1929.01.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 58η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1929

Προεδρία ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ ὅτι τὴν προσεχῆ Κυριακὴν 27 τρέχοντος, πρωτοβουλίᾳ τῆς ἐπιτροπῆς «Ὀλυμπίων καὶ κληροδοτημάτων» καὶ τοῦ φιλολογικοῦ συλλόγου «Παρνασσὸς» τελοῦνται τὰ ἀποκαλυπτήρια τῆς προτομῆς τοῦ ποιητοῦ Ἀχιλλέως Παράσχου. Ὁ Ἀχιλλεὺς Παράσχος ὑπῆρξεν ὁ ἐνθουσιώδης Βάρδος τῆς Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας. Εἰς τὰς χορδὰς τῆς λύρας του ἐτονίσθησαν διαδοχικῶς αἱ συναρπαστικώτεραι ᾠδαὶ διὰ τὰ κατορθώματα τῶν ἡρώων τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως, ὅσον καὶ αἱ πλήρεις πόνου καὶ πικρίας στροφαί, διὰ πᾶν Ἐθνικὸν ἀτύχημα. Ὁ Ἀχιλλεὺς Παράσχος ὑπῆρξε κατ’ ἀκολουθίαν ἀναμφισβητήτως κατ’ ἐξοχὴν Ἐθνικὸς ποιητὴς καὶ ὡς τοιοῦτος πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, ἥτις ὀφείλει, καθ’ ὃν ἤθελε κρίνει τρόπον, νὰ μετάσχῃ τῆς τελουμένης τελετῆς, δίδουσα εἰς ταύτην διὰ τῆς παρουσίας της τὸν ἐμπρέποντα τόνον Πανελληνίου ἑορτῆς. (χειροκροτήματα).

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γρηγοράκης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Καρβελᾶ καὶ Πανίτσης ζητούντων τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς κατασκευῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἀπὸ Λούρου εἰς Καρβελᾶ. — Ὁ ἀντιπρόσωπος ἐργατικῶν σωματείων Κερκύρας διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἰδιωνύμου ἀδικήματος. — Ὁ φαρμακευτικὸς σύλλογος Καβάλλας διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Θράκης μεταβαλόντος τὴν ἀστυνομικὴν διάταξιν τῆς σειρᾶς διημερεύσεως τῶν φαρμακείων. — Οἱ Ἕλληνες μετανάσται περιφερείας Λιτίτσης ὑποβάλλουν ὑπόμνημα ἐν ᾧ ἐκθέτουν διάφορα αἰτήματά των, ὧν παρακαλοῦν τὴν ἀποδοχὴν καὶ ἐκτέλεσιν. — Οἱ ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοὶ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως παρακαλοῦν, ὅπως τροποποιηθῇ ἡ ἀπὸ 23 Φεβρουαρίου 1926 Συντακτικὴ ἀπόφασις ἢ ἐπαναφερθῇ ἐν ἰσχύϊ τὸ ἀπὸ 26 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. — Ὁ σύλλογος δημοδιδασκάλων Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει τροπολογίας τινὰς εἰς τὸ σχέδιον νόμου περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων. — Ὁ γεωργικὸς κόσμος κοινότητος Προυσοῦ διαμαρτύρεται, διότι τὸ συνεργεῖον ἐρεύνης, παρὰ τὴν διαταγὴν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, προβαίνει εἰς κατάληψιν τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων κατεχομένων ὑπὸ γηγενῶν. — Συμβολαιογράφοι Σάμου διαμαρτύρονται διὰ τὴν μείωσιν τῶν συμβολαιογραφικῶν δικαιωμάτων των. — Ὁ σύλλογος καφφεζαχαροπλαστῶν Καρδίτσης παρακαλεῖ νὰ διαταχθῇ ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐκτελέσεως ἐνταλμάτων ἐπιτηδεύματος 1928, καθόσον εὑρίσκονται ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ καταβάλωσι τοὺς φόρους τούτους, λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως. — Ὁ σύνδεσμος τροχιοδρομικῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν παραπομπὴν ὑπὸ τῆς ἑταιρείας εἰς πειθαρχικὸν συμβούλιον τοῦ μηχανοδηγοῦ Θ. Δερβερόγλου διὰ τὰ ἀποκαλυφθέντα ὑπ’ αὐτοῦ σκάνδαλα. — Ἡ ἕνωσις συνεταιρισμῶν Ζακύνθου καὶ ὁ κτηματικὸς καὶ βιομηχανικὸς σύλλογος παρακαλοῦν ὅπως ἡ σταφὶς φορολογηθῇ κάτω τῶν 10 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον. — Ἡ ἕνωσις μεταπωλητῶν ἄρτου ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ ἀποζημιώσεως τῶν δυνάμει τῶν ψηφισθέντων νόμων στερουμένων τοῦ ἐπαγγέλματός των μεταπωλητῶν ἄρτου Πειραιῶς. — Οἱ ὑποδικοκατάδικοι τῶν φυλακῶν Συγγροῦ ζητοῦν ἀμνηστείαν. — Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Λεβαδείας παρακαλεῖ, ὅπως ματαιωθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος τῶν Πταισματοδικῶν. — Ἐπιτροπὴ τῆς κοινότητος Φτέρης δήμου Σπερχειάδος ὑποβάλλει ὑπόμνημα, δι’ οὗ παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Ἐθνικὴ ὁδὸς Μεσολογγίου–Λαμίας διέλθῃ διὰ Γαρδικίου Φτέρης κλπ. — Ὁ γεωργικὸς πιστωτικὸς συνεταιρισμὸς Βραχασίου ὑποβάλει ὑπόμνημα διὰ τοῦ ὁποίου ὑποδεικνύει διάφορα αἰτήματά του, τῶν ὁποίων ζητεῖ τὴν ἀποδοχήν. — Ὁ σύλλογος Προεστῶν Λακεδαίμονος ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀμερικῆς ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως. — Ὁ κτηματικὸς σύλλογος Κάτω Λεχωνίων, ζητεῖ ὅπως ἐπέμβῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τοῦ εἰδικοῦ ὑδραυλικοῦ ταμείου διὰ τὴν κατασκευὴν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων, τιμωρῶν τοὺς λόγῳ ἀμελείας ὑπευθύνους τῆς καταστάσεως. — Ἡ ἑνωτικὴ ὁμοσπονδία καπνεργατῶν καὶ στιβαδόρων Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ψήφισμα καὶ παρακαλεῖ ὅπως ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἐν αὐτῷ διατυπούμεναι ἀπόψεις καὶ ἀπαιτήσεις τοῦ καπνεργατικοῦ κόσμου. — Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Κονίτσης παρακαλεῖ, ὅπως ἀρθῇ ἡ ἀπαγορευτικὴ διάταξις δασονομήσεως τῆς δυτικῆς θέσεως Κορομηλίτσα–Ζερβᾶ–Μαλαδούνι. — Οἱ κάτοικοι Νεοχωρίου Φαρκανδῶνος ἀναφέρουν, ὅτι ἡ ἐποικιστικὴ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας ἦρε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ ἀγροκτήματος Παληασαμαρίνα, παρανόμως χαρακτηρίσασα αὐτὸ ὡς λειβάδιον, ἐνῷ τοῦτο περιλαμβάνει πλέον τῶν 3.000 στρεμμάτων καλλιεργησίμων γαιῶν. — Ἡ ἀδελφότης τῶν ἐν Ἀθήναις ἁμαξηλατῶν ὑποβάλλει αἴτησιν, δι’ ἧς διαμαρτύρεται διότι ἀδίκως καὶ παραλόγως δὲν ἐνεκρίθησαν αἱ ζητηθεῖσαι ἀποζημιώσεις των, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δῆθεν εἶναι εὔποροι καὶ ὅτι ἀσκοῦν καὶ ἕτερον ἐπάγγελμα. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἀβραὰμ τηλεγραφεῖ ὅτι ἡ συστηθεῖσα παρ’ αὐτοῦ ἀναφορὰ ἀφεώρα αἰτήματα ὀπωρεμπόρων σχετικὰ πρὸς τὰ λιμενικὰ ἔργα καὶ οὐχὶ τῶν πυροπαθῶν τῆς πλατείας Καραϊσκάκη. — Ὁ πρωτοπρεσβύτερος Μεσοχωρίων Ἁλμυροποτάμου παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ ὡς ἔχει τὸ Ν. Δ. περὶ ἐνοριακῶν ναῶν καὶ ἱερέων. — Ὁ σύλλογος προστασίας τῆς κοινότητος Καρουσάδων διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς καπνοφυτείας εἰς Κέρκυραν. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Κουπαροῦσος καὶ Κ. Κοντοδίνας ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων». Ὁ κ. Α. Χρηστομᾶνος (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4)12 Δεκεμβρίου 1925 περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΓΦΑʹ (3501), 389 καὶ 2918 περὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς ὡς καὶ τῶν περὶ λιμένων». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23)30 Σεπτεμβρίου 1925 περὶ θέσεως διατάξεών τινων εἰς τοὺς περὶ λιμένων καὶ πορθμῶν Εὐρίπου νόμων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Κουπαροῦσος καὶ Κ. Κοντοδίνας ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς ἀπὸ 5 Μαΐου 1925 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ διαχειρίσεως τῶν ἐν Ἑλλάδι κτημάτων τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων, ὡς ἐτροποποιήθη αὕτη διὰ μεταγενεστέρων συμβάσεων καὶ ὡς ἐκωδικοποιήθη τῇ 28 Αὐγούστου 1927». Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Α. Ε. «Ἑλληνικὴ Ἐριουργία» συμβάσεως τῆς 25 Μαΐου 1926 διὰ τὴν προμήθειαν εἰδῶν ἱματισμοῦ τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γρηγοράκης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος τῆς βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου μόνον τοῦ νόμου 3787». Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Μακκᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κοινότητα Κηφισσιᾶς, τῆς αʹ παραγράφου τοῦ 4 ἄρθρου τοῦ ἰσχύοντος νόμου, περὶ ἐνοριῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Κουπαροῦσος καὶ Θ. Παπαστρατῆς ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀτελείας καὶ ἀνωτέρας τιμῆς πωλήσεως τῆς κινίνης». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Σαμαρᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου δημοδιδασκάλων Θεσσαλονίκης.

§4Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ σύλλογος τῶν δημοδιδασκάλων Θεσσαλονίκης ἡ «Ἀναγέννησις» παρακαλεῖ, ὅπως ἀφομοιωθῶσιν οἱ δημοδιδάσκαλοι, πρὸς τοὺς τελειοφοίτους τῶν γυμνασίων, διὰ τὴν εἰσαγωγήν των εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Νομίζω, κ. ὑπουργέ, ὅτι ἡ ἀξίωσις τοῦ συνδέσμου Θεσσαλονίκης εἶναι δικαιοτάτη, διότι ἐφ’ ὅσον ἐπιτρέπεται εἰς αὐτοὺς νὰ εἰσάγωνται εἰς ὡρισμένας σχολάς, ὅπως εἶναι ἡ δασολογικὴ καὶ γεωπονικὴ σχολή, ἐφ’ ὅσον σήμερον εἰσάγονται τελειόφοιτοι δι’ ἐξετάσεων καὶ ἑπομένως δύνανται νὰ διαγωνισθῶσι καὶ ἐφ’ ὅσον καὶ εἰς ἄλλα Πανεπιστήμια οἱ δημοδιδάσκαλοι ἐξομοιοῦνται πρὸς τοὺς τελειοφοίτους τοῦ γυμνασίου, φρονῶ ὅτι ἡ αἴτησίς των εἶναι δικαιοτάτη καὶ πρέπει νὰ μελετηθῇ.

§5Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν θέλω νὰ ἀφίσω καμμίαν ἀμφιβολίαν, οὔτε θὰ εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἰσηγηθῶ ὥστε οἱ δημοδιδάσκαλοι, νὰ ἐξωμοιοῦνται πρὸς τοὺς τελειοφοίτους τοῦ γυμνασίου καὶ νὰ εἰσάγονται εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§6Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Αἱ περισσότεραι σχολαὶ ἔχουν σχέσιν μὲ τὰ μαθήματα, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον θὰ δώσουν ἐξετάσεις, θὰ δύναται νὰ κριθῇ ἐὰν ἔχωσι τὰ προσόντα.

§7Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἄλλο τὸ διδασκαλεῖον καὶ ἄλλο Πανεπιστήμιον.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως ἀναπήρων Κορίνθου, Θεσσαλονίκης, Πατρῶν περὶ ψηφίσεως τῶν ὑποβληθέντων αἰτημάτων των.

§9Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ, ὅπως ληφθῇ αὕτη ὑπ’ ὄψιν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Εὐριπαῖος ἐπὶ ἀναφορᾶς συμβολαιογράφων, Ἄνδρου, Νάξου καὶ λοιπῶν νήσων τῶν Κυκλάδων.

§11Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν συμβολαιογράφων Ἄνδρου, Νάξου κλπ. νήσων τῶν Κυκλάδων, οἵτινες παρακαλοῦν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως μὴ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων νομικῶν προσώπων καὶ ὅπως ἱδρυθῇ ἰδιαίτερον ταμεῖον συντάξεως δι’ αὐτούς. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς δικαιοσύνης, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν δικαίαν αὐτῶν αἴτησιν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀντιπροσώπων τῶν συμβολαιογράφων τοῦ Κράτους, ἔχει τὸν λόγον. Ὁ Α. Λούλης. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν συμβολαιογράφων τοῦ Κράτους περὶ μὴ ἐλαττώσεως τῶν δικαιωμάτων των.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων χωρίου Πανίτσης–Φαρκαδῶνος.

§14Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ χωρίον Πάνιτσα εἶχε χορηγηθῆ ἕνα λειβάδι εἰς τὰ 1911 ἀποτελούμενον ἀπὸ 12.000 στρέμματα, ἀλλὰ εἶναι ἐντελῶς ἄνυδρον. Τὸ καλοκαίρι ἠναγκάσθησαν οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου νὰ ὑπάγουν εἰς ἄλλο λειβάδι τὸ «Παπαδοπούλι.» Αὐτὸ ἔχει ἀπαλλοτριωθεῖ καὶ ἔχει ἐπιδικασθῆ ἀλλὰ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἦρεν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ ἔτι δὲν ἐξεδόθη ἀπόφασις, οἱ κάτοικοι δὲ στεροῦνται ὕδατος. Δὲν ζητοῦμεν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ λειβαδίου, ζητοῦμεν ἀναγκαίαν ἀνταλλαγήν, τοὐτέστι νὰ μᾶς ἀφίσουν μίαν δίοδον διὰ νὰ πηγαίνωμεν πρὸς ὕδρευσιν τῶν ζώων καὶ νὰ δώσωμεν ἑτέραν ἔκτασιν, ἴσως καὶ μεγαλειτέραν. Τὸ χωρίον Πάνιτσα δὲν ἔχει νερὰ νὰ ἀφεθῇ ἕνας διάδρομος διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ ὑδρεύωνται τὰ ζῶα.

§15Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μισυρλόγλου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀλευρεμπορικῶν ὀργανώσεων.

§17Α. ΜΙΣΥΡΛΟΓΛΟΥ. Πρόκειται περὶ τῆς γνωστῆς διαφορᾶς, ἡ ὁποία ἔχει ἀναφυεῖ μεταξὺ τῶν ἀλευρεμπόρων καὶ τῶν ἀλευροβιομηχάνων ἀπό τινων ἐτῶν. Εἴχατε δηλώσῃ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον, ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει κατατοπισθῆ ἀκόμη....

§18Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ σᾶς προσθέτω ὅτι δὲν ἔχει κατατοπισθῆ καὶ σήμερον ἀκόμη καὶ οὔτε θεωρῶ ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι ἀπὸ τὰ ζητήματα τὰ μᾶλλον ἐπείγοντα, διὰ νὰ μελετήσω αὐτό. Ὀφείλετε νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι εἴμεθα ἀπερροφημένοι, τοὐλάχιστον ἐγώ, ἀπὸ πολλὰ ἐπείγοντα ζητήματα.

§19Α. ΜΙΣΥΡΛΟΓΛΟΥ. Ἀφορᾷ τὸ ψωμὶ ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ.

§20Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζετε ὅτι θὰ φθηνήνῃ;

§21Α. ΜΙΣΥΡΛΟΓΛΟΥ. Τουλάχιστον αὐτὸ νομίζομεν ἡμεῖς.

§22Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ὅτι ἐπιθυμοῦμεν νὰ φθηνήνῃ τὸ ψωμὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ ἀρνηθῆτε καὶ ὅτι τὴν ἐπιθυμίαν αὐτὴν ἔχει ἡ Κυβέρνησις ζωηροτάτην, ἀφοῦ ἐφθάσαμεν νὰ δώσωμεν ὅπλα εἰς τοὺς ἀντιπάλους μας καὶ νὰ μᾶς κατηγοροῦν, ὅτι θυσιάζομεν τὰ συμφέροντα τῶν ἄλλων διὰ νὰ φθηνήνῃ τὸ ψωμί. Τώρα, ἰδιαίτατα, δὲν βιαζόμεθα δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα, διότι πιστεύομεν, ὅτι δὲν θὰ φθηνήνῃ τὸ ψωμί, ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ χειροτέρευσις τῆς ποιότητος τοῦ ψωμιοῦ. Σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτύχουν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ψωμιοῦ παρὰ μόνον ἐὰν συνδεθῇ αὐτὸ μὲ προστυχωτέραν παρασκευὴν ψωμιοῦ. Ξεύρομεν ὅτι ὑπάρχουν ἀντίθετα συμφέροντα τῶν ἀλευρεμπόρων καὶ τῶν ἀλευροβιομηχάνων, ἀλλ’ ὅπως σᾶς εἶπα καὶ ἄλλοτε, ἡμεῖς εἰς κάθε περίστασιν τοιαύτην φροντίζομεν νὰ εἴμεθα διαιτηταί. Οἱ ἀλευρέμποροι φρονοῦν, ὅτι ἀδικοῦνται καὶ πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν φόρον τὸν εἰσαγωγικὸν τῶν ἀλεύρων. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλ’ ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε μελέτης δὲν κατελήξαμεν εἰς συμπέρασμα. Λοιπὸν χρειάζεται ὀλίγη ἀναμονή.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιγδέμογλου ἔχει τὸν λόγον.

§24Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ἡ βιομηχανία ἀλεύρων στρέφεται κατὰ τῶν ἀλευρεμπορικῶν ὀργανώσεων, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ συνδυασθοῦν αἱ δύο ἰδιότητες καὶ νὰ προέλθῃ καλὸν πρὸς ὄφελος γενικὸν τοῦ λαοῦ. Οἱ βιομήχανοι τῶν ἀλεύρων εἶναι καὶ οἱ ἔμποροι τοῦ σίτου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ ἐπειδὴ ἡ διαφορά, ἡ ὁποία ὑφίσταται σήμερον μεταξὺ τῆς φορολογίας τοῦ σίτου καὶ τῆς φορολογίας τῶν ἀλεύρων εἶναι δεκαπλασία, διότι ἐνῷ τὸ 23 ἦτο 13 λεπτὰ σήμερον εἶναι 113 λεπτά, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τὸ ταχύτερον καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν θὰ προέλθῃ καλὸν γενικὸν ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας, ἵνα καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Γορίτσης.

§26Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κατὰ τὸ 1920 ἀπηλλοτριώθη ἕνα κτῆμα τῆς μονῆς Μυρτιᾶς τοῦ χωρίου Γορίτσης. Καίτοι δὲ ἔκτοτε παρῆλθεν ὀκταετία καὶ ἐννεαετία δὲν μετέβη ἀκόμη ἐκεῖ συνεργεῖον, διὰ νὰ κάμῃ τὴν ὁριστικὴν κατανομήν. Οἱ κάτοικοι δὲ ὡς ἐκ τούτου δὲν γνωρίζουν τὶ νὰ κάμουν. Δὲν γνωρίζουσι ποῖον μέρος ἀνήκει εἰς αὐτούς, διὰ νὰ τὸ καλλιεργήσωσι. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ ἡ ὁριστικὴ κατανομὴ τοῦ κτήματος τούτου.

§27Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς ἡμᾶς τὰ συνεργεῖα τὰ λειτουργοῦντα ἐν Αἰτωλοακαρνανίᾳ εἶναι δύο. Τὸ ἓν ἠναγκάσθη νὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας λόγῳ τοῦ χειμῶνος. Προσεχῶς θὰ ἐπαναλάβῃ τὰς ἐργασίας του καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος κ. συνάδελφε ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ εἰς τὰ κτήματα τῆς Μυρτιᾶς, θὰ ὁριστικοποιηθῇ ἡ διανομή.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ξανθόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων συνοικισμοῦ Ν. Μουδανιῶν.

§29Α. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀφορᾷ καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν προσοχήν. Συνιστῶ λοιπὸν τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν τῆς κοινότητος Νέων Μουδανίων καὶ τὴν δικαίαν παράκλησιν τῶν κατοίκων αὐτῆς, ὅπως τὸ ταμεῖον τῶν κοινοτήτων, τὸ ὁποῖον ἔγινεν ὁ κληρονόμος καὶ διαχειριστὴς ὅλων τῶν ἐν Τουρκίᾳ ἐγκαταλειφθέντων τῶν κοινοτικῶν, φιλανθρωπικῶν, ὡς καὶ νομικῶν προσώπων, ἔλθει ἀρωγὸν καὶ εἰς αὐτούς. Ζητοῦσι λοιπὸν κ. Πρόεδρε ἵνα τὸ ταμεῖον αὐτὸ ἐνισχύσῃ τὴν κοινότητά τους δι’ ἑνὸς χρηματικοῦ ποσοῦ, ὅπως δυνηθῶσι καὶ κτίσωσι τὴν ἐκκλησίαν των, σχετικῶς ἱκανὴν νὰ θεραπεύσῃ τὰς ἀνάγκας των. Τὸ ταμεῖον αὐτὸ ἱδρύθη διὰ νόμου ἀπὸ τὸν παρελθόντα Μάρτιον, πέρασεν ἓν ἔτος καὶ μέχρι σήμερον δὲν ἤρχισεν τὰς ἐργασίας του. Ἀπὸ ἕξ μηνῶν συνεστήθη τὸ Συμβούλιον αὐτοῦ, ὀκταμελές, μέχρι σήμερον ὅμως δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐξεύρῃ τὸν πρόεδρον διὰ ν’ ἀρχίσῃ ἐργασίας. Ἐλπίζομεν, ὅτι κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἐκλεγῇ ὁ πρόεδρος τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου διὰ ν’ ἀρχίσῃ τὰς ἐργασίας του, συνιστῶ δὲ ὅπως ἐκ τῶν πρώτων ἐνισχύσεων του, νὰ εἶναι καὶ ἕνα ἱκανὸν ποσὸν διὰ τὰ Νέα Μουδανιὰ ἵνα κτήσουν τὴν ἐκκλησίαν των, διότι τώρα ἐκκλησιάζονται εἰς ἕνα ξύλινον παράπηγμα σκεπασμένον μὲ πισόχαρτον καὶ ὅταν βρέχῃ βρέχονται καὶ οἱ ἐκκλησιαζόμενοι. Ἡ κοινότης Μουδανίων ἀφῆκε ἐκεῖ 3 ἐκκλησίας, σχολεῖα προικισμένα μὲ κτηματικὴν περιουσίαν ἐκτιμηθήσαν παρὰ τῆς ἐκτιμητικῆς ἐπιτροπῆς περὶ τὰς 80.000 Λ. Τ., ἐὰν λοιπὸν δὲν ἐγένετο τὸ ταμεῖον αὐτὸ καὶ κάθε συνιστωμένη νέα κοινότης, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔπερνε τὴν ἀποζημίωσίν της, ὅπως καὶ τὰ ἄτομα, ἡ κοινότης Μουδανίων θὰ ἔπερνε τοὐλάχιστον 1500 λίρας, ποσοστὸν ἐγκαταλειφθείσης περιουσίας της καὶ σήμερον θὰ εἶχεν ἡ κοινότης Ν. Μουδανίων καὶ ἐκκλησίας καὶ σχολεῖα, ἀφοῦ ἡ ἀφεθεῖσα ἐκεῖ περιουσία της ἦτο ἀρκετὰ μεγάλη. Διὰ ταῦτα πάντα παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργὸν ὅπως ἅμα ἀρχίσει τὸ κοινοτικὸν ταμεῖον τὰς ἐργασίας του, συστήσει, νὰ δοθῇ ἓν ἀρκετὸν σημαντικὸν ποσὸν διὰ τὰς πολλαπλὰς ἀνάγκας τῆς κοινότητος Ν. Μουδανίων.

§30Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ διὰ νὰ τὴν μελετήσω.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαρσέλλος ἐπὶ ἀναφορᾶς γενικῆς ἑνώσεως ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Ἀττικῆς.

§32Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Ἤθελον κ. Πρόεδρε, νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας ὅπως στρέψῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ θυμάτων πολέμου καὶ κατὰ τὴν ἐξέτασιν αὐτοῦ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀναπήρων καφφεπωλῶν. Εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν γίνεται κἄποιο ἄδικον, τὸ ὁποῖον μία καλὴ θέλησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ δύναται νὰ διορθώσῃ. Ὅλοι οἱ ἀνάπηροι πολέμου εὑρίσκονται εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν προνομιοῦχοι μεταξὺ αὐτῶν. Οὕτω π.χ. οἱ ἀνάπηροι τῶν περιπτέρων ἔχουν πολλὰ προνόμια, ἐνῷ οἱ ἀνάπηροι καφφεπῶλαι ὄχι μόνον στεροῦνται αὐτῶν τῶν προνομίων, ἀλλὰ καὶ κινδυνεύουν νὰ στερηθῶσι καὶ τῆς ἐγγυήσεώς των, τὴν ὁποίαν κατέθεσαν. Καὶ ἔχομεν τὸ παράδειγμα, ὅτι ἐνῷ διὰ τοὺς ἀναπήρους περιπτεριούχους ὑπάρχει μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία δίδει τὰ περίπτερα τὰ ὁποῖα ἐκ χρημάτων ἀπὸ συνεισφορὰς ἐξ Ἀμερικῆς ἔχουν κατασκευασθῆ, διὰ τὰ θύματα πολέμου καφφεπωλῶν εἰς ὅλα τὰ δημόσια κτίρια καὶ τῶν διαφόρων κρατικῶν ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν παραχώρησιν τῶν καφφενείων των διενεργοῦνται δημοπρασίαι. Εἰς τὰς δημοπρασίας διάφοροι ἐπιτήδειοι διὰ νὰ πάρουν σχετικὰ πλεονεκτήματα ἀναβιβάζουν τὰς τιμὰς τῆς δημοπρασίας εἰς δυσθεώρητα ὕψη καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι οἱ ἀνάπηροι κινδυνεύοσι νὰ χάσωσι καὶ τὴν ἐγγύησίν των. Ἐνῷ διὰ τοὺς ἀναπήρους τῶν περιπτέρων διατίθενται χρήματα πρὸς ἐγκατάστασίν των, τοὺς ἔδωσαν δὲ καὶ πεντακισχιλίας δραχμὰς διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ ἐργασθῶσι ν’ ἀγοράσωσι ἐμπόρευμα, οἱ ἀνάπηροι καφφεπῶλαι δὲν ζητοῦσι τίποτα ἀπ’ ὅλα αὐτὰ παρὰ νὰ ἰσοπεδωθῶσι πρὸς τοὺς ἄλλους ἀναπήρους. Οἱ ἀνάπηροι καφφεπῶλαι ζητοῦσι βεβαίως νὰ τύχωσι καὶ ὁρισμένων πλεονεκτημάτων, οὕτως ὥστε ἐὰν ἕνας ἀνάπηρος καφφεπώλης δὲν δύναται νὰ ἐργασθῇ εἰς τὸ καφφενεῖον νὰ δύναται, ἐφ’ ὅσον πάσχῃ πραγματικῶς ἐξεταζόμενος παρ’ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, νὰ δύναται νὰ ὑπενοικιάζῃ τὸ καφφενεῖον· ἐκτὸς δὲ τούτου ὑπάρχει καὶ ἕνα ὑπόλοιπον ἐκ τῆς εἰσφορᾶς τῆς ὁποίας συνεστήθησαν αὐτὰ τὰ περίπτερα ἐξ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ διατεθῇ αὐτὸ τὸ ποσὸν δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀναπήρους, ὥστε νὰ γίνῃ τοῦτο ὁ πυρὴν ἵνα ἀποκατασταθῶσιν ἅπαντες. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπόλοιπον πίστωσιν ἡ ὁποία εἶχε διατεθεῖ διὰ τοὺς ἀναπήρους παρακαλῶ ὅπως δοθῇ αὕτη διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ σανατορίου Πάρνηθος διὰ τοὺς φθισικοὺς τοιούτους.

§33Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου Ἀθηνῶν, λέγω ὅτι ὑπάρχει ὁλόκληρον νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον κατετέθη ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. συναδέλφου εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ συζητηθῇ, εἰς τὸ ὁποῖον γίνεται εὐρύτερος λόγος περὶ καφφενείων καὶ δημοπρασιῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μέχρι σήμερον πείρας.

§34Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Ἀκριβῶς ἡ ἀναφορά μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀναφέρεται.

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει καὶ περὶ δημοπρασιῶν;

§36Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν πρόκειται διὰ τὰ περίπτερα γίνεται δημοπρασία μεταξὺ ἀναπήρων; Βεβαίως ὄχι. Θὰ ἦτο λοιπὸν καλλίτερον, τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται διὰ τοὺς περιπτεριούχους νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τοὺς καφεπώλας.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βοστιδίου.

§39Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Καταθέτω καὶ ἀναπτύσσω ἀναφορὰν τοῦ χωρίου Βοστιδίου τοῦ τέως δήμου Φαρκαδῶνος, περὶ παραχωρήσεως μέρους τοῦ λειβαδίου Βοργιάνης. Τὸ χωρίον Βοργιάνης ἀπετελεῖτο ἀπὸ 7 οἰκογενείας ἐκ 13 ἀτόμων εἰς τοὺς ὁποίους ἐχορηγήθη λειβάδιον 13 χιλιάδων στρεμμάτων, ἐνῷ εἰς τὸ χωρίον Βοστίδιον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ 70 οἰκογενείας δὲν ἔχει χορηγηθῇ τίποτε. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ ἄρσεως τῆς ἀδικίας ταύτης.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος ἐπὶ ἀναφορᾶς δημοσίων ὑπαλλήλων Πατρῶν.

§41Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων Πατρῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐργάζεται ἡ ὑπαλληλικὴ ἐπιτροπὴ καὶ νομίζω εἶναι περιττὸν νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου.

§42Ν. ΞΗΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀντιτίθεμαι εἰς τὰ λεχθέντα καὶ παρακαλῶ ὅπως συστηθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἀπορρίψῃ ταύτην.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου τοῦ γεωργικοῦ πιστωτικοῦ συνεταιρισμοῦ Αἰγιαλῆς Ἀμοργοῦ.

§44Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Συνιστῶ ἀναφορὰν τοῦ προέδρου τοῦ γεωργικοῦ πιστωτικοῦ συνεταιρισμοῦ Αἰγιαλῆς καὶ Ἀμοργοῦ, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως συσταθῇ διὰ νομοσχεδίου ταμεῖον ἀσφαλίσεως τῶν γεωργῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ συντάξεως αὐτῶν. Ἡ ἰδέα εἶναι πρωτότυπος μέν, ἀλλ’ ὄχι καὶ δύσκολος. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ἂν εἶναι δυνατὸν καὶ κατὰ πόσον θὰ ἱκανοποιηθῇ ὁ πόθος τοῦ γεωργικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος.

§45Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν ἀναφορὰν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπιτροπῆς γαλακτοπωλῶν.

§47Ν. ΞΗΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἐν λόγῳ ἀναφοράν, διότι παρουσιάσθησαν διάφοροι κτηνοτρόφοι, διὰ τὴν διατίμησιν τοῦ γάλακτος πρὸς τυροποίησιν πρὸς δραχμὰς 6, ἐνῷ ὁ τυρὸς διετιμήθη εἰς 32 δραχμάς. Ἀληθῶς εἶναι μία δυσαναλογία τρομακτική, διότι μὲ 3 ὀκάδες γάλα γίνεται μία ὀκᾶ τυρί.

§48Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ παράπονα τόσον τῆς μιᾶς μερίδος ὅσον καὶ τῆς ἄλλης ἐξετάζονται καὶ παρακαλῶ τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν νὰ ἐξετάσῃ τοῦτο. Διετιμήθη τὸ γάλα πρὸς 6 δραχμάς, ἀφοῦ ἐξηκριβώθη, ὅτι εἰς τὰς πλείστας τῶν περιφερειῶν, ἡ τιμὴ τοῦ γάλακτος ἦτο κατωτέρα τῶν 6 δραχμῶν. Ἐὰν ἡ ἐλαφρὰ αὔξησις μέχρι τῶν 7 δραχμῶν ποῦ ἐζητήθη δὲν θὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς καταναλωτὰς τοῦ τυροῦ, ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπὴ τῶν διατιμήσεων, θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι δὲν θὰ ἐπέλθῃ καί αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ τυροῦ ἡ ὁποία ἂν τυχὸν ἐπέλθῃ θὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς τυρεμπόρους.

§49Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἰς τὴν Φθιώτιδα ταΐζουν βαμβακόσπορον οἱ κτηνοτρόφοι τὰ ζῷα των.

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κατὰ περιφερείας ἡ διατίμησις.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§52Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πρόκειται περὶ αἰτήσεως τῶν κτηνοτρόφων τῆς περιφερείας μου, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται ὅτι τὸ γάλα διετιμήθη πρὸς 5.80 τὸ πρὸς τυροκομίαν, καὶ πρὸς 7 τὸ πρὸς κατανάλωσιν.

§53Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρὸς 6.

§54Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι γνωσταὶ αἱ δαπάναι τῆς κτηνοτροφίας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐπίσης δὲ γνωστὸν τυγχάνει ὅτι γενικῶς ὁ τιμάριθμος μετεβλήθη. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τὸ γάλα εἶχε διατιμηθῆ πρὸς 7½ δραχμὰς τὴν ὀκᾶν, ὁ λόγος δὲ αὐτὸς ἦτο ὁ συντελέσας νὰ ἴδωμεν εἰς τὴν ἀγορὰν βουτυροῦχον τυρόν, ὁ ὁποῖος δι’ ἡμᾶς τοὺς ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν—διότι σήμερον τὸ πρᾶγμα ἐμφανίζεται μὲ κάποιαν ἀπορίαν μεγάλην—ἀπετέλει ἁπλῶς ἀνάμνησιν προπολεμικήν. Ἐν τούτοις σήμερον ὑποβιβάζεται ἀπὸ 7.50 εἰς 5.80, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ τὴν τυροποίησιν χρειάζονται τρεῖς ὀκάδες γάλακτος. Τοῦτο εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως, διότι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐγένοντο πειράματα ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Πρωτοδικείου Μεσολογγίου, καὶ ἐβεβαιώθη ὅτι τρεῖς ὀκάδες γάλακτος βγάζουν μίαν ὀκᾶν τυροῦ. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους συμπίπτει μία ὀκᾶ τυροῦ, νὰ στοιχίζῃ 16.80, λαμβανομένου δὲ ὑπ’ ὄψιν καὶ τῶν ἄλλων ἐξόδων ἔχομεν 20 δραχμάς, ἀπὸ 20 δὲ μέχρι 32 ὑπάρχει κολοσσιαία διαφορά, ἡ διαφορὰ δὲ αὐτὴ ἐφ’ ὅσον μάλιστα ὑπάρχει καὶ διαφορὰ τιμῆς κατὰ τόπον, ἀποσβένει καὶ ἐξαλείφεται ἐντελῶς, καὶ τὸ κέρδος καὶ τὴν διαφορὰν καρποῦνται οἱ ἔμποροι καὶ ὄχι οἱ κτηνοτρόφοι. Θὰ παρακαλέσω ἐὰν οἱ ὅροι οἱ βιωτικοὶ ὁπωσδήποτε ἐβελτιώθησαν, νὰ εἶναι ἡ ἐλάττωσις τῆς τιμῆς σχετικὴ καὶ δὴ ἀνάλογος πρὸς τὴν μείωσιν τῶν δαπανῶν, καὶ νὰ μὴ εἶναι τόσον δυσανάλογος. Ἐὰν ἐπιμένετε εἰς τὴν διατίμησιν τότε οἱ κτηνοτρόφοι θὰ τυροποιήσουν τὸ γάλα δι’ ἴδιον λογαριασμόν, ἢ θὰ τὸ μεταβάλλουσι εἰς βούτυρον κλπ, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔχωμεν ἔλλειψιν τυροῦ, ἐνῷ διὰ τοῦ καλλιτέρου καθωρισμοῦ τῆς τιμῆς, θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ συμβιβασμοῦ ὅλων τῶν ἀξιώσεων καὶ ἐκ μέρους τοῦ ἐμπορίου, καὶ ἐκ μέρους τῶν κτηνοτρόφων.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§56Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ τονίζω τοῦτο· ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ συμβόλαια τῆς ἐνοικιάσεως μὲ τὰ λιβάδεια. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ κερδίζῃ μία τάξις καὶ νὰ βλάπτωνται ἄλλαι.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζῖσκος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§58Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ἔχουσιν πλήρως δίκαιον. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, καταθέτω καὶ ὑπόμνημα τῶν κτηνοτρόφων τῆς ἐπαρχίας μου, διαμαρτυρομένων ὅτι δὲν ἐλήφθη μέριμνα ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, διὰ τὴν δικαίαν αὐτῶν ἀποκατάστασιν. Ὀφείλομεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ ὑποστηρίξωμεν καὶ νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι μία τάξις κτηνοτρόφων ἐκ τῶν πλουτοπαραγωγικωτέρων τοῦ Κράτους, δὲν ἔχει ἀποκατασταθῆ, εἶναι ὑπὸ διωγμόν, καὶ μέχρι σήμερον εἶναι ἀπροστάτευτος. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια αἰτήματα τῆς τάξεως αὐτῆς, νὰ συντελέσῃ ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν μερίμνῃ ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τῆς κτηνοτροφίας καθ’ ὅσον τοῦτο εἶναι δυνατὸν πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως αὐτῆς καὶ νὰ καταθέσῃ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἡ Συνταγματικὴ διάταξις ἐπιβάλει ὅπως ψηφισθῇ. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος τοῦ ὑπομνήματος, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν κτηνοτρόφων, διότι τοῦτο εἶναι δίκαιον ὡς τὸ ἐτόνισαν καὶ οἱ προλαλήσαντες. Ἡ αἴτησίς των εἶναι δικαία, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι λόγῳ τοῦ βαρέως χειμῶνος οἱ κτηνοτρόφοι συντηροῦσι τὰ ζῷα των μὲ βαμβακόσπορον, ὁ ὁποῖος στοιχίζει 5 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν, καὶ διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ὑφίσταται διατίμησις, καὶ συνεπῶς ζημιοῦνται 6 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον παρουσιάσθη ἐπιτροπὴ κτηνοτρόφων, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰς ἀξιώσεις αὐτῶν, καὶ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ δικαίου.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§60Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ὄντως ἡ κτηνοτροφικὴ τάξις, εἶναι μία ἀπὸ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἔχουν παραμεληθῆ μέχρι σήμερον ἀπὸ τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις. Ὅταν πρὸ καιροῦ μετ’ ἄλλων συναδέλφων ἠρώτησα τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, πότε πρόκειται νὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν κτηνοτρόφων, εἶπε ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος, θὰ κανονισθῇ καὶ τὸ ζήτημα αὐτό. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, διὰ νὰ μὴ ὑποφέρῃ ἡ τάξις τῶν κτηνοτρόφων. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ ζήτημα ὅτι, οἱ τυροκόμοι κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς γαλακτοκομίας, κινοῦσι πάντα λίθον ὅπως διατηρηθῇ ἡ τιμὴ τοῦ γάλακτος, καὶ μὴ πέσῃ εἰς χαμηλότερον ἐπίπεδον, τὸν δὲ Ἰούλιον ὅπως αὐξηθῇ. Ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν κρίνει ὅτι ἀναποδράστως πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ τὴν διατίμησιν τοῦ γάλακτος, ὀφείλει ἀπὸ τοῦδε νὰ τὴν ἐπιβάλῃ ἐπὶ τῶν γαλακτοκομικῶν προϊόντων, καὶ ὄχι ὅπως γίνεται μέχρι τοῦδε.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σπηλιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κτηματικοῦ συλλόγου Ἠλείας, περὶ βελτιώσεως τῆς Γεωργίας.

§62Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς συλλόγου Ζαγορισίων ὁ κ. Σ. Μαυρόπουλος.

§64Σ. ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπαρχία Ζαγορίου, ἡ ὡραιοτέρα ἐπαρχία τῆς Ἠπείρου, ἀλλὰ καὶ ἀρκετὰ πολυπληθής, ἐξηρέθη ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τῆς ὁδοποιΐας τῆς Ἠπείρου. Ἡ ἐπαρχία Ζαγορίου, ἡ ὁποία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ὀρεινὸν μέρος καὶ ὡς ἐκ τούτου χρησιμεύει καὶ ὡς καταφύγιον ληστῶν, καὶ δι’ αὐτὸν περισσότερον τὸν λόγον ἔχει ἀνάγκην συγκοινωνίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ τὶ σκέπτεται.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κατσαδήμας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§66Κ. ΚΑΤΣΑΔΗΜΑΣ. Κατὰ τὴν σχετικὴν σύμβασιν περὶ ὁδοποιΐας, συνεργεῖον τῆς ἑταιρείας μελετῶν τῶν ὁδῶν Ἰωαννίνων–Καλαμπάκας προσκρούει εἰς τὴν στενὴν ἀντίληψιν τῶν ἐκεῖ ὑπηρεσιῶν τοῦ δημοσίου. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὑπεσχέθη κατ’ ἐπανάλειψιν, ὅτι μία ὁδὸς θὰ διέλθῃ ἐκ τοῦ Ζαγορίου, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐξυπηρετεῖται καὶ τὸ δημόσιον συμφέρον καὶ ἡ κοινωνία τοῦ Ζαγορίου, ἐὰν ἡ ὁδὸς ἡ ἤδη χαρασσομένη ἀντὶ ν’ ἀνειχθῇ εἰς τὸ δεξιὸν πλευρὸν τοῦ Ἀράχθου, ἐὰν παρεκλίνῃ 3 ἢ 4 χιλιόμετρα, καὶ οἰκονομικωτέρα θὰ γίνῃ καὶ μᾶλλον σύντομος, καὶ θὰ ἐξυπηρετήσῃ ὁλόκληρον περιφέρειαν καὶ θ’ ἀπομακρύνῃ καὶ τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα καταφεύγουν ἐκεῖ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ μελετηθῇ καὶ ἡ ἄποψις αὐτή. Ἐὰν πρόκειται τὸ δημόσιον νὰ πληρώσῃ 5.000.000, θὰ ὠφεληθῇ 100 ἑκατομμύρια. Ὁ πλοῦτος ὁ ὁποῖος ὑπάρχει ἐκεῖ θὰ καταστραφῇ, χάρις εἰς τὴν ἀσθενῆ ἀντίλειψιν τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ δημοσίου.

§67Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ ἀπαιτηθῇ 5ωρον διάστημα, ἔπρεπε νὰ χαραχθῇ ὁδὸς Τρικκάλων–Μετσόβου. Νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ Ζαγόριον δὲν ἔχει κανένα λόγον. Καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοσίων ἔργων, καὶ ὁ νομομηχανικὸς Τρικκάλων, ἔχουν γνωματεύσει ὅτι εἶναι δυνατὸν τοῦτο. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἐπρόκειτο νὰ κατασκευασθῇ ἡ ὁδὸς Τρικκάλων–Ἰωαννίνων, πάλιν ἔπρεπε νὰ κατασκευασθῇ ὁδὸς Τρικκάλων–Μετσόβου, ἵνα ἐπισκέπτωνται οἱ Ἕλληνες τὸ Μέτσοβον, καὶ προσκηνοῦσι τὴν Πατρίδα τοῦ Ἀβέρωφ καὶ τόσον ἄλλων εὐεργετῶν τῆς Ἑλλάδος.

§68Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ὁδὸς Τρικκάλων Μετσόβου Ἰωαννίνων, πρέπει νὰ μείνῃ ἐκεῖ ὅπου ἐχαράχθη, διότι ἀποσκοπεῖ τὴν ταχυτέραν καὶ συντομωτέραν συνένωσιν Τρικκάλων–Ἰωαννίνων, οὐχ’ ἧττον δὲ ἡ συγκοινωνία τοῦ Ζαγορίου τοῦ ὁποίου τὸν πλοῦτον ὅλοι ἀναγνωρίζομεν, θὰ ἐξυπηρετηθῇ διὰ τῆς ὁδοῦ ἡ ὁποία πρόκειται ν’ ἀρχίσῃ τώρα, καὶ ἥτις θὰ διέρχεται διὰ Ἰωαννίνων–Κονίτσης πρὸς Γρεβενᾶ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Φλωριᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρου προσφυγικῶν ὁμάδων Ἀγκίσης.

§70Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ πρόσφυγες τῆς περιφερείας Παγκαίου παραπονοῦνται, ὡς καὶ οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Σιβὰλ τῆς ἰδίας περιφερείας, ὅτι αἱ ἐκεῖ ἐποικιστικαὶ ἀρχαὶ δὲν διένειμον ἀκόμη τὴν γῆν, εἴτε κατὰ κλῆρον, εἴτε δὲν καθώρισαν τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν διαφόρων κοινοτήτων, καὶ ἑπομένως ὑπάρχει κίνδυνος δημιουργίας προστριβῶν μεταξὺ γηγενῶν καὶ προσφύγων. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως ἐπιληφθῇ αὐτοπροσώπως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, καθ’ ὅσον ἡ ἐπιθυμία ἡμῶν εἶναι ὅπως οἱ γηγενεῖς καὶ οἱ πρόσφυγες διατελῶσιν ἐν πλήρει ἁρμονίᾳ καὶ νὰ παραμένωσι διὰ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς, καὶ νὰ μὴ ἀπασχολῶσι μὲ τοιαῦτα ζητήματα, οὔτε τὴν Βουλήν, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τοὺς ἐποικιστικοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὀλιγωροῦντας ἢ τοὺς ἐκτελοῦντας τὸ καθῆκον των σύμφωνα μὲ τὰ πείσματά των, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῶν. Ἐπειδὴ δὲ ὑπάρχει πλῆθος τοιούτων ὑποθέσεων ἐκκρεμουσῶν, καὶ ἐδημιουργήθησαν καταστάσεις ἀφόρητοι εἰς τὴν Μακεδονίαν, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ διατάξῃ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐποικισμοῦ νὰ προσαγάγῃ ἐνώπιον αὐτοῦ πάντας τοὺς σχέσιν ἔχοντας μὲ τὴν διανομὴν τῶν γαιῶν, τὸν καθορισμὸν τῶν γειτονικῶν ὁρίων, καὶ νὰ δώσῃ διαταγὴν ὅπως ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος λυθῶσιν πᾶσαι αἱ διαφοραί, ἵνα ἐν ἁρμονίᾳ καὶ ἀδελφικῶς διαβιῶσι οἱ Μακεδόνες, τόσον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρὸ μικροῦ ἐγκατεστάθησαν ἐκεῖ, ὅσον καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπὸ αἰώνων διαμένουσιν εἰς Μακεδονίαν, τοὐτέστιν οἱ γηγενεῖς. Παρακαλῶ νὰ ἔχω μίαν εὐνοϊκὴν ἀπάντησιν.

§71Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Γνωρίζει ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, οὐδεμίαν ἔχει ἐνεργὸν ἀνάμιξιν, προκειμένου περὶ ἐποικισμοῦ ἐν Μακεδονίᾳ, καὶ Θράκῃ.

§72Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ὁ νόμος. Ὑπάρχει μία ἐπιτροπὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἡ ὁποία ἀποφαίνεται. Ὅταν εἴμεθα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἐκάναμε μίαν στατιστικὴν καὶ εἴδαμεν ὅτι τὰ 9)10 τῶν ἀποφάσεων ἀφεώρων ἐκτάσεις ἐλαχίστας, καὶ ἐκαλέσαμεν τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὴν ἐπείσαμεν νὰ γνωμοδοτεῖ εὐνοϊκῶς. Καὶ ἔτσι ἐτακτοποιήσαμεν ἀρκετὰς ὑποθέσεις. Αὐτὸ ἐπιθυμεῖ καὶ ὁ κ. συνάδελφος.

§73Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ διαχωρισμοῦ τῶν διαφόρων γαιῶν μεταξὺ τῶν διαφόρων κοινοτήτων, καὶ μεταξὺ τῶν γηγενῶν καὶ προσφύγων. Ἀλλὰ τοιαύτην ἁρμοδιότητα δὲν ἔχει τὸ ὑπουργεῖον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§75Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῶν γαιῶν εἰς τὸ Παγγαῖον εἶναι καθαρῶς κτηματολογικόν. Νὰ προσκομίσητε ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολιν, τὸ Τουρκικὸν κτηματολόγιον. Νὰ διατάξητε τὴν ἐπιτροπὴν ἀπαλλοτριώσεων, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν κτημάτων, καὶ εἰς τὴν ἐκδίκασιν καὶ διανομὴν τῶν γαιῶν. Εἶναι κεχωρισμένον τὸ ζήτημα. Πρῶτον εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων, ὅπου παρίσταται ἀνάγκη εἰδικῶν δικαστῶν, καὶ δεύτερον τὴν ἀμφισβητουμένην μικροϊδιοκτησίαν, δηλαδὴ τὸ ζήτημα τῆς κυριότητος τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σοβαρόν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται παρελθούσης τῆς ὥρας. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικά). Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§77Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλήν, ἂν στέργῃ νὰ συζητηθοῦν τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις, καὶ ἔπειτα νὰ εἰσέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν πρότασιν.

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸ ἀπὸ 17 Μαΐου 1927 διάταγμα, περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 6 Σεπτεμβρίου 1926 περὶ Ν. στρατολογίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἀπονομῆς χάριτος εἰς καταδίκους καὶ ἐκτελέσεως θανατικῆς ποινῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἐπιθεωρήσεως τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τοῦ ἐν τῇ περιφερείᾳ Κατερίνης νοσοκομείου φυματιώντων, ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Σανατόριον Ἱερᾶς Μονῆς Πέτρας Ὀλύμπου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927, περὶ κυρώσεως Ν. Δ. αʹ τῆς 28 Σεπτεμβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν περὶ ἀνωτέρων σχολῶν γεωπονικῆς καὶ δασολογικῆς νόμων καὶ βʹ) περὶ καταργήσεως θέσεων κλπ. ἀνωτέρων σχολῶν γεωπονικῆς καὶ δασολογικῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ παρατάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 10 ἐδαφ. 1 τοῦ νόμου 997 προβλεπομένης προθεσμίας, περὶ ἰδιωτικῶν σχολείων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἐν Πειραιεῖ κτιρίου ὑπὸ τὸν τίτλον Ρωσσικὸν νοσοκομεῖον, καὶ χρησιμοποιήσεως αὐτοῦ ὡς νοσοκομείου πολεμικοῦ ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 18 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 2382 τῆς 8ης Ἰουνίου 1920». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν). Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Φεβρουαρίου 1926, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3341, περὶ ἱδρύσεως Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης».

§81Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§82Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ, διότι ἀφορᾷ τὴν γνωμοδότησιν τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ τοὺς καθηγητάς.

§83Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει ζητήματα ἀφορῶντα τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ πρέπει νὰ μᾶς δοθῇ καιρὸς νὰ τὸ μελετήσωμεν.

§84Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ φρονῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει κανὲν τοιοῦτον ζήτημα, καὶ ἴσως νὰ πρόκειται περὶ πλάνης.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ συγχωνεύσεως τῶν γραφείων ὑποθηκῶν καὶ μεταγραφῶν Πειραιῶς, εἰς ἕν ἑνιαῖον γραφεῖον καὶ μετατροπῆς αὐτοῦ εἰς ἔμμισθον».

§86Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ ψηφισθῇ, διότι εἶναι ἀξίωσις ὅλου τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου Πειραιῶς.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβληθῇ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§88ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴπομεν ὅτι θὰ συζητηθοῦν τὰ μὴ ἔχοντα ἀντίρρησιν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ φαρικῶν καὶ ἀγκυροβολίας τελῶν τῶν μεταφερόντων περιηγητὰς ἀτμοπλοίων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3385». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ προστασίας καὶ προαγωγῆς τοῦ ἐμπορίου τοῦ ἐρυθροῦ πεπέρεως Ἀλμωπιᾶς (Καρατζόβης)». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἀγορᾶς ἔργων Ἑλλήνων καλλιτεχνῶν πρὸς πλουτισμὸν τῆς Ἐθνικῆς πινακοθήκης». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ τοῦ νόμου 2586 χορηγουμένης πιστώσεως, δι’ ἀπρόβλεπτα ἔξοδα στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἱδρύσεως θεραπευτηρίου ἐν τῷ νομῷ Λέσβου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Χαβίνης παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ τὴν διευκόλυνσιν τῆς ἐκχερσώσεως θαμνωδῶν ἐκτάσεων ὑπὸ τῶν ἀκτημόνων κατοίκων τῶν ὀρεινῶν περιφερειῶν, πρὸς γεωργικὴν αὐτῶν ἀποκατάστασιν». Ὁ κ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§91Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ὡς ἓν ἐκ τῶν κυριωτέρων μερῶν τοῦ προγράμματός της, εἶχε τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς τῆς χώρας. Τὸ πρόγραμμά της ἤρχισε νὰ τὸ ἐκτελῇ διὰ τῆς λήψεως μέτρων σοβαρῶν, ὡς εἶναι ἡ ἔναρξις τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοποιΐας καὶ ἡ ἀποξήρανσις τῶν ἑλῶν τοῦ Στρυμῶνος καὶ τῶν Φιλίππων. Διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ γεωργία κύριοι βουλευταί, πρῶτον καὶ ἀπαραίτητον μέτρον εἶναι νὰ ἔχωσι οἱ ἀγρόται ἐπαρκῆ καλλιεργήσιμον γῆν. Καὶ ἐρωτᾶται: ἔχουσιν οἱ ἀγρόται εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπαρκῆ καλλιεργήσιμον γῆν; Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δικαιολογῶν τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν τοῦ Στρυμῶνος καὶ τῶν Φιλίππων, εἶπεν ὅτι αὕτη εἶναι ἐπιβεβλημένη καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον καὶ τὸν κυριώτερον, διότι ὁ κλῆρος τῶν ἀγροτῶν εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, εἶναι μόνον 12 στρέμματα, 12 στρέμματα εἰς τὴν Μακεδονικὴν γῆν τὴν εὔφορον. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀποξηρανθῶσι ὅπως καὶ θὰ ἀποξηρανθῶσι τὰ ἕλη τοῦ Στρυμῶνος καὶ τῶν Φιλίππων, θὰ δοθῶσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν 1.000.000 στρεμμάτων. Τὰ στρέμματα ταῦτα θὰ χρησιμεύσουν κατὰ πρῶτον λόγον εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ κλήρου τῶν περιοίκων ἀγροτῶν, τὸ δὲ πλεονάζον μέρος θὰ ἀπομείνῃ εἰς τὸ Κράτος πρὸς ἐπιχείρησιν. Διότι δυστυχῶς οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν περιφερειῶν, στερούμενοι παντελῶς καλλιεργησίμων ἐκτάσεων, δὲν κατέρχονται εἰς τὴν πεδιάδα πρὸς καλλιέργειαν, ὁσάκις ἀναγκασθοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ χωρία των, ἀλλ’ εἰσέρχονται εἰς τὰς πόλεις πρὸς ἀνεύρεσιν ἐργασίας αὐξάνοντες οὕτω τὸν πληθυσμὸν τῶν πόλεων. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν πλεονάσουν, ὅπως θὰ πλεονάσουν, ἀρκεταὶ ἑκατοντάδες χιλιάδων στρεμμάτων ἐκ τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν τοῦ Στρυμῶνος καὶ τῶν Φιλίππων, δὲν θὰ εὑρεθῶσι ἀγρόται οἱ ὁποῖοι νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ χωρία των, καὶ ἰδίως ὀρεινοί, διὰ νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἐκεῖ εἰς τὰ ἀποξηραθέντα πλέον μέρη πρὸς καλλιέργειαν. Ἀλλὰ καὶ ἂν τοῦτο γίνῃ, τοῦτο θὰ ἀφορᾷ μικρὰ μόνον τμήματα τῆς Ἑλλάδος, τὰ λοιπὰ τμήματα καὶ ἰδίως τὰ ὀρεινὰ θὰ στεροῦνται ἐντελῶς καλλιεργησίμων ἐκτάσεων. Ὅταν προεκλογικῶς ἐπεσκέφθην τὰς ὀρεινὰς περιφερείας τῆς ἐπαρχίας μου, σχεδὸν πανταχόθεν ἀξίωσις γενικὴ ἦτο, ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς ἡ ἐκχέρσωσις τῶν θαμνωδῶν, ἐκτάσεων πρὸς ἀπόκτησιν ἐπαρκοῦς καλλιεργησίμου γῆς, διότι εἶναι βέβαιον κύριοι βουλευταί, ὅτι οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν περιφερειῶν στεροῦνται καὶ ἑνὸς στρέμματος γῆς καλλιεργησίμου. Ζῶσιν καὶ εὑρίσκονται εἰς μίαν ἀξιοθρήνητον κατάστασιν, ὁσάκις δὲ ἀποτολμῶσι νὰ ἐκχερσώσωσι καὶ ἓν στρέμμα γῆς, συλλαμβάνονται ὑπὸ τῶν δασοφυλάκων καὶ ὁδηγοῦνται εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον. Ὁσάκις τις ἐπιχειρεῖ νὰ ἐκχερσώσῃ μίαν ἔκτασιν καὶ ἰδιόκτητον ἀκόμη, καὶ τότε συλλαμβάνεται καὶ ὁδηγεῖται εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον. Ἔχω ἐνταῦθα μίαν πρόσκλησιν τοῦ Πταισματοδικείου, διὰ τῆς ὁποίας καλεῖται ὁ Δημήτριος Μπόσμης ἐκ Μπρενίτσης, νὰ παρουσιασθῇ διὰ νὰ δικασθῇ, διότι ἄνευ ἀδείας ἐξεχέρσωσεν ἓν στρέμμα γῆς πρὸς καλλιέργειαν σιτηρῶν. Εὐθὺς μετὰ τὰς ἐκλογὰς ὑπέβαλλον εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ νομοῦ Πρεβέζης μίαν ἀναφοράν, ζητῶν ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐκχέρσωσις εἰς τὰς ὀρεινὰ περιφερείας. Τὸ ὑπουργεῖον πράγματι ἐζήτησε πληροφορίας ἀπὸ τοὺς δασάρχας, μετὰ πάροδον δὲ τριῶν μηνῶν ἀπεφασίσθη ἐν τῷ συμβουλίῳ τῷ ὑπηρεσιακῷ, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐκχέρσωσις ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ ἁπλῆς αἰτήσεως ἐπὶ τῇ καταβολῇ μικροῦ τιμήματος. Ἡ διαταγὴ αὐτὴ ἐστάλη εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, ἐν τούτοις ὅμως ὡς πληροφοροῦμαι οἱ κατὰ τόπους δασικοὶ ὑπάλληλοι συλλαμβάνουν τοὺς χωρικούς, καὶ τοὺς ὁδηγοῦν εἰς τὰ Πταισματοδικεῖα, διὰ νὰ πληρώσουν τὸ νόμιμον πρόστιμον. Ἔχω τὴν γνώμην κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν θεωρήσῃ ὡς ἓν τῶν σοβαρωτέρων μέτρων, διὰ τὴν γεωργικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, τὴν ἐκχέρσωσιν τῶν θαμνωδῶν ἐκτάσεων εἰς τὰς ὀρεινὰς περιφερείας, καὶ ὄχι μόνον νὰ ἐπιτρέψῃ ταύτην, ἀλλὰ καὶ νὰ διευκολύνῃ ταύτην διὰ τῆς παροχῆς ἐργαλείων καταλλήλων, διὰ τῆς παροχῆς λιπασμάτων εὐθηνῶν, διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ ἀπαισίου δασμοῦ, τοῦ τερατώδους δασμοῦ τῶν λιπασμάτων, ὁ ὁποῖος συντελεῖ εἰς τὸ νὰ κοστίζουν τὰ προϊόντα τῆς γῆς πολὺ ἀκριβά, καὶ διὰ τῆς κατασκευῆς ὁδῶν συγκοινωνίας, ὁσασδήποτε ἀποξηράνσεις καὶ ἐὰν ἐκτελέσῃ τὸ Κράτος καὶ δὴ μεγάλας, δὲν θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀκτημόνων ἀγροτῶν τῶν ὀρεινῶν περιφερειῶν. Ὅσω μεγαλύτεραι ἀποξηράνσεις γίνονται, τόσον δυσκολωτέρα εἶναι ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν. Διότι ὅπως εἶπον προηγουμένως, ἐὰν προκύψουν 1.000.000 στρέμματα ἐκ τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν Στρυμῶνος καὶ Φιλίππων, θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ κλήρου τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν τῶν πέριξ, δὲν θὰ συντελέσῃ ὅμως εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ κλήρου τῶν ἄλλων περιφερειῶν τῶν ὀρεινῶν, καὶ τῆς Μακεδονίας ἀκόμη. Θὰ ἦτο προτιμώτερον τοὐλάχιστον δι’ ἐμέ, ἀντὶ μιᾶς ἕως δύο μεγάλων ἀποξηράνσεων τοῦ Στρυμῶνος καὶ Φιλίππων, νὰ ἐγίνοντο πολλαὶ ἀποξηράνσεις μικραί, εἰς πολλὰ τμήματα τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι συνεπὴς πρὸς τὸ πρόγραμμά της προτιμήσασα τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ Στρυμῶνος καὶ Φιλίππων, διότι ρητῶς τοὐλάχιστον μᾶς ἐδήλωσεν ἐν Πρεβέζῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ προτιμήσῃ αὐτὰ τὰ ἔργα καὶ μετὰ ταῦτα τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως ἡ Βουλὴ νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει ἀπὸ τοῦδε ἡ Κυβέρνησις, νὰ σκεφθῇ περὶ ἀποξηράνσεως τῶν μικρᾶς ἐκτάσεως ἑλῶν, καὶ διὰ τὴν ἐκχέρσωσιν τῶν θαμνωδῶν ἐκτάσεων εἰς τὰς ὀρεινὰς περιφερείας.

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰς ἀποξηράνσεις ὡμίλησα εἰς τὸν λόγον μου ἐν Πρεβέζῃ, καὶ εἶπον ὅτι ἐὰν μᾶς παρουσιασθοῦν προτάσεις πρὸς ἀποξήρανσιν τοιούτων μικρᾶς ἐκτάσεων ἑλῶν, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὰς ἐξετάσωμεν μὲ τὴν μεγαλυτέραν προσοχήν, καὶ νὰ τὰς ἐκτελέσωμεν τὸ ταχύτερον.

§93Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπειδὴ οἱ χωρικοὶ δὲν γνωρίζουν ἀπὸ τοιαύτας ἐνεργείας, περιμένουν ἀπὸ τὸ Κράτος τὴν πρωτοβουλίαν, διότι ἐὰν π. χ. ἀποξηράνωμεν εἰς τὸν νομὸν Πρεβέζης τὰ ἕλη τοῦ Φαναρίου, τὰ ὁποῖα εἶναι 30.000 στρέμματα εὐφορωτάτης γῆς ...

§94Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ὑπάγεται ὄχι εἰς τὰ μικρὰ ἕλη. Αὐτὸ ὑπάγεται εἰς τὰ ἔργα ἐν γένει τῆς Ἠπείρου, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ γνωρίζῃ ἴσως ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς συνάπτει σύμβασιν μελέτης. Νὰ τὰ μελετήσωμεν καὶ κατόπιν νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ τὰ ἐκτελέσωμεν.

§95Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι καὶ ζήτημα ὑγείας ἡ ἀποξήρανσις τῶν ἑλῶν.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μελετήσωμεν τὸ ἔργον πρῶτα, καὶ ἔπειτα θὰ ἴδωμεν πῶς θὰ τὰ ἐκτελέσωμεν. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μὲ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης βουλευτής, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν τίποτε προηγουμένως, πρὶν μελετήσωμεν τὰ ἔργα.

§97Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐφόσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δηλοῖ, ὅτι εἶναι σύμφωνος κατέρχομαι τοῦ Βήματος.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ σᾶς παρακαλῶ, νὰ ἐξακολουθήσητε, διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ κοινὴ γνώμη.

§99Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη τὰς κοιλάδας καὶ τοὺς χειμάρρους ἐν γένει, ὑπάρχουν θαμνώδεις ἐκτάσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἔκτακτοι καλλιεργήσιμοι ἐκτάσεις, διὰ τοὺς ἐκ τῆς κτηνοτροφίας μόνον ἀποζῶντας πληθυσμούς, εἰς τοὺς ὁποίους ὁ ἀραβόσιτος, ὁ ὁποῖος ὅπως γνωρίζετε εἶναι ἡ κυρία τροφὴ αὐτῶν, κοστίζει σχεδὸν διπλάσια, ἀπὸ ὅ,τι κοστίζει εἰς τὰ κέντρα. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Γεωργικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία θὰ συγκροτηθῇ ἐντὸς ὀλίγου, πρέπει νὰ παρέχῃ εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς ὄχι δάνεια εἰς χρῆμα, ἀλλὰ εἰς εἴδη, ἄροτρα, λιπάσματα κλπ.

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ αὐτὸ προβλέπεται.

§101Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διότι τὰ χρήματα, ἂς τὸ εἴπωμεν ἀπροκαλύπτως, δυστυχῶς δὲν καταναλίσκονται ὅλα διὰ τὴν καλλιέργειαν. Ὅταν μάλιστα οἱ πληθυσμοὶ πεινῶσι, τὸ πλεῖστον καταναλίσκεται διὰ τὴν διατροφὴν αὐτῶν, ὅπως συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Πρέπει νὰ προτιμήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ παρέχῃ ἐργαλεῖα, λιπάσματα καὶ σπόρον εἰς τοὺς γεωργούς, χρῆμα δὲ ἐλάχιστον, διότι δὲν καταναλίσκεται διὰ τὴν καλλιέργειαν. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ, ὅπως φαίνεται, ὅτι ἀπεφάσισε τὴν ταχίστην ἐκχέρσωσιν τῶν θαμνωδῶν ἐκτάσεων, καὶ τὴν διευκόλυνσιν αὐτῆς διὰ τῆς παροχῆς ἐργαλείων, λιπασμάτων καὶ ἀρότρων, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ τῆς χώρας, ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος θὰ αὐξηθῇ τεραστίως, καὶ αὐτοὶ οἱ ὀρεινοὶ πληθυσμοὶ οἱ ὁποῖοι τρώγουν σήμερον τὸν ἄρτον τους εἰς τιμὴν διπλασίαν ἀπὸ τὴν τιμὴν τῶν κέντρων, θὰ ἔχωσι τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἀπαραίτητα, τουτέστι ἀρκετὴν ποσότητα ἀραβοσίτου, καὶ θὰ ζῶσιν καὶ αὐτοὶ ὡς ἄνθρωποι, διότι σήμερον εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ αὐτὴ κατάστασις ὑπάρχει καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας. Κατέρχομαι ὅμως κύριοι βουλευταὶ τοῦ βήματος ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι συμφωνεῖ μὲ τὰς προτάσεις μου, μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ταχίστη θὰ εἶναι ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀποτελεσματική, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων τῶν κατοικούντων εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ζητηθῆ ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως. Ἀλλὰ ὑποθέτω ὅτι οἱ κ. κ. βουλευταὶ οἱ προτείνοντες δὲν θὰ ἐπιμείνωσιν.

§103Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Προκειμένου κύριοι βουλευταί, περὶ ἐκχερσώσεως θαμνωδῶν ἐκτάσεων τὸ ὑπουργεῖον εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς προσεπάθησεν διὰ διοικητικῶν μέτρων, νὰ διευκολύνῃ εἰς τοὺς χωρικοὺς τὴν ἀπόδοσιν τοιούτων ἐκτάσεων γνωρίζον καλῶς, ὅτι ὄντως ἡ στενότης τῆς γῆς εἶναι τοσαύτη, ὥστε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ εὑρίσκωνται ἄνευ ἐπαρκῶν γαιῶν διὰ καλλιέργειαν. Ἀλλὰ τὰ διοικητικὰ μέτρα ὅπως γνωρίζετε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τελεσφορήσουν, διότι οἱ ἰσχύοντες νόμοι ἐπιβάλλουσι τὴν γνώμην τῶν κατὰ τόπους δασικῶν ἀρχῶν ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐκχέρσωσις. Ἐν τούτοις κατορθώθη εἰς πλεῖστα μέρη νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ σύμφωνος γνώμη καὶ τοῦ Συμβουλίου τῶν γνωμοδοτήσεων τῶν ἁρμοδίων ἐπιθεωρητῶν, ὅπως ἐκτάσεις τινες θαμνώδεις παραδοθῶσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν. Ἀλλὰ τὰ διοικητικά, ἐπαναλέγω, ταῦτα μέτρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωσι τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν προσδοκᾷ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη νὰ τροποποιήσῃ τὸν νόμον, καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐκχέρσωσιν ὅλων αὐτῶν τῶν δασωδῶν ἐκτάσεων, ἐξαιρέσει μόνον τῶν δασῶν τῶν πολυτίμων, καὶ προσεχῶς θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ προσαγάγωμεν ἐνώπιον ὑμῶν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ λυθῇ ὁριστικῶς. Ἀλλὰ δὲν θὰ περιορισθῶμεν καὶ μόνον εἰς τοῦτο. Θὰ ἀπαλείψωμεν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ὄντως ἔχουν πιεστικώτατον χαρακτῆρα, διότι ἀπαγορεύουσιν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας γαιῶν, νὰ προβαίνουν αὐτοὶ οἴκοθεν καὶ αὐτοβούλως εἰς τὴν ἐκχέρσωσιν, χωρὶς νὰ δοθῇ ἄδεια ἐκ μέρους τῆς δασικῆς ἀρχῆς. Ὑφίσταται δυστυχῶς καὶ αὐτὸς ὁ περιορισμὸς τῆς ἰδιοκτησίας ἐπὶ πλέον, καὶ ὁσάκις πρόκειται περὶ δασυλλίων τὰ ὁποῖα αὐτὴ ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία ἐδημιούργησεν, ὅπως εἶναι τὰ δασύλλια τὰ ὁποῖα ἀπαντᾷ τις διερχόμενος τὴν Πελοποννησιακὴν παραλίαν. Καὶ δι’ αὐτὰ θὰ καταργήσωμεν πᾶσαν ἀνάμιξιν τῶν δασικῶν ὀργάνων ἐν γένει διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔχομεν ὑπὸ μελέτην, καὶ τὰ ὁποῖα ὁσονούπω θὰ περατωθῶσιν. Δίδεται ἐλευθερία εἰς τὸν ἀγρότην, καὶ ἀπαλλάσεται ὁ ἰδιοκτήτης ἀπὸ τὴν πίεσιν τοῦ δασικοῦ ὀργάνου διὰ νὰ ἐκχερσώσῃ τὸ κτῆμα του, διὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ δένδρα του, διὰ νὰ ἐμβολιάσῃ αὐτὰ (χειροκροτήματα) καὶ ἐπὶ τέλους διὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὴν ξυλείαν, τῶν ἡμέρων δένδρων καθ’ ὃν τρόπον αὐτὸς θέλει. Ὑποθέτω ἐντὸς ὀλίγου, ἐὰν ἴσως δὲν κατορθώσωμεν νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν, πάντως εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἰς τὴν ἔναρξιν τῶν νέων ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, θὰ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ φέρωμεν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἐνώπιον ὑμῶν (χειροκροτήματα)

§104Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δυνάμεθα νὰ ἀρκεσθῶμεν, εἰς τὸ ὅτι διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ εἰσηγηθῇ ἡ Κυβέρνησις, θὰ παύσῃ διὰ τὸ μέλλον τὸ ἄτοπον τὸ ὁποῖον ἐγίνετο. Ἂς ἀφήσωμεν ὅμως τοὺς νόμους νὰ λειτουργήσουν μέχρις ὅτου ἡ Κυβέρνησις εἰσηγηθῇ τὰ μέτρα της. Ἄλλως τε αὐτὸ δὲν εἶναι ἀντικείμενον σήμερον, ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κύριος προλαλήσας. Διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ εἰσηγηθῇ ἡ Κυβέρνησις, θὰ θεσπισθῇ εἰς ὅσα μέρη δύναται ν’ ἀντικατασταθῇ μία δασικὴ ἔκτασις διὰ μεγαλειτέρας προσόδου, θ’ ἀντικαθίσταται. Δὲν πρέπει ὅμως ν’ ἀποδίδωμεν τὴν εὐθύνην εἰς τὰ δασικὰ ὄργανα. Ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν μᾶς ἔφεραν δυστυχῶς ὁλοκλήρους θεσμούς, οἱ ὁποῖοι ἐστηρίζοντο ἐπὶ τῶν μεσαιωνικῶν καὶ φεουδαρχικῶν ἀντιλήψεων. Αὐτοὶ οἱ θεσμοὶ κατώρθωσαν νὰ ζήσουν τόσα χρόνια, καὶ ὑπάρχουν ἀκόμη μερικαὶ ἀντιλήψεις τοιαῦται. Ἐν τούτοις βεβαιῶ, ὅτι καὶ ἡ ὑπηρεσία ἡ τεχνικὴ τοῦ ὑπουργείου, ἔχει εὐρυτέρας ἀντιλήψεις, μὲ τὴν ἐπιμονὴν καὶ τὰς ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία στηρίζεται ἄλλως εἰς τὴν γνώμην ἐγκρίτων ἀντιπροσώπων τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας, ὅπως εἶναι ὁ κ. Κοντός, καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν νομοθεσίαν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦσι τὴν δυστυχίαν ἑνὸς μεγάλου μέρους τοῦ πληθυσμοῦ. Ταῦτα θὰ τὰ συζητήσωμεν ὅταν θὰ φέρωμεν τὰ σχετικὰ μέτρα. (χειροκροτήματα).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕνδεκα βουλευταί, ἐζήτησαν ὅπως προσαχθῇ καὶ πάλιν μετὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν ἡ συζήτησις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 61 τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Αἰλιανοῦ περὶ Οὐνιτῶν.

§106ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μὲ τὴν σειράν.

§107Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς προτάξεως τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§108Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐκ μέρους μου δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν ἀποδέχεται τὴν πρότασιν περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως.

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. ! Ὄχι ὄχι!

§111Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν, ἀλλὰ θὰ ἐπεθυμοῦμεν νὰ συζητηθῇ προηγουμένως ἡ ὑπ’ ἀριθμ. 12, ἡ ὁποία εἶναι οὐσιαστική, διὰ πληθυσμοὺς μεγάλους.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν.

§113ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει νὰ ἐξακολουθήσωμεν μὲ τὴν σειράν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπακάλμπασης ἐπερωτᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διατὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, εἰσπράττει τὰ χρέη της ἀπὸ τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας, ἐνῷ οὗτοι δὲν ἀπεζημιώθησαν ἀκόμη.

§116Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ὑπὸ συζήτησιν ἐπερώτησις ἀφορᾷ προώρους καταθληπτικὰς πράξεις γενομένας ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων πρὸς τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας. Ἡ ἐνέργεια αὕτη τῆς Ε.Α.Π. θὰ ἦτο κἄπως δικαιολογημένη τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ χρέη τῶν ἀγροτῶν προσφύγων πρὸς τὴν Ε.Α.Π. ἦσαν καθωρισμένα καὶ ἐν τῷ μεταξὺ εἶχε τελειώσει καὶ εἶχεν ἀποπερατωθῆ ἡ διαδικασία τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, ὥστε νὰ γνωρίζουν οἱ ἀγρόται πρόσφυγες τὶ χρεωστοῦν πρὸς τὴν Ε.Α.Π., πόσα χρεωστοῦν, διότι διὰ τῆς τακτικῆς τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει ἡ Ε. Α. Π. τὸ μόνον ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι δίδει τροφὴν εἰς κερδοσκόπους ἐκμεταλλευτάς, οἱ ὁποῖοι ἐπωφελούμενοι τῶν οἰκονομικῶν στενοχωριῶν τῶν ἀγροτῶν προσφύγων εὑρίσκουν εὐκαιρίαν νὰ ἐξαγοράζουν τὰ γεωργικὰ αὐτῶν προϊόντα εἰς τιμὰς τελείως εὐτελεῖς καὶ χαμηλάς. Καὶ διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ ἐπερώτησις ἔχει δικαίαν τὴν βάσιν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλὴν ἐν ὀλίγοις μίαν νέαν καὶ ἀμυδρὰν εἰκόνα τῆς καταστάσεως τοῦ ἀγρότου πρόσφυγος. Εἶναι γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι συνεπληρώθη τετραετία, ἀφ’ ὅτου ἡ Ε.Α Π. ἤρχησε τὸ ἐν Ἑλλάδι ἔργον της. Εἶναι γεγονός, ὅτι χάρις εἰς τὰς γενομένας ὑπὸ τοῦ Κράτους θυσίας, ἀνεκόπη οὕτως τὸ ρεῦμα τῆς μετακινήσεως καὶ τοῦ μετατοπισμοῦ τῶν προσφύγων. Οἱ πρόσφυγες ἐργάζονται. Ἡ Μακεδονία, καὶ ἰδίᾳ ἡ Θράκη, παρουσιάζει ὄντως μίαν εἰκόνα ἐλπιδοφόρον, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπὸ τὴν εἰκόνα ταύτην δὲν λείπουν αἱ μελαναὶ σελίδες. Ἐὰν δὲ ἡ Ε.Α.Π. καὶ ἐν γένει ὅλοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι περιορισθοῦν εἰς ἁπλοῦς διθυράμβους διὰ τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον, καὶ δὲν λάβομεν ἔστω καὶ λίγα μέτρα ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, πολὺ ἐγκαίρως θὰ ἴδωμεν ἀνατρεπόμενον ἄρδην τὸ μέχρι σήμερον συντελεσθὲν ἔργον. Κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀγροτῶν προσφύγων εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν πλέον ἐπικίνδυνον αὐτῆς καμπύλην. Καὶ διὰ νὰ ἐξηγηθῶ σαφέστερον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τοῦ δανείου τοῦ προσφυγικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐτέθη εἰς τὴν διάθεσίν της, ἀνέλαβεν ὑπὸ τὴν προστασίαν της 147 χιλιάδας ἀγροτικὰς οἰκογενείας πρὸς ἀποκατάστασιν. Ἐξ αὐτῶν λόγῳ καὶ ἄλλων αἰτίων, ἀλλὰ λόγῳ ἰδίᾳ τῆς ἐλείψεως ἐπαρκῶν ὑλικῶν μέσων παρουσιάσθη μία διαρροή, ἡ ὁποία ἀνέρχεται περίπου εἰς 5% καὶ ἤδη ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Ε.Α.Π. εὑρίσκονται 143 οἰκογένειαι προσφυγικαί, τῶν ὁποίων αἱ δαπάναι ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς ἀντιμετωπίσθησαν, διὰ τῆς διαθέσεως ἑνὸς ποσοῦ ἀνερχομένου εἰς 16.000 λίρες. Ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ τὸ ποσὸν τοῦτο τὸ διαιρέσωμεν, διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ ἀνέλαβε νὰ ἐποικίσῃ εὑρίσκομεν, ὅτι διὰ τοῦ προσφυγικοῦ δανείου ἐξησφαλίσθησαν δι’ ἑκάστην προσφυγικὴν οἰκογένειαν 63 μόνον λίρες. Ἀλλὰ καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον περιῆλθεν εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, διότι εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο συμπεριλαμβάνονται καὶ τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Ε.Α.Π., τὰ ὁποῖα ἐπὶ τῇ βάσει πολλῶν καὶ ἐπισήμων ἐκθέσεων αὐτῆς ἀνέρχονται περίπου εἰς 10 καὶ 66%, διότι ἐὰν θελήσωμεν νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὴν τελευταίαν αἴτησιν αὐτῆς, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἰς τὴν Κ.Τ.Ε. τὰ γενικὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα βαρύνουν τοὺς πρόσφυγας ἀνέρχονται περίπου εἰς 23% ἐκτὸς τῶν ἐξόδων τῶν ἔργων τῆς κοινῆς ὠφελείας, τὰ ὁποῖα βαρύνουν καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ε. Α. Π. εἰς κάθε ἀγροτικὴν προσφυγικὴν οἰκογένειαν δίδει 63 καὶ μόνον λίρας νομίζω, ὅτι ἡ ἔναρξις τῆς εἰσπράξεως κατὰ τρόπον οἷον ἄλλοι συνάδελφοι ἀνέπτυξαν νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ἐνέργειαν, ἡ ὁποία εἶναι ἄντικρυς ἐναντία πρὸς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιδιώκει. Διότι ὅταν θελήσωμεν ὄντως νὰ στηριχθῶμεν ὄχι πλέον εἰς πληροφορίας αὐτοπτῶν μαρτύρων ἀλλὰ εἰς αὐτὰς τὰς ἐκθέσεις τῆς Ε.Α.Π. θὰ ἴδωμεν ὅτι ἐκ τῶν ὑπὸ ἀποκατάστασιν μόνον τὸ ⅓ τῶν ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν εἶναι δυνατὸν μόνον του νὰ χειραφετηθῇ. Τὸ ὑπόλοιπον τμῆμα τῶν ἀγροτῶν προσφύγων δυστυχῶς εὑρίσκεται ὑπὸ ἐγκατάστασιν ἀκόμη καὶ ὄχι ὑπὸ ἀποκατάστασιν. Ταῦτα λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει ἡ Ε. Α. Π. κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐνῷ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γενομένης αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 28 τῆς συμβάσεως τοῦ δανείου ἀφίνει ἕνα ποσὸν μετὰ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ ἐκτάκτου χρεωλυσίου νὰ τὸ διαθέσῃ διὰ τὸ Κράτος ὑπὲρ τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης, ἦλθε καὶ τὸ διέθεσεν εἰς ἐπιτακτικὰς ἀνάγκας προσφύγων. Τοῦτ’ αὐτὸ ποιεῖται καὶ σήμερον ἐρχομένη, ὡς ἔχομεν πληροφορίας ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἰς σύναψιν καὶ ἑτέρου δανείου, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἀναληφθὲν ἐκ μέρους της ἔργον, πρὸ ὀλίγων δὲ μόνον μηνῶν, καὶ ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾶ ἡ μνήμη μου τὸν Ἰούλιον, κατόπιν τῶν διαμαρτυριῶν αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, τὸ ζήτημα ἢ μᾶλλον τὸ τὸ σύστημα τῆς εἰσπράξεως τὸ ἔφερεν αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Ἀποκαταστάσεως εἰς σχετικὸν συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον παρίσταντο ὅλοι οἱ προϊστάμενοι ὅλων τῶν Ἐποικιστικῶν ὑπηρεσιῶν, ὁμοφώνως δὲ εἰς τὸ συμβούλιον τοῦτο οὗτοι ἀπεφάνθησαν ὅτι ἡ ἐξακολούθησις εἰσπράξεων ἐκ μέρους τῶν προσφύγων ἀποτελεῖ τραῦμα καίριον ἐναντίον τοῦ γενομένου ἐποικιστικοῦ ἔργου. Καίτοι ὅμως ταῦτα ἐδηλώθησαν, ἐν τούτοις ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως δὲν ἔλαβε, ὑπ’ ὄψιν τὴν παράκλησιν τῆς ἀναστολῆς εἰσπράξεων ἐκ μέρους τῶν ἀγροτῶν, τοὺς λόγους τοὐλάχιστον ἡμεῖς δὲν ἠδυνήθημεν νὰ τοὺς κατανοήσωμεν, διότι ἐὰν τὸ τοιοῦτον ἔπραξε διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ συμφέροντα τῶν πιστωτῶν τοῦ προσφυγικοῦ δανείου, νομίζω ὅτι ταῦτα εἶναι πλήρως ἐξησφαλισμένα, διότι ὡς γνωστὸν τὸ μὲν τακτικὸν χρεωλύσιον τοῦ προσφυγικοῦ δανείου εἶναι ἐξησφαλισμένον μὲ τὰς ὑπεγγύους προσόδους, τελευταίως δέ, χάρις εἰς τὴν συμφωνίαν ἡ ὁποία ἐπετεύχθη μεταξὺ Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ Κράτους ἀφ’ ἑτέρου ἐπὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, ὑπάρχει καὶ ἔκτακτον χρεωλύσιον 40 χιλιάδων λιρῶν, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἱκανοποιεῖ πλήρως τοὺς πιστωτάς. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω τίθεται τὸ ἐρώτημα: Διατὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, διατὶ τὸ Κράτος κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον διὰ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ εἰς τὸ Συμβούλιον, δὲν ἐπέμεινεν ὅπως γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ ἀναστολὴ τῶν χρεῶν τῶν ἀγροτῶν προσφύγων; Διατὶ δὲ συνάμα, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δικαιολογοῦνται οἱ πρόσφυγες, λέγοντες ὅτι παρακαλοῦμεν πρὸ πάσης ἐλαχίστης πληρωμῆς νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ διαδικασία τῆς ἀποκτήσεως τῶν ἀποζημιώσεων, διατὶ δὲν ἐπεύσπευσε τὴν διαδικασίαν ταύτην, διατὶ τοὐλάχιστον δὲν ἐπεδίωξε τὴν τυπικὴν κύρωσιν τῆς γενομένης συμφωνίας ἀπὸ τὴν Βουλήν; Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνετέθη εἰς αὐτὴν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀγροτῶν, τὸ ἔχει τερματίσῃ πρὸ πολλοῦ. Ἐν τούτοις, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχομεν, εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰδικῶς εἰς τὸ μητρῶον περὶ ἀποζημιώσεων δὲν ἐγένετο παρὰ μόνον μία ἁπλῆ συσχέτισις τῶν φακέλλων. Ἡ τρίτη ἀπορία ἡ ὁποία προσγίνεται εἰς ἡμᾶς εἶναι ἡ ἑξῆς: διατὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὑποβάλλει νομοσχέδια, ὄντως ἐπιβαλλόμενα, λόγῳ τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν γενικῶς εὑρίσκονται οἱ ἀγρόται, περὶ ἀναστολῆς τῶν χρεῶν αὐτῶν, διατὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν διεφώτισεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία τάξις ἢ τάξις, τῶν ἀγροτῶν προσφύγων ἀγροτῶν, ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπωφεληθῇ τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀναστολῆς; Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀπορίαι αἱ ὁποῖαι γεννῶνται ἐκ ἡμᾶς. Καὶ διὰ νὰ μὴν περιορισθῶμεν πλέον μόνον εἰς τὸ ἀρνητικὸν μέρος καὶ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς ἐπερωτήσεώς μας, εἰσερχόμεθα εἰς τὰς συναφεῖς μας προτάσεις. Προτείνομεν λοιπὸν τὰ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον οἱ πιστωταὶ τοῦ προσφυγικοῦ δανείου εἶναι πλέον ἐξησφαλισμένοι ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως ἀναστολὴν τῶν χρεῶν τοὐλάχιστον.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Γενικῶς εὐπόρων καὶ ἀπόρων ἀγροτῶν;

§118Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τῶν δικαιούχων, κύριε Πρόεδρε.

§119Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅλων;

§120Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν νὰ πάρουν.

§121Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχουν ἐκκαθαρισθῇ αἱ ὑποχρεώσεις των κ. Πρόεδρε, καὶ γίνονται μάλιστα λάθη εἰς τὴν ἐπιδίωξιν τῶν εἰσπράξεων. Δὲν ἔχει γίνει ἐκκαθάρισις ἀκόμη αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαιότερον.

§122Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Λοιπὸν ἡ παράκλησίς μας εἶναι, ὅπως παρακληθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως τὴν ἀναστολὴν τῶν χρεῶν μέχρι τοῦ συμψηφισμοῦ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀγροτῶν δικαιούχων, ἐπισπεύσῃ δὲ ἐν τῷ μεταξὺ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως αὐτῶν φέρουσα τὴν σχετικὴν αὐτὴν συμφωνίαν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐπισπεύδουσα τὸν τερματισμὸν τῆς διαδικασίας αὐτῆς. (χειροκροτήματα).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§124Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ συζητούμενον τὴν νύκτα ταύτην ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀγροτῶν προσφύγων εἶναι ζήτημα καθαρῶς συμβατικόν. Ἀποτελεῖ μίαν ἀπὸ τὰς ἱερωτέρας ἀνηλειμμένας ὑποχρεώσεις τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας ἀπέναντι τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦν τὴν γῆν καὶ ἀποδίδουσιν, ἠμπορεῖ νὰ πῇ κανείς, πλεῖστα ὅσα εἰς τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Αἱ συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους ἀπέναντι μέρους τῶν προσφύγων ἐξεπληρώθησαν κατόπιν τοῦ ψηφίσματος τῆς 4ης Ἐθνικῆς Συνελεύσεως. Κατὰ τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο ἀπεκλείσθησαν τῆς ἀποζημιώσεως, προσωρινῶς τοὐλάχιστον, οἱ ἀγρόται πρόσφυγες διότι ἐθεωρήθη, ὅτι ἡ παραχώρησις μιᾶς ἡμιτελοῦς κατοικίας, ἡ παραχώρησις ἑνὸς μικροῦ κλήρου γεωργικοῦ, χωρὶς νὰ ἔχῃ γίνῃ ἀκόμη ἡ ὁριστικὴ διανομὴ τῶν γαιῶν, ἡ παραχώρησις ἑνὸς βοὸς ἀποτελεῖ μίαν ἀποκατάστασιν πραγματικὴν καὶ ὅτι οἱ ἀγρόται πρόσφυγες δὲν ἔχουν τὰ αὐτὰ δικαιώματα τῆς σημερινῆς ἀποζημιώσεως μετὰ τῶν ἀστῶν προσφύγων. Ἐνῷ ὡς ἐγένετο εἰς τὸ σύνολον ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἀστῶν προσφύγων, κατὰ τὴν ἡμετέραν ἀντίληψιν, δὲν ἀπέδωκεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἀποδώσῃ. Ἀλλὰ ἤδη δὲν εἶναι καιρὸς νὰ συζητήσωμεν κατά τινα τρόπον ἐγένετο ἡ ἀποζημίωσις. Ἐφ’ ὅσον λέγω, ἔχει καθυστερήσῃ ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἀγροτῶν μέχρι τῆς σήμερον καὶ ἀναμένομεν ὅπως ἡ Κυβέρνησις προσαγάγῃ πρὸς κύρωσιν τὴν ὑπάρχουσαν σύμβασιν μεταξὺ Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως καὶ Κράτους, σύμβασιν διεθνοῦς κύρους, ἀνεμένωμεν, λέγω, τοὐλάχιστον μέχρι σήμερον ὅπως ὠθηθῇ περισσότερον ἡ ὑπηρεσία τοῦ μητρώου τῆς ἀνταλλαγῆς, διότι μέχρι σήμερον δυστυχῶς δὲν εἴδομεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ γίνῃ τίποτε καὶ ἑπομένως καὶ πάλιν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος καὶ πάλιν οἱ ἀγρόται πρόσφυγες, οἱ δικαιοῦχοι, εἶναι αὐτοὶ οἱ τελευταῖοι ἀδικούμενοι, λέγομεν ὅτι αἱ συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους, αἱ ὁποῖαι ὤφειλον νὰ εἶχον ἐκπληρωθῇ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης καὶ ἀπέναντι τῶν ἀγροτῶν προσφύγων καθυστεροῦν εἰσέτι. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι αἱ γενικαὶ ἀνάγκαι τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, αἱ ὁσημέραι πολλαπλασιαζόμεναι, τὰ μέτρα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως ἔναντι τῶν ὀφειλετῶν της, αἱ ὑποχρεώσεις αἱ συμβατικαὶ τοῦ Κράτους ἀπέναντι τῶν ἀγροτῶν προσφύγων ἐπιβάλλουν ὅπως ῥυθμισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ ζήτημα. Δὲν θὰ ἐπιμένωμεν ἴσως ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ λῆψις τῶν μέτρων τούτων, ἐὰν δὲν ἐβλέπωμεν τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως ἀδικαιολογήτως ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ νὰ ἐκδίδῃ ἐντάλματα ἐναντίον τῶν ἀγροτῶν προσφύγων καὶ νὰ ζητῇ νὰ ἐκβιάζῃ αὐτοὺς ὅπως καταβάλλουν ἔναντι τῶν χρεῶν των ἕνα ποσόν. Ἀλλὰ κύριοι βουλευταί, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, εὐτυχῶς, ἀναγνωρίζει, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀγροτῶν δὲν εἶναι πλήρης τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος, διότι βλέπει ὅτι ὁ γεωργικὸς κλῆρος εἶναι μικρός, ἀναγκάζεται νὰ ἐκτελῇ ἔργα σπουδαιότατα εἰς τὴν Μακεδονίαν ὅπου εἶναι ἐγκατεστημένος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν γενικωτέρα ἀγροτικὴ πνοὴ πνέει εἰς τὸν τόπον μας, δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τοὺς ἀνθρώπους διὰ τοὺς ὁποίους λέγομεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συνάψωμεν ἓν νέον δάνειον, νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν, δηλαδὴ πραγματικῶς, γεωργικῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρχώμεθα καὶ νὰ τοὺς λέγωμεν «πληρώσατε ἀμέσως δι’ ὅσα σᾶς ἐδώκαμεν καὶ ἐὰν ἀκόμα δὲν ἠδυνήθητε ν’ ἀπολαύσητε, ὡς ἔπρεπε νὰ ἀπολαύσητε». Λέγω, ὅτι δὲν σοβαρὸν νὰ ἔρχεται ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως καὶ νὰ ζητῇ ἔναντι χρέους 20.000 δρ. 2 καὶ 3 χιλιάδας δραχμ. ἀπὸ τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς αὐτοὺς ἐπικρατεῖ τὸ αἴσθημα καὶ πιστεύουν ἀπολύτως πλέον, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶναι δικαιοῦχοι καὶ δικαιοῦνται νὰ λάβουν ἀποζημίωσιν, καὶ τοῦτο συμβατικῶς ἔχει καθωρισθῆ, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐφ’ ὅσον ἔχουν λαμβάνειν, νὰ τοὺς λέγωμεν πληρώσατε, διότι πλεῖστοι θὰ ἔχωσι συμψηφίσῃ τὰ χρέη των καὶ δὲν θὰ ὀφείλωσιν ἀλλὰ θὰ ἔχωσι λαμβάνειν. Παρακολουθοῦντες, κύριοι συνάδελφοι, τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως διαχειρίζεται γενικώτερον τὸ γεωργικὸν ζήτημα, τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαμαρτυρηθῶμεν διὰ τὰ λαμβανόμενα παρ’ αὐτῆς μέτρα καὶ διὰ τὰ ἐκδιδόμενα ἐντάλματα. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων δι’ ἁπλῶν εἰσπρακτόρων, διανοητικῶς κατώτερα μορφωμένων ἀνθρώπων, καθορίζει διάφορα μικρὰ ποσὰ κατὰ τὴν ἀντίληψίν της 1000, 2000 καὶ 3000 δραχ. εἰς τὰ χωρία, ἐκδίδει ἐντάλματα καὶ ζητεῖ νὰ πληρώσουν μέρος τῶν χρεῶν των οἱ ἀγρόται, καὶ ἐπὶ τῶν ποσῶν αὐτῶν ὁ εἰσπράκτωρ ἔχει ποσοστὰ καὶ ἔχει πᾶν συμφέρον, κύριοι βουλευταί, ὅπως εἰσπράξῃ, ὅσον δύναται περισσότερα διὰ νὰ λαμβάνῃ μίαν μικρὰν ἀποζημίωσιν καὶ νὰ πολλαπλασιάσῃ τὸν μισθόν του. Λέγω, ὅτι ἐνῷ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ ἀγρόται πρόσφυγες δι’ ἑνὸς νέου δανείου καὶ μέχρι 6.000.000 £, ὄχι βέβαια διὰ νὰ χρυσίζουν μονάχα αἱ στέγαι τῶν ἀγροτῶν, ὄχι βέβαια διὰ νὰ τοὺς δώσωμεν ἕνα βόδι ἀκόμη συμπληρωματικῶς, ἀλλὰ διὰ νὰ καταστήσωμεν πραγματικὰ παραγωγικὴν τὴν γῆν, ἥτις εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῆς Μακεδονίας εἶναι περικυκλωμένη ἀπὸ πλείστους ὅσους μικροὺς καὶ μεγάλους καταστρεπτικοὺς χειμάρρους καὶ καθ’ ἑκάστην καταστρέφεται, λέγω, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται σοβαρωτάτη σκέψις, ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ὅταν συνήφθη τὸ δάνειον τῶν 3.000.000 £ ὑπέδειξεν ὅτι τῆς χρειάζονται 9.000.000 £ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, διαπιστῶ ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως εἴπῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως: «ἐφ’ ὅσον ὑποδεικνύεις, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συναφθῇ νέον δάνειον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμείνῃς νὰ ζητήσῃς νὰ εἰσπραχθοῦν τὰ χρέη των». Καὶ μόνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς βέβαια νομίζω, ὅτι τὸ δίκαιον τῶν ἀγροτῶν εἶναι πολὺ μεγάλο, νομίζω δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἐπιμείνῃ νὰ πληροφορηθῇ καὶ ἀριθμοὺς ἐνταλμάτων καὶ ποσὰ μὲ τὰ ὁποῖα ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἔχει χρεώσῃ τοὺς ἀγρότας, ὅπως ἐξοφλήσουν τὰ ἐκδοθέντα ἐντάλματα.

§125Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πληροφορήσατέ μας, ἐὰν ζητοῦνται ποσὰ σχετικῶς ἀνώτερα ἀπὸ τὰς εἰκαζομένας ὀφειλὰς τῶν προσφύγων, λέγω εἰκαζομένας διότι δὲν ἔχει γίνῃ ἀκόμη ἡ ἐκδίκασις. Ζητοῦνται ποσὰ ἀνώτερα καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀντοχῆς τῶν προσφύγων;

§126Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§127Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως δὲν ἔχει καθορίσῃ κἂν τί χρεωστοῦν.

§128Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ εἶπεν ὁ κ. Μπακάλμπασης, ἐγὼ θὰ περιορισθῶ εἰς τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ζητοῦνται. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας, ὅτι ὁ συνοικισμὸς Σδραβικοῦ ἐζήτησε νὰ καταβάλῃ 2.500 ἕως 3000 δραχ. ἀπὸ ἀγρότας οἱ ὁποῖοι χρεωστοῦν 15.000 δραχ. ἐνῶ γνωρίζομεν, ὅτι οἱ ἀγρόται ἐντὸς 25ετίας εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώσουν τὰ χρέη των. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἀποβλέπει ἐντὸς 7, 8, ἢ καὶ 10 ἐτῶν νὰ ἔχῃ συμπληρώσῃ ὁλόκληρον τὸ δάνειον. Ἑπομένως ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ δὲν ἐπιμένει νὰ λάβῃ γνῶσιν δὲν θὰ ἔλθω εἰς τὰς λεπτομερείας.

§129Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὶ ποσὰ εἶναι περίπου τὰ ζητούμενα;

§130Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ ἕνα συνοικισμόν, τὸν ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ἀριθμὸς ἐντάλματος 11995, 2215 δραχμαὶ ἀριθμὸς ἐντάλματος 11999 2500 δραχμὰς (ἀναγινώσκει), καὶ ζητεῖ τὰ ποσὰ αὐτὰ ἀπὸ τοὺς συνοικισμοὺς ἐκείνους, ὅπου ἀκόμη οὔτε ἡ ὁριστικὴ διανομὴ τῶν γαιῶν ἔχει συμπληρωθῆ, ὥστε νὰ μπορέσουν νὰ παρέχουν διὰ νὰ δύνανται νὰ πληρώσουν τὰ χρέη καὶ ζητεῖ τὰ ποσὰ ἀπὸ τοὺς συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἐξοχὴν εἶναι σιτοπαραγωγοὶ καὶ γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι δὲν μποροῦν νὰ πληρώσουν τοιαῦτα χρέη, τὰ ὁποῖα εἶναι δυσανάλογα πρὸς τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ καταβάλλουν καὶ σύμφωνα μὲ τὸ πρωτόκολλον ἀκόμη μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ τῆς Ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Κύριοι βουλευταί, ἂν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Οἰκουμενικῆς εἶχεν ὑπογραφῆ ἡ σύμβασις παρὰ τοῦ τότε ὑπουργοῦ καὶ ὑφυπουργοῦ τῆς Γεωργίας περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, ἂν καὶ προεκλογικῶς ὅλοι μας οἱ συναγωνισταὶ ὑπεσχέθημεν ἐν Μακεδονίᾳ τὸν ταχύτερον συμψηφισμὸν τῶν χρεῶν, βλέπω μετὰ λύπης μου, ὅτι ἅμα εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Βουλὴν ἀποσιωπῶμεν τὰ κολοσσιαῖα προβλήματα τοῦ λαοῦ καὶ ἀρχίζομεν νὰ παρασυρώμεθα εἰς μικρὰς ὑποθέσεις, χωρὶς νὰ ἀναμιμνησκόμεθα τὰς μεγάλας ὑποχρεώσεις μας ἀπέναντι τοῦ λαοῦ. Ἐγὼ μὴ δυνάμενος νὰ λησμονήσω τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἀνέλαβον, δηλονότι τοῦ νὰ ἐξυπηρετήσω τὰ ὁμαδικὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ, διὰ τὴν μέχρι τοῦδε καθυστέρησιν καὶ νὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ τὸ ζήτημα, νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ὅπως ἀναστείλῃ πάραυτα τὰ πιεστικὰ μέτρα ἐναντίον τῶν ἀγροτῶν μέχρις ὅτου συμψηφισθῶσι τὰ χρέη των. Ἀλλ’ ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ συμψηφισμοῦ τῶν χρεῶν τούτων ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦδε ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ὡρισμένα γεγονότα, διὰ νὰ ἴδωμεν κατά τινα τρόπον πρέπει νὰ χρεωθῇ ὁ ἀγρότης ἐὰν πρέπῃ νὰ χρεωθῇ αὐτὰ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἀναγράφει εἰς τοὺς λογαριασμοὺς ἡ ἐπιτροπὴ ἀποκαταστάσεως, ἐὰν πρέπῃ νὰ χρεωθῇ μὲ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἔχει χρεωθῇ ὁ ἀγρότης. Ὑποθέτω, ὅτι εἶναι περίπτωσις νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα, διότι εἶναι συναφές, διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι σπουδαιότατον τὸ ζήτημα τοῦ ταχυτέρου συμψηφισμοῦ, ἐὰν δὲν θέλῃ τὸν ἀγροτικὸν προσφυγικὸν κόσμον νὰ τὸν κάμῃ δοῦλον τῆς ἐπιτροπῆς ἀποκαταστάσεως. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἀναγκάζει ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν σήμερον. Ἴσως ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν συναδέλφων δὲν γνωρίζουν, τὸν τρόπον τῆς χρεώσεως τῶν ἀγροτῶν καὶ ἐὰν τὸν ἐπληροφοροῦντο, θὰ ἐφρύαττον, διότι τὸ κεφάλαιον Α ἔγινε κεφάλαιον Ω, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον γίνῃ ἱκανὸς ὁ ἀγρότης νὰ παράγῃ καὶ νὰ δύναται νὰ δώσῃ ὀλίγα. Κύριοι βουλευταί, ἔχω ἐνώπιον ὑμῶν ἕνα πίνακα ἐπίσημον, τὸν ὁποῖον ἔλαβον ἀπὸ τὸν ὁδηγὸν τῆς ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, διὰ νὰ ἴδητε κατὰ τίνα τρόπον χρεώνονται οἱ ἀγρόται πρόσφυγες. Ἀγρότης ὅστις ἔλαβε τὴν πρώτην ἑξαμηνίαν τοῦ 1924 πέντε χιλιάδας δραχμάς· ἀγρότης τις ὅστις ἔλαβε τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1925 7 χιλιάδας δραχμάς, τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1925 4 χιλιάδας δραχμάς, τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1925 6 χιλιάδας δραχμὰς ἤτοι ἐν συνόλῳ 22 χιλιάδας δραχμὰς καλούμενος σήμερον νὰ ἐξοφλήσῃ τὰ χρέη εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀποκαταστάσεως ὄχι πλέον 22 χιλιάδας δραχμῶν ἀλλὰ 29,886. 36)oo δραχμάς. Ἡ διαφορὰ εἶναι τῆς λίρας, ὁ ἀγρότης πρόσφυξ ἐχρεώνετο τὸ 1924 εἰς δραχμὰς ἐχρεώνετο μὲ 250 δραχμὰς τὴν λίραν, κατὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον 275 δραχμὰς τὴν λίραν καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς, ἀλλὰ τώρα ὁλοκληρουμένου τοῦ κεφαλαίου ὁ ἀγρότης πρόσφυξ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ τὴν λίραν 375 δραχμάς, ὡς ἐὰν ἡ ἀγροτικὴ προσφυγικὴ ἀποκατάστασις ἐπρόκειτο νὰ ἀποτελέσῃ ἐπιχείρησιν καὶ ἐπιχείρησιν τόσον πλουτοφόρον, ἀπὸ τὴν ὁποίαν νὰ ἀναμένωμεν νὰ μᾶς ἀποδώσῃ εἰς τὸ διπλάσιον ἓν τοιοῦτον κεφάλαιον.

§131Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δηλαδὴ δὲν πρόκειται νὰ γείνῃ μία ἴση κατανομὴ τῶν βαρῶν, ἀλλὰ λαμβάνεται τὸ maximum τῆς λίρας καὶ ἐκτιμῶνται ὅλαι αἱ καθυστερήσεις ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς. Δὲν λαμβάνεται μία μέση τιμή, ὥστε ἐξ ἴσου νὰ βαρύνωνται ὅλοι οἱ πρόσφυγες.

§132Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀληθῶς λέγω λοιπόν, ὅτι αἱ 22.000 δραχμῶν ἐγένοντο 29.886 κατὰ τὸν τρόπον αὐτόν, ἀλλὰ πλὴν τούτου ἔχομεν καὶ τὸν τόκον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄλλαι 3250 δραχμαὶ καὶ τότε ἔχομεν 33.000 δραχμῶν. Πλὴν τούτων ἀξιοῖ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ πληρώσῃ ὁ ἀγρότης καὶ τὰ γενικὰ ἔξοδα 5% καὶ οὕτω γίνονται 34.000 δραχμῶν ἤτοι 12.000 ἐπὶ πλέον τῶν ὅσων ἔλαβε πραγματικῶς. Ἴσως ληφθῇ ἀπόφασις νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ ἀγρότης νὰ πληρώσῃ καὶ τὰ ποσὰ τὰ δαπανηθέντα, διὰ τὰ ἔργα κοινῆς ὠφελείας καὶ τότε διπλασιάζεται τὸ ποσόν. Ἡ κατάστασις αὕτη μὲ θλίβει καὶ μὲ ἐμβάλλει εἰς πολλὰς ἀνησυχίας. Ἡμεῖς ἀληθῶς θαυμάζομεν τὴν ἀντοχὴν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἴσως ἀκόμη δὲν ἐπληροφορήθη ἐν λεπτομερείᾳ κατὰ τίνα τρόπον ὀφείλει τὰ ποσὰ αὐτὰ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως. Θαυμάζουν ὅμως καὶ τὴν ὑπομονὴν τὴν ἰδικήν μας, οἱ ὁποῖοι κατὰ τίνα τρόπον θὰ δικαιολογήσωμεν εἰς τὴν συνείδησίν μας, πῶς θὰ χρεωθῇ ὁ ἀγρότης διὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβε. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον, διότι εἴθισται, ὅταν λέγῃ κανεὶς μεγάλας ἀληθείας, νὰ κατηγορεῖται δὲν ἐξεύρω πῶς. Ἐγὼ μόνον θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν σύντονον προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἔθνους, ὅπως ἀπαλλάξῃ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον πολλὰ περιμένομεν, ἀπὸ ἓν τοιοῦτον δεσμωτικὸν καὶ δημευτικὸν χρέος, ἀπὸ μίαν κατάστασιν ἀφόρητον, ἡ ὁποία εἰμπορεῖ νὰ μᾶς δημιουργήσῃ πολλὰ πράγματα. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρορῶμεν τὴν σημερινὴν δυσφορίαν, ἡ ὁποία πηγάζει δεδικαιολογημένως ἀπὸ τὸ συναίσθημα, ὅτι διὰ τῆς συνθήκης τῆς Λωζάννης ἔπρεπε διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ν’ ἀντιμετωπισθῇ ὁ τρόπος τῆς ἀποζημιώσεως, ὡς σύνολον καὶ νὰ ἀποζημιοῦται καὶ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, ὁ ὁποῖος ἀποζημιοῦται τελευταῖος καὶ ζητεῖται πρῶτος πάλιν νὰ σπεύσῃ νὰ πληρώσῃ, καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του ἀπὸ ἕνα ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος ἔχει δεσμευθῇ ἀπὸ μίαν σύμβασιν ἀπὸ πολλοῦ χρόνου καὶ δὲν ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις του ἀπέναντι τοῦ Κράτους. Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐπικαλοῦμαι σοβαρώτατα τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῶν σημείων τούτων καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ εἴπῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅτι, ὁσονδήποτε ἱερὸν καὶ ἂν εἶναι τὸ κεφάλαιον, ἱερωτέρα εἶναι ἡ ἡσυχία τοῦ τόπου αὐτοῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιέζῃ ἕνα μέγαν πληθυσμὸν ἐν ὀνόματι τοῦ κεφαλαίου, ὅπως πληρώσῃ ἀδιαφόρως πρὸς τὰ ἄλλα Κρατικὰ μέτρα διὰ τὸ σύνολον τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Ἔχει ὑποχρέωσιν ἰδιαίτατα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὁμολογουμένως διερχόμενος ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν εἶχε διακηρύξει, ὅτι ταχύτατα θὰ ἀποζημιωθῶσιν οἱ ἀγρόται. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν πάντες ἡμεῖς οἱ πονοῦντες τὸν τόπον αὐτὸν νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ὅτι ἀπὸ αὔριον ὀφείλει νὰ παύσῃ, νὰ καταδιώκῃ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Νὰ εἴπῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς ὑπηρεσίας αἱ ὁποῖαι ἀνέλαβον τὰς συσχετίσεις τῶν φακέλλων καὶ συσχετίζουν μὲ τὸν σκοπὸν μόνον μήπως μεταξὺ τῶν ἀγροτῶν, ὑπάρχει καὶ ἀγρότης ὁ ὁποῖος ἔλαβεν ἀποζημίωσιν, καὶ ἂν ὁ ἀγρότης ὁ λαμβάνων ἀποζημίωσιν διέπραττε ἐγκληματικὴν πρᾶξιν, νὰ εἴπῃ, λέγω, εἰς τὰς ὑπηρεσίας, ὅτι ἡ τοιαύτη συσχέτισις πρέπει νὰ παύσῃ καὶ νὰ γίνῃ πραγματικὴ συσχέτισις, διὰ νὰ τελειώσωμεν μὲ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν ἀγροτῶν. Νὰ δηλώσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ γίνῃ δεκτὸς ὁ συμψηφισμὸς τῶν χρεῶν τῶν ἀγροτῶν προσφύγων τὸ ταχύτερον. Ἀπὸ μίαν τοιαύτην δήλωσιν, ὁ ἀγροτικὸς προσφυγικὸς πληθυσμὸς θὰ ἐξέλθῃ ψυχικῶς τοὐλάχιστον ἱκανοποιημένος. Θὰ εὐγνωμονῇ τὸ Κράτος, διότι ἔστω καὶ ἀργὰ ἔλαβεν μέτρα ὑπὲρ αὐτοῦ. Τελευτῶντες τονίζομεν ἅπαξ διὰ παντός, ὅτι ἐὰν δὲν καταβληθῇ ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἀγρότας τὸ ταχύτερον, δὲν δυνάμεθα νὰ πληρώνωμεν. Τὸ σύνθημά μας εἶναι «πληρώσατέ μας νὰ σᾶς πληρώσωμεν».

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐθυμιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§134Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ κ. Πρόεδρε, δύο λέξεις θὰ εἴπω διὰ τὸν τρόπον τῆς χρεώσεως τῶν προσφύγων. Ἀναγκάζουν τὸν ἀγρότην πρόσφυγα, ἐν λευκῷ νὰ ὑπογράφῃ χαρτιά. Ἕνας συνοικισμὸς π. χ. ζητεῖ ζῷα. Ὑπογράφει ἐν λευκῷ τὰ χαρτιὰ διὰ τὰ ζῷα, τὰ ὁποῖα θὰ σταλοῦν ἀργότερα. Ὅσοι δὲν ἔχουν νὰ πληρώσουν καταδιώκονται μ’ ἐντάλματα καὶ πηγαίνουν φυλακή. Αὐτὸ ἤθελον νὰ παρακαλέσω, νὰ μὴ ὑπογράφουν ἐν λευκῷ χωρὶς νὰ πάρουν τίποτε.

§135Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Ἀπὸ πότε γίνεται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§136Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Δὲν γίνεται σήμερον αὐτὸ ἐγένετο ἄλλοτε.

§137Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Δὲν πρόκειται συνεπῶς νὰ κατακριθῇ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο. Εὐθὺς ὅμως ἐξ ἀρχῆς προσεπάθησε ἡ Κυβέρνησις, νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ διευκολυνθῇ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος.

§138Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Δὲν εἴχομεν σκοπὸν νὰ ἐλέγξωμεν. Εἴπομεν τὶ γίνεται καὶ παρακαλοῦμεν νὰ διορθωθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§139Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπειδὴ ἐθίξατε αὐτὸ τὸ ζήτημα θὰ σᾶς εἴπομεν τὰς ἀντιλήψεις μας. Εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ ἐπιτροπή, ἐπανειλημμένως προσεπάθησε νὰ κάμῃ εἰσπράξεις ἀνωτέρας ἀπὸ τὴν ἱκανότητα τῶν προσφύγων, καὶ ἐπενέβη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐσταμάτησαν αἱ εἰσπράξεις, καὶ ἀπελύθησαν οἱ φυλακισθέντες πρόσφυγες. Διότι ποῖα εἶναι τὰ ζητήματα; Τὰ σπουδαιότερα ζητήματα κύριοι διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον εἶναι πρῶτον, ἡ ὁριστικὴ διανομὴ τῶν γαιῶν καὶ ἡ συμπλήρωσις τῶν ἐφοδίων, δεύτερον ἡ ὁριστικὴ ἐκκαθάρισις τῶν ὑποχρεώσεων τῶν προσφύγων, διὰ νὰ γνωρίζουν οἱ ἄνθρωποι τὶ ἔχουν, διότι εὑρίσκονται εἰς τρομερὰν ἀνησυχίαν. Νὰ γνωρίζουν ἐὰν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καλλιεργοῦν εἶναι τὸ ὁριστικόν των κτῆμα, διὰ τὴν ὁριστικὴν ἐγκατάστασιν, καὶ νὰ γνωρίζουν ποῖαι εἶναι αἱ ὑποχρεώσεις των. Καθ’ ἡμέραν παρουσιάζονται ἐντάλματα πληρωμῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ ἀνώτερα ἀπὸ οἱανδήποτε ὑπόνοιαν καὶ ἀνώτερα τῶν δυνάμεών των. Μετὰ ἐπιμόνους μόχθους καὶ κόπους, ὅπως γνωρίζετε πολὺ καλά, παρ’ ὅλας τὰς ἀντιδράσεις κατωρθώθη, νὰ ὑπογραφῇ μία σύμβασις, διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀποζημιώσεων τῶν ἀγροτῶν. Μία ἐκ τῶν ἀξιώσεων, εἶναι νὰ εἰσαχθῇ ἡ σύμβασις αὐτὴ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ νὰ ἐπικυρωθῇ. Γνωρίζετε ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχεν ὑποβάλει τὴν σύμβασιν πρὸς κύρωσιν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον δὲν ὑπέβαλεν τοιοῦτόν τι. Τὸ ἄλλο ζήτημα εἶναι νὰ παύσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως νὰ ἐπιβαρύνει μὲ δαπάνας δημοσίων ἔργων τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν γίνεται διὰ τοὺς ἄλλους πληθυσμοὺς τοῦ Κράτους. Ἐπίσης νὰ μὴ βαρύνωνται μὲ γενικὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα δὲν πληρώνει ὁ ἄλλος φορολογούμενος λαὸς καὶ τοῦτο παρὰ τὸ πρωτόκολλον τῆς Γενεύης. Διότι ὅπως γνωρίζητε κατὰ τὸ πρωτόκολλον, θὰ ἔπρεπε ν’ ἀπαλλαχθῶσι τῆς ἐγγύου φορολογίας κατὰ συνέπειαν αἱ γενικαὶ δαπάναι, αἱ δυνητικαὶ δαπάναι, αἱ δαπάναι δημοσίων ἔργων δὲν ἔπρεπε νὰ βαρύνουσι αὐτοὺς μονομερῶς. Ἐκτὸς τούτου χρεώνονται μὲ ὑπερβολικὰς ἀνατιμήσεις κτημάτων. Δὲν πρέπει τὸ λάθος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως εἰς τοιαύτας ἐκτιμήσεις, νὰ τὸ πληρώνουν οἱ πρόσφυγες, ὁ πτωχὸς ἀγροτικὸς κόσμος. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐκκαθαρίσεως. Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος θέλει νὰ γίνῃ ἐκκαθάρισις, διὰ νὰ γνωρίζῃ τί ἔχει νὰ πληρώσῃ. Σήμερον εὑρίσκεται εἰς μεγάλην στενοχωρίαν. Δὲν ἔχει συμπληρωθῇ ὁ ἐφοδιασμὸς τῶν προσφύγων, δὲν ἔχει γίνει ὁριστικὴ διανομή. Πῶς λοιπὸν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι εἰς θέσιν οἱ πρόσφυγες, νὰ πληρώσουν αὐτὰ τὰ ποσά; Καὶ δὲν ζητοῦν μικρὰ ποσά, ζητοῦν χιλιάδας δραχμάς, ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις, καὶ νὰ μὴ εἶναι χρεῶσται. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ, ὅπως ληφθῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη καὶ δι’ ἄλλους, ἡ ἀναστολὴ τῶν χρεῶν. Νὰ γίνῃ καὶ δι’ αὐτοὺς ἀναστολὴ τῶν χρεῶν, λογικὴ ἀναστολή. Γίνῃ δὲ ἀναστολὴ τοὐλάχιστον μέχρις ὅτου νομίσῃ ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὸν συμψηφισμὸν ὅτι ἠμποροῦν, νὰ πληρώσουν. Δὲν ζητοῦμεν οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσῃ κανεὶς νὰ μὴ πληρώσουν. Κανεὶς δὲν τὸ ζητεῖ, οὐδὲ οἱ ἴδιοι σᾶς βεβαιῶ ζητοῦν νὰ μὴ πληρώσουν, θέλουν νὰ πληρώσουν, ἀλλὰ θέλουν νὰ πληρώσουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πραγματικῶς ὀφείλουν, ἀφοῦ γίνῃ καὶ δι’ αὐτοὺς ἡ ἐφαρμογὴ τῆς συμβάσεως τῆς ἀποζημιώσεως. Ὀφείλω δὲ νὰ σημειώσω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ἡ σκέψις τὴν ὁποίαν εἶχον καὶ δὲν ἤχθη ἀκόμη εἰς πέρας εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὄτι ὁ τρόπος τῆς παραχωρήσεως τῶν ἀποζημιώσεων, πρέπει νὰ εἶναι πολὺ δικαιότερος, πολὺ δημοκρατικώτερος, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις, παρὰ ὅπως ἔγινεν ἡ παραχώρησις τῶν ἀποζημιώσεων εἰς τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας, διότι εἶναι μέτρον προνοίας ἡ προκαταβολὴ ἡ διδομένη, καὶ ἐφόσον πρόκειται περὶ προκαταβολῆς δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν, νὰ ὑπάρχουν πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι θὰ πάρουν 1500 λίρας καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι θὰ πάρουν 5 λίρας. Ἔχω ὑπ’ ὄψει, καὶ ὑπέβαλον καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ὅπως ἡ κλίμαξ εἶναι ἐν ἴσῃ στήλῃ, καὶ νὰ μὴ εἶναι τόσον διάφορος μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν τὴν μεγαλειτέραν δόσιν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν τὴν μικροτέραν δόσιν.

§140Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Ἀποζημίωσιν παίρνουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν νὰ λάβουν.

§141Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ ὑπολογισμός, κ. συνάδελφε, τῶν 10.300.000 λιρῶν ἔγινεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κλιμάκων αἱ ὁποῖαι ἐφηρμόσθησαν διὰ τοὺς πρόσφυγας, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία ἀδικία μεταξὺ ἀστῶν καὶ ἀγροτῶν, ἀλλ’ ὅταν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ παραχώρησις τῶν ἀποζημιώσεων εἰς τοὺς ἀγρότας ἡμεῖς εἴχομεν σκοπὸν καὶ εἶχε δεχθῆ καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως νὰ γίνῃ κατ’ ἄλλην κλίμακα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι δικαιοτέρα ἡ κατανομή, διὰ νὰ στερεωθῇ τὸ ἔργον τῆς Ἀποκαταστάσεως. Δίδομεν τὴν ἀποζημίωσιν, διότι εἶναι μία ὑποχρέωσις, ἀλλὰ τὴν δίδομεν προκαταβολικῶς πρὶν ἢ κανονισθῇ ἀκριβῶς ὅλον τὸ ζήτημα μεταξὺ Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος. Τὴν δίδομεν διὰ νὰ στερεώσωμεν τὴν ἐγκατάστασιν. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω ὅτι πρέπει πραγματικῶς νὰ γίνῃ μελέτη τοῦ ζητήματος. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον προέχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι νὰ γίνῃ ἀναστολὴ τῶν εἰσπράξεων προσωρινῶς ἕως ὅτου γίνῃ πλήρης ἐκκαθάρισις καὶ ὅλοι οἱ λογαριασμοὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, ὡς ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ὁ κ. συνάδελφος.

§142Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε ν’ ἀποτανθῇ τὸ Κράτος εἰς τὴν Γενεύην καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν κηδεμονίαν, οὕτως εἰπεῖν, τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων τὴν γνωρίζετε καλλίτερον παντὸς ἄλλου, ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως μεταχειρίζεται μέτρα πιεστικὰ ἢ ὄχι αὐτὸ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ ἠξεύρωμεν. Βεβαίως ὅταν λαμβάνομεν τοιαύτην ἀφορμὴν ἐνεργοῦμεν παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ Ἀποκαταστάσεως καὶ λαμβάνεται ἡ δέουσα μέριμνα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοῦ δίδεται εὐτυχῶς εὐκαιρία ἀπόψε νὰ τονίσω εἶναι, ὅτι ὑπάρχουν συνοικισμοὶ προσφυγικοὶ τοὺς ὁποίους εἶχε τὸ Κράτος ὑπὸ τὴν ἰδικήν του ἀντίληψιν, ἰδίως εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Λαρίσσης, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν αἶσχος πραγματικῶς διὰ τὸ Κράτος.

§143Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατί;

§144Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Διότι μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ἔλαβον καμμίαν ἀποζημίωσιν. Αὐτοὶ μᾶς ἐκλιπαροῦν, κύριοι βουλευταί, οἱ ἴδιοι νὰ τεθοῦν παρ’ ὅλας τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας λέγετε ὅτι ὑφίστανται παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως νὰ τεθοῦν ὑπὸ τὴν αἰγίδα αὐτῆς. Γνωρίζω κτῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔμενον προσφυγικαὶ οἰκογένειαι 4 χρόνια ὑπὸ τὰς σκηνάς. Δὲν διενεμήθη εἰς αὐτοὺς τίποτε. Μετὰ 4 χρόνια ἔρχονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ λέγουν «διὰ τὸν Θεόν, φέρετέ μας ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, διότι τότε θ’ ἀποκτήσωμεν καὶ ἀγροὺς καὶ σπίτια, διότι ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας δὲν περιμένομεν πλέον τίποτε ὕστερον ἀπὸ 4 χρόνια».

§145Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Γνωρίζετε κ. συνάδελφε, πολὺ καλὰ ὅτι εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνηγόρησαν πρὶν ἢ γίνῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἀποκαταστάσεως, νὰ γίνῃ ἕνας αὐτόνομος ὀργανισμός, διὰ νὰ μεριμνᾷ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, πρὶν γίνῃ τὸ πρωτόκολλον τῆς Γενεύης, διότι ἕνας αὐτόνομος ὀργανισμός, θὰ συνετέλῃ νὰ ἔχωμεν καὶ πιστώσεις μεγαλειτέρας καὶ θὰ εἶχεν ἐλευθέρας τὰς χεῖρας νὰ μεριμνᾷ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων χωρὶς τοὺς περιορισμούς, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλονται εἰς τὰς Κρατικὰς ὑπηρεσίας. Ὀρθῶς εἴπατε ὅτι παραπονοῦνται, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπὸ τὴν ἐπιτροπείαν τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Διατί; Διότι, ἀφ’ ὅτου συνέστη ἡ ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ἐκόπησαν ὅλαι αἱ πιστώσεις.

§146Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Ὄχι κ. Πρόεδρε. Διότι εὑρῆκα μεγάλας πιστώσεις εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἑκατομμυρίων ὅλων, καὶ τὰς διέθεσα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀγροτῶν τῆς Λαρίσσης.

§147Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπὸ πότε;

§148Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Σκαλίσατε καὶ σεῖς καὶ θὰ εὕρετε.

§149Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ γεγονός, κύριε ὑπουργέ, εἶναι ὅτι ἀφ’ ἧς ἔγινεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ἡ ὑπηρεσία ἐγκαταστάσεως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐνεκρώθη ἐντελῶς, Ἡμεῖς ἐκάμαμε καὶ διαβήματα.

§150Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Παρακαλοῦμεν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ πάρῃ καὶ ἄλλους.

§151Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγομεν, διότι ἐὰν δὲν ἦτο ἀναγκαία ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ἡμεῖς δὲν θὰ συνηγοροῦμεν ὑπὲρ τῆς συστάσεως τοιούτου αὐτονόμου ὀργανισμοῦ. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἄσχετον μὲ τὸ ζήτημα πῶς θὰ γίνουν αἱ εἰσπράξεις καὶ πῶς θὰ γίνουν οἱ λογαριασμοί. Δὲν ἕπεται ὅτι ἐπειδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἔχει ὅλα τὰ κεφάλαια, διότι αὐτὴ δίδει ὅλας τὰς γαίας καὶ ὅλα τὰ οἰκήματα, δὲν ἕπεται ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι αὐτόνομος ὀργανισμός, θὰ ἐργάζεται ἀνεξάρτητος ἀπὸ τὸ Κράτος. Βεβαίως εἶναι αὐτόνομος ὀργανισμός, ἀλλὰ ἡ ἑρμηνεία, ἡ ὁποία ἐδόθη εἶναι, ὅτι ὀφείλει νὰ ἐργάζεται ἐν συνεννοήσει μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ μέχρι τοῦδε δὲν ἠρνήθη ποτὲ νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἔχομεν κάμει καὶ εἰδικὴν σύμβασιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς λέγομεν εἶναι ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιδιώκει εἰσπράξεις ὑπερβολικὰς καὶ ἐπικαλούμεθα τὴν ἐπέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ σταματήσῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν. Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι, ἐντελῶς δικαιολογημένον καὶ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ προβῇ εἰς τὰ κατάλληλα διαβήματα, διὰ νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§152Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κατ’ ἐπανάληψιν ἐπεσκέφθην τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ἐπιζητῶν κἄποιαν ἠπιότητα εἰς τὸ ζήτημα τῶν εἰσπράξεων, λόγῳ τῶν ἐπανειλημμένων πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχει τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι πραγματικῶς ἡ κατάστασις, μερικῶν ἰδίως συνοικισμῶν, λόγῳ τῆς μὴ καταλλήλου ἐσοδείας ἢ λόγῳ τῆς καταστροφῆς τῶν ἐσοδειῶν, εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἐπιβάλλεται μεγαλειτέρα ἠπιότης εἰς τὸ ζήτημα τῆς εἰσπράξεως τῶν ὀφειλῶν τῶν προσφύγων. Ἀλλὰ ἐβεβαιώθην ὅτι οὐδὲν τὸ πιεστικώτερον λαμβάνει χώραν σήμερον ἀπ’ ὅτι ἐγένετο μέχρι τῆς ἡμέρας αὐτῆς. Τοὐναντίον, κατόπιν τῶν ἐπανειλημμένων ἡμῶν παραστάσεων, ἐδέχθη ἡ ἐπιτροπὴ νὰ εἰσπράττῃ τὰς ὀφειλὰς μόνον ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀποδεδειγμένως εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ πληρώσουν. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀπάντησις τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Βεβαίως ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ πιστοποιητικὰ ἀπὸ τὰ ὁποῖα νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν πραγματικῶς εἷς ὀφειλέτης εἶναι ἀποδεδειγμένως εἰς θέσιν νὰ πληρώσῃ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον τοῦ ζητεῖται.

§153Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐπιτρέπετε, κ. ὑπουργέ;

§154Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα.

§155Γ. ΜΟΔΗΣ. Καὶ ἡ ἰδία ἡ ὑπηρεσία τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως παραδέχεται, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐρρίφθη εἰς τὸ μέσον ἡ ἰδέα τοῦ συμψηφισμοῦ θὰ εἶναι δυσκολώτατον διὰ λόγους ψυχολογικοὺς νὰ εἰσπράξῃ ὀφειλὰς παρὰ τῶν προσφύγων καὶ δι’ αὐτό, παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας, τὸ ὅλον ζήτημα καταλήγει εἰς πολὺν θόρυβον καὶ εἰς τίποτε οὐσιαστικόν.

§156Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπειδὴ οὕτως ἢ ἄλλως οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δικαιοῦνται νὰ συμψηφίσουν τὰ ὀφειλόμενα ὑπ’ αὐτῶν, καὶ πάλιν ἐπανήλθομεν καὶ ἐζητήσαμεν νὰ περιορίσῃ ἔτι περισσότερον τὰς εἰσπράξεις. Ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν μερικοὶ ἐκ τῶν ὠφειλετῶν της θὰ ἔχουν νὰ συμψηφίσουν ὁλόκληρον τὸ ὀφειλόμενον.

§157Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ μητρῷον ἔχει μίαν ἀποστολήν, τὸ νὰ καθορίσῃ ποῖα εἶναι τὰ χρέη τῶν ἀγροτῶν προσφύγων πρὸς τὴν ἐπιτροπήν. Τὸ τί ἔχουσι λαμβάνειν οἱ πρόσφυγες δικαιοῦχοι αὐτὸ δὲν θὰ καθορίσῃ τὸ μητρῷον ἀλλὰ ἡ ὑπηρεσία. Δυστυχῶς ἡ ὑπηρεσία τοὺς φακέλλους, οἱ ὁποῖοι ἀπεστάλησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, δὲν τοὺς ἔχει συμπληρώσει ἕως τώρα, δὲν ἐγένετο παρὰ μόνον συσχέτισις, δὲν ἀναγράφει εἰς τὰς σχετικὰς δηλώσεις τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται καὶ ἑπομένως, ὅταν ἤρχετο ἡ στιγμὴ νὰ εἰσπράξῃ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ γνωρίζῃ ἂν ἔχῃ λαμβάνειν καὶ πόσον ἔχει λαμβάνειν ὁ ἀγρότης.

§158Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τοῦτο εἶναι ἀκριβές, ὅτι κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον αἱ εἰσπράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, εἶναι χαλαρώτεραι τῶν εἰσπράξεων τοῦ παρελθόντος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐλέχθη διά τινος βραδύτητος γίνεται ἡ ἐργασία τοῦ ἐλέγχου τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν τοῦτο, ὅτι γίνεται οὗτος μετά τινος βραδύτητος διότι ὑπῆρξεν ἀνωμαλία εἰς τὰ γραφεῖα τῆς ἀνταλλαγῆς, τὴν ὁποίαν ἐζητήσαμεν ἀκριβῶς νὰ διορθώσωμεν δι’ ὑποβολῆς νέου νομοσχεδίου, ἀλλὰ καὶ διότι μεταξὺ τῶν δηλώσεων ἐξευρέθησαν δηλώσεις ἀρκετῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀποζημιωθῆ ἀρχικῶς. Ἑπομένως ὁ ἔλεγχος ἐπιβάλλεται.

§159Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶπε κανεὶς νὰ μὴ γίνῃ ἔλεγχος.

§160Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ ἐλέγχου δὲν σταματᾷ, ἀπεναντίας διὰ τοῦ εὑρετηρίου θὰ εἰσπράττωνται.

§161Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Γνωρίζετε ὅτι τὸ λεγόμενον μητρῷον εἶναι εἰς τοιαύτην κατάστασιν ὥστε εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ εἴπω ὅτι ὑπάρχουν φάκελλοι συσχετισμένοι καὶ ἐξελεγμένοι. Πρῶτον διότι ὁ μαθητὴς τοῦ σχολαρχείου ὁ ὁποῖος ἦτο διατάκτης, εἶναι καὶ ἐλεγκτής. Λοιπὸν εἶναι τοσοῦτον ποικίλαι αἱ ἀνωμαλίαι αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὸ μητρῷον, ὥστε πρέπει μετ’ ἰδιαζούσης προσοχῆς καὶ παρὰ λογιστῶν καὶ ἄλλων εἰδικῶν νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος· καὶ δι’ αὐτὸ ὁμολογῶ ὅτι θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν συγκρότησιν τοῦ γραφείου ἐλέγχου, διότι ἄλλως τὸ δημόσιον θὰ χάσῃ ἑκατομμύρια.

§162Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα εἶναι ν’ ἀποφύγωμεν διπλασίαν πληρωμὴν ἀποζημιώσεως, καὶ ὡς ἀστῶν καὶ ὡς ἀγροτῶν, διότι ὡς γνωρίζετε δὲν ἐτελείωσεν ἡ προσφυγικὴ ἀποκατάστασις. Δὲν πρόκειται νὰ σώσωμεν ἑκατομμύρια ὑπὲρ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ προλάβωμεν καταχρήσεις διὰ νὰ δυνηθῶμεν δικαιότερον καὶ Δημοκρατικώτερον, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, νὰ κάμωμεν τὴν ἀποζημίωσιν τῶν προσφύγων. Ἀρκετὰ αὐτά, δὲν ἔχομεν νὰ εἴπωμεν τίποτε σήμερον, θὰ περιμένετε βραδύτερον.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπερωτᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τίνας λόγους δὲν παρέλαβεν ἡ Κυβέρνησις τὴν οἰκίαν τοῦ Φ. Παπαϊωάννου ἐν Καρπενησίῳ.

§164Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Τὸ Κράτος συνεβλήθη μετά τινος ἰδιώτου Παπαϊωάννου διὰ τὴν κατασκευὴν οἰκίας, τοῦ σχεδίου δοθέντος ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἡ ὁποία οἰκία θὰ ἐχρησίμευεν ὡς Πρωτοδικεῖον Καρπενησίου. Κατὰ τὸ συμβόλαιον ὑπεχρεοῦτο ὁ Παπαϊωάννου, ἂν δὲν κατεσκεύαζεν ἐμπροθέσμως εἰς οἰκίαν, νὰ πληρώνῃ δι’ ἑκάστην ἡμέραν ἐπιβραδύνσεως 500 δραχμάς. Ὁ Παπαϊωάννου κατεσκεύασε τὴν οἰκίαν καὶ ἠναγκάσθη τὸ Κράτος νὰ προβῇ εἰς τὴν σύμβασιν.

§165Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὑπάρχει τηλεγράφημα, ὅτι μᾶλλον ἀχοῦρι παρὰ σπῆτι εἶναι αὐτό.

§166Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὁ Πρόεδρος ὅμως τῶν Πρωτοδικῶν Καρπενησίου ἀναφέρει, ὅτι ἡ οἰκία εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ Πρωτοδικεῖον ἦτο ὄντως ἑτοιμόρροπος καὶ ἄκρως ἐπικίνδυνος καὶ ὅτι ὡς ὑπαίτιος φέρεται ὁ Παπαϊωάννου. Ὁ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν βασίζει τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν ἐπὶ γνωματεύσεων τριῶν μηχανικῶν ἐκ τῶν ὁποίων ὁ μὲν ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοσίων ἔργων Λούης γράφει (ἀναγινώσκει) «Ὁ μεσημβρινὸς τοῖχος κλπ.» Ὑπάρχει ἔκθεσις δευτέρα τοῦ μηχανικοῦ Εὐρυτανίας ἡ ὁποία λέγει (ἀναγινώσκει), ὁ δὲ προϋπολογισμὸς αὐτὸς εἶναι προϋπολογισμὸς 100.000 δραχμῶν, δέχεται δὲ καὶ ὁ ἰδιοκτήτης, δι’ αἰτήσεως ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐδῶ, νὰ δαπανήσῃ 100.000 διὰ τὴν ἀνακαίνισιν αὐτῆς, ὥστε ἀποδεικνύεται δι’ αἰτήσεως τοῦ ἰδίου τοῦ ἰδιοκτήτου ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει ἔτσι, διότι ἔχει μίαν αἴτησιν ἐν τῇ δικογραφίᾳ διὰ τῆς ὁποίας προτείνει νὰ δαπανήσῃ 100.000 διὰ νὰ κάμῃ αὐτὰς τὰς τροποποιήσεις, δηλαδὴ νὰ κατεδαφίσῃ καὶ νὰ ἀνοικοδομήσῃ τὴν οἰκίαν. Ὑπάρχει καὶ τρίτη ἔκθεσις κατόπιν αἰτήσεως τοῦ κ. Καρασεβδᾶ ἡ ὁποία λέγει (ἀναγινώσκει).

§167Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν διαβάζετε τὴν ἔκθεσιν διὰ νὰ σχηματίσω καὶ ἐγὼ γνώμην, τὴν ἔκθεσιν τοῦ προέδρου Μπογιαντζάκη.

§168Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Μάλιστα. Τὸ Κράτος προέβη, πρῶτον μὲν εἰς σύναψιν μιᾶς συμβάσεως συμβολαιογραφικῆς μετὰ τοῦ Παπαϊωάννου, κατόπιν δὲ προέβη εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν καὶ ἔκρινεν, ὅτι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν ἦτο ὁ Παπαϊωάννου, τοῦ ἑτέρου ἀποκλεισθέντος, διότι ἀφ’ ἑνὸς ἐζήτησε μίσθωμα ἀνώτερον καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἔκριναν ἀκατάλληλον τὸ οἴκημα τρεῖς μηχανικοί, ὄχι ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν. Ὑπάρχει ἀναφορὰ τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, ἑπομένως ὅλαι αἱ ἀρχαὶ τοῦ Καρπενησίου συμφωνοῦν εἰς τοῦτο. Ὁ Παπαϊωάννου ἠναγκάσθη νὰ κατασκευάσῃ τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐκ θεμελίων καὶ νὰ τὴν ἐνοικιάσῃ ἀντὶ 3.000 δραχμῶν πρὸς τὸ Κράτος. Εἶναι 17 μέτρα μῆκος καὶ 10 πλάτος. Κατεσκευάσθη δὲ σύμφωνα μὲ τὸ δοθὲν σχέδιον ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου. Ἰδοὺ καὶ τὸ σχέδιον, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§169Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὑπάρχει κἀνένα σπίτι;

§170Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὑπάρχει ἡ ἔκθεσις ἡ τελευταία τοῦ μηχανικοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπεστάλη καὶ ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν). Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς ἐργασίας γράφει ὅτι εἶναι ἑτοιμόρροπον, ὁ ἕτερος μηχανικὸς Καρπενησίου γράφει ἐπίσης ὅτι εἶναι ἑτοιμόρροπον. Ἐπὶ πλέον τὸ Κράτος ἔκαμε μίαν σύμβασιν συμβολαιογραφικὴν καὶ ὑπεχρέωσε τὸν Παπαϊωάννου ἐντὸς ἑπτὰ μηνῶν νὰ κατασκευάσῃ τὸ οἴκημα αὐτό, ἄλλως νὰ πληρώνῃ ἡμερησίως 500 δρχ. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἔκαμε καὶ δημοπρασίας καὶ ὁ μόνος μειοδότης ἦτο αὐτός.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καρασεβδᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§172Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἀκοῦτε λοιπὸν πῶς ἔχουν τὰ πράγματα. Ἡ Εἰσαγγελία καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον εἶναι εἰς χωριστὰ οἰκήματα, ἀλλ’ ἡ Εἰσαγγελία δύναται κάλλιστα νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον, διότι εἰς αὐτὸ ὑπάρχουν 2–3 αἴθουσαι μεγάλαι διαθέσιμοι, ἐξ ἄλλου δὲ ἡ Εἰσαγγελία εἶναι ἐγκατεστημένη ἤδη εἰς δύο μόνον δωμάτια ἰσόγεια, ἂν ὄχι ὑπόγεια, τοῦ ὑπολοίπου τοῦ εἰσαγγελικοῦ καταστήματος χρησιμοποιουμένου ὑπὸ τοῦ εἰσαγγελέως πρὸς ἰδιοκατοίκησιν. Αὐτὰ ἐὰν ἐγίνετο θὰ ἦτο συμφέρον καὶ εἰς τοὺς δικαζομένους καὶ εἰς τοὺς δικάζοντας, ἀλλὰ καὶ συμφέρον συνάμα τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ κάμῃ οὕτω οἰκονομίας τοὐλάχιστον 100.000 δραχμῶν, διότι θὰ ἐπλήρωνεν εἰς τὸ ἑξῆς ἓν ἐνοίκιον μόνον, ἐξ ἄλλου θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἕνα κοινὸν γραμματέα Πρωτοδικείου καὶ Εἰσαγγελίας, καὶ ὀλιγωτέρους γραφεῖς, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀμφότερα ἔχουν εἰς τὴν διαδικασίαν των ἐλαχίστας ὑποθέσεις, ὡς περιλαμβάνοντα μίαν μόνον ἐπαρχίαν. Τοῦτο ἔχων ὑπ’ ὄψιν ὁ ἰδιοκτήτης τῆς εἰσαγγελίας ἔκαμε μίαν ἀναφορὰν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐζήτησε, διὰ τοὺς ρηθέντας λόγους νὰ μεταφερθῇ, ἡ Εἰσαγγελία εἰς τὰς κενὰς αἰθούσας τοῦ Πρωτοδικείου, μεθ’ ὃ τοῦ ἀπεδόθη ἡ οἰκία του, ὅπου ἡ Εἰσαγγελία, ὅπως κατοικήσῃ αὐτός. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης εὑρίσκον λογικὴν τὴν ἀναφορὰν ταύτην τὴν διεβίβασε πρὸς τὸν ἐν Καρπενησίῳ Εἰσαγγελέα πρὸς γνωμάτευσιν. Μόλις ἔλαβεν ὁ εἰσαγγελεὺς τὴν ἀναφοράν, ὡς ἔχων συμφέρον εἰς τὸ νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ καὶ χάσῃ τὴν δωρεὰν ἰδιοκατοίκησίν του εἰς τὸ εἰσαγγελικὸν κατάστημα μετῆλθε πᾶν μέσον διὰ νὰ ματαιώσῃ τὴν ἀποδοχήν της. Ἀπ’ εὐθείας ὅμως δὲν ἐτόλμησε νὰ ἐνεργήσῃ. Δὲν εἶπεν δηλαδὴ ὅτι δὲν χωρεῖ ἡ Εἰσαγγελία εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον, διότι ἂν τὸ ἔλεγεν αὐτὸ θὰ ἦτο καταφανῶς ψευδὲς καὶ θὰ ἐπήγαινεν εἰς τὴν φυλακὴν ἐπὶ ἀπάτῃ. Ἔκαμεν ὅμως κάτι τι ἄλλο πλάγιον. Προσεπάθησε νὰ παραστήσῃ ὅτι τὸ οἴκημα τοῦ Πρωτοδικείου εἶναι ἑτοιμόρροπον. Εἶχε τρία χρόνια αὐτὸς εἰς τὸ Καρπενῆσι καὶ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν καὶ ἐν τούτοις ποτὲ δὲν ἀντελήφθησαν καὶ δὲν ἀνέφεραν ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον εἶναι ἑτοιμόρροπον. Μόλις ἦλθεν ἡ αἴτησις, ἵνα ἡ Εἰσαγγελία μεταφερθῇ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον τότε μόνον παρετήρησαν ὅτι δῆθεν τὸ Πρωτοδικεῖον ἦτο ἑτοιμόρροπον. Διὰ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν τοῦ ὁποίου ὁ εἰσαγγελεὺς ἐζήτησε τὴν συνδρομήν, ὅπως παραστήσῃ τὸ ἑτοιμόρροπον, δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι ἐν γνώσει τῆς καλῆς καταστάσεως τοῦ κτιρίου ἢ ἂν ἐβεβαίωσεν ἐκ προθέσεως καὶ αὐτὸς ὅτι εἶναι ἑτοιμόρροπον ἢ ἂν ἐμπιστευόμενος εἰς τὸ συνάδελφόν του ἔπραξε τοῦτο. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω καὶ τὸ καταθέτω πρὸς μόρφωσιν πεποιθήσεως περὶ τοῦ ἂν ἦτο ἐν γνώσει ἢ ὄχι, εἶναι ὅτι ἀμφότεροι αὐτοὶ ἦσαν κοινοῦ ἁμαρτωλοῦ παρελθόντος, φυγόδικοι πολιτικοὶ ἄλλοτε, στάσιμοι δὲ τελευταίως, καὶ προήχθησαν μόνον ἐπὶ Παγκάλου. Ἀλλὰ οἱ δύο αὐτοὶ δὲν ἤρκουν διὰ τὴν ψευδῆ ταύτην παράστασιν, εἶχον ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς ἑνὸς τεχνικοῦ. Πρὸς τοῦτο δὲν ἀπετάθησαν, ἐκ φόβου ἀποτυχίας, εἰς τὸν ἐπαρχιακὸν μηχανικόν, τὸν μόνον ἁρμόδιον προκειμένου περὶ ἑτοιμορρόπων δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ ὑπάρχοντος, ἀλλ’ ἐπωφελήθησαν τῆς μεταβάσεως ἐκεῖ τυχαίως πρὸς παραθερισμόν, ἑνὸς ἄλλου μηχανικοῦ δημοσίου, φίλου των, πάντως μὴ ἁρμοδίου, καὶ τὸν παρεκάλεσαν νὰ τοὺς βοηθήσῃ αὐτός, καὶ αὐτὸς δὲν γνωρίζω ἂν ἦτο τοῦ αὐτοῦ παρελθόντος. Ἀπεδέχθη νὰ κάμῃ τὴν ἔκθεσιν, ὅτι τὸ κτίριον εἶναι ἑτοιμόρροπον, ἀλλὰ τὴν ἔκαμεν ὅλως ἀόριστον, καὶ εἰς τὸ τέλος διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν εὐθύνην λέγει, οἱονεὶ ἀφαιρῶν τὴν ἀξίαν τῆς ἐκθέσεώς του, ὅτι χρειάζεται νὰ κάμῃ ἔκθεσιν ὁ ἐπαρχιακὸς μηχανικός, ὅστις εἶναι ἁρμόδιος.

§173Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὴ ἡ ζήτησις δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα;

§174Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Θὰ ἴδητε ὅτι ἔχει πρακτικὸν ἀποτέλεσμα. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς ἀορίστου ἐκθέσεως, ἡ ποία δὲν ἔχει ἀξίαν, διότι παρεπέμφθη εἰς τὸν ἁρμόδιον νὰ γνωμοδοτήσῃ ἐπαρχιακὸν μηχανικόν, ἐπρότειναν οἱ ῥηθέντες δικαστικοὶ νὰ διαλυθῇ ἡ μίσθωσις τοῦ Πρωτοδικείου καὶ συνέστησαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἐνοικιασθῇ ἕνα ἄλλο σπῆτι, αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς παρουσίασαν, τὸ ὁποῖον ἦτο πρὶν ἀχοῦρι, καὶ νὰ γίνῃ ἡ μίσθωσις δι’ ἀπ’ εὐθείας συμφωνίας ἄνευ δημοπρασίας, ἐνῷ ἐν τῷ μεταξὺ εἷς κάτοχος οἰκήματος τοῦ Καρπενησίου προσέφερε πρὸς μίσθωσιν τὸ ἰδικόν του ἰσχυριζόμενος ὅτι χωρεῖ καὶ τὰ δύο, ἀλλ’ οὐδεμίαν ἐξέτασιν περὶ αὐτοῦ ἔκαμαν οἱ ἐν λόγῳ δικαστικοί. Μίσθωσις ὅμως καταστήματος δημοσίου ἄνευ δημοπρασίας δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ τὸν νόμον. Ὁ ὑπουργὸς ἐνέκρινε τὴν πρότασιν τῶν δικαστικῶν καὶ ἐμίσθωσεν ἄνευ δημοπρασίας τὸ προτεινόμενον οἴκημα, τὸ ὁποῖον ἦτο καινούργιο μέν ἀλλὰ μικρὸν καὶ ἔντιμον ποὺ λένε, διὰ νὰ μὴ χωρῇ καὶ τὴν Εἰσαγγελίαν, ἀλλὰ νὰ μένῃ αὕτη ἐκεῖ ποῦ εἶναι καὶ νὰ διατηρεῖται ἡ ἰδιοκατοίκησις τοῦ εἰσαγγελέως ἐν αὐτῷ. Τὸ σπῆτι αὐτὸ ἐξ ἄλλου εἶναι ἐκτὸς τῆς πόλεως. Δὲν ὑπάρχει οὐδαμοῦ ἐγγὺς ὑπόστεγον. Ποῦ θὰ στεγασθῇ, ἀφοῦ εἶναι καὶ μικρόν, ὁ κόσμος ὅταν συρρέει πολύς; Οἱ ἔνορκοι ἐκ τρίτου πῶς θὰ πηγαίνουν διὰ νὰ δικάσουν μακρὰν τῶν καταστημάτων καὶ οἱ δικηγόροι πῶς θὰ κυκλοφοροῦν ἀπὸ Εἰσαγγελίαν εἰς Πρωτοδικεῖον, ὅταν πολὺ ἀπέχουν ταῦτα μεταξύ των. Διὰ τοῦτο μόλις ἔμαθε τὸ Καρπενῆσι ὅτι ἐνοικιάσθη τὸ οἴκημα αὐτὸ ὡς Πρωτοδικεῖον ἐξηγέρθη ὁλόκληρον. Μέσα εἰς τὸν σχετικὸν φάκελλον ἦσαν τηλεγραφήματα τοῦ Δικηγορικοῦ συλλόγου, ὁλοκλήρου τοῦ Ἐμπορικοῦ συλλόγου, ὅλων τῶν συλλόγων οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐγκατασταθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον εἰς τὸ ῥηθὲν οἴκημα, ὡς ἀκατάλληλον. Μόλις ἔλαβε τὰ τηλεγραφήματα ταῦτα ὁ τότε ὑπουργός, καὶ εἶδε τὴν ἐξέγερσιν ἐσηκώθηκε καὶ ἐπῆγε ὁ ἴδιος εἰς τὸ Καρπενῆσι. Δὲν ἐπῆγε βεβαίως διὰ νὰ ἴδῃ ἐὰν ἐπιτρέπεται νὰ ἐνοικιασθῇ ἄνευ δημοπρασίας δημόσιον κατάστημα. Ἐπῆγε νὰ ἰδῇ ἐὰν αὐτοὶ οἱ ἰσχυρισμοὶ τῶν Καρπενησιωτῶν περὶ τῆς ἀκαταλληλότητος τοῦ οἰκήματος εἶναι βάσιμοι. Καὶ ἐπείσθη περὶ τῆς ἀληθείας τῶν λεγομένων των φαίνεται, δι’ ὃ καὶ ἠκύρωσεν τὴν σύμβασιν τῆς μισθώσεως τοῦ οἰκήματος τούτου ὁ ἴδιος ὁ ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ὑπέγραψε αὐτήν.

§175Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Δὲν ἠκυρώθη.

§176Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἠκυρώθη ἀπὸ τὸν ἴδιον ὑπουργὸν μεταβάντα ἐπὶ τόπου λόγῳ τῆς ἐξεγέρσεως τῶν Καρπενησιωτῶν. Εἷς ὑπουργὸς δὲν θὰ μετέβαινεν ἐπὶ τόπου εἰς τὸ Καρπενῆσι παρὰ ἐὰν ἦτο μεγάλη ἡ ἐξέγερσις, καὶ δὲν θὰ ἐγύριζεν πίσω ν’ ἀκυρώσῃ τὴν σύμβασιν, ἐὰν δὲν ἦτο τοιαύτη ἡ ἐξέγερσις. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἔπεσε ὁ ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησίς του, καὶ ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων καὶ νέος ὑπουργός, ὁ νῦν. Ἀλλ’ ὁ πρίν, ὁ κ. Τουρκοβασίλης, εἶχε διατάξει νέαν δημοπρασίαν. Καὶ κατὰ τὴν διενέργειαν αὐτῆς οἱ δικαστικοὶ τοῦ Καρπενησίου ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ὑπουργὸς δὲν εἶχε ἰδίαν γνῶσιν τῶν πραγμάτων, ἐνήργησαν πάλιν σκανδαλωδῶς. Ἐκ τῆς δημοπρασίας ταύτης ἀπέκλεισαν τὸ παλιὸν Πρωτοδικειακὸν οἴκημα, καὶ οὕτω ἡ δημοπρασία κατεκυρώθη ὑπὲρ τοῦ νέου οἰκήματος τοῦ Παπαϊωάννου. Νέα τηλεγραφήματα ὅμως διαμαρτυριῶν ἐπηκολούθησαν ἀπὸ ὅλους τοὺς συλλόγους, κατὰ τῆς δημοπρασίας αὐτῆς, ἔλαβα καὶ ἐγώ, καὶ ἐπῆγα εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ἀλλ’ οὗτος δὲν ἤθελε νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἠναγκάσθην νὰ τοῦ εἴπω ὅτι ἂν δὲν τὰ πιστεύῃ ὅπως ἔκαμε καὶ ἄλλος ὑπουργός, νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ αὐτός, ἢ στείλῃ τὸν γενικόν του γραμματέα διὰ νὰ ἴδῃ πῶς ἔχουν τὰ πράγματα. Ἀλλὰ δὲν ἐδέχθη. Δι’ ὃ ἔκαμα μίαν αἴτησιν πρὸς αὐτόν, καὶ ἐζήτησα συμφώνως μὲ τὸ νόμον, ὁ ἐπαρχιακὸς μηχανικὸς νὰ γνωμοδοτήσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος, καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ ὄχι ἁπλῶς ἂν εἶναι ἑτοιμόρροπον ἢ ὄχι τὸ παλαιὸν Πρωτοδικειακὸν οἴκημα, ἀλλὰ καὶ νὰ μετρήσῃ τὰς διαστάσεις αὐτοῦ καὶ παρεκκλίσεις ἵνα πεισθῶμεν. Τὴν αἴτησιν ταύτην ὁ κ. ὑπουργὸς διεβίβασε πρὸς τὸν ρηθέντα μηχανικὸν πρὸς γνωμοδότησιν, δηλώσας ὅτι ἐκ ταύτης θὰ ἐξαρτήσῃ τὰς σχετικὰς ἀποφάσεις του, καὶ ὁ μηχανικὸς οὗτος συνέταξε τὴν ἔκθεσίν του λεπτομερῆ, ἐμπεριστατωμένην, καὶ εἰς τὸ τέλος ὡς λέγει συμπέρασμα ὅτι τὸ παλαιὸν Πρωτοδικειακὸν κατάστημα δὲν εἶναι ἑτοιμόρροπον. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς παρὰ ταύτην, καὶ παρὰ τὴν δήλωσίν του, ὅτι θὰ στηριχθῇ ἐπ’ αὐτῆς, ἐδέχθη ὡς ἑτοιμόρροπον τὸ οἴκημα καὶ ὅτι καλῶς ἀπεκλείσθη τῆς δημοπρασίας, δι’ ὃ καὶ ἐνέκρινε τὴν τελευταίαν δημοπρασίαν ὑπὲρ τοῦ οἰκήματος Παπαϊωάννου. Νέα ὅμως ἐξέγερσις καὶ διαμαρτυρία τῶν Καρπενησιωτῶν ἐπηκολούθησεν, ὧν ἕνεκα καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἠναγκάσθη νὰ διατάξῃ τὴν μὴ κοινοποίησιν τῆς ἐγκρίσεως.

§177Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν διὰ νὰ καταργηθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον! (γέλωτες).

§178Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὄχι, τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ κάμωμεν μία ἀνάκρισιν ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐν γνώσει καὶ ἐκ προθέσεως, ἐβεβαίωσαν ψευδῆ πράγματα ὡς ἀληθῆ.

§179Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). (διακόπτων). Ὁ ἐπιθεωρητὴς δὲν τὸ λέγει καθαρά. Καταντᾶ ὅμως νὰ τὸ λέγῃ αὐτό. Καὶ ὁ μηχανικὸς τῆς Εὐρυτανίας τὸν ὁποῖον ἐπικαλέσθη λέγει ὅτι: (ἀναγινώσκει). «Φρονοῦμεν ὅμως, ἂν εἰς τὸ ἐν λόγῳ κτίριον... κλπ.». Εἰς τὰς 2 Ἀπριλίου ἦτο ἑτοιμόρροπον, τὸν δὲ Ἰούνιον εἶχε στερεοποιηθῆ. (γέλωτες).

§180Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ εἶναι ἡ παλαιὰ ἔκθεσις, τὸ Κράτος δὲν ἐπλήρωνε ἐπισκευὰς ἕνεκα τοῦ ἐνοικιοστασίου. Προσεφέρθη λοιπὸν ὁ ἰδιοκτήτης νὰ ἐξοδεύσῃ τὰς 100 χιλιάδας δραχμάς, καὶ ἐπισκευάσθῃ τὸ σπίτι, μετὰ τοῦτο ἦλθε ὁ μηχανικὸς ὁ ὁποῖος λέγει εἰς τὴν τελευταίαν του ἔκθεσιν, ὅτι αὐτὸ τὸ σπίτι δὲν εἶναι ἑτοιμόρροπον.

§181Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ μόνη λύσις εἶναι ἡ κατάργησις τοῦ Πρωτοδικείου, ὅπως εἶπα!

§182Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Θέλετε ἐξ ἄλλου νὰ ἴδητε γιατὶ γίνονται ὅλα αὐτά; Προσπαθοῦν νὰ κάνουν ρουσφέτι εἰς βάρος τοῦ τόπου, καὶ νὰ τὸ ρίψῃ εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ κ. κ. Καφαντάρης καὶ Τσιτσάρας βουλευταὶ ἐκ Καρπενησίου προσπαθοῦν νὰ ἐπιτύχουν τὸ ρουσφέτι αὐτὸ πλαγίως ὑπὲρ τοῦ Παπαϊωάννου, ἐν τούτοις ὅταν γίνεται συζήτησις δὲν παρουσιάζονται νὰ μετάσχωσι αὐτῆς, φοβούμενοι τὸν λαὸν τοῦ Καρπενησίου. Παρακαλῶ ὅθεν κ. Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρις ὅτου προσέλθουν καὶ οἱ ὡς ἄνω βουλευταί, ἵνα εἴπωσι τὴν γνώμην των, καὶ μᾶς καταστήσωσι γνωστὰς τὰς ἀντιλήψεις των, θὰ εἶναι χρήσιμοι, διότι οὗτοι εἶναι ἐπιτόπιοι βουλευταί, καὶ γνωρίζωσι ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὰ πράγματα. Πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ προσέλθωσι καὶ αὐτοί. Τόσον ὥστε μοῦ ἔρχεται στὸ στόμα νὰ εἴπω ἂν καὶ δὲν ἐπιτρέπεται, ὅτι δέον νὰ προσαχθῶσι βιαίως.

§183Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ τελευταία παρατήρησις τοῦ κ. βουλευτοῦ εἶναι πολὺ σωστή, νὰ ἀκουσθῶσιν οἱ βουλευταὶ Εὐρυτανίας.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§185Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ χρησιμοποιούμενον ἤδη πρὸς ἐνοίκησιν τοῦ Πρωτοδικείου οἴκημα, εἶναι ἑτοιμόρροπον.

§186Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἢ τοὐλάχιστον ὕποπτον. Τὸ νέον τὸ θέλουν;

§187Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως, διότι τοῦτο τὸ ἐβεβαίωσεν ὁ νομομηχανικός, τὸ ἐβεβαίωσεν καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς περιφερείας.

§188Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ λέγει ἡ ἔκθεσις πολὺ σαφῶς, διότι δὲν λέγει ὅτι παρεκκλίνει.

§189Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἐπαρχιακὸς μηχανικὸς ποῦ τὸ λέγει: «Αἱ γνῶμαι τῶν δύο νομομηχανικῶν καὶ ἐπιθεωρητοῦ εἶναι σαφεῖς, καὶ δὲν ἐπιδέχονται ἀντίρρησιν καὶ ἀμφισβήτησιν, διότι ἀμφότεροι ἐκφράζονται, ὅτι τὸ σπῆτι αὐτὸ εἶναι ἑτοιμόρροπον. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν γνώμην τοῦ ἐπαρχιακοῦ μηχανικοῦ τοῦ καὶ ἁρμοδιωτέρου, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Οὗτος τί λέγει; Λέγει ὅτι ὑπάρχουν τοιαῦται παρεκκλίσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν ὡς ἀναγκαίαν τὴν ἐπισκευήν, καὶ αἱ παρεκκλίσεις εἶναι ἀλλοῦ 0.8 καὶ ἀλλοῦ 0.10. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι διὰ νὰ καθιστᾷ τὸ σπῆτι ἑτοιμόρροπον, ἡ παρέκκλισις πρέπει νὰ εἶναι τὸ ½ τῆς διαμέτρου τοῦ τοίχου. Ἐὰν τοῦτο, κύριοι ἦτο ἀληθές, τὸ σπῆτι θὰ εἶχε πέσει πρὸ πολλοῦ, διότι ὅταν ἡ παρέκκλισις ὑπερβαίνει τὸ ½ τοῦ τοίχου, χάνει ὁ τοῖχος τὸ κέντρον τῆς βαρύτητος καὶ πίπτει. Ἑπομένως αἱ παρεκκλίσεις αἱ καθιστῶσι αὐτὸ ἑτοιμόρροπον εἶναι αὐταὶ αἱ περιοριζόμεναι εἰς αὐτὰ τὰ ὅρια. Ἀλλ’ ὅτι αἱ παρεκλίσεις αὗται αἱ διαπιστούμεναι ἔστω ὑπὸ τοῦ ἐπαρχιακοῦ μηχανικοῦ τὸ καθιστῶσι ὕποπτον ἀναμφισβητήτως, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διαπιστοῦται καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ ἴδιος ὁ ἰδιοκτήτης προσεφέρθη νὰ καταβάλῃ ὁ ἴδιος πρὸς ἐπισκευὴν οἰκίας ἐν Καρπενησίῳ δραχμὰς 100.000, δηλαδὴ ποσὸν τοιοῦτον τὸ ὁποῖον δαπανούμενον φθάνει διὰ τὴν ἐκ βάθρων κατάρριψιν τοῦ οἰκήματος, διότι ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τυχαίων ἐπισκευῶν ἢ περὶ ἀσημάντων βλαβῶν τοῦ οἰκοδομήματος, ὅπως ὑπεστήριξε ὁ κ. ἐκ Ξηρομέρου συνάδελφος, τότε δὲν θὰ ἐχρειάζοντο παρὰ 15–20.000 δραχμὰς καὶ ὄχι ποσὸν 100.000 δραχμάς. Διότι μὲ 300 χιλιάδας δραχμάς, ὁ Παπαϊωάννου κατώρθωσε τὴν κατασκευὴν ὄχι ἁπλῶς ἑνὸς οἰκήματος, ἀλλὰ ἑνὸς δικαστηρίου, ἑνὸς μεγάρου συμφώνως πρὸς τὰς ὑποδείξεις τοῦ μηχανικοῦ. Αὐτοὶ κύριοι ἦσαν οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον καὶ εἰς τὰς ἀρχὰς ὅλας ἐν συμπνοίᾳ τὰς ὁποίας ἀρχάς, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἰδιαιτέρως δὲ τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς δὲν δέχομαι, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκπέσουν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ γίνουν ὄργανα τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου.

§190Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Λούης εἶναι ἀπὸ τοὺς καλλιτέρους ἐπιθεωρητὰς τῆς Ἑλλάδος. Μοῦ κάμνει τοῦτο ἐντύπωσιν. Δὲν θέλω νὰ κρίνω τὸ ὡρισμένον τοῦτο γεγονός. Μπορεῖ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἔχουν δίκαιον. Ἀλλὰ ἀπὸ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω, ὁ ἐπιθεωρητὴς οὗτος εἶναι τὸ καλλίτερον στοιχεῖον τὸ ὁποῖον ὑπάρχει.

§191Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν δύναμαι κύριοι βουλευταί νὰ δεχθῶ, καὶ τὸ λέγω τοῦτο πρὸς τιμὴν ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν ὑπηρεσιῶν, δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅτι, ἐν συμπνοίᾳ καὶ καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν, ὅλαι αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι αἱ δικαστικαὶ τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας παρεσύρθησαν μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε νὰ σπεύσουν νὰ παραδῶσι τὴν συνείδησίν των, διὰ νὰ πάρῃ ὁ Παππαϊωάνου τὸ ποσὸν τῶν τριῶν χιλιάδων δραχμῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐνοίκιον τὸ ὁποῖον ἔλαβε διὰ δαπάνην 300.000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι τοποθετούμεναι εἰς οἱανδήποτε Τράπεζαν, θὰ ἔδιδον ἓν ποσὸν περίπου ἀνάλογον εἰς αὐτό. Καὶ χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰς δαπάνας τῶν ἐπισκευῶν, καὶ οὐδεμίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν νὰ τὸν διώκῃ σήμερον ὁ ἔφορος καὶ ἄλλοτε ὁ δικαστής. Καὶ ἀναμφισβητήτως νομίζω ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς ἀνθρώπου ψυχοπαθοῦς πρὸς τὰ ἀκίνητα, διὰ νὰ δαπανήσῃ, τὸ ποσὸν αὐτὸ πρὸς κατασκευὴν ἑνὸς τοιούτου οἰκήματος. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Ξηρομέρου, δὲν ἔλαβε ὑπ’ ὄψει ὅτι, τὸ οἴκημα ἔγινε συμφώνως πρὸς σχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων ἔργων. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν ἐγνώριζε ὁ Παπαϊωάννου ἐπὶ τῇ βάσει ποίου σχεδίου ἡ ὑπηρεσία δημοσίων ἔργων θὰ ἐζήτει τὴν κατασκευὴν οἰκήματος, καὶ μεγάρου δικαστηριακοῦ, διὰ νὰ τὸ κατασκευάσῃ ἐκ τῶν προτέρων; Οἱ λόγοι λοιπὸν αὐτοὶ ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπεχρέωσαν τὸ ὑπουργεῖον, νὰ προβῇ ὄχι μόνον εἰς ἀποδοχὴν τῆς αἰτήσεως αὐτῆς τοῦ Παπαϊωάννου, ἀλλὰ καὶ εἰς συμφωνίαν ἐπίσημον καὶ ἔγκυρον σύμβασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κατασκευάσῃ τὸ οἴκημα συμφώνως πρὸς τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ παρουσίαζε εἰς αὐτὸν ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων ἔργων, καὶ ἐλάμβανε ὡς μίσθωμα 3.000 δραχμὰς μηνιαίως. Ἐπὶ πλέον δὲ καὶ τὴν πρόσθετον ὑποχρέωσιν, ὅτι διὰ πᾶσαν καθυστέρησιν τῆς παραδόσεως τοῦ οἰκήματος πέραν τῆς 1ης Σεπτεμβρίου, ὑπεχρεοῦτο εἰς ποινικὴν ρήτραν 500 δραχμὰς ἡμερησίως. Τὸ οὕτω κατασκευασθὲν κτίριον ἡτοιμάσθη ἐντὸς τῆς προθεσμίας, προσεκλήθη τὸ δημόσιον νὰ παραλάβῃ ἐπισήμως διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, καὶ τὸ δημόσιον ἠρνήθη καλυπτόμενον ὄπισθεν τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι δὲν ἐγένετο δημοπρασία, ἰσχυρισμοῦ ἀντικειμένου προφανῶς πρὸς τὴν καλὴν πίστιν ἡ ὁποία πρέπει νὰ διέπῃ τὰς συναλλαγάς, καὶ ἰδιαιτέρως τὰς συναλλαγὰς ἐκείνας εἰς τὰ ὁποίας προέρχεται τὸ δημόσιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ δίδῃ τὸ παράδειγμα τῆς ὠθήσεως πρὸς τὸν σεβασμὸν καὶ τὴν εὐλάβειαν πρὸς τὴν καλὴν πίστην. Ὄχι μόνον πρός τὴν καλὴν πίστην ἀντίκειται ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος, ἀλλ’ ἀντίκειται πρὸς τὸν νόμον διότι, κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὴν ἐπιβάλλουσαν τὴν ὑποχρέωσιν τῶν διὰ δημοπρασίας μισθώσεων τοῦ δημοσίου, κατὰ ρητὴν διάταξιν ἐξαιρεῖται ἡ περίπτωσις ἐκείνη, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ προσφερόμενον οἴκημα εἶναι ἕν, ὅτι δὲ ἦτο ἕν, ἦτο γνωστὸν καὶ ἀπὸ ἐπισήμους ἀλληλογραφίας τῶν ἐπισήμων ἀρχῶν. Ἀλλὰ καὶ ἀβάσιμος πράγματι καὶ ἀναληθὴς εἶναι ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς τοῦ δημοσίου διότι καὶ δημοπρασία προηγήθη, διότι ἐνῷ τὸ συμβόλαιον ἐγένετο τὴν 4|2|28 εἶχε προηγηθῇ τὴν 21|1|28 δηλαδὴ 15 ἡμέρας πρότερον, δημοπρασία κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς προσῆλθε μειοδότης. Ἑπομένως μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τῆς δημοπρασίας αὐτῆς, τὸ δημόσιον καὶ ἐὰν δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὴν κατεύθυνσιν νὰ ἐνοικιάσῃ τὸ οἴκημα, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔπρεπε καὶ ἠδύνατο, τὸ πρῶτον τὸ ὁποῖον θὰ παρουσιάζετο νὰ τὸ μισθώσῃ ἄνευ δημοπρασίας. Καὶ ὅταν ὑπὸ τοιούτους ὅρους τὸ δημόσιον ἀρνεῖται τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών του, ἐρωτῶ ὑμᾶς «ποῖος νομικὸς θὰ εὑρεθῇ, ὁ ὁποῖος θὰ εἴπῃ ὅτι τὸ δημόσιον δὲν φέρει τὴν εὐθύνην ἀποζημιώσεως ἐκείνου τὸν ὁποῖον δι’ ἑνὸς συμβολαίου ὤθησε εἰς τὴν δαπάνην ἑνὸς ποσοῦ 300.000 δραχμῶν»; Δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ νομικὸς ἱκανὸς νὰ ὑποστηρίξῃ τοιαύτην ἄποψιν τοῦ πράγματος.

§192Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Διατὶ ὁ κ. Τουρκοβασίλης ἐκύρωσε τὴν σύμβασιν;

§193Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν τὴν ἐκύρωσε καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι ὅτι, ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διέταξε τὴν παραλαβὴν τοῦ οἰκήματος.

§194Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅταν τὰ πράγματα ἔφθασαν εἰς τοιαύτην κατάστασιν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σχηματίσω γνώμην, ἀνέμενα δὲ καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ μηχανικοῦ Εὐρυτανίας, τηλεγραφήσας, νὰ ἀνασταλῇ ἡ παραλαβή.

§195Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐτηλεγραφήσατε οὕτω;

§196Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀληθές.

§197Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐτηλεγραφήσατε νὰ ἀνασταλῇ ἡ δημοπρασία. Δὲν ὡμίλησα ὅμως περὶ τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἀνεστάλη ἡ παραλαβὴ τοῦ οἰκήματος μὲ αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα, τοῦ ὁποίου τὸ περιεχόμενον σᾶς ἀνέγνωσα. Καὶ δι’ αὐτὸ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι χαίρω διότι ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Ξηρομέρου ἔχει τοιαύτην ἐπιρροὴν, ὥστε νὰ μεταβάλῃ τὰς γνώμας τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§198Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται περὶ ἐπιρροῆς κ. συνάδελφε, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἐκτελῶ τὸ καθῆκον μου σύμφωνα πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου, καὶ τὸ συμφέρον τῆς δικαιοσύνης.

§199Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐγὼ σχολιάζω τὸ τηλεγράφημά σας.

§200Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σᾶς εἶπον πόθεν προέκυψε τὸ τηλεγράφημά μου. Δὲν εἶχε φθάσει ἀκόμη ἐνταῦθα ἡ ἔκθεσις τοῦ μηχανικοῦ ἡ ὁποία ἀνεμένετο ἵνα μὲ διαφωτίσῃ.

§201Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐστάλη τηλεγράφημα ἀπὸ ὅλην τὴν κοινότητα, καὶ ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ Πρωτοδικείου.

§202Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐγὼ διαπιστῶ τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐπεβεβαίωσε καὶ ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ περιεχόμενον τοῦ τηλεγραφήματος. Καὶ εἶπον ὅτι χαίρω διὰ τοῦτο. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ᾐσθάνθην ἔκπληξιν διὰ τὴν τοιαύτην κίνησιν πρὸς τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην ἀλλαγὴν τῶν γνωμῶν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἐκ τῆς ἀπειλῆς μιᾶς ἐπερωτήσεως. Ἐγὼ θὰ εἶχον τὴν γνώμην καὶ τὴν ἀξίωσιν, αἱ γνῶμαι τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν κ. κ. ὑπουργῶν νὰ ἐπηρεάζωνται ἐκ τῆς ἀνάγκης τῆς προσαρμογῆς των πρὸς τὸν νόμον καὶ πρὸς τὸ καθῆκον, καὶ ὄχι ἐκ τῶν ἐπερωτήσεων ἡμῶν.

§203Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ αὐτὸ θὰ γίνῃ. Τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας θὰ ἐξετασθῇ, καὶ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς δικαιοσύνης.

§204Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐξέγερσιν τῆς κοινότητος τὴν ὁποίαν ἠθέλησαν νὰ ἐμφανίσουν ἐνώπιον τῆς αἰθούσης ταύτης, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐξέγερσις αὐτὴ εἶναι παρεσκευασμένη καὶ εἰκονική. Καὶ τοῦτο τὸ ἐπιβεβαιῇ τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῷ ἡ κατασκευὴ τοῦ οἰκήματος διήρκεσεν ἐπὶ ἑπτάμηνον, καὶ ἐγνώριζεν ὁλόκληρος ἡ κοινωνία ὅτι τὸ οἴκημα αὐτὸ κατασκευάζεται ὑπὸ μηχανικῶν ἐπὶ τῇ βάσει σχεδίων τὰ ὁποῖα ἔδωκε τὸ Κράτος, διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς δικαστήριον τῆς πόλεως, κατὰ τὸ ἑπτάμηνον αὐτὸ χρονικὸν διάστημα τῆς κατασκευῆς αὐτοῦ, οὐδεὶς διεμαρτυρήθη, οὐδεὶς ὡμίλησεν. Ἀλλ’ ὅταν εὑρέθη ὁ τρόπος μὲ τὴν δικαιολογίαν αὐτὴν τῆς ἀνατροπῆς τῆς συμβάσεως, τότε ἐχρειάσθη πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐπιχειρηματολογίας αὐτῶν, νὰ ἐξευρεθῶσι καὶ αἱ εἰκονικαὶ αὐταὶ ἐξεγέρσεις.

§205Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀφοῦ ἐγένετο ἐπίτηδες διὰ δικαστήριον, διατί δὲν ἔμενε καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς μέσα;

§206Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ Κράτος ἔδωσε τὰ σχέδια. Τί πταίει ἐκεῖνος.

§207Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τῶν ἰσχυρισμῶν τοῦ κ. συναδέλφου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω δι’ ἐγγράφου τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν Καρπενησίου. Ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ ὁποίου ἐζήτησα τὴν γνώμην λέγει τὸ ἑξῆς: Ὥστε δὲν πρόκειται περὶ ἐπηρεασμοῦ τοῦ Εἰσαγγελέως. Ἀκούσατε τί λέγει ὁ Εἰσαγγελεύς. (ἀναγινώσκει). «Λαμβάνω τὴν τιμὴν κλπ.».

§208Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κάθεται καὶ αὐτὸς μέσα.

§209Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἴπατε ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐγνωμάτευσε ὑστεροβούλως διὰ νὰ ἔχῃ ἴδιον οἴκημα. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Δεσύλλας ἔκαμεν ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον.

§210Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἶναι ἄλλο οἴκημα τῆς Εἰσαγγελίας, καὶ ἄλλο τοῦ Πρωτοδικείου κ. Ὑπουργέ.

§211Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁρίστε τί λέγει ὁ Εἰσαγγελεύς.

§212Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς μοῦ εἶπε, ὅτι ἔχουν ἕτοιμον νομοσχέδιον διὰ νὰ τὸ ὑποβάλουν εἰς τὴν Βουλήν, ὥστε νὰ μὴ δικαιοῦνται οἱ δικαστικοί, νὰ κατοικοῦν εἰς τὰ σπήτια τοῦ δημοσίου, διότι ἔχομεν καταχρήσεις εἰς βάρος αὐτοῦ.

§213Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅταν λοιπόν, κύριοι, οὕτως εἶναι βεβαιωμένον, ὄχι μόνον ἐκ τῆς καλῆς πίστεως, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διέπῃ τὸ Κράτος ἐν ταῖς συναλλαγαῖς του ἰδιαιτέρως, καὶ ὅταν ὄχι μόνον ἐκ τοῦ νόμου πηγάζει ἡ ὑποχρέωσις τοῦ δημοσίου ὅπως παραλάβῃ τὸ οἴκημα, νομίζω ὅτι εἶναι προφανὲς τὸ δίκαιον τοῦ αἰτοῦντος ἰδιώτου, ὥστε πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σπεύσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὸν ταχέως. Καὶ θὰ ἔλεγον τοῦτο, ὅτι θὰ ἔπρεπε πρὸς τὸν ἰδιώτην αὐτὸν νὰ ἐκφρασθῇ ἡ εὐγνωμοσύνη καὶ ἡ εὐαρέσκεια ἡμῶν, διότι ἀπήλλαξε τὸ Κράτος, ὄχι μόνον τῆς δαπάνης πρὸς ἀπόκτησιν ἑνὸς δικαστικοῦ μεγάρου, τὸ ὁποῖον δὲν εἴδομεν οὔτε εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τῆς μερίμνης τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία ἀπὸ τόσον ἐτῶν ἐκδηλουμένη, δὲν κατώρθωσε νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν ἀπόκτησιν ἑνὸς οἰκήματος.

§214Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νομίζω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως, διότι δὲν ἐλέγχεται καμμία πρᾶξις, ἐφ’ ὅσον ἄλλως τε καὶ ἡ ὑπηρεσία μου δὲν προέβη εἰς ὁριστικὸν ἔλεγχον τῆς ὑποθέσεως, ὥστε νὰ ἔχουν δικαίωμα οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι νὰ κρίνουν. Πρόκειται μᾶλλον περὶ συστάσεως. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὰ ἐκτιθέμενα ἐπιχειρήματα, λυποῦμαι δὲ διότι δὲν παρίστανται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ οἱ βουλευταὶ τῆς ἐν λόγῳ ἐπαρχίας, ἀφοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία ν’ ἀναπτυχθῶσι τὰ διάφορα ζητήματα, εἰς τρόπον ὥστε καὶ οἱ συνάδελφοι καὶ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ εἶναι πεπεισμένοι ὅτι, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον του. Δὲν ἔχει νὰ ἐπηρεασθῇ, οὔτε ἐκ τῆς μιᾶς, οὔτε ἐκ τῆς ἄλλης πτέρυγος. Θὰ ἐξετάσῃ τὰ πράγματα μὲ τὸν φακὸν τῆς δικαιοσύνης, καὶ θὰ κάμῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου καὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιβάλλει.

§215Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, τὸ ζήτημα ὡς παρεστάθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἐγγράφων, καταντᾶ ζήτημα σκανδάλου. Διότι ἔρχεται τὸ δημόσιον, τὸ ὁποῖον ἔκαμε μίαν σύμβασιν μὲ αὐστηροτάτους ὅρους μὲ ἕναν ἰδιώτην, καὶ μεταξὺ τῶν αὐστηροτάτων τούτων ὅρων εἶναι ὅτι, ἐὰν καθυστερήσῃ ἐκ τῆς προθεσμίας τῆς παραδόσεως, ὑποχρεοῦται νὰ πληρώνῃ 500 δραχμὰς τὴν ἡμέραν εἰς τὸ Δημόσιον. Ἐξετέλεσε τὴν σύμβασιν, καὶ ἐπεσκεύασεν τὸ οἴκημα συμφώνως μὲ τὸ σχέδιον.

§216Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν ἠκύρωσεν ὁ προκάτοχός μου.

§217Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ πρόσωπα δὲν μεταβάλλουν τὴν ὑπηρεσίαν, Ἡ ὑπηρεσία ἠκύρωσε καθ’ ὁλοκληρίαν αὐτὴν τὴν σύμβασιν. Ἔρχεται κατόπιν καὶ γίνεται μία προκήρυξις, καὶ εἰς τὴν προκήρυξιν αὐτὴν τὸ οἰκοδόμημα αὐτὸ ἀποδεικνύεται ὅτι εἶναι καταλληλότατον, καὶ θὰ ηὐχόμην νὰ εἴχατε καὶ ἄλλας ἐπαρχίας κ. ὑπουργέ, διὰ νὰ παράσχουν κτίρια δικαστικά, οἷον τὸ κτίριον τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται. Ἔρχεται κατόπιν ὁ μηχανικὸς διὰ τὸν ὁποῖον ὡς ἐπληροφορήθην ἐν ἀπουσίᾳ μου ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶπεν ὅτι εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων ὁ ὁποῖος βεβαιοῖ ὅτι τὸ κτήριον τὸ προηγούμενον, εἶναι ἑτοιμόρροπον εἶναι καὶ σεσαθρωμένον καὶ εἶναι μηχανικὸς τὸν ὁποῖον τὸ ἐπίσημον Κράτος βεβαιοῖ ποῖος εἶναι, ἀφοῦ αὐτὸς ἐπεχρεώθη νὰ κατασκευάσῃ ἕνα οἴκημα, καὶ τὸ κατεσκεύασεν σύμφωνα μὲ τὸ σχέδιον τὶ σημασίαν ἔχει, ἐὰν δύναται εἰς τὸ κτίριον τὸ ἄλλο νὰ ὑπάγῃ καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον, ἐὰν κάθηται, ἢ ὄχι ὁ Εἰσαγγελεύς; Αὐτὰ εἶναι ξένα πρὸς τὸ θέμα. Φέρετε ἕναν νόμον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ρυθμίσητε τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ μὴ κάθηνται οἱ δικαστικοὶ εἰς τὰ δικαστικὰ οἰκήματα. Ἀλλὰ εἶναι μία εὐκολία ἡ ὁποία παρέχεται, διότι δυστυχῶς τὸ Κράτος δὲν δύναται νὰ παράσχῃ τοὺς ἀναλόγους μισθούς, ὥστε νὰ ζοῦν εὐπρεπῶς ἀναλόγως τῆς θέσεως ποῦ κατέχουν. Κάμετε ὅτι θέλετε μὲ τὸν Εἰσαγγελέα καὶ μὲ τοὺς μηχανικούς, ἐὰν δὲν ἐπιστοποίησαν ἀκριβῶς τὰ ζητήματα, Μόνον ἕνα πρᾶγμα δὲν δικαιοῦσθε νὰ κάμητε· νὰ ἀθετήσητε τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Κράτους, καὶ ἀθέτησις τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Κράτους εἶναι ὅταν ὁ πολίτης συμφώνως μὲ τὴν σύμβασιν κατεσκεύασεν ἕνα κτίριον, καὶ σήμερον βασανίζεται καὶ δὲν παραλαμβάνεται τὸ κτίριον. Νομίζω, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν ἐπιτακτικὴν νὰ διατάξητε νὰ παραληφθῇ αὔριον τὴν πρωΐαν τὸ κτίριον καὶ νὰ πληρώσητε τὸν ἄνθρωπον αὐτόν.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§219Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Λυποῦμαι πολύ, διότι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅστις εἶναι καὶ διακεκριμμένος νομικός, μᾶς λέγει ὅτι ἔχει κῦρος σύμβασις γενομένη παρὰ τὸν νόμον. Δὲν ἐπιτρέπετε νὰ γίνῃ δημοπρασία νὰ ἐνοικιασθῇ οἴκημα δημοσίου ἄνευ δημοπρασίας. Μόνον διὰ δημοπρασίας. Ἡ γενομένη ἐνοικίασις ἐγένετο ἄνευ δημοπρασίας. Εἶναι νόμος λογιστικός, ὁ ὁποῖος λέγει τοῦτο: ὅτι ἄνευ δημοπρασίας ἐνοικίασις δημοσίου οἰκήματος δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Ὁ νόμος εἶναι γνωστὸς καὶ πᾶς πολίτης ὀφείλει νὰ τὸν γνωρίζῃ τὸν νόμον. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διέπραξεν παρανομίαν, εἶναι ἐν γνώσει ὁ ἰδιώτης ὁ ὁποῖος συμβάλλεται, καὶ οὐδεμίαν εὐθύνην ἔχει τὸ Κράτος ἀπέναντι τοῦ ἰδιώτου, γνωρίζοντος τὸ παράνομον τῆς συμβάσεως. Ὁπωσδήποτε ἡ σύμβασις ἠκυρώθη ἀπὸ τὸν πρώην ὑπουργόν, ἔγινε νέα δημοπρασία ἔλαβε μέρος ὁ ὑποφαινόμενος, οὐδεμίαν ἐπιφύλαξιν ἔκαμε τῶν δικαιωμάτων του, ὅταν ἔλαβε μέρος, γνωρίζων ὅτι ἄνευ δημοπρασίας δὲν ὑπάρχει πλέον σύμβασις. Ἑπομένως δὲν ἔχει οὐδεμίαν εὐθύνην τὸ Κράτος. Ὡς πρὸς τὰς βεβαιώσεις τῶν μηχανικῶν, τὰς ὁποίας μᾶς ἐπεκαλέσθη, οὐδεμία ἀπολύτως ἔκθεσις μηχανικοῦ περιέχει καταμέτρησιν διαστάσεων, ἀλλ’ ἀορίστως οἱ πάντες ἀποφαίνονται, διὰ νὰ καλύψουν τὰς ποινικὰς αὐτῶν εὐθύνας. Ἐὰν ὑπεχρεοῦντο νὰ καταμετρήσουν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ψευσθῶσι καὶ θὰ ἔλεγεν ὅτι ἔσφαλλεν ἡ κρίσις μας, καὶ δι’ αὐτὸ ἔκαμα ἐκθέσεις ἀορίστους χωρὶς καταμετρήσεις. Ὅταν ἐξεβιάσθησαν ἀπὸ τὴν αἴτησίν μου νὰ καταμετρήσουν τὰς ἐκτάσεις καὶ καταμετρήθησαν αἱ διαστάσεις..... ἐδῶ εἶναι πλέον. Δὲν ἔχει νὰ παίξῃ ρόλον ἡ κρίσις κανενός, παίρνω τὰ μέτρα, τὰ μέτρα εἶναι ἐδῶ καὶ παρακαλῶ ἡ ἔκθεσις αὕτη ἡ ὁποία περιέχει τὰ μέτρα νὰ ὑποβληθῇ στὰ φόρα ὅλων τῶν μηχανικῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, καὶ ἂς τολμήσουν νὰ εἴπουν ἂν αὐτὸ δὲν εἶναι ὄχι ἑτοιμόρροπον, τὰ ἄλλα ὅλα εἶναι κουβέντες. Ἀπορῶ δὲ διατὶ ἀφοῦ ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους πάντες διαμαρτύρονται καὶ καταγγέλλουν δὲν ἔχει γίνῃ ἔγκρισις ἐκ μέρους τῶν Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος μεταβὰς ἐπὶ τόπου διέλυσε τὴν νόθον αὐτὴν σύμβασιν, ἠκύρωσε αὐτὰς τὰς πράξεις.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§221Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, ἐνόμιζεν ἀντιθέτως ὅτι τὴν χαρὰν αὐτοῦ θὰ ἐξεδήλου, διότι ἐκ τῆς εὐκαιρίας ταύτης λαβὼν τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἔθεσε τὸ ζήτημα εἰς τὴν προσήκουσαν νομικὴν αὐτοῦ θέσιν. Διότι ὅπως εἶπα καὶ ὅπως εἶναι ἀναμφισβήτητον, τῆς συμβάσεως ταύτης προηγήθη δημοπρασία, κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς παρέστη καὶ οὐδεὶς προσέφερεν οἴκημα. Μετὰ 15 δὲ ἡμέρας συνέστη τὸ συμβόλαιον, εἶναι δὲ ὡς εἶπα ῥητὴ ἡ διάταξις τοῦ λογιστικοῦ νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁσάκις δὲν προσφέρεται οἴκημα, εἶναι ἐλευθέρα ἡ Δημοσία ὑπηρεσία, νὰ προβῇ εἰς τὴν σύναψιν συμβάσεως μισθώσεως. Ἀλλὰ καὶ ἀνεξαρτήτως τούτου, ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ συμβόλαιον δὲν πρόκειται περὶ μισθώσεως, πρόκειται περὶ ὑποχρεωτικοῦ ἰδιωνύμου συναλλάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναλαμβάνει ὁ ἰδιώτης καὶ ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν, ὄχι νὰ δώσῃ, ἀλλὰ νὰ κατασκευάσῃ οἴκημα, καὶ ἕνεκα αὐτοῦ τοῦ χαρακτῆρος δὲν ὑπέκειτο εἰς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προηγηθῇ δημοπρασία. Ἀλλὰ ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν τελευταίαν ἐκδοχήν, ἡ ὁποίαν ὑπεστηρίχθη ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, θὰ εἶχον τὴν ἀξίωσιν ἐκ μέρους αὐτοῦ νὰ εἴπῃ διότι εἶναι νομικός, ἡ εὐθύνη τοῦ Δημοσίου εἶναι καὶ πάλιν ἀναμφισβήτητος, διότι καὶ ἄκυρον ἂν εἶναι τὸ συμβόλαιον, ἡ εὐθύνη τοῦ Δημοσίου εἶναι ἀκεραία, διότι εἶναι γνωστὴ εἰς πάντας τοὺς νομικοὺς ἡ διάταξις τοῦ ἀστικοῦ δικαίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅταν τις προσέρχεται εἰς σύναψιν συμβάσεως ἀκύρου ἄνευ πλάνης νομίζων αὐτὴν ὡς ἔγκυρον δικαιοῦται εἰς τὸ διαφέρον.

§222Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Πλάνη περὶ τοῦ νόμου δὲν συγχωρεῖται.

§223Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἄν ὑπῆρχε τις ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ γνωρίζῃ τὸν νόμον, αὐτὸς εἶναι τὸ συμβληθὲν δημόσιον, καὶ μάλιστα ὅταν ὁ ὑπογράψας τὴν σύμβασιν εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ νόμου. Καὶ ὅταν τις παραστῇ εἰς τὴν σύναψιν συμβάσεων, τὴν ὁποίαν κατὰ πλάνην θεωρῶν ἔγκυρον ἐνῷ εἶναι ἄκυρος δικαιοῦται εἰς τὸ διαφέρον, κατὰ μείζονα δὲ λόγον ὅταν παραστῇ εἰς τὴν σύναψιν ἀκύρου συμβάσεως ἐκ μέρους ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τηρήσῃ τὸν νόμον. Ἑπομένως ἐὰν δεχθῆτε ἄκυρον τὴν σύμβασιν, ἡ εὐθύνη τοῦ Δημοσίου εἶναι ἀκεραία καὶ ἀναμφισβήτητος. Φρονῶ λοιπὸν κύριοι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θέλει τερματίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ τὸ λύσῃ ὑπὲρ τοῦ δικαίου, ὑπὲρ τοῦ νόμου, ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Θὰ θελήσῃ διὰ τῆς λύσεως τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ, νὰ ἀπαλλάξῃ τὸ Δημόσιον μιᾶς σοβαρωτάτης ζημίας, τῆς ὑποχρεώσεως δηλαδὴ νὰ πληρώσῃ ἀποζημίωσιν πρὸς τὸν ἀδικούμενον πολίτην.

§224ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κύριε Πρόεδρε.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4.30′ μ. μ. (Ὥρᾳ 9 μ. μ.)