1929.01.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 56η

ΤΕΤΑΡΤΗ 23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Τὸ ἐν Ἀθήναις Κέντρον Ἠλείας, ἐκφράζει τὸ παράπονον αὐτοῦ διὰ τὴν μείωσιν τοῦ τόκου τῶν ὁμολογιῶν, παρακαλεῖ ὡσαύτως ὅπως διαταχθῇ ἡ πληρωμὴ τῶν ποσοστῶν ὅλων τῶν ἐκδικασθεισῶν δηλώσεων, νὰ ἐκτελεσθοῦν ὅλαι αἱ ἀποφάσεις τῶν δευτεροβαθμίων ἐπιτροπῶν, νὰ γίνῃ ἔλεγχος τῶν ἐκπροθέσμων δηλώσεων κλπ. — Ὁ Κτηματικὸς Σύλλογος Ἠλείας ὑποβάλλει ψήφισμα, ἐν ᾧ ὑποδεικνύει τὴν λῆψιν διαφόρων μέτρων πρὸς βελτίωσιν τῆς γεωργίας. — Ἡ Γενικὴ ἕνωσις τῶν ἀναπήρων καὶ πολέμου Ἀττικῆς, παρακαλεῖ ὅπως ληφθοῦν τὰ ἴδια μέτρα προστασίας, καὶ διὰ τὰ ὑπὸ ἀναπήρων ἐκμεταλλευόμενα καφφενεῖα. — Πανελλήνιος ὁμοσπονδία φορτοεκφορτωτῶν, ὑποβάλλει ψήφισμα δι’ οὗ ὑποδεικνύει τὴν λῆψιν διαφόρων μέτρων, πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως αὐτῶν. — Οἱ ἀχθοφόροι ἀποσκευῶν τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ὑποβάλλουν παράπονα διὰ τὸν δημιουργούμενον θόρυβον ἐν τῇ Βουλῇ καὶ τῷ Τύπῳ ὑπό τινων ἐπιτηδείων, καὶ δηλοῦν ὅτι θὰ εἶναι εὐχαριστημένοι ἐὰν συνεχισθῇ ἡ ὑπηρεσία των ὑφ’ οὓς ὅρους διεξάγεται καὶ σήμερον. — Ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι Ξάνθης–Ἰωαννίνων διαμαρτύρονται διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἰδιωνύμου ἀδικήματος. — Γονεῖς καὶ κηδεμόνες μαθητῶν Ἑλληνικῶν σχολείων Λαμίας, παρακαλοῦν ὅπως διορισθῇ τὸ ἀπαραίτητον προσωπικόν, καθόσον τρία Ἑλληνικὰ σχολεῖα ἀριθμοῦντα ἄνω τῶν 500 μαθητῶν, ἐργάζονται μὲ ἐλλιπέστατον προσωπικόν. — Ὁ προεδρεύων τοῦ Πρωτοδικείου Καστορίας, ὑποβάλλει ἀντίγραφον ἀποφάσεως τῆς ὁλομελείας τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Καστορίᾳ Πρωτοδικῶν, ὑποδεικνυούσης διάφορα μέτρα πρὸς ἀνόρθωσιν τῆς δικαιοσύνης. — Ὁ πρόεδρος τοῦ γεωργικοῦ πιστωτικοῦ συνεταιρισμοῦ Αἰγιαλῆς Ἀμοργοῦ, ὑποβάλλει σχέδιον περὶ ἱδρύσεως ταμείου συντάξεως καὶ αὐτασφαλείας, τῶν γεωργῶν τῆς Ἑλλάδος. — Ὁ πρόεδρος τοῦ συνδέσμου βοηθῶν φαρμακοποιῶν Καβάλλας, διαμαρτύρεται διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ περὶ Κυριακῆς ἀργίας φαρμακείων Ν. Δ. — Ὁ πρόεδρος προσφυγικῶν ὁμάδων Ἀγγίστης καὶ ἄλλων, παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐκτελέσεως ἀποφάσεως ἐποικισμοῦ Σερρῶν, ἐπὶ διαφορᾶς γαιῶν μεταξὺ προσφύγων Πραβίσκου καὶ γηγενῶν Σεμόλτου, πρὸς πρόληψιν συγκρούσεων. — Ἡ καπνεργατικὴ ἕνωσις Καβάλλας, παρακαλεῖ ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, περὶ ἰδιωνύμου ἀδικήματος. — Ἐπιτροπαὶ γαλακτοπωλῶν Μεσολογγίου, διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ὁρισθείσης τιμῆς γάλακτος τυροποιήσεως εἰς δραχμὰς 5.80, καὶ ζητοῦν τὴν αὔξησιν αὐτῆς εἰς δραχμὰς 7. — Ὁ πρόεδρος τοῦ συλλόγου Ζαγορισίων, παρακαλεῖ ὅπως ἡ γραμμὴ Μετσόβου διέλθῃ παρὰ τὸ ἀνατολικὸν Ζαγόριον πρὸς ἐξυπηρέτησιν 20 χωρίων. — Κάτοικοι περιφερείας Οἰτύλου, παρακαλοῦν ὅπως λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως καταργηθῇ ὁ φόρος οἰκοδομῶν ἀπὸ τὰς σεισμοπλήκτους οἰκίας, ὡς καὶ ὁ φόρος ταμείου ἐλαίας. — Ὁ πρόεδρος τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων Πατρῶν, παρακαλεῖ ὅπως ἐπισπευθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ἐμπειρῖκος καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν αὐτόθι συμβολαιογράφων, τασσομένων ὑπὲρ τῆς γνώμης τῶν συμβολαιογράφων Ἀθηνῶν, καὶ θεωρούντων ἄδικον τὴν συγχώνευσιν τοῦ ταμείου των μετὰ τοῦ ταμείου συντάξεων νομικῶν καὶ δικηγόρων. — Οἱ συμβολαιογράφοι Κερκύρας καὶ Σερρῶν, διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑπαγωγήν των εἰς τὸ γενικὸν ταμεῖον συντάξεων νομικῶν. — Ὁ πρόεδρος τοῦ συλλόγου πανδοχέων καὶ τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Καρδίτσης, παρακαλοῦν ὅπως λόγῳ τῆς ἐπικρατούσης οἰκονομικῆς κρίσεως, ἀνασταλῇ ἡ ἐκτέλεσις ἐνταλμάτων φόρου ἐπιτηδεύματος χρήσεως 1928– 1929. — Κάτοικοι Ἀρτοτίνης, παρακαλοῦν ὅπως καταργηθῇ ὁ φόρος γεωργικῆς παραγωγῆς, λόγῳ τῶν ζημιῶν ἃς ὑπέστησαν ἐκ τῆς ἀκρίδος. — Ὁ πρόεδρος τοῦ ἐπιμελητηρίου Ἰωαννίνων, παρακαλεῖ ὅπως ἀνασταλῇ πᾶσα εἴσπραξις φόρων παρελθουσῶν χρήσεων, καθόσον δεινὴ κρίσις μαστίζει ὁλόκληρον τὴν Ἤπειρον. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ξανθόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνοικισμοῦ τῶν Νέων Μουδανιῶν, παρακαλοῦντος ὅπως ἡ Κυβέρνησις μεριμνήσῃ πρὸς θεραπείαν τοὐλάχιστον τῶν ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν τοῦ συνοικισμοῦ. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης, καταθέτει αἴτησιν τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Μεσολογγίου, παρακαλοῦντος ὅπως ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, χορηγήσῃ προθεσμίαν πληρωμῆς τῶν φόρων τῶν χρήσεων 1921–1925 ἐκτάκτων κερδῶν, καὶ φόρων Δʹ κατηγορίας. — Ἱερεῖς καὶ ἐπίτροποι ἐνοριακῶν ναῶν Ἀθηνῶν, Αὐλωναρίου Ὀξυλίθου καὶ Ναούσης, παρακαλοῦν ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ κλήρου καὶ ἐνοριακῶν ναῶν ὡς ἔχει. — Ἀνάπηροι πολέμου Θεσσαλονίκης, ἀναμένουν μετ’ ἀγωνίας τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τῆς μονοπωλήσεως τῶν σιγαρέττων. — Ὑπερεκατὸν πρατηριοῦχοι καὶ πωληταὶ καπνῶν Χίου καὶ Χαλκίδος, διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, περὶ μονοπωλήσεως χονδρικῆς καὶ λιανικῆς πωλήσεως σιγαρέττων. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου, «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου τοῦ ἀπὸ 21)23 Δεκεμβρίου 1926 ψηφίσματος, περὶ συστάσεως ναυτικῶν συμβουλίων». Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ συστάσεως ὑπηρεσίας συγκοινωνιῶν ναυτικῶν ἀερολιμένων παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ὑποχρεωτικῆς ὑπηρεσίας κατασσομένων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ., περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ., περὶ διορισμοῦ μελῶν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου καὶ διοικητικῆς ἐπιτροπῆς, παρὰ ταῖς σιδηροδρομικαῖς ἑταιρείαις ἐν αἷς ὑπάρχουσι γραμμαὶ, καὶ τροχαῖον ὑλικὸν ἀνῆκον εἰς τὸ Κράτος». Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν δικογραφιῶν περὶ διώξεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Μουντζουρίδη, Ι. Λυμπεροπούλου καὶ Π. Λούβαρη, δι’ ὧν ἀποφαίνεται ὅτι οὐδεὶς λόγος συντρέχει πρὸς ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας, ἐφ’ ὅσον αἱ κατηγορίαι δι’ ἃς ζητεῖται αὕτη, ἔχουν προφανῶς πολιτικοὺς σκοπούς. Ὁ κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου, «περὶ ἐπιχορηγήσεων παρεχομένων ἐκ τοῦ Δημοσίου ταμείου εἰς ἀγαθοεργὰ καὶ ὑγειονομικὰ ἱδρύματα, ὡς καὶ φιλανθρωπικὰ σωματεῖα κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου, «περὶ καταργήσεως νέων μονῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σίδερης ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ., τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ., αʹ) περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ ἀνωτέρων σχολῶν γεωπονικῆς καὶ δασολογικῆς νόμων, καὶ βʹ) περὶ καταργήσεως θέσεων κλπ. ἀνωτέρων σχολῶν γεωπονικῆς καὶ δασολογικῆς καὶ 2) Περὶ κυρώσεως, αʹ) τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 17 Ἰανουαρίου, 1928, περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως, ὑπογραφείσης τῇ 22 Νοεμβρίου 1927, βʹ) τοῦ Ν. Δ. τῆς 2ας Μαΐου 1928, περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 3372, 3389, καὶ τοῦ Ν. Δ. ἀπὸ 17 Ἰανουαρίου 1928, περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως, ὑπογραφείσης τῇ 22ᾳ Νοεμβρίου 1928 καὶ γʹ) περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 16 Αὐγούστου 1928 συμβάσεως, μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Γουργουρῆς, Ε. Μαλαμίδας, Χ. Ζουμῆς, Δ. Χατζῖσκος, Σ. Τσακμάκης, Χ. Λαδᾶς, Θ. Χαβίνης, Κ. Πετσάλης καὶ Ι. Κουτσίνας, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἀναπήρων πολέμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Πρέκας, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21)23 Ἀπριλίου 1926 περὶ λιμενικῆς φορολογίας Θήρας». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἁρμοδιότητος τῶν πταισματοδικῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ προστίμου ἐκπαιδευτικῶν τελῶν τῶν μαθητῶν τῆς σεισμοπλήκτου ἐπαρχίας Κορινθίας». 2) Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν». 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Φεβρουαρίου 1926, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3341, περὶ ἱδρύσεως Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 4) Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν.Δ., τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1925, περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Ἐθνικῆς βιβλιοθήκης. 5) Περὶ ἀναπληρώσεως τῶν ὡς γερουσιαστῶν ἐκλεγομένων καθηγητῶν τῶν πανεπιστημίων κλπ. ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ μαθήματος τῆς ἕδρας αὐτῶν καὶ 6) Περὶ καταβολῆς εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, διδάκτρων καὶ ἐξετάστρων ἀπόρων ὁμογενῶν φοιτητῶν κλπ.». Ὡσαύτως ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι προτάσεων νόμων: 1) Περὶ παραχωρήσεως τοῦ κτήματος, «Μέγα Μετόχι τῆς ἱερᾶς μονῆς Χίου» πρὸς ἐγκατάστασιν γεωπονικοῦ σταθμοῦ καὶ 2) Περὶ ἐπαναφορᾶς τῆς ἐπαρχίας Φιλιατῶν τοῦ νομοῦ Ἰωαννίνων, εἰς αὐτοτελῆ ἐκκλησιαστικὴν διοίκησιν. Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ., περὶ ἀπὸ μέρους τοῦ ταμείου μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν παροχῆς συμπληρωματικῆς ἀποζημιώσεως, εἰς τὸν Πανελλήνιον γυμναστικὸν σύλλογον καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4)12 Δεκεμβρίου 1925, περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΓΦΑ (3501), 389 καὶ 2918, περὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς ὡς καὶ τῶν περὶ λιμένων. Ὁ κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας) καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν, ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Κουπαρούσου καὶ Α. Ἀνδρεάδη (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἀναγραφεῖσα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ καθ’ ἡμᾶς ὑπουργείου, πίστωσις τρεχούσης χρήσεως ἀνερχομένη εἰς τὸ ποσὸν τῶν 9.000.000, ὑπὸ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον 6)2 δι’ ἐπιδόματα, συσσίτια, εἰδικὰ καὶ ἔκτακτα βοηθήματα προσφύγων, δαπάνην διὰ τὴν ἐν ἀσύλοις ἐνδιαίτησιν αὐτῶν, ἔξοδα ταφῆς ἀποβιούντων προσφύγων, καὶ δι’ ἀγορὰν βιβλίων προσφύγων φοιτητῶν μέχρι δραχμῶν 250.000 ἐχρησιμοποιήθη ὡς ἑξῆς: Παρὰ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἐδαπανήθη συνολικὸν ποσὸν 4.260.000. Ἀφ’ ἧς ἡ παροῦσα Κυβέρνησις παρέλαβε τὴν ἀρχήν, ἐδαπανήθησαν τὰ κάτωθι ποσὰ ἀπὸ 1ης Ἰουλίου 1928.

Ἡ διανομὴ τῶν ἐκτάκτων βοηθημάτων, ὡς καὶ ἡ ἐπιχορήγησις τῶν ἱδρυμάτων, καὶ ἐν γένει πᾶσα ἄλλη δαπάνη ἀφορῶσα τὸ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον 6)2 τοῦ καθ’ ἡμᾶς προϋπολογισμοῦ, ἐνεργεῖται κατόπιν προηγουμένης ἡμετέρας ἀποφάσεως». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Καρυωτάκης ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως.

§2Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ σχετικὴ συζήτησις θὰ διεξαχθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. «περὶ ἀποκεντρώσεως καὶ αὐτοδιοικήσεως», συνεπῶς ἡ ἐρώτησις αὕτη δύναται νὰ διαγραφῇ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. Εὐθυμιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Κιλκίς.

§4Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Εἰς τὸ Κιλκὶς ὁ μέσος κλῆρος τῶν γεωργῶν, περιορίζεται εἰς 20–25 στρέμματα. Μεταξὺ αὐτῶν συγκαταλέγεται καὶ εἷς Ἀργυρίου, ὅστις κατέχει παρανόμως 170 στρέμματα τὰ ὁποῖα ὁ ἐποικισμὸς παρεχώρησε εἰς τοὺς γεωργούς. Ἀλλὰ κατόπιν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, διατάσσει νὰ ἐπιστραφοῦν τὰ στρέμματα ταῦτα εἰς τὸν Ἀργυρίου καίτοι εἶχον καλλιεργηθῆ καὶ σπαρεῖ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μεσολαβήσῃ παρὰ τῇ Ε.Α.Π., καὶ διορθωθῇ τὸ κακὸν τοῦτο, διότι οἱ ἐκεῖ χωρικοὶ εὑρίσκονται ἐν ἀπογνώσει.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαμαρᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§6Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Ἐπαναλαμβάνων ὅσα εἶπεν καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, λέγω ὅτι ἐνῷ ἐδόθησαν τὰ στρέμματα ταῦτα εἰς τοὺς χωρικοὺς τὰ ὁποῖα καὶ ἐκαλλιέργησαν καὶ ἔσπειραν, ἔρχεται τώρα ἡ Ε.Α.Π. καὶ τοὺς ἀποξενεῖ ἀπὸ τὰ χωράφια των. Νομίζω ὅτι τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἄν δὲν ἔχωσι τυχὸν περισσοτέρας ἐκτάσεις, τοῦτο δύναται νὰ διαρρυθμισθῇ κατὰ τὴν ὁριστικὴν διανομὴν τῶν γαιῶν.

§7Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν γνωρίζω τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι αἱ ἐνέργειαι τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Ε.Α.Π., προκειμένου περὶ ἐγκαταστάσεως ἀκτημόνων ἢ προσφύγων δὲν φθάνουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Πάντως παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ νὰ τὴν ἐξετάσω.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου.

§9Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ὅπως παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν τῆς ὑποβολῆς αἰτήσεων συντάξεων θυμάτων πολέμου.

§10Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν κάνω καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε.

§11Κ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ κ. Πρόεδρε τὴν ἀναφοράν, καίτοι ἐζητήθη ἐπανειλημμένως ἡ παράτασις τῆς προθεσίας.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως ἀποστράτων ἀξιωματικῶν.

§13Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῆς ἑνώσεως ἀποστράτων ἀξιωματικῶν καὶ συνταξιούχων, Πατρῶν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, νὰ λάβῃ μέτρα προστασίας ὑπὲρ τῆς τάξεως ταύτης τῶν συνταξιούχων, —ἐὰν πρόκειται νὰ ληφθοῦν μέτρα ὑπὲρ τῆς στεγάσεως τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν καὶ συνταξιούχων Ἀθηνῶν, διότι διὰ τὰς πόλεις τῶν Πατρῶν καὶ Θεσσαλονίκης, ἐπίσης αἱ αὐταὶ βιωτικαὶ συνθῆκαι συντρέχουσι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§15Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, καθ’ ὅσον νομίζω ὅτι οὐδεμία τάξις ὑποφέρει τόσον οἰκονομικῶς, ὅσον ὑποφέρει ἡ τάξις αὐτή. Καὶ τοῦτο τὸ ἐξηκρίβωσα ἐκ τοῦ ἑξῆς γεγονότος. Ἀναλαβὼν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συστήσω τὴν ἀναφορὰν ταύτην μετέβην εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον καὶ εἶδον ὅτι πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐν ἀποστρατείᾳ, εὑρίσκονται ὡς πρὸς τὸ μισθολόγιον εἰς τὸ τέλος τοῦ 1929. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασίν μου ταύτην καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ ληφθῶσι προστατευτικὰ μέτρα ὑπὲρ τῆς στεγάσεως τῶν ἐν Ἀθήναις συνταξιούχων νὰ μὴ παρίδῃ τὸ σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν, τὸ ὁποῖον ἀρκετὰς ὑπηρεσίας προσέφερεν διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν συνόρων τῆς πατρίδος μας.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν πιστούχων Τραπέζης Παύλου διὰ τὴν ματαίωσιν ἐνεχύρων ἐκπλειστηριάσεως.

§17Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ πιστοῦχοι τῆς Τραπέζης Παύλου εἶχον πληροφορηθῆ ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ πλειστηριασμὸς μιᾶς ποσότητος ἐνεχύρων ταπήτων. Τὸν πλειστηριασμὸν ἐζήτησε ὁ ἐπὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐκοινοποίησε τὴν ἐπιταγὴν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ ἀνέμενε τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἡμέρας τοῦ πλειστηριασμοῦ. Παραδόξως ὅμως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11284 ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου, ἡ πρᾶξίς του αὕτη ἠκυρώθη, διότι ὡς λέγει ἡ ἀπόφασις εἶχε μὲν χαρτοσημανθῆ ἡ σύμβασις τῆς ἐνεχυριάσεως τῶν ταπήτων ἀλλὰ ἡ σφραγὶς τῆς ἀκυρώσεως τοῦ ἐνσήμου δὲν εἶχε κατατεθῆ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς πιστούχους ἐνήργησε καὶ πάλιν καὶ ἐκοινοποίησε ἐκ νέου ἐπιταγὴν ἀναμένον τὸν προσδιορισμὸν τῆς δημοπρασίας καὶ ζητῆσαν ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν νὰ ὁρίσῃ αὐτὸς τὸν συμβολαιογράφον. Ἀλλὰ παρ’ ἐλπίδα ἀκυροῦται καὶ πάλιν ἡ ἐνέργεια αὐτὴ διότι δὲν εἶχε κατατεθῆ τὸ ἔνσημον. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἠρώτησα διακεκριμένους νομικοὺς οἵτινες μοῦ ἀπήντησαν ὅτι οὐδεμία ἀνάγκη ὑπῆρχε νὰ κατατεθῇ ἡ σφραγὶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ οὔτε εἶχε ἀνάγκην ὁ διάδικος νὰ καταθέσῃ ἔνσημον. Παρακαλῶ συνεπῶς νὰ μὲ πληροφορήσητε ἐὰν ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν μοι ἔδωσαν οἱ νομικοὶ οὗτοι ἦτο ἡ ὀρθή, καὶ παρακαλῶ συγχρόνως ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβάλῃ συντόμως τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀνακληθῇ τὸ διάταγμα, δι’ οὗ καθυστερεῖται ἡ κήρυξις τῆς πτωχεύσεως τῆς Τραπέζης ταύτης.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς πολυτέκνων γονέων Ἀγρινίου.

§19Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι γνωστόν, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι ὅπου τὸ ζήτημα τῆς ἀγαμίας καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐλαττώσεως τῶν γεννήσεων προεκάλεσαν τὴν Κυβερνητικὴν μέριμναν αὕτη συνεδυάσθη καὶ ἐξεδηλώθη πάντοτε ἐν συνδυασμῷ πρὸς προστασίαν τῶν ἐγγάμων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν πολυτέκνων. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ πρώτη ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου ἐν Γερμανίᾳ ἐξεδηλώθη ἰδιαιτέρως διὰ τῆς προστασίας τῶν πολυτέκνων διὰ τῆς μεταπολεμικῆς ἐλαττώσεως τοῦ φόρου εἰσοδήματος. Καὶ παρ’ ἡμῖν εἶναι ἐπίσης γνωστὸν ὅτι λαμβάνεται πρόνοια καὶ προκηρύσσονται ἔπαθλα ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διὰ μιᾶς οἱασδήποτε ἐνεργείας συντελοῦν εἰς τὴν προαγωγὴν καὶ τὴν βελτίωσιν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. Κατὰ μείζονα λόγον πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπιτελοῦσι τὸν μεγαλύτερον ἆθλον, τὸν ἆθλον τῆς πολυτεκνίας. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως ἐν συναφείᾳ πρὸς τὰς ποινὰς καὶ μεταρρυθμίσεις τῆς φορολογικῆς νομοθεσίας ληφθῇ μέριμνα καὶ ὑπὲρ τῆς προστασίας τῶν πολυτέκνων. Γνωρίζω ἕνα πατέρα 14 τέκνων καὶ ἕνα πατέρα 11 τέκνων. Φρονῶ, ὅτι δέον νὰ ληφθῇ μία ἰδιαιτέρα προστασία.

§20Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν περὶ ἐλλείψεως δικαστῶν.

§22Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν γνωρίζω, κ. ὑπουργέ, τί συμβαίνει εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας, ἀλλ’ ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται εἰς τὴν περιφέρειαν Πατρῶν πρέπει ἀναμφισβητήτως νὰ προκαλέσῃ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν ὑμῶν. Κατὰ τὸν τρέχοντα μῆνα ἐματαιώθησαν αἱ συνεδριάσεις τοῦ Κακουργιοδικείου Πατρῶν, οἱ δὲ κατηγορούμενοι ἐπὶ 10 μῆνας διατελοῦσι προφυλακισμένοι καὶ ἀναμένουσιν ἐναγωνίως τὴν κρίσιν τῆς τύχης των, οἱ δὲ μάρτυρες, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν, διὰ νὰ ἐξετασθῶσιν ἐν μέσῳ δυσχερειῶν λόγῳ τῆς συγκοινωνίας ἠναγκάσθησαν νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὴν πατρίδα των. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου τὸ Πρωτοδικεῖον Πατρῶν εἶναι βεβαρημένον μὲ ποινικὰς καὶ πολιτικὰς ὑποθέσεις συνεδριάζει δὶς τῆς ἡμέρας καὶ ἀποτελεῖται ἀπὸ τέσσαρας δικαστάς, μᾶς ὑπεσχέθητε δέ, ὅτι θὰ ἐνισχύσητε τὸ Πρωτοδικεῖον. Δυστυχῶς δὲν ἐλήφθη οὐδὲν μέτρον. Φρονῶ, ὅτι ἐπιβάλλεται, ὅπως τὸ Πρωτοδικεῖον Πατρῶν ἐνισχυθῇ καθ’ ὅσον ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου.

§23Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Πατρῶν ἀπήντησα σήμερον, ὅτι τὰ παράπονά του εἶναι ἀβάσιμα, διότι ἡ δύναμις τοῦ Πρωτοδικείου καὶ Ἐφετείου ἦτο αὐτή, ἡ ὁποία ἦτο πάντοτε. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ὅταν ἀπὸ πέρυσιν ἡ ἐπαρχία Καλαβρύτων ἀπετέλεσεν ἰδίαν περιφέρειαν Πρωτοδικειακὴν καὶ θὰ ἦτο πρέπον ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὸ Πρωτοδικεῖον Πατρῶν, ἐν τούτοις ὁ ἀριθμὸς τῶν Πρωτοδικείων παρέμεινε ὁ αὐτός, διότι 15 Πρωτοδίκαι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Πατρῶν, πλὴν μερικῶν οἱ ὁποῖοι ἀπουσιάζουν λόγῳ παθήσεως, ἢ δι’ ἄλλην ὑπηρεσίαν. Δὲν νομίζω ὅτι τὰ παράπονα αὐτὰ εἶναι δίκαια, ἐν τούτοις ὅμως πρέπει νὰ μάθῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἔχω γενικὴν ἔλλειψιν καὶ ἀνεπάρκειαν προσωπικοῦ, διότι αἱ ὀργανικαὶ θέσεις εἶναι 35 κεναί, διεξήγαγον διαγωνισμὸν παρέδρων, καὶ ἐξ αὐτῶν συνεπληρώθησαν τὰ διάφορα Πρωτοδικεῖα, διὰ δέκα παρέδρων, δύναμαι δὲ νὰ διαβεβαιώσω τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι εἰς Πάτρας ἔστειλα δύο παρέδρους πρὸς ἐνίσχυσιν. Ἐν Μεσολογγίῳ λόγῳ τῆς ἀπουσίας ἑνὸς τῶν Πρωτοδικῶν, ἀποσπασθέντος εἰς τὸν ἐποικισμόν, εἶμαι ἀναγκασμένος νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον μίαν συμπλήρωσιν, διότι ἡ δύναμις ἡ ὁποία ἦτο εἰς τὸ Μεσολόγγιον ἦτο πάντοτε ἡ αὐτή, πλὴν ἑνὸς ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπεσπασμένος.

§24Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι τέσσαρες.

§25Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁπωσδήποτε θὰ προσπαθήσω νὰ ἱκανοποιήσω τὰς ἀπαιτήσεις τῶν δικηγορικῶν συλλόγων.

§26Μ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι μέτρα κ. Ὑπουργέ, διότι ἕνεκεν τῆς ἐλείψεως δικαστῶν, δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ δικασθῇ μία ὑπόθεσις εἰς τὰς Πάτρας.

§27Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργός τῆς Δικαιοσύνης). Τρεῖς ἐφέται διατελοῦσιν ἐν ἀδείᾳ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Ἀναστασίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§29Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ εὐθύνη τῆς ἀνωμαλίας εἰς ἣν διατελοῦν τὰ δικαστήρια, δὲν πρέπει νὰ ἀποδοθῇ τόσον εἰς Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ εἰς τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐνεργεῖ ἀδικαιολογήτους μεταθέσεις, καὶ ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου ὅταν θέλῃ, χωρὶς νὰ ἀντικαθιστᾷ τοὺς μετατιθεμένους ταχέως. Δὲν γνωρίζω πόσοι ἐφέται εἶναι τοποθετημένοι εἰς Πάτρας, τὸ γεγονὸς ὅμως εἶναι ὅτι τὸ Ἐφετεῖον ἀργεῖ ἀπὸ ἡμερῶν, ἐπὶ κινδύνῳ μεγάλων συμφερόντων καὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν, τὸ δὲ Πρωτοδικεῖον μόλις κατορθώνει νὰ συγκροτῇ ὅλας του τὰς συνεδριάσεις, διὰ τῶν αὐτῶν δικαστῶν. Καὶ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἠλείας τὸ αὐτὸ συμβαίνει, διότι καὶ ἐκεῖθεν μετετέθησαν δικασταὶ ἀδικαιολογήτως παρὰ τοῦ Συμβουλίου, χωρὶς εἰσέτι νὰ ἀντικατασταθοῦν οὗτοι. Ἡ κατάστασις αὕτη καθιστᾷ ἔκρυθμον τὴν λειτουργίαν τῆς δικαιοσύνης.

§30Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ δικασθῇ οὔτε μία ὑπόθεσις εἰς τὰς Πάτρας ἐκ τῶν προτιμομένων, διότι καὶ οἱ ὑπάρχοντες δικασταὶ δὲν ἐπαρκοῦν.

§31Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀπουσιάζουν τρεῖς ἐφέται μὲ ἄδειαν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀναπήρων θυμάτων πολέμου, Ἡρακλείου, Βόλου, Πύργου, περὶ μονοπωλήσεως τῶν σιγαρέττων.

§33Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ δύο Ὑπουργοὺς, τὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τὸν τῆς Προνοίας, καὶ ἑπομένως πρέπει ν’ ἀναβληθῇ, διὰ νὰ εἶναι παρόντες. Οὐχ’ ἧττον συνιστῶ καὶ νομίζω, ὅτι κάθε βουλευτὴς θὰ συστήσῃ μετὰ θερμῆς ψυχῆς τοὺς ἀναπήρους, οἱ ὁποῖοι παρ’ ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι κατὰ μέγα μέρος δὲν ἔτυχον τῆς δεούσης περιθάλψεως. Οἱ ἀνάπηροι πολέμου, παραπονοῦνται καθ’ ὡρισμένων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἶναι δίκαια τὰ παράπονά των, οὐχ’ ἧττον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, νὰ ἐξετάσῃ σοβαρῶς τὰ πράγματα. Ἐκτὸς τούτου οἱ ἀνάπηροι διαμαρτύρονται καθ’ ὡρισμένων διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀκόμη δὲν συνεζητήθη, τοῦ ἀφορῶντος τὴν μονοπώλησιν τῶν σιγαρέττων κλπ., ὅταν δὲ θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, τότε θὰ ἀναπτύξω τὰ περὶ αὐτοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ εἶναι, ὅπως αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι ἐξετάσωσι προηγουμένως τὰ παράπονα τῶν ἀναπήρων, τὰ ὁποῖα εἶναι δίκαια. Παραπονοῦνται ἐναντίον μιᾶς διατάξεως, δυνάμει τῆς ὁποίας ὁ ἀριθμὸς τῶν περιπτέρων εἶναι ἀπεριόριστος, τῶν πωλούντων σιγαρέττα. Ἡ διαμαρτυρία εἶναι δικαιοτάτη, διότι ὅταν ὁ ἀριθμὸς εἶναι ἀπεριόριστος, τὸ μονοπώλιον τότε εἶναι κάκιστον. Ἐπειδὴ ὑπάρχει νομοσχέδιον πρὸς συζήτησιν, νομίζω ὅτι δὲν συντρέχει λόγος, νὰ ἐκτεθῶμεν εἰς λεπτομερείας. Τῶν ἀπόψεων τῶν ἀναπήρων. Ἔχω νὰ προσθέσω ἀκόμη ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, νὰ ἐξετάσωμεν μετὰ μεγίστης εὐμενείας τὰ αἰτήματα τῶν ἀναπήρων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τύχη κατὰ τὸ πλεῖστον τῆς δεούσης περιθάλψεως.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουμπαροῦσσος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§35Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ ὀλίγον αὐτὸ χρονικὸν διάστημα καθ’ ὃ εἶναι εἰς τὴν ἀρχήν, ποικιλοτρόπως ἔδειξε τὴν εὐμένειάν της περὶ τῶν ἀναπήρων. Ἡ τάξις αὐτὴ προσέφερεν πολλὰς ὑπηρεσίας, καὶ ἐν τούτοις ἐνοχλεῖται παρὰ ἐμπόρων καὶ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχυνεν ἡ τάξις αὐτὴ τὸ αἷμα της, αὐτοὶ ἐπλούτιζον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἱκανοποιηθῶσιν οἱ ἀνάπηροι, διότι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας καταστρατηγοῦσι τοὺς ψηφισθέντας νόμους, ὅπως συμβαίνῃ εἰς τὰς Νέας Χώρας, ἐνῷ δίδομεν τὸ μονοπώλιον εἰς τοὺς ἀναπήρους, δίδομεν αὐτὸ καὶ εἰς τοὺς ἐξ ἐπαγγέλματος πωλητὰς σιγαρέττων, καὶ οὕτω δὲν ὑπάρχει μονοπώλιον σιγαρέττων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ κατοχυρώσῃ τοὺς ἀναπήρους.

§36Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ὁρίσωμεν εἰδικὴν ἡμέραν συζητήσεως τοῦ μεγάλου τούτου κοινωνικοῦ ζητήματος.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει νομοσχέδιον κατατεθειμένον εἰς τὴν Βουλήν, τὸ ὁποῖον θὰ λύσῃ τὰ ζητήματα αὐτά. Τοὺς δίδομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ τὰ μέσα τὰ συγκοινωνιακά. Ἡ μόνη δυσκολία ἡ ὁποία ἐγεννήθη διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, καὶ ἕνεκα τῆς ὁποίας δὲν συνεζητήθη ἀκόμη εἶναι ἡ ἑξῆς· ὅτι τὸ μονοπώλιον τῆς πωλήσεως τῶν σιγαρέττων κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἁρμοδίων, ἔφερε ἐλάττωσιν εἰς τὴν πώλησιν τοῦ καπνοῦ ἀπὸ 6.200.000 εἰς 4.800.000 κοιλά, καὶ ἡ μείωσις αὐτὴ ἐζητεῖτο νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὸν νόμον περὶ παραγωγικοῦ σιγαροχάρτου. Εὑρισκόμεθα λοιπὸν πρὸ μιᾶς ζημίας τοῦ δημοσίου, ἡ ὁποία δύναται νὰ ὑπολογισθῇ εἰς 300.000.000 καὶ πλέον κατ’ ἔτος. Θὰ εἶχον λοιπὸν καθῆκον νὰ δηλώσω, ὅτι ἐὰν ἡ μελέτη τοῦ ζητήματος ἀποδείξῃ, ὅτι οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα, δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν διατήρησιν τῆς μονοπωλήσεως τῶν σιγαρέττων, ἀλλ’ εἴμεθα διατεθειμένοι ἐν τῷ πνεύματι τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ ὑπὲρ ὅλων τῶν θυμάτων πολέμου καὶ οὐχὶ περὶ μιᾶς τάξεως τῶν περιπτεριούχων, νὰ δεχθῶμεν, ὅπως γίνουν ὅλαι αἱ ἀναγκαῖαι θυσίαι, διὰ νὰ βελτιώσουν τὴν θέσιν των. Συνῆλθον μάλιστα ἀπόψε οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς σύσκεψιν, ἵνα δυνηθῶμεν, νὰ φέρωμεν τὰ σχετικὰ μέτρα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὸ συντομώτερον ἐντὸς τριῶν ἢ τεσσάρων ἡμερῶν. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ καὶ διὰ τὰ συγκοινωνιακὰ αὐτὰ μέσα, ἀλλὰ δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δημιουργήσωμεν μίαν τρομερὰν ζημίαν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ὑπὲρ ὡρισμένης τάξεως τῶν θυμάτων πολέμου, διότι οἱ περιπτεριοῦχοι δὲν εἶναι οἱ μόνοι ἀνάπηροι, καὶ ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ μεριμνήσωμεν περὶ μιᾶς μόνον τάξεως αὐτῶν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων χωρίου Ἀσφαλακτοῦ Ἠλείας, περὶ ἐκχερσώσεως θαμνωδῶν ἐκτάσεων.

§39Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ ἀναφορά.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Συριόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§41Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε καὶ παρακαλῶ ὅπως ἀποσταλῇ αὕτη εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, καὶ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§42Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρακαλῶ, νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος ἐπὶ ἀναφορᾶς σωματείου Πύργου περὶ ἐνισχύσεως τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου.

§44Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην τοῦ σωματείου Πύργου περὶ ἐνισχύσεως τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου καὶ παρακαλῶ, ὅπως ἐπειδὴ ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος παραπονοῦνται οἱ ἱερεῖς, ὅτι ὁ μισθὸς τὸν ὁποῖον λαμβάνουσι, τὸν ὁποῖον πολλάκις οὔτε κἄν λαμβάνουσιν, εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκής, Μητροπολῖται ἔχουσι νὰ μισθοδοτηθῶσι πρὸ μηνῶν, παρακαλῶ λέγω, νὰ ληφθῇ κἄποια φροντὶς καὶ δι’ αὐτούς.

§45Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Ποιοῦμαι τὰς αὐτὰς συστάσεις.

§46Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ μισθοδοσία τοῦ κλήρου ἐν γένει ἐκ τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ δὲν φαίνεται δυνατή, ἂν τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον διαχειριζόμενον τὰ ἐκκλησιαστικὰ κτήματα κατορθώσῃ δι’ ἀναθέσεως αὐτῶν εἰς τὴν Τράπεζαν, νὰ ἐπιτύχῃ ὅρους ἐξ ὧν νὰ δύναται νὰ μισθοδοτηθῇ καὶ ὁ κλῆρος, ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἔχει, τοὐναντίον δι’ ἐγγράφου της ἀπεδέχθη τὴν γνώμην τῆς συνόδου καὶ ἐξουσιοδότησε νὰ διαπραγματευθῇ μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 11 Ἰουλίου 1928, περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν».

§50ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§51Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ ἐπικυρωθοῦν καὶ τὰ πρακτικὰ ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§53ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ., περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων, περὶ ὑδραυλικῶν ταμείων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 6)6 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. «περὶ δικολάβων κτλ.». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Δεκεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ συστάσεως στρατιωτικῆς ἰατρικῆς σχολῆς».

§55Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπεβλήθη τροπολογία τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἀπεδέχθην.

§56Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν ὑποβάλλονται τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀναγινώσκονται πράγματι εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τῶν ὁποίων δὲν λαμβάνομεν γνῶσιν. Οὕτω δὲ ψηφιζομένου τοῦ συνόλου, εὑρισκόμεθα πρὸ τροποποιήσεων ἀληθῶς ἀκατανοήτων.

§57Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Θὰ ὀφείλεται εἰς πλάνην τοῦ προεδρείου, διότι ἡμεῖς μετ’ ἰδιαζούσης προσοχῆς παρακολουθοῦμεν τὰ δικαστικὰ πράγματα. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ μὴν ἀντιληφθῶμεν τοιαύτην τροπολογίαν ἡμεῖς ἐδῶ;

§58Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἡ τροπολογία αὐτὴ ὑπεβλήθη ἀπὸ τὸν κ. Ἀργυρόπουλον. Δυνάμει τοῦ κανονισμοῦ αἱ τροπολογίαι πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ νὰ τυπώνωνται καὶ νὰ διανέμωνται, δύνανται ὅμως κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ ὑποβάλλωνται τροπολογίαι καὶ νὰ ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐκτὸς ἐκείνων ποῦ ὑποβάλλουν ὁ κ. ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δύναται καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ ὑποβάλῃ. Δύνανται ν’ ἀναγνωσθοῦν καὶ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή. Ἐδῶ ἀνεγνώσθη ἡ τροπολογία, ἔλαβεν γνῶσιν ἡ Βουλὴ καὶ τὴν ἀπεδέχθη ὁ κ. ὑπουργός. Εἶναι ἐν τάξει τὸ προεδρεῖον, κ. συνάδελφε.

§59Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ μομφῆς κατὰ τοῦ προεδρείου. Πρόκειται περὶ τακτικῆς, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ. Διότι ὅταν ὑποβάλλεται μία τροπολογία ἐν μέσῳ θορύβου εἶναι ἀδύνατον νὰ λάβωμεν γνῶσιν τὶ ἀφορᾷ αὐτήν. Οὕτω δὲ γίνεται δεκτὴ μία τροπολογία ἄρδην ἀνατρέπουσα τὰ παραδεδεγμένα καὶ ἀληθῶς ἀκατανόητα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ εἶναι, ὅταν ψηφίζωνται νομοσχέδια νὰ μὴ γίνεται θόρυβος. Τὰς τροπολογίας τὰς ἀναγιγνώσκω μόνος μου καὶ μεγαλοφώνως.

§61Μ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλον τροπολογίαν, ἡ ὁποία διενεμήθη. Τὴν εἶχον δώσει καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦτο τυπωμένη ἡ τροπολογία, τὴν ἀνέγνωσα ὁ ἴδιος καὶ διενεμήθη εἰς τοὺς κυρίους βουλευτάς.

§63Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν ἔχομεν οὐδένα λόγον ἡμεῖς τόσοι ἄνθρωποι νὰ διαμαρτυρώμεθα καθ’ ἑνὸς τοιούτου γεγονότος.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ διαμαρτύρεσθε, ὅταν ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων δὲν γίνεται ἠρέμα καὶ ὅταν γίνεται τόσος θόρυβος καὶ παρακαλῶ καὶ πάλιν τοὺς κ. βουλευτάς, νὰ προσέχουν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων.

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21 Σεπτεμβρίου 1926, περὶ ἐπαναφορᾶς εἰς ἰσχὺν τοῦ νόμου 2341, περὶ ἱδρύσεως πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου ΓΛΝʹ τῆς 4 Δεκεμβρίου 1911, περὶ τῆς ἐκ τῶν αὐτοκινήνων ποινικῆς καὶ ἀστικῆς εὐθύνης». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 15 Ὀκτωβρίου 1927, περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 2)9)1926 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων νομοθεσίας».

§66Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ κ. Πρόεδρε ἔχω ὑποβάλλει τροπολογίαν.

§67Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§68ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17)20 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ., περὶ προσθήκης ἐδαφίων εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀπὸ 18 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ λειτουργίας λεσχῶν κλπ.».

§70Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἶχον ὑποβάλλει τροπολογίαν, νὰ διαγραφῇ ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 1.

§71Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπεφυλάχθην χθὲς μετὰ τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα. Ἤδη μελετήσας μετὰ τῆς ὑπηρεσίας μου ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προστίθεται ἄρθρον 2 ἔχον οὕτω (ἀναγινώσκει).

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 2ον ἄρθρον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 17 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ λαϊκῶν ἰατρείων».

§75Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κατὰ λάθος, διὰ τῆς τροπολογίας διεγράφη τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ πρώτου ἄρθρου. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ γίνῃ δεκτή. Νὰ μείνῃ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας τῆς ἰδικῆς μου δηλαδή.

§76Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Καὶ ἡ ἰδική μου ἡ μετὰ τοῦ κ. Βλαχοθανάση τροπολογία ἔγινε δεκτή;

§77Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Μάλιστα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προστίθετε ἄρθρον δεύτερον κατὰ τὸ ὁποῖον γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τῶν κ. κ. Καλογερᾶ, Παπαθανάση καὶ Βλαχοθανάση. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5)8 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΒΚΗʹ τοῦ 1892, περὶ δικαστηρίου κακουργιοδικῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 7 Ἰουλίου 1926, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΩΛϚʹ περὶ ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη, διὰ μεταγενεστέρων νόμων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἀπριλίου (28 Μαΐου) 1926 Ν. Δ., περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1295 Ν. Δ. περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεως ἀποφάσεων περὶ προσωρινῶν μέτρων καὶ νομῆς ἐν ταῖς Ν. Χώραις κλπ.».

§79Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει μία τροπολογία μου.

§80Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν ἀποδέχομαι.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τοῦ συνόλου ἡ ψήφισις ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4)9 Σεπτεμβρίου 1925, περὶ τῆς ἐν μέρει καταργήσεως τῆς ἐρημοδικίας καὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 23 πολιτικῆς δικονομίας καὶ τροποποιήσεως αὐτοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26)28 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ., περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων δικαστικῶν κ.λ.π.».

§83Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔχω ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τοὺς μέχρι τοῦ Συντάγματος ἀπολυθέντας δικαστικούς, διότι πρέπει, νὰ περιληφθοῦν καὶ αὐτοί, ἐφ’ ὅσον τὸ Ν. Δ. σκοπὸν ἔχει νὰ ἐπανορθωθῇ γενομένη ἀδικία.

§84Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πολὺ καλά, ὑποβάλατε ἐγγράφως τὴν τροπολογίαν σας. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23 Σεπτεμβρίου περὶ θέσεως διατάξεων τινῶν εἰς τοὺς περὶ λιμένων καὶ Πορθμοῦ Εὐρίπου νόμους». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 2 Ὀκτωβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2165, περὶ τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἀναφυομένων διαφωνιῶν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν κλπ. λιμένων Κρήτης». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 11 Μαΐου 1926, περὶ ἀπομακρύνσεως τῶν κατὰ τὴν ἀκτὴν Ἁγίου Διονυσίου καὶ ἐπέκεινα τοῦ Πειραιῶς ναυπηγείων καὶ ἐκκενώσεως τῶν ἀσκεπῶν τούτων χώρων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21)23 Ἀπριλίου 1926, περὶ λιμενικῆς φορολογίας Θήρας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Νοεμβρίου Ν. Δ., περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Ὀκτωβρίου Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3101, περὶ ἐκτελέσεως τῆς μελέτης κατασκευῆς τῆς ἱδρύσεως τῶν δημοσίων ὁδῶν διὰ συμβάσεων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925, Ν. Δ. περὶ κυρώσεως ἑρμηνευτικῆς συμβάσεως μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρείας Σ.Π.Α.Π. περὶ ἐκχωρήσεως ἀγωγῶν ἐξώσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ., περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ ὑδραυλικοῦ ταμείου κτηματικῆς περιφερείας Ἀγυιᾶς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου ὑδρεύσεως καὶ ἐξυγιάνσεως Κριεκουκίου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου 1925, Ν. Δ., περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 3 Μαΐου 1924, περὶ συστάσεως γενικῆς διευθύνσεως ἀνταλλαγῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἀπριλίου 1926 ψηφίσματος τῆς Δʹ τῶν Ἑλλήνων Συντακτικῆς Συνελεύσεως, περὶ ἱδρύσεως διοικητικῶν ἐπιτροπῶν πρὸς ἔλεγχον δηλώσεων ἐγκαταλειφθεισῶν ἐν Τουρκίᾳ περιουσιῶν ὑπὸ ἀνταλλαξίμων ὁμογενῶν καὶ καταβολῆς ποσοστοῦ, ὡς ἐτροποποιήθη τοῦτο διὰ τοῦ ἀπὸ 9 Ἰουνίου 1925 τοιούτου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀπὸ 3 Ἀπριλίου καὶ 9 Ἰουνίου 1926 ψηφισμάτων τῆς Δʹ τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως, περὶ ἱδρύσεως διοικητικῶν ἐπιτροπῶν πρὸς ἔλεγχον δηλώσεων κλπ., ὡς καὶ τοῦ ἀπὸ 29 Σεπτεμβρίου 1925

Ν. Δ.»,

(ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως γραφικῆς ὕλης, εἰδῶν θερμάνσεως τῶν γραφείων ἀνταλλαγῆς κλπ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Σακκαλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§86Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἀναγνωρίζετε γενικῶς, ὑποθέτω, τὸ κατ’ ἐμὲ ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι εἰς πολλάς, εἰς τὰς περισσοτέρας μᾶλλον δημοσίας ὑπηρεσίας, μέγας εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ὅτι εἰς ὅλας ἀνεξαιρέτως πολυτελῶς ἀσύμμετρος εἶναι ἡ βαθμολογικὴ κλίμαξ. Ὅσον ἀνερχόμεθα τὴν κλίμακα, τόσον περισσοτέρους ἀναλόγως συναντῶμεν βαθμοφόρους. Ἀλλὰ εἶναι, νομίζω, ἀνεπαρκῶς γνωστόν, ὅτι ἡ νοσηρὰ αὐτὴ κατάστασις ἐμφανίζεται ὑπὸ σοβαρωτάτην μορφὴν ἐξαιρέτως εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν. Εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν εἶχεν ἐκδηλωθῆ τὸ νόσημα τοῦτο ἐνωρίτερον παρὰ εἰς κάθε ἄλλην δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Καὶ ἴσως εἰς τὸ γεγονὸς αὐτὸ νὰ ὀφείλεται ἡ σημερινὴ ἐξαιρετικὴ σοβαρότης τῆς νοσηρᾶς καταστάσεως, ὡς παρουσιάζεται εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν. Διότι φαίνεται τὸ νόσημα εἶναι ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὁ χρόνος, ἀντὶ νὰ τὰ καταπραΰνῃ, τὰ ὀξύνει. Οὕτως ἐχόντων τῶν ναυτικῶν πραγμάτων εὔλογος, ἦτο, νομίζω, ἡ προσδοκία τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ ἀπὸ ἑπταμήνου ἐγκατασταθεῖσα ἀνωτάτη ναυτικὴ διοίκησις, ἐμπνεομένη ἀπὸ τὸ γενικὸν πνεῦμα τὸ διέπον τὴν ἀπὸ ἑπταμήνου διακυβέρνησιν τῶν πραγμάτων τῆς χώρας, πνεῦμα τάξεως καὶ περισυλλογῆς, θὰ ἐνέκυπτε σοβαρῶς καὶ συντόνως εἰς τὴν μελέτην τῶν μέτρων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἤρχιζε ἡ καταπολέμησις τοῦ κακοῦ τοῦ διαβιβρώσκοντος τὰς δημοσίας προσόδους, τοῦ διαταράσσοντος τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ πολεμικὸν ναυτικόν. Καὶ ἐνῷ ἀνεμένομεν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν τὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς προσαγωγὴν τῶν μέτρων τούτων, προσάγεται, εὐθὺς μόλις ἤνοιξαν αἱ θύραι τοῦ βουλευτηρίου, τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον κατοπτρίζει πιστῶς τὸ ἐπιπολάζον εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν πνεῦμα, πᾶν ἄλλο ἢ πνεῦμα φειδοῦς τοῦ δημοσίου πλούτου, πᾶν ἄλλο ἢ πνεῦμα στοργῆς πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τὸν ἐμπεπιστευμένον εἰς αὐτάς, πᾶν ἄλλο ἢ πνεῦμα σεβασμοῦ πρὸς τὴν ἰσονομίαν τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, τὴν διακηρυσσομένην ὑπὸ τοῦ Συντάγματος. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, παρέχει τὴν θλιβερὰν ἐντύπωσιν, ὅτι πέπρωται νὰ συνεχισθῇ ἡ ἀπό τινος συστηματικῶς τηρηθεῖσα τακτικὴ νὰ προσάγωνται εἰς τὴν Βουλὴν τὰ παρασκευάσματα τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν, χωρὶς νὰ ὑφίστανται καμμίαν ἀπὸ μέρους τῆς ἀνωτάτης διοικήσεως βάσανον — παρασκευάσματα διατυπούμενα κατὰ τὰς βλέψεις των τὰς ὄχι πάντοτε ἐξυπηρετικὰς τῶν δημοσίων συμφερόντων, τῶν ὁποίων ἡ διαχείρισις εἶναι εἰς τὰς ὑπηρεσίας ἀνατεθειμένη. Καὶ τί ζητεῖται λοιπόν, διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου; Ζητεῖται ἡ συμπλήρωσις τοῦ 64ου ἄρθρου τοῦ νόμου περὶ ναυτικῆς στρατολογίας. Ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, τῆς ὁποίας ἀντιπρόσωπος παρέστη ἐνώπιον τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀνεκοινώθη, ὅτι προβαίνει ἤδη ἡ ὑπηρεσία εἰς τὴν παρασκευὴν σχεδίου ἀναθεωροῦντος ἐξ ὁλοκλήρου τὸν ὑφιστάμενον νόμον περὶ ναυτικῆς στρατολογίας. Ὥστε φαίνεται, ὅτι κἄποια ἐξαιρετικὴ ἀνάγκη ὑπηγόρευσε τὴν ἐσπευσμένην εἰσαγωγὴν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου, ὡς εἶπον, συμπληροῦται εἰδικῶς τὸ ἄρθρον 64 τοῦ νόμου περὶ ναυτικῆς στρατολογίας. Καὶ μόνον εἶναι τάχα τὸ ἄρθρον αὐτὸ τοῦ ὁποίου τόσον ἐπείγει ἡ τροποποίησις; Κύριοι, πανταχοῦ τοῦ κόσμου εἰς τὰς νομοθεσίας ὅλων τῶν κρατῶν τὰς διεπούσας τὸ πολεμικὸν ναυτικόν, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς νομοθεσίας τὰς διεπούσας καὶ τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, δὲν ἀπαντᾷ διάταξις προσομοία πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 64 τοῦ ἡμετέρου νόμου. Καθ’ ὅλας αὐτὰς τὰς νομοθεσίας, προκειμένου περὶ τῶν ὑποχρεωτικῶς στρατευομένων πολιτῶν, τίθεται ἡ ἀρχή, ὅτι οὗτοι κατατασσόμενοι καταλαμβάνουν τὴν κατωτάτην στρατιωτικὴν βαθμίδα, πάντες δὲ διανύουν τὴν θητείαν ἐπὶ ἴσοις ὅροις, προάγονται μέχρι βαθμοῦ τινός, διόπου εἰς τὸ ναυτικόν, δεκανέως ἢ λοχίου εἰς τὸν στρατόν, ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς πάντες ὅρους, ἢ ἀκούοντες εὐδοκίμως μαθήματά τινα ἢ ὑφιστάμενοι ὡρισμένην εὐδόκιμον ἄσκησιν. Τοιαύτη ἦτο καὶ ἡ δική μας ναυτικὴ νομοθεσία μέχρι πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἐτῶν. Ἀλλ’ ἐσχάτως εἰς καιροὺς ἀνωμάλους εἰσήχθη ἡ καινοφανὴς αὐτὴ διάταξις. Τῶν ἀνωμάλων καιρῶν ἐπωφελήθησαν αἱ ναυτικαὶ ὑπηρεσίαι, ὡς ἐπωφελήθησαν πᾶσαι κατὰ κανόνα αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι, ὅπως πραγματώσουν τὰς βλέψεις των, τὰς ἰδιοτρόπους ἐν πολλοῖς, τὰς ἐπιζημίους ἐνίοτε εἰς τὸ δημόσιον συμφέρον. Καθιέρωσαν λοιπὸν εἰς τοιούτους καιροὺς διὰ τοῦ ἄρθρου 64 τὴν ἀρχὴν καθ’ ἣν στρατεύσιμοι ὡρισμένης προελεύσεως, ὡρισμένων γνώσεων, μόλις περατώσουν τὴν προπαίδευσίν των ἐν τῷ ναυτικῷ, τὴν 40θήμερον νομίζω ἤρχιζαν καλπάζοντες, ν’ ἀνέρχωνται τὴν κλίμακα τὴν βαθμολογικὴν ἄνευ εἰδικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἄνευ δοκιμασίας οἱασδήποτε. Γίνονται ὑποκελευσταί, γίνονται κελευσταί, γίνονται ἀρχικελευσταὶ καὶ ἀκόμη ἀξιωματικοὶ οἱ στρατεύσιμοι ναῦται. Ἡ διάταξις αὕτη, ὡς εἶπον, εἶναι καινοφανὴς εἰς τὸ ναυτικὸν καὶ εἰς τοὺς στρατοὺς ὅλου τοῦ κόσμου. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ὑπηρεσιακοῦ κ. ὑφυπουργοῦ, δυναμένου νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλήν, ἂν τοιαύτη διάταξις ἀπαντᾷ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἡμῶν νομοθεσίαν.

§87Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πάντως, κύριοι βουλευταί, οἱ κληρωτοί, προσερχόμενοι εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ὡς στρατιῶται κατατάσσονται. Ἐκ τούτων οἱ ἔχοντες ὡρισμένας τινὰς ἰδιότητας μορφώσεως μετὰ ὡρισμένην ὑπηρεσίαν κατατάσσονται εἰς ἕνα οὐλαμὸν ὑποψηφίων δεκανέων καλούμενον καὶ κατόπιν ἐξετάσεων ὀνομάζονται δεκανεῖς. Ἐκ τούτων τινὲς ἀναλόγως πάντοτε τῶν προσόντων αὐτῶν εἰσάγονται εἰς ἕτερον εἰδικὸν οὐλαμὸν καὶ γίνονται λοχίαι. Καὶ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦτον ἀφυπηρετοῦν τοῦ στρατεύματος.

§88Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἠκούσατε, κύριοι βουλευταί, τί ἐν τῷ στρατῷ ἰσχύει. Διὰ τοῦ ἄρθρου 64 τῆς ναυτικῆς στρατολογίας, ὁρίζεται, ὅτι οἱ ναῦται ἰατροί, οἱ ναῦται ἠλεκτρολόγοι, οἱ ναῦται χημικοί, οἱ ναῦται οἰκονομολόγοι μετὰ τὴν προπαίδευσίν των τὴν τεσσαρακονθήμερον γίνονται ὑποκελευσταὶ καὶ ἂν θέλῃ τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἀρχικελευσταί, οἱ δὲ ναῦται ἰατροὶ γίνονται καὶ ἀνθυπίατροι. Καὶ θὰ εἴπῃ κανείς, μὰ εἶναι ἀνάγκη ὁ ἀπόφοιτος τοῦ Πολυτεχνείου ἢ τοῦ Πανεπιστημίου νὰ φοιτήσῃ εἰς τὰ εἰδικὰ σχολεῖα τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως, εἶναι ἀνάγκη ὁ ἀπόφοιτος τοῦ Πολυτεχνείου, ὁ οἰκονομολόγος, ὁ χημικός, διὰ νὰ καταλάβῃ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποκελευστοῦ, τοῦ κελευστοῦ, τοῦ ἀρχικελευστοῦ, ν’ ἀσκηθῇ εἰς τὰ σχολεῖα τὰ στοιχειώδη τὰ λειτουργοῦντα εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν; Βέβαια δὲν φαίνεται λογικὸν τοῦτο. Ἀλλὰ τὸ περίεργον εἶναι, ὅτι συμβουλευόμενοι πάσας τὰς ξένας νομοθεσίας, δὲν βλέπομεν νὰ λαμβάνεται αὐτὴ ἡ πρόνοια περὶ τῶν στρατευμάτων τοιαύτης προελεύσεως. Διότι φαίνεται, ὅτι δὲν ἐμφανίζονται τοιαῦται περιπτώσεις δὲν παρουσιάζονται ὡς ναῦται στρατεύσιμοι ἐπιστήμονες, οἰκονομολόγοι, χημικοί, ἠλεκτρολόγοι καὶ ἰατροί. Ἐνῷ παρ’ ἡμῖν παραδόξως ἀθρόοι τοιοῦτοι ἐμφανίζονται καὶ εἶναι, λέγουν, συνεπῶς ἀνάγκη νὰ ληφθῇ παρ’ ἡμῖν εἰδικὴ μέριμνα...

§89Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐλάχιστοι.

§90Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἀλλὰ τὸ λαμβανόμενον μέτρον ἀποδεικνύει τὸ ἐναντίον. Καὶ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ πῶς παρουσιάζεται παρ’ ἡμῖν τὸ περίεργον αὐτὸ φαινόμενον, πῶς ἐμφανίζονται εἰς ἱκανὸν ἀριθμὸν ἐπιστήμονες ὡς ναῦται στρατεύσιμοι, ὥστε ν’ ἀναγκάζεται ἡ ναυτικὴ ὑπηρεσία, νὰ λαμβάνῃ τὰ ἐξαιρετικὰ αὐτὰ μέτρα. Τοῦτο εἶναι τὸ καινοφανές. Θὰ γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι παρ’ ὅλα ὅσα λέγει ἡ νεοσύστατος καὶ ἀξιοσύστατος «Θαλασσία Ἕνωσις», τῆς ὁποίας πρὸ ἡμερῶν ἑωρτάσαμεν τὰ ἐγκαίνια περὶ τοῦ ἐλλιποῦς ζήλου ὑπὸ τοῦ ὁποίου διαπνεόμεθα ἡμεῖς οἱ νεώτεροι Ἕλληνες, πρὸς τὴν θάλασσαν τοὐναντίον ἐμφανίζεται τὸ γεγονός, ὅτι ἐπιστήμονες, ἄνθρωποι τῶν πόλεων, μεσογειακοὶ πληθυσμοί, ὀρεινοὶ καὶ καμπίσιοι, σπεύδουν νὰ διανύσουν τὴν θητείαν των εἰς τὰς τάξεις τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Εἶναι ἀπὸ ἀγάπην πρὸς τὴν θάλασσαν; Ἀμφιβάλλω πολύ. Ὑπάρχουν πολλοὶ οἱ ἰσχυριζόμενοι ὅτι τοῦτο γίνεται ἀπὸ μίαν ἀκατάσχετον ἔφεσιν πρὸς τὸν κουραμπιεδισμόν.

§91Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν θὰ γνωρίζουν τὴν ζωὴν τοῦ ναυτικοῦ, ἐὰν νομίζουν, ὅτι πηγαίνοντες εἰς τὸ ναυτικὸν πηγαίνουν νὰ γίνουν κουραμπιέδες.

§92Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Τοῦ ναυτικοῦ βεβαίως, ὄχι ἀλλὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ τὴν ζωὴν τὴν γνωρίζουν καλά. Διότι φαίνεται κατωρθώθη νὰ δημιουργηθῇ εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν ἔδαφος εὐνοοῦν τὴν καλλιέργειαν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, τοῦ κουραμπιεδισμοῦ. Ἐνῷ λοιπὸν ἡ ναυτικὴ ὑπηρεσία, θὰ ἔπρεπε ν’ ἀσχοληθῇ, πῶς νὰ καταπολεμήσῃ τὸ φαινόμενον τοῦτο, τὸ ψεῦδος δηλαδή, ὅτι ἰατροὶ καὶ δικηγόροι, μηχανικοὶ καὶ χημικοὶ καὶ οἰκονομολόγοι, παρουσιάζονται ὡς ναῦται, διότι θὰ ἦτο παραδοξότατον, ἐνῷ ἐφοίτων εἰς τὸ πανεπιστήμιον, νὰ ἤσκουν συγχρόνως καὶ τὸ τραχὺ ἔργον τοῦ καραβοναύτου ἢ τοῦ καραβομαραγκοῦ.

§93Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχουν ναυτικὸν φυλλάδιον.

§94Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ναυτικὸν φυλλάδιον ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἄδειαν ἀσκήσεως τοῦ ναυτικοῦ ἐπαγγέλματος καὶ πᾶς τις δύναται νὰ ἐφοδιάζεται μὲ τὸ ναυτικὸν αὐτὸ φυλλάδιον. Τὸ ναυτικὸν φυλλάδιον καθ’ ἑαυτὸ δὲν εἶναι ψεῦδος. Τὸ ψεῦδος εἶναι, ὅτι κατορθώνουν πολλοὶ νὰ περιλαμβάνωνται εἰς τοὺς καταλόγους τῶν πληρωμάτων τῶν πλοίων, εἰς τὰ καλούμενα ναυτολόγια, ἐκ τῶν ὁποίων βεβαιοῦται ἡ ναυτικὴ ὑπηρεσία τῶν ἐργατῶν θαλάσσης καὶ μᾶς παρουσιάζονται οἱ μαμμόθρεπτοι τῶν πόλεων καὶ οἱ ἐπιστήμονές μας μὲ ναυτικὴν ὑπηρεσίαν, μὲ τὸν νόμιμον τίτλον δηλαδὴ ὅπως διανύσουν τὴν θητείαν των εἰς τὰς τάξεις τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Τοῦτο δὲ συμβαίνει καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συμβαίνῃ νὰ περιλαμβάνεται εἰς τὰ πληρώματα δηλαδὴ τῶν πλοίων ψευδῶς καὶ κἄποιος φίλος τοῦ πλοιάρχου, εἴτε τοῦ πλοιοκτήτου, εἴτε τοῦ προξένου, εἴτε τοῦ λιμενάρχου, ψευδῶς ἀναφερόμενος ὡς ναυτικός.

§95Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ αὐτὸ εἶναι μία πλαστογραφία.

§96Χ. ΖΟΥΜΗΣ. Ἔχετε ὑπηρετήσει, κύριε συνάδελφε, εἰς τὸ ναυτικὸν καὶ γνωρίζετε τοῦτο. Ἐὰν καλέσῃ τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν τοὺς ναύτας, οἱ ὁποῖοι ἀναγκαιοῦν δι’ αὐτό, θὰ ἐπαρκοῦν νὰ συμπληρωθοῦν τὰ κενὰ τῶν ναυτῶν;

§97Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὅταν οἱ πραγματικοὶ στρατεύσιμοι ναυτικοὶ δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς προνοεῖ ὁ νόμος πῶς συμπληροῦται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀναγκαιούντων. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς.

§98Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νὰ σᾶς πῶ γιατὶ δὲν ἐπαρκοῦν. Δὲν ἐπαρκοῦν, διότι ὑπάρχει μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία κατατάσσει εἰς τὰς ναυτικὰς τάξεις τοὺς καταλλήλους. Ἑπομένως δὲν ἀρκοῦν οἱ ἐμφανιζόμενοι ναυτικοί, νὰ καταταχθοῦν εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν.

§99Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἀρκοῦν, κύριε συνάδελφε. Εἶναι μάλιστα οἱ ἐργάται θαλάσσης ἑκάστης ναυτικῆς ἀπογραφῆς ὑπεράφθονοι, νὰ ἱκανοποιήσουν τὰς ἀνάγκας τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Ἀλλὰ καὶ ὅταν δὲν θὰ ἦσαν ἀρκετοὶ λαμβάνονται οἱ ἀναγκαιοῦντες ἀπὸ μὴ ναυτικοὺς μέν, καταγομένους ὅμως ἀπὸ ναυτικοὺς δήμους καὶ ὄχι ἀπὸ τὰς τάξεις τῶν ἐπιστημόνων.

§100Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἡ ἀνάγκη μᾶς κάμνει.

§101Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν ἐκ τῶν πραγμάτων δικαιολογεῖται ἡ ἀνάγκη τῆς προσλήψεως μὴ ναυτικῶν εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν ἢ μήπως δημιουργεῖται πρὸς τοῦτο λόγος μὴ ἐκ τῶν πραγμάτων δικαιολογούμενος. Προσῆκε λοιπὸν ὅπως ἡ ναυτικὴ ὑπηρεσία λάβῃ μέτρα, ὅπως παύσῃ νὰ λαμβάνῃ χώραν ἡ νοθεία αὐτή, διὰ τῆς παρεισφρύσεως ὀθνείων εἰς τὸ ναυτικὸν στοιχεῖον. Διότι ὅταν παρουσιάζεται ὡς ἐργάτης θαλάσσης ἕνας ἰατρὸς ἢ μηχανικὸς ἢ φαρμακοποιὸς καὶ προσάγει πιστοποιητικά, ὅτι ὑπηρέτησεν ἐπὶ ἔτη ἢ μῆνας ὡς ναύτης ἢ θερμαστὴς ἢ ὡς ναυτομάγειρος, εἶναι προφανές, ὅτι ψεύδεται. Διότι, μυθιστορηματικὸν θὰ ἦτο ἕνας ἰατρὸς εἰς τὰς περιπετείας τοῦ εἰκοσαετοῦς του βίου νὰ ἔλαβε τὴν εὐκαιρίαν, νὰ χρηματίσῃ καὶ καραβομάγειρος.

§102Χ. ΖΟΥΜΗΣ. Ὑπάρχουν περιπτώσεις εἰς τοὺς ναυτικοὺς δήμους ὅπως εἰς τὴν Χῖον καὶ Ἄνδρον, ὅπου πηγαίνουν τὰ παιδιὰ σχολεῖον, διὰ νὰ βγάλουν φυλλάδιον. Ἀπαιτεῖται ἡλικία 13 ἐτῶν. Ἕνας πατέρας βάζει τὸ παιδί του εἰς ἕνα καράβι καὶ κάμνει ταξείδια 4 μηνῶν καὶ ἔτσι μπορεῖ νὰ ἔχῃ τὸ φυλλάδιον.

§103Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Συμβαίνει καὶ αὐτὸ ποῦ λέτε, ἀλλὰ συμβαίνει ἕνα στὰ ἑκατὸν. Ἐγὼ λέγω λοιπόν, ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ εἶναι κατὰ 99% νόθος. Ποία λοιπὸν λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως κατασταλῇ ἡ νοθεία αὐτή; Ἰδοὺ τὸ περίφημον ἄρθρον 64, τοῦ ὁποίου ἡ ἡλικία δὲν χρονολογεῖται ἀπὸ πολλοῦ χρόνου. Εἶναι διάταξις νεαρά. Δι’ αὐτῆς ἐνομιμοποιήθη ἁπλούστατα ἡ νόθος κατάστασις ἀνεγνωρίσθη δηλαδή, ὅτι σύνηθες γεγονὸς εἶναι νὰ προσέρχωνται εἰκοσαετεῖς ἰατροί, χημικοί, ἠλεκτρολόγοι καὶ οἰκονομοκόγοι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν ταὐτοχρόνως χρηματίσει καὶ ναυτικοί. Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγάλο κακὸ τοῦ ἄρθρου 64, ὅτι προτοφανὲς ψευδὲς φαινόμενον, τὸ ἀνεγνώρισε ὡς βέβαιον γεγονός. Ἐνῷ ἀνεμένομεν λοιπὸν τὸν ἐξοβελισμὸν τῆς διατάξεως αὐτῆς τῆς καινοφανοῦς καὶ τὰ κατάλληλα ἄλλα μέτρα πρὸς πάταξιν τῆς στρατολογικῆς νοθείας, ἀντὶ τούτου προσήχθη τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου τὶ γίνεται; Ἀντὶ νὰ ἐκόπτετο δι’ αὐτοῦ ἀπὸ ῥίζης τὸ ἄρθρον σας, ἐπιδεινώνεται τὸ κακόν, ἀποστρεβλώνονται τὰ στρεβλά, ἀπαθλιώνονται τὰ ἄθλια καὶ ἀποτερατώνονται τὰ τερατώδη. Διανοίγει τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ μᾶλλον τὰς θύρας εἰς τὴν νοθείαν, διὰ τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἄλλων εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν κουραμπιέδων. Τὶ κάμνει δηλαδὴ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν πολιτευτὴς καὶ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, δὲν τοῦ φθάνουν οἱ ἠλεκτρολόγοι, οἱ χημικοί, οἱ ἰατροὶ καὶ οἱ οἰκονομοκόγοι, ἀλλὰ θέλει καὶ πολιτικοὺς μηχανικούς, διὰ ν’ αὐξήσῃ τοὺς μονίμους μηχανικοὺς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ποῦ εἶναι τόσοι, ὅσους δὲν ἔχουν πολλαὶ μαζὶ ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος.

§104Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τοὺς καταργῶ.

§105Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Οὐδεὶς περὶ καταργήσεως λόγος εἰς τὸ νομοσχέδιον ἀλλὰ περὶ προσθήκης μόνον. Αἱ ἐπαρχίαι φωνάζουν, ὅτι δὲν ἔχουν μηχανικούς.

§106Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ εἰς τὸν στρατὸν ἐὰν ἐπήγαιναν θὰ τοὺς ἐστεροῦντο αἱ ἐπαρχίαι.

§107Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, ἤδη περὶ τῶν στρατευσίμων. Πρόκειται περὶ τῶν μονίμων μηχανικῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν περιορίζονται νὰ λαμβάνουν κἂν τὸν μισθόν των ἀλλὰ ἀνοίγουν καὶ δουλειές, ἀρχίζει ἡ κτιριομανία τοῦ ναυτικοῦ. Ἂν πρόκειται ν’ ἀναμετρηθῶσι δὲ αἱ συνέπειαι τῆς συσσωρεύσεως μηχανικῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, θὰ ἐβλέπαμε, ὅτι δεκάδες ἑκατομμυρίων δραχμῶν δαπανῶνται κατ’ ἔτος εἰς μάτην. Εἰσάγονται διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου καὶ πολιτικοὶ μηχανικοί, εἰσάγονται καὶ ὀδοντοϊατροί...

§108Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὄχι. Οἱ ὀδοντοϊατροὶ προϋπῆρχον καὶ τοῦ ὑφισταμένου νόμου. Δὲν πρόκειται περὶ ἐπικυρώσεως σήμερον τοῦ ἄρθρου 64 ἀλλὰ πρόκειται περὶ συμπληρώσεως.

§109Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Αὐτὸ λέγω, ὅτι συμπληρώνεται τὸ κακὸν διὰ προσθήκης καὶ ἄλλων ξένων πρὸς τὸ ναυτικὸν στοιχείων. Εἰσάγονται καὶ ὀδοντοϊατροί...

§110Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὄχι. Μόνον πολιτικοὺς μηχανικοὺς προσεθέσαμεν.

§111Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Μὰ κύριε ὑπουργέ, παρεθέσατε εἰς τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὸ Σύνταγμα τὸ τροποποιημένον ἄρθρον. Ἂν τὸ διαβάσετε θὰ ἰδῆτε, ὅτι τὸ ἰσχῦον ἄρθρον 64 δὲν ἀναφέρει τίποτε περὶ ὀδοντοϊατρῶν. Τοὺς ὀδοντοϊατροὺς τώρα τοὺς εἰσάγετε πρώτην φοράν.

§112Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἀναφέρει. Ἡμεῖς προσθέτομεν μόνον τὸν μηχανικόν. Προχωρήσατε καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§113Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ ἰσχῦον ἄρθρον). Βλέπετε, τώρα μόνον εἰσάγετε καὶ τοὺς ὀδοντοϊατρούς. Δὲν τὸ ἠξεύρατε; Μπαίνει ἐν τέλει καὶ τὸ περίφημον συνάφι τῶν δικηγόρων εἰς τὰς τάξεις τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ὥστε ὄχι μόνον πολιτικοὶ μηχανικοὶ κύριε ὑπουργέ, ἀλλὰ καὶ ὀδοντοϊατροὶ καὶ δικηγόροι, θὰ γεμίζουν τὰς τάξεις τοῦ ναυτικοῦ. Πῶς σᾶς διέφυγε τοῦτο; Καὶ ἀφοῦ καταταχθοῦν ὡς τοιοῦτοι ἀρχίζουν μετὰ τὴν 40ήμερον προπαίδευσιν ὅλοι οἱ κύριοι ἐπιστήμονες κουραμπιέδες τὴν ἄνοδόν των ἐν καλπασμῷ εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς τῶν πληρωμάτων, οἱ κύριοι οἱ ὁποῖοι παρουσιάζουν ψευδῆ ναυτικὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ δὲν σταματᾷ ἕως ἐδῶ τὸ κακὸν μὲ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Δὲν ἀρκοῦνται οἱ εἰσηγηταί του νὰ προσλαμβάνουν εἰς τὸ ναυτικὸν ὀδοντοϊατρούς, δικηγόρους καὶ μηχανικούς, οἱ ὁποῖοι θὰ παρουσιάζουν τὴν ψεύτικην ναυτικὴν ὑπηρεσίαν. Θέλουν ἐπιπροσθέτως καὶ μερικούς εἰδικοὺς μηχανικούς, ἔστω καὶ ἂν δὲν ἐφρόντισαν νὰ παρασκευάσουν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου οἱ ἀποφοιτῶντες μηχανικοὶ ἐκ τοῦ πολυτεχνείου τέσσαρες πρῶτοι ἢ πέντε, ὡς ἔγιναν καθὼς πληροφοροῦμαι τὴν στιγμὴν αὐτήν, αὐτοί, ἔχουν δὲν ἔχουν ναυτικήν, ἀληθινὴν ἢ ψεύτικην ὑπηρεσίαν, διανύουν τὴν θητείαν των εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν.

§114Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Πέντε κατὰ ἰδικήν μου διόρθωσιν.

§115Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Τὶ συνάγεται λοιπὸν ἐκ τούτων ὅλων; Ἐξογκώνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν στρατευομένων εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν, ἀλλὰ ἐξογκώνεται συγχρόνως καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν πολυπληθεστάτων βαθμοφόρων. Καὶ ἐνῷ ὁ ἀληθινὸς ναύτης, ὁ καραβοναύτης, καὶ ὁ ἀληθινὸς θερμαστής, ὁ βαποροθερμαστής, καλούμενοι νὰ ἐκπληρώσουν τὴν στρατολογικὴν ὑποχρέωσίν τους, λαμβάνουν μισθὸν τριάντα δραχμὰς μηνιαίως, ὁ μαμμόθρεπτος τῶν πόλεων, ὁ δι’ ἀπατηλῶν μέσων ἢ δυνάμει τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου εἰσαγόμενος προνομιακῶς εἰς τὰς τάξεις τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, λαμβάνει μισθὸν εἴκοσι καὶ εἴκοσι πέντε φορὲς μεγαλύτερον τοῦ ἀληθινοῦ ναύτου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνισότης, αὐτὴ εἶναι ἡ προσβολὴ τῆς ἰσονομίας, ἡ ὁποία δημιουργεῖται, διὰ τῶν διατάξεων τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου.

§116Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει ὅριον πρὸς περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ ἐκ τοῦ νόμου;

§117Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς περιορισμός. Τὸ πεδίον διὰ τοὺς κουραμπιέδες εἶναι ἀπέραστον.

§118Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πῶς τὸ λογιστήριον, λέγει, ὅτι δὲν προέρχεται καμμία δαπάνη;

§119Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Αὐτὸ ἐρωτῶ καὶ ἐγώ. Αὐτὸ ἠρώτησε καὶ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή. Πῶς δηλαδὴ προέρχεται ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο οἰκονομία καὶ μόνον ἡ ἔκθεσίς μας λέγει, δὲν εἶναι γνωστή, ἐνῷ προφανέστατον εἶναι ὅτι ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προέρχεται δαπάνη. Περὶ τῆς περιέργου αὐτῆς βεβαιώσεως τοῦ λογιστηρίου ἂς ἐρωτηθῇ τὸ ἴδιον, διὰ νὰ ἰδοῦμε τὶ θὰ μᾶς εἰπῇ. Ξεύρω τὶ θὰ εἰπῇ, ὅτι αὐτὴν τὴν βεβαίωσιν τοῦ ἔδωκαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου. Ταῦτα λοιπὸν τὰ ἀγαθὰ κύριοι βουλευταί, μᾶς ὑπόσχεται τὸ καὶ ὡς τὰ μάλιστα κατεπεῖγον θεωρηθὲν νομοσχέδιον τοῦτο, διὰ τὴν περισυλλογὴν καὶ διὰ τὴν τάξιν εἰς τὰ ναυτικὰ ἡμῶν πράγματα. Αὔξησιν δαπάνης—συναγωνισμὸν βαθμοφόρων— πολλαπλασιασμὸν τῶν κουραμπιέδων—διατάραξιν τῆς εὐρύθμου λειτουργίας τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ—καταπάτησιν τῶν περὶ ἰσονομίας συνταγματικῶν ἐγγυήσεων (χειροκροτήματα).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§121Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Πειραιῶς ἐξέθεσε ἐν ὀλίγοις μίαν κατάστασιν ἡ ὁποία εἰς ὡρισμένα σημεῖα πράγματι παρουσιάζεται ὅπως τὴν ἔχει ἐκθέσει. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν ὑπάρχει μία πληθώρα ὑπαξιωματικῶν, ὑπάρχει μία πληθώρα βαθμοφόρων καὶ ὅτι αὐτὴ ἡ πληθώρα βαθμοφόρων εἶναι ἕνα ἐμπόδιον, διὰ τὴν τακτικὴν λειτουργίαν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ πληθώρας μονίμων ὑπαξιωματικῶν, ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν προβιβασθῆ δυστυχῶς εἰς ἀνωτέρους βαθμοὺς καὶ οἱ ὁποῖοι σήμερον εὑρισκόμενοι εἰς τοὺς βαθμοὺς αὐτοὺς δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν. Τὴν κατάστασιν αὐτὴν προσπαθεῖ νὰ θεραπεύσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κατὰ πόσον θὰ εἶναι δυνατὸν αὐτοὺς τοὺς μονίμους ὑπαξιωματικοὺς νὰ τοὺς περιορίσῃ καὶ πρὸ πάντων νὰ μὴ δημιουργήσῃ νέους βαθμοφόρους μονίμους. Δὲν πρόκειται περὶ κληρωτῶν· ἐὰν εἴχωμεν περισσοτέρους κληρωτούς, ἴσως θὰ εἴχωμεν ἀνάγκην ὀλιγωτέρων μονίμων. Τὸ πρῶτον ζήτημα ὅμως δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ἄλλο καὶ πρόκειται περὶ τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ. Καὶ ἔρχομαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον κατέκρινε ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Πειραιῶς· τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶχε ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὸν προκάτοχόν μου τὸν κ. Μερλόπουλον, εἶχεν ἐγκριθῆ τότε ἀπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ δὲν ἐψηφίσθη, διότι διελύθη ἡ Βουλή. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπεβλήθη καὶ παρ’ ἐμοῦ πρὸς κύρωσιν ἄλλου νομοσχεδίου καὶ τὸ ὑπέβαλλον καὶ ἐνεκρίθη ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ μάλιστα ἡ πλειοψηφία τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς μοῦ ἔκαμε καὶ ὡρισμένας συστάσεις. Μερικὰς ἀπὸ τὰς συστάσεις αὐτὰς δύναμαι νὰ δεχθῶ τὰς ἄλλας δὲν δύναμαι νὰ τὰς δεχθῶ, διότι πρόκειται περὶ τροπολογίας τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς πράγμα τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ δεχθῶ. Ἀλλ’ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη ἀκριβῶς τὸ νομοσχέδιον καὶ ἔμεινε σύμφωνος μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὡς πρὸς τὴν χρησιμοποίησιν τῶν νέων οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸ ναυτικὸν καὶ ἐκτελοῦν τὴν θητείαν των, εἰς τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν ὡς μηχανικῶν καὶ τοῦτο, διὰ νὰ περιορίσωμεν τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτής. Διὰ νὰ περιορίσωμεν τὸ κακὸν αὐτὸ τῆς δημιουργίας ἑνὸς εἰδικοῦ σώματος πολιτικῶν μηχανικῶν εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν, σῶμα τὸ ὁποῖον σήμερον πράγματι ἔχει λάβει διαστάσεις μεγάλας καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει κανεὶς νὰ περιορίσῃ. Ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν θέλω νὰ σᾶς δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις· τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον δὲν εἶναι σήμερον οὔτε πρόκειται σήμερον νὰ ὑποβάλωμεν ἕνα νόμον περὶ στρατολογίας τοῦ ναυτικοῦ. Ἑτοιμάζομεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἕνα νόμον περὶ γενικῆς στρατολογίας, διότι σήμερον, ὅπως ἔχουν τὰ πράγματα εἶναι ἀπαραίτητον νὰ εὕρωμεν ἴσως ἄλλην βάσιν δεδομένου, ὅτι ὑπάρχουν πολλαὶ εἰδικότητες τὰς ὁποίας πρέπει κανεὶς νὰ συμπληρώσῃ, δεδομένου ὅτι τὰ ὅπλα τὰ καινουργῆ ἔχουν ἀνάγκην αὐτῶν τὰ ὁποῖα εἶναι περιττὰ καὶ δεύτερον, ὅτι ἡ θητεία σήμερον δὲν δύναται νὰ εἶναι μεγάλη. Περιορίζεται εἰς τὸν στρατὸν καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ὅταν ὁ στρατὸς θὰ κρατήσῃ 14 μῆνας τοὺς κληρωτοὺς ἡμεῖς νὰ τοὺς κρατήσωμεν 2 χρόνια. Ἑτοιμάζομεν ἕνα νόμον γενικὸν περὶ στρατολογίας, ἀλλὰ εἶναι νόμος ὁ ὁποῖος δὲν δύναται νὰ γίνῃ προχείρως, ὅταν θὰ εἶναι ἕτοιμος θὰ τὸν ὑποβάλλω. Τοῦτο, διὰ ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. βουλευτὴν ὁ ὁποῖος μᾶς ἐκάκισεν, ὅτι ἕως τώρα δὲν ὑπέβαλον μέτρα γενικὰ τοῦ ὑπενθυμίζω, ὅτι ὑπέβαλλον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον μῆνα τὸ ὁποῖον ἔχει γενικὸν χαρακτῆρα καθόσον κωδικοποιεῖ ἀκριβῶς 30 νόμους καὶ διατάγματα τὰ ὁποῖα σήμερον διέπουν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐλαττώματα ἀλλ’ εἶναι ἀκριβῶς μία προσπάθεια, ὅπως θέσωμεν ὀλίγην τάξιν εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν. Σήμερον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῆς ἐπιτροπῆς, ἐλπίζω δέ, ὅτι θὰ μοῦ ὑποβάλλῃ τὰς σκέψεις της καὶ ἐν συνεργασίᾳ θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τὸ ὑποβάλλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Τὴν στιγμὴν ταύτην πρόκειται περὶ τούτου, τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 25 εἶχε καταρτισθῆ ἕνα σχέδιον νόμου δυνάμει τοῦ ὁποίου ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δι’ ἀποφάσεώς του ἠδύνατο κατόπιν προτάσεως τοῦ ἁρμοδίου τμήματος τῆς διευθύνσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας, νὰ ὁρίσῃ ἐκ τῶν ἀποφοίτων πτυχιούχων πολιτικῶν μηχανικῶν τοῦ πολυτεχνείου, νὰ ὁρίσῃ ἀριθμὸν ὁ ὁποῖος θὰ ὑπηρετῇ εἰς τὰ δημόσια ἔργα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Εἶναι ἕνα νομοθετικὸν μέτρον τὸ ὁποῖον μετὰ σύμφωνον γνώμην τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς τότε ἐνεκρίθη καὶ ἔγινε νόμος. Δυνάμει τοῦ νόμου αὐτοῦ οἱ νέοι αὐτοὶ θὰ ὑπηρετοῦσαν μετὰ ἕνα ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ λάβουν τὴν στοιχειώδη ναυτικὴν ἐκπαίδευσιν, ὡς ἀρχικελευσταὶ μηχανικοὶ καὶ θὰ ἐλάμβανον τὸ ἥμισυ τῆς μισθοδοσίας τῶν μονίμων τοιούτων ἑπομένως εἶναι ἕνας νόμος τοῦ 25, νόμος τὸν ὁποῖον δὲν ἔχω καταρτίσει οὔτε ἔχω ὑποβάλλει, ἕνας νόμος τοῦ Κράτους κατὰ τὸν ὁποῖον δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, νὰ προσλάβῃ νέους ἀποφοίτους τοῦ πολυτεχνείου καὶ νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ ὡς ἀρχικελευστὰς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ναυτικῶν ἔργων. Κατόπιν τούτου τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1926 ἐξεδόθη ἕν νομοθετικὸν διάταγμα τὸ ὁποῖον περιεῖχε ἀκριβῶς τὸ ἄρθρον 65 περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησε ὁ ἀξιότιμος βουλευτής. Τὸ ἄρθρον 65 λέγει. (ἀναγινώσκει).... νὰ ὑπηρετῶσι ὡς ἔφεδροι βαθμοφόροι, ἀπὸ τοῦ ὑποκελευστοῦ μέχρι τοῦ σημαιοφόρου. Αὐτὸ εἶναι τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ 1926 τὸ ὁποῖον ἐνεκρίθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς τὰ 1927. Ὅταν ἐνεκρίθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς τὰ 1927 παρελήφθησαν αἱ λέξεις «πολιτικοὶ μηχανικοὶ» ἐνῷ τὸ διάταγμα λαμβάνον ὅλας τὰς κατηγορίας δίδει τὸ δικαίωμα τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἀποφοίτων τοῦ Πολυτεχνείου καὶ τῶν ἄλλων σχολῶν τῶν ἐμπορικῶν, ἀλλὰ παρελήφθησαν αἱ λέξεις «πολιτικοὶ μηχανικοί». Ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν ὑπέβαλεν αὐτὴν τὴν συμπλήρωσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλλον καὶ ἐγὼ σήμερον, διὰ νὰ διορθωθῇ αὐτὴ ἡ παράλειψις καὶ νὰ παραμείνουν οἱ πολιτικοὶ μηχανικοὶ ὅπως ἦτο εἰς τὸν νόμον τοῦ 1925 καὶ 1926. Ἑπομένως ἡ σημερινὴ τροποποίησις ἡ ὁποία ζητεῖται εἶναι εἰς τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἔχει δημιουργηθῆ ἤδη, καὶ εἶναι νόμος τοῦ Κράτους αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀπὸ τὰ 1926, καὶ 1927. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ διορθωθῇ ἡ παράλειψις ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὸν νόμον τοῦ 1927 καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν νόμον τοῦ 1925 –1926. Κύριοι, τοῦτο εἶναι μία δαπάνη, μία καλὴ χρησιμοποίησις ὡρισμένων στοιχείων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὑπὸ στράτευσιν, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα· δὲν ἔρχομαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ δικαιολογήσω, οὔτε τὸ διάταγμα τοῦ 1925 οὔτε τὸ διάταγμα τοῦ 1926, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔθιξε τὸ ζήτημα ὁ ἀξιότιμος βουλευτής, ἂν καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος τῆς παρούσης συζητήσεως, ἐν τούτοις νομίζω, ὅτι εἶναι πράγματι ἓν ζήτημα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετασθῇ καὶ ἐὰν θέλητε ἡ πεῖρα τοῦ πολέμου τὸ ἀπέδειξεν ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ χρησιμοποιήσῃ κανεὶς εἰς τὰς ὑπηρεσίας ὅλας τὰς εἰδικότητας καὶ νὰ τὰς χρησιμοποιήσῃ, ὡς εἰδικότητας. Τοῦτο ἀπέδειξεν ὁ πόλεμος καὶ ἠξεύρητε πολὺ καλὰ ὅλοι, ὅτι εἰς τὴν ἀπειλὴν τοῦ μεγάλου πολέμου τὰ μεγάλα Κράτη, ὅπως π. χ. ἡ Γαλλία ἐχρησιμοποίησαν τοὺς καθηγητὰς ἀκόμη τοὺς χειρούργους, ὡς ἁπλοῦς ὑπαξιωματικούς, καὶ ἄφιναν αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχαν καμμίαν ἐλπίδα ἄνευ βοηθείας. Ὑποθέτω, ὅτι αὐτὴν τὴν σκέψιν ἔκαμον αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι συνέτασσον τὸ διάταγμα τοῦ 1925 καὶ τὰ νομοθετικὰ διατάγματα τοῦ 1926 τὰ ὁποῖα συνετάχθησαν ἀπὸ τὸ ἐπιτελεῖον τοῦ ναυτικοῦ καὶ ἔγινεν νόμος τοῦ Κράτους. Βεβαίως, ὅταν θὰ ἔχωμεν νὰ συζητήσωμεν ἕνα νόμον περὶ γενικῆς στρατολογίας πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν αὐτὴ ἡ κατεύθυνσις εἶναι ἡ ὀρθωτέρα καὶ συμφερωτέρα, διὰ τὸ Κράτος ἢ ἐὰν θέλωμεν ν’ ἀφήσωμεν τὸν κάθε ἕνα χωρὶς νὰ τὸν χρησιμοποιήσωμεν καὶ νὰ τὸν τάξωμεν ἐκεῖ ὅπου ἠμπορεῖ νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας. Ἀλλά, κύριοι, ὑπάρχει ἄλλο ζήτημα. Ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὀρθότατα μοὶ παρετήρησεν, ὅταν ἐνέκρινε τὴν ἁπλῆν προσθήκην τῶν ὀλίγων αὐτῶν λέξεων εἰς τὰ νομοθετικὰ διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι σήμερον τὸ καθεστώς, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ χρησιμοποιηθῶσιν αὐτοὶ οἱ νέοι ὡς μηχανικοί, διότι ἂν τοὺς χρησιμοποιήσωμεν, θὰ δυνηθῶμεν ἀκριβῶς νὰ περιορίσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων εἰς τὸ ναυτικόν. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἀπὸ 4 ἢ 5 ἐτῶν ἔχει ἀποκτήσει μίαν ἰδικήν του ὑπηρεσίαν δημοσίων ἔργων πολιτικῶν μηχανικῶν. Δὲν ἔχω κανένα σκοπὸν νὰ θίξω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τὸ τμῆμα αὐτό, ἐργάζονται ἄριστα, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι μία ὑπηρεσία...

§122Λ. ΝΑΚΟΣ. Αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν δὲν μοὶ ἐξηγεῖτε τὶ κάμνει;

§123Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εὐχαρίστως. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὅπως τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα κατασκευάζουν πολλὰ ἔργα, συμπληροῦν τὰ ἔργα τοῦ ναυστάθμου, ἔργα μεγάλης σπουδαιότητος τὰ ὁποῖα ὁ καθένας δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ. Ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὅπως καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα εὗρον, ὅτι ὀρθὸν ἦτο νὰ δημιουργήσουν μίαν ἰδικήν των ὑπηρεσίαν πρὸς κατασκευὴν τῶν ἔργων.

§124Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Φρονῶ, κ. ὑπουργέ, ὅτι εἶναι μία πολυτέλεια, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη πρὸ 5 ἐτῶν καὶ ὅτι εἶναι ἄδικος ἡ δαπάνη.

§125Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἴμεθα σύμφωνοι. Μέχρι πρὸ 4, 5 ἐτῶν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἔκαμνεν ἀποσπάσεις ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐκείνων τῶν μηχανικῶν οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀπαραίτητοι, διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων τοῦ ναυτικοῦ. Ὅταν εἶχε πρὸς κατασκευὴν πολλὰ ἔργα ἔκαμνε ἀποσπάσεις πολλῶν μηχανικῶν, ὅταν ἦσαν ὀλίγα τὰ ἔργα ἔκαμνε ἀποσπάσεις ἑνὸς μηχανικοῦ καὶ δύο βοηθῶν. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εἶδεν ὅτι αὐτὸ δὲν ἦτο πρακτικὸν καὶ ἐδημιούργησε ἓν σῶμα πολιτικῶν μηχανικῶν τὸ ὁποῖον σήμερον δυστυχῶς ἔχει ἓν προσωπικὸν πολυτελέστατον.

§126Λ. ΝΑΚΟΣ. Πόσοι εἶναι αὐτοί.

§127Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι μὲ τὸ ἔκτακτον προσωπικὸν 26, διότι μεταξὺ αὐτῶν τὰ 10 πρόσωπα ἀποτελοῦν τὸ ἔκτακτον προσωπικὸν τὸ ὁποῖον προσλαμβάνεται δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ καὶ πληρώνεται ἀκριβά. Διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν νέων αὐτῶν, καὶ αὐτὴ εἶναι καὶ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ἡ γνώμη, πρόκειται νὰ χρησιμοποιήσωμεν αὐτούς, ὡς στρατευσίμους. Ἀντὶ νὰ πάρωμεν ἀπὸ τοὺς δρόμους μηχανικοὺς ἢ ἐργοδηγούς, οἱ ὁποῖοι πληρώνονται ἀκριβὰ καὶ ἂν καὶ ἔκτακτοι οὐδέποτε πλέον ἀπολύονται καθ’ ὅσον αἱ ὑπηρεσίαι δὲν ἀπολύουν ποτὲ κανένα προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἔστω καὶ ἐκτάκτως ἔχει προσληφθῆ. Αὐτοὶ σήμερον εἶναι 10 τὸν ἀριθμὸν καὶ πρόκειται ἀκριβῶς, διὰ τῆς καλῆς χρησιμοποιήσεως, ἐὰν αὐτοὶ ἔχουν ὡρισμένας γνώσεις νὰ μὴ προσλαμβάνωμεν πλέον τοὺς ἐκτάκτους αὐτοὺς ὑπαλλήλους.

§128Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπιτρέψατε μίαν διακοπὴν κ. ὑπουργέ.

§129Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα.

§130Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ καθεστὼς αὐτὸ τῆς διατηρήσεως ὑπηρεσίας δημοσίων κτιρίων εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εἶναι βεβαίως ἀνώμαλον· ὅταν ἄλλοτε διηύθυνα τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ἀντετάχθην σφόδρα εἰς τὴν δημιουργίαν τοιαύτης ὑπηρεσίας καὶ ὁ συμβιβασμὸς εἰς τὸν ὁποῖον κατελήξαμεν, ἦτο ὁ ἑξῆς· Ν’ ἀποσπῶνται κάπως μονίμως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν πολιτικοὶ μηχανικοὶ τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Τὸ δυστύχημα εἶναι, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας δὲν κατώρθωσε νὰ ἔχῃ ὑπηρεσίαν δημοσίων κτιρίων.

§131Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Λιμενικῶν ἔργων.

§132Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι. Δημοσίων κτιρίων. Τὰ λιμενικὰ ἔργα εἶναι ἄλλο πρᾶγμα. Πρόκειται κυρίως περὶ δημοσίων κτιρίων, διότι εἰς αὐτὸ κυρίως ἠσχολοῦντο οἱ μόνιμοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον προσληφθῆ τότε. Οἱ μηχανικοὶ αὐτοὶ ν’ ἀναλαμβάνουν πράγματι τὴν ἐκτέλεσιν ὅλων τῶν δημοσίων κτιρίων, εἴτε πρόκειται περὶ σχολικῶν κτιρίων, εἴτε περὶ στρατιωτικῶν κτιρίων, εἴτε περὶ ναυτικῶν κτιρίων. Καὶ διὰ τοῦτο τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἔχει μεγάλην ὑπηρεσίαν. Ἀναγνωρίζω, ὅτι ἐὰν ἤθελε διατηρηθῇ τὸ καθεστὼς αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν συνιστῶ νὰ διατηρηθῇ, τὸ καθεστὼς τῆς διατηρήσεως ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, θὰ ἔπρεπε βεβαίως νὰ πλουτισθῇ ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων κτιρίων τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἡ ὁποία εἶναι ἐλλιπεστάτη ἀφοῦ καὶ ἕνα σῶμα ἀρχιτεκτονικόν, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε κατηργήθη ἀπὸ τοῦ 23 κακῶς. Ἀλλὰ θέλω ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν τὸ ἑξῆς, ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν προσλαμβάνῃ πολιτικοὺς μηχανικοὺς καὶ ὅπως ἔχουν ἀποδείξει τὰ πράγματα πλέον εὐχαρίστως κατατάσσονται εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν οἱ στρατεύσιμοι, ὅπως ἀποδεικνύει ἡ εἰσροὴ στρατευσίμων μὴ ἐχόντων καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν θάλασσαν, τὶ θὰ γίνουν ἐν περιπτώσει πολέμου αὐτοὶ οἱ ἔφεδροι μηχανικοὶ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ὅταν τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην καθόλου τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν, ἐνῷ ὁ στρατὸς θὰ ἔχῃ μεγίστην ἀνάγκην πολιτικῶν μηχανικῶν, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων; Εἶναι δηλαδὴ δυνατὸν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ χρησιμοποιήσῃ ἐφέδρους πολιτικοὺς μηχανικοὺς ἐνῷ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν θὰ στερῆται. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ ἤθελον νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς, εἰς τὸν κ. ὑπουγὸν τῶν Ναυτικῶν, ἐφ’ ὅσον ὁ ἴδιος ὑπεσχέθη, ὅτι πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ ἕνα γενικὸν νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ὁπότε θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐταὶ αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται τώρα ποῖον λόγον ἔχει ἡ ἐσπευσμένη ὑποβολὴ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προνοεῖ περὶ ὡρισμένων περιπτώσεων. Διότι πρέπει ν’ ἀντιληφθῆτε τὸ ἑξῆς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἀκριβές, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρετήρησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, γενικῶς διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν μονίμων στελεχῶν εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν μηχανικῶν τῶν πλοίων δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ περιορισμὸς αὐτὸς τῶν μονίμων στελεχῶν, τόσον γενικὸς ὅσον ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν εἶναι πρακτικός. Δὲν εἶμαι ναυτικὸς οἱ κύριοι ὅμως ναυτικοί, ἠμποροῦν νὰ εἴπουν ἐὰν εἶναι δυνατὸν μὲ ἐφέδρους μηχανικοὺς νὰ διοικηθοῦν τὰ πλοῖα.

§133Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἐφέδρων μηχανικῶν τῶν πλοίων· δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν.

§134Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω ἀφοῦ πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον γενικὸν στρατολογίας τοῦ ναυτικοῦ, ὁπότε θὰ ἐξετασθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα νὰ παραπεμφθῇ καὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο.

§135Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν μὲ ἀφίνετε νὰ τελειώσω; Πρόκειται περὶ τούτου· νέοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν καταταχθῆ εἰς τὸ ναυτικὸν καὶ ἔχουν ἕνα δίπλωμα μηχανικοῦ μετὰ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ κάμουν διὰ ν’ ἀποκτήσουν τὴν κοινὴν ἐκπαίδευσιν ὅπως καὶ εἰς τὸν στρατὸν ἀκριβῶς, δύναται νὰ προσληφθοῦν, ὡς ὑποκελευσταὶ δεκανεῖς δηλαδή, ὅπως γίνεται εἰς τὸν στρατόν, διότι ἔχουν μίαν εἰδικότητα. Ἀργότερα δὲ σὺν τῷ χρόνῳ, ἐὰν ὑπάρχουν πράγματι ἀνάγκαι, ὥστε νὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, νὰ προσλάβωμεν προσωπικόν, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν, νὰ ἐκτελέσωμεν ὡρισμένα ἔργα, νὰ ἠμποροῦν αὐτοὶ νὰ γίνουν ἀρχικελευσταί, ὅπως μοῦ φαίνεται καὶ εἰς τὸν στρατὸν δύνανται νὰ γίνουν, ἐπιλοχίαι, μετὰ δὲ τὴν θητείαν των ἀφυπηρετοῦν. Διὰ νὰ μὴ ὅμως τοὺς δώσωμεν αὐτὰ τὰ προνόμια τὰ ὁποῖα δικαίως κατέκρινεν ὁ κ. βουλευτὴς Πειραιῶς, δηλαδὴ νὰ πάρουν καὶ μίαν μισθοδοσίαν μεγάλην ἐνῷ ἄλλοι δὲν θὰ τὴν παίρνουν ἔχομεν περιορίσει τὴν μισθοδοσίαν τὴν ὁποίαν θὰ πάρουν εἰς τὸ τρίτον.

§136Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Καὶ μὲ τὸν περιορισμὸν εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον ἡ μισθοδοσία κ. ὑπουργὲ μὲ συγχωρεῖτε, εἶναι εἰκοσιπενταπλασία τῆς μισθοδοσίας τοῦ κοινοῦ ναύτου.

§137Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριε συνάδελφε, νέοι οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν τὴν θητείαν των εἰς τὸν στρατὸν ἠμποροῦν μετὰ ὡρισμένους μῆνας νὰ γίνουν δεκανεῖς. Ὅταν γίνουν δεκανεῖς παίρνουν τὴν μισθοδοσίαν τοῦ δεκανέως. Ἠμποροῦν νὰ γίνουν καὶ λοχίαι καὶ τότε παίρνουν τὴν μισθοδοσίαν τοῦ λοχίου.

§138Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν μεταβάλλεται ἡ μισθοδοσία εἰς αὐτὴν τὴν ἔκτασιν. Γίνεται 25 φορὲς μεγαλυτέρα ἡ μισθοδοσία τοῦ λιμοκοντόρου τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ναύτου.

§139Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Βουλευτά, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, ὡς πρὸς τὴν μισθοδοσίαν, νὰ δεχθῶ, ὅτι θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ παίρνουν τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ναύτου καθόσον δὲν πρόκειται περὶ μισθοδοσίας. Καὶ μάλιστα πρόκειται, νὰ ὑποβάλω κατ’ αὐτὰς ἄλλο νομοσχέδιον. Ἀναγνωρίζω πληρέστατα, ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς ἔχει δίκαιον εἰς πολλὰς ἐπικρίσεις τὰς ὁποίας ἔκαμε. Καὶ ἀφοῦ γίνεται λόγος περὶ τούτου δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἄλλην πληροφορίαν. Ἄλλοι νέοι ὑπηρετοῦν τὴν θητείαν των, ὡς δόκιμοι τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ καὶ ἐνῷ ὑπηρετοῦν, ὡς δόκιμοι τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ δυνάμει τοῦ νόμου λαμβάνουν 2.900 δραχμὰς τὸν μῆνα προτοῦ ἀκόμη δώσωσι ἐξετάσεις.

§140Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠννόησα.

§141Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὸ ἐμπορικὸν ναυτικὸν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσλαμβάνῃ νέους οἱ ὁποῖοι εἶναι δόκιμοι καὶ οἱ ὁποῖοι, θὰ γίνουν ἀξιωματικοὶ τοῦ λιμενικοῦ σώματος μετὰ ἓν ἔτος, ἐὰν ἐπιτύχωσιν εἰς τὰς ἐξετάσεις.

§142Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι πλήρης ἡ εἰκὼν τὴν ὁποίαν δίδετε.

§143Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, νὰ δώσω πληροφορίας εἰς τὸν κ. Πρόεδρον. Παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε ὅταν θέλετε, νὰ μοῦ μιλήσητε ἠμπορεῖτε νὰ μὲ διαδεχθῆτε· δὲν εἶναι δύσκολον. Οἱ νέοι αὐτοὶ ὅταν ἐπιτυγχάνουν εἰς τὰς ἐξετάσεις των γίνονται ἀξιωματικοὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ, ἠμποροῦν δὲ δυνάμει τοῦ ὑπάρχοντος νόμου μετὰ 18 μῆνας ἢ 20 μῆνας ὅταν ἀφυπηρετήσῃ ἡ κλάσις των, ἠμποροῦν νὰ παραιτηθοῦν. Καὶ μάλιστα ὑποβάλλω ἀκριβῶς μίαν τροποποίησιν εἰς ἄλλο νομοσχέδιον δυνάμει τῆς ὁποίας αὐτοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ὑπηρετήσουν τοὐλάχιστον 5 χρόνια.

§144Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὥστε αὐτοὶ οἱ δόκιμοι εἶναι στρατεύσιμοι;

§145Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, κατατάσσονται, ὡς δόκιμοι λιμενικοὶ κατόπιν διαγωνισμοῦ.

§146Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ὡς ὑπολογισταί.

§147Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε συνάδελφε, ὑπολογίζεται ἡ ὑπηρεσία τῶν δοκίμων τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ, ὡς στρατιωτικὴ ὑπηρεσία καὶ ἀπαλλάσσονται τῆς θητείας; Καὶ ἐνῷ ὑπηρετοῦν, ὡς δόκιμοι κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ λαμβάνουν 2.900 δραχμὰς τὸν μῆνα;

§148Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα.

§149Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἰδοὺ τὸ σκάνδαλον.

§150Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι πλήρης ἡ εἰκὼν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἁπλούστατα.

§151Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἡ εἰκὼν τὴν ὁποίαν σεῖς μᾶς ἐδώσατε δὲν εἶναι καθόλου πλήρης.

§152Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Θὰ σᾶς δώσω πλήρη τὴν εἰκόνα.

§153Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Εἶμαι εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσω ἐγὼ πρὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν ὁμιλοῦν πρῶτοι οἱ κ. ὑπουργοὶ ὅταν θέλουν.

§155Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Καὶ τοῦτο εἶναι τὸ συμπέρασμα. Συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ, ὅτι ὅλα τὰ πράγματα δὲν εἶναι βεβαίως ἐν τάξει. Ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ δοθῇ οἱαδήποτε μισθοδοσία εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν τὴν στρατιωτικὴν θητείαν των πέραν ἀπὸ τὴν μισθοδοσίαν τὴν ὁποίαν λαμβάνουν οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν καὶ ὑπηρετοῦν χωρὶς βαθμόν, δι’ αὐτὸ εἶμαι σύμφωνος, νὰ περιορίσωμεν τὴν μισθοδοσίαν ἀκριβῶς εἰς τὸ ποσὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐλάμβανον, ἐὰν δὲν τοὺς ἐχρησιμοποιοῦμεν ἐκτάκτως, ὅπως τοὺς χρησιμοποιοῦμεν. Ἀλλ’ ἐπιμένω, ὅτι ἐφόσον ὑπάρχει αὐτὸ τὸ σύστημα, εἶναι ὀρθόν, εἶναι συμφέρον, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ δυνηθῶμεν, νὰ χρησιμοποιήσωμεν τοὺς νέους αὐτοὺς εἰς δημόσια ἔργα καὶ τοιουτοτρόπως, νὰ περιορίσωμεν ἐν μέρει τὸ ἔκτακτον προσωπικὸν τῶν δημοσίων ἔργων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι σχετικὸν μὲ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον θίγει τὴν ἐν γένει ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων τοῦ ὑπουργείου, μελετᾶ καὶ καταρτίζῃ ἓν νομοσχέδιον ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, ὥστε νὰ ὑπαχθῇ καὶ πάλιν ἡ ὑπηρεσία αὕτη εἰς τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, νὰ μᾶς ἀποσπάσῃ τὸ ἀπαραίτητον προσωπικόν, προσωπικὸν τὸ ὁποῖον, θὰ εἶναι μεγάλον ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχωμεν πολλὰ ἔργα νὰ κάνωμεν καὶ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον, θὰ εἶναι περιωρισμένον ὅταν ἔχωμεν ὀλίγα ἔργα, νὰ κάνωμεν, διότι ὅταν εἶναι πολλοὶ δημιουργοῦν ἔργα, διὰ νὰ δυνηθῶσιν, νὰ δικαιολογοῦν τὴν θέσιν των καὶ ὅταν εἶναι πολλὰ ἔργα ζητοῦσιν νέας αὐξήσεις τοῦ προσωπικοῦ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω νομίζω, ὅτι ἡ ὑποβολὴ αὐτῆς τῆς προσθήκης εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑφίσταται, καὶ τὸ ὁποῖον πρὸ 4–5 ἐτῶν εἶναι νόμος τοῦ Κράτους, δὲν ἀποτελεῖ οὐδεμίαν ἐξαίρεσιν τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα, νὰ δεχθῶμεν, καὶ μάλιστα ἡ νέα αὐτὴ προσθήκη εἶναι πλέον χρήσιμος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὸ δημόσιον.

§156Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἐφανταζόμην ποτέ, ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον πραγματικῶς, θὰ ἐφέρετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ γίνῃ τοιαύτη συζήτησις. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐξητάσθη ὑπὸ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ 8 συνεχεῖς συνεδριάσεις, κατέληξε δὲ εἰς τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὡς εἰσήγησιν ὑπὸ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς κατόπιν ἐξονυχίσεως ἀπολύτως τοῦ ζητήματος. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν εἶμαι ὁ ἐνδεδειγμένος, διὰ νὰ λάβω τὸν λόγον, νὰ ὑπερασπίσω τὸν ὑπουργὸν ἀπὸ ἐπιθέσεως ἀξιοτίμου φίλου τῆς Κυβερνήσεως ἐναντίον μέλους τῆς Κυβερνήσεως.

§157Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ σημείου, ἐὰν τοὺς 4 ἐξ ἑκάστης σχολῆς τοῦ πολυτεχνείου, θὰ τοὺς αὐξήσωμεν εἰς 5, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐκτελέσωσι τὴν θητείαν των εἰς τὸ ναυτικόν, τοῦτο ἀποτελεῖ ζήτημα Κυβερνητικόν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν πρόκειται μόνον μέχρι πέντε ἀποφοίτων. Ἂν πρέπῃ νὰ προσλάβωμεν καὶ ἄλλους εἰδικοὺς νομίζω, ὅτι τοῦτο δύναται νὰ γίνῃ, διὰ τροπολογίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅμως νὰ περιλαμβάνηται καὶ τοῦτο, ὅτι καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ νόμου, κατὰ τὸ διάστημα τῆς θητείας των δὲν θὰ λαμβάνωσι τὸ 25πλάσιον, ἀλλὰ κάτι τι ἀνάλογον πρὸς τὸ λαμβανόμενον ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνεται περισσοτέρα συζήτησις, δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ συζήτησις, διὰ νὰ φέρῃ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ὁ κ. ὑπουργός.

§158Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, διότι ἔρχομαι εἰς σύγκρουσιν μὲ τὸν κ. συνάδελφον Πειραιῶς, ἀλλ’ ἐκ καθήκοντος διότι ἤμην εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ ἀναγκάζομαι ν’ ἀναπτύξω ἐνώπιον ὑμῶν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Βεβαίως κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς ἐλαττώσεως τῶν δαπανῶν, τῶν γενικῶν δαπανῶν εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας εἶναι ζήτημα γενικῆς πολιτικῆς, τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἔπεται ὡς ἐκ τούτου ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀσχοληθῇ καὶ διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ἐὰν ὁ ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος ἀντὶ νὰ ζητήσῃ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὑπέβαλε τροπολογίαν, διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 64, ἂν καὶ θὰ ἦτο ἐντελῶς ἄντικρυς πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἰσχύουν εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, διότι διπλωματοῦχοι μηχανικοὶ κατατάσσονται μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ δεκανέως καὶ λοχίου, φθάνοντες μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ λοχαγοῦ, θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ. Καὶ διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος, ἤθελον νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν λειτουργεῖ ὑπηρεσία δημοσίων κτιρίων εἰς τὴν ὁποίαν πλὴν τῶν διευθυντῶν καὶ τμηματαρχῶν οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι σχεδὸν 10.000 δραχμὰς κατὰ μῆνα, ὑπάρχει καὶ ἕνα προσωπικὸν κατώτερον τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀπὸ 4–6 χιλιάδας μηνιαίως. Εἶναι δὲ αὐτοὶ σχεδιασταί, ἐπιστάται καὶ κατώτεροι μηχανικοί. Λαμβανομένου δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅταν εἷς νέος προσέλθῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν στρατιωτικήν του θητείαν κέκτηται δίπλωμα πολιτικοῦ μηχανικοῦ, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ζημία τοῦ Δημοσίου ἂν δὲν δυνηθῶμεν νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὸν νέον τοῦτον, εἰς τὸν ὁποῖον δυνάμει τοῦ Διατάγματος, τοῦ σχεδίου νόμου καὶ δυνάμει τῶν παλαιῶν νόμων καταβάλλεται μόνον τὸ ⅓ τοῦ μισθοῦ τοῦ ἀρχικελευστοῦ, δηλαδὴ δραχμαὶ 775 μηνιαίως.

§159Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολλαὶ εἶναι! Διατὶ ὁ λοχίας λαμβάνει 80 δραχμάς; Δὲν ὑπάρχει λόγος εἰς τὸν στρατὸν τῆς θαλάσσης νὰ λαμβάνουν περισσότερα. Νὰ σᾶς δώσω δὲ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ καὶ μίαν ἐξήγησιν. Παρατηρεῖται ὅτι εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐκτελοῦντες τὴν θητείαν, οἱ ὁποῖοι κατατάσσονται εἰς τοὺς οὐλαμοὺς τῶν ἐφέδρων καὶ ἐξέρχονται ὡς ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ μετὰ ἕν ἔτος, παρατηρεῖται, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἔφεδροι λαμβάνουν τὸν ἴδιον μισθὸν τὸν ὁποῖον λαμβάνουν καὶ οἱ μόνιμοι. Τὸ ἐπιτελεῖον τὸ σημερινὸν εἰς τὴν μελέτην του τῶν τροποποιήσεων τοῦ ὀργανισμοῦ συνέστησε μεταξὺ ἄλλων καὶ τὴν κατάργησιν αὐτῆς τῆς μισθοδοσίας ἡ δαπάνη τῆς ὁποίας ἀνέρχεται εἰς 5.000.000. Μεταξὺ ἄλλων οἰκονομιῶν ἐζήτησα καὶ αὐτὰς τὰς οἰκονομίας. Εἰς τὸ συμβούλιον ὅμως, τὸ ὁποῖον συνεκλήθη ἀπὸ τὰς κορυφὰς τοῦ στρατοῦ, διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰς προτάσεις αὐτὰς τοῦ ἐπιτελείου, εἰς τὸ συμβούλιον αὐτὸ ὅλοι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοί...

§160Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δὲν ἐγένετο ἡ πρότασις περὶ καταργήσεως τῆς μισθοδοσίας, ἀλλὰ περὶ μὴ ὀνομασίας ἐφέδρων ἀξιωματικῶν.

§161Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ κατάργησις τῆς μισθοδοσίας.

§162Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις τοῦ ἐπιτελείου ἦτο νὰ μὴ λαμβάνουν αὐτοὶ οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ μισθοδοσίαν καὶ νὰ μὴ ὀνομάζωνται, διὰ νὰ λείψῃ ἡ μισθοδοσία. Ὅλαι λοιπὸν αἱ κορυφαὶ τοῦ στρατεύματος ἀντετάχθησαν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ ἐπιτελείου καὶ μὲ ἔπεισαν ὅτι πρέπει νὰ διατηρήσωμεν αὐτὴν τὴν μισθοδοσίαν, διότι μόνον ὅταν εἰς αὐτοὺς δώσωμεν τὸν μισθόν, τὴν στολὴν καὶ τοὺς ἐπιτρέψωμεν, νὰ ὑπηρετήσουν τοὺς τελευταίους τέσσαρας μῆνας ὡς ἀξιωματικοί, τότε μόνον δυνάμεθα, νὰ προσδοκῶμεν, ὅτι ἐν περιπτώσει πολέμου, θὰ ἐκτελέσωσι τὰ καθ’ ἑαυτούς, διότι γνωρίζετε σήμερον τίνα μεγάλον ρόλον παίζουν εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί. Αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα μὲ ἔκαμε νὰ ὑποχωρήσω, τὸ λέγω αὐτὸ διὰ νὰ γνωρίζω τὶ συμβαίνει εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς.

§163Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἔχει ληφθῇ εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, κ. Πρόεδρε, ἡ ἑξῆς σκέψις: Ἐπειδὴ ἕνας ὑπαξιωματικὸς πρέπει νὰ φέρῃ μίαν στολήν, ἐσκέφθημεν τὶ συμφέρει νὰ δίδωμεν τὸν μισθὸν τοῦ ναύτου τοῦ κληρωτοῦ καὶ τὴν στολὴν νὰ τὴν δίδῃ ἡ ὑπηρεσία ἢ νὰ τοῦ δίδωμεν τὸ ¼ τοῦ μισθοῦ του καὶ τὴν στολὴν νὰ τὴν κάμῃ ὁ ἴδιος.

§164Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἡ μισθοδοσία ποῦ τοῦ δίδωμεν πρόκειται νὰ καλύψῃ τὴν ἀνάγκην τῆς στολῆς του, τότε ἔχει τὸν λόγον της...

§165Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον, κ. Πρόεδρε, θὰ στέρξητε νὰ βαθμολογοῦνται, ἡ δαπάνη εἶναι ἀπαραίτητος.

§166Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ μόνον ὑπηρετοῦν 4 μηχανικοὶ δευτέρας τάξεως, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν 4067 δραχμὰς μηνιαίως ἕκαστος σὺν τοῖς ἐπιδόμασιν, ὅτι ἐπίσης ὑπηρετοῦν τρεῖς σχεδιασταὶ πολιτικοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν ἔχουν δίπλωμα καὶ οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν περὶ τὰς 5.000 δραχμὰς μηνιαίως, λαμβανομένου δ’ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὑπηρετεῖ ἐπίσης εἷς ἀριθμὸς ἐπιστατῶν, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν περὶ τὰς 3.000 δραχμὰς μηνιαίως, εἶπεν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἕνας ναύτης στρατεύσιμος καλεῖται νὰ ἐκτελέσῃ τὴν θητείαν καὶ κέκτηται δίπλωμα πολιτικοῦ μηχανικοῦ, εἶναι δικαίωμα τοῦ Κράτους, νὰ τὸν χρησιμοποιήσῃ καὶ διὰ νὰ τὸν χρησιμοποιήσῃ, ἐπειδὴ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ κἄποιαν ἐπιβολὴν ἐπὶ τῶν λοιπῶν ναυτῶν, ἀναγκάζεται τὸ Κράτος, νὰ τοῦ δώσῃ αὐτὸν τὸν μικρὸν βαθμόν. Εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι εἶχον ἀντιταχθῇ ἐναντίον τῆς προσλήψεως τῶν νομικῶν, ἐνόμιζον, δηλαδὴ ὅτι οἱ νομικοὶ δὲν ἦσαν ἀπαραίτητοι...

§167Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν μᾶς χρειάζονται.

§168Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀποδεικνύεται ὅμως, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω διατί. Ἐγὼ τὸ εἶχα διαγράψει ἀπὸ τὴν εἰσήγησίν μου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κ. Μιαούλης καὶ ὁ κ. Ρεδιάδης τὸ ἐδέχθησαν, ὥστε νὰ γίνωνται δεκτοὶ καὶ οἱ τῆς νομικῆς.

§169Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Κατὰ λάθος, κ. συνάδελφε, ἔχει παραληφθῆ ἡ ὑπογραφή μου ἐκ τῆς μειοψηφίας.

§170Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴν (δεικνύει ὁ κ. ῥήτωρ εἰς τὴν Βουλὴν ἐπιστολὴν) τοῦ κ. Μαρουδῆ. Ἐγὼ ἤμην εἰσηγητής. Ἦλθεν ὁ κ. Μαρουδῆς μέσα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ συνεζητήσαμεν τὴν ὑπόθεσιν. Μοῦ ἔγραψε ἔπειτα μίαν ἐπιστολὴν καὶ μοῦ ἐξήγησεν ὅτι ἐδέχθησαν αὐτὴν τὴν λύσιν καὶ οἱ κ. κ. Μιαούλης καὶ Ρεδιάδης, ὅτι οἱ ἀπόφοιτοι τῆς νομικῆς χρειάζονται, διὰ τὰς ἀνακρίσεις τῶν ναυτοδικείων.

§171Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὰ καταργήσωμεν καὶ τὰ ναυτοδικεῖα!

§172Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ ἀντετάχθην καὶ κατὰ τῶν ὀδοντοϊατρῶν καὶ τοῦτο, διότι νομίζω, ὅτι ἕνας ὀδοντοϊατρὸς ὅταν εἶναι νέος πιθανὸν νὰ μὴ ἔχῃ τὴν πεῖραν νὰ κάμῃ θεραπείαν ἐπὶ τῶν ὀδόντων μου. Μάλιστα ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι ἡ ναυτικὴ ὑπηρεσία προσλαμβάνει ὀδοντοϊατρούς, τοὺς ὁποίους μισθοδοτεῖ μὲ καλλίτερον μισθὸν τοῦ σημαιοφόρου. Ἐν τέλει, κύριοι βουλευταί, ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι ὅλους αὐτοὺς τοὺς κατασσομένους ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη, ὅπως νομίζῃ ὁ κ. Σακκαλῆς, νὰ τοὺς ὀνομάσῃ ἀρχικελευστάς. Αὐτοὶ κατατάσσονται ὡς ναῦται στρατεύσιμοι, ἐκτελοῦν τὴν ἀτομικήν των ἐκπαίδευσιν εἰς τὸν Πόρον. Μετὰ τὸν Πόρον, ὀνομάζονται λόγῳ τοῦ διπλώματος τὸ ὁποῖον ἔχουν, ὑποκελευσταὶ καὶ μόνον ἂν ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας, κατὰ πρότασιν τοῦ ἐπιτελείου ἔχῃ ποῦ νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ τοὺς πολιτικοὺς τούτους μηχανικούς, τότε τοὺς ὀνομάζει ἀρχικελευστάς. Δηλαδὴ ὄχι ἀξιωματικός· αὐτὸς θὰ λάβῃ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ, τότε μόνον ὅταν ἡ ὑπηρεσία ἔχῃ ἀνάγκην τῶν ὑπηρεσιῶν του. Νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θέλει πράγματι, ὡς ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἀναφέρει, θέλει ἐπιφέρει μίαν οἰκονομίαν τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ φυσικὰ δὲν δύναμαι νὰ ὑπολογίσω, ἀφοῦ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν δύναται νὰ τὴν ὑπολογίσῃ.

§173Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ μείνουν μόνον οἱ πολιτικοὶ μηχανικοί.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§175Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν ἄκουσα καὶ καλὰ ὅσα ὁ πρῶτος λαλήσας ἐκ Πειραιῶς κ. συνάδελφος εἶπε. Ἴσως εἰς ὅσα εἶπε νὰ ὑπάρχῃ δόσις τις ἀληθείας. Ἐγὼ δὲν ἤκουσα καμμίαν τοιαύτην, ἀλλὰ μόνον ὑπερβολάς. Εἰς ἀντίκρουσιν τῶν ὑπερβολῶν τούτων, νομίζω ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω ὀλίγας παρατηρήσεις. Πρῶτον, ὅτι ὁ χρόνος τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον τῶν 40 ἡμερῶν ὅπως οἱ ναῦται γίνωσι ἀξιωματικοὶ ὑποκελευσταί, δὲν ἀπαιτεῖται δι’ ὅλους τοὺς ναύτας, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται δι’ ἐκείνους μόνον οἱ ὁποῖοι εἶναι τεχνικοὶ μὴ μάχιμοι. Καὶ ἐρωτῶ: Περισσότερον ἀπὸ 40 ἡμέρας ὑπηρεσίας ναύτου τί χρειάζεται εἰς ἕνα τεχνικὸν ναύτην π.χ. ἕνα νοσοκόμον; Μήπως διὰ νὰ μάθῃ ἰατρική; Ὄχι βέβαια. Ὅσον χρόνον καὶ ἂν μείνῃ ἕνας ναύτης νοσοκόμος δὲν θὰ μάθῃ πλέον τοῦ ὅτι ἔμαθεν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἢ δὲν ξέρω ποῦ. Εἶναι ἀρκεταὶ 40 ἡμέραι μόνον ἢ δι’ ἕνα μὴ μάχιμον ναύτην καὶ δὴ μορφωμένον, διὰ νὰ μάθῃ τὰ στοιχειώδη καθήκοντα τοῦ ναύτου, ὡς καὶ τὰ γραφειοκρατικά. Ἐξ ἄλλου ἕνας ποῦ προορίζεται γιὰ ἀξιωματικὸς ἢ ὑπαξιωματικὸς τεχνικός, εἴτε οἰκονομολόγος, εἴτε ἰατρός, εἴτε ἠλεκτρολόγος καὶ μηχανικός, διὰ νὰ ἐκπαιδευθῇ ὡς τοιοῦτος καλλίτερον, πρέπει νὰ ὑπηρετήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον καὶ εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν καὶ ὄχι ὡς ἁπλοῦς ναύτης, διότι ὡς ναύτης δὲν θὰ μάθῃ τίποτε σπουδαῖον τεχνικῶς. Ἀλλ’ ὁ πρῶτος λαλήσας, κ. συνάδελφος ἐπεκαλέσθη τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ τί γίνεται ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς καὶ μετέφερε τὰ αὐτὰ καὶ εἰς τὸ ναυτικόν. Δὲν ἐφαρμόζονται, κύριοι, τὰ τῆς ξηρᾶς καὶ εἰς τὴν θάλασσαν. Ἄλλοι οἱ ὅροι εἰς τὴν ξηρὰν καὶ ἄλλοι εἰς τὴν θάλασσαν. Ἕνας ἰατρὸς π. χ. εἰς τὴν θάλασσαν ποῦ θὰ ὑπηρετήσῃ μέσα εἰς ἓν πλοῖον δὲν χρειάζεται νὰ ξεύρῃ τίποτε σχεδὸν ἄλλο παρὰ ἰατρικήν, ἐν τῷ στρατῷ ὅμως τῆς ξηρᾶς ὁ ἰατρὸς πρέπει νὰ μάθῃ καὶ πολλὰ ἄλλα πράγματα π.χ. νὰ προκαλύπτεται, νὰ πορεύεται, νὰ καταυλίζεται κλπ. Ἐπίσης ἕνας ἀξιωματικὸς ἢ ὑπαξιωματικὸς μηχανικὸς εἰς τὰ πλοῖα δὲν χρειάζεται νὰ ξέρῃ ἰδίως παρὰ μηχανουργίαν, ἐνῷ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς πρέπει νὰ ξέρῃ ὀχυρωτικήν, τακτικὴν καὶ τόσα ἄλλα καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἕνας ἀξιωματικὸς ἢ ὑπαξιωματικὸς μηχανικός, ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς ἀπαιτεῖται νὰ τύχῃ μεγαλυτέρας στρατιωτικῆς προπαρασκευῆς, ἐκτὸς τῆς τεχνικῆς, παρὰ ἕνας τοιοῦτος εἰς τὰ πλοῖα.

§176Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Φρονῶ, ὅτι πρέπει ὅλοι νὰ ὑπηρετῶσιν ὡς ναῦται καὶ ὡς στρατιῶται, διὰ νὰ σμικρίνεται ἡ διαφορά, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον, μεταξὺ τῶν πολιτῶν τῶν θεωρουμένων ὡς διανοουμένων καὶ τῶν μὴ τοιούτων, ἵνα μὴ φέρωσι μόνον ὡρισμέναι τάξεις τὰ στρατιωτικὰ βάρη. Εἶναι οὗτος ψυχολογικὸς λόγος σοβαρώτατος. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπιβάλλεται νὰ μένουν τόσον ὅσον ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ γίνωσι καλοὶ ὑπαξιωματικοί. Ἐντὸς 40 ἡμερῶν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνουν οἱ στρατιῶται ἀξιωματικοὶ εἰς τὸν στρατόν, ἐκεῖ ἡ ψυχολογία παίζει τὸν μεγαλύτερον ρόλον.

§177Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Καὶ αὐτὸς ὁ κομμουνισμὸς ζητεῖ τὴν ἰσοπέδωσιν καὶ τὴν ἰσότητα μόνον διὰ τὰ οἰκονομικὰ πλεονεκτήματα. Σεῖς ἐπεβάλλετε αὐτὸν ζητοῦντες καὶ ἰσότητα εἰς τὰ ἀξιώματα, ἐνῷ ταῦτα δέον ν’ ἀπονέμωνται καὶ κατὰ τοὺς κομμουνιστὰς ἀκόμη κατ’ ἱκανότητα. Ἀλλὰ μᾶς εἶπεν ὁ προλαλήσας, ὅτι ὑπάρχει μία τάσις εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικόν, πολλοὶ κληρωτοὶ καὶ εἰσέρχονται εἰς τὸ ναυτικὸν χωρὶς νὰ εἶναι ναυτικοὶ καὶ ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον διευκολύνει τὴν τάσιν αὐτήν.

§178ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ 3400 ναυτῶν οἱ 1200 εἶναι ἀπὸ τὰ Κιούρκα, τὸ Κακοσάλεσι, τὸ Κριεκοῦκι κλπ.

§179Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διότι ὑπάρχει μεγάλη ἔλλειψις εἰς τὸ ναυτικόν.

§180Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Δυστυχῶς παρατηρεῖται μεγάλη ἔλλειψις ἐργατῶν θαλάσσης. Ἡ ἔλλειψις ἡ ὁποία παρατηρεῖται ἀποδεικνύει τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐνῷ πρὶν ὑπῆρχε πληθώρα ἐργατῶν θαλάσσης καὶ οἱ κληρωτοὶ τοῦ ναυτικοῦ ἐπερίσσευον, σήμερον ὑπάρχει ἔλλειψις, ἀπόδειξις δὲ ὅτι καταστρατηγεῖται ὁ νόμος. Ἐνῷ ὅλοι τῶν ὀρεινῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐλάμβανον ναυτικὸν φυλλάδιον καὶ ὑπηρέτουν εἰς τὸ ναυτικὸν σήμερον ἐπειδὴ εἰς τὴν ξηρὰν ἡ θητεία ἔγινε 14μηνος, δὲν παίρνουν φυλλάδια. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον πρέπει νὰ μελετηθῇ σοβαρῶς. Τὸ ζήτημα τῆς ναυτολογίας ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ χωλαίνει τόσον, ὥστε νομίζω, ὅτι δὲν μοῦ εἶναι ἐπιτετραμμένον δι’ ἄλλους λόγους νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ κάμουν τὸ ὑπουργεῖον νὰ λάβῃ τοιαῦτα μέτρα, ὥστε νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα τὸ ναυτολογικόν.

§181Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον ναυτολογικόν.

§182Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐὰν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον διευκόλυνεν τοὺς μὴ ναύτας νὰ γίνουν ναῦται, τότε θὰ ἠμποροῦσε νὰ λεχθῇ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἐλαττωματικόν. Ἀλλὰ καὶ τότε τοῦτο ἠμποροῦσε νὰ μὴ θεωρηθῇ ἐλαττωματικόν, διότι ἢ δὲν ἔχομεν ναύτας ἀρκετοὺς καὶ τότε βεβαίως ἀπὸ τοὺς μὴ ναύτας θὰ ἔπρεπε νὰ πάρωμεν διὰ νὰ κάμωμεν τοιούτους, ἢ ἔχομεν ναύτας ἀρκετοὺς καὶ διὰ νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν κατάταξιν μὴ τοιούτων, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν μέτρα, νὰ προτιμῶνται οἱ πραγματικοὶ ναῦται τῶν μὴ τοιούτων. Θὰ ἠμποροῦσε μάλιστα νὰ εἴπῃ τις, ὅτι θὰ ἦτο πάντοτε χρήσιμον νὰ παρακινῶνται πάντες εἰ δυνατὸν νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὸ ναυτικὸν, ἵνα πάντες μάθωμεν καὶ ναῦται καὶ οὕτω καταστῶμεν πραγματικὸν Ἔθνος ναυτικόν, ὅπως ἡ θέσις τῆς πατρίδος μας τὸ ἐπιβάλλει, ὅπως καὶ τὰ συμφέροντά μας, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ θάλασσα καὶ τὸ ναυτικό της μᾶς εἶναι ἡ μεγαλειτέρα πηγὴ τοῦ πλούτου μας καὶ τὸ ἰδιαίτατον χαρακτηριστικὸν τοῦ Κράτους καὶ τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς μας. Ἀλλὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν πρόκειται νὰ διευκολύνῃ τοὺς μὴ ναύτας νὰ γίνωσι ναῦται, ἀλλὰ διευκολύνει τοὺς μὴ ναύτας τεχνίτας νὰ γίνουν τεχνῖται ἐν τῷ ναυτικῷ. Συνεπῶς οὐδὲν τὸ ἐλαττωματικὸν ἔχει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακκαλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§184Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος, διότι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἶναι τὰ μόνα τὰ ὁποῖα ἠδύνατο ν’ ἀναπτύξῃ. Ἀλλὰ ἐν γνώσει τῶν λόγων τούτων ἡ διεθνὴς σοφία δὲν κατέληξε νὰ υἱοθετήσῃ τοιαῦτα τινὰ μέτρα. Ἐξακολουθεῖ δηλαδὴ νὰ παραμένῃ τὸ περὶ ναυτολογίας νομοσχέδιον, καὶ μᾶλλον ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 64 καινοφανὴς εἰς τὴν παγκόσμιον νομοθεσίαν. Ἰδιαιτέρως ὅμως ἐπὶ ἑνὸς σημείου ἔχω ἀνάγκην νὰ δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις, νὰ συμπληρώσω μίαν ἀσάφειαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τόσον εὐφυοῦς, ὥστε νὰ παραπλανήσῃ καὶ τὸν ὀξυδερκέστερον τῶν ἀνδρῶν ἀφοῦ ἔκαμε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ διεγερθῇ ἐπὶ τῷ ἀκούσματι, ὅτι ὑπάρχει τάξις δοκίμων, τάξις μαθητῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, λαμβάνουσα κατὰ τὸν χρόνον τῆς μαθητείας της δύο καὶ τρεῖς χιλιάδας μισθὸν τὸν μῆνα. Περὶ τίνος πρόκειται κύριοι; Ἔτυχε νὰ γνωρίζω τὰ πράγματα, διότι τοιοῦτος περίπου δόκιμος ὑπῆρξα καὶ ἐγώ. Τοιοῦτοι δόκιμοι ὑπῆρξαν καὶ οἱ δύο υἱοί μου. Πρόκειται κύριοι περὶ τῆς στρατολογίας τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἵτινες ἐπιμελοῦνται ὡς κρατικὰ ὄργανα τὰ τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ. Οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι στρατολογοῦνται ἀπὸ ἐπιστήμονας, ἀπὸ νομικοὺς καὶ ἀπὸ διπλωματούχους ἀνωτάτης Ἐμπορικῆς σχολῆς. Καθ’ ἣν περίπτωσιν δὲ εἶναι πλείονες οἱ προσερχόμενοι τῶν ἀπαιτουμένων, καλοῦνται διὰ διαγωνισμοῦ νὰ διακριθῶσι τίνες θὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις. Εἰς ἄλλους κλάδους τῆς Πολιτείας κατατάσσονται μὲ ὀλιγώτερα προσόντα τελειόφοιτοι τοῦ γυμνασίου, λόγου χάριν μὲ τὰς αὐτὰς ἀποδοχὰς καὶ χωρὶς νὰ ὑφίστανται καὶ οὐδεμίαν εἰδικὴν προπαρασκευὴν ἀπὸ τῆς κατατάξεώς των. Ἐπιστήμονας τοιούτους εἰσήγαγον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν γενόμενος ἐγὼ εἰσηγητὴς εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων τὸ πρῶτον εἰς τὰ 1914. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1917 τὸ δεύτερον. Ἠθέλησα νὰ εἰσαχθῇ καὶ εἰς τὸν τόπον μας ἡ ἀρχὴ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἐπὶ τῇ εἰσαγωγῇ των. Τοιοῦτοι ὑπάλληλοι εἶναι οἱ κληθέντες λιμενικοὶ δόκιμοι, ὄχι ὑπ’ ἐμοῦ. Καὶ λόγῳ τοῦ ὀνόματός των ἐνδεχομένως δύνανται νὰ συγχισθῶσι μὲ τοὺς δοκίμους τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ ἀποφοίτους τῆς δευτέρας τάξεως τοῦ γυμνασίου, οἱ ὁποῖοι φοιτῶσιν εἰς τὴν γνωστὴν σχολὴν τῶν ναυτικῶν δοκίμων ἐπὶ 4 ἔτη, τρέφονται καὶ διαιτῶνται δαπάναις τοῦ Κράτους διὰ νὰ πληρώσωσι τὰ κενὰ τοῦ μαχίμου κλάδου τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Διὰ τὸν κλάδον τῶν λιμενικῶν ἀξιωματικῶν κατατάσσονται ἀμέσως χωρὶς νὰ εἰσέρχωνται εἰς εἰδικὰς σχολάς, μὲ τὸν βαθμὸν ὑπολογιστοῦ, ἤτοι ἀνθυπασπιστοῦ ἤτοι γραφέως, οἱ λιμενικοὶ λεγόμενοι δόκιμοι. Ἔχουν δὲ προσόντα πολὺ ἀνώτερα τοῦ ὑπολογιστοῦ ἰσοβάθμου των, οἱουδήποτε γραφέως ἰσοβάθμου του καὶ ἰσομίσθου των. Ἀλλὰ τὶ ἄλλο συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Ἐνῷ κατατάσσεται ὁ λιμενικὸς δόκιμος καὶ ἀρχίζουν νὰ ἐκπληροῦν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἔργα ὑπαλλήλου, ἐπιτυγχάνεται νὰ συνεκπαιδεύεται ταὐτοχρόνως. Καὶ καθορίζονται ὧραι ἐργασίας καὶ ὧραι σχολῆς, οὕτως ὥστε ὁ καθορισμὸς αὐτὸς νὰ μὴ γίνεται ἐπὶ βλάβῃ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐπαρκὴς πάντοτε, διὰ τὴν ἀναγκαιοῦσαν μόρφωσιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ ὑπάλληλος ὅστις λαμβάνει τὸν μισθὸν τοῦ γραφέως τοῦ ὑπολογιστοῦ τελειοφοίτου γυμνασίου, ὁ ὁποῖος λαμβάνει μισθὸν 2.800 δραχμάς. Αὐτὸ εἶναι τὸ παράδειγμα καὶ τὸ ὁποῖον ἐνεφάνισεν ὁ κ. ὑπουργὸς μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ τὰ βάλῃ κατ’ ἐμοῦ. Παράδειγμα ἀτυχέστατον, ἀλλ’ ἐλλιπὲς εἰς εὐπρέπειαν.

§185Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε. Δὲν εἶχον κανένα σκοπόν.

§186Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Εἴχετε ἀσφαλῶς τὸν σκοπὸν νὰ μὲ θίξετε, εἰπόντες ὅσα εἴπατε.

§187Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἴπατε τὸ ἑξῆς· ὅτι νέοι, οἱ ὁποῖοι ἐκπληροῦν τὴν στρατιωτικὴν των θητείαν....

§188Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ὄχι, κύριε ὑπουργέ. Δὲν ἐκπληροῦν στρατιωτικὴν θητείαν. Ἐκλήθησαν ὡς ὑπάλληλοι.

§189Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὄχι.

§190Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Καὶ ὡς ὑπάλληλοι στρατιωτικοὶ ἐκπληροῦν ἁπλούστατα στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Λογίζεται δὲ αὕτη εἰς τὴν στρατολογικήν των ὑποχρέωσιν, ἐφ’ ὅσον εὐδοκίμως ἤκουσαν τὰ μαθήματα καὶ εὐδοκίμως ὑπηρέτησαν, ὅπως ἀποδῶσι μόνιμοι.

§191Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Λογίζεται ὑπηρεσία αὐτὴ στρατιωτική. Καὶ εἶπον καὶ ἕνα παράδειγμα ἀκόμη, ὅπου οἱ νέοι προσφέρουσιν ὑπηρεσίας, δὲν εἶπον ὅτι δὲν προσφέρουσιν ὑπηρεσίας. Καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι οὐδένα εἶχον σκοπόν.

§192Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχω νὰ δηλώσω τὴν ἔκπληξίν μου διὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ ἀγαπητοῦ μου φίλου βουλευτοῦ ἐκ Πειραιῶς. Διότι πράγματι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶχε δίκαιον ἐπικαλεσθεὶς τὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν ὀπισθοβουλίαν. Διότι ἔχομεν παραιτήσεις νέων οἱ ὁποῖοι ἐκπαιδεύονται καὶ νέων οἱ ὁποῖοι ἐκπαιδεύονται, ἀλλὰ πραγματικῶς δὲν ἐκτίουσιν ὑπηρεσίαν στρατιωτικήν.

§193Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ὑπηρετοῦν ὡς ὑπάλληλοι.

§194Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ναί· ἀλλὰ ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τοὺς ὁποίους δεχόμεθα εἰς τὰς ὑπηρεσίας, πρέπει ὡς ὅρον νὰ ἔχουσιν ἐκπληρώσει τὰς στρατιωτικάς των ὑποχρεώσεις· ἐνῷ αὐτοὶ προσλαμβάνονται ὑπάλληλοι πρὶν ἐκτίσωσιν τὴν ὑπηρεσίαν των. Ὑπάρχει μία ἀνωμαλία, τὴν ὁποίαν δικαίως ἠδύνατο νὰ ἐπικαλεσθῇ ὁ κ. ὑπουργός, διὰ νὰ εἰπῇ, ὅτι δὲν εἶναι πρωτοφανές, διότι θὰ ἐκτίουσιν τὴν ὑπηρεσίαν των, δὲν θὰ πάρουν μισθόν, ἀφοῦ ὑπάρχουν παραιτήσεις, ὅπου δὲν ἐξετέλεσαν τὴν θητείαν των καὶ προσλαμβάνονται ὑπάλληλοι καὶ λαμβάνουν καὶ μισθόν.

§195Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἕτερον ἑκάτερον.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μιαούλης ἔχει τὸν λόγον.

§197Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω καὶ νὰ προτείνω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, διότι αὐτὸ τὸ ὁποῖον, θὰ εἴπω τὸ ἐπρότεινα καὶ εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν. Νομίζω, ὅτι αἱ διαιρέσεις μεταξὺ τῶν κληρωτῶν δὲν ἔχουσι καλὰ ἀποτελέσματα. Ἐὰν ἐδίδετο εἰς αὐτοὺς ὁ βαθμὸς τοῦ ὑποκελευστοῦ νομίζω, θὰ ἦτο ἀρκετός, ὥστε νὰ μποροῦν νὰ ἐπιβάλωνται κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας.

§198Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ ὑπάρχουσα νομοθεσία καθιεροῖ τόσας τάξεις ἀνθρώπων. Σήμερον πρόκειται νὰ εἰσαχθῶσιν οἱ πολιτικοὶ μηχανικοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι χρήσιμοι περισσότερον ἀπὸ ὅλους, διότι θὰ μᾶς ἀπαλλάξουν ἀπὸ τοὺς ἐκτάκτους τῶν Δημοσίων ἔργων. Ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ γενικὸν νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας, τότε μπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅλα αὐτά. Τώρα πρόκειται νὰ προστεθῇ μία τάξις μόνον εἰς τὸ ὑπάρχον ἄρθρον.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ;

§200ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνθέσεως καὶ ἁρμοδιότητος τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου».

§202Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ κ. Πρόεδρε.

§203Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νομίζω, ὅπως φαίνεται ἐκ τῆς ἐκθέσεως τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἀντιρρήσεις βασικαὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ὑπάρχουν. Ἐὰν ἔχετε νὰ προτείνετε τροπολογίας, δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι προτιμώτερον νὰ τὰς ὑποβάλετε εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν; Διότι ἐνδεχόμενον νὰ συμφωνήσωμεν.

§204Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ὅπως θέλετε κ. ὑπουργέ.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (ἀναγινώσκει).

§206ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον)

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον. (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Καλογερᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§208Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Καίτοι ὅπως σᾶς εἶπα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς δὲν ἔχω ἀντιρρήσεις, διότι ψηφισθέντος τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῶν ἐπιθεωρήσεων, τὸ θεωρῶ ἀναγκαῖον, οὐχ’ ἧττον ἐπί τινων σημείων ἔχω παρατηρήσεις. Εἶναι δύο σημεῖα. Δηλαδὴ ἡ ὑπηρεσία θέλει δύο συμβούλια, τὸ ἓν τὸ ὁποῖον, θὰ ἑδρεύῃ ἐν Ἀθήναις καὶ τὸ ἄλλο τὸ ὁποῖον θὰ ἐργάζεται τοὺς πίνακας προαγωγῶν. Λέγω, ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιθεωρητῶν, ἦτο ὄχι μόνον ἐπιβεβλημμένη καὶ ἡ ψήφισις τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη. Ἐπὶ δύο ὅμως σημείων τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ διεφώνησε, δηλαδὴ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει ἐν ἄρθρῳ 3ῳ λέγει, ὅτι εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ συμβουλίου ὑπάγονται ταῦτα καὶ ἐκεῖνα τὰ ζητήματα τ’ ἀφορῶντα γενικῶς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀμύνης τῆς χώρας. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν δύναται καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ γνώμην τὸ συμβούλιον. Ἀλλὰ τοῦτο ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι ἡ ἁρμοδιότης αὐτὴ εἰς ἅπαντας τοὺς στρατοὺς ἀνῆκε εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον.

§209Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μετεβάλομεν τὸ πρᾶγμα.

§210Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Αὐτὸ τοῦτο ἀκριβῶς τὸ σημεῖον, τὸ νὰ δύναται νὰ ἔχῃ γνώμην τὸ συμβούλιον, ἐπὶ τῶν ζητημάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἦτο ἁρμόδιον τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, τοῦτο ἀποτελεῖ μείωσιν. Ἂν ἠθέλωμεν δεχθῇ τὴν ἀρχὴν, ὅτι εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ συμβουλίου ὑπάγονται καὶ τὰ πάσης φύσεως ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὰς ὀργανώσεις τῆς ἀμύνης τῆς χώρας, τοῦτο θ’ ἀπετέλη ζημίαν. Διότι ἐὰν ἐγένετο παραδεκτὸν τοῦτο, θὰ ἐνέκρινε καὶ θὰ ἐπέφερε τὴν ἀδράνειαν τοῦ ἐπιτελείου, τὸ ὁποῖον θ’ ἀπεφαίνετο ἐπὶ τῶν ἁρμοδίων ζητημάτων.

§211Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μετέχῃ καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου εἰς τὸ συμβούλιον καὶ θὰ ἔχῃ κἄποιαν πρωτοδουλίαν.

§212Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἡ ἐργασία ὅμως τῆς προπαρασκευῆς τῆς ἀμύνης τῆς χώρας ἀνήκει εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον.

§213Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τώρα θὰ ἀνατίθεται ἡ ἐργασία εἰς τὸ συμβούλιον τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἁρμοδιότητα ν’ ἀποφαίνεται. Ἡ ἔννοια εἶναι, ὅτι πάλιν τὸ Ἐπιτελεῖον, θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν, νὰ εἰσηγῆται εἰς τὸ συμβούλιον τὰ μέτρα διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀμύνης τῆς χώρας, ἀλλὰ δὲν θὰ εἰσηγῆται πρὸς τὸν ὑπουργὸν ἀπ’ εὐθείας, ἀλλὰ θὰ πρέπῃ νὰ περάσῃ πρῶτον ἀπὸ τὸ τὸ συμβούλιον. Διὰ τοῦτο λέγομεν, ὅτι ἔχει καλῶς τὸ πρᾶγμα.

§214Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Τὸ πρᾶγμα ἐν τῇ οὐσίᾳ του βεβαίως οὕτως ἔχει, ἀλλ’ ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ φράσις, ὅτι δηλαδὴ ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ συμβουλίου.

§215Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ νὰ μὴν ὑπάρχῃ; Ἡ πρωτοδουλία θ’ ἀνήκῃ κυρίως εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου ὁ ὁποῖος θὰ καλεῖται, διὰ νὰ ἐκφράσῃ οἱανδήποτε γνώμην εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ὁσάκις νομίζει τοῦτο, ὅτι πρέπει ν’ ἀκούσῃ τὴν γνώμην αὐτοῦ. Τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ Ἐπιτελείου δὲν θὰ τὴν χαλάσωμεν, διότι ὑπάρχει ὁ κείμενος νόμος.

§216Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ὡς ὑπεβλήθη καὶ ὡς διετυπώθη τὸ νομοσχέδιον, πᾶν μέλος τοῦ συμβουλίου δικαιοῦται καὶ δύναται νὰ προτείνῃ, ἀλλ’ ἡ ἁρμοδιότης αὐτὴ ἀνήκει εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον.

§217Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θ’ ἀνήκῃ τοῦ λοιποῦ εἰς τὸ συμβούλιον.

§218Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δὲν θέλω καθ’ ὁλοκληρίαν, νὰ περιορίζεται ἡ πρωτοβουλία τοῦ Ἐπιτελείου.

§219Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν περιορίζεται μόνον ἡ εἰσηγητικὴ δύναμις τοῦ Ἐπιτελείου, δὲν δύναται τὸ ἐπιτελεῖον μόνον του νὰ εἰσηγῆται εἰς τὸν ὑπουργὸν ἀπ’ εὐθείας, ἀλλὰ πρέπει νὰ περάσῃ πρῶτον ἀπὸ τὸ συμβούλιον.

§220Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλωμεν τίποτε ἀπὸ τὰ σήμερον κρατοῦντα. Τὸ ἐπιτελεῖον, θὰ καταρτίζῃ πάντοτε ὅλας τὰς μελέτας.

§221Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ οὐδεμιᾶς διαφορᾶς, ἀλλὰ διαφωνῶ μόνον ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἐκφράσεως, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν θὰ ἤθελα νὰ ὑπάρχῃ, τὸ δεύτερον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχω ἀντιρρήσεις, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ καταρτισμοῦ τῶν πινάκων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι πρέπει ὡς διαρρυθμίζεται τὸ συμβούλιον, διὰ τοῦ ἄρθρου 4ου νὰ συμμετέχουν εἰς τὸ συμβούλιον καὶ οἱ διοικηταὶ σωμάτων στρατοῦ, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρὸ παντὸς ἄλλου γνωρίζουν καὶ τὰ πρόσωπα καὶ τὰς ὑπηρεσιακὰς ἀνάγκας. Ὀρθὸν εἶναι, διὰ τὸ γόητρον τοῦ στρατεύματος νὰ παρακάθηνται οἱ διοικηταὶ τῶν σωμάτων. Ὅπως θὰ εἶναι ὅλοι εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ θὰ συζητοῦν, εἷς βαθμοφόρος θὰ ζητήσῃ τὸ τάδε πρᾶγμα καὶ θ’ ἀπαντήσῃ ὁ διοικητὴς τοῦ σώματος, ὁ ὁποῖος θὰ γνωρίζῃ τὰ πράγματα κάλλιον παντὸς ἄλλου. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι καὶ χάριν τοῦ γοήτρου τῶν διοικητῶν τῶν σωμάτων στρατοῦ πρέπει, νὰ μετέχουν καὶ αὐτοὶ τῆς μετακινήσεως τῶν ἀξιωματικῶν διότι ἕτερον ζήτημα εἶναι τὸ τῆς μετακινήσεως. Δυστυχῶς εἰς πάσας τὰς χώρας, ἰδιαίτατα ἐν Ἑλλάδι, σχεδὸν πάντες οἱ ὑπάλληλοι, ἀλλ’ ἰδίως οἱ ἀξιωματικοὶ θέλουν νὰ εὑρίσκωνται ἐν Ἀθήναις. Τὸ ζήτημα λοιπὸν τῆς μετακινήσεως τῶν ἀξιωματικῶν παίζει ἕνα οὐσιωδέστατον ρόλον καὶ ἐπὶ τοῦ γοήτρου τῶν ἡγητόρων, οἱ ὁποῖοι δὲν λέγω βεβαίως, ὅτι ἔχουν ἀνάγκην αὐτοῦ, διὰ νὰ ἐπιβληθοῦν εἰς τοὺς βαθμοφόρους των—θὰ ἦτο ὀδυνηρὸν ἂν τοιοῦτόν τι συνέβαινε—ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ μέτρου τῆς ἀμοιβῆς τῆς προαγωγῆς ἔρχεται καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν ἁρμοδιότητά των δὲν μειοῦται δὲ καὶ ἡ θέσις τῶν ἐπιθεωρητῶν, διότι καὶ αὐτοὶ παρευρίσκονται καὶ ἂν οἱ διοικηταὶ ζητοῦν κἄτι τι τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ὀρθὸν θὰ ἔχουν καὶ αὐτοὶ τὸν λόγον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι δυνατόν, νὰ γίνωνται καὶ ἐν τῷ μεταξὺ μετακινήσεις, διὰ τὰς μεταβολὰς αὐτὰς πρέπει αὐτοὶ νὰ ἔχουν τὴν ἁρμοδιότητα, ἀλλὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν δέχεσθε εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 3 καθ’ ἣν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἐπείγοντα ζητήματα, νὰ δύναται νὰ ἐκτελῇ μεταθέσεις καὶ μετακινήσεις ἀξιωματικῶν καὶ κατόπιν κατὰ τρίμηνον νὰ στέλλῃ μεταβολὰς πρὸς κύρωσιν εἰς τὸ συμβούλιον, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παραδίδεται ὁ στρατὸς εἰς τὴν πολιτικήν. Δὲν θίγω κανένα οὔτε σκέπτομαι περὶ οὐδενὸς προσώπου. Ἐγὼ θέλω τὸ ἀντίθετον. Παρουσιάζεται μία ἀνάγκη μετακινήσεως; Ν’ ἀποφασίζῃ περὶ αὐτῆς τὸ συμβούλιον ἐκ τῶν προτέρων. Διὰ νὰ ἴδετε δὲ πόσον ἔχω δίκαιον θὰ ἤθελον, κ. Πρόεδρε, νὰ ζητήσετε ἐκ τῆς ὑπηρεσίας σας νὰ σᾶς ὑποβληθῇ κατάστασις καὶ θὰ πεισθῆτε μόνος σας, ὅτι ὅλαι αἱ μεταβολαὶ σχεδόν, νὰ ἐνεργοῦνται ἐκ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ κατόπιν στέλλονται πρὸς κύρωσιν καὶ ἂν προσαγάγητε ἔστω καὶ μίαν ἡ ὁποία δὲν ἐκυρώθη ἐκ τῶν ὑστέρων ἐγὼ παραιτοῦμαι αὐτῆς τῆς προτάσεως. Ἐγὼ θέλω νὰ κατοχυρώσω τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸν στρατὸν ἀπὸ ἐνδεχομένας ἐπιρροάς. Αὐτὸ δηλαδὴ εἶναι κατὰ τοῦ βουλευτοῦ ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τοῦ δημοσίου. Αὐτὸ εἶναι τὸ οὐσιῶδες σημεῖον τῆς διαφωνίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τῶν γενικῶν τοποθετήσεων, ν’ ἀνήκῃ εἰς τὸ δεύτερον συμβούλιον καὶ τὸ ζήτημα τῶν προσωρινῶν καὶ ἐκτάκτων καὶ ἐνδιαμέσων μετακινήσεων νὰ ἐνεργῆται παρὰ τοῦ συμβουλίου καὶ οὐχὶ μὲ ἔγκρισιν ἐκ τῶν ὑστέρων.

§222Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποίου συμβουλίου;

§223Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Τῶν ἐν Ἀθήναις εὑρισκομένων, θὰ ἐδεχόμην καὶ εἰς στρατηγὸς νὰ τὰς ἔκαμνε.

§224Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ ἐν Ἀθήναις εὑρισκόμενα μέλη.

§225Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἐπίσης ἐπὶ ἑνὸς ἑτέρου σημείου τὸ ὁποῖον παρετήρησα, ὅτι τὸ ἐδέχθη ὁ κ. ὑπουργὸς εἶναι, τοῦτο ὅτι θὰ ἤθελα εἰς τὸ δεύτερον συμβούλιον ὡς καταρτίζεται προκειμένου περὶ τῆς κρίσεως προσώπων εἴτε δι’ ἀποστρατείαν ἢ προαγωγὴν ἢ δι’ οἱανδήποτε κρίσιν νὰ μὴ μετέχῃ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ὁμοιόβαθμος. Ἄν κρίνεται ὑποστράτηγος πρὸς προαγωγήν, νὰ μὴ μετέχῃ τοῦ συμβουλίου ὑποστράτηγος. Εἶναι ὁ λόγος εὐνόητος.

§226Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ἔγινε δεκτόν.

§227Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ὥστε ἐπὶ τῶν σημείων αὐτῶν θὰ ἤθελον νὰ σκεφθῇ ἡ ὑπηρεσία καὶ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, νὰ φέρῃ τὰ πορίσματα.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἔχει τὸν λόγον.

§229Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἐπέβαλλεν ἡ ἀναπόδραστος ἀνάγκη κατόπιν τῶν ληφθέντων μέτρων ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Συνεπῶς δὲν ἀνῆλθον νὰ ἐλέγξω τίποτε· τοὐναντίον εἶμαι συμφωνότατος, ὅτι συμπληροῦται μία ἔλλειψις καὶ θὰ κάμω μόνον παρατηρήσεις ἐπί τινων λεπτομερειῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως τὸ κατώτερον προσωπικὸν τὸ ὁποῖον λέγει τὸ ἄρθρον 1 § 3 νὰ τεθῇ ἐξ ἀποσπάσεως.

§230Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔγινε δεκτὸν αὐτό.

§231Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἔπειτα ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ἀντιπροέδρου τοῦ ἔχοντος τὸ δικαίωμα νὰ καλῇ τὸ συμβούλιον.

§232Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ἐσβύσαμε καὶ αὐτό.

§233Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐπίσης καὶ τὸ ζήτημα τοῦ ἀναπληρωτοῦ τοῦ ὑπαρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου εἰς τὸ συμβούλιον μήπως εἶναι νεώτερος τῶν ὑπὸ κρίσιν ὑποστρατήγων.

§234Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔγινε δεκτόν, ὅτι οὐδεὶς νεώτερος θ’ ἀποφαίνεται περὶ τοῦ ἀρχαιοτέρου ἢ ὁμοιοβάθμου.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§236Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω εἰς τὴν 4ην παράγραφον τοῦ ἐδαφίου 1 τοῦ ἄρου 3ου. Αὐτὴ ἡ διάταξις κ. Πρόεδρε πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ καὶ νὰ τροποποιηθῇ, διότι ὡς εἶναι διατυπωμένη δυνατὸν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, θέλων ν’ ἀποφύγῃ τὴν εὐθύνην ν’ ἀποστείλῃ εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ ζητήματα μὴ ἔχοντα σχέσιν μὲ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. Θὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ γεγονὸς τῆς παραπομπῆς εἰς τὸ συμβούλιον τοῦ μακαρίτου στρατηγοῦ Τσιρογιάννη. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θέλων ν’ ἀποφύγῃ τὴν εὐθύνην τῆς λήψεως μιᾶς ἀποφάσεως καὶ μίαν διοικητικὴν πρᾶξιν ἐντελῶς ἐσωτερικὴν τὸ ζήτημα τῆς λύσεως τῆς διαφορᾶς εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον τὸ ὁποῖον δὲ, εἶχε οὐδεμίαν ἁρμοδιότητα.

§237Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ τὴν στείλλουν πίσω ὡς ἀναρμόδιον.

§238Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ αὐτὸ τὸ δικαίωμα ὁ ὑπουργός. Δι’ αὐτὸ σᾶς ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας.

§239Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα, διαγράφεται τελείως αὐτὴ ἡ διάταξις.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουντζουρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§241Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Μίαν ἁπλῆν παρατήρησιν κ. ὑπουργὲ ἐπιθυμῶ νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ τετάρτου ἄρθρου τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι....

§242Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μοῦ ἐπιτρέπετε κ. συνάδελφε νὰ σᾶς ἀπαλλάξω ἀπὸ τὸν κόπον. Ὅλαι αὐταὶ αἱ διατάξεις ἀπηλήφθησαν εἰς τὸ νέον νομοσχέδιον, διότι ἐθεωρήθη, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπαναληφθοῦν ἐδῶ. Ἄν ὑπάρχῃ περίπτωσις περὶ προβιβασμοῦ τότε θὰ εἰσηγηθῶμεν καὶ νέον νομοσχέδιον.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη.

§244ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἀπονομῆς χάριτος εἰς καταδίκους καὶ ἐκτελέσεως θανατικῆς ποινῆς». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ ἔχει τὸν λόγον.

§246Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ὀφείλω, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐξάρω ἰδιαιτέρως τὴν σπουδαιότητα τοῦ νομοθετήματος περὶ ἀπονομῆς χάριτος καὶ ἐκτελέσεως θανατικῆς ποινῆς. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον τὸ σύστημα τῆς ἀπονομῆς χαρίτων ἐλειτούργησε παρ’ ἡμῖν κατὰ τρόπον λίαν ἀνώμαλον, διότι ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς προνομίας ἢ τοῦ δικαιώματος ἀπονομῆς χάριτος ἔλαβον χώραν καταχρήσεις καὶ ὑπερβασίαι, αἱ ὁποῖαι πολλάκις ἐπροκάλεσαν βαρυτάτας καὶ δριμείας ἐπικρίσεις. Εἶναι ἄξιος δι’ αὐτό, ἰδιαιτέρων συγχαρητηρίων ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ρυθμίζει ὁριστικῶς τὸ σύστημα ἀπονομῆς χαρίτων καὶ χαράσσει ὡρισμένην κατεύθυνσιν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐκτελέσεως τῶν θανατικῶν ποινῶν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ πολιτεία ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐπιδεικνύει μίαν σταθερὰν ἔλλειψιν ποινικῆς πολιτικῆς. Εἶναι ἀληθές, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐν τῇ ἀπονομῇ χαρίτων εἶχον τεθῆ περιορισμοί, ἀλλ’ οὐχὶ διὰ νόμου παγίου. Ὁ μακαρίτης ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Μίσιος, διὰ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς μίαν κατάστασιν πράγματι θλιβεράν, εἶχε δι’ ἐγκυκλίου ὁρίσει, ὅτι πᾶσα αἴτησις ἀπονομῆς χάριτος, θὰ ἦτο ἀπαράδεκτος, ἐὰν ὁ κατάδικος δὲν εἶχε ἐκτίσει τὸ ἥμισυ τῆς ποινῆς. Ἦτο ὅμως ἁπλῆ ἐγκύκλιος, ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν ἐτηρήθη εἰς τὴν πρᾶξιν. Ἐπηκολούθησε νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1926, τὸ ἐκδοθὲν ἐπὶ δικτατορίας, τὸ ὁποῖον εἶχε θέσει ἐπίσης περιορισμούς, ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐγένετο, διὰ νὰ μὴ τηρηθῇ. Εὐτυχῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀφ’ ἧς διοικεῖ τὸ ὑπουργεῖον, ἐφήρμοσε τὴν διάταξιν ταύτην, τὴν ὁποίαν κυροῖ, ἤδη διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Ἐκτὸς αὐτῆς ἐπίσης τίθεται καὶ ἄλλος περιορισμός, ὁ ὁποῖος καθιστᾷ ὑποχρεωτικήν, διὰ τὸν ὑπουργὸν τήν γνώμην τοῦ Συμβουλίου χαρίτων. Εἶχεν ἄλλοτε ὑποστηριχθῆ, ἀφ’ ἧς διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1917 καθιδρύθη τὸ Συμβούλιον τῶν χαρίτων, ὅτι ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὑποχρεωτική, διότι ἡ ἄσκησις τοῦ δικαιώματος ἢ τῆς προνομίας τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, θὰ ἐτίθετο οὕτω ὑπὸ περιορισμόν, ἐνῷ τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι ὁ Βασιλεύς, τότε, ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, τώρα χαρίζει, μεταβάλλει, ἐλαττώνει τὰς ποινάς, δὲν ἐξαρτᾷ τὴν ἀπονομὴν χάριτος ἐκ τῆς γνώμης οἱουδήποτε ὀργάνου. Ἀλλὰ καὶ ἡ συμβουλευτικὴ ἀκόμη γνώμη τοῦ Συμβουλίου χαρίτων, ὡς ἐλειτούργει πρὶν ἦτο πράγματι εἷς περιορισμός, ὡς ἀναπτύσσει καὶ ὁ Σαρίπολος εἰς τὸ Συνταγματικόν του δίκαιον. Διότι ὁ θεσμὸς τῆς χάριτος, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἦτο ἓν προνόμιον ἀσκούμενον ἀπολύτως καὶ ἀνεξελέγκτως παρὰ τῶν ἡγεμόνων ὑπέστη ἀναγκαίως μίαν διαμόρφωσιν σύμφωνον πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ Συντάγματος καὶ πρὸς τὴν ἐξέλιξιν καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Ὥστε ἐν τῇ ἐπιστήμῃ σήμερον ἡ ἀπονομὴ χάριτος θεωρεῖται θεσμὸς Sui generis, ὁ ὁποῖος λειτουργεῖ ὑπὸ τὴν εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ, οὐδὲ δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ σήμερον, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας δύναται, ὅταν θέλῃ καὶ ὅπως θέλῃ, ν’ ἀπονείμῃ χάριν χωρὶς ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός, νὰ εἰσηγεῖται ὑπευθύνως τὴν γνώμην του περὶ αὐτοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειοψηφίαν ἀπεδέχθη, ὅτι οἱ περιορισμοὶ οὗτοι δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἀντισυνταγματικοὶ καὶ τὸ ἀπεδέχθη κυρίως στηριχθεῖσα ἐπὶ τῆς μεταρρυθμίσεως, ἡ ὁποία ἐπηνέχθη εἰς τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ τελευταίου Συντάγματος ὑπὸ τῆς Συνταγματικῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ Συνταγματικὴ ἐπιτροπὴ προσέθεσε τὴν φράσιν «κατὰ νόμον» ἤτοι, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας «κατὰ νόμον», χαρίζει ἐλαττώνει καὶ μεταβάλει τὰς ποινάς. Ἡ ἔννοια τῆς φράσεως ὡς ἐξηγεῖται ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς ἐπιτροπῆς, ἦτο νὰ τεθῇ ἡ βάσις, ἐφ’ ἧς νὰ στηριχθῇ ἡ καθιέρωσις τῶν περιορισμῶν, ὡς εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ γνωμοδότησις τοῦ Συμβουλίου χαρίτων καὶ ἡ ἔκτισις τοῦ ἡμίσεως τῆς ποινῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπήνεγκεν ὡρισμένας μεταρρυθμίσεις ἐπὶ τῶν ἄρθρων, τὰς ὁποίας ἐλπίζω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θ’ ἀποδεχθῇ. Εἰδικῶς ὅσον ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν τῆς δικαστικῆς πλάνης καθιεροῖ ὡρισμένην διαδικασίαν ἐξακριβώσεως αὐτῆς.

§247Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἀπονομὴ τῆς χάριτος ἢ μᾶλλον ἡ ἀπόφασις περὶ ἀπονομῆς χάριτος εἶναι ὑποχρεωτική, διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας;

§248Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δηλαδή, ὁ ὑπουργὸς δὲν δύναται ν’ ἀπονείμῃ χάριν παρὰ μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Συμβουλίου τῶν χαρίτων ἐκτὸς ὡρισμένων ἐξαιρέσεων τὸ ἄρθρον ὁρίζει ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: «Δὲν δύναται νὰ ἀπονείμῃ χάριν ἄνευ συμφώνου γνώμης τοῦ Συμβουλίου ἀπονομῆς χαρίτων· ἐξαιροῦνται τὰ πολιτικὰ καὶ κοινωνικὰ ἀδικήματα καὶ αἱ καταδίκαι εἰς θάνατον, ἐφ’ ὧν ἡ γνωμοδότησις τοῦ Συμβουλίου εἶναι ἁπλῶς συμβουλευτική». Εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἄρθρου 5, κατὰ τὴν ὁποίαν τίθεται ὁ περιορισμὸς τῆς ἐκτίσεως τοῦ ἡμίσεως τῆς ποινῆς, ὡς πρὸς τὴν παραδοχὴν τῆς αἰτήσεως χάριτος, ἡ ἐπιτροπὴ καθώρισε, κυρίως ἐπὶ τῆς ἐξαιρέσεως τῆς δικαστικῆς πλάνης, μίαν διαδικασίαν ἐξακριβώσεως αὐτῆς, διότι εἶναι πιθανὸν ἡ ἐξαίρεσις αὕτη ν’ ἀποτελέσῃ κανόνα. Ὑπῆρχεν αὕτη, ὡς γνωστόν, καὶ εἰς τὸ ἀμνηστευτικὸν διάταγμα, τὸ ἐκδοθὲν ἐπὶ Δικτατορίας. Καίτοι πράγματι ἡ ὕπαρξις δικαστικῆς πλάνης ἀποτελεῖ σπάνιον δικαστικὸν φαινόμενον, ὁ καθορισμὸς τῆς διαδικασίας τῆς βεβαιώσεως εἶναι ἐπιβεβλημμένος, ἵνα μὴ ἡ τόσον ἀόριστος καὶ εὐρεῖα διατύπωσις, περὶ ἀρκούσης βεβαιώσεως δώσῃ λαβὴν εἰς καταστρατηγήσεις τοῦ νόμου. Πρὸς τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν προσθήκην διατάξεως ἐχούσης οὕτω «Ἡ περὶ ἀπονομῆς χάριτος αἴτησις λόγῳ ὑποψίας ὑπάρξεως δικαστικῆς πλάνης διαβιβάζεται εἰς τὸν εἰσαγγελέα τῶν Πλημμελειοδικῶν τοῦ τόπου τῶν φυλακῶν, ἐν αἷς κρατεῖται ὁ κατάδικος, ἵνα συλλέξῃ τὰ νεώτερα στοιχεῖα πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν περὶ δικαστικῆς πλάνης ἰσχυρισμῶν τοῦ καταδίκου. Τὸ πόρισμα ὑποβάλλεται εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν τῆς περιφερείας τοῦ δικάσαντος δικαστηρίου ὅστις, διὰ προτάσεώς του εἰσάγει τοῦτο εἰς τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν ἵνα ἀποφανθῇ σχετικῶς. Ἂν τὸ Συμβούλιον ἀποφανθῇ, ὅτι πιθανολογεῖται ὕπαρξις δικαστικῆς πλάνης εἰσάγεται ἡ αἴτησις εἰς τὸ Συμβούλιον, ἄλλως εἶναι ἀπαράδεκτος». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπίσης ἀπεδέχθη τὸν ὅρον, τοῦ ὁποίου τὸ πρῶτον γίνεται χρῆσις ἐν τῇ ποινικῇ μας νομοθεσία, «κοινωνικὸν ἀδίκημα» διὰ τὰς περιπτώσεις τῶν ἄρθρων 5 καὶ 6 εἰς τὰς ὁποίας συνδιάζεται μὲ τὸ πολιτικὸν ἀδίκημα. Εἰς τὴν εἰσηγητικήν της ἔκθεσιν ἔκρινεν, ὅτι νὰ δώσῃ τὴν ἑρμηνίαν τοῦ κοινωνικοῦ ἀδικήματος. Τοιαῦτα ἀδικήματα θεωροῦνται σήμερον τὰ ἔχοντα σχέσιν πρὸς τὰς ἐκνόμους ἐκδηλώσεις, τὰς στρεφομένας κατὰ τῆς καθεστηκυίας κοινωνικῆς τάξεως, δηλαδὴ τὰ ἔχοντα σχέσιν πρὸς τὴν ἐργατικὴν ἢ τὴν κομμουνιστικὴν κίνησιν τὴν ἀνατρεπτικήν. Ἐπίσης θεωροῦνται τοιαῦτα καὶ τὰ ἐκτελούμενα παρ’ ὁμάδων, αἱ ὁποῖαι ἐπιδιώκουσιν ὡρισμένα ἐπαγγελματικὰ συμφέροντα Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καθορισθῇ εἰς τὸ κείμενον τοῦ νόμου, εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τονίζομεν αὐτά, διὰ νὰ χρησιμεύσουν ὡς ἑρμηνευτικὸν στοιχεῖον. Λέγομεν δηλαδὴ ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἔννοια αὐτοῦ περιλαμβάνει προφανῶς τὰ ἀδικήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα στρέφονται κατὰ τῆς καθεστηκυίας κοινωνικῆς τάξεως. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἐμφανίζονται πολλάκις τοιαῦται ἐγκληματικαὶ ἐκδηλώσεις, εἴτε ὁμαδικαί, εἴτε ἀτομικαὶ καὶ ἔχουσαι σχέσιν πρὸς τὰ ζητήματα τῶν ἐργατικῶν ἐπιδιώξεων, οἷον ἀπεργειῶν κτλ. ἢ ἄλλων ὀργανωμένων ἢ μὴ ὁμάδων, αἱ ὁποῖαι ἐν τῇ διεκδικήσει δικαίων ἢ συμφερόντων αὐτῶν προβαίνουν εἰς βιαίας ἐνεργείας προσβαλλούσας τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ νόμου». Ἐπὶ παραδείγματι, τὸ ἐκδικασθὲν χθὲς ἀπὸ τὸ κακουργιοδικεῖον Πειραιῶς ἀδίκημα τῆς ἐπαγγελματικῆς ἀπεργίας ἀσφαλῶς ἔφερε τὸν χαρακτῆρα κοινωνικοῦ ἐγκλήματος καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ κατεδικάζοντο, θὰ ἠδύναντο νὰ ζητήσωσι τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης. Πρέπει, ἐννοεῖται νὰ περιορισθῇ ἡ ἔννοια αὐτοῦ ὑπὸ τῆς ἑρμηνείας εἰς τὸν κύκλον τῶν τοιούτων ἀδικημάτων, ἵνα μὴ δοθῇ λαβὴ εἰς καταστρατήγησιν τῶν περιοριστικῶν διατάξεων τοῦ νόμου, διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἐφαρμογῆς τῶν σχετικῶν διατάξεων, ἐφ’ ὅλων τῶν ἀδικημάτων ἐχόντων γενικῶς κοινωνικὸν περιεχόμενον, Ἐκ τῶν νέων κοινωνικῶν ζυμώσεων ἔχει καὶ ἀλλαχοῦ διεξαχθῆ εὐρεία ἐπιστημονικὴ συζήτησις περὶ τοῦ χαρακτῆρος τῶν ἀνατρεπτικῶν κομμουνιστικῶν ἀναρχικῶν κτλ. ἐκδηλώσεων, φαίνεται δὲ ἐπικρατοῦσα ἡ λεγομένη ὑποκειμενικὴ θεωρεία, καθ’ ἣν ἐφ’ ὅσον καὶ τὸ περιεχόμενον τῶν τοιούτων ἀδικημάτων, πλεονεκτεῖ τὸ στοιχεῖον τῆς κοινῆς ἐγκληματικότητος καὶ κακοποιΐας, μᾶλλον δὲν πρέπει νὰ χαρακτηρίζωνται ὡς πολιτικοκοινωνικά.

§249Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ποῖος κ. συνάδελφε, θὰ εἶναι ὁ ἁρμόδιος νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ὅτι τὸ ἀδίκημα εἶναι κοινωνικόν;

§250Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὸ Συμβούλιον τῶν χαρίτων· ἀλλ’ ὄχι μόνον τοῦτο, καθὼς δὲ θὰ ἴδητε εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἀπαραιτήτως ἀπαιτοῦνται γνωμοδοτήσεις καὶ θέτομεν τρεῖς γνωμοδοτήσεις τοῦ προεδρεύσαντος, τοῦ εἰσαγγελέως καὶ τοῦ ἐπιτρόπου.

§251Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅπως ἔχει ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου λέγει, ὅτι οὐδεμία αἴτησις χάριτος δύναται νὰ ὑποβληθῇ, ἑπομένως τὸ ζήτημα τοῦ χαρακτηρισμοῦ τοῦ ἀδικήματος, θὰ προηγηθῇ τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεως ἑπομένως φρονῶ, ὅτι παρ’ ὅλην τὴν ἀοριστίαν καὶ τὴν ἀκαθοριστίαν, τὴν ὁποίαν ἐνέχει ὁ ὅρος τοῦ κοινωνικοῦ ἀδικήματος ὁ ὁποῖος ὅρος παρ’ ἡμῖν τὸ πρῶτον εἰσάγεται, δὲν ἦτο ὅρος ὁ ὁποῖος τίθεται εἰς χρῆσιν, ἑπομένως θὰ ἐγερθῇ τὸ ζήτημα ἐπὶ τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεως. Θὰ ὑποβάλλεται ἡ αἴτησις διὰ τοῦ εἰσαγγελέως, ὁ εἰσαγγελεὺς θὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του, ὅτι τὸ ἀδίκημα δὲν εἶναι κοινωνικὸν καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ αἴτησις δὲν γίνεται δεκτή.

§252Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι δυνατὸν νὰ γνωμοδοτήσῃ, ὅτι αὐτὸς νομίζει, ὅτι εἶναι προσῆκον, ἀλλὰ τὸ ζήτημα ἐὰν τὸ ἀδίκημα εἶναι κοινωνικὸν ἢ ἀφορᾷ ζήτημα δημοσίας τάξεως, εἶναι ἓν γενικώτερον ζήτημα καὶ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῶν χαρακτηρισμῶν θὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν χαρίτων.

§253Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὸ Συμβούλιον τῶν χαρίτων θὰ κρίνῃ, ὑπάρχει διάταξις καθ’ ἣν αἴτησις ὑποβληθεῖσα......

§254Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν φθάνει αὐτό.

§255Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐὰν νομίζετε πῶς αὐτὴ ἡ διατύπωσις δὲν εἶναι σαφὴς δύναμαι διὰ δηλώσεως νὰ τὸ ὁρίσω.

§256Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νὰ τεθῇ νὰ μὴ δύναται νὰ ἐξετασθῇ, ὄχι νὰ ὑποβληθῇ, διότι ἐνδέχεται νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἀπροχωρήτου.

§257Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου.

§258Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ Sabotage πῶς χαρακτηρίζεται; Ξέρετε πρὸ τριῶν ἡμερῶν εἰς τὴν Χαλκιδικὴν οἱ ἀπεργοὶ διὰ ψαλίδος ἔκοψαν τὸ σύρμα, ὄχι ὅλον καὶ αὐτὸ εἶναι τρομερόν.

§259Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅταν διαπράττεται ἕν ἀδίκημα ὁμαδικῶς μὲ τὸν σκοπὸν ν’ ἀνατρέψῃ τὴν καθεστωκυίαν τάξιν αὐτὸ εἶναι ἀδίκημα πολιτικὸν ὅπως ἀνεφέρατε προηγουμένως καὶ τοιοῦτο, θὰ τὸ χαρακτηρίσωμεν.

§260Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βέβαια καὶ τὰ πολιτικὰ καὶ τὰ κοινωνικὰ ἀδικήματα δὲν εἶναι μεγάλα καὶ τρομερὰ ὅπως εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἕπεται ὅμως, ὅτι μὲ τὴν ἐξέλιξιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν κάμωμεν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς κάμει χάριν ἀλλὰ τὸ βάλαμε, διότι δὲν πρέπει νὰ ἐξαρτήσωμεν τὴν ἀπονομὴν τῆς χάριτος ἀπὸ τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἔχῃ καμμίαν πολιτικὴν ἀντίληψιν, ἂς τὸ εἴπωμεν καθαρὰ μία στενότητα ἀντιλήψεως τὴν ὁποίαν αὐτὸ τὸ Συμβούλιον ἔχει καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ, διὰ τὰ ἄλλα τ’ ἀδικήματα τὰ συνήθη, αὐτὸ θέλομεν ν’ ἀφαιρέσωμεν καὶ ν’ ἀφίσωμεν τὴν εὐθύνην εἰς τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν διὰ νὰ κρίνῃ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐὰν τὴν κρίσιν τῆς χάριτος, θὰ τὴν περιορίσωμεν καὶ τότε εἰς σῶμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀντίληψιν πολιτικὴν ἢ θὰ τὴν ἀφίσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ νομίζω ὅτι ὅλη ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι σύμφωνος, καὶ θὰ ἐπικρατήσῃ ἡ ἀντίληψις ἡ πολιτικὴ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν.

§261Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐὰν ἐλέγωμεν «κοινωνικοπολιτικὰ ἐγκλήματα» θὰ ἦτο καλλίτερον.

§262Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι, διότι τότε ἴσως θὰ πρέπῃ νὰ ἔχῃ καὶ τὸν χαρακτῆρα τοῦ πολιτικοῦ καὶ τὸν χαρακτῆρα τοῦ κοινωνικοῦ ἀδικήματος.

§263Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Λέγομεν «κοινωνικὸν» ἢ «πολιτικόν».

§264Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ κοινωνικὰ εἶναι τὰ στρεφόμενα κατὰ τῆς τάξεως.

§265Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄς τὸ ἀφίσωμεν.

§266Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Αὐτὰ ὡς πρὸς τοὺς δύο οὐσιώδεις περιορισμοὺς τοῦ παραδεκτοῦ τῆς αἰτήσεως καὶ τῆς ἀπονομῆς χάριτος. Θεμελειώδεις, ἐπίσης, εἶναι αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2 τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ἀφορῶσαι τὴν σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου καὶ τὴν ἀναπλήρωσιν τῶν μελῶν του. Μετὰ μακρὰν ἐπ’ αὐτῶν συζήτησιν προκληθεῖσαν ἐκ τῆς διατυπωθείσης παρά τινων μελῶν αὐτῆς γνώμης περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ Γεν. Γραμματέως δι’ ἑνὸς Ἀρεοπαγίτου καὶ ἐν γένει ὑπὲρ τῆς πλειοψηφίας τῶν δικαστικῶν μελῶν ἐν τῷ Συμβουλίῳ, ἡ ἐπιτροπὴ κατέληξεν εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς διὰ τῶν διατάξεων τοῦ σχεδίου ὁριζομένης συνθέσεως καὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀναπληρώσεως, θεωρήσασα ὅτι ἐπαρκεῖς ἐπ’ αὐτῆς παρέχονται ἐγγυήσεις δικαστικῆς καὶ διοικητικῆς συγχρόνως ἐκτιμήσεως τῶν ὑποθέσεων, ἐφ’ ὅσον ἡ ἀπονομὴ χάριτος δὲν ἀποτελεῖ βαθμὸν δικαστικῆς ἀναθεωρήσεως τῶν δικῶν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ἡ ἐπιτροπὴ θεωρεῖ περιττὴν τὴν γνωμοδότησιν τοῦ προεδρεύσαντος ἢ τοῦ προέδρου τῶν Ἐφετῶν τῆς περιφερείας τοῦ δικάσαντος δικαστηρίου.

§267Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑποτίθεται, ὅτι ὁ προεδρεύσας τοῦ δικαστηρίου κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως ἀπουσιάζει.

§268Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Φρονεῖτε, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ συντρέχωσι καὶ αἱ δύο γνωμοδοτήσεις; Ἡ ἐπιτροπὴ θεωρεῖ παρέλκουσαν τὴν γνωμοδότησιν τοῦ προέδρου καὶ προτείνει τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἐδαφίου γʹ τῆς παραγ. 1 τοῦ ἄρθρου 4. Κατ’ ἀνάγκην δέ, εἰς τὴν δευτέραν παράγρ. ἀντὶ τῆς φράσεως αἱ ὑπὸ στοιχ. βʹ καὶ γʹ γνωμοδοτήσεις, ἀντικαθίστανται ὑπὸ ὁμοίων κτλ. πρέπει νὰ τεθῇ ἡ φράσις «ἡ ὑπὸ στοιχεῖον βʹ γνωμοδότησις ἀντικαθίσταται ὑπὸ ὁμοίας τοῦ αʹ. ἐπιτρόπου». Πρέπει ἐπίσης νὰ καταργηθῇ καὶ ἡ ἀναφερομένη εἰς τὸ ἄρθρον 8 διάταξις τοῦ ψηφίσματος περὶ ἐκδικάσεως ἀδικημάτων τινων ὑπὸ τῶν Ἐφετῶν κατὰ τὴν ὁποίαν πρὸς ἀπονομὴν χάριτος ἀπαιτεῖται καὶ γνωμοδότησις τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν.

§269Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μετὰ τὸν νόμον αὐτὸν καταργεῖται νομίζω αὐτοδικαίως αὐτὴ ἡ διάταξις ὡς πρὸς τὴν χάριτα.

§270Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Βεβαίως αὐτὴ εἶναι ἡ συνέπεια. Ἀλλὰ καλλίτερον νὰ τεθῇ ῥητὴ διάταξις περὶ καταργήσεως.

§271Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νομίζω, διὰ βαθύτερον λόγον νὰ καταργήσωμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν, διότι τὸ δικαστήριον αὐτὸ μᾶς παρέσχε ἀρκετὰ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα, ἐκδικάζονται δὲ εἰς αὐτὸ σπουδαιότατα ἀδικήματα.

§272Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἐπιτυχίας ἢ μὴ τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐφαρμοσθῇ πλέον ἑνιαῖον σύστημα μετὰ τὴν διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου παγίαν ῥύθμισιν τοῦ ζητήματος τῆς ἀπονομῆς χαρίτων.

§273Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δικάζει λῃστείαν, ζωοκλοπήν...

§274Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ρυθμίζεται, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἡ χάρις, νομίζω ὅτι διὰ τὸ ἑνιαῖον πρέπει νὰ καταργηθῇ αὐτὸς ὁ περιορισμός.

§275Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νὰ ὑπάρχῃ μία ἑνότης εἰς τὸν νόμον περὶ χάριτος.

§276Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν ὑπάρχει δικαιολογητικὸς λόγος σπουδαῖος νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις. Νὰ ρυθμισθῇ ἑνιαίως τὸ ζήτημα.

§277Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐφ’ ὅσον βλέπω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπιθυμεῖ τὴν κατάργησιν, τὴν δέχομαι.

§278Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 τὸ ὁποῖον προβλέπει τὴν ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου κατὰ πλειοψηφίαν ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή, διότι φρονεῖ, ὅτι ὡς ἐκ τοῦ τρόπου τῆς εἰσπράξεως παρὰ τῶν καταδίκων καὶ τῆς διανομῆς κατ’ ἰσομοιρίαν εἰς τὰ μέλη δὲν παράγεται τόσον ἀγαθὴ ἐντύπωσις.

§279Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ σήμερον ὑπάρχει διάταξις ρυθμίζουσα τὴν ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου. Νομίζω, ὅτι ἡ μακρὰ διαδικασία τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἐν εἴδει δικαστηρίου, διότι ὁρίζει εἰσηγητήν, μελετᾷ τὰς ὑποθέσεις, τὰς φέρει εἰς συζήτησιν καὶ συνδιάσκεψιν, εἶναι μία ἐργασία ἐπίπονος καὶ εἶναι ἐκ τῶν κυριωτέρων καθηκόντων τῶν ὑπαλλήλων. Ὀφείλει λοιπὸν νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις, διὰ τὴν πρόσθετον αὐτὴν ἐργασίαν.

§280Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἔστω ἂς δοθῇ ἀποζημίωσις. Ἀλλ’ ὁ τρόπος τῆς ἀπαλείψεως αὐτῆς δὲν εἶναι τόσον εὐπρεπής, διότι ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον (ἀναγινώσκει). Τὰ ποσὰ ταῦτα καταβάλλονται ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ γραμματέως τοῦ συμβουλίου χορηγουμένης ὑπὸ τούτου ἁπλῆς ἀποδείξεως ἥτις ἐπισυνάπτεται εἰς τὴν αἴτησιν χάριτος... διανεμόμενα κατ’ ἰσομοιρίαν μεταξὺ αὐτῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ κρίνει διαγραπτέαν τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ διὰ τὸν λόγον, ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς ἀφομοιώσεως τῶν ὑπαλληλικῶν ἀποδοχῶν ὑφ’ ὃ πρόκειται ὁριστικῶς νὰ ρυθμισθῇ τὸ ὑπαλληλικὸν ζήτημα ἐπιβάλλει τὴν περικοπὴν τῶν τοιούτων ἰδιαιτέρων ἀπολαυῶν τῶν ὑπαλλήλων τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπουργείων καὶ τῶν δικαστικῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου ἡ εἰς τὰ ὁποῖα ἀνάθεσις τοιούτων καθηκόντων καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἀπομακρύνωνται τῶν θέσεών των δὲν δικαιολογεῖται ἰδιαιτέρα ἀμοιβή.

§281Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπιμένω νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις, διότι εἶναι πρόσθετος ὑπηρεσία 4 δικαστῶν ἄλλων ὑπαλλήλων ἐκτὸς τοῦ κυρίου ἔργου των.

§282Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ καθορισθῇ ξεχωριστὰ τὶ εἰσπράττει τὸ Δημόσιον καὶ τὶ θὰ πάρουν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς.

§283Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Αὐτὸ ἀκριβῶς. Ἂς ὁρισθῇ ἑκατοντάδραχμος ἀποζημίωσις, ὅπως εἶναι τώρα. Πάντως αὐτὴ ἡ κατ’ ἰσομοιρίαν διανομὴ καὶ ἡ ἀπ’ εὐθείας εἴσπραξις ἀπὸ τοὺς καταδίκους δὲν μοῦ φαίνεται ὀρθή.

§284Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λαμβάνεται πρόνοια οἱ ἄποροι κατάδικοι νὰ μὴ πληρώνουν· ἀπαλλάσσονται τῆς καταβολῆς.

§285Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῆς καταβολῆς προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ τὴν μείωσιν αὐτοῦ εἰς δραχμὰς 200 καὶ τὴν προσθήκην, ὅτι πᾶσα αἴτησις χάριτος πρέπει νὰ συνοδεύεται ὑπὸ βεβαιώσεως τοῦ ἁρμοδίου ταμείου περὶ καταβολῆς τῶν δικαστικῶν ἐξόδων γνωστοῦ ὄντως, ὅτι ἡ χάρις οὐδέποτε δύναται νὰ περιλάβῃ καὶ αὐτά.

§286ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς θὰ εἰσπραχθῇ αὐτὸ τὸ ποσόν;

§287Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς δημόσιον ἔσοδον. Νὰ μὴν ἀποζημιωθοῦν.

§288Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἂς λάβουν 100 δραχμάς, διὰ κάθε συνεδρίασιν.

§289Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τότε θ’ ἀναβάλλουν τὰς συνεδριάσεις καὶ δὲν θὰ λαμβάνουν ἀποφάσεις.

§290Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Πάντως δὲν πρέπει νὰ φαίνεται, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῶν χαρίτων πληρώνεται ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τοὺς καταδίκους τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ κρίνῃ.

§291Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὡς πρὸς τὴν διατύπωσιν ἐπιφυλλάσσομαι.

§292Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 8 ν’ ἀπαλειφθῇ ἐξ ὁλοκλήρου ἡ περίπτωσις τῆς διατάξεως τοῦ ψηφίσματος. Ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 8 εἶναι ἐντελῶς περιττή, διότι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἐπιβολῆς ποινῆς θανάτου. Ἐκ παραδρομῆς ἐτέθη ἡ διάταξις αὕτη ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ Παγκαλικὸν διάταγμα περὶ ζωοκλοπῆς τὸ ὁποῖον ὡς γνωστὸν κατηργήθη. Συνεπῶς ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ ἄρθρου 8 εἶναι περιττή. Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 9 δὲν ἔχω νὰ κάμω καμμίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῆς διατυπώσεως αὐτοῦ. Μόνον εἰς μίαν προσθήκην προέβη ἡ ἐπιτροπή, ὅσον ἀφορᾷ τὰς θανατικὰς ἐκτελέσεις. Προτείνει δηλαδή, ὅπως οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὰς φυλακὰς κατάδικοι εἰς θάνατον τύχωσι τοῦ εὐεργετήματος τῆς μεταβολῆς τῆς ποινῆς των εἰς ἰσόβιον κάθειρξιν.

§293Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅλοι;

§294Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ὄχι ὅλοι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διήνυσαν πενταετίαν ἐν ταῖς φυλακαῖς. Ὑπάρχουν εἰς τὰς φυλακὰς κατάδικοι εἰς θάνατον ἐπὶ 15 καὶ 18 ἔτη. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἠλάττωσε τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν τελευταίως.

§295Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐλήφθη ἀπόφασις καὶ ἐμετριάσθησαν αἱ ποιναὶ δέκα ἐκ τῶν εἰς θάνατον καταδικασθέντων. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ νομοθετήσωμεν τὴν μετατροπὴν τῆς ποινῆς τῶν εἰς θάνατον καταδικασθέντων εἰς ἰσόβια δεσμά, νομίζω ὅτι δὲν θὰ συμβάλλωμεν εἰς τὸν σκοπόν.

§296Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατέ το νὰ λυθῇ διοικητικῶς.

§297Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀφήσατε τὸ συμβούλιον τῶν χαρίτων, διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ κανονίζῃ τὰ ζητήματα συμφώνως πρὸς τὴν γενικὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας. Δύναται βέβαια ἡ ποινὴ τῶν εἰς θάνατον καταδικασμένων, διὰ χάριτος νὰ μεταβληθῇ εἰς ἰσόβια.

§298Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ὅπως μεταβληθῇ καὶ τώρα διά τινας, ὡς εἴπετε ἀλλὰ ἅμα ἐφαρμοσθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς ὁ νόμος 811 ἡ ποινή των ἐλαττοῦται εἰς πρόσκαιρα δεσμὰ μέχρι 18 ἐτῶν. Δηλαδὴ τυγχάνουν μεγαλειτέρας ἐπιεικείας ὅταν ἀπονεμηθῇ ἡ χάρις τῆς ὁποίας πράγματι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν δὲν εἶναι ἄξιοι, διότι εἶναι κατάδικοι διὰ 3 ἢ 4 φόνους ἢ διὰ 3 ἢ 4 λῃστείας μετὰ φόνων.

§299Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐάν, διὰ πάντας διὰ χάριτος μεταβληθῇ ἡ ποινὴ εἰς ἰσόβια δεσμὰ ὕστερα ὑπάρχει λέγετε, ὁ νόμος 811 περὶ ἀναστολῆς τοῦ ¼ τῆς ποινῆς.

§300Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ὁ ὁποῖος ῥητῶς λέγει, ὅτι κατ’ ἀνάγκην ἡ θανατικὴ ποινὴ μετατρέπεται εἰς ποινὴν προσκαίρων δεσμῶν 18 ἐτῶν. Ρητῶς τὸ λέγει ὁ νόμος κ. Πρόεδρε.

§301Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μετὰ πόσα ἔτη;

§302Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἶναι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐξέλθουν μετ’ ἔκτισιν ποινῆς 15 ἢ 18 ἐτῶν, διότι πράγματι εἶναι κατάδικοι, δι’ ἀδικήματα βαρύτατα. Δι’ αὐτοὺς ἔκρινεν ἡ ἐπιτροπὴ σκοπιμώτερον, νὰ προτείνῃ τὴν τροποποίησιν αὐτήν. Δὲν εἶναι δίκαιον, δηλαδή, ν’ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν κοινωνίαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὁπωσδήποτε δὲν εἶναι ἄξιοι ν’ ἀποδοθοῦν εἰς αὐτὴν ταχέως.

§303Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ μόνη δηλαδὴ ἐπιφύλαξις θὰ ἦτο ἡ ἑξῆς: ὑποτεθείστω ὅτι εἷς ἔχει καταδικασθῆ εἰς θάνατον καὶ εὑρίσκεται 5–6 ἔτη εἰς τὰς φυλακάς. Κατορθώνει καὶ φεύγει ὅπως πολλοὶ δυστυχῶς κατορθώνουν καὶ φεύγουν. Βγαίνει ἔξω καὶ διαπράττει μίαν λῃστείαν, ἡ ὁποία δὲν συνεπάγεται θανατικὴν ποινήν. Ἔ! μὰ τὴν ἀλήθειαν ἐγὼ τὴν στιγμὴν αὐτήν, θὰ ἐξετέλουν τὴν ποινὴν ἐκείνων, ἡ ὁποία τοὺς εἶχεν ἐπιβληθῆ πρὸ 6 ἐτῶν ἀφοῦ ἐβγῆκεν ἀπὸ τὰς φυλακὰς καὶ ἔκαμεν πάλιν τόσα ἀδικήματα. Αὐτὴν τὴν ἐπιφύλαξιν κάμνω. Ν’ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα νὰ κανονίζωνται διοικητικῶς ἑκάστοτε.

§304Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἀλλὰ καὶ ὁ φόβος, τὸν ὁποῖον ἐξέφρασα, ὅτι ἐὰν δώσητε εἰς αὐτοὺς χάριν, θὰ τιμωρηθοῦν ἐπιεικέστερον;

§305Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τροποποιοῦμεν τὸν νόμον 811, νὰ ποῦμε ὅτι ὁσάκις θανατικὴ ποινὴ μετατρέπεται εἰς ἰσόβια δεσμὰ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐλάττωσις αὐτή. Αὐτὴ εἶναι ἡ καλλιτέρα λύσις. Εἰσηγηθῆτε αὐτὴν τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 811. Αὐτὸ εἶναι τὸ καλλίτερον.

§306Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὰς γενομένας ἐκτελέσεις δὲν πρόκειται σήμερον, νὰ διατυπώσω παρατήρησίν τινα. Ἀντιθέτως καὶ ἐγὼ εὑρίσκω, ὅτι ἦτο ἀπολύτως καὶ ἐπιτακτικῶς ἀναγκαία, κυρίως διὰ τὸ ἀδίκημα τῆς λῃστείας, τὸ ὁποῖον ἐσημείωσεν μίαν ὀξυτάτην ὑποτροπίασιν παρ’ ἡμῖν τελευταίως, ἡ ἐνέργεια ὡρισμένων ἐκτελέσεων καὶ ἐν τούτῳ ὁ κ. ὑπουργός, δὲν δύναται βεβαίως νὰ ἐλεγχθῇ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι παρ’ ἡμῖν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς ἐγκληματικότητος καὶ ἰδίως εἰς τὴν σοβαρὰν ὑποτροπὴν καὶ τὴν θρασύτητα τῶν ληστρικῶν στοιχείων συνέβαλεν, ὡς ἕνα αἴτιον εἰδικὸν ἐν γένει ἡ ἐπιείκεια, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη καὶ ἐκ μέρους τῆς πολιτείας, διὰ τῆς μὴ ἐκτελέσεως θανατικῶν ποινῶν. Πράγματι ἀπὸ τοῦ 1911 ἀπὸ τοῦ μακαρίτου Δημητρακοπούλου δὲν εἶχον ἐκτελεσθῆ ποιναὶ θανατικαί, διότι ὅλοι οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ ἐδίσταζον νὰ ἐνεργοῦν ἐκτελέσεις ἐνῷ ἰσχύει καὶ ἐφαρμόζεται ὑπὸ τῶν δικαστηρίων ἡ θανατικὴ ποινὴ παρ’ ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα καὶ τὰς θεωρίας τὰς ἀναπτυχθείσας κατ’ αὐτῆς ἢ ὑπὲρ αὐτῆς. Ὁ ἐκτελῶν τὰς ποινὰς αὐτὰς βεβαίως ἐφαρμόζει ἕνα νόμον. Οὔτε θὰ ἠδύνατο, νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι περιέχεται εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν ἑνὸς ὑπουργοῦ οἱαδήποτε σκιὰ ἠθικῆς ἀνωμαλίας ἢ παρανομίας. Ὁπωσδήποτε ὅμως διὰ τὸ ζήτημα τῆς μετατροπῆς εἰς ἰσόβιον κάθειρξιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα προηγουμένως εὑρίσκω, ὅτι ὑπάρχει μία βάσις δικαία ἐφ’ ὅσον ἔχουν παραμείνῃ τόσα ἔτη εἰς τὰς φυλακάς, ὥστε ν’ ἀποβαίνῃ τὸ ὀλιγώτερον ἀπροσδόκητος ἡ μετὰ τὴν πάροδον αὐτῶν ἐκτέλεσις. Ἀλλ’ οὔτε καὶ τῆς ποινῆς τοὺς σκοποὺς τοῦ παραδειγματισμοῦ τῆς βελτιώσεως τοῦ καταδίκου θὰ ἐξυπηρέτει. Παρεμφερὴς θεσμὸς ἐφηρμόσθη μεταβατικῶς εἰς τὴν Ἰταλίαν ἅμα τῇ καταργήσει τῆς θανατικῆς ποινῆς, εἶναι δὲ πάντως σκόπιμος καὶ ἡ παρ’ ἡμῖν ἐφαρμογὴ αὐτοῦ πρὸς λύσιν τοῦ ζητήματος τῶν ἐκκρεμῶν οὕτως εἰπεῖν ἐκτελέσεων. Σημειωτέον, ὅτι δὲν ἀποκλείεται ὄντως, ὅπως διὰ χάριτος ἐπέλθῃ νέα μετατροπὴ τῆς ποινῆς ταύτης. (χειροκροτήματα).

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§308Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι σύμφωνος ἀπολύτως μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον πράγματι εἶναι σκόπιμον. Ἤθελον μόνον νὰ ὑποβάλω ἐλαχίστας παρατηρήσεις καὶ πρῶτον ἐπὶ τῆς συγκροτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν χαρίτων. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ περιληφθοῦν δύο πρόσωπα εἰς τὸ συμβούλιον τῶν χαρίτων. Ἐπειδὴ ἡ ἀπονομὴ χάριτος συνδέεται ἐν γένει μὲ τὴν πρόοδον τῆς ἐγκληματικῆς ἐπιστήμης, ὀρθὸν καὶ λογικὸν θὰ ἦτο νὰ γνωμοδοτοῦν καὶ οἱ παρακολουθοῦντες τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἐγκληματικῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς ἐγκληματικότητος εἰς τὸν τόπον. Καὶ τὰ πρόσωπα ταῦτα εἶναι ὁ προϊστάμενος τῆς ἐγκληματικῆς ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἀστυνομίαν τῶν Πόλεων καὶ ὁ καθηγητὴς τοῦ ποινικοῦ δικαίου, διότι πράγματι εἶναι δύο μορφωμένοι ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι νομίζω, ὅτι πολὺ θὰ συμβάλλουν εἰς τὴν σκοπιμοτέραν χρησιμοποίησιν τοῦ προνομίου τῆς χάριτος. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησίς μου. Ἡ ἄλλη παρατήρησις ἀφορᾷ τὰς πολλὰς γνωμοδοτήσεις τὰς ὁποίας ζητεῖ τὸ ἄρθρον 4 καὶ περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε καὶ ὁ κ. Ἀβραάμ. Ἐφ’ ὅσον ἔχωμεν τὴν γνωμοδότησιν τοῦ προϊσταμένου τῶν φυλακῶν, ἐφ’ ὅσον ἔχωμεν τὴν δικογραφίαν ὁλόκληρον τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ συμβούλιον, ἀρκεῖ νομίζω ἡ γνωμοδότησις καὶ τοῦ προέδρου ἢ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν ἑκάστοτε δικαστηρίων, διότι τὸ δικαστήριον θὰ στηριχθῇ εἰς δύο τινά. Εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόθεσιν καὶ εἰς τὴν συμπεριφορὰν τοῦ καταδίκου εἰς τὰς φυλακὰς καὶ εἰς τὸ εἶδος τοῦ ἐγκλήματος. Πρέπει νὰ ἐξετάζεται δηλαδὴ καὶ ἀνθρωπολογικῶς ὁ ἐγκληματίας, ἡ συχνότης τῶν ἐγκλημάτων εἰς τὰ ὁποῖα ἔχει ὑποπέσει καὶ ἡ γνώμη ἡ ἐπικρατοῦσα εἰς τὴν ἐπιστήμην περὶ ὡρισμένων ἐγκλημάτων καὶ ὡρισμένων ἐγκληματιῶν, ὅτι ἡ ποινή κυρίως σκοπὸν ἔχει νὰ προφυλάξῃ τὴν κοινωνίαν ἀπὸ τὰς πράξεις ὡρισμένων ἐγκληματιῶν. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν ἐξ αὐτῶν ἰδίως ὁ εἰσαγγελεὺς ἢ ἂν θέλετε ὁ ἀνακριτὴς ὁ ὁποῖος ξεύρει καλλίτερα τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἀπὸ αὐτὸν τὸν εἰσαγγελέα ἀκόμη, νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸ συμβούλιον. Ἐπίσης συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ἀβραὰμ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς καταβολῆς αὐτῶν τῶν χαριστηρίων. Ἂς ὑποχρεωθοῦν οἱ κατάδικοι νὰ καταβάλουν αὐτάς, ἀλλὰ ὄχι 300 δραχμάς, ἂς μείνουν 200 δραχμαί.

§309Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πολὺ καλά, ἂς μείνουν 200 δραχμαί.

§310Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ μὴν θέτωμεν δηλαδὴ ἐξ ἑνὸς ἕνα εὐεργέτημα καὶ ἐξ ἄλλου τὰ τέλη τῆς χάριτος αὐτῆς, νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ν’ ἀμείβωνται δὲ τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν ἀνεξαρτήτως, ἐὰν ἐπαρκοῦν ἢ ὄχι τὰ τέλη τὰ ὁποῖα καταβάλλονται ἀπὸ τοὺς τυχόντας χάριτος. Νὰ μὴν ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ σχολαστικισμός.

§311Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ μὴ τὰ ρίψωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους.

§312Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἄλλη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω, νομίζω ὅτι εἶναι οὐσιαστικωτέρα. Εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὴν ἐκτέλεσιν τῆς θανατικῆς ποινῆς. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ βεβαίως δὲν εἶναι ποινικὸς νόμος, οὔτε ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ λόγος σήμερον περὶ διατηρήσεως ἢ μὴ διατηρήσεως τῆς θανατικῆς ποινῆς. Συμφωνῶ μάλιστα, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔχωμεν αὐτὰς τὰς τελευταίας ἐκδηλώσεις πράξεων ληστρικῶν, δὲν θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ ὁμιλήσῃ κανεὶς σήμερον περὶ καταργήσεως τῆς θανατικῆς ποινῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅ,τι διδάσκεται σήμερον περὶ τῶν συνεπειῶν καὶ περὶ τῆς ἐπιδράσεως τῆς θανατικῆς ποινῆς περὶ τῶν πλανῶν τῶν δικαστικῶν καὶ θὰ ἦτο ὀρθὸν ν’ ἀφεθῇ μὲν ἡ ποινὴ τοῦ θανάτου, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκτελέσεως νὰ μὴ καθορισθῇ, ὅπως καθορίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Σήμερον ἡ θανατικὴ ποινὴ ἐκτελεῖται κατόπιν διαταγῆς τῆς Κυβερνήσεως δηλαδὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τοῦ νομοσχεδίου δίδεται μία προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας ὀφείλει τὸ συμβούλιον τῶν χαρίτων, νὰ ἐκφέρῃ γνώμην καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας. Ἐὰν παρέλθῃ ἡ προθεσμία ἀναγκαστικῶς ἐκτελεῖται ἡ ποινή, διότι ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι πολιτικὸν πρόσωπον, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ποινῆς. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὰ πράγματα, θὰ ἔπρεπε νὰ χωρίσουν ἀντιστρόφως. Νὰ ὑπάρχῃ βεβαίως ἡ προθεσμία αὐτὴ ἐντὸς τῆς ὁποίας πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ μία ἀπόφασις. Ἀλλὰ πάλιν θ’ ἀφεθῇ ὅπως μέχρι τοῦδε εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ μετὰ πάροδον ὡρισμένου χρόνου, ἐὰν δὲν ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις, τότε αὐτοδικαίως ἡ ποινὴ τοῦ θανάτου, νὰ μεταβάλεται εἰς ποινὴν ἰσοβίων δεσμῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνετέλεσε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς τὴν μεγαλυτέραν ἐκδήλωσιν τῆς ἐγκληματικότητος δὲν εἶναι, ὅτι δὲν ἐξετελέσθησαν αἱ θανατικαὶ ποιναὶ εἶναι, ὅτι δίδονται χάριτες ἀνεξαρτήτως τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον παρέμειναν εἰς τὰς φυλακὰς οἱ κατάδικοι. Ἀνοίχθησαν αἱ φυλακαὶ καὶ ἐξῆλθον οἱ ἐγκληματίαι καὶ ἐπολλαπλασιάσθη τὸ ἔγκλημα. Ἐὰν δὲν ἐδίδοντο αὐταὶ αἱ χάριτες ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἴχωμεν αὐτὴν τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἐγκληματικότητος. Δὲν λέγω, ὅτι ὅταν ὑπάρξῃ ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον θίγει τὸ κοινὸν αἴσθημα, πρέπει νὰ ἐκτελῆται ἡ ἀπόφασις ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ εἴμεθα τόσον πεπεισμένοι περὶ τῆς ἀποτελεσματικότητος τῆς θανατικῆς ποινῆς καὶ περὶ τοῦ ἀλαθήτου τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων. Διὰ λόγους λοιπὸν καλλιτέρας ἀπονομῆς τῆς Δικαιοσύνης καὶ συμφώνως πρὸς τὸ αἴσθημα τὸ Ἑλληνικόν, θὰ ἐπεθύμουν νὰ καθιερωθῇ αὐτὴ ἡ ἀρχή, νὰ μὴ παραμένουσιν εἰς τὴν φυλακὴν ἐπὶ 4–5 ἔτη ἄνθρωποι καταδικασμένοι εἰς θάνατον, οὔτε πάλιν νὰ καταργεῖται ἀλλὰ νὰ ἐκτελεῖται· ἀλλὰ οὔτε νομίζετε, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐκτέλεσις τῆς ποινῆς; Ὅταν ὑπάρξῃ ἀπόφασις ἀλλὰ καὶ τὸ κοινὸν αἴσθημα ἀπαιτεῖ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ποινῆς ὅπως ἐπὶ λῃστείᾳ. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ πολλαὶ κοινωνικαὶ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι λόγῳ τῆς ἐκτελέσεως ἑνὸς ἀδικήματος ἐπιβάλλουσι τὴν θανατικὴν ποινήν, ἀλλὰ συντρέχουσι καὶ ἄλλαι κοινωνικαὶ συνθῆκαι, ὥστε τὸ κοινὸν αἴσθημα νὰ μὴ δέχεται τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ποινῆς. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ τεθῇ ἕνα χρονικὸν διάστημα ἑνὸς ἔτους, κατὰ τὸ ὁποῖον ἂν δὲν ἐκτελεσθῇ ἡ ποινή, νὰ μεταβάλεται αὕτη εἰς ἰσόβια δεσμά. Κατὰ μείζονα λόγον ὑποστηρίζω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξε ὁ κ. Ἀβραάμ, ἀλλὰ μὲ μίαν διαφοράν, νὰ δοθῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὁ χρόνος νὰ μελετήσῃ πῶς εἶναι τοῦτο δυνατὸν νὰ γίνεται, διότι εἶναι φανερόν, ὅτι ὅταν μία ποινὴ δὲν ἐκτελεσθῇ ἐπὶ πολὺν χρόνον, δὲν εἰμπορεῖ, οὔτε πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ πλέον. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ θελήσῃ νὰ γίνῃ μία διόρθωσις τοῦ ἄρθρου 5, ὅπου θὰ ἠδύνατο νὰ προστεθῇ (ἀναγινώσκει) «δύναται ὁ καταδικασθεὶς εἰς θάνατον νὰ λάβῃ... κλπ». Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ διάταξις αὕτη.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§314Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑποβαλλομένας τροποποιήσεις τῶν ἄρθρων 4 καὶ 5, ἐπιφυλάσσομαι νὰ φέρω γνώμην εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, καὶ δι’ αὐτὸ ζητῶ τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ. Ὀφείλω νὰ μὴ παρείδω τὰς τροποποιήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, εἰδικῶς εἰς τὴν κατάργησιν τῆς νομοθετημένης ἤδη ἐκτελέσεως τῶν θανατικῶν ποινῶν. Μοῦ ἐφάνη ὅμως πολὺ παράδοξον πῶς ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπὲρ τῆς θανατικῆς ποινῆς, ἠθέλησε νὰ τροποποιήσῃ τὴν γνώμην του, καὶ νὰ ζητῇ ὅπως αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουσι τὴν θανατικὴν ποινήν, νὰ μὴ εἶναι ἐκτελεσταὶ εἶναι μία ἀντίφασις ἐπὶ τῆς γνώμης του. Ἐφ’ ὅσον ἔχωμεν μίαν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων, ὀφείλομεν νὰ τὴν ἐκτελέσωμεν τηροῦντες τὰς διατυπώσεις τὰς ὁποίας ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ τὸ ὑπὸ συζήτησιν, ἀναγράφομεν. Διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν σκληρὰν ἀνάγκην νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις, θὰ διέλθῃ ἡ δικογραφία ἡ ἀφορῶσα τὴν ἐκτέλεσιν ἀπὸ τὸ συμβούλιον τὸ καταρτιζόμενον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὅπως σήμερον. Ἐὰν τὸ συμβούλιον τῶν χαρίτων πεισθῇ ὅτι εἴτε κατὰ πλάνην, εἴτε μή, συντρέχουσιν εἰδικαὶ συνθῆκαι τροποποιήσεως τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου εἰς ἰσόβια δεσμά, βεβαίως τὸ Συμβούλιον ἀποτελούμενον ἀπὸ ἀνώτερα δικαστικὰ πρόσωπα καὶ ἔχοντα τοιαύτας γνωμοδοτήσεις οἵας ζητοῦμεν διὰ τοῦ ἄρθρου 4, θὰ φθάσῃ εἰς τὸ νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὴν θανατικὴν ποινήν, ἂν δὲν συντρέχουν αἱ προϋποθέσεις. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἐν τῇ χαρακτηριζούσῃ ψυχικῇ ἐπιεικείᾳ πρὸς τὴν σκληρὰν ἀνάγκην τῆς πολιτείας νὰ ἐκτελῇ τὰς θανατικὰς ἀποφάσεις τοῦ δικαστηρίου, ἠθέλησε κἄπως νὰ τροποποιήσῃ τὰς σκληρὰς τοῦ νόμου ἐπιταγὰς καὶ νὰ ἐπιζητήσῃ τροποποίησιν τῆς διαδικασίας καὶ ν’ ἀφήσῃ τὸν ὑπουργὸν ἐλεύθερον νὰ κανονίζῃ ἂν πρέπῃ νὰ ἐκτελεῖται ἢ ὄχι ἡ ἀπόφασις, τοῦτο δὲν δέχομαι. Δυστυχῶς τὸ παρελθὸν μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι οἱ ἑκάστοτε ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης, αὐτὸ τὸ καθῆκον τὸ παρέλειψαν, δὲν ἐσεβάσθησαν τὰς ἀποφάσεις ἄφηνον τὰς δικογραφίας ἐπὶ ἐκτελέσει θανατικῆς ποινῆς, διὰ τοῦ χρόνου ν’ ἀχρηστευθῶσι. Σωρεία δὲ τοιούτων ἀποφάσεων ὑπῆρχον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἀπὸ τῆς ἐποχῆς σχεδὸν τοῦ ἀειμνήστου Δημητρακοπούλου, ἀπὸ τὸ ἔτος 1911. Ἔφθασε δὲ ἡ ἀτιμωρησία τῶν ἐγκλημάτων, ὥστε ν’ ἀποθρασυνθοῦν τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα τοῦ τόπου καὶ νὰ φθάσωμεν τὴν ἀναρχίαν ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ νὰ παρουσιασθῇ τὸ Κράτος εἰς πολλὰς περιφερείας λῃστοκρατούμενον, κατὰ τρόπον ὥστε, νὰ ἐξαφανίζῃ πᾶσαν κρατικὴν ἐμφάνισιν κῦρος κρατικόν. Ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ὑποχωρήσω εἰς τὰς διατυπώσεις τοῦ ἄρθρου περὶ ἐκτελέσεως τῆς θανατικῆς ποινῆς. Νομίζω δέ, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀκατάλληλος ἡ στιγμὴ νὰ θέλωμεν νὰ ρίπτωμεν τοιούτου εἴδους ἐπιεικεῖς ἐκδηλώσεις ἐφ’ ὅσον ἡ ὕπαιθρος χώρα δὲν ἀπηλλάγη ἀκόμη τῶν κακοποιῶν στοιχείων. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§315Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἠθέλησε ν’ ἀναγνωρίσῃ ποῦ στρέφεται ἡ πρότασίς μου. Ἐγὼ δὲν εἶπον, νὰ μὴ ἐκτελοῦνται αἱ θανατικαὶ ἀποφάσεις, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχῃ δυσχέρεια κατὰ τὰς διατυπώσεις τοῦ ἄρθρου, εἴτε διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ποινῆς, εἴτε διὰ τὴν δόσιν τῆς χάριτος συνέστησα, νὰ παραπεμφθῇ αὐτὴ ἡ δυσχέρεια, εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων, διότι εἶναι δυσχέρεια ὅταν ὁ ὑπουργὸς πρόκειται νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν ἀποφάσεως ἐνῷ ἐξ ἀντιθέτου εἶναι εὐκολώτερα νὰ ἐκδώσῃ οἱανδήποτε ἀπόφασιν. Δηλαδὴ καὶ ἂν ἀκόμη τὸ Συμβούλιον τῶν χαρίτων εἴπῃ νὰ δώσῃ χάριν δύναται νὰ μὴ δώσῃ χάριν. Αὐτὴν τὴν δυσχέρειαν θέλω νὰ παρεμβάλω, ἡ ὁποία προκειμένου περὶ θανατικῆς ποινῆς εἶναι δεδικαιολογημένη. Ὅπως καὶ πρότερον ἐξέθεσα δὲν ἦτο ἡ μὴ ἐκτέλεσις τῶν θανατικῶν ἀποφάσεων ἡ ὁποία ἀπεθράσυνε τὸ ἔγκλημα, ἀλλ’ ἦτο ἡ ἀπονομὴ χαρίτων ἀθρόως. Δι’ αὐτὴν δὲ τὴν ἀπονομὴν χαρίτων ἀθρόως ἂν ὑπάρξουν ἐν τῇ Βουλῇ ὑπουργοὶ ὄχι τόσον ἄτεγκτοι, ὡς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ εὕρουν τρόπον ὅπως καὶ τὸ παρελθὸν ἀπέδειξε, θὰ εὕρουν τρόπον νὰ ἔχουν συμφώνους γνωμοδοτήσεις τοῦ συμβουλίου τῶν χαρίτων. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ κοιμηθῇ ἀπόψε καὶ αὔριον νὰ σκεφθῇ τὰ πράγματα καὶ νὰ θελήσῃ νὰ συμμορφώσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸς ὅ,τι διδάσκει ἡ ἐγκληματολογικὴ ἐπιστήμη καὶ ἡ πεῖρα τῶν πραγμάτων.

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§317Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 5 τὸ καθορίζον τοὺς περιορισμοὺς ἢ μᾶλλον τὸ καταργοῦν τοὺς περιορισμοὺς τῆς ἐπιβολῆς τῆς ποινῆς ταύτης φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἡ ἑξῆς περίπτωσις: Τὸ 70ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας εἶναι τὸ ἀνώτατον ὅριον τοῦ βίου σχεδόν. Πάντες οἱ φθάσαντες τὸ ὅριον τοῦτο τοῦ βίου, τὸν ὑπελόγιζαν μὲ τὸ σταγονόμετρον. Ἀλλὰ περὶ αὐτῆς τῆς κατηγορίας τῶν καταδίκων δὲν λαμβάνομεν μέριμναν· πρέπει καὶ οἱ καταδικαζόμενοι καὶ οἱ ἐκτίοντες μίαν ποινὴν συμπληρώσαντες τὸ 70ὸν ἔτος, νὰ ἀναμένουν καὶ αὐτοὶ τὴν ἔκτισιν τοῦ ἡμίσεως τῆς ποινῆς, διὰ νὰ ὑποβάλουν αἴτησιν χάριτος. Νομίζω, ὅτι δίκαιον εἶναι ν’ ἀπαλλαγοῦν τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς. Φρονῶ, ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ προστεθῇ ἡ ἑβδόμη περίπτωσις ἐπὶ ποινῆς ἐπιβληθείσης εἰς τοὺς συμπληρώσαντας τὸ 70ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των, νὰ μὴ ὑπόκεινται δηλαδὴ εἰς τὸν περιορισμόν, καὶ θὰ ἔλεγον καὶ εἰς τοὺς τὸ 65ον ἔτος ἄγοντας, νὰ ἐπεκταθῇ τὸ δικαίωμα αὐτό, διότι, κύριοι, φρονῶ ὅτι ὅσοι ὑπερέβητε τὴν ἡλικίαν τῶν 40 ἐτῶν, θὰ γνωρίζητε μετὰ πόσης ταχύτητος ἐπέρχεται ἡ σωματικὴ ἐξάντλησις (γέλωτες). Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει φρονῶ, ὅτι τὸ 70ὸν ἔτος εἶναι ἕν ἔτος πρὸς τὸ ὁποῖον μετὰ ἐπιεικείας τέλος πάντων ὀφείλομεν ν’ ἀποβλέψωμεν, ἀφ’ οὗ ἀποβλέπωμεν μετὰ σεβασμοῦ. Ἐπίσης ἄλλην τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἀναγκαίαν καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Παπαναστασίου, ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τοῦ συμβουλίου χαρίτων. Τὰ πρόσωπα τ’ ἀποτελοῦντα τὸ συμβούλιον τῶν χαρίτων εἶναι ἕξ. Μεταξὺ αὐτῶν δύο εἶναι ὁ διευθυντὴς τῆς διευθύνσεως τῶν φυλακῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἷς ἄλλος εἶναι ὁ τμηματάρχης τῆς διοικήσεως τῶν φυλακῶν. Φρονῶ, ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ δὲν εἶναι δύο, ἀλλὰ ἕν, διότι, κύριοι, ὅσοι ὑπηρέτησαν εἰς δημοσίαν ὑπηρεσίαν, θὰ ἔχητε τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἀπεκόμισα, ὅτι μεταξὺ προϊσταμένου καὶ ὑφισταμένου, σπανίως ὑπάρχει διαφορὰ γνωμῶν, ἰδίως εἰς αὐτοὺς τοὺς βαθμούς. Τί θὰ συμβαίνῃ; Ὁ διευθυντὴς θὰ ἐρωτᾷ τὸν τμηματάρχην, ἂν ἐδιάβασε τὴν δικογραφίαν καὶ τίνα γνώμην ἐσχημάτισε. Ὁ τμηματάρχης θὰ τοῦ λέγῃ ζητεῖ χάριν καὶ ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ τῷ δοθῇ ἡ χάρις καὶ ἔτσι θὰ εἴπῃ καὶ ὁ διευθυντής, νὰ τοῦ δώσωμεν τὴν χάριν! Δι’ αὐτὸ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅπως τὸ ἓν ἐκ τῶν δύο αὐτῶν μελῶν ἀντικατασταθῇ ἢ μὲ ἕνα καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου, ἢ μᾶλλον τὸν καθηγητὴν τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου τὸν παρακολουθοῦντα τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἐπιστήμης.

§318Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ ὄχι καὶ ὁ προϊστάμενος τῆς ἐγκληματολογικῆς ὑπηρεσίας;

§319Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Λέγομεν νὰ προστεθοῦν οἱ ἔχοντες κἄποιαν εἰδικότητα.

§320Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καλλίτερον εἶναι τὸ σύστημα τῶν χαρίτων νὰ τὸ φέρωμεν εἰς τὰ συμβούλια τῶν Ἐφετῶν, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ βάσις τῆς χάριτος, ἡ ὁποία εἶναι δικαίωμα τοῦ Ἀνωτάτου ἄρχοντος καὶ τῆς διακρίσεως τῆς Κυβερνήσεως, φεύγει ἐντελῶς ἀπὸ τὸν κύκλον αὐτὸν καὶ περιέρχεται εἰς πρόσωπα ξένα ἐντελῶς, διότι ὁ κ. καθηγητὴς τῆς ποινικολογίας καὶ ὁ διευθυντὴς τῆς σημάνσεως δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν διοίκησιν τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία ἑδρεύει ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης καὶ διευθύνεται ἀπὸ τὸν ὑπουργόν. Θὰ ἦτο δίκαιον ἄν τὰ πολιτικά μας ἤθη καὶ αἱ συνθῆκαι ἦσαν διαφορετικαὶ νὰ μὴ ὑπῆρχε καὶ τὸ συμβούλιον τῶν χαρίτων καὶ νὰ ἦτο μόνος ὁ ὑπουργὸς ἁρμόδιος, νὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ δίδῃ χάριν τῇ συμπράξει τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, ἀλλ’ αἱ συνθῆκαι εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ εἶναι ἀνάγκη, νὰ θέτωμεν περιορισμόν, διὰ τὰ δικαστικὰ πρόσωπα, ἕνα εἰσαγγελέα Ἐφετῶν, τὸν Πρόεδρον, ἕνα ἀντεισαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τρία ἄλλα πρόσωπα τῆς διοικήσεως, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι δυνατόν, νὰ γνωρίζουν τὰς ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Καλῶς ἀπαρτίζεται τὸ Συμβούλιον.

§321Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὶ τοὺς θέλετε τόσους δικαστικούς;

§322Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ μεγαλυτέραν ἀσφάλειαν καὶ ἐγγύησιν.

§323Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι καὶ οἱ ὑπ’ ἐμοῦ προτεινόμενοι εἶναι ἀρκετὰ ἀμερόληπτοι.

§324Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κ. Πρόεδρε, ἐγὼ τροποποιῶν τὴν παρατήρησίν μου καὶ ἀποβλέπων εἰς τὴν βάσιν, θὰ ἔλεγον: Τὸ Συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ τρεῖς προϊσταμένους τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, οἱ ὁποῖοι δύνανται μόνοι, νὰ ἔχουν τὴν κρατοῦσαν γνώμην, διότι ἔχουν καὶ ὡς Πρόεδρον τὸν γενικὸν γραμματέα μὲ νικῶσαν ψῆφον. Ἄν θέλετε αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς βαρυνούσης γνώμης νὰ τὸ ἔχῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐγὼ τέλος πάντων συμφωνῶ κ. Πρόεδρε καίτοι φρονῶ ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ παρατήρησίς μου αὕτη. Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 4, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἔκαμε τὴν παρατήρησιν, ὅτι θὰ ἔδει νὰ περιορισθῇ ἡ γνωμοδότησις ἢ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἢ εἰς τὸν Πρόεδρον. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Παπαναστασίου. Λόγῳ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχω ὡς δικαστὴς θὰ ἔλεγον ὅτι καὶ οἱ δύο εἶναι ἀνάγκη, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς τὰ δικαστήρια, ὅτι πλειστάκις οἱ εἰσαγγελεῖς ὑποστηρίζουν τὴν ἐνοχὴν τοῦ κατηγορουμένου καὶ ἔρχεται ὁλόκληρον τὸ δικαστήριον τῶν συνέδρων, νὰ ἐπιβάλῃ τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῆς ποινῆς, τῆς καθοριζομένης ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων. Ἀντιθέτως πλειστάκις οἱ εἰσαγγελεῖς, ζητοῦν τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ κατηγορουμένου, καὶ τὸ δικαστήριον ἐξαντλεῖ ὁλόκληρον αὐτοῦ τὴν αὐστηρότητα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτιμώτερον εἶναι, νὰ εἶναι καὶ τῶν δύο αἱ γνῶμαι. Τὴν ἄλλην παρατήρησίν μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 τὴν ἀφορῶσαν τὴν χρηματικὴν ἀμοιβήν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρακαλέσω ὅπως εἶναι σαφὴς ἡ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἐὰν θὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ παρατήρησις τοῦ συναδέλφου κ. Ἀβραάμ, διότι φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἀπ’ αὐτὰ τὰ ράκη νὰ ζητοῦμεν ἑκατοστάρικα.

§325Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Οἱ ἄποροι θὲν θὰ πληρώνουν, θὰ ὑποβάλω καὶ ἄλλην τροπολογίαν, ὥστε νὰ μὴ κάμῃ αὐτὴν τὴν δυσάρεστον ἐντύπωσιν τὸ ἄρθρον. Θὰ ἐλαττώσω τὸ παράβολον εἰς 200 δραχμάς. Νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κ. Πρόεδρε. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ κ. Ἀβραὰμ τὰς ἐδέχθην, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατύπωσιν κατ’ ἄλλον τρόπον καὶ τὴν μείωσιν τοῦ παραβόλου τὰς ἐδέχθην. Τὰς ἄλλας τὰς ὁποίας ἐπρότεινεν ὁ κ. συνάδελφος μὲ τὴν προσθήκην δηλαδὴ δύο μηνῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς δεχθῶ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν καθωρίσθησαν αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας δέχομαι, καὶ ἐκείνας τὰς ὁποίας δὲν δέχομαι, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὴν διατύπωσιν θὰ τὴν κάμω εἰς τὸ σύνολον. Νὰ περαιωθῇ λοιπὸν ἡ συζήτησις.

§326Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αἱ διατυπώσεις πρέπει ν’ ἀναγνωσθοῦν.

§327Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τοῦ κ. Ἀβραὰμ ὅλαι αἱ τροπολογίαι εἶναι εἰς τὴν ἔκθεσιν.

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1) (ἀναγινώσκει).

§329ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3).

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4). (ἀναγινώσκει).

§331Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἰς τὸ ἄρθρον 4ον διαγράφεται τὸ 3ον ἐδάφιον τῆς 1ης παραγράφου, δηλαδὴ δὲν ἀπαιτεῖται ἡ γνωμοδότησις τοῦ προεδρεύοντος.

§332ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 4ον ἄρθρον)

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5). (ἀναγινώσκει).

§334Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἰς τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 5, προστίθεται μετὰ τὰς λέξεις ἐπιβληθείσης ποινῆς αἱ λέξεις «φυλακίσεως, εἱρκτῆς, προσκαίρων δεσμῶν». Εἰς τὴν 2αν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 5, ἀντὶ τῆς περιπτώσεως 3 τίθεται, (ἀναγινώσκει) «ἡ περὶ τῆς ἀπονομῆς χάριτος... κλπ.». Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαθανάση, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§335Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν δέχομαι.

§336ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 6ον. (ἀναγινώσκει).

§337ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, γενομένης δεκτῆς τῆς τροπολογίας ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 7ον. (ἀναγινώσκει).

§339Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἰς τὸ ἄρθρον 7 ἡ ἐπιτροπὴ τὸ τροποποιεῖ, καὶ τὸ «300» γίνεται «200».

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 8, διαγράφεται ἐξ ὁλοκλήρου. Ἄρθρον 9. (ἀναγινώσκει).

§341Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι τοῦ κ. Παπαναστασίου τὸ ὁποῖον γίνεται δεκτόν.

§342Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Μεταβάλλεται ἡ λέξις «μετριασμοῦ» εἰς «μετατροπήν».

§343ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 9ον ἄρθρον ὡς 8ον καὶ ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον).

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν τροπολογιῶν. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τροποποιήσεως τῆς ἀπὸ 5 Μαΐου 1925 συμβάσεως, μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης, περὶ διαχειρίσεως τῶν ἐν Ἑλλάδι κτημάτων τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων, ὡς ἐτροποποιήθη αὕτη διὰ μεταγενεστέρων συμβάσεων, καὶ ὡς ἐκωδικοποιήθη τῇ 28 Αὐγούστου τοῦ 1927». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ρουμανίας, ὑπογραφέντος ἐν Γενεύῃ τὴν 21 Μαρτίου 1928 συμφώνου, περὶ μὴ ἐπιθέσεως καὶ διαιτησίας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κανονισμοῦ τῆς μισθοδοσίας, τῶν γυναικῶν νοσοκόμων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν 2045 καὶ 2938 νόμων, περὶ συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ διεθνὲς ὑδρογραφικὸν συνέδριον». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1825, περὶ τοῦ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ τῆς ναυτικῆς Βρεττανικῆς ἀποστολῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§345ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κ. Πρόεδρε.

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 9.15′ μ. μ.)