

§234Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὲ ἠμποδίζει τὸ Σύνταγμά σας.

§235Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λέγοντες ταῦτα εὑρίσκεσθε εἰς ἀντίθεσιν ὄχι μὲ ἐμέ, ἀλλὰ μὲ ὅλον τὸ Σῶμα. Δὲν θέλετε τοὺς δήμους, δὲν θέλετε τὴν αὐτοδιοίκησιν, δὲν θέλετε κανένα Ταμεῖον, κανένα ὀργανισμὸν ἐν Κερκύρᾳ.

§236Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶπα τίποτε, διὰ τὸ ταμεῖον ἐλαίας.

§237Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅπως δήποτε ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐνισχυθῇ ἡ Κέρκυρα, ἀλλὰ ἔχομεν ἀντίρρησιν, διὰ τὸν ὀργανισμόν, διότι καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ὁ νόμος συνετάχθη καὶ ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν Τράπεζαν καὶ ἐξυπηρετεῖ μόνον σκοπούς της. Τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εὐθύνεται, διότι ἐχάθησαν τὰ χρήματα αὐτά. Ἔδωσεν ἀφειδῶς πιστώσεις, διὰ λόγους πολιτικούς, ὅλοι οἱ ἐπόπται τῶν συνεταιρισμῶν, ὅσοι μετέβησαν ἐκεῖ λέγουν, ὅτι οἱ συνεταιρισμοὶ αὐτοὶ εἶναι καρκινώματα.

§238Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οὐδεὶς τὸ λέγει αὐτό.

§239Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχω ἐδῶ τὰς σχετικὰς ἐκθέσεις τὰς ὑποβληθείσας εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν τὰς ἐκθέσεις αὐτὰς εἰς τὴν Τράπεζαν μὲ τὴν σύστασιν νὰ σταματήσουν αἱ πιστώσεις αὐταί. (ἀναγινώσκει διαφόρους ἐκθέσεις). Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ γενικὴ ἔκθεσις ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περὶ τῶν συνεταιρισμῶν τούτων, ὅτι γίνεται ἐκμετάλλευσις, διὰ κομματικοὺς λόγους καὶ ἡ ὁποία καταλήγει συνιστῶσα, ὅπως μὴ χορηγῇ πλέον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα πιστώσεις ἄνευ ἐκθέσεως τοῦ ἐπόπτου περὶ φερεγγυότητος τοῦ συνεταιρισμοῦ. Αἱ ἐκθέσεις ἐστάλησαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀλλ’ ἐκείνη τὰς ἔρριψεν εἰς τὸ χρονοντούλαπο καὶ ηὔξησε μάλιστα τὰς πιστώσεις. Εἰς καταγγελίαν μάλιστα ὑποβληθεῖσαν ἐναντίον συνεταιρισμοῦ προσῆλθον ὡς μάρτυρες τῆς ὑπερασπίσεως αὐτοὶ οὗτοι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§240Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐπίκρισιν κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐξέθηκε τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον.

§241Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις δι’ αὔριον, ἐφ’ ὅσον ἔχω νὰ ἀναπτύξω ὅτι ὡρισμέναι διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἀντισυνταγματικαί.

§242Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπιθυμῶ ὡσαύτως νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ παρακαλῶ, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§243Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δέχομαι νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου δι’ αὔριον, ὁπότε μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὁδοποιΐας καὶ εἶτα ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἐπερωτήσεων.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν νὰ μὴ διεξαχθῇ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ἀλλ’ εἰσέλθῃ αὕτη ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, πρὸς συνέχισιν ἐπὶ τῆς διακοπείσης ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζητήσεως.

§245ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται δι’ αὔριον ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐλέγχου τῆς ὑγιεινῆς καὶ καθαριότητος τῶν ἀρτοποιείων». (Ψηφίζεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροφοδοσίας τῶν πληρωμάτων τῶν ἐμπορικῶν πλοίων». (Ψηφίζεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κηρυκείων δικαιωμάτων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πατριωτικοῦ ἱδρύματος προστασίας τοῦ παιδιοῦ καὶ περὶ Ἐθνικοῦ συμβουλίου προστασίας τῆς μητρότητος καὶ τῶν παιδικῶν ἡλικιῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καλλιεργείας προτύπου ἁλυκῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου κατασκευῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Πόρτας–Περτουλίου πρὸς ἐκμετάλλευσιν τοῦ δάσους Περτουλίου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικαιωμάτων τῶν ὑποθηκοφυλάκων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων περὶ ὑποθηκοφυλακείων καὶ προσόντων συμβολαιογράφων καὶ εἰδικῶν ὑποθηκοφυλάκων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ἀνωτάτου Συγκοινωνιακοῦ Συμβουλίου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ ἐνεργείας προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§247ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον 4.30 μ. μ. (ὥρᾳ 9.30′ μ. μ.)