1929.01.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 55η

ΤΡΙΤΗ 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὑπερτριακόσιοι γέροντες, ὀρφανὰ καὶ χῆραι παρακαλοῦν, νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ μονοπωλήσεως τῶν σιγαρέττων εἰς πόλεις ἄνω τῶν 10 χιλιάδων κατοίκων. — Ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Ἰωαννίνων κ. Δ. Πίκουλας διαψεύδει τὴν συκοφαντίαν, ὅτι ὑπῆρξεν εἰσηγητὴς ἢ συντάκτης τοῦ διατάγματος περὶ ἀγχόνης. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Σπαθαραίων Σάμου, παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς φορολογίας ἀμέσου ἐπὶ τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐλαίου καθόσον, αὐτῆς πρόκειται ν’ ἀνοικοδομηθῇ ὁ ναὸς τοῦ Ταξιάρχου, Μιχαὴλ. — Οἱ μουφτῆδες καὶ πρόεδροι τῶν Μουσουλμανικῶν κοινοτήτων Θράκης, ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ περὶ μουφτήδων Ν. Δ. καὶ παρακαλοῦν, ὅπως γίνῃ τοῦτο ἀποδεκτόν. — Ἀντιπρόσωποι τῶν συμβολαιογράφων τοῦ Κράτους διαμαρτύρονται, διὰ τὴν περικοπὴν τῶν δικαιωμάτων των. — Ἐργατικὴ ἕνωσις Βόλου ὑποβάλλει ψήφισμα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἰδιωνύμου ἀδικήματος. — Δευτεροβάθμιοι καθηγηταὶ Σερρῶν καὶ ἄλλων πόλεων, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ Ν. Δ. τῆς 10 Σεπτεμβρίου 1926 καὶ παρακαλοῦν, ὅπως γίνῃ ἀποδεκτή. — Ὁ σύνδεσμος ἀποστράτων ὁπλιτῶν ξηρᾶς καὶ Χωροφυλακῆς, ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ μεταφορᾶς συνταξιούχων ἐκ τῆς πολιτικῆς εἰς τὴν στρατιωτικὴν σύνταξιν. — Ὁ τραυματίας πολέμου Κ. Δασκαλάκης, ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεώς του. — Ὁ ἔμπορος Πειραιῶς Παν. Μπενάρδος διαμαρτύρεται, διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς περὶ ἀμνηστείας καὶ ἐπὶ τῶν κοινῶν ἐγκλημάτων ἐνῷ τοιαύτη συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 84 τοῦ Συντάγματος οὐδὲ διὰ νόμου ἀπονέμεται. — Τὰ ἐργατικὰ κέντρα Ξάνθης, Θεσσαλονίκης, Βόλου καὶ Πραβίου διαμαρτύρονται, διὰ τὸν τρόπον καθ’ ὃν ὑπεδείχθησαν οἱ ὑποψήφιοι γερουσιασταὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐργατῶν. — Ἕνωσις ἀναπήρων Κορίνθου, Θεσσαλονίκης καὶ Πατρῶν παρακαλεῖ, νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ψήφισις τῶν ὑποβληθέντων αἰτημάτων των. — Οἱ ἐνοριακοὶ προϊστάμενοι Βρύσεως, Ποντικάτων, Δολιανῶν καὶ Ναυπάκτου παρακαλοῦν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ διοικήσεως τῶν ἐνοριακῶν ναῶν. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Παλαμᾶ, παρακαλεῖ ὅπως διορισθῇ καθηγητὴς εἰς τὸ ἐκεῖ Ἑλληνικὸν σχολεῖον, διότι παραμένει κλειστὸν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ σχολικοῦ ἔτους. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Κουρτίδης τηλεγραφεῖ ἐκ Σουφλίου, ὅτι ἐκ τῆς πλημμύρας τοῦ Ἕβρου κινδυνεύουν 350 οἰκογένειαι ἡ θέσις τῶν ὁποίων εἶναι ἀπελπιστικὴ καὶ ζητεῖ τὴν ἀποστολὴν ἀλεύρου κριθῆς καὶ χόρτου διὰ τὰ κτήνη. — Ἰδιοκτῆται Λαμίας διαμαρτύρονται, διὰ τὴν μελετωμένην ἀπαλλοτρίωσιν 830 στρεμμάτων ἐκτάσεως γῆς πρὸς ὀργάνωσιν πεδίου βολῆς. — Ὁ γεωργικὸς κόσμος Ἡρακλείου διαμαρτύρεται, διὰ τὴν μελετωμένην ἄρσιν ἀτελειῶν τῶν συνεταιρισμῶν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Λύρας καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ λαοῦ Μονεμβασίας ζητοῦντος, ὅπως αἱ φυλακαὶ ἀνεγερθῶσιν ἐντὸς τοῦ ἐκεῖ φρουρίου. — Ὁ σύλλογος δημοδιδασκάλων Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ εἴσοδος εἰς τὸ πανεπιστήμιον τῶν ἀποφοίτων ἐκ τῶν δημοδιδασκάλων. — Ὁ δήμαρχος Καλαμῶν ὑποβάλλει αἴτησιν τῶν δημοδιδασκάλων Κ. Βασιλάκη κ. Γ. Ἠλιοπούλου ζητούντων, ὅπως μὴ ἀποκλεισθῶσιν τοῦ ἐφ’ ἅπαξ βοηθήματος. — Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Ζαχάρως παρακαλεῖ, ὅπως ὑπαχθῇ ὁ δῆμος των εἰς τὸ ταμεῖον καὶ τὴν ἐφορίαν Κυπαρισσίας. — Ὁ πρόεδρος τῶν πολεμοπαθῶν Βορείου Ἑλλάδος διαμαρτύρεται, διὰ τὸν καθορισμὸν 600 μόνον ἑκατομμυρίων ὑπὲρ τῶν πολεμοπαθῶν. — Κάτοικοι Λαχανᾶ παρακαλοῦν, ὅπως ἐν τῇ νέᾳ συμβάσει μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ τὰ ἀνταλλάξιμα οἰκόπεδα τὰ κατεχόμενα πρὸ ἐτῶν εἰς ἃ ἔχουν κτισθῇ οἰκίαι παραχωροῦνται εἰς τοὺς κατόχους μὲ τιμὴν μὴ ὑπερβαίνουσαν τὸ 10πλάσιον. — Οἱ ἐργάται τσιμέντων Βόλου ἀπεργήσαντες ζητοῦν τὴν ἐπέμβασιν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων των. — Πρόσφυγες Ἄνω καὶ Κάτω Γεντζελῆ Ἁλμυροῦ διαμαρτύρονται, διὰ παράνομον πρᾶξιν τοῦ δασάρχου καὶ τοῦ ἐποικισμοῦ παραχωρησάντων εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ Κάτω Γεντζελῆ ἄδειαν ὑλοτομίας δένδρων εὑρισκομένων εἰς ἐκτάσεις προσφύγων. — Τὸ γεωργικὸν ἐπιμελητήριον Ἀχαϊοήλιδος ἐφιστᾷ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπί τινος ἀξιώσεως μερικῶν Ἠλείων ζητούντων ἄνευ ἀνάγκης τὴν ἵδρυσιν καὶ δευτέρου γεωργικοῦ ἐπιμελητηρίου ἐν Πύργῳ. — Ὁ ἰατρικὸς σύλλογος Ἀθηνῶν ὑποβάλλει ψήφισμα, διὰ τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως τῶν φόρων ὑπὸ τῆς οἰκονομικῆς ἐφορείας καὶ διαμαρτύρεται, διὰ τὰς ὕβρεις κατὰ διαπρεποῦς καθηγητοῦ τοῦ πανεπιστημίου καὶ ζητεῖ τὴν παραδειγματικὴν τιμωρίαν τῶν δικαστῶν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Ἄργους παρακαλούντων, ὅπως τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον ἀναγράψῃ πίστωσιν, διὰ τὴν προμήθειαν γεωτρυπάνων πρὸς διάτρισιν ἀρτεσιανῶν φρεάτων, ὧν ἔχει μεγάλην ἀνάγκην ἡ γεωργικὴ πεδιάς. — Ὁ σύνδεσμος δασοκτημόνων Μακεδονίας ὑποβάλλει ὑπόμνημα, δι’ οὗ ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 3160, περὶ ὑδραυλικοῦ ταμείου Βερροίας. — Τὸ γεωργικὸν ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης πληροφορεῖ τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ ποταμὸς Στρυμὼν πλημμυρίσας ἀπειλεῖ ἀνυπολογίστους καταστροφὰς καὶ ζητεῖ τὴν κρατικὴν ἀρωγήν. — Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν Σ. Ἀνθρακόπουλος τηλεγραφεῖ ἐκ τῆς πόλεως ταύτης, ὅτι ἡ πλημμύρα Στρυμῶνος κατέστρεψε τὰς κάτω συνοικίας τοῦ συνοικισμοῦ, ἀπειλεῖται δὲ καταστροφὴ τῶν ἐσπαρμένων ἀγρῶν τῶν πέριξ χωρίων καὶ ἡ ζωὴ 1500 οἰκογενειῶν ζητεῖ δὲ τὴν σύντομον λῆψιν οἰκονομικῶν μέτρων πρὸς ἀνακούφισιν τῶν παθόντων. — Οἱ γραφεῖς τῆς χωροφυλακῆς τῆς διοικήσεως Ἐδέσσης παρακαλοῦν, ὅπως ἀφομοιωθοῦν διὰ τὴν διαβάθμισιν καὶ προαγωγήν των πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν λοιπῶν Κρατικῶν ὑπηρεσιῶν. — Οἱ γραφεῖς καὶ δακτυλογράφοι χωροφυλακῆς Πρεβέζης, ὑποβάλλουν ὑπόμνημα ἐνῷ περιλαμβάνονται διάφορα αἰτήματά των τὰ ὁποῖα παρακαλοῦν νὰ ἐξετασθοῦν εὐμενῶς. — Ὁ σύλλογος περιπτεριούχων καπνοπωλῶν Πατρῶν παρακαλεῖ ὅπως εἰς τὸ ψηφισθησόμενον νομοσχέδιον περὶ ἀνεγέρσεως οἰκημάτων, διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους συμπεριληφθοῦν καὶ οἱ ἀνάπηροι. — Συμβολαιογράφοι Ρεθύμνης παρακαλοῦν, νὰ μὴ ψηφισθῇ ἡ ἐλάττωσις τῶν δικαιωμάτων των. — Οἱ συμβολαιογράφοι Λαμίας καὶ Κομοτινῆς διαμαρτύρονται, διὰ τὴν ὑπαγωγήν των εἰς τὸ γενικὸν ταμεῖον συντάξεων καὶ παρακαλοῦν, ὅπως ἱδρυθῇ ἰδιαίτερον ταμεῖον. — Τὸ σωματεῖον μεταφορεργατῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς παρακαλεῖ, ὅπως καταβληθῇ ἐνέργεια πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς ἀπαιτήσεώς του κατὰ τῆς ἑταιρείας ἐριουργίας καὶ μεταξουργίας. — Ὁ γενικὸς ἐπίτροπος παρὰ τῷ ἐλεγκτικῷ συνεδρίῳ ἀναφέρει, ὅτι ὑπέβαλε πρᾶξιν τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται τῷ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας παρέδρῳ τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 1.800. Οἱ κ. κ. Α. Χρηστομᾶνος (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) Περὶ παροχῆς ἀδείας εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν Εὐστίλου Ἰκαρίας πρὸς σύναψιν καὶ ἔκδοσιν ὁμολογιακοῦ δανείου 35.000 μέχρι 40.000 δολλαρίων καὶ 2) Περὶ ἀεροπορίας. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927, περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ μετονομασίας συνοικισμῶν, πόλεων ἢ κωμῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τροποποιήσεως τῆς ἀπὸ 5 Μαΐου 1925 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ διαχειρίσεως τῶν ἐν Ἑλλάδι κτημάτων τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων, ὡς ἐτροποποιήθη αὕτη, διὰ μεταγενεστέρων συμβάσεων καὶ ὡς ἐκωδικοποιήθη τῇ 28 Αὐγούστου 1927». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀργυρόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν Κρατικῶν ἐν γένει ὑπαλλήλων». Οἱ κ. κ. Α. Καραπᾶνος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν Κρατικῶν ἐν γένει ὑπαλλήλων». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μπακάλμπασης, Σ. Ἀνθρακόπουλος, Σ. Καρυωτάκης, Ι. Κεραμεύς, Ν. Τζερμιᾶς, Ν. Νικολαΐδης, Λ. Λαμπριανίδης κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἀποζημιώσεως εἰς συνταξιούχους ἀνταλλαξίμους». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ ἐφάπαξ φορολογίας τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου περιουσίας καὶ 2) Περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς πρὸς κωδικοποίησιν νομοθεσίας ἐμμέσου φορολογίας. Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ λειτουργίας σχολῆς πολέμου ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ καὶ περὶ συστάσεως ναυτικῆς ἀκαδημίας πολέμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἠσαΐας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12)8)26, περὶ ἱδρύσεως ταμείου κοινοτικῶν ἔργων καὶ ὑπηρεσιῶν τοῦ συνοικισμοῦ Ψυχικό». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Ν. Ζαρίφης ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τὸν συνοικισμὸν τῶν Μελενικιωτῶν.

§3Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Ἡ ἐρώτησις ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀφορᾷ τὸν συνοικισμὸν τοῦ Μελενίκου, ὁ ὁποῖος πρόκειται, ν’ ἀνεγερθῇ εἰς Θεσσαλονίκην. Οἱ Μελενίκιοι ἐγκαταλείψαντες τὰς ἑστίας των κατόπιν τῆς καταστροφῆς καὶ τῆς καταλήψεως τῆς πατρίδος των ὑπὸ τῶν Βουλγάρων κατέφυγον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὅπου ἐπέτυχον ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι πρόσφυγες ν’ ἀπαλλοτριώσωσιν ἓν οἰκόπεδον καὶ ν’ ἀνεγείρουν ἐκεῖ τὸν συνοικισμόν των. Ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἔγινε, διὰ διατάγματος τῆς 24)8)23 συγχρόνως δὲ κατήρτισαν καὶ τὸ σχέδιον ἀνοικοδομήσεως τοῦ συνοικισμοῦ, διὰ τοῦ διατάγματος τῆς 6)11)23. Οἱ Μελενίκιοι ἱκανοποιηθέντες ἀπὸ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῆς στέγης των, εἶχον ἤδη ἀρχίσει, νὰ κτίζουν τὸν συνοικισμόν των. Ἀλλὰ περιέργως ἐπενέβη τὸ Γʹ Σῶμα Στρατοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπηγόρευσε, διὰ τῆς βίας τὴν συνέχισιν τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ συνοικισμοῦ αὐτοῦ. Ἀργότερον διὰ πράξεως τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἤρθη καὶ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ οἰκοπέδου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐκχωρηθῇ εἰς τοὺς Μελενικίους. Ἔκτοτε ἔγιναν πολλαὶ διαπραγματεύσεις. Ἐπιτροπαὶ κατέφθασαν εἰς Ἀθήνας, ἐνήργησαν καὶ ἡ ἄρσις τῆς ἀπαλλοτριώσεως δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ. Σήμερον οἱ Μελενίκιοι εὑρισκόμενοι μεταξὺ ἄλλων 15.000 οἰκογενειῶν ἀστέγων καὶ διαθέτοντες σχετικὰ χρήματα, διὰ ν’ ἀνεγείρουν συνοικισμόν, παρακαλοῦν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μὴ καταργηθῇ τὸ διάταγμα τῆς ἄρσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ γηπέδου καὶ διευκολυνθῇ ὁ συνεταιρισμός των, ν’ ἀνεγείρῃ τὸν συνοικισμόν. Τὸ οἰκόπεδον μένει εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τὸ Γʹ Σῶμα Στρατοῦ, ἀλλ’ ἀχρησιμοποίητον. Παρακαλῶ ἑπομένως νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ ν’ ἀνεγείρουν τὸν συνοικισμόν, ἐφ’ ὅσον ἄλλως τε οἱ στρατῶνες πρόκειται νὰ μεταφερθῶσιν ἔξω τῆς πόλεως.

§4Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ οἰκόπεδον αὐτὸ χρησιμοποιεῖται, ἀπὸ τὸ Γʹ Σῶμα Στρατοῦ δι’ ἀσκήσεις· οὐδέποτε δὲ ἐγένετο σκέψις περὶ μεταφορᾶς τῶν στρατώνων ἔξω τῆς πόλεως.

§5Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Εἶναι τρία χρόνια τώρα ποῦ δὲν τὸ χρησιμοποιοῦν.

§6Θ. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ χρησιμοποιεῖ δι’ ἀσκήσεις.

§7Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ τὸ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαμαρᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§9Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Εἶναι γνωστὴ ἡ ὑπόθεσις κ. Πρόεδρε. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ ἐπαναστάσεως Πλαστήρα, τότε, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει τὰς Ἐθνικὰς ὑπηρεσίας τῶν προέβη εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ χώρου, ἐκδοῦσα νομοθετικὸν διάταγμα. Μετεγράφησαν τότε τὰ παραχωρητήρια εἰς τὰ βιβλία μεταγραφῶν, ἐγένοντο σχέδια καὶ ἤρχισεν ἡ οἰκοδομὴ καὶ παραδόξως ἐπεμβαίνει τὸ Γʹ Σῶμα Στρατοῦ καὶ ἐμποδίζει τὴν ἀνέγερσιν, μ’ ὅλον ὅτι εἶχε ληφθῆ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοικύτη ἀπόφασις, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι θ’ ἀνεγείρῃ οἰκήματα, διὰ τοὺς ἀξιωματικούς.

§10Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ἐνεργήσωμεν μαζί, διὰ τὴν ὑπόθεσιν. Περάστε παρακαλῶ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον νὰ συνεννοηθῶμεν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Καλαντζάκος ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν σχετικῶς μὲ τὰς ἐνεργείας τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης.

§12Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Πρὸ ἑνὸς χρόνου ἡ Βουλὴ ἠσχολήθη μὲ τὰς ἐνεργείας τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, ἡ ὁποία μὲ τὰς ἐνεργείας της αὐτὰς παρουσιάζεται ὡς Κρατίδιον ἐν Κράτει. Διότι διὰ δικαστικῶν ἐνεργειῶν ὅλως ἐπιπολαίως καὶ ἐλαφρῶς ζητεῖ ν’ ἀποβάλῃ ἀπὸ τὰ κτήματα, σήμερον, ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι πρὸ 100 ἐτῶν κατοικοῦν τὰ κτήματα αὐτὰ καὶ τὰ ὁποῖα παρέλαβον καὶ τὰ μετέβαλον εἰς σταφιδαμπέλους καὶ ἄλλας φυτείας.

§13Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅπως ἔχουσι τὰ πράγματα σήμερον, ὀρθῶς εἴπατε ὅτι ἀποτελεῖ ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα Κρατίδιον. Ἐγὼ ὅμως σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι κἄτι περισσότερον ἀπὸ Κρατίδιον. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει καμμίαν δύναμιν. Μόνη της λαμβάνει ἀποφάσεις καὶ μόνη της τὰς ἐκτελεῖ. Τοῦτο θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἑτοιμάζω ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν καὶ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ρυθμίσω τὰ πράγματα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν τριτοβαθμίων δημοδιδασκάλων Ἰωαννίνων.

§15Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ ζήτημα κ. ὑπουργέ, τῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν δημοδιδασκάλων, ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως ὑλικῆς ἐνισχύσεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως βελτιώσεως γενικῶς τῆς καταστάσεώς των, διὰ τῆς μετεκπαιδεύσεως καὶ λήψεως ἄλλων σχετικῶν μέτρων, φρονῶ ὅτι πρέπει, εὐμενῶς νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν σχολείων τῆς Ἑλλάδος ἐξυπηρετοῦνται, διὰ τριτοβαθμίων δημοδιδασκάλων.

§16Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη σχετικῶς μὲ τὴν διαβάθμισιν τῶν δημοδιδασκάλων κ. συνάδελφε, παρακαλῶ ν’ ἀναπτύξητε τὰς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἀπόψεις σας.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς, ὁ κ. Κουπαροῦσος.

§18Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Οἱ δημοδιδάσκαλοι αὐτοὶ κ. Πρόεδρε κατεδικάσθησαν νὰ ἐργάζωνται ὄχι μόνον τὴν ἡμέραν, ἀλλὰ καὶ τὴν νύκτα ἀκόμη εἰς ξενοφώνους πληθυσμοὺς μὲ 40 δραχμὰς τὴν ἡμέραν ἡμερομίσθιον, δηλαδὴ μὲ μισθὸν ὀλιγώτερον καὶ ἀπὸ τοὺς χωροφύλακας. Θὰ ἦτο δίκαιον, ὅπως τὸ Κράτος ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων αὐτῶν. Ἐὰν ὅμως τὸ Κράτος ἔχῃ ἀντίρρησιν πρὸς τοῦτο, διότι ὑπάρχουν πλεῖστοι δημοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται τώρα καὶ σκέπτεται νὰ τοὺς ἀντικαταστήσῃ αὐτοὺς μὲ τοὺς διδασκαλιστάς, νὰ γίνῃ μία ἐκκαθάρισις, οἱ δὲ ἀνίκανοι καὶ οἱ ἄχρηστοι ν’ ἀποσυρθοῦν τῆς ὑπηρεσίας, ἀφοῦ πρῶτον ἐξασφαλισθῇ ἡ περαιτέρω ζωὴ αὐτῶν. Ὑποθέτω, ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον, νὰ γίνῃ ὑπὸ τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῶν διδασκάλων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν τὴν Ἑλληνικὴν παίδευσιν ἐπί ἔτη ὁλόκληρα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀποστόλου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§20Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε τὴν ἀναφοράν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§22Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κλάδος τῶν πρωτοβαθμίων δημοδιδασκάλων εἶναι ὁ μόνος κλάδος ὅστις ἔχει καταδικασθῆ εἰς στασιμότητα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαβάθμισιν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα ἔχουν ὅλοι οἱ ἄλλοι. Παρακαλῶ λοιπὸν κ. Πρόεδρε, ὅπως καταργηθῇ τὸ διάταγμα τὸ ἀπαγορεῦον τὴν διαβάθμισίν των.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζᾶκος, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας σχετικῶς μὲ τὴν κατασκευὴν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Κυπαρισσίας–Μαράθου.

§24Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μᾶς ἀπαντήσητε, ἐὰν ἡ ἑταιρία Σ.Π.Α.Π. θὰ ἀρχίσῃ τὴν κατασκευὴν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς–Κυπαρισσίας —Μαράθου κατὰ τὸ τρέχον γεωργικὸν ἔτος, διότι ὅλοι οἱ κτηματίαι τῶν περιφερειῶν αὐτῶν δὲν ξέρουν τὶ νὰ κάμουν νὰ καλλιεργήσουν αὐτά, ἢ ὄχι. Τοῦτο δι’ αὐτοὺς εἶναι πρόβλημα, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ὁλόκληρον τὴν περιφέρειαν, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ληφθῇ μία μέριμνα, διὰ νὰ μπορέσουν νὰ μάθουν ἐπὶ τέλους τὶ θὰ κάνουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§25Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἑταιρία Σ.Π.Α.Π. πρόκειται κατ’ αὐτὰς κ. συνάδελφε, νὰ κάμῃ ἕνα δάνειον. Διὰ τοῦ δανείου αὐτοῦ θὰ κατασκευάσῃ τὸ τμῆμα αὐτὸ περὶ τοῦ ὁποίου ἐνδιαφέρεσθε ὡς ἐπίσης δι’ αὐτοῦ θὰ προβῇ καὶ εἰς τὴν ἐξαγορὰν τοῦ σιδηροδρόμου Ἀττικῆς, ἐλπίζω δὲ ταχέως νὰ τελειώσῃ καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λυμπερόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Λακεδαίμονος.

§27Ι. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ Λακεδαιμόνιοι, διὰ τῆς προσωπικῆς των ἐργασίας, καὶ διὰ τοῦ χρήματος τῶν εἰς τὴν Ἀμερικὴν μεταναστῶν Λακεδαιμονίων, κατώρθωσαν νὰ κάμουν δρόμους, οἱ ὁποῖοι συνδέουν τὰς πρωτευούσας τῶν δήμων πρὸς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ, καὶ τὰς πρωτευούσας τῶν δήμων πρὸς ἀλλήλους. Οἱ δρόμοι αὐτοὶ ἐστοίχισαν περὶ τὰ 20.000.000 δραχμῶν. Δυστυχῶς δὲν ὑπῆρχον ἄλλα χρήματα, ἵνα σκυροστρωθοῦν καὶ γίνουν καὶ μερικὰ τεχνικὰ ἔργα. Διατρέχουν δὲ τὰ χρήματα αὐτὰ τὸν κίνδυνον, ὄχι μόνον νὰ χαθοῦν, ἀλλὰ καὶ ἡ συγκοινωνία τῆς Λακεδαίμονος, ἡ ὁποία σχεδὸν ἔχει τελειοποιηθῇ ἐκ μόνης τῆς βοηθείας τῶν δήμων, νὰ ματαιωθῇ. Διὰ τοῦτο θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δώσῃ μίαν πίστωσιν διὰ μερικὰ τεχνικὰ ἔργα ποῦ ὑπολείπονται, καὶ μίαν πίστωσιν διὰ τὴν σκυρόστρωσιν τῶν δρόμων, διότι τώρα τὸν χειμῶνα ἡ λάσπη εἶναι ἕως τὸ γόνατο, καὶ τὸ καλοκαῖρι ἡ σκόνη, καὶ διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ χαθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ ἔργα.

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Συνιστῶ καὶ ἐγὼ θερμότατα τὴν ἀναφοράν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν αἴτησιν ταύτην. Εἶναι εὐκαιρία νὰ συγχαρῶμεν τοὺς Λακεδαιμονίους, οἱ ὁποῖοι μακρὰν τῆς πατρίδος των εὑρισκόμενοι, δεικνύουσιν τόσην προθυμίαν διὰ τὴν συγκοινωνιακὴν ἀνάπτυξιν τοῦ νομοῦ των. Πράγματι δὲ παντοῦ ὅπου οἱ κάτοικοι ἐπαρχίας τινός, κατώρθωσαν νὰ κάμουν τοιαῦτα ἔργα συγκοινωνίας διὰ τῆς προσπαθείας των, πρέπει καὶ τὸ Κράτος νὰ ἔρχεται ἐπίκουρον, διότι τὸ καλλίτερον μέτρον εἶναι νὰ τοὺς ἐνθαρρύνωμεν, ἵνα κάμωσι τὰ ἔργα αὐτά. Λοιπὸν συνιστῶ καὶ ἐγὼ θερμότατα τὴν ἀναφοράν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐξεύρῃ τρόπον, οὕτως ὥστε νὰ συμπληρωθῶσιν τὰ ἔργα αὐτά.

§29Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§30Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο κ. Πρόεδρε ὑπάρχει καὶ ὁ νόμος 467 ὑπεβλήθη δὲ σχετικὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἡ πληροφορία, ὅτι κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀρνῆται νὰ ὑπογράψῃ μίαν πίστωσιν 10.000.000 δραχ. Καὶ οἱ κάτοικοι λέγω τῶν κοινοτήτων Ἀττικῆς, ἔχουν κάμει δι’ εἰσφορῶν καὶ διὰ προσωπικῆς των ἐργασίας, δρόμους 15 καὶ πλέον χιλιομέτρων.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐθυμιάδης, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ συνεταιρισμοῦ Ἀξιουπόλεως.

§32Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς συνεταιρισμοῦ ὁ ὁποῖος ἐφάνη ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν συνεπὴς εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἐξαιρετικῶς λόγῳ ἀνομβρίας, ἠναγκάσθη νὰ μὴ μπορέσῃ νὰ ἀποδώσῃ τὰ χρέη του πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως μεσολαβήσει καὶ ἀναβληθῇ ὀλίγον χρόνον ἡ ἐπιστροφὴ τῶν χρεῶν.

§33Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτή.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς ἐπὶ αἰτήσεως τῶν κατοίκων Τσακέων Σκύρων, περὶ ἐπιστροφῆς τῆς μοναστηριοποιηθείσης ἐκκλησίας.

§35Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἡ ὑπόθεσις διὰ τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω κ. ὑπουργέ, δὲν εἶναι τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος ἁπλῶς, ἀλλὰ γενικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ ἀρκετὰ σοβαρᾶς σημασίας. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον καίτοι εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ἐπὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν ὑπουργοῦ, νομίζω ὅτι ἀφορᾷ καὶ τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. ὑπουργόν, λόγῳ τῆς μορφῆς της. Ἔχω τὸ θάρρος νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι καὶ ἄλλοτε ἀνεφέρθην ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ὄχι ὁ σήμερον ἀλλ’ ὁ ἄλλος, ἔδειξε ποιάν τινα δειλίαν, καίτοι ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Ἀλλὰ διὰ λόγους τυπικούς, καὶ δὲν γνωρίζω διὰ ποίους ἄλλους λόγους ἐδειλίασε νὰ διορθώσῃ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἐκεῖνος ἀνεγνώρισε. Μία κοινότης τοῦ τέως δήμου Στύρων τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας, διὰ προσωπικῆς ἐργασίας, καὶ ἑκουσίων εἰσφορῶν ἀνοικοδόμησε μίαν ἐκκλησίαν εἰς ἀπόστασιν 10 λεπτῶν τῆς ὥρας ἀπὸ τοῦ χωρίου, ἐζήτησεν τὴν ἄδειαν τοῦ Μητροπολίτου νὰ λειτουργηθῇ ἡ ἐκκλησία. Ὁ Μητροπολίτης προθύμως παρεχώρησε τὴν ἄδειαν, μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν ὅπως ἐγκαίρως καὶ συντόμως ζητήσουν τὴν κατὰ τοὺς κανόνας τῆς ἐκκλησίας ἐγκατάστασιν τῆς ἐκκλησίας αὐτῆς, ἵνα τοῦ λοιποῦ ἀκωλύτως ἱερουργεῖται. Οἱ κάτοικοι ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἔφερον εἰς πέρας συνέλεξαν τὸ ποσὸν διὰ τὴν τέλεσιν τῶν ἐγκαινίων καὶ ἐκάλεσαν τὸν ἁρμόδιον Μητροπολίτην, ὁ ὁποῖος ἐδέχθη προθύμως νὰ μεταβῇ διὰ τὴν τέλεσιν αὐτῶν. Πράγματι τὴν ὁρισθεῖσαν ἡμέραν μετέβη καὶ ἐνεκαινίασε τὴν ἐκκλησίαν καθ’ ὅλους τοὺς κανόνας τῆς ἐκκλησίας, τοὺς ἔδωσε τὴν εὐλογίαν του, ἔλαβε τὴν ἀμοιβήν του, καὶ ἀνεχώρησεν. Καὶ ἕως ἐδῶ τὰ πράγματα βαδίζουν κανονικῶς· μετὰ παρέλευσιν ὅμως ὀλίγου χρόνου, εἰς μίαν περίοδον, ὁ Μητροπολίτης ἀντελήφθη κἄποιαν ἐξαιρετικὴν κίνησιν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἐκείνην, ἐπείσθη δὲ ὅτι θὰ εἶναι ἀρκετὰ προσοδοφόρος, καὶ διενοήθη ἀμέσως τὴν ἐκκλησίαν αὐτὴν νὰ μεταβάλῃ εἰς μοναστήριον. Εἰδοποίησε τοὺς κατοίκους, ἀλλ’ οἱ κάτοικοι διεμαρτυρήθησαν ἐντόνως, παρ’ ὅλας ὅμως τὰς διαμαρτυρίας, ὁ σεβασμιώτατος ὑπέβαλεν διὰ τῆς ἱερᾶς συνόδου εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας προεκάλεσε διάταγμα μεταβολῆς τῆς ἐκκλησίας ἐκείνης εἰς μονήν. Ἡ πρότασις ἐκείνη ὑπεβλήθη διὰ τῆς ἱερᾶς συνόδου εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ὑπουργεῖον προεκάλεσε τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, Διατάγματος ἀναγνωρίσεως, τὸ ὁποῖον καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ οὕτω κατέστη μονή. Μετὰ τοῦτο ὁ Μητροπολίτης τὴν ἡμέραν τῆς 25ης Μαρτίου ἡμέραν τῆς Ἐθνικῆς ἑορτῆς, καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, μετέβη ἐκεῖ διὰ νὰ κάνῃ τὴν ἐγκαθίδρυσιν παραλαβὼν τὸν ἡγούμενον καὶ δύο μοναχούς, καὶ ἐπὶ πλέον παρέλαβε καὶ τὸν ἀστυνομικὸν σταθμάρχην μὲ τὴν ἐκεῖ ἀστυνομικὴν δύναμιν, ἐτέλεσε τὸν ἑσπερινόν, τὴν ἑπομένην ἱερούργησε, καὶ ἠθέλησε νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸν ἡγούμενον, ἀλλ’ οἱ κάτοικοι ἐξανέστησαν. Τότε ὁ Μητροπολίτης διέταξε τὸν σταθμάρχην τὸν ἀστυνομικόν, καὶ τὴν ἀστυνομικὴν δύναμιν νὰ ἐπέμβῃ καὶ ἐκδιώξῃ τὸν κόσμον, ἀλλ’ οἱ χωρικοὶ περικυκλώσαντες τὸν σταθμάρχην καὶ τὰ ὄργανα αὐτοῦ, ἀφώπλισαν αὐτούς, ὁ σταθμάρχης φρονίμως ποιῶν καὶ ἀναγνωρίσας τὸ δίκαιον τῶν κατοίκων, καὶ ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ κάνῃ τίποτε ἀνεχώρησεν μὴ ὑπακούσας εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Μητροπολίτου αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπροκάλουν αἱματοκύλισμα. Ἐγένετο ἐξέγερσις τοιαύτη κ. Πρόεδρε, ὥστε ὀλίγον δεῖ νὰ προκαλέσῃ αἱματοχυσίαν. Τὴν ἑπομένην ἢ μεθεπομένην δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς πότε, ἦλθεν ἐδῶ ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων νὰ ἀναφέρῃ τὰ γεγονότα καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν διόρθωσιν τοῦ ἀδίκου. Μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης παρουσιάσθημεν πρῶτον εἰς τὸν μακαριώτατον Μητροπολίτην Ἀθηνῶν, καὶ ἐξεθέσαμεν τὰ πράγματα ζητοῦντες τὸ δίκαιον. Ὁ μακαριώτατος ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιόν μας, ἀλλὰ ἐσταύρωσε τὰ χέρια του καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι τίποτε δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ καὶ μᾶς παρέπεμψεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Παρουσιάσθημεν μὲ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν μοὶ ἐπανέλαβε τὰ ἴδια. «Ἀναγνωρίζω εἶπε τὸ δίκαιον, ἀλλὰ δὲν μπορῶ νὰ κάμω τίποτε, διότι αὐτὸ εἶναι ἐκκλησιαστικὸν ζήτημα. Ἔχω τὴν γνώμην κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν πρόκειται πλέον περὶ ἐκτελέσεως τύπων, καὶ περὶ ἀσκήσεως δικαιωμάτων ἢ καθηκόντων ἐκκλησιαστικῶν. Πρόκειται περὶ ἀποδόσεως περιουσίας εἰς τοὺς πραγματικοὺς ἰδιοκτήτας, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον ἐν ἀρχῇ, ὅτι ἁρμοδιότητα εἰς τὸ ζήτημά μου, ἔχει καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ Μητροπολίτου, ὅτι ἐζήτησαν τὴν μοναστηριοποίησιν οἱ κάτοικοι, διαψεύδεται ἀπὸ τὰς πράξεις τὰς ὁποίας ἔκαμον τὰ κοινοτικὰ συμβούλια, διὰ τῶν ὁποίων διεμαρτυρήθησαν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ διαμαρτύρονται. Καὶ ὁ ἄλλος ἰσχυρισμός, ὅτι ἤθελον νὰ ἔχουν ἐκεῖ κέντρον θρησκευτικόν, καὶ ὡς τοιοῦτον ἐξέλεξαν τὴν τοποθεσίαν ἐκείνην, δὲν εἶναι ἀληθὴς διότι εἰς ἀπόστασιν 40 λεπτῶν τῆς ὥρας, ὑπῆρχε μονὴ μὲ περιουσίαν κτηματικὴν τοιαύτην, μὲ τοποθεσίαν, μὲ ἐλαιοστάσιον, μὲ ἐλαιοτριβεῖον, μὲ κελλιὰ καὶ ξενῶνας. Τέλος καθ’ ὅλα ἀρτία μονή. Τὴν μονὴν ἐκείνην πρὸ ὀλίγων μηνῶν ὁ Μητροπολίτης ἐπώλησε, καὶ εἰσέπραξεν ὑπὲρ τὰς 500 χιλιάδας δραχμάς. Ἐνῷ ἐχρειάζετο μονὴ δὲν ὑπῆρχε ἀνάγκη νὰ πωληθῇ ἐκείνη. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ποῦ τὰ μοναστήρια τὰ περιορίζομεν, καὶ προσπαθοῦμεν νὰ τὰ ἐξαλείψωμεν εἶναι λογικόν, εἶναι δίκαιον, ἐντὸς τῶν συνοικισμῶν τῶν χωρίων νὰ ἱδρύωμεν νέας μονάς; Ἔχω τὴν γνώμην κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐφ’ ὅσον χρειάζεται ὑπογραφὴ τῆς ἱερᾶς συνόδου, ἐφ’ ὅσον χρειάζεται ὑπογραφὴ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, διὰ νὰ λάβῃ κῦρος μία πρᾶξις ἑνὸς οἱουδήποτε Μητροπολίτου, διὰ τοῦ αὐτοῦ τρόπου δύναται νὰ ἀνακληθῇ ἡ ἀπόφασις ἐκείνη, καὶ αἱ ἐξ αὐτῆς συνέπειαι. Συνεπῶς διὰ νέου διατάγματος δύναται νὰ καταργηθῇ τὸ προτιμώμενον, νὰ ἀποδοθῇ ἡ ἐκκλησία εἰς τοὺς δικαιούχους, καὶ οὕτω νὰ ἐπικρατήσῃ τὸ δίκαιον, καὶ νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂς ληφθῇ ἐπὶ τέλους καὶ νομοθετικὴ πρόνοια πρὸς διόρθωσιν τοῦ κακοῦ, ἄλλως θὰ ἐπακολουθήσουν πολὺ χειρότερα καὶ πολὺ δυσάρεστα. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ὁ σημερινὸς ὑπουργός, τοῦ ὁποίου αἱ ἀντιλήψεις δὲν ἔχουν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὰς τοῦ προηγουμένου ὑπουργοῦ, ν’ ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιον καὶ νὰ προβῇ εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει.

§36Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ν’ ἀνακληθῇ τὸ διάταγμα ἐκεῖνο; Νομίζετε ὅτι μπορεῖτε ν’ ἀνακαλέσητε διάταγμα τετελεσμένων πράξεων;

§37Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὄχι μπορεῖτε, ἀλλ’ ὑποχρεοῦσθε κ. ὑπουργέ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδικάτου ἐργατῶν φρεατορρηκτῶν, σκαφέων κλπ. Ἀθηνῶν.

§39Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν θερμῶς εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς κατηγορίας πράγματι πασχόντων ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν εἰς ἀχρηστίαν λόγῳ ἀντικαταστάσεως αὐτῶν ὑπὸ μηχανημάτων. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ζητοῦν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ δοθῇ βοήθεια εἰς αὐτούς, ἵνα δυνηθῶσιν νὰ ἐργασθῶσιν συνεταιρικῶς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τοὺς ἀνικάνους πρὸς ἐργασίαν νὰ δοθῇ ἓν βοήθημα, ὅπως δίδεται εἰς πάντας τοὺς ἐργάτας λόγῳ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν μηχανημάτων. Νομίζω ὅτι ἡ ἀναφορὰ εἶναι δικαιοτάτη καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα.

§40Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ φρεατορρῆκται κ. Πρόεδρε, εἶναι κατηγορία τῶν θυμάτων τῆς προόδου, ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτοὶ μόνον. Δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλους, τοὺς καρροποιούς, τοὺς ἀμαροποιοὺς ἐργοδότας, τοὺς ἀμαροποιοὺς τεχνίτας, τοὺς πεταλωτάς. Ἐὰν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, νομίζει ὅτι πρέπει νὰ δοθοῦν βοηθήματα εἰς ὅλους αὐτούς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ διαφωνήσω. Οἱ φρεατορρῆκται ἰσχυρίζονται, ὅτι ἐπειδὴ ἔγινεν ἡ ἑταιρεία τῆς Οὖλεν καὶ αἱ Ἀθῆναι, θὰ ἔχουν νερό, δὲν θὰ ἔχουν δουλειά, ἑπομένως πρέπει ν’ ἀποζημιωθοῦν. Νομίζω ὅτι ὁ δρόμος αὐτὸς τὸν ὁποῖον ἐπείραμεν εἰς τὰς ἀποζημιώσεις παντὸς ἐπαγγέλματος ἀτυχήσαντος καθ’ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθός.

§41Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Φοβοῦμαι ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἀνέγνωσεν τὴν ἀναφοράν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν στηρίζουν τὰ ἐπιχειρήματά των εἰς τὴν Οὖλεν, ἀλλὰ εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τῶν μηχανημάτων· ὁ κ. ὑπουργὸς ἐρωτᾷ, θέλετε νὰ φορολογήσωμεν τὸν λαόν; Μὰ ἡμεῖς θὰ σᾶς ὑποδείξωμεν τὴν φορολογικήν σας πολιτικὴν κ. ὑπουργέ; Ἐὰν ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἀναξιοπαθοῦντες, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, ἐὰν θὰ ὑπάρχῃ καὶ δι’ αὐτοὺς περίπτωσις βοηθείας. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ δι’ αὐτοὺς ἐργασία, κι’ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ δι’ αὐτοὺς ἐργασία, ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἔχομεν, νὰ δώσωμεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶναι ὅτι, πρέπει δι’ ὅλους αὐτοὺς νὰ ληφθῇ πρόνοια.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε τὴν ἀναφοράν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπακάλμπασης, ἐπὶ ἀναφορᾶς περὶ τῶν διατεθέντων ποσῶν ὑπὸ τοῦ ταμείου τῶν κοινοτήτων ἀνταλλαξίμων πρὸς ἵδρυσιν σχολῶν κλπ.

§44Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, θὰ ἐνισχύθησαν μὲ αἰτήσεις τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν, καὶ τῶν διδασκαλικῶν συνδέσμων, διὰ τῶν ὁποίων ζητεῖται ὅπως ὑποβοηθηθῇ ἡ πρωτοβουλία ἡ ἀτομικὴ πρὸς ἵδρυσιν σχολείων.

§45Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀπηγορεύθησαν.

§46Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, κατόπιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ τοῦ ταμείου τῶν κοινοτήτων, ὄντως ἐπροθυμοποιήθη καὶ ἀπέστειλεν ἐγκυκλίους ἀναλυτικὰς τοῦ σχετικοῦ νόμου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως ὑποθέτω, ὅτι ἀπέστειλαν ἐν καιρῷ τὰς σχετικὰς ἐκθέσεις, ἐκ τῶν ὁποίων διαπιστοῦται ἡ ἀνάγκη ἑνὸς ἑκάστου προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ. Αἱ ἐκθέσεις αὐταὶ εἰς ἀντίγραφον ὑπεβλήθησαν καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει τέλος πάντων νὰ λειτουργήσῃ τὸ ταμεῖον αὐτὸ τῶν κοινοτήτων, τοῦ ὁποίου σκοπὸς εἶναι ἡ συγκέντρωσις ὅλων τῶν κοινοτικῶν ἀκριβῶς περιουσιῶν, ἡ διαχείρισις ἡ καλὴ αὐτῶν, καὶ ἡ διὰ τῆς ἐκποιήσεως ἐξασφάλισις ἐναγῶν ἱδρυμάτων καὶ σχολικῶν κτιρίων ἰδίως εἰς τοὺς προσφυγικοὺς συνοικισμούς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διεπίστωσα κατόπιν ἐπισκέψεως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἶναι, ὅτι ἐνῷ ὁ νόμος αὐτὸς χρονολογεῖται ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους, ἐνῷ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον εἶναι ἀρκούντως σοβαρόν, ἀνερχόμενον εἰς δεκάδας ἑκατομμυρίων, ἐν τούτοις τὸ ταμεῖον τῶν κοινοτήτων μέχρι τῆς παρούσης στιγμῆς, δυστυχῶς δὲν κατορθώθη νὰ λειτουργήσῃ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐργάζεται τὸ ταμεῖον τῶν κοινοτήτων, τοῦ ὁποίου ὁ σκοπὸς εἶναι τόσον σημαντικός.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§48Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ταμεῖον δὲν ἐργάζεται, λόγῳ τοῦ ὅτι ἐβράδυνεν ὁ καταρτισμὸς τοῦ συμβουλίου. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς μίαν ἀβλεψίαν τοῦ νόμου, διότι ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους διεξήγετο μία ἀλληλογραφία διὰ νὰ μετακληθῇ ἐξ Εὐρώπης ὁ Μητροπολίτης Καραβαγγέλης, καὶ νὰ καταλάβῃ τὴν προεδρίαν. Μετὰ ματαίαν προσδοκίαν τῶν ἐδῶ ἐπὶ τρίμηνον, κατέληξαν εἰς τὴν ἐκλογὴν ἑτέρου Μητροπολίτου, ὁποῖος μετὰ μῆνας ἦλθε νὰ παραλάβῃ καὶ εἰς τὴν δευτέραν συνεδρίασιν ὑπέβαλε καὶ αὐτὸς παραίτησιν.

§49Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ εἶναι Μητροπολίτης;

§50Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ νόμος ρητῶς ὁρίζει, ὅτι μόνον τὸ συμβούλιον, ἀποτελούμενον ἐξ 8 μελῶν ἐκλέγει τὸν Πρόεδρον. Ἐνόσῳ λοιπὸν τὸ συμβούλιον δὲν συγκροτεῖται νομίμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραληφθῇ ἡ κοινοτικὴ περιουσία ἡ ὁποία ὄντως εἶναι μεγάλη ὥστε νὰ λειτουργήσῃ τὸ ταμεῖον, διὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν τὰ χρήματα δι’ οὓς σκοποὺς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος.

§51Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐὰν πραγματικῶς διεπιστώθη ἐκ μέρους ὑμῶν μία ἀτέλεια τοῦ νόμου, θὰ παρακαλέσω, ἐφ’ ὅσον ὁ σκοπὸς τοῦ ταμείου τῶν κοινοτήτων εἶναι τόσον σοβαρός, νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἀτέλεια αὐτὴ τοῦ νόμου, ὥστε νὰ κατωρθωθῇ τὸ ταχύτερον νὰ λειτουργήσῃ τὸ ταμεῖον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον τοὐλάχιστον ὁ προσφυγικὸς κόσμος αὐτὸ ἀναμένει, τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον διαθέτει ὁ προϋπολογισμὸς διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν σχολικῶν κτιρίων.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζαρίφης, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ Κιλινδὶρ Θεσσαλονίκης.

§53Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Ἡ ἐρώτησις ὅσον ἀφορᾷ τὸν συνοικισμὸν τοῦ Κιλινδὶρ Θεσσαλονίκης, ὑπεβλήθη πρὸ τῶν ἑορτῶν ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ἐντὸς τῆς προθεσμίας ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν Βουλήν, συνεπῶς ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων. Τὸ ζήτημα τοῦ συνοικισμοῦ Κιλινδὶρ, τελευταίως ἔχει περιπλακεῖ κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι ἀδύνατος ἡ λύσις αὐτοῦ. Δυστυχῶς παρατηρεῖται μία ἀντίδρασις ἐκ μέρους τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ κτήματος Κιλινδὶρ, ὁ ὁποῖος, διαθέτων μέσα ἰσχυρά, κατορθώνει ἐπὶ μίαν τετραετίαν νὰ κρατῇ τὸν συνοικισμὸν ἐν ἐκκρεμότητι, καὶ νὰ ἐξαναγκάζῃ τοὺς χωρικοὺς νὰ μένωσι ἐντὸς τρωγλῶν, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσωσι καὶ ζῶα ἀκόμη. Εἰς τὸ Κιλινδὶρ εἶναι ἐγκατεστημέναι περὶ τὰς 100 οἰκογένειαι, Ἑλλήνων ἐκ Βουλγαρίας. Ὅταν ἐπιτάχθη τὸ ἀγρόκτημα Χρυσάφη, ἐγκατεστάθησαν εἰς αὐτὸ αἱ προσφυγικαὶ οἰκογένειαι προσωρινῶς. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ κτήματος. Ὁ ἰδιοκτήτης ὅμως τοῦ κτήματος διὰ νὰ σώσῃ αὐτό, ἐμηχανεύθη τὰ πάντα καὶ τελευταίως, ἐπὶ δικτατορίας, κατώρθωσε νὰ κατασκευάσῃ μίαν σύμβασιν, δυνάμει τῆς ὁποίας ἐλάμβανε ὁλόκληρον τὸ κτῆμα, μὲ τὸν ὅρον δῆθεν νὰ μεταβάλῃ αὐτὸ εἰς πρότυπον ἀγρόκτημα καλλιεργείας κλπ. Ἡ σύμβασις τοῦ Παγκάλου ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν, ἀλλ’ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἠρνήθη νὰ τὴν κυρώσῃ.

§54Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶναι ἔτσι κ. Ζαρίφη. Δὲν ἦλθεν ἡ σύμβασις τοῦ Παγκάλου πρὸς κύρωσιν. Θὰ ὁμιλήσω κατόπιν, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ περιπέσητε εἰς καμμίαν ἀνακρίβειαν, σᾶς λέγω, ὅτι τὴν σύμβασιν ἐκείνην ἡμεῖς ἐδηλώσαμεν ἀμέσως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ὅτι δὲν ἐννοοῦμεν νὰ κυρώσωμεν, ἀλλὰ θὰ τὴν τροποποιήσωμεν. Ἐδώσαμεν δὲ ἐντολὴν νὰ μονιμοποιηθῇ ἡ ἐγκατάστασις. Συγχρόνως κατόπιν γνωμοδοτήσεως ἐπιμελημένης τῶν ἁρμοδίων εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, μετερρυθμίσαμεν τὴν σύμβασιν, τὴν ἐστείλαμεν εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, ἐπεκυρώθη τροποποιημένη ἡ σύμβασις, καὶ ἐδημοσιεύθη διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος, ἐκδοθέντος κατόπιν ἐπερωτήσεως τῆς Βουλῆς.

§55Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Αὐτὸ εἶπον, ὅτι ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν.

§56Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι, ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον ἐτροποποιήθη, καὶ ἐπεκυρώθη ἡ τροποποίησις ἀπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν.

§57Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Ἀλλὰ δὲν ἐκυρώθη καὶ αὐτή, καὶ σήμερον εὑρισκόμεθα πρὸ δύο συμβάσεων.

§58Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπεβλήθη καὶ εἰς τὴν Βουλήν.

§59Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Εὑρισκόμεθα πάντως πρὸ μιᾶς συμβάσεως, ἡ ὁποία ἀφίνει ὁλόκληρον τὸ κτῆμα εἰς τὸν ἰδιοκτήτην καὶ μιᾶς ἄλλης, ἡ ὁποία τοῦ ἀφίνει 5.000 στρέμματα, διότι πρόκειται νὰ μεταβάλῃ τὸ ἀγρόκτημα εἰς πρότυπον. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ συνοικισμὸς αὐτὸς τῶν 100 οἰκογενειῶν παραμένει εἰς τὸ ὕπαιθρον, καὶ μέσα εἰς τρώγλας καὶ εἶναι ἀδύνατον οἱ γεωργοὶ νὰ καλλιεργήσουν καὶ τὴν γῆν, διότι καὶ ἡ διανομὴ ὅπως ἔγινε δὲν παρέχει εἰς τοὺς χωρικοὺς ἐπαρκεῖ στρέμματα. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, χωρὶς νὰ παραλείψω νὰ δηλώσω, ὅτι ἀναγνωρίζω τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας παρουσιάζει τὸ ζήτημα, ὅπως φροντίσῃ καὶ δώσῃ μίαν λύσιν, ὥστε οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ Κιλιντίρ, ν’ ἀποκτήσωσι ἐπὶ τέλους στέγην καὶ ἀγρούς, διὰ νὰ δυνηθῶσι καὶ αὐτοὶ νὰ γίνωσιν αὐτάρκεις καὶ νὰ ζήσωσιν ἐκ τῶν ἐνόντων.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§61Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὄντως πρόκειται περὶ κτήματος, διὰ τὸ ὁποῖον εἶχε συναφθῆ ἐπὶ δικτατορίας μία σύμβασις, διὰ τῆς ὁποίας τὸ ἀγρόκτημα αὐτὸ ἐξ ὁλοκλήρου ἔμεινεν εἰς χεῖρας τοῦ ἰδιοκτήτου, ὑπὸ ὅρους τινὰς τοὺς ὁποίους ἐπέβαλε τὸ συμβούλιον τῆς Γεωργικῆς ὑπηρεσίας. Μεταγενεστέρως, ἡ σύμβασις ἐκείνη ὑπέστη τροποποιήσεις παρὰ τοῦ ὑπουργείου, καὶ παρεπέμφθη εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ ἡ τροποποιηθεῖσα σύμβασις διὰ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, ἀνεκινήθη ὑπὸ τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ δὲν ἐκυρώθη ὡς ὤφειλεν, ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐντὸς τοῦ τετραμήνου. Ἑπομένως, πρὶν ἢ ἀποφασισθῇ ἐκ μέρους ἡμῶν ἡ ἀποδοχὴ τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, μέρος τῶν ἐκεῖ ἐγκατασταθέντων, δι’ ἀλεπαλλήλων ἀναφορῶν, καὶ τελευταίως διὰ νεωτέρας ἀναφορᾶς, ζητοῦν νὰ μεταφερθοῦν ἀλλαχοῦ, καὶ ὑποδεικνύουν καὶ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον θεωροῦν καταλληλότερον, διὰ τὴν ἐγκατάστασίν των. Εὑρισκόμενον τὸ ὑπουργεῖον, πρὸ αὐτῆς τῆς ἐπιμόνου ἀξιώσεως τῶν 48 ἐκ τῶν ἐκεῖ ἐγκατασταθέντων, ἐζήτησε παρὰ τῆς γενικῆς Διευθύνσεως τοῦ Ἐποικισμοῦ Μακεδονίας, νὰ πληροφορηθῇ κατὰ πόσον εἶναι εἰλικρινὴς ἡ ἀξίωσις αὐτὴ τῶν 48 προσφύγων, καὶ ἐὰν ἐπιμένωσι τότε νὰ μεριμνήσῃ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ἐποικισμοῦ Μακεδονίας, ὅπως τοὺς ἐγκαταστήσῃ, ἂν εἶναι δυνατὸν συμφώνως μὲ τὴν ἐπιθυμίαν των.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§63Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, φαίνεται ὅτι αἱ πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργὸν δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς, καὶ δι’ αὐτὸ φαντάζομαι, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον ἀδρανεῖ ὡς πρὸς τὴν λύσιν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος.

§64Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἴπατε, ὅτι ἔχω πληροφορίας. Ἔχω ἀναφορὰν τῶν ἰδίων.

§65Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ αὐτὴ πληροφορία εἶναι. Περιμένετε κύριε ὑπουργέ. Ἐλπίζω, μεθ’ ὅσα θ’ ἀκούσῃ ὁ κ. ὑπουργός, καὶ μεθ’ ὅσα ἰδιαιτέρως ἐξεθέσαμεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅτι θὰ σπεύσῃ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα τὰ ὁποῖα ἁρμόζουν εἰς τὸ Κράτος. Τὸ κτῆμα αὐτὸ ἀνερχόμενον εἰς 12000 περίπου, ἴσως καὶ περισσότερα στρέμματα, εἶχεν ἀπαλλοτριωθῆ, καὶ εἰς αὐτὸ εἶχον ἐγκατασταθῆ περὶ τὰς 100 οἰκογενείας αἱ ὁποῖαι βαθμιαίως ἀνῆλθον εἰς 130. Δυστυχῶς ἐκ μέρους τοῦ ἰδιοκτήτου παρενεβλήθησαν ἐμπόδια, καὶ ἐπεβραδύνθη ἡ μονιμοποίησις τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Κατὰ τὸ 1926 δυστυχῶς, κατώρθωσεν ὁ ἰδιοκτήτης νὰ συνάψῃ μίαν σύμβασιν μὲ τὸ δημόσιον, δυνάμει τῆς ὁποίας ἤρετο ὁλοκληρωτικῶς. Κατώρθωσε λέγω νὰ κάμῃ μίαν σύμβασιν ὅπως ἐγένοντο καὶ δύο ἄλλαι συμβάσεις τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, δυνάμει τῆς ὁποίας ἤρθη ὁλοκληρωτικῶς ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἐκ τοῦ κτήματος, καὶ ἀφέθη εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἀσκήσῃ ἐντατικὴν καλλιέργειαν. Οἱ πρόσφυγες φυσικὰ διαμαρτυρήθησαν, καὶ αἱ πληροφορίαι καὶ ἡ μελέτη τοῦ ζητήματος ἀπέδειξαν, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐντατικὴ καλλιέργεια δὲν ἐγένετο, καὶ ὅτι ὑπάρχει στενότης τις εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει τὴν διατήρησιν τῆς συμβάσεως, καὶ ἐξ ἄλλου λόγου ὅτι εἰς τὴν Μακεδονίαν ἐφηρμόσαμεν αὐστηρότερον τὸν ἀγροτικὸν νόμον παρὰ εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα λόγῳ, τῆς προσφυγικῆς ἐγκαταστάσεως καὶ δι’ αὐτὸ ὑπεβλήθη εἰς ἐξέτασιν τὸ ζήτημα. Ἀνεγνωρίσαμεν, ὅτι ἀφοῦ ἐγένετο μία σύμβασις, θὰ ἔπρεπε ν’ ἀφεθῇ μία ἔκτασις διὰ νὰ ἐπιτραπῇ μία ἐντατικὴ καλλιέργεια. Ἡ γνωμοδότησις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν εἶναι, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς νόμος λέγει, ὅταν κατὰ ἀνώτατον ὅρον ἔχει τις 2000 στρέμματα δύναται νὰ κάμῃ τὴν ἐντατικὴν καλλιέργειαν. Ἐτροποποιήσαμεν καὶ αὐτὴν τὴν σύμβασιν καὶ τὰς ἄλλας δύο, τὴν ἀφορῶσαν ἕνα κτῆμα κείμενον εἰς τὴν Φθιώτιδα τοῦ κ. Ροσοπούλου, καὶ ἕνα ἄλλο κτῆμα κείμενον εἰς τὴν Ἀττικὴν τοῦ κ. Γερουλάνου. Ἡ τροποποίησις συνίστατο εἰς τοῦτο, ὅτι περιορίσαμεν τὴν ἀπαλλοτριωθῆσαν ἔκτασιν εἰς 3000 στρέμματα, δηλαδὴ 2000 στρέμματα διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν προσφύγων, καὶ 1000 καλλιεργήσιμα ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ πληρώνουν 50 δραχμὰς κατ’ ἔτος, καὶ 2000 βοσκάς, ἀφήσαμεν δὲ ὅλην τὴν ἄλλην ἔκτασιν ὑπὲρ τῶν προσφύγων καὶ ἐδώσαμεν ἐντολὴν νὰ μονιμοποιηθῇ ἡ ἐγκατάστασις ὑπὲρ τῶν προσφύγων. Παραδόξως ἔμαθον, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ ἡ ὁποία ἐτροποποιήθη, ἐπέβαλε εἰς τὸν ἰδιοκτήτην νὰ κάμῃ σταθμὸν γεωπονικόν, φυτώριον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ διδάσκονται δύο μαθηταὶ τῆς Γεωπονικῆς σχολῆς κατ’ ἔτος. Ἡ σύμβασις αὐτὴ δὲν ἐξεπληρώθη, καὶ δὲν ἐγένετο καὶ ἡ μονιμοποίησις τῆς προσφυγικῆς ἐγκαταστάσεως, καὶ ἐπεδιώχθη ἡ ἐκδίωξις τῶν προσφύγων ἐκείνων. Ποῖα εἶναι τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων ἐπιδιώκεται ἡ ἐκδίωξις τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων: Εἶναι δύο τὰ μέσα, ἀφ’ ἑνὸς μία προπαγάνδα εἰς τὸν προσφυγικὸν αὐτὸν συνοικισμόν, ἀσκουμένη ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, οἱ ὁποῖοι ὑπόσχονται εἰς τοὺς πρόσφυγας, ὅτι θὰ ἔχωσιν καλλυτέραν τύχην, ἐὰν φύγωσιν ἀπὸ τὸ μέρος αὐτὸ καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἀμέλεια καὶ ἡ ἀδράνεια ὅπως μονιμοποιηθῇ ἡ κατάστασις αὐτή. Οἱ πρόσφυγες βλέπουν τὰ σπίτια των, ὅτι δὲν ἀναγείρονται, καὶ ἔχουν ἀφεθῇ εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, καὶ ἡ προπαγάνδα ἀφ’ ἑτέρου τοὺς λέγει, ὅτι ἐφ’ ὅσον μένετε ἐδῶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπετύχητε τὴν κατάστασιν, ἀπόδειξις δὲ εἶναι ὅτι μελετᾶται νέα σύμβασις καὶ κύρωσις αὐτῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ μονιμοποίησις διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις. Καὶ οὕτω μένουν ἐκτεθειμένοι εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου. Φυσικὸν ἦτο νὰ περιφέρεται καὶ νὰ ὑπογράφεται μία ἀναφορά, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον οὔτε ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, ὑπάρχει κολοσσιαία ἔλλειψις χώρου ἐν Μακεδονίᾳ, δι’ ἓν στρέμμα ὑπάρχουσι 1000 ἀγροτικαὶ οἰκογένειαι αἱ ὁποῖαι ζητοῦν ἀποκατάστασιν καὶ δὲν εὑρίσκουσιν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ παραμεληθῇ οὕτω ἐπὶ μίαν στιγμὴν τὸ πρᾶγμα· ἐπιβάλλεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον νὰ διατάξῃ ἀμέσως τὴν μονιμοποίησιν τῆς ἐγκαταστάσεως, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ λαμβάνουσα τὴν διαταγὴν τοῦ ὑπουργοῦ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνέγερσιν τῶν οἰκιῶν τῶν προσφύγων. Νομίζω, ὅτι ἐκτίθεται τὸ Κράτος τὰ μέγιστα ὅταν ἀφίνει τοὺς ἀνθρώπους ἀστέγους, καὶ δεικνύει ὅτι δὲν εἶναι ἰσχυρὸν ἀπέναντι τῶν ἰσχυρῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ ἰσχυρὸν ἀπέναντι τῶν ἀδυνάτων. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἀποκαταστάσεως δὲν ἐπιτρέπει εἰς οὐδεμίαν ἀγροτικὴν οἰκογένειαν, νὰ μεταναστεύσῃ ἀπὸ ἕνα συνοικισμὸν εἰς ἄλλον, καὶ τοῦ ἀπαγορεύει ὀρθῶς, ἀλλὰ ἐδῶ δὲν πρόκειται ὡς εἴπομεν περὶ μιᾶς αἰτήσεως ἐκ μέρους τῶν προσφύγων. Ἀλλὰ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς αἰτήσεως ἑνὸς μέρους μόνον τῶν προσφύγων, ἵνα μεταβῶμεν εἰς τοὺς συνοικισμοὺς ἐκείνων, ἀλλὰ πρόκειται περὶ αἰτήσεως ἡ ὁποία προεκλήθη κατόπιν ἐξαναγκασμοῦ, προκληθέντος ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, καὶ δολίων ὑποσχέσεων ἐκ μέρους τοῦ ἰδιοκτήτου, ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ αἴτησις αὐτὴ εἶναι ὀρθή, πῶς εἶναι δικαιολογημένη ἡ μὴ προσαγωγὴ πρὸς κύρωσιν; Ὁμοίας συμβάσεις ἐτροποποιήσαμεν καὶ ἐν σχέσει μὲ τὸ κτῆμα τῆς Φθιώτιδος καὶ Ἀττικῆς. Καὶ ὁ μὲν ἰδιοκτήτης τῆς Φθιώτιδος, δι’ ἀναφορᾶς ἀπεδέχθη τὰς δρακοντίας διατάξεις, ὁ δὲ ἰδιοκτήτης τῆς Ἀττικῆς, ἔφερε μερικὰς ἀντιρρήσεις. Μόνον εἰς τὰ κτήματα τῆς Μακεδονίας ἐπετράπη ἡ παράτασις, ἀλλὰ καὶ ἂν εἶναι βάσιμος ἡ αἴτησις ὅπως παραμείνωσι 80 οἰκογένειαι.....

§66Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὰ διαψεύδουν.

§67Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχω καὶ ἐπιστολὴν ἡ ὁποία λέγει, ὅσοι κάτοικοι δὲν εἶναι διατεθειμένοι, νὰ φύγωσι καὶ νομίζω, ὅτι ἡ παρέλκυσις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη καὶ δημιουργεῖται ἓν σκάνδαλον εἰς βάρος τοῦ Κράτους, καὶ εἰς βάρος ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπίστευσαν εἰς αὐτό.

§68Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι ἀπελπιστικὸν τὸ φαινόμενον, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἐνῷ διεχειρίσθη τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον πρὸ ἡμῶν καὶ εὗρε μίαν σύμβασιν τοιαύτην, καὶ τὴν σύμβασιν ἐκείνην τὴν μετερρύθμισε καὶ ἐκράτησε καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα ἐν ἐκκρεμότητι τὴν κατάστασιν, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν σύμβασιν ἐδημιουργήσαμεν, καὶ οἱ ὁποῖοι μελετῶμεν αὐτὴν τὴν σύμβασιν καὶ δὲν γνωρίζομεν ἀκόμη μετὰ τὴν τροποποίησιν τῆς πρώτης συμβάσεως, ποία ἐκ τῶν δύο παραμένει ἰσχυρά. Διότι τὸ τροποποιητικὸν Ν. Δ. δὲν ἐκυρώθη ἐντὸς τοῦ τετραμήνου, ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἠτόνησεν, καὶ καλούμεθα νὰ λογοδοτήσωμεν διὰ τὰς ἰδικάς των παραλείψεις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγώ, κ. ἀρχηγὲ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως εἶπα, εἶναι ὅτι ἔχω ἀναφορὰς εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ εἶμαι ἕτοιμος καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ σᾶς τὰς φέρω, δι’ ὧν 48 ἐκ τῶν ἐκεῖ ζητοῦν νὰ ἐγκατασταθοῦν ἀλλαχοῦ. Καὶ δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον εἶναι δυνατόν, νὰ ἐκπληρωθῇ ἡ ἀξίωσίς των αὐτή. Παρόμοιαι μετακινήσεις καὶ ἄλλων ὁμάδων προσφύγων ἔχουν σημειωθῆ κατὰ τὸ παρελθόν, ὥστε καὶ δι’ αὐτοὺς ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ παρόμοιον μέτρον ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ ἀξίωσίς των, ἐφ’ ὅσον λέγω εἶναι τοῦτο δυνατόν. Μᾶς λέγετε περιστατικά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄγνωστα εἰς ἡμᾶς, ὅτι κατώρθωσαν δῆθεν διάφοροι ἐνδιαφερόμενοι νὰ τοὺς ἐξαπατοῦν, καὶ νὰ τοὺς λέγουν νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἀλλοῦ. Αὐτοὶ ὑποδεικνύουν ὡρισμένον μέρος καὶ αὐτὸ τὸ μέρος καλῶς τὸ ἐξέλεξαν.

§69Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργὸς λέγει, ὅτι εὕρομεν μίαν σύμβασιν. Ἡμεῖς εὕρομεν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ἀρθεῖσαν, καὶ μίαν σύμβασιν κακῶς ἔχουσαν, καὶ ἐκάμομεν νέαν σύμβασιν καὶ ἐπαναφέραμεν τὸ μέγιστον μέρος τοῦ κτήματος καὶ ἐδώσαμεν ἐντολὴν πρὸς μονιμοποίησιν. Σεῖς εὕρετε μίαν κατάστασιν ὑπάρχουσαν καὶ ὀφείλατε αὐτὴν τὴν σύμβασιν, νὰ τὴν φέρητε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα κυρωθῇ, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ κάμητε τοῦτο, ἐπὶ 7 μῆνας ἐμελετᾶτε τὸ κτῆμα καὶ σᾶς εἶπα, πῶς προκαλοῦνται αἱ ἀναφοραί. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λάβῃ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ δίκαια παράπονα, καὶ δὲν δώσῃ ἐντολὴν μονίμου ἐγκαταστάσεως, λαμβάνων μίαν ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς τελευταίας συμβάσεως καὶ ἵνα τὴν ἐπαναφέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὡς ἔχει ἢ νὰ τὴν τροποποιήσῃ, τότε θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα δι’ ἐπερωτήσεως.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Εὐθυμιάδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§71Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καίτοι ἡ σύμβασις δὲν προφθάνει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐν τῷ μεταξύ, χωρὶς νὰ ληφθῇ καμμία μέριμνα πρὸς μόνιμον ἐγκατάστασιν τῶν προσφύγων, ἐδόθη ἄδεια εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, νὰ καλλιεργήσῃ 6.000 στρέμματα γύρω τῶν συνοικισμῶν, χωρὶς νὰ ἔχουν καμμίαν διέξοδον νὰ ποτίσουν τὰ ζῷα τους, καὶ ἐν τούτοις ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ἐποικισμοῦ δικάζει αὐτούς, νὰ πληρώσουν τὰ χρέη αὐτῶν, χωρὶς νὰ ἔχουν καμμίαν ἀποκατάστασιν. Ἐρωτᾶται: ἐζητήθη λόγος ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην, ποῖος τοῦ ἔδωκε ἄδειαν νὰ καλλιεργήσῃ 6.000 στρέμματα, ἐνῷ ἡ σύμβασις τοῦ ἔδιδε μόνον 3.000; Ἐρωτᾶται ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς παραχωρήσεως εἰς τοὺς πρόσφυγας 5.000 στρεμμάτων, ἐθίχθη κἂν ἕνα στρέμμα ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν τοῦ ἰδιοκτήτου; Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπεσκέπτετο ἐκείνην τὴν ἐποχὴν τὸν συνοικισμόν, δὲν φαντάζομαι, ὅτι θὰ ὑπερημύνετο τώρα κἄποιας συμβάσεως Παγκαλικῆς. Θὰ ἐλυπῆτο τὸν δυστυχῆ αὐτὸν κόσμον, διότι θὰ ἔβλεπεν, ὅτι οἱ θάνατοι ἀνέρχονται εἰς 30%.

§72Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ὑπεραμύνομαι καμμιᾶς συμβάσεως, οὔτε ἐξῆλθεν ἀπὸ ἡμᾶς καμμία σύμβασις, οὔτε εἶναι ἀκριβὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε ὅτι ἐδόθη ἄδεια νὰ καλλιεργηθῇ τὸ κτῆμα.

§73Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὸν λόγον, διὰ νὰ ζητήσω ν’ ἀποκατασταθῇ κἄποια τάξις, εἰς τὰς κοινοβουλευτικὰς ἐργασίας. Αὐτὴ δὲν εἶναι ἐπερώτησις, καὶ παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε μίαν ἐπερώτησιν. Δὲν δυνάμεθα νὰ χάσωμεν ὅλην τὴν ὥραν μας σήμερα μὲ τὰς ἐρωτήσεις. Παρακαλῶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, καὶ νὰ ὑποβάλητε μίαν ἐπερώτησιν κανονικὴν, νὰ ἐλέγξητε τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω κ. Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμόσητε τὸν κανονισμὸν κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ φέρουν ταραχὴν εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἐξαντληθείσης τῆς ὥρας, διακόπτεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον, ὅπως ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου.

§75Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας, ὑπηρεσίας ὑπὸ τὸ ὄνομα, «Διεύθυνσις ἀνταλλαγῆς καὶ ἀποζημιώσεως ἀνταλλαξίμων». Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ διεύθυνσις ἡ ὁποία συνεκροτήθη, ὅπως συνεκροτήθη, διὰ σωρείας νομοθετικῶν διαταγμάτων, δὲν ἀπέδωκε τοὺς καρποὺς τοὺς ὁποίους προσεδόκα, καὶ τὸ Κράτος καὶ ἡ προσφυγικὴ ὁλότης. Αἱ δυσχέρειαι αὗται ἐδημιούργουν καὶ διὰ τὸν προσφυγικὸν κόσμον τῶν ἀνταλλαξίμων δικαιούχων, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ Κράτος ζημίας. Ἐνομίσαμεν λοιπόν, ὅτι εἴχομεν καθῆκον, νὰ σκεφθῶμεν περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ, κατὰ τρόπον ἁπλούστερον, κατὰ τρόπον ἐγγυώμενον ἀκρίβειαν καὶ εἰς τὴν λογιστικὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ, καὶ εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν ἀποφάσεων, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ τὴν ταχυτέραν ἐνημερότητα. Δὲν ἐπεδιώξαμεν νὰ προσθέσωμεν προσωπικόν, φρονοῦντες ὅτι καὶ διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ προσωπικοῦ, θὰ φέρῃ περισσότερα ἀποτελέσματα, διὰ τὴν ταχυτέραν τελείωσιν καὶ ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων. Νομίζω περιττόν, νὰ σᾶς ἀναγνώσω μέρος τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν συζήτησιν, ν’ ἀναπτύξω, ἐὰν ὑπάρξῃ ἀντίδρασις κατὰ τῶν γνωμῶν μου. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε ὅτι ἀπὸ ἐτῶν, ἐκκρεμεῖ τὸ ζήτημα τῶν 16 χωρίων τῶν Φιλιατρῶν, καὶ δὲν κατέστη δυνατόν, νὰ καθορισθῇ εἰς ποῖον ἀνήκει ἡ ἰδιοκτησία τῶν 16 αὐτῶν χωρίων, καὶ τῶν παραρτημάτων των. Μετὰ ἐπανειλημμένην ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος, κατελήξαμεν εἰς τὴν σκέψιν, νὰ καταρτίσωμεν ἓν εἰδικὸν δικαστήριον, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου, ν’ ἀχθῇ τὸ ζήτημα, συμφώνως πρὸς τὰς δικονομικὰς διατάξεις περὶ τῶν ὁποίων προνοοῦμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἵνα διὰ μιᾶς ταχυτέρας καὶ ἁπλουστέρας διαδικασίας κατορθωθῇ νὰ προσδιορισθῇ, ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κατέβαλον εἰς τὰς δύο οἰκογενείας τῶν Σεϊκάκων καὶ Ντεμάτων γεώμορον ἢ φύλακτρα τὸ κοινῶς λεγόμενον ἀγαλήκι. Τὸ ζήτημα ἐδημιουργήθη, διότι ἀφ’ ἧς ἀπεκατεστάθησαν τὰ πράγματα, καὶ τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν κατέλαβεν τὰς χώρας αὐτάς, ἠξίωσαν οὗτοι παρὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ὅπως τοὺς προστατεύσῃ, διὰ νὰ εἰσπράξουν γεώμορον. Οἱ κάτοικοι ὅλοι ὁμοθύμως ἠρνήθησαν, ὅτι οὐδέποτε κατέβαλον γεώμορον καὶ ἐνόσῳ ἦσαν ἀκόμη ὑπὸ τὴν Τουρκικὴν κυριαρχίαν. Κατέβαλον μόνον φύλακτρα. Ἀλλὰ καταβολὴ φυλάκτρων παρ’ ἡμῖν δὲν ἐπιτρέπεται, ἐξ αὐτοῦ τοῦ πολιτεύματος ἡμῶν. Ἑπομένως ἐὰν παρὰ τοῦ δικαστηρίου αὐτοῦ κριθῇ, ὅτι τὰ καταβαλλόμενα ἦσαν φύλακτρα καὶ ὄχι γεώμορον, τότε ἡ κυριότης θὰ ἐπιδικασθῇ εἰς τοὺς κατοίκους τῶν 16 αὐτῶν χωρίων, καὶ ὄχι εἰς τοὺς ἀπογόνους τῶν δύο αὐτῶν ἰσχυρῶν ἀγάδων, θὰ παύσῃ πᾶσα ἀξίωσις καταβολῆς φυλάκτρων, καὶ θὰ ρυθμισθῇ πλέον τὸ ζήτημα τῆς κατ’ ἰδίαν κυριότητος ἑκάστου τῶν διαμαχομένων, διὰ τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, ἀλλ’ ἀφοῦ προηγουμένως λυθῇ τὸ ζήτημα κατ’ ἀρχήν, ἐὰν πρόκειται περὶ ἰδιοκτησίας τῶν δύο αὐτῶν ἰσχυρῶν ἀγάδων, ἢ περὶ εἰσπράξεως δικαιώματος φυλάκτρων.

§76Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, ὅπως ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἀγροφυλακῆς ἐπιτροπή, ὑποβάλλῃ τάχιστα τὴν ἔκθεσίν της, ὡς ἐπίσης παρακαλῶ τὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπήν, νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς, εἰς τρόπον ὥστε, νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Τοιουτοτρόπως μετὰ τάς ἐκλογὰς τῆς Γερουσίας, θὰ καταστῇ δυνατόν, νὰ ὑποβληθῇ ὁ νέος προϋπολογισμὸς ὥστε, νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῆς 1ης Ἀπριλίου.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ πνευματικῆς ἰδιοκτησίας». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6)6 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ δικολάβων κλπ.». Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἀργυροπούλου καί τινων ἄλλων βουλευτῶν ἐγένετο δεκτή;

§78ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 1 Ἰουνίου 1928 καὶ 14 Αὐγούστου 1928 συμβάσεων, περὶ προμηθείας ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ λογαριασμὸν καὶ ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου μέχρι 4.500 τόννων ἀραβοσίτου, πρὸς διάθεσιν εἰς τοὺς κατοίκους περιφερειῶν τινων τοῦ Κράτους». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ., περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων, περὶ ὑδραυλικῶν ταμείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως συμβάσεως ἐπὶ τοῦ Διεθνοῦς καθεστῶτος τῶν θαλασσίων λιμένων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ ἀνασυγκροτήσεως τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου Ἀνταλλαγῆς ὑπουργείου Γεωργίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως τοῦ γενικοῦ μητρῴου τῶν δικαιούχων ἀνταλλαξίμων, καὶ περὶ ἀνασυστάσεως τῆς θέσεως γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ παρὰ τῇ Διευθύνσει Ἀνταλλαγῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ καθορισμοῦ ταὐτότητος, καὶ ἀστότητος τῶν δικαιούχων ἀνταλλαξίμων, ὡς καὶ περὶ ἐφαρμοστέων ποινικῶν μέτρων ἐναντίον τῶν ἐκδιδόντων ψευδῆ πιστοποιητικὰ, καὶ χρωμένων ἢ συνεργόντων εἰς τὴν ἔκδοσιν αὐτῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Μαΐου 1926 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἀπριλίου 1925 ψηφίσματος, τοῦ ἀφορῶντος τὴν ἵδρυσιν διοικητικῶν ἐπιτροπῶν πρὸς ἔλεγχον δηλώσεων ἐγκαταλειφθεισῶν ἐν Τουρκίᾳ περιουσιῶν ὑπὸ ἀνταλλαξίμων κλπ., ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη, διὰ μεταγενεστέρων νομοθετικῶν διαταγμάτων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ τοῦ τρόπου τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Γενικοῦ Μητρώου τῶν δικαιούχων ἀνταλλαξίμων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ὀκτωβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ ἀναδρομικῆς αὐξήσεως τῶν θέσεων τῶν ἐν τῷ συνεργείῳ καταρτισμοῦ Γενικοῦ Μητρῴου ἀνταλλαξίμων ἐκτάκτων γραμματέων ἡμερομισθίων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ ἀπαγορεύσεως ἀναγκαστικῆς ἢ συντηρητικῆς κατασχέσεως καὶ ἐκχωρήσεως τῆς πρώτης προκαταβολῆς ἀπαιτήσεων ἀνταλλαξίμων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13)13 Νοεμβρίου 1927, περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13)2)26, περὶ ἐπιβολῆς εἰδικῆς φορολογίας ὑπὲρ τῆς κοινότητος καὶ λιμένος Ἐλευσῖνος». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ αʹ) 4)7 Ἰουλίου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν περὶ αἰσχροκερδείας νόμων, βʹ) τοῦ ἀπὸ 26)15 Σεπτεμβρίου 1925 τοιούτου, περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν περὶ αἰσχροκερδείας κλπ. διατάξεων, γʹ) τοῦ ἀπὸ 3)5 Αὐγούστου 1926 ὁμοίου, περὶ τροποποποιήσεως τῶν περὶ αἰσχροκερδείας κλπ. νόμων, καὶ ὀργανισμοῦ τῆς διευθύνσεως ἀγορανομίας, δʹ) τοῦ ἀπὸ 12)16 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ., περὶ συστάσεως ταμείου ἄρτου, καὶ ἐνισχύσεως τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, εʹ) τοῦ ἀπὸ 18)18 Σεπτεμβρίου 1926 τοιούτου, περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν περὶ αἰσχροκερδείας νόμων, Ϛʹ) τοῦ ἀπὸ 6)6 Νοεμβρίου 1926 ὁμοίου, περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸ Ν. Δ., περὶ ποιότητος καὶ ὀξύτητος τῶν ἀλεύρων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1925, περὶ αὐξήσεως τῆς κυκλοφορίας τῶν κερματικῶν γραμματίων κατὰ 10.000.000 κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποθεματικῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1926–1927, καὶ διαχειρίσεως πιστώσεων τῶν ἀνασυσταθέντων ὑπουργείων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 14 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ., περὶ προστασίας τοῦ θηλάζοντος βρέφους». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927, περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ., αʹ) τῆς 28 Σεπτεμβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινῶν τῶν περὶ ἀνωτέρων σχολῶν γεωπονικῆς καὶ δασολογικῆς νόμων καὶ βʹ) περὶ καταργήσεως θέσεων κλπ. ἀνωτέρων σχολῶν γεωπονικῆς καὶ δασολογικῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Διατάγματος, περὶ προσθήκης εἰς τὸν πίνακα τῶν κατασκευαστέων ὁδῶν τοῦ νόμου 1074». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Δεκεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ συστάσεως στρατιωτικῆς ἰατρικῆς σχολῆς».

§80Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφοῦ ἔχωμεν ἰατρικὴν σχολήν, τὶ τὴν θέλομεν τὴν στρατιωτικὴν ἰατρικὴν σχολήν;

§81Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχομεν ἔλλειψιν μεγάλων στρατιωτικῶν ἰατρῶν.

§82Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ ληφθοῦν ἀπ’ ἔξω.

§83Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν πρόκειται νὰ τὴν συστήσωμεν, ὑπάρχει αὕτη.

§84Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ καταργηθῇ.

§85Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἔχομεν πολλὰ κενὰ εἰς τὸ στράτευμα στρατιωτικῶν ἰατρῶν. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθές, ὅτι ὑπάρχουν ἰατροὶ ἔφεδροι οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν διαγωνισμόν, ἐπέτυχαν, ἀλλὰ δὲν εἰσῆλθον εἰς τὸ στράτευμα ἀκόμη. Συνεπῶς τὰ κενὰ δύνανται νὰ συμπληρωθοῦν ἀπ’ αὐτούς. Δύναμαι μάλιστα νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὸν διαγωνισμὸν τῆς σχολῆς αὐτῆς, προσελήφθησαν οἱ τελευταῖοι, οἱ δὲ ἐπιτυχόντες δὲν προσελήφθησαν.

§86Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κάμετέ μου μίαν ἐπερώτησιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως δια-

τάξεων ἀφορωσῶν τὰ μισθολογικὰ κλιμάκια τῶν

Σ.Ε.Κ.».

(ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου, «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3385. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἀπὸ 17 Μαΐου 1917 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 6)5)26 περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἐπιβολῆς ἀμέσου κοινοτικοῦ φόρου εἰς εἶδος ἐπὶ τῆς παραγωγῆς ἐλαίου τῆς κοινότητος Σπαθαραίων Σάμου, διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ ἐνοριακοῦ ναοῦ Ταξιάρχης Σάμου» κλπ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21 Σ)βρίου 1926, περὶ ἐπαναφορᾶς εἰς ἰσχὺν τοῦ νόμου 2341, περὶ ἱδρύσεως Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου ΓΝʹ τῆς 4 Δεκεμβρίου 1911, περὶ τῆς ἐκ τῶν αὐτοκινήτων ποινικῆς καὶ ἀστικῆς εὐθύνης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ συνθέσεως καὶ ἁρμοδιότητος τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 4)9 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ προσθέτων συμβολαιογραφικῶν δικαιωμάτων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 853 τοῦ 1917, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 2183 τοῦ 1920, περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων, περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ., περὶ χορηγήσεως ἐπιδόματος εἰς ἀξιωματικοὺς κλπ. τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 11ης Ἰουλίου 1926, περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν».

§88Δ. ΑΦΘΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία μου, ὅπως ψηφίζουν καὶ οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοὶ καὶ ἀρχικελευσταὶ τοῦ Π. Ν., καὶ οἱ μόνιμοι ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἀνθυπασπισταὶ τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ καὶ οἱ τούτοις ἐξομοιούμενοι.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἀφθονίδου ἔχει ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν).

§90Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δεκτή.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§92Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριοι βουλευταὶ δὲν θ’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, οὔτε μὲ τὸν τρόπον τῆς κυρώσεως τοῦ τοιούτου διατάγματος, οὔτε μὲ τὴν κυρίαν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ἤδη πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐδήλωσα, ὅτι κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ἡ καθιέρωσις διὰ διατάγματος ἦτο κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν ἐπαναστατική, τὴν ὁποίαν ἐκύρωσεν ὁ λαὸς ἑπομένως δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις. Καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐδήλωσα, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ περὶ αὐτοῦ συζήτησις, διότι πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἡ στάσις τοῦ λαοῦ ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν εἶχε ἀντίρρησιν.

§93Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰδικῶς μάλιστα, διὰ τὸ ζήτημα τῆς κυρώσεως ἤλθομεν εἰς συζήτησιν.

§94Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν καὶ τὸ ἐδήλωσα, ἀλλὰ πάντοτε ἐνθυμεῖσθε, ὅτι σᾶς ἐδήλωσα, ὅτι τὴν κύρωσιν αὐτὴν δὲν τὴν θεωρῶ ὡς κύρωσιν ἑνὸς παγίου νόμου, ὡς καθιεροῦσαν ἓν ἐκλογικὸν δίκαιον, διότι ὄχι μόνον δὲν συνεφώνουν, οὔτε συμφωνῶ μὲ τὴν κυρίαν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ δὲν νομίζω ὅτι αἱ ἐκλογαὶ ἔδωσαν ἀπόδειξιν, ὅτι ἡμεῖς οἱ ἀντιτιθέμενοι εἰς τὴν καθιέρωσιν αὐτοῦ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ἔχομεν ἄδικον, ἀλλὰ καὶ διότι ὑπάρχουν ἄλλαι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι νομίζω ὅτι χρήζουν μεγαλυτέρας μελέτης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νόμου περιορίζομαι νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἰδική μας ἀξίωσις παραμένει ἀμετάκλητος, ἀξίωσις ὑποστηριζομένη ἀπὸ ἀρκετὰς λαϊκὰς ὁμάδας. Παραμένει ἀμετάκλητος, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἀνάπτυξις τοῦ τόπου ἐπιβάλλει τὴν καθιέρωσιν τοῦ δικαίου ἐκλογικοῦ συστήματος, δηλαδὴ ἀναλογικοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται τώρα περὶ τούτου καὶ δὲν πρόκειται, διότι εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκλογῆς Γερουσιαστῶν προεξοφλήσαμεν ὅλην τὴν συζήτησιν, ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὸ θέμα τοῦτο, καὶ δὲν φαντάζομαι, ὅτι μετὰ πάροδον ὀλίγων ἡμερῶν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ γνώμην, εἴτε ἡ πλειονοψηφία, εἴτε οἱοσδήποτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Καὶ θὰ ἦτο ἄτοπον νὰ ἐπαναλάβω τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα. Ἀλλὰ ὑπάρχουν ὅπως εἶπον ἄλλαι διατάξεις αἱ ὁποῖαι χρήζουν μεγαλυτέρας προσοχῆς, καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τοῦδε τοὐλάχιστον, νὰ ὑποσχεθῇ ὅτι δὲν ἀποβλέπει εἰς τὸν νόμον αὐτόν, ὡς πρὸς ἕνα πάγιον ἐκλογικὸν νόμον. Δὲν πρόκειται νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ σπουδὴ μὲ τὴν ὁποίαν κατηρτίσθη τὸ νομοθετικὸν διάταγμα δικαιολογεῖ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀνεξαρτήτως οἱασδήποτε ἄλλης διατάξεως αὐτὸς ὁ τεμαχισμὸς τῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν εἶναι τεμαχισμὸς ἀδικαιολόγητος, καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω καὶ ἀντισυνταγματικός.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§96Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τάσσομαι καὶ ἐγὼ μὲ τὴν γνώμην ἐκείνην ἡ ὁποία εἶναι ὑπὲρ τοῦ συστήματος τοῦ ἑνὸς βουλευτοῦ τῆς περιφερείας, δηλαδὴ ἡ ὁποία ἐκλέγει ἕνα βουλευτήν, διότι ἐνῷ εἶναι πλειοψηφικὸν σύστημα καὶ ἐξασφαλίζει ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν, ἀφ’ ἑτέρου πλησιάζει καὶ πρὸς τὸ ἀναλογικὸν τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ δικαιότερον σύστημα ἐκπροσωπήσεως τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Ὅταν κ. βουλευταὶ ἐψηφίζετο τὸ Σύνταγμα, εἶχον τὴν τιμὴν μετ’ ἄλλων κ. συναδέλφων, νὰ ὑποβάλω μίαν τροπολογίαν ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν. Ἐπίστευον τότε καὶ πιστεύω ἀκόμη, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν 250 εἶναι μέγας. Εἶχον ὑποβάλλει τότε τὴν τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν θὰ ἔπρεπε νὰ περιορίζεται μεταξὺ 160 κατώτατον ὅριον καὶ 200 ἀνώτατον, καὶ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὅσον μικρότερος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν καὶ συνεπῶς ἡ περιφέρεια μεγαλυτέρα, τόσον ἡ ἐπίδρασις τῶν ἐκλογέων ἐπὶ τοῦ βουλευτοῦ θὰ εἶναι μικροτέρα, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐπήρεια τοῦ χρήματος κατὰ τὰς ἐκλογὰς μικροτέρα. Ἡ Βουλὴ τότε δὲν ἀπεδέχθη τὴν τροπολογίαν μου αὐτήν, καὶ ἀπεδέχθη νὰ τεθῇ εἰς τὸ Σύνταγμα, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν εἶναι 200 ἕως 250, ἐὰν μάλιστα θεσπισθῇ ὡς ἐκλογικὴ περιφέρεια, ἡ περιφέρεια ἑνὸς βουλευτοῦ τότε πιστεύω, ὅτι ἡ περιφέρεια πρέπει νὰ εἶναι μεγάλη καὶ συνεπῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν νὰ εἶναι μικρότερος. Τρίτη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω εἶναι ὅτι διὰ τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος, θεσπίζεται ἡ διαγραφὴ τῶν ὑποψηφίων, δίδεται τουτέστιν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἐκλογέα νὰ διαγράφῃ ἕνα ὑποψήφιον καὶ ἀντὶ αὐτοῦ ν’ ἀναγράφῃ ἕτερον. Καὶ ἄλλοτε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶχον ἀποκρούσει τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς διαγραφῆς, διότι πιστεύω, ὅτι ἡ διαγραφὴ εἶναι πρᾶξις ἀρνητική, οὔτε ἐπιτρέπεται νομίζω εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, νὰ ψηφίζῃ νόμους οἱ ὁποῖοι καθοδηγοῦν τὸν λαὸν καὶ συνηθίζουν αὐτὸν εἰς τὸ νὰ ἐκδικῆται. Διότι, διὰ τῆς διαγραφῆς, δὲν ἐκδηλοῦται παρὰ μόνον ἡ ἐκδίκησις, τὸ δὲ ἀποτέλεσμα δὲν εἶναι γνήσιον· διότι ἂν προσέξητε κ. βουλευταὶ θὰ ἴδητε, ὅτι οἱ ἰσχυρότεροι τῶν πολιτικῶν διαγράφονται. Δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ παράδειγμα τοῦ λαϊκοῦ ψηφοδελτίου Ἀττικοβοιωτίας καθ’ ὃ ὁ κ. Μερκούρης ἔχων ἀναμφισβητήτως μέγα κόμμα ἔλαβε τοὺς ὀλιγοτέρους ψήφους, διότι πολλοὶ φαίνεται δὲν ἦσαν εὐχαριστημένοι ἐξ αὐτοῦ καὶ τὸν διέγραψαν, ἄλλους δὲ οἵτινες δὲν διετέλεσαν οὐδέποτε βουλευταί, οὐδεὶς τοὺς διέγραψε. Οὔτε ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ ψηφίζῃ νόμους οἱ ὁποῖοι συνηθίζουν τὸν λαὸν εἰς τὸ νὰ ἐκδικῆται. Ἡ ψηφοφορία εἶναι πρᾶξις θετική, δὲν εἶναι πρᾶξις ἀρνητική, ὁ ἐκλογεὺς πρέπει νὰ ψηφίζῃ ὑπὲρ τοῦ βουλευτοῦ τὸν ὁποῖον θέλει νὰ τὸν ἐκπροσωπήσῃ, δὲν πρέπει νὰ ψηφίζῃ κατ’ ἐκείνου τὸν ὁποῖον δὲν θέλει. Διὰ τοῦτο φρονῶ καὶ προτείνω, ὅπως ἀντὶ νὰ διαγράφῃ ὁ ἐκλογεύς, νὰ προσθέτῃ ἕνα ἢ δύο βουλευτὰς ἀναλόγως τῶν ἐκλεγομένων τοιούτων ἐν ἑκάστῃ περιφερείᾳ καὶ τοῦτο, διότι φρονῶ, ὅτι ἐφόσον τὰ πολιτικὰ πράγματα τῆς χώρας, δὲν εἶναι προηγμένα, τὰ δὲ ἄτομα συνδέονται πολὺ μὲ τὰ πρόσωπα καὶ δὲν ἀκολουθοῦν τὰς ἰδέας τῶν κομμάτων φρονῶ λέγω, ὅτι ὁ ἐκλογεὺς πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ ψηφίζῃ καὶ ἕνα ὑποψήφιον τὸν ὁποῖον προτιμᾷ ἐκτὸς τοῦ ψηφοδελτίου τοῦ κόμματός του. Τοιουτοτρόπως ὁ ἐκλογεὺς ἐνῷ θὰ ψηφίζῃ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον νομίζει ὅτι ἐπαξίως δύναται νὰ τὸν ἀντιπροσωπεύσῃ, δὲν θὰ ἔχῃ ἀφ’ ἑτέρου τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐκδηλώνῃ τὴν ἐκδίκησίν του καὶ τὸ μῖσος του.

§97Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ γίνῃ ἕνα νέον νομοσχέδιον, περιττεύει πᾶσα συζήτησις ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα διὰ τὸ μέλλον, διότι δὲν δύναται αὐτήν τὴν στιγμὴν νὰ γίνῃ μία νέα τροπολογία, ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται, ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Ἂς ἀκουσθοῦν μερικαὶ γνῶμαι, διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ τὰς ἐξετάσωμεν.

§99Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἴχομεν διὰ τὴν Γερουσίαν ἔλεγεν, ὅτι ἐκτὸς τῆς διαγραφῆς ὁ ἐκλογεὺς ἠμποροῦσε νὰ προσθέσῃ ἓν ἢ δύο πρόσωπα ψηφίζων δύο φορὰς τὸ αὐτὸ πρόσωπον.

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν ἡμεῖς τὰ δύο συστήματα κατ’ ἐκλογὴν εἰς τὰς δύο ἐκλογάς, διότι ἄλλο εἶναι τὸ πλειοψηφικὸν καὶ ἄλλο τὸ μειοψηφικόν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§102Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἤμην διατεθειμένος νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ κῦρος νομοθετικοῦ διατάγματος ἀνωμάλως ὅλως ἐκδοθέντος. Καὶ δὲν ἤμην διατεθειμένος νὰ ὁμιλήσω, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὴν εἰσήγησιν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ ὁ ὁποῖος ἐχαρακτήρισε τοῦτο ὡς νομοσχέδιον, διὰ τὸ ὁποῖον θέτει ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλως παρὰ νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς τοιοῦτον τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ τεθῇ ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Διὰ τοῦτο πᾶσα συζήτησις θὰ παρέλκειε, διότι θὰ ἦτο συζήτησις ἀκαδημαϊκή, ν’ ἀκουσθῶσι γνῶμαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ χρησιμεύσωσι διὰ τὸ μέλλον καὶ ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως πρὸ ὀλίγου κατελθὼν τοῦ βήματος, ἐδήλωσεν ὅτι εἶναι ἀνώμαλον, ἐπιβαλλόμενον ὅμως χάριν τῆς Δημοκρατίας.

§103Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Γνωρίζετε ὅτι ἠναντιώθην.

§104Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Γνωρίζω, ὅτι κατὰ τῆς πράξεως ταύτης μετ’ ἐμοῦ ἀντετάχθη τότε καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται νὰ φέρωμεν τὴν συζήτησιν ἐκείνην τὴν τότε, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἄνευ σκοποῦ. Ἐκεῖνο μόνον τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ μάθω παρὰ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τοῦτο: ἐὰν προτίθεται νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὸ νομοθετικὸν διάταγμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἤδη κυροῦται ὡς νόμος, ἢ ἂν πρόκειται νὰ φέρῃ νέον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεξαρτήτως τῶν ἐνεργηθεισῶν ἤδη ἐκλογῶν, νὰ κανονισθῶσι διὰ τὸ μέλλον τὰ τῶν ἐκλογῶν ὡς πρὸς τὸ ἐφαρμοστέον σύστημα, καὶ ἐν γένει τὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας αὐτῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀντιλήψεων αἵτινες ὡς πρὸς τοῦτο ἤθελον κρατήσῃ ἐν τῇ Βουλῇ. Βεβαίως ὁ νόμος περὶ ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου τὴν ὁποίαν ἐλπίζω ν’ ἀσπάζεται ἡ Κυβέρνησις, δὲν δύναται ἐκτὸς αὐτῆς τῆς περιπτώσεως, ν’ ἀποτελέσῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καθ’ ὅσον εἶναι αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν νόμος, κατ’ οὐσίαν Συνταγματικός. Κατὰ τὸ περιεχόμενον πρέπει νὰ θεωρηθῇ νόμος Συνταγματικῆς φύσεως. Τὸ κυρούμενον νομοθετικὸν διάταγμα ὡς ἔχει δὲν ἀνταποκρίνεται πλήρως, οὔτε εἰς τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς, οὔτε κἂν εἰς τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ συνόλῳ του, διότι προηγουμένως ἤκουσα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λέγῃ, ὅτι ἀσπάζεται μερικὰς τῶν γνωμῶν, τὰς ὁποίας ἐξεδήλωσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως. Τὸ κύριον ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦτο ζήτημα εἶναι, ποῖον θὰ εἶναι τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικόν. Θὰ ἔχωμεν πλειοψηφικὸν ἢ θὰ ἔχωμεν ἀναλογικόν; Εἶχον καὶ ἄλλοτε ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσω, ὅτι διὰ τὸ νομοθετικὸν σῶμα, διὰ τὴν Βουλὴν θεωρῶ σήμερον προτιμώτερον τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, ὑπὲρ τούτου ἠγόρευσα μάλιστα καὶ κατὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις τῆς παρελθούσης Βουλῆς, καὶ ἤδη δὲν ἔχω λόγους νὰ μεταβάλω γνώμην. Τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικόν, τοὐλάχιστον ὑπὸ τὰς περιστάσεις ὑφ’ ἃς εὑρισκόμεθα σήμερον, πρέπει νὰ εἶναι πλειοψηφικόν, διὰ νὰ ἀποδώσῃ μίαν Κυβέρνησιν ἰσχυράν. Αὐτὸ εἶναι καὶ τὸ κυριώτερον πλεονέκτημα τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος, παρ’ ὅλα τὰ ἄλλα μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα δυνατὸν νὰ ἔχῃ καὶ φρονῶ ὅτι εἶναι δύσκολον ὑπὸ τὰς παρούσας περιστάσεις νὰ σχηματισθῇ Κυβέρνησις πλειόνων κομμάτων, Κυβέρνησις συνασπισμοῦ. Ἐσχηματίσθη τοιαύτη κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον, ἀλλὰ γνωρίζομεν ὅλοι καὶ ποῖαι κατ’ αὐτῶν ἐνεφανίσθησαν δυσχέρειαι καὶ προστριβαὶ ἀκόμη εἰς τὰ διάφορα ζητήματα καὶ δυσκόλως ἕκαστος τῶν ὑπουργῶν κατώρθωνε νὰ φέρῃ εἰς πέρας ὑποθέσεις τοῦ ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον διηύθυνε καὶ σπουδαῖαι τοιαῦται παραμερίζοντο. Καὶ δι’ αὐτὸ μόλον ὅτι δὲν παραγνωρίζω τὰς ἀρετὰς τὰς ὁποίας ἔχει τὸ σύστημα τὸ ἀναλογικόν, οὐχ’ ἧττον ἐπιμένω ἀκόμη, ὅτι ὑπὸ τὰς παρούσας περιστάσεις πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ πλειοψηφικόν. Ἀλλὰ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, ὡς διαμορφοῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου παρουσιάζει ἀνωμαλίας καθιστώσας τοῦτο ἐλαττωματικόν. Καὶ ἐν πρώτοις ἡ καθιερουμένη δι’ αὐτοῦ ἀνισότης τῶν περιφερειῶν, δημιουργεῖ τὴν ἀνωμαλίαν καὶ συνεπείᾳ ταύτης ἔχομεν δύο τρόπους ἐκλογῶν, ἀφ’ ἑνὸς τὸν τῶν συνδυασμῶν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸν τοῦ ἑνιαίου τῆς ἐκλογῆς, διότι ἔχομεν περιφερείας εἰς τὰς ὁποίας ἐκλέγεται εἷς βουλευτής, καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς ἄλλας ὅπου ἐκλέγονται πλείονες τοῦ ἑνός. Ἡ ἀνωμαλία αὐτὴ δὲν εἶναι ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς ἐκλογῆς. Ἐπὶ πλέον ἑτέρα ἀνωμαλία, παρατηρεῖται ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλογέων τὸν ἀποτελοῦντα τὴν βάσιν πρὸς ἐκλογὴν ἑνὸς βουλευτοῦ, καθ’ ὅσον ἔχομεν π. χ. τὴν περιφέρειαν τῆς Λεβαδείας, ἡ ὁποία ἔχει 40.000 κατοίκους καὶ ἐκλέγει ἕνα ὑποψήφιον, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἄλλας ἐπαρχίας, ὡς οἱ Παξοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν 3.000 κατοίκους καὶ ἐκλέγουσιν ἐπίσης ἕνα βουλευτήν. Τοῦτο δὲ ἐκτὸς τῆς ἀνωμαλίας, δὲν εἶναι σύμφωνον καὶ πρὸς τὴν διὰ τοῦ Συντάγματος καθιερουμένην ἀρχὴν τῆς ἰσότητος τῶν δικαιωμάτων μεταξὺ τῶν πολιτῶν καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι, ὅταν αἱ 40.000 μιᾶς περιφερείας ἐκλέγουν ἕνα βουλευτήν, καὶ αἱ 3000 ἄλλης ἐπίσης ἕνα, ὅτι ὑφίσταται ἰσότης μεταξὺ τούτων καὶ δὲν ἀποτελεῖ ἡ τελευταία τάξιν προνομιοῦχον, ἀπέναντι τῆς πρώτης. Τώρα βεβαίως θὰ κυρωθῇ τὸ ὑποβαλλόμενον νομοθετικὸν διάταγμα, ἀφοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τούτου ἐνηργήθησαν ἤδη αἱ ἐκλογαί, καὶ ζήτημα ἐμπιστοσύνης θέτει ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ ἂς λάβῃ πρόνοιαν, νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου μὲ ἐλευθερίαν συζητήσεως, καὶ παρεχομένου τοῦ ἀναγκαίου χρονικοῦ διαστήματος πρὸς μελέτην καὶ ἄνετον συζήτησιν, κανονισθῶσι τὰ τῶν μελλουσῶν ἐκλογῶν. Βεβαίως καὶ τοῦτο δὲν πρόκειται νὰ εἶναι πάγιον, διότι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου τὰ ἐκλογικὰ συστήματα εἶναι προωρισμένα νὰ ὑφίστανται μεταβολὰς ἀναλόγως τῶν περιστάσεων, καὶ ὅσοι νομίζουσιν ὅτι δὲν εἶναι εὔθετος ἡ περίστασις διὰ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα σήμερον ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων, δυνατὸν νὰ κρίνωσιν ἀντιθέτως βραδύτερον ἐπὶ ἄλλης περιστάσεως.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶπον, κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετ’ ἰδιαιτέρας καθ’ ὁλοκληρίαν εὐχαριστήσεως, λαμβάνει γνῶσιν τοῦ γεγονότος ὅτι τὸ Λαϊκὸν κόμμα ἐμμένει εἰς τὴν γνώμην του, ὅτι ὑπὸ τὰς παρούσας τοὐλάχιστον περιστάσεις, μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε ὁ ἀρχηγός του, πιστεύει ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνταποκρίνεται πληρέστατα εἰς τὰ συμφέροντα τῆς Χώρας. Μετὰ τὴν βεβαίωσιν αὐτὴν κύριοι, πρέπει ν’ ἀναγνωρίσετε, ὅτι ὄχι μία μεγάλη πλειονοψηφία τῆς χώρας, ἀλλὰ μία μεγίστη εἶναι κεκηρυγμένη ὑπὲρ τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι τὴν ἀνωμαλίαν τὴν ὁποίαν παρετήρησεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὡς καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἀναγνωρίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ εἶναι πρόθυμος ἡ ἰδία ἐν καιρῷ, νὰ εἰσηγηθῇ τροποποίησιν τινὰ καὶ νὰ ἐξετάσῃ μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἐπὶ τῇ βάσει πλειψηφικοῦ συστήματος ἐνδεχομένας ἄλλας τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἤθελον ἄλλοθεν προσαχθῇ, ἕως ὅτου κατορθώσωμεν νὰ συμπληρώσωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος τὸν νόμον αὐτόν, διὰ νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ μέσον αἱ ἀνωμαλίαι αἱ ὁποῖαι ἦτο φυσικὸν νὰ παρουσιασθοῦν, ὡς ἐκ τῆς σπουδῆς μεθ’ ἧς συνετάχθη τὸ διάταγμα, καὶ ἐκ τῆς ἐπιθυμίας τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ μὴ θίξῃ τὰς παλαιὰς ἐπαρχιακὰς περιφερείας ἕνεκα τῶν ὁποίων ἠδύναντο νὰ ἀλλοιωθῶσι τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κυριωτέρα ἔννοια τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν ἤθελα νὰ κάμω.

§106Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ νὰ μὴ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς παρεξηγήσεις.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκει).

§108Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ προστεθῇ ἡ λέξις (μόνη) ἡ ὁποία παρελείφθη (ἀναγινώσκει).

§109Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τί γίνεται εἰς περίπτωσιν ἐκλογῆς εἰς δύο περιφερείας; Ὁ ἐκλογεὺς εἰς δύο περιφερείας ὀφείλει νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν, ποίας ἐκ τῶν δύο ἐπαρχιῶν θὰ ἀντιπροσωπεύῃ. Τὸ ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν θὰ ἰσχύσῃ εἰς τὰς μελλούσας ἐκλογάς; Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, τυγχάνει ἀντιπρόσωπος καὶ Θεσσαλονίκης καὶ Μαντινείας. Βεβαίως ἐγνώριζεν ὅτι ἴσως δὲν θὰ ἐγίνετο ἐν τῷ μεταξὺ ἐκλογή, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ ποίαν ἐκ τῶν δύο περιφερειῶν ἐννοεῖ ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ, διότι δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ, ὅτι θὰ ἤθελε νὰ στερήσῃ μίαν περιφέρειαν τοῦ ἀντιπροσώπου της. Νὰ τεθῇ διάταξις ὅμως ὥστε νὰ καταστήσῃ ἀπὸ τῆς ψηφίσεώς της ὑποχρεωτικὴν τὴν δήλωσιν αὐτήν.

§110Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ἄρθρον 105 προβλέπει περὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς ἀναφέρει, μίαν προθεσμίαν, ἀλλ’ ἡ ἑρμηνεία ἡ λογικὴ εἶναι ὅτι τὸ ὀκταήμερον ἀρχίζει ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου.

§111Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ θὰ ὑποβάλλω μίαν παράκλησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, νὰ μὴ περιμείνῃ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας.

§112Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι, δὲν θὰ περιμείνω, ἀλλ’ ἡ λογικὴ ἑρμηνεία αὐτὴ εἶναι.

§113Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ δεκτὴ τροπολογία, ὥστε νὰ περιορισθοῦν αἱ 8 ἡμέραι εἰς 1....

§114Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅτι οἱ ἤδη βουλευταὶ 2 περιφερειῶν ὀφείλουν ἐντὸς τριῶν—πέντε ἡμερῶν...

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν θὰ εἶχε καμμίαν σημασίαν, θὰ ἠδύνατο ἴσως ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως νὰ μᾶς διευκολύνῃ. Θὰ διευκολύνητε νὰ γίνουν συντομώτερον αἱ γερουσιαστικαὶ ἐκλογαί. Κάμετε τὴν δήλωσιν.

§116Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ κάμω τὴν δήλωσιν αὐτήν, ἀλλ’ ὄχι αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι τοῦτο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ κόμμα τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ συνέρχεται αὔριον.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀρκοῦμαι εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι θὰ μᾶς διευκολύνῃ.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§119Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Φρονῶ, κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετὸν τὸ ὅτι ἡ ἄσκησις τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος καθίσταται ὑποχρεωτική, ἀλλὰ πρέπει νὰ καθορισθοῦν καὶ ποινικαὶ κυρώσεις, ὥστε ὅλοι οἱ πολῖται νὰ εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα.

§120Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 148 διαγράφεται ἡ δευτέρα παράγραφος, διότι δύναται νὰ γεννήσῃ ἀντιρρήσεις καὶ ἀντιφάσεις.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι, μὲ τὰς τροπολογίας αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο.

§122Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μετὰ τὰς τροπολογίας τῆς περιορισμένης ἰσχύος;

§123Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι! Ὄχι! Εἴπομεν ὅτι θὰ φέρωμεν ἓν ἄλλο νομοσχέδιον μὲ λεπτομερείας.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12 Αὐγούστου 1926, περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Κοινοτικῶν ἔργων καὶ ὑπηρεσιῶν τοῦ συνοικισμοῦ Ψυχικοῦ». Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§126Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο βασίζεται ἐπὶ ἑνὸς διατάγματος ἐκδοθέντος τὸ 1925. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλεν τὸ νομοσχέδιον, παρέλειψας μερικὰ πράγματα λόγῳ μὴ ἐμβριθοῦς μελέτης ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισε καθῆκον της νὰ τὸ διασκευάσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ θίγῃ δικαιώματα κεκτημένα ἤδη ὑπὸ τῶν κατοικούντων ἤδη τὸν συνοικισμὸν Ψυχικοῦ. Ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ κατήρτισε σχετικὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι δὲν θίγουν καθόλου τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ μᾶλλον περιφρουροῦν τὰ δικαιώματα τῶν κατοίκων.

§127Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἐγὼ μερικὰς τροπολογίας ὑπὲρ τῶν κατοίκων. Ὑπάρχει διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, τὰ δύο μέλη θὰ ἦσαν τῆς ἑταιρείας «Κέκρωψ». Αὐτὴ διαγράφεται ἐντελῶς καὶ ὅλα τὰ μέλη τοῦ συμβουλίου θὰ τὰ ἐκλέξουν οἱ κάτοικοι.

§128Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου ἡ ἐπιτροπὴ παραιτεῖται. Ὑπάρχουν μερικαὶ διατάξεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογήν, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιόν σας δὲν προβλέπει τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς. Ἀνατίθεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸν κ. νομάρχην, νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ διατάγματος ἀνατίθενται εἰς αὐτόν, ἤτοι νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν ἐκλογῆς, τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὴν ὀνομαστικὴν κατάστασιν τῶν ἐχόντων ψῆφον ἐκλογέων. Εἶναι καὶ μία ἄλλη τροποποίησις, τὴν ὁποίαν θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ψήφου τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ. Ἐὰν δηλαδὴ ἡ γυνή, ἡ σύζυγος ἡ ὁποία ἔχει ἀκίνητον ἐν τῷ συνοικισμῷ, ἐὰν ἔχῃ τὸ δικαίωμα ν’ ἀναθέσῃ εἰς τὸν σύζυγόν της νὰ τὴν ἐκπροσωπήσῃ κατὰ τὰς ἐκλογάς.

§129Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατὰ οὐσίαν εἶναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησίς σας. Ἀλλὰ δὲν νομίζετε, ὅτι προχωροῦμεν πολύ;

§130Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπερασπίζουν τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντά των. Ἀφοῦ δὲν χορηγοῦμεν ψῆφον εἰς τὰς κοινοτικὰς ἐκλογὰς ἃς ἀφήσωμεν νὰ ἔχουν γνώμην εἰς τ’ ἀφορῶντα τὸ σπῆτι των.

§131Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Νὰ μὴ στερηθοῦν τοῦ δικαιώματος νὰ ὑπερασπίζουν τὴν περιουσίαν των.

§132Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον εἰς τὰς κοινοτικὰς ἐκλογὰς δὲν ψηφίζουν, πῶς θὰ δώσωμεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα.

§133Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν ἐπιμένω.

§134Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δώσατέ μου τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ θὰ σκεφθῶ.

§135Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§137Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν ὑμῶν κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τὰ δύο μέλη τῆς ἑταιρείας «Κέκρωψ», τὰ μετέχοντα τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς ἑταιρείας Ψυχικοῦ θ’ ἀπομακρυνθοῦν καὶ ἑπομένως τὸ διοικητικὸν συμβούλιον θ’ ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰ μέλη πλέον περὶ τῶν ὁποίων παραβλέπει τὸ Ν. Δ. Βεβαίως ἡ βάσις ἡ ὁποία ἐδικαιολόγει τὰς ὑποβληθείσας παρ’ ἡμῶν τροπολογίας ἐξέλιπεν. Ἀπομένουν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ὑποβάλω εἰς τὰς τροποποιήσεις τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς. Τὰ ἐκλεγόμενα τακτικὰ μέλη ἀναπληροῦνται ἐκ τῶν ἀναπληρωματικῶν. Ἀλλὰ ὅπως γνωρίζετε ὁ συνοικισμὸς ἀποτελεῖται ἀπὸ κατοίκους, ἀλλὰ ἀποτελεῖται καὶ ἀπὸ ἰδιοκτήτας οἰκοπέδων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀκόμη ἐγκαθιδρύσῃ κατοικίας, ἀλλὰ ἔχουσι σοβαρώτατα συμφέροντα καὶ δέον νὰ παρίστανται ὡς ἐκλογεῖς.

§138Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν γίνῃ ἐπέκτασις τοῦ συνοικισμοῦ, καὶ ἀνοικοδομηθοῦν τὰ οἰκόπεδα, τὶ θὰ γίνῃ;

§139Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Οἱ κάτοικοι τοῦ Ψυχικοῦ σήμερον εἶναι ἐλάχιστοι, ἐνῷ οἱ οἰκοπεδοῦχοι εἶναι πάρα πολλοί.

§140Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅταν κάμνωμεν ἕνα νόμον τὸν κάμνωμεν διὰ νὰ ἰσχύσῃ. Ὅταν θὰ κτισθοῦν καὶ τὰ οἰκόπεδα, θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπ’ αὐτῶν ὁ νόμος.

§141Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τότε θὰ μετατραπῇ ἡ διάταξις. Πάντως πρέπει νὰ ἔχουν γνώμην καὶ οἱ ἰδιοκτῆται οἰκοπέδων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μεγάλα συμφέροντα.

§142Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δώσατέ μου τὴν τροπολογίαν, ἐν πάσει περιπτώσει γραμμένην καὶ θὰ σκεφθῶ, ἐὰν μπορῶ νὰ τὴν δεχθῶ. Θὰ τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§143Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μάλιστα. Εἶναι τυπομένη. Ἐπίσης ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ τῶν καθηκόντων ὅλων τῶν μελῶν, δὲν καθωρίζει τὰ καθήκοντα τοῦ ταμείου. Ὑποβάλλω σχετικὴν τροπολογίαν περὶ τούτου. Παρακαλῶ κ. ὑπουργέ, νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας ταύτας. Περιορίζομαι καὶ συγχωνεύω τὰς τροπολογίας μόνον εἰς αὐτὰ τὰ δύο ζητήματα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἠσαΐας ἔχει τὸν λόγον.

§145Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι σύμφωνος τόσον μὲ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅσον καὶ μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ. Ἔχω ὅμως νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ νομοθετικὸν διάταγμα ἐπιβάλλει μίαν φορολογίαν εἰς τὴν ἑταιρείαν ὅλως ἄδικον, δηλαδὴ μετὰ τὸ μέρισμα τοῦ 8% ἐπὶ τοῦ ὑπολοίπου τῶν κερδῶν δίδει ἓν 5% εἰς τὸ κοινοτικὸν ταμεῖον. Αὐτὴ ἡ φορολογία θὰ ἦτο ἴσως δικαιολογημένη, ἐφ’ ὅσον τὸ κοινοτικὸν ταμεῖον θὰ ἦτο εἰς κατάστασιν νὰ κατασκευάζῃ τὰ ἔργα κοινῆς ὠφελείας, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὅλα τὰ ἔργα ταῦτα τὰ κατεσκεύασε καὶ θὰ τὰ κατασκευάζῃ εἰς τὸ μέλλον ἡ ἑταιρεία, ἡ φορολογία αὐτὴ εἶναι ὅλως ἀδικαιολόγητος. Εἶναι ὡς νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι μία ὡρισμένη συνοικία τῶν Ἀθηνῶν φορολογεῖται, ἐνῷ ἄλλαι συνοικίαι δὲν φορολογοῦνται. Δεδομένου μάλιστα, ὅτι καὶ ἄλλην φορολογικὴν ἀδικίαν ὑφίσταται ἡ ἑταιρεία τὴν ἑξῆς. Πρὸς ἀπόδειξιν σᾶς ἀναφέρω μερικοὺς ἀριθμούς, διὰ νὰ ἴδητε ποῖαι εἶναι αἱ φορολογίαι τὰς ὁποίας πληρώνει ἡ ἑταιρία αὐτὴ ὡς ἐκ τῆς φύσεώς της. Διατρέχει ἤδη τὸ 4ον ἔτος ἀπὸ τῆς συστάσεώς της, καὶ ἐνῷ κατὰ τὸ τετραετὲς αὐτὸ διάστημα ἔχει δώσῃ μέρισμα 2.200.000 δραχμῶν, ἀντιθέτως ἐπλήρωσε φόρους 5.182.000 δραχμάς. Διότι συμβαίνει τὸ ἑξῆς περίεργον, ὅτι πληρώνει καὶ φόρον ὑπερτιμήματος, διότι ὡς πρώτην ὕλην αὐτῆς ἔχει τὰ πωλούμενα οἰκόπεδα, πληρώνει καὶ φόρον καθαρᾶς προσόδου, μὲ τὸν ὁποῖον ἐπιβαρύνοντα, ὅλαι αἱ ἑταιρεῖαι. Δι’ αὐτὸ βλέπετε ὅλην αὐτὴν τὴν μεγάλην διαφορὰν μεταξὺ τοῦ ποσοῦ τοῦ μερίσματος, καὶ τῶν καταβληθέντων φόρων. Ἐπὶ πλέον δὲ κατεσκεύασε καὶ τὰ ἔργα κοινῆς ὠφελείας, δαπανήσασα μέχρι σήμερον 21.707.000 δραχμῶν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ ἑταιρεία ἔδειξε μίαν πρωτοφανῆ προθυμίαν. Τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔγιναν εἶναι καταφανῆ Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι ἀναμφισβήτητοι, ὅτι ἐδαπάνησεν 21.707,000 δι’ ἔργα κοινῆς ὠφελείας, καὶ ἐπὶ πλέον ἐπλήρωσεν φόρον ὑπὲρ τὸ διπλάσιον τοῦ μερίσματος, τὸ ὁποῖον ἔχει πληρώσῃ, Φρονῶ λοιπὸν ὅτι αὐτὴ ἡ τροποποίησις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, εἶναι ἀπολύτως δικαία.

§146Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ποῦ ἀποβλέπει ἡ τροπολογία σας; Ν’ ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς ἡ ὑποχρέωσις ἢ νὰ μειωθῇ;

§147Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς, ἐφ’ ὅσον ἡ ἑταιρεία πληρώνει τόσους φόρους.

§148Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἡ ἑταιρεία Κέκροψ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ἱδρυτοῦ της κ. Διαμαντίδου, ἐλησμόνησε τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ παραμείνῃ ἡ φορολογία αὐτή.

§149Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Εἶμαι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσω λεπτομερέστερον. Εἶναι μοναδικὸν παράδειγμα κύριοι βουλευταί, καὶ τιμὴ διὰ τὰς Ἀθήνας τὸ προάστειον αὐτό. Εἰς οὐδένα συνοικισμὸν παρετηρήθη τοιοῦτος ζῆλος καὶ τοιαύτη ἐπιμέλεια.

§150Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου, εἶναι ὅτι ὁ ζῆλος ὑπῆρξε μέχρι μιᾶς ὡρισμένης ἐποχῆς.

§151Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Συμβαίνει τὸ ἀντίθετον, διότι μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, βεβαίως εἶχον γίνει πολλὰ πράγματα καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνωσι περισσότερα, λόγου τοῦ μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος τῆς τότε διοικήσεως. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἤρχισαν αἱ μεγαλύτεραι ὑποχρεώσεις, διότι αἱ ἀνοικοδομήσεις ἐγένοντο εἰς διάφορα σημεῖα τοῦ Ψυχικοῦ, ἑπομένως αἱ ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρείας ὑπῆρξαν πολὺ μεγαλύτεραι. Ἐπὶ πλέον μετὰ τὸν θάνατον τοῦ κ. Διαμαντίδου, ἐγένοντο τὰ μεγάλα ἔργα τῆς ὑδρεύσεως, ἐγένοντο ὅλα τὰ δίκτυα, ὑδραυλικὸν καὶ ἠλεκτρικόν, εἰς ὅλους τοὺς δρόμους τοῦ Ψυχικοῦ, ἐγένετο ὁ ἠλεκτροφωτισμός, καὶ δὲν ὑπῆρχε παράπονον ἀπὸ κανένα κάτοικον. Μέχρι σήμερον τοὐλάχιστον ὅλοι εἶναι ἐνθουσιασμένοι. Αἱ παρεξηγήσεις αὐταὶ ἠγέρθησαν διότι εἰς τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον ὑπῆρχε καὶ κάποιο μέλος, καὶ ὅπως συνήθως οἱ Ρωμηοὶ οὐδέποτε συμφωνοῦν, αὐτὸς ἐπῆγε καὶ ἔκανε διάφορα παράπονα εἰς τοὺς ἄλλους. Κατόπιν ἐδόθησαν αἱ δέουσαι ἐξηγήσεις καὶ ἤρθησαν αἱ παρεξηγήσεις αὐταί. Καὶ φαντάζομαι ὅτι ἂν ἐρωτήσῃ ὁ κ. συνάδελφος ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τοῦ εἶπον τὰ παράπονα αὐτά, εἶμαι βέβαιος ὅτι εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, θὰ λάβω τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἴδω τὸν κ. συνάδελφον νὰ διαψεύσῃ ταῦτα, διότι θὰ τὸν διαβεβαιώσουν ὅτι οὐδεμία παραμέλησις ἐγένετο, ὅτι ὑπάρχει ὕδωρ ἄφθονον, ὥστε νὰ μὴ διακόπτεται καθόλου, καὶ ὅτι οἱ δρόμοι εἶναι ὅλοι καλοί. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπανέρχομαι κ. συνάδελφε, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς τροπολογίας μου ἡ ὁποία ἔχει βάσιν οἰκονομικήν, καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς βασιζόμενος εἰς τὸ δίκαιον, ὅτι δηλαδὴ δὲν εἶναι δεκτὸν εἰς μίαν ἑταιρείαν ἡ ὁποία ἔχει καταθέσει 20 ἑκατομμύρια κεφάλαιον, καὶ ἡ ὁποία ἔχει δώσει μόνον 2.100.000 μέρισμα εἰς διάστημα 4 ἐτῶν, καὶ ἀντιθέτως ἔχει πληρώσει 5.000.000 φόρον, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ μίαν φορολογίαν ἐπὶ πλέον, μὲ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιβαρύνονται αἱ ἄλλαι ἑταιρεῖαι τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ φαντάζομαι ὅτι τόσον ἡ Βουλὴ ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις, θὰ δεχθῶσι αὐτὴν τὴν τροπολογίαν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακκαλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§153Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Θὰ ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω μερικὰ εἰς ὅσα ἐλέχθησαν. Ὁμολογεῖται γενικῶς ὅτι ἡ ἑταιρεία «Κέκρωψ» ἀληθῶς κατευεργέτησε τὸν συνοικισμόν. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Καλαμῶν, εἶχε τὴν πληροφορίαν ὅτι ἐσταμάτησε τὸ ἀγαθοποιὸν αὐτῆς ἔργον ἡ ἑταιρεία. Ἀλλ’ ἐξ ὅσων προσέθεσε ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος, δευτερολογήσας, ὑποθέτω ὅτι θὰ ἐπείσθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὅτι ἡ ἑταιρεία ἐξακολούθησε τὰς καλὰς πράξεις, ἐὰν τοῦτο βεβαιωθῇ κατὰ τρόπον ἀποχρῶντα δὲν φαντάζομαι. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν θὰ στέρξῃ ἵνα προσθέσῃ καὶ νέα βάρη εἰς τὴν ἑταιρείαν ἐκτὸς ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα αὕτη αὐτοπροαιρέτως ἔχει ἐπιβάλει εἰς ἑαυτήν.

§154Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν προέβην εἰς αὐτοψίαν, ὥστε νὰ δύναμαι δι’ ὅρκου νὰ τὰ βεβαιώσω. Κατόπιν συζητήσεως μετὰ τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ, ἐπείσθην ὅτι πράγματι ἔχουν δίκαιον καὶ ὅτι ἡ ἑταιρεία «Κέκρωψ» δὲν ἀντεπεκρίθη εἰς τὰς ἀπαιτήσεις αὐτῶν. Μοῦ εἶπον ὅτι ὁ «Κέκρωψ» ἀπὸ πολλοῦ ἔπαυσε νὰ παρέχει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγγυήθη, καὶ τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη εἰς τοὺς κατοίκους. Πωλεῖ τὰ οἰκόπεδα χωρὶς νὰ εἶναι ρυμοτομημένα, ὥστε νὰ μὴ ὑφίστανται οἱ κάτοικοι οἱ ἀγοράζοντες 1.000 πήχεις λόγῳ τῆς ἐλλείψεως ρυμοτομίας. Ὅλα τὰ ἔργα δὲν ἔγιναν ὅπως εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ τὰ κάνῃ. Τὸ Ψυχικὸν εἶναι μία ἐξοχικὴ πόλις, καὶ συνεπῶς ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσῃ ὡς ὑπόδειγμα διὰ τοὺς μέλλοντας νὰ ἱδρυθῶσι συνοικισμούς. Ἡ ἑταιρεία τοῦ Κέκροπος ἀνέλαβε τὴν διάθεσιν ὅλου αὐτοῦ τοῦ μέρους καὶ ἔπρεπε νὰ ἐπιδείξῃ ζῆλον περισσότερον οὕτως ὥστε ἡ ἑταιρεία αὐτὴ νὰ ἀναλάβῃ καὶ εἰς ἄλλα μέρη νὰ κάνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκανε εἰς τὸ Ψυχικό. Ἀλλὰ δυστυχῶς τώρα παρημέλησε τὰ καθήκοντά της. Ὁμολογῶ, ὅτι ὅλα αὐτὰ δὲν τὰ λέγω ἐξ αὐτοψίας, ἀλλὰ ἐρώτησα ὅλους τοὺς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι μοῦ εἶπον αὐτά. Δὲν γνωρίζω ἂν ὑπάρχουν διαμαχόμενα μέρη, ὥστε νὰ ζητήσω τὴν γνώμην τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου.

§155Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂς ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει καὶ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν συζητοῦμεν τὰς τροπολογίας.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§157ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17)20 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ., περὶ προσθήκης ἐδαφίων εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ ἀπὸ 18 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ λειτουργίας λεσχῶν κλπ». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§159Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐπὶ δικτατορικοῦ καθεστῶτος ἐξεδόθη ἕνα νομοθετικὸν διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου κατηργοῦντο σχέσεις συμβατικαί, μεταξὺ ἰδιωτῶν καὶ διαφόρων συμβαλλομένων. Εἰδικῶς ἐξεδόθη νομοθετικὸν διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτροποποιοῦντο αἱ σχέσεις αὐταί, καὶ τὸ διάταγμα αὐτὸ θὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω, διὰ νὰ ἴδητε μέχρι ποίου σημείου ἔφθανεν ἡ δικτατορία, ἡ ὁποία ἐπενέβαινεν καὶ εἰς τὰς ἰδιωτικὰς σχέσεις μεταξὺ τῶν συμβαλλομένων, διὰ νὰ τὰς διαρρυθμίσῃ καθ’ ὃν τρόπον αὐτὴ ἤθελε. Εἰς τὸ διάταγμα ὑπάρχει μία διάταξις, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Διὰ τοῦ διατάγματος κατηργήθησαν αἱ ἰδιωτικαὶ σχέσεις καὶ αἱ διάφοραι ποινικαὶ ρῆτραι, ὑφιστάμεναι εἰς διάφορα συμβόλαια μεταξὺ μισθωτῶν καὶ ἐκμισθωτῶν. Ἅμα τῇ πτώσει τῆς δικτατορίας, ἦλθεν εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις Κονδύλη. Ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ καθηγητὴς κ. Τριανταφυλλόπουλος, ἐξέδωκεν νομοθετικὸν διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου κατήργησεν ἀμέσως τὸ διάταγμα, καὶ ἐν τῷ διατάγματι τούτῳ ἀναφέρει, ὅτε καταλύει αὐτὸ ὡς μηδέποτε ἐκδοθέν. Διότι ἦτο τοσοῦτον κατάφορος, ἡ παραβίασις αὐτὴ τῶν διατάξεων τοῦ δικαίου, ὥστε δὲν ἠδύνατο ἄλλως νὰ πράξῃ ὁ τότε ὑπουργός, παρὰ νὰ καταργήσῃ τὸ διάταγμα αὐτό. Ἀλλὰ ἡ Κυβερνητικὴ ἐπιτροπή, εἶχεν ἐπιφέρει μίαν τροποποίησιν ἐπὶ τοῦ καταργητικοῦ τούτου διατάγματος καὶ λέγει. (ἀναγινώσκει). Νομίζω κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἡ τεθεῖσα ὑπὸ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς δὲν πρέπει νὰ τεθῇ, διότι νομίζω, ὅτι τὰ διάφορα αὐτὰ νομοθετικὰ διατάγματα τὰ ὁποῖα ἐπὶ δικτατορίας ἐξεδίδοντο, δὲν ἐξεδίδοντο ἁπλῶς ὑπὸ τοῦ δικτάτορος, διότι αὐτὸς οὕτω ἐνόμιζεν ὀρθὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ γενικοῦ καλοῦ, ἀλλὰ ἐξεδίδοντο τῇ ὑποδείξει ὡρισμένων ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι εἶχον συμφέρον, καὶ οὕτω πως διετυπώνοντο οἱ νόμοι καὶ τὰ νομοθετικὰ διατάγματα. Ἐρχόμεθα δὲ ἡμεῖς διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς καὶ ἐπιβραβεύομεν αὐτά.

§160Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ διάταξις αὕτη ἴσχυσε καὶ ἰσχύει.

§161Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὄχι, δὲν ἰσχύει, ἀλλὰ προσετέθη ἤδη ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ ἰσχύει μέρος...

§162Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπιθυμῶ νὰ κατατοπισθῶ. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ποῦ ἐπεβλήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς κοινοβουλευτικῆς ἰσχύει κατ’ ἐμὲ καὶ σᾶς ἐρωτῶ δὲν ἰσχύει;

§163Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὄχι. Ζητῶ λοιπὸν νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ τροπολογία τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα μὴ καὶ ἡμεῖς βραβεύομεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσέφευγον εἰς τὸν δικτάτορα, καὶ ἐξέδιδον νομοθετικὰ διατάγματα.

§164Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀπαντήσω. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ κ. Πρόεδρε ἡ συζήτησις.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 17)20 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ συγκροτήσεως τοῦ κατὰ τὸ Σύνταγμα Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει).

§166ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 2–4 ὡς ἐτροποποιήθησαν).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον. (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτῶν ὁ κ. Λαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§168Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὁ κ. Ἀβραὰμ καὶ ἐγὼ εἴχομεν προτείνει εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἶχε γίνει δεκτόν, νὰ δημιουργηθῇ ἓν φυτώριον εἰσαγγελικοῦ κλάδου, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ εἰσαχθοῦν διάφοροι ἄνθρωποι ἐρχόμενοι ἐξ ἄλλων κλάδων, νὰ γίνωνται εἰσαγγελεῖς.

§169Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι προκειμένου περὶ τῆς ἀνωτάτης θέσεως τοῦ εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου δὲν πρέπει, νὰ ἐπιμείνουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι εἰς τὴν τροπολογίαν των, διὰ νὰ μὴ εὑρίσκεται ἡ ὑπηρεσία εἰς δύσκολον θέσιν πρὸς ἐξεύρεσιν τοῦ καταλληλοτέρου καὶ ἱκανωτέρου προσώπου. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν δέχομαι τὴν τροπολογίαν αὐτῶν, ἐπιθυμῶν τὰ ὅρια τῶν προσόντων νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν εὐρύτερα.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀβραὰμ ἔχει τὸν λόγον.

§171Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἶχεν ἄλλοτε εὐστόχως ὑποστηριχθῆ εἰς εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Δʹ Συνελεύσεως καὶ εἶχεν προστεθῇ εἰς τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος περὶ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου, διάταξις καθ’ ἣν ἱδρύετο ἰδιαίτερον Ἀνώτατον Εἰσαγγελικὸν Συμβούλιον. Τὸ εἶχεν εἰσηγηθῇ ὁ ἀξιότιμος νῦν Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Τσιριμῶκος καὶ εἶχε γίνει ὁμοφώνως δεκτόν. Ἡ αἰτιολογία τῆς διατάξεως ἐκείνης ἦτο ἡ ἑξῆς: Ὁ εἰσαγγελικὸς κλάδος ἐν τῇ καθόλου λειτουργίᾳ τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων μας εἶναι ἀδικαιολογήτως ἐν τῇ πράξει παρηγκωνισμένος. Εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς διοικήσεως τῆς δικαιοσύνης οἱ εἰσαγγελικοὶ θεωροῦνται οἱ δευτερεύοντες παράγοντες τῆς λειτουργίας τῶν δικαστηρίων ἐνῷ πράγματι εἶναι οἱ πρωτεύοντες. Ἐκράτησεν ἀπὸ πολλοῦ ἡ πεπλανημένη γνώμη, ὅτι εἷς δικαστικὸς δύναται νὰ εἶναι ἀκατάλληλος καὶ ἀνεπαρκής, διὰ τὴν θέσιν τοῦ πρωτοδίκου καὶ κατάλληλος, διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἀντεισαγγελέως. Ἐνῷ ὁ ἀντεισαγγελεὺς ὡς ἀναπληρωτὴς ἐκπληροῖ τὰ ἀνώτερα καθήκοντα τοῦ εἰσαγγελέως ἀσκῶν τὴν ἐποπτείαν τοῦ δικαστηρίου καὶ ρυθμίζων διευθύνων τὴν λειτουργίαν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης τῆς περιφερείας ὁλοκλήρου ἑνὸς πρωτοδικείου. Δι’ αὐτὸ οἱ ἀντισαγγελεῖς σπανιώτατα προάγονται εἰς εἰσαγγελεῖς πρωτοδικῶν. Ὁ ἀείμνηστος ὅμως Δημητρακόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησε τὸν θεσμὸν αὐτὸν ἀπέβλεψεν εἰς τοῦτο. Νὰ δημιουργήσῃ φυτώριον εἰσαγγελικόν, διότι ὁ εἰσαγγελικὸς λειτουργὸς πρέπει νὰ ἔχῃ προσόντα ἀνώτερα καὶ μόρφωσιν γενικωτέραν τοῦ τακτικοῦ δικαστοῦ· ἔχει δυστυχῶς παραμεληθῆ ἐξ ὁλοκλήρου τὸ ὅλως ἀπαραίτητον στοιχεῖον τῆς ἱκανότητος τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ εἰσαγγελεὺς τῆς ἐπιβλητικῆς ἐμφανίσεως κατὰ τὴν πανηγυρικὴν καὶ ἐπ’ ἀκροατηρίῳ διαδικασίαν. Κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον διεξήχθησαν δίκαι σπουδαιόταται καὶ ἀνεζήτει τὸ Κράτος, μὲ τὸν φακὸν εἰσαγγελεῖς, ἵνα ὑποστηρίξουν τὴν κατηγορίαν εἰς τὸ ἀκροατήριον. Οὐχὶ δὲ ἅπαξ εἰς τοιαύτας περιπτώσεις ἔμεινεν ἔκθετον τὸ ὑψηλὸν εἰσαγγελικὸν βῆμα εἰς δικαίας κατὰ τῶν κατόχων αὐτοῦ ἐπικρίσεις. Καὶ τοῦτο, διότι δὲν κατεβάλαμεν ποτὲ καμμίαν συστηματικὴν προσπάθειαν, ἵνα ἀνυψώσωμεν τὸν εἰσαγγελικὸν κλάδον. Καὶ αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον νὰ συστήσω τοῦτο ὑπὸ γενικωτέραν ἔννοιαν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις ἐπιδιώκει ἤδη νὰ εἰσαγάγῃ καὶ τὸ σύστημα τῶν μονομελῶν πλημμελειοδικείων, τὸ ὁποῖον καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης υἱοθέτησε. Ἀποτελεῖ τοῦτο ριζικὴν μεταρρύθμισιν ἐν τῇ ἀπονομῇ τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης, φοβοῦμαι δ’ ὅτι θὰ κινδυνεύσῃ νὰ ναυαγήσῃ, ἐὰν δὲν μεριμνήσωμεν, νὰ ἐξυψώσωμεν τὸν εἰσαγγελικὸν κλάδον. Καὶ διὰ νὰ δημιουργήσωμεν τοιοῦτον κλάδον, πρέπει νὰ ἐμπνεύσωμεν καὶ εἰς τοὺς ἀντεισαγγελεῖς τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ προάγωνται καὶ θὰ σταδιοδρομοῦν καὶ νὰ μὴ τοὺς ἀφήσωμεν νὰ θεωροῦνται ὡς ἄλλοτε τὸ σῶμα τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν. Δὲν πρόκειται δὲ μόνον ὡς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, περὶ τῆς καταλήψεως τῆς θέσεως τοῦ ἀντεισαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ ἀντεισαγγελεῖς τῶν πρωτοδικῶν δὲν προάγονται κανονικῶς, ἀλλὰ οἱ ἑκάστοτε εἰσαγγελεῖς πρωτοδικῶν στρατολογοῦνται ἀπὸ τὸν κλάδον τῶν δικηγόρων καὶ ἀπὸ τοὺς πρωτοδίκας. Ἐπίσης προκειμένου νὰ πληρώνωμεν τὰς σπουδαιοτάτας θέσεις εἰσαγγελέων ἐφετῶν ἐσυνηθίσαμεν, ν’ ἀναβιβάζωμεν εἰς αὐτὰς ἐφέτας καλοὺς μὲν ἀστικολόγους, ἀλλ’ ἀκαταλλήλους, ὄχι μόνον διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν ἀνωτέρων διοικητικῶν καὶ ἐποπτικῶν καθηκόντων, ἀλλὰ καὶ παντελῶς ἀπαρασκεύους, διὰ τὰς ἐπιβαλλομένας εἰς ὡρισμένας περιστάσεις ἐμφανίσεως ἐπ’ ἀκροατηρίου καὶ τὸ ἔργον τοῦ ἀνωτέρου ποινικοῦ δικαστοῦ. Καὶ ἐν τούτοις ἐγνώρισεν ὁ εἰσαγγελικὸς κλάδος τὴν δόξαν τῆς ἐποχῆς τοῦ Καρατζᾶ καὶ τοῦ Ἀριστείδου Οἰκονόμου, ἡ ὁποία παρέχει τὰ ὑποδείγματα πρὸς μίμησιν καὶ τὸ δίδαγμα, ὅτι ἀνάλογοι πρὸς τὸ ὕψος τοῦ ἀξιώματος εἰσαγγελεῖς, ἀληθεῖς ὀφθαλμοὶ τοῦ νόμου καὶ ἐπόπται τῆς Δικαιοσύνης, δύνανται νὰ ἐμφανίσουν ἄμεσον καὶ ταχεῖαν τὴν βελτίωσιν τῆς ὅλης καταστάσεως τῆς Δικαιοσύνης μας. Καὶ εἶναι περιττόν, νὰ ἐπαναλάβω ὅτι τοῦτο θὰ ἐπιτευχθῇ, ἐὰν ἐμπνεύσωμεν τοιοῦτον ζῆλον καὶ τοιαύτην πεποίθησιν εἰς τοὺς ἀσπαζομένους τὸ εἰσαγγελικὸν ἐπάγγελμα. Ἐὰν ἀνοίξωμεν πρὸ αὐτῶν στάδιον ἐξελίξεως καὶ καταρρίψωμεν τοὺς φραγμούς, τοὺς ὁποίους παρεμβάλλομεν, διὰ τοῦ διορισμοῦ δικηγόρων ἢ πρωτοδικῶν εἰς θέσεις εἰσαγγελέων πρωτοδικῶν ὡς καὶ ἐφετῶν εἰς θέσεις εἰσαγγελέων ἐφετῶν. Ἄλλως καὶ τὸ σημερινὸν φυτώριον τῶν ἀντεισαγγελέων πρωτοδικῶν καὶ ἐφετῶν, διὰ τῆς προσηκούσης ἐπιλογῆς δύναται ν’ ἀποδώσῃ τοὺς καταλλήλους διὰ τὰς θέσεις αὐτάς. Ὄσον ἀφορᾷ τὴν θέσιν τοῦ εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου ὁμολογῶ ὅτι συμμερίζομαι ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ ἐγὼ τὴν ἐπιφύλαξιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης.

§172Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀναγνωρίζω πληρέστατα τὰ ὅσα ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερε. Ὁ εἰσαγγελικὸς κλάδος παρέχει ὑψίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης καὶ εἰς τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν δικαστηρίων. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Τοιαύτην δὲ ἔχων γνώμην περὶ τοῦ εἰσαγγελικοῦ κλάδου εὐθὺς ὡς ἔλαβον τὴν τιμὴν ν’ ἀναλάβω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ εὗρον κενὰς τέσσαρας θέσεις εἰσαγγελέων πρωτοδικῶν, δὲν ἀδιαφόρησα πρὸς τὸν κλάδον, τοῦ ὁποίου ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως τὰς ὑπηρεσίας ἐν τοῖς δικαστηρίοις. Διὰ τοῦτο τὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα ἔθηκα ἐνώπιον τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου, ἦσαν νὰ προαχθῶσιν ἐκ τοῦ ἀντεισαγγελικοῦ κλάδου. Τοιοῦτοι δὲ ἄριστοι ἀντεισαγγελεῖς προήχθησαν τελευταίως πρὸ μηνὸς ἐκ τοῦ κλάδου τῶν ἀντεισαγγελέων εἰς εἰσαγγελεῖς πρωτοδικῶν. Θέλω νὰ εἴπω μὲ τοῦτο, ὅτι τὰς γνώμας τὰς ὁποίας τόσον εὐκρινῶς καὶ εὐγλώττως ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος τὰς ἀσπάζομαι καὶ ἐγώ. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς δὲ τῶν γνωμῶν αὐτῶν προέκυψεν, ὅτι ὁ εἰσαγγελικὸς κλάδος ἀπὸ μηνὸς ἀπέκτησεν τρεῖς εἰσαγγελεῖς πρωτοδικῶν ἀκριβῶς ἐκ τοῦ φυτωρίου τῶν ἀντεισαγγελέων.

§173Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ τότε καὶ ἀντεισαγγελεῖς τῶν ἐφετῶν νὰ μὴ προάγωνται εἰς εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν κατά κανόνα. Ἀλλὰ διὰ τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου μία εἶναι ἡ θέσις αὐτή.

§174Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ συζήτησις πρόκειται, διὰ τὸν ἀντεισαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§175Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι, πρόκειται καὶ διὰ τοὺς ἄλλους.

§176Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ προορισμὸς τοῦ ἀντεισαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου πρέπει νὰ εἶναι εὐρύτερος.

§177Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ναὶ τὸ γνωρίζω, ἀλλὰ νὰ προάγωνται κατὰ κανόνα ἐκ τοῦ κλάδου.

§178Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλομεν ἡμεῖς, εἶναι νὰ σβύσητε τὴν λέξιν «ἢ ἐφέτας».

§179Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν αὐτό.

§180Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν ὅσον ἀφορᾷ τοὺς εἰσαγγελεῖς τῶν ἐφετῶν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§182Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι προφανὴς ἡ ἀλήθεια τῶν ἀπόψεων αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν παρὰ τοῦ κ. Ἀβραάμ, ὥστε φρονῶ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν πρὶν ἢ εἰσηγηθῇ τὸ νομοσχέδιον ἤθελε ζητήσῃ νὰ τῷ προσαχθῶσιν αἱ καταστάσεις τῶν εἰσαγγελέων τῶν ἐφετῶν, ποσάκις ἔλαβον οὗτοι μέρος εἰς τὴν ἐπ’ ἀκροατηρίῳ διαδικασίαν θὰ ἔβλεπεν, ὅτι ὑπάρχουν εἰσαγγελεῖς τῶν ἐφετῶν, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἐγνώρισαν τὸ ἀκροατήριον. Καὶ ὅταν οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα, δὲν φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ζητοῦμεν τὸ ὑλικὸν τῶν εἰσαγγελέων τῶν ἐφετῶν, ἤδη ἀπὸ τοὺς ἐφέτας οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀληθῶς κατάρτισιν θετικήν, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν δύναμιν, νὰ ὑπερασπισθῶσι τὰς ὑποθέσεις ἐνώπιον τοῦ ἀκροατηρίου. Ἀνεξαρτήτως ὅμως αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἐξετέθησαν ἐν σχέσει πρὸς τοὺς εἰσαγγελεῖς πρωτοδικῶν καὶ ἐφετῶν ἔχω μίαν παρατήρησιν ἡ ὁποία γεννᾷ τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι κάτι γίνεται, οὐχὶ τὸ ὀρθόν· καλύπτεται εἰς τὸ ὅτι εἰς εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου προάγεται ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ τριετίαν, ὡς ἀντιπρόεδρος αὐτοῦ ἢ ἐπὶ τριετίαν ὡς ἀρεοπαγίτης ἢ ἀντεισαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἢ εἰς ἀμφοτέρας τὰς θέσεις ταύτας. Ἐνῷ τὸ ἀρχικὸν σχέδιον τοῦ νόμου λέγει, ὅτι εἰς εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου προάγεται ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ τριετίαν, ὡς ἀντιπρόεδρος ἢ ἐπὶ πενταετίαν ὡς ἀρεοπαγίτης ἢ ἀντεισαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου. Δηλαδὴ ὁ ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ ὁποῖος εἶναι κατὰ βαθμὸν ἀνώτερος πρέπει νὰ ἔχῃ τριετῆ ὑπηρεσίαν καὶ μὲ τὴν τριετῆ αὐτὴν ὑπηρεσίαν προάγονται καὶ οἱ ἀρεοπαγῖται καὶ οἱ ἀντεισαγγελεῖς. Ἑπομένως φρονῶ, διὰ νὰ ἐκλείψῃ αὐτὸ τὸ ἄτοπον, ν’ ἀφεθῇ ἡ διάταξις ὅπως εἶχεν, δηλαδή, ὁ ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου προάγεται εἰς εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, μετὰ τριετῆ ὑπηρεσίαν, οἱ δὲ ἄλλοι μετὰ πενταετῆ, ἂν μὴ ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν.

§183Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λυποῦμαι, διότι δὲν θὰ συμφωνήσω μὲ τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. συναδέλφου. Διότι νομίζω, ὅτι ἡ μόρφωσις τοῦ εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου πρέπει νὰ ἐκτείνεται εἰς ὅλους τοὺς κλάδους. Πρέπει δὲ νὰ ἐξεύρωμεν τὸν καλλίτερον προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης ὑψηλῆς θέσεως, ὅπως εἶναι ἡ κορυφὴ τῆς εἰσαγγελίας τοῦ Ἀρείου Πάγου. Νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι καλὸν τὸ ἄρθρον ὅπως, ἔχει διότι ἡμεῖς δὲν καταργοῦμεν σήμερον τὰ προσόντα, μᾶλλον προσθέτομεν. Πρόκειται δὲ ἡ διάταξις αὐτὴ νὰ μᾶς δώσῃ ἀφορμὴν νὰ ἐξεύρωμεν κατάλληλον πρόσωπον, διὰ τὴν τοιαύτην θέσιν, τὸ ὁποῖον νὰ παρέχῃ περισσότερα ἐχέγγυα, ὅτι θὰ λειτουργήσῃ ἡ εἰσαγγελία τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐπιτυχῶς.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροπολογήθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης;

§185ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 6–9).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10ον. (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§187Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ νὰ σᾶς ἀπαλλάξω τοῦ κόπου δὲν ἔδωσα προσοχήν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον νὰ δημιουργηθῇ ἑτέρα θέσις προέδρου, τοῦ ὑπάρχοντος καὶ ἐκείνου ὁ ὁποῖος δύναται νὰ δημιουργηθῇ, διὰ τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς ἐφέτου, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν. Δὲν τὴν ἀποδέχομαι. Ἐννοῶ νὰ μείνῃ τὸ καθεστὼς ὅπως ἔχει μὲ ἕνα πρόεδρον, καὶ μὲ τὸ δικαίωμα ὅταν ὁ ὑπουργὸς νομίζῃ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ διορίζῃ ἕνα ἐφέτην. Νὰ χορηγηθῇ δηλαδὴ δυνητικὴ διάταξις εἰς τὸν ὑπουργόν, ὅπως εἶχεν καὶ εἰς τὸν παλαιὸν νόμον, νὰ διορίζῃ ἕνα ἐφέτην ἂν ἡ ἀνάγκη τὸ ἐπιβάλει.

§188Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς δυνητικῆς διατάξεως θέλω νὰ ὁμιλήσω, ὅτι τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον δίδεται, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἀνατεθῶσιν δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου τὰ καθήκοντα τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς εἰς ἐφέτην, δὲν πρέπει νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§189Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπῆρχε καὶ πρίν.

§190Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀκριβῶς διότι ὑπῆρχον καὶ πρὶν οἱ διάφοροι ἐφέται ἐζήτουν δι’ αὐτὸ ἀπόσπασιν, διὰ νὰ γίνουν πρόεδροι τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, καὶ νὰ ἀποφεύγουν τὴν μετάβασίν των εἰς τὴν Κομοτινήν, ἢ εἰς τὰς ἄλλας θέσεις, εἰς τὰς ὁποίας εἶχον τοποθετηθῆ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ δικαστικὸν σῶμα ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς διαφόρους προέδρους τῶν Πρωτοδικῶν, πολλοὶ τῶν ὁποίων εἶναι πράγματι ἄριστοι, ὅτι δὲν ὑπάρχουν μεταξὺ αὐτῶν δύο πρόεδροι κατάλληλοι, διὰ νὰ γίνουν πρόεδροι τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Δὲν γνωρίζω ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς διατάξεως αὐτῆς.

§191Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ δὲν θὰ κάμω χρῆσιν.

§192Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἶναι ὅμως δυνατὸν ὁ διάδοχός σας νὰ κάμῃ χρῆσιν.

§193Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ὁ νῦν πρόεδρος τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν ὁ κ. Δημητρακάκης, τοῦ ὁποίου καὶ ἡ ἀξία, καὶ τὸ κῦρος, καὶ ὁ χαρακτὴρ εἶναι ἀναμφισβήτητα, ἐγὼ δὲν θὰ κάμω χρῆσιν τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω τὶ θὰ συμβῇ εἰς τὸ μέλλον. Διατί λοιπὸν νὰ μὴ παρασχεθῇ αὐτὴ ἡ δυνητικὴ εὐκολία, προκειμένου περὶ τῶν μεγάλων δικαστηρίων, ὥστε νὰ δύναται καὶ ἡ διοίκησις τῆς δικαιοσύνης, ἐὰν νομίσῃ εἰς τὸ μέλλον ὅτι ὁ πρόεδρος δὲν εἶναι ἐπαρκής, καὶ ὅτι αὐξανομένων τῶν ἔργων εἶναι ἐπιβεβλημμένον νὰ τοποθετηθῇ ὡς πρόεδρος εἰς ἐφέτης, νὰ τὸ κάμῃ.

§194Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Τότε θὰ εἰπῇ, ὅτι δὲν ἔχωμεν δικαιοσύνην, διότι τὴν στιγμὴν ποῦ λέγομεν, ὅτι δὲν ὑπάρχῃ εἷς πρόεδρος ἱκανὸς διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, τότε δὲν ὑπάρχει δικαιοσύνη, καὶ νομίζω ὅτι διὰ τὸ καλὸν τῆς δικαιοσύνης, πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§195Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἔχει τοιαύτην ἔννοιαν ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοὶ οἱ πρόεδροι.

§196Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δυνατὸν σεῖς νὰ μὴ δίδετε αὐτὴν τὴν ἔννοιαν. Ὁ δικαστικὸς ὅμως κόσμος αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἀποδίδει, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν λέγετε εἰς τοὺς προέδρους, ὅτι δὲν εἶσθε ἱκανοὶ διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, θὰ μαραίνετε τὸν ζῆλον ὅλων τῶν ἱκανῶν ἀνθρώπων, τῶν ἱκανῶν προέδρων οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τέλους εἶχον ὡς ἰδανικόν, νὰ ὑπηρετήσουν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ. Θὰ παρακαλέσω καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τῆς διατάξεως αὐτῆς.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§198Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἡ θέσις τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν Ἀθηνῶν εἶναι σπουδαιοτάτη. Διαχειρίζεται τοιαῦτα συμφέροντα, καὶ τοιαύτης κοινωνικῆς σημασίας ὑποθέσεις, ὥστε δικαίως ὁ νομοθέτης ἔκτοτε ἀπέβλεψεν εἰς ἓν πρόσωπον τὸ ὁποῖον ἔχει περισσοτέραν πεῖραν καὶ περισσοτέραν λόγῳ τῆς ἡλικίας του, κοινωνικὴν κρίσιν καὶ παράστασιν, ὡς δικαίως ὁ νομοθέτης ἀπέβλεψεν, ὅτι ἔπρεπε ὡς πρόεδρος τῶν πρωτοδικῶν, νὰ ἐκλεγῇ εἰς ἐφέτης ἐκ τῶν ἐξεχόντων ὅπως διευθύνῃ αὐτὴν τὴν ἀληθῶς σημαντικωτάτην θέσιν. Ἄν τώρα, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἔγινε κατάχρησις καὶ εἰσεπήδησαν εἰς τήν θέσιν αὐτὴν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ ἀποφύγουν νὰ πᾶνε εἰς τὰς θέσεις των, εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ ἐφετεῖα εἰς τὰ ὁποῖα ἐτοποθετήθησαν, αὐτὸ ὅμως δὲν ἀναιρεῖ τὴν αἰτιολογικὴν βάσιν, καθ’ ἣν ἔπρεπε ἡ διαχείρισις τῆς θέσεως τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν Ἀθηνῶν, νὰ δοθῇ εἰς ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος παρέχει σοβαρωτάτας ἐγγυήσεις, ὄχι μόνον λόγῳ τῆς θέσεώς του καὶ τῆς μορφώσεώς του, ἀλλὰ καὶ τῆς πείρας του τῆς κοινωνικῆς καὶ τῆς δικαστικῆς. Λοιπὸν δὲν βλέπω τὸν λόγον, νὰ ἀπομακρυνθῶμεν τῆς βάσεως τὴν ὁποίαν εἶχεν καὶ ὁ νόμος ὁ παλαιός.

§199Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχομεν πικροτάτην πεῖραν τοῦ συστήματος αὐτοῦ τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται, ὡς νέον εἰς τὸ ὁποῖον διὰ βοῆς κοινῆς τοῦ δικηγορικοῦ σώματος, καὶ τοῦ κοινοβουλίου κατηργήθη, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ζητεῖται καὶ αὖθις ἡ ἐπάνοδος. Ἔχομεν προέδρους ἢ δὲν ἔχομεν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Ἄν ἔχομεν προέδρους, εἰς θέσιν προέδρου δὲν εἰμπορεῖ νὰ εἶναι ἐφέτης.

§200Λ. ΝΑΚΟΣ. Λόγῳ τῆς σπουδαιότητος τῆς θέσεως ζητεῖ ὁ νομοθέτης, νὰ εὕρῃ περισσοτέρας ἐγγυήσεις.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀβραὰμ ἔχει τὸν λόγον.

§202Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναμφισβητήτως ἡ θέσις τοῦ Προέδρου τῶν μεγάλων Πρωτοδικείων καὶ δὴ τῶν Ἀθηνῶν ἀπαιτεῖ ἐξαιρετικὰ προσόντα. Ἀλλὰ πάντοτε εἰς τὸ παρελθὸν ἐξελέγοντο διὰ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, μεταξὺ τοῦ κύκλου τῶν Προέδρων τῶν Πρωτοδικῶν, οἱ ἐπαρκέστεροι καὶ καταλληλότεροι, διὰ τὴν διεύθυνσιν αὐτοῦ. Τὸ παρελθὸν μᾶς ἔχει διδάξει, ὅτι οἱ Πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν, περισσότερον εὐδοκίμησαν, τῶν μεγάλων Πρωτοδικείων. Ἀντιθέτως τὸ σύστημα, ὡς ἐτόνησεν ὁ κ. συνάδελφος, τὸ ὁποῖον εἰσάγει ὁ κ. ὑπουργός, ἐφαρμοσθὲν μᾶς ἀφῆκε πικρὰν πεῖραν, διότι ὁ ἐφέτης ἐξελθὼν ἤδη τοῦ σταδίου τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν ἔχει ἀπομάθει τὸν τρόπον τῆς διευθύνσεως τῶν Πρωτοδικείων καὶ δὲν πρέπει χάριν τῆς τάξεως καὶ τῆς διακρίσεως τῶν βαθμῶν τῆς δικαιοδοσίας, νὰ ἐπανέρχεται εἰς αὐτήν. Τὸ στάδιον αὐτὸ πρέπει, νὰ εἶναι στάδιον ἁμίλλης τῶν προέδρων τῶν Πρωτοδικῶν διὰ νὰ διατηρῆται καὶ ἡ τάξις καὶ ἡ ὑπηρεσιακὴ ἀπειθαρχία.

§203Λ. ΝΑΚΟΣ. Τὸ ἐδοκιμάσαμε καὶ αὐτό, καὶ σηκώθηκεν ὅλη ἡ Ἀθήνα στὸ ποδάρι.

§204Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δὲν εἶναι ἄλλωστε ἀληθές, ὅτι καὶ ἡ ἐπιλογὴ ἐγένετο μεταξὺ τῶν ἐφετῶν, οἱ ὁποῖοι ηὐδοκίμησαν περισσότερον ὡς πρόεδροι Πρωτοδικῶν θὰ ἠδύνατο δὲ κανεὶς νὰ εἴπῃ καὶ ὅλων τῶν Πρωτοδικείων τοῦ Κράτους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσιν εἰς καὶ δύο δυνάμενοι νὰ διευθύνουν δύο μεγάλα Πρωτοδικεῖα. Τότε πρὸς τί ὁ θεσμὸς τῶν προέδρων τῶν Πρωτοδικείων; Ἀναγνωρίζω κ. Πρόεδρε, ὅτι πράγματι ἀπαιτεῖται μία ἐξαιρετικὴ μέριμνα εἰς διεύθυνσιν τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν. Θὰ ἠδύνατο ὅμως ὁ κ. ὑπουργός, νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον, εἰδικὸν περὶ ὀργανώσεως τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐδημιουργεῖτο ἑνιαία διεύθυνσις, καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ διορίζωνται περισσότεροι ἀντιπρόεδροι. Διότι θὰ συμβῇ τοῦτο σήμερον ἐν τῇ πράξει. Θὰ ὑπάρχουν εἷς πρόεδρος Πρωτοδικῶν, εἷς ἐφέτης καὶ δύο ἀντιπρόεδροι. Ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον ὁ ἐφέτης δὲν θὰ ἔχῃ παρὰ ἐντελῶς διακοσμητικὸν ρόλον. Θὰ κανονίζῃ τὴν σειρὰν καὶ τὴν τάξιν τῆς συζητήσεως τῶν ὑποθέσεων, καὶ θὰ ὁρίζῃ τὰ τμήματα. Δὲν θὰ παρακολουθῇ τὴν ἐσωτερικὴν λειτουργίαν, τὴν ἐσωτερικὴν τάξιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Πρωτοδικείου, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διευθύνεται ἀπὸ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν προϊστάμενον. Ἡ συνύπαρξις ἐφέτου καὶ προέδρου, ἀσφαλῶς θὰ διασπᾷ ἐπιζημίως τὴν ἑνότητα τῆς διοικήσεως, καὶ θὰ δημιουργῇ μεγαλυτέρας δυσχερείας εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ δικαστηρίου. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§205Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἰς ὅσα εἶπον πρὶν ἔχω νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο τὸ βασικόν. Ἦτο μία παρατήρησις, ἡ ὁποία ἔπεισεν ἐκ τῆς λογικότητός της, ἀσχέτως καὶ τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῆς πείρας, τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν εἰς τὸ νὰ καταργήσῃ διὰ βοῆς τὴν καινοτομίαν τῆς καὶ πάλιν εἰσαγομένης διατάξεως ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: ὅτι ὁ Πρόεδρος πολλάκις, εἴτε παραπέμπει τὸ ζήτημα τῆς προεδρικῆς διαδικασίας, εἴτε, ὅπως καὶ συνηθέστερον, συμμετέχει ὁ ἴδιος εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ δικαστηρίου. Συνέβαινε δηλαδὴ πάντοτε νὰ θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς συναδέλφους του, ὅτι εἶχε ὑπέροχον θέσιν καὶ ὅτι ἡ γνώμη αὐτοῦ θὰ κατίσχυε καὶ παρ’ ἐφέταις παρὰ τῶν ὁποίων ὡρμᾶτο ὁ τοιοῦτος Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν· καὶ τοιουτοτρόπως ἐναντίον τῆς διατάξεως τοῦ νομοθέτου, ὁ ὁποῖος ἤθελε δικαστήριον ἀπὸ 3 δικαστάς, δικάζει ἕνας μόνον δικαστής, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ἐφέτης καὶ Πρόεδρος Πρωτοδικείου καὶ κατώτερος καὶ ἀνώτερος δικαστής. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διὰ τὴν καινοτομίαν, διὰ τὸν παραλογισμὸν αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἔσχε ὀλέθρια ἀποτελέσματα εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων, ἐπειδὴ κατήντησεν τὸ Πρωτοδικεῖον μονομελές, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, λέγω, κατηργήθη πρὸ 2 ἢ 3 ἐτῶν μόλις. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος συγχωρῶν ἵνα καὶ πάλιν ἐπαναρχίσωμεν νὰ κυλίωμεν διαρκῶς τὸν λίθον τοῦ Σισύφου.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§207Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Βλέπω πολὺ ἄσκοπον τὴν συζήτησιν διὰ μίαν διάταξιν ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς δυνητική, διότι θέλομεν τὸ μονοπώλιον νὰ τὸ ἔχωμεν ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ καὶ δὲν θεωροῦμεν, ὅτι καὶ ἓν ἀνώτατον δικαστήριον θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προνοῇ ὅπως τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν διοικῆται ἀπὸ ἕνα καλὸν Πρόεδρον. Διατὶ νὰ μὴ δύναται τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον, ἂν ἀποδειχθῇ ἡ διοίκησις ἑνὸς Προέδρου ὅτι εἶναι ἀρεστή, διατὶ νὰ μὴ δύναται, λέγω νὰ κρατῇ αὐτὸν ἔστω καὶ ἂν γίνῃ Ἐφέτης καὶ Ἀεροπαγίτης ἀκόμη. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ μὴ δύναται τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον νὰ κρατήσῃ ἕνα Πρόεδρον προαγόμενον εἰς τὴν θέσιν του, τὸ ὁποῖον Δικαστικὸν Συμβούλιον καὶ ἐκεῖνο θὰ πονῇ ἐξ ἴσου τοὐλάχιστον ἢ μὴ περισσότερον μὲ ἡμᾶς καὶ θὰ θέλῃ νὰ δώσῃ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν Θεσσαλονίκην ἕνα Πρόεδρον καλόν.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§209Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ ἀρχικὴ ἐφαρμογὴ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς, καθ’ ἣν ἀνατίθενται καθήκοντα προέδρου εἰς Ἐφέτας, ἐγένετο ὄχι εἰς βάρος τῶν Προέδρων Πρωτοδικείων ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν προέδρων. Ἐπειδὴ Πρόεδροι Πρωτοδικείων τινῶν εὐδοκίμησαν ἰδιαιτέρως ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν καθηκόντων των, εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, διὰ τοῦτον τὸν λόγον ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ παραμείνουν ἐκεῖ ἔστω καὶ ὅταν γίνουν Ἐφέται. Ἀλλὰ τοῦτο τὸ ὁποῖον ἐγένετο δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον ὑπὲρ τῶν Προέδρων, δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι λόγος νὰ διαιωνισθῇ ὡς ἓν διηνεκὲς στῖγμα εἰς ὅλους τοὺς Προέδρους τῶν Πρωτοδικῶν μας, ὅτι δὲν ἔχουν ἐπάρκειαν νὰ διευθύνουν τὰς ἐργασίας τοῦ Πρωτοδικείου τῶν Ἀθηνῶν. Ἀντιθέτως φρονῶ, ὅτι ἂν φθάσωμεν εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ μὴ περιλαμβάνωνται μεταξὺ τόσων προέδρων, 2 πρόεδροι ἱκανοὶ νὰ διευθύνουσι τὰς ἐργασίας τῶν πρωτοδικείων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαιοσύνην. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ εἴπωμεν. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ τοιαύτη διάταξις, διάταξις ἡ ὁποία ἐπὶ πλέον θὰ ἔχῃ καὶ τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι θὰ δημιουργήσωμεν μίαν σύγκρουσιν μεταξὺ τῶν 2 προέδρων τοῦ προέδρου τῶν Ἐφετῶν, καὶ τοῦ προέδρου τοῦ Πρωτοδικείου, διότι ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐφετείου χειραφετηθεὶς ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς προαγωγῆς καὶ τῆς ἐπιδείξεως τῆς ἀρχικῆς του ἐργατικότητος, δὲν θ’ ἀσχολῆται τόσον σοβαρῶς μὲ τὴν ἐργασίαν τοῦ Πρωτοδικείου, ὅσον ὁ πραγματικὸς πρόεδρος. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι πάντες οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἐργαζόμενοι εἰς μίαν θέσιν, ἐργάζονται ἐντατικῶς διὰ νὰ ἐπιτύχωσι τὴν προαγωγήν των. Ἡ προαγωγὴ δὲ τῶν δικαστῶν, εἶναι κυρίως ἡ προαγωγή των εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέτου, διότι πέραν αὐτοῦ εἶναι ἐλάχιστοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν τὰς ἀνωτέρας βαθμίδας. Ἑπομένως οἱ πλεῖστοι τῶν δικαστῶν οἱ ὁποῖοι προάγονται καὶ φθάνουν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέτου, δὲν ἔχουν οὐδεμίαν διάθεσιν νὰ ἐπανέλθουν καὶ ν’ ἀσκήσουν πάλιν τὰ ἀληθῶς βαρέα καθήκοντα τοῦ προέδρου. Καὶ ἑπομένως καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον πρέπει νὰ προτιμηθοῦν οἱ πραγματικοὶ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικείων, καὶ νὰ φροντίσωμε νὰ κάνωμεν τοιούτους ὄχι μόνον διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν Θεσσαλονίκην, ἀλλὰ νὰ ἔχωμεν προέδρους οἱ ὁποῖοι νὰ προΐστανται πραγματικῶς τῶν ἐργασιῶν τῶν Πρωτοδικείων, διότι σήμερον μὲ τὴν σύνθεσιν τὴν ὁποίαν ἔχουν τὰ δικαστήρια, εἶναι ἀπαραίτητος ἡ εἰδικωτέρα μέριμνα εἰς τὴν ἐκλογὴν προέδρων. Καὶ τοῦτο θ’ ἀπετέλῃ μίαν ἔνδειξιν τῆς διαθέσεως, τῆς γνώμης τῆς λαϊκῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ συμβούλιον πρέπει μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν νὰ ἐξετάζῃ τὰ προσόντα τῶν προαγομένων.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§211Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ συζητουμένη διάταξις δὲν ἐμφανίζεται τὸ πρῶτον, ὑπῆρξε καὶ εἰς τὸ παρελθόν, καὶ ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ καταργηθῇ καὶ κατηργήθη. Πράγματι δὲ διὰ ταύτης δημιουργῆται ἡ ἀνωμαλία, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐκρίθη νὰ εἶναι εἰς τὴν δευτέραν βαθμίδα εἰς τὸ Ἐφετεῖον, κρατῆται ὡς πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν καὶ μάλιστα ἀκόμη χειρότερα, ὅταν δικαιοδοτῇ παρὰ τῷ πραγματικῷ προέδρῳ. Θὰ ἦτο παράλογον ὁ προϊστάμενος τῶν ἄλλων δικαστῶν, νὰ διατελῇ ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν καθηκόντων του, ὑπὸ ἕτερον πρόεδρον τοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου. Τοῦτο διασπᾷ τὴν ἔννοιαν τῆς δικαστικῆς πειθαρχίας, παραλύῃ τὴν διεύθυνσιν. Ἄλλοτε εἶχε καθιερωθῆ διὰ τὰ 2 πρωτοδικεῖα τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, ἐπὶ τῷ ὅτι ἀπητοῦντο ἐξαιρετικαί τινὲς προϋποθέσεις διὰ τὴν διοίκησιν τούτων, νὰ τοποθετῆτε εἰς τὴν θέσιν τοῦ προέδρου καὶ ἐφέτου ἀντὶ τοῦ τακτικοῦ προέδρου, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἐκ τῶν τόσων προέδρων τῶν πρωτοδικείων καὶ τῶν ἀντιπροέδρων, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ εὑρεθῶσι τὰ κατάλληλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ διευθύνουν τὰ δύο αὐτὰ δικαστήρια. Τοῦτο θὰ εἶναι ἐλάχιστα ἱκανοποιητικὸν διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν πρωτοβαθμίων δικαστηρίων. Θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ μὴ ἐπαναφέρῃ ἐκ νέου τὴν δοκιμασθεῖσαν διάταξιν, νὰ ἀφήσῃ τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν καὶ ὁ πρόεδρος τοῦ Πρωτοδικείου νὰ παραμείνῃ πρόεδρος καὶ ὁ ἐφέτης νὰ παραμείνῃ ἐφέτης. Δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω, ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ καί τινα προτερήματα ἡ διάταξις, νομίζω ὅμως ὅτι ἡ δημιουργουμένη συνεπεία αὐτῶν ἀνωμαλία εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ λόγος νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν διάταξιν ταύτην τὴν ἐδοκιμάσαμεν καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ τὴν καταργήσωμεν.

§212Λ. ΝΑΚΟΣ. Τὴν ἐδοκιμάσαμεν καὶ οἱ δύο μας ὡς δικηγόροι κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, καὶ ἦλθε στιγμὴ ποὺ συνεφωνήσαμεν ὅτι πρέπει ὁ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν νὰ εἶναι ἀρεοπαγίτης.

§213Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ ἄλλοτε εἶπον καὶ σήμερον ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι αἱ σχετικαὶ μεταρρυθμίσεις ἔχουσι τὴν σφραγῖδα τῆς τελειότητος καὶ οὔτε ἐγὼ ἔχω ἀκαμψίαν τοιούτων εἰς τὰ τοιαῦτα ζητήματα. Ἐὰν ἐπρότεινα τὴν μεταρρύθμισιν ἐπαναφέρων τὸ παλαιὸν καθεστώς, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ εὑρίσκεται ἐφέτης ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Πρωτοδικείου, τοῦτο ἔπραξα μελετήσας καὶ ἀναγνωρίσας τὴν κατάστασιν τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι τραγική, διότι εἶναι τόσον πολλαὶ αἱ ἐκδικάσεις τῶν ὑποθέσεων καὶ τόσον μεγάλα τὰ ζητήματα, ἅτινα συζητοῦνται εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, ὥστε μοὶ ἐγεννήθη ὁ πόθος νὰ προσπαθήσω, διὰ μιᾶς μεταρρυθμίσεως, νὰ θέσω μίαν ἀρτίαν διοίκησιν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ δικαστικοῦ κλάδου. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ ἄλλοι φρονοῦν, ὅτι ἡ μεταρρύθμισις αὕτη μᾶλλον βλάβην δύναται νὰ προξενήσῃ, παρὰ θὰ ὠφελήσῃ, δὲν ἔχω λόγον νὰ ἐπιμείνω, θὰ παρακαλέσω ὅμως νὰ τροποποιήσουν καὶ αὐτοὶ τὰς προτάσεις των, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς συμπέρασμα. Ἐὰν δηλαδὴ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν Θεσσαλονίκης ἔχει τὰ προσόντα νὰ προαχθῇ εἰς ἐφέτην, νὰ δύναται νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντα τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν ἐν Ἀθήναις, διότι εἰς Πρόεδρος ἐξασκήσας τὰ καθήκοντά του ἐπὶ δύο ἢ τρία ἔτη, θὰ ἔχῃ ἀποκτήσῃ μίαν τοιαύτην πεῖραν τῶν τοιούτων πραγμάτων, ὥστε θὰ ἦτο μᾶλλον ἐπιζήμιον, διὰ τὴν δικαιοσύνην νὰ τὸν ἀποσπάσωμεν ἐκ τῆς θέσεώς του ταύτης προαγόμενον. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, κ. Πρόεδρε δεχόμεθα τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος.

§214Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, προαγόμενοι εἰς ἐφέτας, δύνανται νὰ παραμένουν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Πρωτοδικείου. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ καὶ περίστασις ἑνὸς καλοῦ προέδρου, νὰ μὴ τὸν προαγάγουν διὰ νὰ μὴ τὸν χάσουν ἀπὸ πρόεδρον.

§215Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἰς τὴν μεταρρυθμισθεῖσαν παράγραφον τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, ὑπάρχει μία διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν παρὰ τοῖς εἰρηνοδίκαις Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης καὶ Πατρῶν δύνανται νὰ ἀποσπῶνται ἔμμισθοι πάρεδροι. Ἡ διάταξις εἶναι σαφής, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ σβύσωμεν τοὺς ἐμμίσθους παρέδρους.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν δέχεται τροπολογίαν ἄλλην. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἀπονομῆς χάριτος εἰς καταδίκους καὶ ἐκτελέσεως θανατικῆς ποινῆς».

§218ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβληθῇ, ν’ ἀναβληθῇ.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τοῦ ἐν τῇ περιφερείᾳ Κατερίνης νοσοκομείου φυματιώντων, ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Σανατόριον Ἱερᾶς Μονῆς Πέτρας Ὀλύμπου».

§220Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ ἀναβληθῇ, διότι ἔχει λόγους.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν Κρατικῶν ἐν γένει ὑπαλλήλων»,

§222ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ προσωρινῶς, ἕως ὅτου νὰ ἔλθῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον διότι τὸ ζητήσατε ἀναβάλλεται. Αʹ. κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ προστασίας καὶ προαγωγῆς τοῦ ἐμπορίου τοῦ ἐρυθροῦ πεπέρεως Ἀλμωπίας–Καρατζόβης». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§224ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκεῖ, κ. Πρόεδρε, νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη αὔριον τὴν 4.30′ μ.μ. (ὥρα 8.30′ μ. μ.)