1928.12.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1928

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. γραμματεύς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐλαιοκομ. Συνεταιρισμοῦ Πολυγύρου διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ τῆς ἐλαιοδεκάτης, ὡς καταπιέζοντος τοὺς ἐλαιοπαραγωγούς. — Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ, ὅπως δοθοῦν ὅλαι αἱ βοσκαὶ εἰς τὰς κοινότητας καὶ μὴ διαχειρίζωνται αὐτὰς ποικίλοι ὀργανισμοί. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Ταμείου Κάτω Κορακιάνας παρακαλεῖ, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ. — Ἡ ἀγαθοεργὸς Ἀδελφότης «Μερόπη» Ἠπείρου, διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ἐνεργειῶν ἀντιθέτων ζητούντων ν’ ἀχρηστευθῇ τὸ ἀνεγερθὲν παρ’ αὐτῶν ἕτερον σχολεῖον εἰς τὴν κοινότητα ταύτην, ὡς δῆθεν ἀκατάλληλον. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν ἐκ Βουλγαρίας προσφύγων, διαμαρτύρεται διότι κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως Καφαντάρη–Μολὼφ δὲν ἀπεδόθη ἡ δέουσα σημασία εἰς τὸ ζήτημα τῆς κακῆς ἐκτιμήσεως τῆς ἐγκαταλειφθείσης περιουσίας. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως δικαιούχων ἀνταλλαξίμων Καπέκλησας, Ἐπαρχίας Χαλδείας, διαμαρτύρεται διότι ἡ Κυβέρνησις ἀπηγόρευσε τὴν κάθολον αὐτῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. — Τὸ Σωματεῖον τεχνιτῶν Μαρμαρογλυπτῶν καὶ Λιθοξόων «ὁ Φειδίας», ὑποβάλλει ὑπόμνημα μετὰ αἰτημάτων, ὧν παρακαλεῖ τὴν ἀποδοχὴν καὶ λύσιν. — Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην πώλησιν τοῦ ἀγροκτήματος Μπάσης Μετόχι εἰς τὴν Ἑταιρείαν Ἱπποδρομίων. — Ἡ Ἐκκλησιαστικὴ ἐπιτροπὴ Ὠρωποῦ, παρακαλεῖ, νὰ μὴ ψησισθῇ τὸ νομοσχέδιον, περὶ ἀποδόσεως τῶν ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων εἰς τοὺς ἱερεῖς. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Παλαιοξαρίου παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις χορηγήσῃ βοήθημα πρὸς ἐπισκευὴν τῶν οἰκιῶν τῶν καταστραφεισῶν ἐκ τοῦ ἐνσκήψαντος φοβεροῦ κυκλῶνος. — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Χαβίνης, καταθέτει ψήφισμα τοῦ Ἀγροτικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ, ἐν ᾧ περιλαμβάνονται διάφορα αἰτήματα ὧν ζητεῖ τὴν ἀποδοχήν. — Ἡ Ἕνωσις ἀναπήρων Κεφαλληνίας, παρακαλεῖ νὰ υἱοθετηθῇ τὸ ὑπόμνημα τῆς τριμελοῦς ἐκτελεστικῆς ἐπιτροπῆς ἀναπήρων ὀργανώσεων. — Ἡ ὁμοσπονδία ἐπαγγελματιῶν Πατρῶν, διαμαρτύρεται κατὰ τῶν βουλευτῶν, οἵτινες ὡμίλησαν κατὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων καὶ παρακαλοῦν, ὅπως παραμείνῃ αὕτη ἐν Πάτραις. — Οἱ ἐργοστασιάρχαι ἀρτοποιΐας Πειραιῶς, ζητοῦν νὰ ψηφισθῇ ὡς ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον, περὶ ἀμοιβῶν ἀρτεργατῶν, ἀλλὰ τροποποιούμενον συμφώνως μὲ τὸ ὑποβληθὲν ὑπόμνημά των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τρικούπης, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Γεωργικοῦ Προμηθευτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μεσολογγίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν καπνοφυτείας εἰς τὴν περιφέρειαν ταύτην. — Ὁ Ἀγροτικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Πρεβέζης διαβιβάζει ψήφισμα ἐν ᾧ περιλαμβάνονται διάφορα αἰτήματά των ὧν ζητεῖ τὴν ἀποδοχήν. — Οἱ γηγενεῖς κάτοικοι Κοζάνης παραπονοῦνται, ὅτι τὸ μόνον ζήτημα ἐπὶ τῶν ἀπαιτήσεών των διὰ τὰ Μουσουλμανικὰ ἀνταλλάξιμα ἐκκρεμεῖ ἀπὸ πολλοῦ. — Τὸ χρηματιστήριον ἐμπορευμάτων Θεσσαλονίκης, ὑποβάλλει νομοσχέδιον, περὶ προσθηκῶν καὶ τροποποιήσεων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, περὶ τοῦ τρόπου ἐνεργείας προμηθειῶν τοῦ δημοσίου. — Ὁ ἀνεξάρτητος σύνδεσμος προσφύγων Ἀρκαδίας παρακαλεῖ, ὅπως παραταθῇ ἡ προθεσμία πρὸς ὑποβολὴν δηλώσεων τῶν ἐκ τοῦ βομβαρδισμοῦ τῶν συμμάχων παθόντων. — Ἡ Ἕνωσις Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ νομοῦ Καβάλλας, καταφέρεται κατὰ τῶν γραφείων προστασίας τοῦ καπνοῦ θεωροῦσα ταῦτα ὡς περιττὴν πολυτέλειαν καὶ φρονοῦσα, ὅτι προτιμότερον εἶναι νὰ καταργηθῶσι καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ ἱδρυθῇ εἷς ὀργανισμὸς καπνικός. — Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Κερασόβου, παραπονοῦνται διότι δὲν ἐλήφθησαν μέτρα κατὰ τῶν πλημμυρῶν τοῦ παρὰ τὴν πόλιν των ρυακίου, τὸ ὁποῖον ἐπανειλημμένως παρέσυρεν οἰκίας καὶ κατέστρεψεν πολλὰς φυτευμένας ἐκτάσεις γαιῶν. — Φιλανθρωπικὸς σύλλογος Σπάρτης παρακαλεῖ, ὅπως ἐνισχυθῇ ὑλικῶς ὑπὸ τοῦ Κράτους πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ ἐπὶ τοῦ ὄρους Πάρμονος ἀνεγερθησομένου σανατωρίου. — Ὁ Πρόεδρος τῆς κοινότητος Φενεοῦ καὶ Στενοῦ, ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, περὶ ἐπεκτάσεως τῆς δικαιοδοσίας τῶν πταισματοδικείων. — Ἡ ἕνωσις ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Κορινθίας παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ἀπαγορευθῇ τὸ δικαίωμα τῆς λιανικῆς πωλήσεως καπνοῦ ὑπὸ τῶν ἀναπήρων. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Καλογερᾶς, Α. Λούλης, Σ. Μαλαμίδας. Ν. Τζερμιᾶς, Δ. Χατζῖσκος, Κ. Ἀλαβᾶνος κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12)11)27, περὶ ἀπονομῆς μισθοῦ τμηματάρχου εἰς εἰσηγητὰς καὶ τοὺς τούτοις ἐξομοιουμένους τῶν πολιτικῶν ὑπουργείων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρός, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ ταμείου ὑδραυλικῶν καὶ κοινωφελῶν ἔργων κοινότητος Ὑπάτης». — Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικαιωμάτων καὶ ὑποθηκοφυλάκων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων περὶ ὑποθηκοφυλακείων». — Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1925 περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Γενεύῃ ὑπογραφέντος σχεδίου Διεθοῦς Συμβάσεως, περὶ ἀποζημιώσεως λόγῳ ἀνεργίας εἰς περίπτωσιν ἀπωλείας πλοίου ἐν ναυαγίῳ». — Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος Ἐπιτρόπου τοῦ Κράτους». — Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως Ν. Δ. αʹ) τῆς 28 Σεπτεμβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν περὶ Ἀνωτέρων Σχολῶν Γεωπονικῆς καὶ Δασολογικῆς νόμων καὶ βʹ) περὶ καταργήσεως θέσεων κλπ. Ἀνωτέρων Σχολῶν Γεωπονικῆς καὶ Δασολογικῆς». 2) «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τῶν παρὰ τῇ Διευθύνσει Ἀνταλλαγῆς λειτουργούντων Γνωμοδοτικῶν Συμβουλίων καὶ συστάσεως μιᾶς Γνωμοδοτικῆς Ἐπιτροπῆς». 3) «Περὶ συστάσεως γεωργικοῦ σχολείου εἰς Δώριον Κυπαρισσίας»· καὶ 4) «Περὶ παραχωρήσεως δασικῶν ἢ μὴ ἐκτάσεων πρὸς ἵδρυσιν θεραπευτηρίων». — Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ συστάσεως ἐπιτροπῶν πρὸς κωδικοποίησιν νομοθεσίας ἐμμέσου Φορολογίας»· καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως Ν. Δ. τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Τελωνειακοῦ Κώδικος καὶ τροποποιήσεως ἑτέρων διατάξεων τοῦ νόμου 1165 κλπ». — Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Διατάγματος περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Δεκεμβρίου 1925, περὶ παροχῆς συνδρομῆς εἰς τὸν Σύλλογον Συναυλιῶν Ἀθηνῶν». — Ὁ κ. Ι. Ἀποστόλου, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Ν. Δ. τῆς 2 Μαΐου 1928, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3372, 3389 καὶ τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Ἰανουαρίου 1928 κλπ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Κοκκινάκης καὶ Κ. Πολυχρονάκης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀπονομῆς μισθοῦ τοῦ Τμηματάρχου βʹ τάξεως εἰς τοὺς εἰσηγητὰς καὶ τοὺς τούτοις ἐξομοιουμένους τῶν Πολιτικῶν Ὑπουργείων».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Κωστόπουλος ἐπὶ ψηφίσματος τοῦ Λαοῦ Μεσσηνίας, περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου.

§4Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς κτηνοτρόφων καὶ ἐλαιοπαραγωγῶν Εὐβοίας, ὁ κ. Παπαστρατῆς.

§6Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Καὶ ἐξ ὑποχρεώσεως πρὸς τοὺς ἐντολεῖς μου, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἀναφορᾶς περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται καὶ ἥτις θὰ σᾶς χρησιμεύσῃ διὰ τὸν καταδικαζόμενον προϋπολογισμόν, ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον καὶ χθὲς εἶπα. Διότι κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν ἠθέλησα νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις τῶν συμπολιτῶν μου, λόγῳ ὅμως τοῦ θορύβου κατέστη ἀδύνανον νὰ γίνω ἀντιληπτός. Ὅπως καὶ ἄλλοτε εἶπον, δὲν εἶναι καὶ πρώτη φορὰ ποὺ ἔρχεται τὸ ζήτημα καὶ ἐλπίζω νὰ εἶναι ὡρισμένως ἡ τελευταία καὶ ἀπὸ τὴν καλήν σας διαβεβαίωσιν καὶ ἀπὸ τὰ καλὰ λόγια, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν. Δὲν ζητοῦν οὔτε χάριν, οὔτε ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ζητοῦν ἁπλούστατα μίαν δικαιοσύνην, μίαν ἰσότητα φορολογικὴν διὰ τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς εἶναι εὐγνώμονες τόσον εἰς ὑμᾶς, ὅσον καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν καὶ ὁ νόμος αὐτὸς ἀποτελεῖ μέρος τοῦ ὅλου Κράτους δὲν μπορεῖ νὰ διαφέρῃ φορολογική.

§7Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ὅμως εὐκολωτέρα ἡ λαθρεμπορία εἰς τὸν νομὸν αὐτόν.

§8Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Πιθανώτερα, ἀλλὰ τὸν κλέπτην θὰ εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ τὸν ἐμποδίσῃ.

§9Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι μικρὰ ἡ ἀπόστασις δυστυχῶς. Δὲν μπορεῖτε νὰ εἴπητε, ὅτι εἶναι δυσκολωτέρα ἡ λαθρεμπορία ἐκεῖ ἀπὸ τὴν Κρήτην, ὅπου ὁ λαθρέμπορος ἔχει θάλασσαν, ἀπὸ τὴν Στερεάν.

§10Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη, λόγῳ τῶν λαθρεμπόρων νὰ ὑποφέρῃ ὅλος ὁ κόσμος.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ πρᾶγμα ἔχει κἄποιον λόγον· τώρα σεῖς ζητεῖτε νὰ γίνῃ ἀλλοιῶς, θὰ ἐξετασθῇ καὶ θὰ ἴδωμεν τί μπορεῖ νὰ γίνῃ.

§12Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὅ,τι ποσὸν φορολογεῖται ἀπὸ τοὺς λιμένας νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι θὰ εἰσπράξῃ τὸ δημόσιον πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι εἰσπράττει σήμερον. Διότι μὲ τὴν δεκάτην σήμερον δὲν ἠμποροῦν τίποτε ἄλλο νὰ κάμνουν οἱ παραγωγοὶ παρὰ νὰ πληρώνουν ἀλλὰ τὰ χρήματα αὐτά, νὰ πηγαίνουν ὄχι εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, ἀλλὰ εἰς τοὺς ἐκμεταλλευτάς, οἱ ὁποῖοι καταχρῶνται τὸ Δημόσιον καὶ τοὺς παραγωγούς. Δὲν ἔχει τὸ Δημόσιον νὰ πάθῃ τίποτε· κάμετε ἕνα προϋπολογισμόν. Οἱανδήποτε κατανάλωσιν καὶ ἂν θέλετε νὰ βάλετε εἰς τοὺς κατοίκους αὐτούς, τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐξάγεται θὰ φορολογῆτε μὲ τὸ ὑψηλὸν ποσοστόν.

§13Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Προτείνατέ μας σεῖς ποὺ ἔχετε τὸ εὔλογον ἐνδιαφέρον τὴν στρεμματικὴν φορολογίαν καὶ ἡμεῖς ἀναλαμβάνομεν νὰ τὸ κάμωμεν. Μὴ σᾶς φαίνεται ὅμως τόσον παράξενον. Ἡμεῖς εἰς τὴν Κρήτην ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἐπληρώναμεν αὐτὸν τὸν φόρον. Ἄν θέλετε νὰ φθάσετε εἰς κἄποιαν λύσιν, νὰ κάμητε τρίτον φορολογικὸν σύστημα.

§14Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ τὸ σκεφθῆτε τὸ ζήτημα αὐτό.

§15Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸ σκεφθῶμεν ἀλλὰ δὲν μποροῦμεν νὰ σᾶς δώσωμεν καμμίαν ὑπόσχεσιν.

§16Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι εἶναι δίκαιον.

§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀλλὰ νὰ μὴ εἶναι ἐπιζήμιον διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§18Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐπίσης διὰ τοὺς ὀρεινοὺς κτηνοτρόφους ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι λόγῳ τῶν μέσων τῆς Συγκοινωνίας τὸ προϊὸν τὸ ὁποῖον παράγουν δὲν ἔχει τὴν ἐμπορικὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἔχει τῶν ἄλλων μερῶν τῶν πεδινῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς καλλιτέραν συγκοινωνίαν καὶ μποροῦν νὰ πωλήσουν τὸ γάλα τους εἰς καλλιτέρας τιμάς. Θὰ ἤθελα λοιπὸν νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπαναφέρετε τὴν παλαιὰν τιμὴν ἥτις ἦτο καὶ ἄλλοτε καὶ κατηργήθη.

§19Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Καρυστίας πολλάκις πράγματι μοὶ ἀνέπτυξε τὸ αἴτημα τῶν συμπολιτῶν του ἐπιθυμούντων νὰ καταβάλωσι ἐπὶ τοῦ ἐλαίου ἐξαγωγικὸν δασμὸν ἀντὶ τῆς σήμερον πληρονωμένης δεκάτης. Εἶπον εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι τὸ ἐπιχείρημά του καθ’ ὃ ἡ Εὔβοια ὡς νῆσος πρέπει νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ φορολογικὸν σύστημα Κρήτης, Λέσβου, Κερκύρας, ὡς πρὸς τὸ ἔλαιον, εἶναι κατ’ ἀρχὴν βάσιμον. Πρέπει ἐν τούτοις νὰ ἐξετασθῇ μήπως ἐκ τῆς γειτνιάσεως τῆς Εὐβοίας πρὸς τὴν ἔναντι ξηρὰν ὑπάρχει κίνδυνος διαφυγῆς τοῦ φόρου ἐκ λαθρεμπορίας. Ὁ κ. συνάδελφος βεβαιοῖ καὶ προσφέρεται ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι πάντοτε ἡ ἀπόδοσις τοῦ φόρου θὰ εἶναι μεγαλυτέρα τῆς ἀποδόσεως τῆς πληρωμῆς τῆς δεκάτης. Δὲν ἐπιθυμῶ τίποτε καλλίτερον ἀπὸ τοῦ νὰ πεισθῶ περὶ τῆς τοιαύτης ἀποδόσεως τοῦ φόρου ὅταν θ’ ἀποφασίσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοντσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ συλλόγου Πατρῶν, Λαρίσσης κλπ.

§21Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασιάδης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§23Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Θὰ ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ τὰ σχετικὰ μέτρα καὶ παύσῃ τὸ ἄτοπον τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται, ὥστε νὰ δίδωνται ἄδεια ἀσκήσεως τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ ἐπαγγέλματος εἰς πρακτικοὺς ἀνθρώπους. Οἱ ὀδοντοϊατροὶ ἀπὸ 45ετίας καὶ πλέον ἐξέρχονται ἀπὸ τὴν ὁμώνυμον σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου. Ἡ πληθώρα τῶν πρακτικῶν αὐτῶν, εἶναι προφανῶς εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ ἑπομένως δημιουργεῖται ἕνας συναγωνισμὸς ἀθέμιτος.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαννόπουλος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῆς ἐπιτροπῆς Γορτυνίων.

§25Δ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καταθέτων ἀναφορὰν τῆς ἐπιτροπῆς Γορτυνίων περὶ κατασκευῆς τῆς ἐκεῖ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως ἐξετάσῃ εὐμενῶς ταύτην.

§26Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐλπίζω, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ ὁδὸς αὕτη εἰς τὰ ἔργα ἅτινα θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἑταιρεία Μακρῆ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀμαλιάδος.

§28Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἡ Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Ἀμαλιάδος δι’ ἀναφορᾶς της ἐπανέρχεται εἰς τὴν παράκλησίν της νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ἐπανασύστασις τοῦ νόμου περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Συνιστῶ λοιπὸν τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν πρὸ καιροῦ δοθεῖσαν ὑπόσχεσίν του, ὅτι θὰ ὑποβάλῃ τὸν σχετικὸν νόμον.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασιάδης, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐφοριακῶν ὑπαλλήλων Σπάρτης, Λαρίσσης καὶ Ξάνθης.

§30Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε Πρόεδρε.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας.

§32Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, κ. Πρόεδρε.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀποστόλου, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου τοῦ σωματείου Ἑλλήνων ὑπηκόων.

§34Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Πρόκειται περί διαμαρτυρίας τοῦ σωματείου Ἑλλήνων ὑπηκόων Θεσσαλονίκης. Τὸν Ὀκτώβριον συνεστήθη ἓν συνεργεῖον πληρωμῶν τῶν δικαιούχων Θεσσαλονίκης. Ἡ ὑπηρεσία σας ἔστειλεν καταστάσεις μόνον διὰ 60 δικαιούχους καὶ ἐπληρώθησαν αὐτὰ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν. Ἔκτοτε δὲν ἐπληρώθη κανεὶς ἄλλος καὶ αἱ καταστάσεις καθυστεροῦνται καὶ οἱ λοιποὶ δικαιοῦχοι δὲν πληρώνονται.

§35Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅπως γνωρίζετε κ. συνάδελφε, ἡ πρόνοια αὐτὴ ἡ ὁποία ἐλήφθη ἦτο ὅλως ἐξαιρετική. Αἱ πληρωμαὶ ἐξετελέσθησαν καὶ ἐκτελοῦνται. Ἡ ὀρθὴ παρατήρησις, ὅτι παραμένουν 60 δικαιοῦχοι ἄνευ πληρωμῆς, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι δὲν εἶναι εἰς ὡρισμένους καταλόγους ἐγγεγραμμένοι οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι Θεσσαλονίκης, εἶναι ἐγκατεσπαρμένοι εἰς διαφόρους φακέλλους. Ἑπομένως συμπίπτει φάκελλοί τινες νὰ μὴ περιέχουν τοιαύτας καταστάσεις καὶ ἑπομένως προσωρινῶς νὰ διακόπτωνται αἱ πληρωμαί.

§36Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἐπίσης ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾶ καὶ τὴν σύστασιν μιᾶς ἀκόμη ἐπιτροπῆς. Ὑπάρχου 12 ἐπιτροπαὶ καὶ παρακαλοῦμεν νὰ συσταθῇ ἄλλη μία ἀκόμη.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Θεσσαλονίκης, περὶ πληρωμῆς εἰς αὐτοὺς εἰς χρυσᾶς δραχμὰς παρὰ τῆς Ἀνωνύμου Ἑλληνικῆς Ἀσφαλιστικῆς Ἑταιρείας.

§38Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Συνιστῶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ νὰ ἐνασκήσῃ πίεσιν ἐπὶ τῆς ἑταιρείας διὰ νὰ πληρώσῃ εἰς χρυσόν, σύμφωνα πρὸς τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἢ τοὐλάχιστον νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ρυθμίσῃ τὸ ὅλον ζήτημα τῶν εἰς χρυσὸν καταθέσεων, διότι δὲν χρεωστοῦν τίποτε οἱ ἀσφαλισθέντες εἰς χρυσὸν νὰ πληρώνουν.....

§39Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ζητῶμεν νὰ συνδυασθῇ μὲ τὰς εἰς χρυσὸν ὑποχρεώσεις καὶ ἑπομένως θὰ λυθῇ μετ’ αὐτῶν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαδᾶς, ἐπὶ ψηφίσματος τοῦ συλλόγου ἐμποροϋπαλλήλων Ἀθηνῶν.

§41Χ. ΛΑΔΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζῖσκος, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως ἀναπήρων πολέμου.

§43Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψει του καὶ μὴ καταργηθῇ ἡ μονοπωλιακὴ πώλησις τῶν σιγαρέττων ὑπὸ τῶν ἀναπήρων.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαδᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς διευθυντῶν γραφείων ἐλευθέρας ἀγορᾶς περὶ τροποποιήσεως χρηματιστηριακοῦ νόμου.

§45Χ. ΛΑΔΑΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ γραφείου ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Ὅπως γνωρίζητε, κύριε ὑπουργέ, καλλίτερα ἀπὸ ἐμέ, εἶναι ἓν σωματεῖον ἀνεγνωρισμένον ἐπισήμως ἀπὸ τὸ 1925 καὶ ἐργάζεται ἀπὸ ὀκταετίας. Ἐπλήρωσε φόρους βαρυτάτους, πρόκειται δὲ περὶ χιλίων οἰκογενειῶν αἱ ὁποῖαι ζοῦν ἀπὸ τὰς ἐργασίας τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Διὰ τοῦ νόμου 3662 ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη τελευταίως κατηργήθησαν τὰ γραφεῖα αὐτὰ καὶ αἱ οἰκογένειαι αὐταὶ κατεδικάσθησαν εἰς τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον. Γνωρίζετε καλλίτερα ἀπὸ ἐμὲ καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ἀλλοῦ, ἔχει ἀναγνωρισθῆ ἡ ὀργάνωσις τῶν γραφείων αὐτῶν καὶ ἐκδίδουν μάλιστα καὶ χρηματιστηριακὰ δελτία. Παρακαλῶ νὰ ληφθοῦν τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ νὰ μὴ καταδικασθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον, πρόκειται δὲ περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἀνέκαθεν ἤσκουν τὸ ἐπάγγελμα αὐτὸ καὶ ἔχουν προσφέρει ἀρκετὰ εἰς τὸ Κράτος, διότι ἔχουν πληρώσει χιλιάδας λίρας καὶ δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ νὰ διαπραγματεύωνται καὶ αὐτὰ τὰ ἐθνικὰ δάνεια. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ μὴ κάμωμεν τὴν χάριν αὐτὴν εἰς τοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ γίνῃ σχετικὴ τροποποίησις τοῦ νόμου, εἰς τρόπον ὥστε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν προσφέρει ἀρκετὰ εἰς τὸ Κράτους, νὰ μὴ μείνουν αὔριον εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§47Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ ὅσα εἶπε ὁ κ. συνάδελφος. Γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἠσχολοῦνται μόνον μὲ τὰ ἀνταλλάξιμα. Ἡ τροποποίησις τοῦ νόμου, περὶ χρηματιστηρίων, ἐπιβάλλεται τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς κατὰ ποῖον τρόπον διωρίσθησαν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1923 οἱ χρηματισταί, αὐτὸ δὲ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι θὰ τοὺς διορίσῃ ἐκφωνητάς, δὲν τοὺς ἱκανοποιεῖ ἀπολύτως, διότι θὰ ἐξυπηρετοῦν τοὺς ἄλλους χρηματιστὰς οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὰ αὐτὰ προσόντα μὲ αὐτούς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος.

§49Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Παραδόξως βλέπω ἀναγεγραμμένον τὸ τὸ ὄνομά μου εἰς τὴν ἀναφορὰν διὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶμαι διόλου σύμφωνος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ ἐκ τοῦ νόμου, νὰ ἐφαρμόζῃ τὸν νόμον περὶ χρηματιστηρίου. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτὴ 20 ἢ 50 ἄνθρωποι νὰ λυμαίνωνται τὸ χρηματιστήριον· εἶναι ἀπελπισία. Πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὸν νόμον, ἢ ὑπάρχει νόμος ἢ δὲν ὑπάρχει.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλογερᾶς.

§51Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δὲν ἐπροτιθέμην νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ διότι ἐνόμισα, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ λάβῃ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἱκανοποιητικὰ διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Κατόπιν ὅμως τῶν λεχθέντων παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἔχει δημιουργηθῇ μία πραγματικότης. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ζοῦν καὶ ζοῦν πολὺ τιμίως ἀπὸ τὴν ἐργασίαν αὐτήν, ἡ ὁποία πᾶν ἄλλο δύναται νὰ θεωρηθῇ ἢ μὴ κανονική. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ παραγνωρίζῃ μίαν πραγματικότητα καὶ νὰ μᾶς λέγῃ, ὅτι θὰ τοὺς διορίσῃ ἐκφωνητάς. Δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζηται μία πραγματικότης δυνάμει τῆς ὁποίας ζοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§53Π. ΦΛΩΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ μὴ θελήσῃ, διὰ τῆς ἀπορρίψεως τῆς αἰτήσεως τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν Βουλήν, νὰ δημιουργήσῃ καὶ ἄλλους ἀέργους, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς θὰ καταφύγουν πάλιν εἰς τὴν Βουλήν καὶ θὰ ζητοῦν ἀποζημιώσεις.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζῖσκος.

§55Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος.

§57Μ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συνηγορῶ θερμότατα ὑπὲρ τῶν ἀναφερομένων, καθ’ ὅσον οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι μοῦ ὑπαγορεύουν τοῦτο εἶναι πολὺ πειστικοί, πιστεύω δέ, ὅτι καὶ ὁ κ. Εὐριπαῖος, ὁ ὁποῖος πρὸς στιγμὴν διεφώνησε, θὰ συμφωνήσῃ καὶ αὐτὸς μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν λόγων τούτων. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Χίλιαι περίπου οἰκογένειαι, μεταξὺ τῶν ὁποίων αἱ περισσότεραι πρόσφυγες, ἄνθρωποι δηλαδὴ οἱ ὁποῖοι ἐξήσκησαν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ χρηματιστοῦ καὶ τοῦ χρηματομεσίτου εἰς τὸν τόπον των κατὰ τὴν περίοδον τῆς πρώτης καταστροφῆς, ἀποζοῦν μέχρι τοῦδε ἀπὸ τὸ ἐπάγγελμα αὐτό. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἂν ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος τῆς 26 Δεκεμβρίου, θὰ εὑρεθῶσιν μοιραίως εἰς τὰς ὁδοὺς ἀπομένοντες ἄεργοι εἰς βάρος τοῦ Κράτους καὶ μὲ ἀπαιτήσεις νέων θυσιῶν ἐκ μέρους αὐτοῦ ὑπὲρ αὐτῶν. Ἐνῷ ἀντιθέτως ἐργαζόμενοι, ἀποδίδουσιν αὐτοὶ εἰς τὸ Κράτος διὰ τῆς φορολογίας τοῦ φόρου τῶν ἐργασιῶν των σοβαρώτατα ποσά. Οὕτω γνωρίζω κατάστημα, τὸ ὁποῖον ἀποδίδει μηνιαίως 250.000 δρχ. ἐκ φορολογίας. Ἄλλως τόσον ἐν Γαλλίᾳ ὅσον καὶ ἐν Ἀμερικῇ, ἐκτὸς τῶν ἐπισήμων χρηματιστῶν ὑφίσταται ἀνάλογος θεσμός, ἐξυπηρετῶν πολλαπλῶς τὰς κοινωνικὰς καὶ οἰκονομικὰς ἀνάγκας. Σήμερον εἰς τὸ χρηματιστήριον ὑπάρχουν 200 ἀξίαι, ἀπὸ τὰς ὁποίας δὲν ζητοῦν ὑπὲρ αὐτῶν οἱ βιοπαλαισταὶ αὐτοὶ διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των παρὰ τὰς προσφυγικὰς ὁμολογίας καὶ τὰ δάνεια τοῦ 1922 καὶ 1926, πράγματα συγκριτικῶς ἀσήμαντα, διὰ τὰ εἴδη καὶ τὰ ποσὰ τῶν μεγάλων ἀξιῶν τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν εἰς τὸ χρηματιστήριον. Ἐπὶ τούτου νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας συνεχίζων τὴν πατρικήν του ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ὑπέδειξε μέχρι τοῦδε, θὰ θελήσῃ νὰ ἐξεύρῃ τρόπον ἀναστολῆς τῆς σκληρᾶς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, μέχρις ὅτου ἐξευρεθῇ νομοθετικὴ λύσις, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνω θὰ ὠφελήσῃ ὄχι μόνον τὰ ἄτομα, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ κρατικὰ συμφέροντα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βολουδάκης.

§59Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαρσέλος.

§61Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Μὴ λησμονῆτε, κ. βουλευταί, ὅτι μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφὴν ἐλθόντες οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐνταῦθα προσεπάθησαν νὰ εὕρουν πόρον ζωῆς. Κατώρθωσαν δὲ μετὰ πενταετῆ βίον νὰ εὕρουν ἕνα πόρον ζωῆς καὶ δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐξακολουθήσουν αὐτὴν τὴν ἐργασίαν των. Συνιστῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος τοσοῦτον καλῶς διεχειρίσθη τὸ ζήτημα τοῦτο, νὰ φροντίσῃ ὅπως δοθῇ δίκαιον εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον τὴν διαχείρισιν τῶν προσφυγικῶν ὁμολογιῶν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιγδέμογλου.

§63Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποστηρίζων τὴν ἀναφορὰν τῶν 3.000 αὐτῶν χρηματιστῶν ἐκ Τουρκίας, δὲν θὰ ἐπικαλεσθῶ οὔτε τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τὴν συμπάθειαν, οὔτε τῆς Βουλῆς. Οἱ κύριοι χρηματισταὶ ἐλθόντες ἐν Ἑλλάδι μετὰ τὴν καταστροφὴν προὐκάλεσαν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διέταξεν τὸν διπλασιασμὸν τῶν χρηματιστῶν τοῦ ἐπισήμου χρηματιστηρίου, ἀποκλειστικῶς μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τοῦ νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ οἱ χρηματισταὶ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ Κωνσταντινουπόλεως, οἱ ὁποῖοι ἦλθον κατεστραμμένοι ἐνταῦθα. Τὸ ἐπίσημον Χρηματιστήριον, ὄχι μόνον δὲν ἐξετέλεσεν τὴν ἀπόφασιν τὴν Κυβερνητικήν, ὄχι μόνον δὲν ἀνταπεκρίθη εἰς τὴν ληφθεῖσαν σχετικὴν νομοθετικὴν ἀπόφασιν τοῦ διπλασιασμοῦ τῶν ἐπισήμων χρηματιστῶν, ἀλλ’ ἔκαμε κατάχρησιν τῆς νομοθετικῆς αὐτῆς ἀποφάσεως καὶ ἀντὶ νὰ διορίσῃ τοὺς ἐκ Τουρκίας χρηματιστὰς εἰς τὸν διπλάσιον ἀριθμὸν τῶν ἤδη ὑπαρχόντων χρηματιστῶν, διώρισεν ὅσους ἤθελεν καὶ ὅποιους ἤθελεν. Ἐφ’ ὅσον οἱ 1000 αὐτοὶ χρηματισταὶ ἀνέκαθεν ἔχουν τὸ ἐπάγγελμα αὐτὸ καὶ ἐφ’ ὅσον εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου καὶ εἰς τὰς μεγαλυτέρας πρωτευούσας ἐν Παρισίοις καὶ ἐν Λονδίνῳ, ὑπάρχει τὸ λεγόμενον «κουλὶς» δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθῇ καὶ ἐνταῦθα ἡ ἐλευθέρα ἀγορά δεδομένου, ὅτι αὐτοὶ δὲν ζητοῦν παρὰ μόνον νὰ ἐργάζωνται ἐπὶ τῶν ὁμολογιῶν καὶ ἐπὶ τῶν χρεωγράφων τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν ἀποκλειστικῶς τοὺς πρόσφυγας. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ὅπως ἀκυρωθῇ μὲν ὁ νόμος ὁ ὁποῖος προβλέπει τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν γραφείων αὐτῶν, τροποποιηθῇ δὲ ἀναλόγως τῶν ὑφισταμένων καὶ εἰς ἄλλα μέρη τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου ἰσχύοντος καὶ νὰ καθιερωθῇ καὶ ἐδῶ τὸ σύστημα τῶν «κουλὶς».

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης.

§65Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταυρόπουλος.

§67Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρός.

§69Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶναι πολὺ συμπαθὴς ἡ αἴτησις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἀπὸ τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ στερηθῇ τὸ ψωμί. Πρόκειται περὶ 1000 οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι θ’ ἀφεθοῦν εἰς τοὺς δρόμους. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θὰ ἔχῃ τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ δίκαιον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§70Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις ἐπέδειξεν ἤδη τὴν συμπάθειάν της πρὸς τοὺς βιοπαλαιστὰς τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Ἐνῷ ὁ νόμος περὶ χρηματιστηρίου τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ τελευταία Βουλὴ ἰσχύει ἀπὸ τῆς 26 Ὀκτωβρίου ἐπετύχομεν δίμηνον ἀποχὴν τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι κατὰ τὸ δίμηνον διάστημα θὰ ἐξευρίσκετο μία λύσις δίδουσα ἱκανοποίησιν καὶ εἰς τὸ ἐπίσημον χρηματιστήριον καὶ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Δυστυχῶς παρ’ ὅλας μου τὰς προσπαθείας τὸ ἐπίσημον χρηματιστήριον ἐδείχθη ἀδιάλλακτον καὶ ἀξιοῖ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἐδήλωσα πρὸς τοὺς ἐπισήμους χρηματιστάς, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀγνοήσωσι μία πραγματικότητα, πρὸ τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ μείνῃ ἀδιάφορος. Ἐγὼ βεβαίως δὲν θὰ κάμω χρῆσιν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων διὰ νὰ διαλύσω τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, ὁ νόμος ὅμως εἶναι νόμος καὶ τὰ δικαστήρια ὀφείλουν νὰ τὸν ἐφαρμόσουν. Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ καὶ ὑπόσχομαι κατὰ τὴν ἐπάνοδον ἡμῶν, νὰ εἰσηγηθῶ πρὸς ὑμᾶς τροποποίησιν τοῦ ὑφισταμένου νόμου, δι’ ἧς νὰ δοθῇ μία λύσις ἱκανοποιητικὴ διά τε τὴν ἐπίσημον καὶ ἐλευθέραν ἀγορὰν (χειροκροτήματα).

§71Π. ΦΛΩΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ σταλῶσιν εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Τσιοτίου.

§73Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Τσιοτίου τοῦ τέως Δήμου Φαρκανδῶνος οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦσι τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως τὸ ταχύτερον λάβῃ μέριμναν περὶ ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ Τσοτίου–Κεραμιδίου, διότι λόγῳ τῆς κακῆς καταστάσεως αὐτῆς ἐπλημμύρισεν ὁλόκληρος ὁ κάμπος καὶ οἱ κάτοικοι τῶν πέριξ χωρίων συγκοινωνοῦσι μὲ σχεδίας· ἀφίνω δέ, ὅτι κατεστράφη ὑπὸ τῶν ὑδάτων ὁλόκληρος ἡ σιτοπαραγωγή. Πρέπει ἀπαραιτήτως, κ. ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, νὰ γίνωσι μερικὰ γεφύρια, διὰ νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις αὐτή. Δυστυχῶς ἡ ὁδὸς αὐτὴ ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἐπαρχιακὴ ὁδός, ἐνῷ εἶναι ἐθνικὴ ὁδός. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Πανίτσης.

§75Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐπὶ τοῦ κατατεθέντος τηλεγραφήματος, κύριε Πρόεδρε, τῶν κατοίκων Πανίτσης Δήμου Φαρκαδῶνος ἤθελον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὰ ἑξῆς! Ἐπ’ ὀνόματι τῆς κοινότητος Πανίτσης παρεχωρήθη ἓν λειβάδιον ἐνῷ οἱ κάτοικοι εἶχον ζητήσει τοῦτο, ἡ κοινότης ἔχει μὲν δικαίωμα νὰ διαχειρίζηται τὸ λειβάδιον, ἀλλὰ ἐκ τοῦ νόμου δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ διαγράφῃ ὡς θέλει τοὺς ἐν Ἀμερικῇ διαμένοντας ἢ τοὺς θανόντας. Παρακαλῶ λοιπόν, ὅπως ὁ κύριος ὑπουργὸς λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§76Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαννόπουλος, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου τοῦ τέως δήμου Ἀκράτας.

§78Δ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον τέως δήμου Ἀκράτας, ὡς καὶ πολλαὶ ἄλλαι κοινότητες παραπονοῦνται, διότι ὑπήχθησαν δικαστικῶς εἰς τὸ νεοσύστατον πρωτοδικεῖον Καλαβρύτων τὸ ὁποῖον ἀπέχει πολύ, διότι ἐνῷ μεταβαίνουν καὶ ἐπιστρέφουν αὐθημερὸν εἰς τὰς Πάτρας, διὰ τὰ Καλάβρυτα θέλομεν τέσσαρας ἡμέρας. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὸ ψήφισμα τῶν κατοίκων τέως δήμου Ἀκράτας καὶ ὑπαχθῶσι καὶ πάλιν εἰς τὸ πρωτοδικεῖον Πατρῶν.

§79Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχω γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, παρήγγειλα δὲ εἰς τὸν κ. εἰσαγγελέα Πατρῶν ν’ ἀποφανθῇ, ἐὰν ἡ αἴτησις τῶν κατοίκων εἶνε δικαία. Ἀναμένω τὴν ἀπάντησιν διὰ νὰ προβῶ εἰς τὰ περαιτέρω.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν τυρεμπόρων Ἠπείρου, ὁ κ. Φλῶρος.

§81Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Κρίνω σκόπιμον νὰ ἐκφράσω τὰς ἀπείρους εὐχαριστίας σύμπαντος τοῦ κόσμου τῆς Ἠπείρου, διότι αἱ παρακλήσεις των ἐγένοντο ἀκουσταὶ παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ ἐνεσαρκώθησαν εἰς νόμον μὲν διότι ὁ ἐπιβαλλόμενος φόρος ἐξαγωγῆς τυροῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἠλαττώθη ἀπὸ 15 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν εἰς 2 δραχμὰς ἀδεία δὲ διότι ἐδόθη ἡ σχετικὴ ἄδεια. Ἕως ἐδῶ συμφωνοῦμεν πληρέστατα καὶ δι’ αὐτὸ εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑπουργόν, παραμένει ὅμως ἓν σκοτεινὸν σημεῖον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγὴν εὑρισκομένης ποσότητος τυροῦ, ἥτις διὰ λόγους προνοίας παραμένει εἰς τὰ ψυγεῖα, ἵνα μὴ καταστραφῇ ἀπὸ τοὺς θερινοὺς μήνας τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Τὰ τυριὰ αὐτὰ κύριοι συνάδελφοι, εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τριῶν τυρεμπόρων καὶ ἀποτελοῦν ἀκριβῶς τὴν παραγωγὴν τῆς ὀρεινῆς ἐπαρχίας Παραμυθιᾶς τοῦ νομοῦ Ἰωαννίνων. Ἀνέπτυξα καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ εἰς τὸν ἁρμόδιον διευθυντὴν τῆς ἀγορονομικῆς ὑπηρεσίας, τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐπιβάλλεται καὶ εἰς αὐτὰ τὰ τυριά, νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ ἀντικρούων τοὺς φόβους τῆς ὑπηρεσίας. Εἶπον, ὅτι διὰ νὰ χαρακτηρισθῇ Ἠπειρωτικὸς τυρὸς νὰ συσταθῇ μία ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν κ. γενικὸν διοικητὴν ἀπὸ τὸν νομάρχην τὸν διευθυντὴν τῆς ἀγορανομίας, ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν καὶ ἀπὸ τυρεμπόρους οἵτινες θὰ βεβαιώσουν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον τὸ τυρὶ αὐτὸ εἶναι Ἠπειρωτικόν. Δυστυχῶς εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς ἀγορανομίας ὑπάρχει ἕνας κέρβερος ὄχι μὲ τρεῖς κεφαλάς, ἀλλὰ μὲ κάτι πάρα πάνω ὁ ὁποῖος φοβούμενος μὴ τυχὼν ἀνοιχθῇ νέα πόρτα καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου διαρρεύσῃ ὁ τυρὸς τῆς Ἠπείρου, δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐξαγωγήν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπετράπη ἡ ἐξαγωγὴ 40% ἐπὶ τῆς ποσότητος τοῦ κεφαλοτυρίου, αὐτὸ δὲ τὸ τυρὶ ἀνέκαθεν κατηναλίσκετο εἰς τὴν Ἰταλίαν, διότι ἐκεῖ ἔχουν ὡς καθημερινὴν τροφὴν τὰ μακαρόνια. Εἰδικῶς ὅμως ἐπὶ τῆς περιπτώσεως τοῦ τυροῦ τῆς Παραμυθιᾶς πρέπει νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρα προσοχή, διότι ἐὰν δὲν γίνῃ ἡ ἐξαγωγὴ αὐτῆς τῆς ποσότητος θὰ πληγῇ ἡ κτηνοτροφία τῆς Παραμυθιᾶς διὰ τὴν ὁποίαν ἐνδιαφερόμεθα, διότι οἱ ἔμποροι ἔχοντες παρακαταθήκην καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ καταναλώσουν αὐτὴν δὲν θὰ πάρουν τὸ γάλα καὶ θὰ ὑποτιμηθῇ ὅπως ἔχῃ συμβῆ καὶ σήμερον πωλούμενον πρὸς 4.5 δραχμάς· καὶ τὶ θὰ γίνῃ ἡ κτηνοτροφία; Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐχὴν καὶ τὴν σύστασιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀποδεχθῇ οὗτος τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν δίδομεν, δηλαδὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν κ. γενικὸν διοικητήν, ἀπὸ τὸν κ. εἰσαγγελέα τῶν πρωτοδικῶν καὶ λοιποὺς καὶ ἀπὸ ἕνα κτηνοτρόφον ἢ τυρέμπορον νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι αὐτὸς ὁ τυρὸς εἶναι Ἠπειρωτικὸς καὶ ὅτι εὑρίσκεται ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου εἰς τὰ ψυχεῖα Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἄλλως τε κάθε κεφαλοτύρι φέρει τὴν σφραγίδα του, ὑπάρχουν δὲ καὶ βιβλία ἐκ τῶν ὁποίων καταφαίνεται τοῦτο. Ἐπίσης καταφαίνεται τοῦτο καὶ ἐκ τῶν ἐκφορτωτικῶν, ὡς ἐπίσης ὑπάρχουσι καὶ παντὸς εἴδους ἀποδείξεις βεβαιοῦσαι τὸν τόπον τῆς προελεύσεως.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταυρόπουλος.

§83Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσω εὐχαριστίας πρὸς τοὺς ἁρμοδίους κυρίους ὑπουργοὺς Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, οἱ ὁποῖοι, διὰ τῆς ἀποφάσεώς των ἐζήτησαν νὰ ἐξυπηρετήσωσι τὰ συμφέροντα τῶν κτηνοτρόφων καὶ τυροκόμων τῆς Ἠπείρου. Ἀλλὰ διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς μέγα μέρος τῆς παραγωγῆς τυροῦ Ἠπείρου τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὰ ψυχεῖα τοῦ Πειραιῶς προέρχεται ὅμως, εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἀπὸ τὰ τυροκομεῖα τῆς Ἠπείρου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ. Τοῦτο δὲ διότι εὑρίσκεται ἐν Πειραιεῖ καθόσον ἐν Ἠπείρῳ δὲν ὑπάρχουν ψυχεῖα ἀλλ’ οὔτε χῶρος εἰς τὸ ψυγεῖον Πρεβέζης καὶ οὗτος εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἠναγκάσθησαν οἱ ἐκεῖ τυροκόμοι νὰ τὸ ἀποθηκεύσωσιν ἐν Πειραιεῖ. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι τὰ τυριὰ αὐτὰ εἶναι προελεύσεως Ἠπειρωτικῆς καὶ εἶναι ἀνάγκη, ὅπως καὶ δι’ αὐτὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγή των. Πιθανῶς ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι συντρέχουν ὑπὲρ τοῦ ἐν Πειραιεῖ Ἠπειρωτικοῦ τυροῦ νὰ συντρέχουν καὶ δι’ ἄλλους τυρεμπόρους τοῦ Πειραιῶς καὶ ὅτι εἶναι δύσκολον ἡ ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία νὰ παρακολουθῇ ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα. Ἐγὼ ὅμως φρονῶ, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει καὶ δι’ ἄλλους τυρεμπόρους τοῦ Πειραιῶς συντρέχουν οἱ αὐτοὶ λόγοι, ἔχει καθῆκον ἡ πολιτεία νὰ διευκολύνῃ καὶ αὐτοὺς εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ τυροῦ των, διότι δὲν πταίουν βεβαίως αὐτοὶ ἐὰν ἡ ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία εἶναι ἀνεπαρκὴς νὰ παρακολουθήσῃ τὸ ζήτημα αὐτό. Τὶ πταίει μία ὁλόκληρος περιφέρεια Τσαμουργιᾶ τῆς Ἠπείρου νὰ ὑποφέρῃ, διότι ἡ ὑπηρεσία λόγῳ ἀνεπαρκείας δὲν δύναται νὰ παρακολουθήσῃ τ’ ἀναφερόμενα εἰς τὸ προϊόν των; Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον ἐπαπειλεῖ τὴν τυροκομίαν τῆς Ἠπείρου. Ἔρχεται ἤδη ἡ νέα ἐσοδεία ἡ ὁποία δὲν θὰ δύναται νὰ τοποθετηθῇ ἐφ’ ὅσον ἡ παλαιὰ ἐσοδεία δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξαχθῇ. Ὅθεν παρακαλῶ ὑμᾶς κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ λάβητε πρόνοιαν σχετικῶς μὲ τὴν ὑπηρεσίαν σας ἀπὸ τὴν ὁποίαν φρονῶ ἀκραδάντως, ὅτι προέρχεται τὸ κώλυμα καὶ ὄχι ἀπὸ ἔλλειψιν γνησιότητος ἥτις διαπιστοῦται ἐκ τῆς σφραγῖδος τὴν ὁποίαν φέρει τὸ κεφαλοτύρι καὶ ἥτις σχετίζεται κατὰ τὴν πῆξιν αὐτοῦ. Ἂν κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως εἶναι δυνατὴ ἡ μετατροπὴ τοῦ τυροῦ εἰς γάλα—ὅπερ ἀδύνατον—τότε μόνον θὰ πιστεύσωμεν εἰς πλαστὴν σφραγῖδα, ὡς προηγουμένως εἴπατε.

§84Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἴπω καὶ ἐγώ, συμφωνῶ μετὰ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων, ὅτι αἱ ληφθεῖσαι πληροφορίαι εἶναι τόσον καλαί, ὥστε θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ τυροῦ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὡς ἔχουσιν σήμερον τὰ πράγματα, τοῦτο δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Σήμερον ἐπετράπη ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ τυροῦ ἀλλ’ ἐν μέρει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ περίστασις τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξαν οἱ κύριοι προλαλήσαντες, εἶναι περίστασις ἡ ὁποία ἐξετάσθη μετὰ πολλῆς προσοχῆς, ἀλλὰ δυστυχῶς οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους παρουσιάσθη ἐγέννησεν τὸν φόβον, ὅτι δύναται ν’ ἀνοιγῇ εἷς δρόμος διὰ νὰ ἀπέλθῃ ὅλον τὸ τυρὶ καὶ οὕτω ἡ ἄδεια ἐσταμάτησεν ἕως ἐκεῖ. Δυστυχῶς ὅπως ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκεῖς ἐγγυήσεις, ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ θὰ περιορισθῇ εἰς τὸν Ἠπειρωτικὸν αὐτὸν τυρὸν καὶ δὲν θὰ ἐξέλθουν καὶ τὰ τυριὰ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, δὲν εἶναι δὲ ἀτυχῶς ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀγορανομίας τοιαύτη, ὥστε νὰ δύναται νὰ παρακολουθήσῃ τὴν κίνησιν ὅλων τῶν λιμένων.

§85Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γεννᾶται καμμία ἀμφισβήτησις περὶ αὐτοῦ, ἀλλά, κ. ὑπουργέ, τί πταίει ἡ ἐπαρχία Παραμυθιᾶς, ὅταν ἐξ ἀνάγκης ἀποστέλῃ τὴν παραγωγήν της εἰς τὰ ψυγεῖα τοῦ Πειραιῶς μὴ ἔχουσα τὰ μέσα νὰ ἔχῃ ἰδικά της ψυγεῖα;

§86Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ ὅπως ἐπιτραπῇ καὶ διὰ τὴν Κρήτην.

§87Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἐμπόδια δύνανται νὰ ὑπερπηδηθοῦν. Πάντως ὁ τυρὸς τῆς Ἠπείρου πρέπει νὰ τύχῃ ἰδιαιτέρας προστασίας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§89Π. ΦΛΩΡΟΣ. Τὰ τυριὰ αὐτὰ κ. ὑπουργὲ ἢ μᾶλλον τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη, παρουσιάζει τοῦτο τὸ κακὸν ὅτι ἀπαγορεύει νὰ ἐξάγωνται τυριὰ τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν κατανάλωσιν εἰς τὴν Ἰταλίαν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ μᾶς φέρῃ τεχνίτας οἱ ὁποῖοι νὰ μᾶς διδάξουν νὰ κάμνωμεν καλὰ τυριὰ καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι τὰ γάλατα τῆς Ἠπείρου δύνανται νὰ ἐπαρκῶσιν δι’ ὅλους τοὺς Πανέλληνας. Ἀλλ’ ἐὰν τοὺς φέρετε τοὺς τεχνίτας αὐτοὺς νὰ μὴ τοὺς χρησιμοποιήσητε ἐδῶ εἰς τὰ γραφεῖα, ἀλλὰ νὰ τοὺς ἀποστείλητε ἐπὶ τόπου εἰς τὰ τυροκομεῖα.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ροδόπουλος, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀμπελοκτημόνων Τυρνάβου.

§91Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου Τυρνάβου καὶ πέρυσι καὶ ἐφέτος ἐπέμεινε νὰ εἰσπράξῃ φόρον εἰς ὅλην τὴν παραγωγὴν τῶν σταφυλῶν τοῦ Τυρνάβου ἄνευ δικαιώματος, ἡ δὲ εἰσαγγελικὴ ἀρχὴ δὲν ἔλαβε καμμίαν φροντίδα νὰ προστατεύσῃ τοὺς παραγωγούς. Τὰ σταφύλια τοῦ Τυρνάβου τὰ ὁποῖα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐγεύθη καὶ ἐθαύμασεν, εἶναι ἀπὸ τὰ ὡραιότερα σταφύλια, τὰ ὁποῖα δύνανται νά καταναλωθῶσι καὶ εἰς τὴν Αὐστρίαν καὶ εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην. Μεταφέρω λοιπὸν τὴν σύστασίν μου ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὰ προσήκοντα μέτρα καὶ ἀπευθύνω αὐτὴν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπ’ ἐμοῦ, νὰ παραγγείλῃ εἰς τὸν εἰσαγγελέα τῶν ἐφετῶν νὰ παρέμβῃ παρὰ τῷ εἰσαγγελεῖ τῶν πρωτοδικῶν καὶ λάβῃ ἓν μέτρον κατὰ τῶν κυρίων αὐτῶν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§93Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Λαμβάνω τὴν τιμήν, νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, κύριοι βουλευταί, σχέδιον νόμου, «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν». Εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ παρελθοῦσαι Βουλαί, αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις ἠσχολήθησαν καὶ ἐξεδόθησαν καὶ διάφορα νομοθετικὰ διατάγματα ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ λύσις. Ἤδη προσεπαθήσαμεν δι’ ὅλων τῶν μέσων νὰ καταστήσωμεν ὅσον ἔνεστι δικαίαν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν, ὄχι μόνον ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν, ἀλλὰ καὶ αὐθαιρέτων κατοχῶν. Ἐλπίζω, ὅτι θὰ προσεγγίσωμεν κἄπως εἰς τὴν μᾶλλον δικαιοτέραν λύσιν, ἥτις δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἐπὶ ζητήματος τόσον πολυσχιδοῦς, ὥστε νὰ μὴ καθίσταται δυνατὸς ὁ προσδιορισμὸς τοῦ εἴδους ἑκάστης δικαιοπραξίας. Εἶναι τόσον πολυποίκιλαι αἱ μορφαὶ αὐτῶν, ὥστε ἐὰν ὑπάρχωσι καὶ ἐλλείψεις, ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ ἐλέγχου αὐτῆς νὰ τοὺς διορθώσῃ. Ἐπίσης κύριοι βουλευταὶ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ κληρονομικῶν δικαιωμάτων τῶν ἀνταλλαξίμων». Ὑπάρχει καὶ ἐδῶ ἀνωμαλία, περὶ τὴν ἐκδίκασιν τῶν κληρονομικῶν δικαιωμάτων καὶ πρέπει νὰ καθορισθῶσιν διὰ νόμου, ὥστε οἱ δικαιούμενοι ν’ ἀπευθύνωνται κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς παράσχωσιν τὴν ἀναλογίαν. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3392 καὶ τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἐμπροθέσμων ἀνεκδικάστων δηλώσεων τῶν ἀνταλλαξίμων». Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπέμειναν ἀρκεταὶ ἀνεκδίκαστοι δηλώσεις καίτοι ἐμπροθέσμως εἶχον ὑποβληθῆ καὶ ἐπειδὴ εἶναι δίκαιον νὰ μὴ ἐξαιρεθῶσι καὶ αὐταὶ τοῦ γενικοῦ μέτρου, παρατείνομεν τὴν προθεσμίαν ἐπὶ ἕξ μήνας, ὅπως ἐκδικασθῶσι καὶ αὐταί.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χατζῖσκος.

§95Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶναι κανονικὸν νὰ λάβω τὸν λόγον αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ζητήματος λίαν ἐπείγοντος, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ τὴν ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγα λεπτά. Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ τῆς κοινότητος Παλαιοχωρίου τῆς Δωρίδος, ὅτι πρὸ τριῶν ἡμερῶν συνέβη τρομερὸς κυκλών, ὁ ὁποῖος κατέστρεψε τὰς οἰκίας τοῦ Παλαιοχωρίου. Οἱ κάτοικοι εὑρίσκονται ἐν ἀπογνώσει. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη καὶ πρὸς αὐτὴν καὶ πρὸς τὸ Προεδρεῖον, χορηγηγήσῃ βοηθήματα καὶ διατάξῃ συγχρόνως τὸν κ. νομάρχην καὶ νομομηχανικὸν νὰ μεταβῶσιν ἐπὶ τόπου, διότι οἱ κάτοικοι λόγῳ τῆς ἀθλίας οἰκονομικῆς αὐτῶν καταστάσεως, δὲν δύνανται ν’ ἀντιμετωπίσωσι τὴν οἰκτρὰν αὐτὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθησαν.

§96Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. συνάδελφος δύναται νὰ εἶναι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. νομάρχης θὰ διαταχθῇ νὰ μεταβῇ πάραυτα ἐπὶ τόπου καὶ ἐξετάσῃ τὴν κατάστασιν, εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι θὰ μεταβῇ καὶ ὁ κ. νομομηχανικός.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Σᾶς παρακαλῶ ὑπάρχει πρότασις πολλῶν συναδέλφων περὶ προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 51 ἐπερωτήσεως. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης.

§98ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποίας ἐπερωτήσεως;

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι διὰ τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν.

§100Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ψηφισθοῦν τὰ νομοσχέδια τώρα.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν. Δέχεται τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως;

§102ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπορρίπτεται ἡ πρότασις. Ὁ κ. Ἠσαΐας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, περὶ τοῦ λιμένος Πειραιῶς.

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησις, κ. Πρόεδρε.

§105Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Νομίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ μερικὰ λεπτά; Ἔχει ἀναβληθῆ τόσας φοράς.

§106ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ γίνῃ νομοθετικὴ ἐργασία.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ εἶναι δικαίωμα τοῦ ἐπερωτῶντος. Δὲν δύναται νὰ μεταβάλεται ὁ κανονισμὸς τῆς Βουλῆς δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Διὰ νὰ γίνῃ νομοθετικὴ ἐργασία πρέπει νὰ παρακληθοῦν οἱ ἐγγεγραμμένοι, νὰ παραιτηθοῦν.

§108Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Ἐὰν τὸ θέλῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, παραιτοῦμαι.

§109Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, λόγῳ τοῦ ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν παραμονὴν τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ ἐπειδὴ ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ θὰ καταναλώσῃ τοὐλάχιστον ὁλόκληρον συνεδρίασιν, ὑποβάλλουν οἱ κύριοι συνάδελφοι τὴν παράκλησιν, ὅπως ἀναβληθοῦν μετὰ τὰς ἑορτάς.

§110Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα Κυβερνήσεως.

§111Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει, ἐπειδὴ εἶναι ἀκριβῶς ἡ τελευταία ἡμέρα ἐλέγχου νὰ ἐμποδίσῃ τὴν Βουλὴν ν’ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον.

§112Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐγὼ σᾶς δηλῶ, ὅτι ἐὰν ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἠσαΐας, δὲν θὰ μοῦ ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντήσω καὶ ἐγὼ εἰς αὐτά.

§113Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ὁ κ. συνάδελφος πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐὰν αὔριον τελευταῖαι ἡμέραι συνεδριάσεως τροπολογηθῶσι νομοσχέδια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσι κατὰ τὸ Σύνταγμα. Λοιπὸν πηγαίνει καὶ ἡ αὐριανὴ ἡμέρα χαμένη.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ γίνεται ἡ παρατήρησις, ὅτι ἡ ὁμιλία σας δὲν σκοπεῖ κυρίως ἔλεγχον παρὰ μόνον διαφώτισιν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἴσως θὰ ἠκούεσθε καὶ σεῖς καὶ οἱ ἀπαντῶντες μὲ περισσοτέραν προσοχὴν μετὰ τὰς ἑορτάς. Πάντως δὲν ἐννοῶ νὰ ἐπέμβω.

§115Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Ἐδήλωσα ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὅτι ἐὰν ἡ ἐπιθυμία τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Μοὶ ἐπιτρέπετε ὅμως νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δέν ἀρκεῖ, ὅπως κἄποιος κύριος συνάδελφος εἶπεν ἀπὸ τὴν ἀριστεράν, ὅτι δὲν εἶναι ἔλεγχος. Βεβαίως δὲν εἶναι ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὰ λάθη τὰ ὁποῖα τυχὸν ἔχουν συμβῆ καὶ ἐξακολουθοῦν, νὰ γίνωνται εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς, βεβαίως δὲν εἶναι ἔργα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Βεβαίως εἶναι ἔργον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, εἶναι ἔργον τὸ ὁποῖον ἔχει ἀρχίσει πρὸ 3–4 ἐτῶν, ἀλλὰ ἡ συζήτησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, παρὰ διὰ τῆς ὁδοῦ τῆς ἐπερωτήσεως. Ἀπόδειξις ὅτι δὲν πρόκειται περὶ πραγματικοῦ ἐλέγχου τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, εἶναι, ὅτι αὕτη ὑπεβλήθη κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν, ἂν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ κάμῃ νομοθετικὴν ἐργασίαν δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, θὰ παρακαλέσω ὅμως εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν νὰ προταχθῇ.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι γραμμένη πρώτη καὶ θὰ μείνῃ εἰς τὴν σειράν της.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠσαΐας δέχεται ν’ ἀναβληθῇ; Ἐρωτῶ τοὺς ἀναγεγραμμένους εἰς τὴν ἐπερώτησιν, ἐὰν θέλωσι νὰ διαγραφῶσιν.

§118Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Θὰ παραιτηθῶ τῆς ἐπερωτήσεως ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω, εἶναι σύστασις πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει δυστυχῶς καὶ δι’ αὐτὸ δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τίποτε τώρα...

§119Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντος ζητήματος, νὰ μοῦ δοθῇ μία πληροφορία ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ἐὰν πρόκειται νὰ ληφθοῦν μέτρα σχετικῶς μὲ τὰ κτήματα τὰ διαχειριζόμενα ὑπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, διότι πρόκειται νὰ ὑπογραφῇ κἄποιο συμβόλαιον μεταξὺ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης καὶ τῆς κοινότητος Ἀγουλινίτσης, διὰ κἄποια λειβάδια καὶ συνεπῶς θέλει νὰ λάβῃ ἡ κοινότης τὰ μέτρα της, διὰ νὰ ὑπογράψῃ τὸ συμβόλαιον.

§120Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τίποτε νεώτερον δὲν ἔχω ν’ ἀπαντήσω ἀπὸ ὅσα προφορικῶς συνεννοήθημεν. Ἐκάλεσα καὶ τὸν Γενικὸν γραμματέα τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ἴσως σᾶς ἔδωκεν ἀπάντησιν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας Συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως πωλήσεως ἐλαιολάδων ἀναμεμιγμένων μετὰ σπορελαίων καὶ ἄλλων φυτικῶν ἐλαίων καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως πωλήσεως ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἐμπόρων ἐλαίων καὶ σπορελαίων. (Ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν).

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§123Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ κάμῃ δήλωσιν, ὅτι ὁ παρὼν νόμος δὲν ἀφορᾷ τὰ ἔλαια τὰ ὁποῖα εἶναι βρώσιμα.

§124Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι ὁ ψηφιζόμενος νόμος ἀναφέρει μόνον τὰ βρώσιμα σπορέλαια καὶ δὲν συμπεριλαμβάνει τὰ λοιπὰ λινέλαια καὶ μὴ βρώσιμα σπορέλαια.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται τὴν ἀνωτέρω δήλωσιν, ὡς ἐπίσημον ἑρμηνείαν τοῦ νόμου.

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεως ἀπαιτήσεων κατ’ ἀγροτῶν». (Ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν)

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ καταστατικοῦ νόμου τῆς αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῆς Μητροπόλεως Ἰωαννίνων.» (ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν)

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ προσθήκης παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 94 τοῦ ἀπὸ 17 Δεκεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ ἐνοριακῶν Ναῶν καὶ ἐφημερίων». (ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν)

§132ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4 Μαρτίου 1926 περὶ ἐπιβολῆς δημοτικῶν φόρων». (ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν)

§134ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν δεκτόν. (ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 14 Ἰουλίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἱδρύσεως ταμείου Προνοίας ἐλαιοπαραγωγῆς Κεφαλληνίας». (ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν)

§136ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησις ἐπὶ σχεδίου νόμου «περὶ ἰδιοκτησίας κατ’ ὀρόφους». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βερδέλης.

§138Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἄρθρων, διὰ νὰ μὴ ἀναγκασθῶ ν’ ἀνέρχωμαι καὶ νὰ κατέρχωμαι τὸ Βῆμα.

§139ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Περὶ τίνος νομοσχεδίου ὁμιλεῖτε;

§140Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. «Περὶ τῆς ἰδιοκτησίας κατ’ ὀρόφους»; Ἀνῆλθον τὸ Βῆμα κ. βουλευταί, διὰ νὰ δώσω μερικὰς τεχνικὰς πληροφορίας καὶ παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου πρόκειται νὰ συμβάλουν εἰς τὴν ἀρτιωτέραν κατάρτισιν τοῦ νομοσχεδίου. Θεωρῶ βεβαίως ὑποχρέωσίν μου νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ ζητήσω, ὅπως τὸ νομοσχέδιον τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν τὸ ταχύτερον ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ κατὰ μέγα μέρος βελτιοῦται ἡ σημερινὴ δυσχερὴς κατάστασις εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὰς ἄλλας μεγάλας πόλεις. Θεωρῶ ὅμως ὅτι ὡς διετυπώθη εἰς τὸ ἄρθρον 2ον ἡ λέξις «πρωτότοιχος» δὲν εἶναι ἀπολύτως ἐπιτυχής. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς καθορίζει σαφῶς τὶ ἐννοεῖ «πρωτότοιχος». Αὐτὸ ὅμως δὲν ἐμποδίζει νὰ εἴπωμεν, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον, νὰ ὁρισθῇ καὶ εἰς τὸν νόμον αὐτὸν ποῖα ἀποτελοῦν τοὺς πρωτοτοίχους. Ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν ὁ κ. εἰσηγητὴς νὰ τὸ προσθέσωμεν αὐτὸ εἰς τὸν νόμον.

§141Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἡ ὀνομασία τῶν «πρωτοτοίχων» ἀνήκει εἰς τὸν διασημότερον νομοδιδάσκαλον τὸν Βασίλειον Οἰκονομίδην. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἄλλος ὅρος. Ὁ ὅρος οὗτος ἐλήφθη κατὰ μετάφρασιν ἀπὸ τὸν Ἰταλικὸν κώδικα ὁ ὁποῖος μεταχειρίζεται τὰς λέξεις (muri maestri). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιστημονικωτέρα λέξις καὶ ἕνεκα τούτου ἠθέλησε ἡ ἐπιτροπὴ—καὶ ἐξ εὐλαβείας πρὸς τὸν ἀείμνηστον Οἰκονομίδην —νὰ διατηρήσῃ τὴν λέξιν.

§142Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Σέβομαι καὶ ἐγὼ ἀπολύτως τὸν ἀείμνηστον Οἰκονομίδην, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ποῦ ἔζη ὁ Οἰκονομίδης δὲν ὑπῆρχον ἄλλα νεώτερα συστήματα καταρτισμοῦ.

§143Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχετε σεῖς ἄλλην λέξιν καταλληλοτέραν;

§144Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Σκελετὸς ἐκ σιδήρου ἢ μπετὸν ἀρμέ.

§145Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν εἶναι μόνον εἰς τὰς οἰκίας μπετὸν ἀρμέ, ἀλλὰ καὶ σκελετὸς πατωμάτων, σχετικῶς πρὸς τὴν ἔννοιαν τῶν πρωτοτοίχων δὲν θεωρεῖται περὶ τοῦ σκελετοῦ ἀπολύτως, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν τοίχων οἱ ὁποῖοι ὑποβαστάζουν χωρίς.....

§146Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Νὰ γίνῃ σκελετοὶ καὶ πατωμάτων. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ τρίτον ἄρθρον ἐδάφιον 2. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἐδάφιον 2 ἀναγράφεται, ὅτι (ἀναγινώσκει) «ὑπὸ τοὺς ὅρους...τοῦ οἰκοδομήματος».

§147Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης ἡ ἐπιτροπὴ ἐννοεῖ νὰ δώσῃ τὴν εὐχέρειαν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας προκειμένου, νὰ φτιάσουν ἕνα ντουλάπι ἢ ἕνα παράθυρο ἐπὶ τοῦ κοινοῦ τοίχου χωρὶς ἡ πρᾶξις αὕτη νὰ δίδῃ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἄλλων μερῶν, νὰ ἐγείρουν ἀγωγὰς διαταράξεως τῆς ἡσυχίας κλπ.

§148Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι δὲν εἶναι μόνον ὁ τοῖχος, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἄλλα μέρη, ὡς εἶναι ἡ κλίμαξ.

§149Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἅμα παρεμποδίσῃ τὴν χρῆσιν τῆς κλίμακος, τότε εἶναι ὑπαίτιος ἄλλης διαταράξεως.

§150Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσθέσωμεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν παραβλάπτεται ἡ ἀρχιτεκτονική.

§151Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῶν κενῶν τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ ἄρθρον 5 ἀναγράφεται, ὅτι (ἀναγινώσκει) «ἕκαστος τῶν συνιδιοκτητῶν... κοινὰ βάρη». Πῶς θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπισκευὴν μόνος του;

§152Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ναί. Καὶ θὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν καὶ θὰ ζητήσῃ νὰ συμμετάσχουν καὶ οἱ ἄλλοι τῆς δαπάνης.

§153Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Μπορεῖ ἕνας ἰδιοκτήτης, νὰ φτιάσῃ μίαν πολυτελῆ πρόσοψιν, εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ἄλλοι νὰ πληρώσουν;

§154Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὄχι πολυτελῆ πρόσοψιν, δι’ αὐτὸ δὲν ἔχει κανένα δικαίωμα, διότι ἡ πρόσοψις εἶναι κοινή, μόνον εἰς τὸ ἰδικόν του διαμέρισμα δύναται νὰ κάμῃ ὅτι θέλει.

§155Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν παραβλάπτεται ἡ ἐμφάνισις τῆς προσόψεως.

§156Α. ΜΑΡΚΟΥ. Οὔτε αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ δεχθῶμεν.

§157Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δίδετε ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα εἰς τὸν συνιδιοκτήτην νὰ κατασκευάζῃ καὶ νὰ φτιάνῃ ὅτι θέλει.....

§158Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀναγκαία προϋπόθεσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ συμφωνία μεταξὺ τῶν μερῶν.

§159Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἀλλ’ ἐν περιπτώσει μὴ συμφωνίας;

§160Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ πηγαίνουν εἰς τὸν πρόεδρον, ὁ ὁποῖος διὰ βραχείας διαδικασίας, θὰ κανονίζῃ τὸ ζήτημα.

§161Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπροτίμων νὰ μὴ ἀναγραφῇ καμμία λεπτομέρεια εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ ν’ ἀφεθοῦν ὅλα νὰ λύωνται ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν.

§162Χ. ΛΑΔΑΣ. Αὐτὰ ὅλα θὰ ἰσχύουν ἐὰν εἰς τὸ συμβόλαιον τῆς πωλήσεως ἑκάστου ὀρόφου, δὲν κανονισθῇ τὸ ζήτημα ἀντιθέτως. Δι’ αὐτὸ εἰς τὴν Γαλλίαν δὲν ἐγεννήθη κανὲν ζήτημα τοιοῦτον. Εἰς τὸ συμβόλαιον θὰ λέγεται, ὅτι ἂν πρόκειται νὰ κάμῃ τὴν πρόσοψιν νὰ κάμῃ τοῦτο καὶ τοῦτο. Ὅλα τὰ ἐνταῦθα ἀναγραφόμενα εἶναι παρακολουθήματα, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ σύμβασις.

§163Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι αἱ προσόψεις τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἡ διαρρύθμισις αὐτῶν δὲν ἀνήκει εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, ἀλλ’ εἶναι ἀντικείμενον μερίμνης τοῦ Κράτους.

§164Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀντικείμενον μερίμνης τοῦ Κράτους εἶναι τὸ ὕψος, ἡ ἀσφάλεια καὶ γενικῶς ὁ καλωπισμὸς ὄχι ὅμως καὶ αἱ λεπτομέρειαι αὐταί.

§165Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Εἰς τὸν νόμον περὶ σχεδίων πόλεων, δὲν προβλέπονται τοιαῦτα πράγματα. Ἐγὼ ἔχω σκοπὸν νὰ κάμω μίαν πρότασιν νὰ ρυθμισθοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν νὰ τεθοῦν εἰς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, τοῦτο εἶναι δικαίωμά της.

§166Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς θὰ ἴδωμεν τὰ κενά.

§167Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 7 μοῦ φαίνεται, ὅτι ἡ διάταξις περὶ ἐπισκευῆς τῶν ἡλιακῶν δὲν εἶναι ἀκριβής.

§168Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐπειδὴ τὸ ἡλιακὸν πολλάκις ἐπέχει θέσιν σκεπῆς, ἀνήκει εἰς ὅλους τοὺς συνιδιοκτήτας. Ἐὰν ἐπὶ τῆς σκεπῆς αὐτῆς, ἐπὶ τῆς στέγης ὑπάρχουν δύο ἢ τρία ἡλιακὰ δώματα, πῶς θέλετε νὰ ἐπισκευασθοῦν καὶ νὰ ὑφίστανται τὴν δαπάνην ὅλοι οἱ ἰδιοκτῆται, ἀφοῦ εἰς θὰ κάνῃ χρῆσιν αὐτοῦ; Λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ δι’ αὐτὰ τὰ ἡλιακὰ δώματα τῶν ὁποίων κάμνει μόνιμον χρῆσιν εἷς ἰδιοκτήτης, εἶπεν, ὅτι ἡ δαπάνη θὰ βαρύνῃ κατὰ τὸ ½ τὸν ποιούμενον χρῆσιν καὶ κατὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ ὅλους τοὺς ἄλλους συνιδιοκτήτας. Τοῦτο δὲ ἐλάβομεν ἐκ μεταφορᾶς τοῦ Γαλλικοῦ νόμου.

§169Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν δέχομαι ὅτι ὁ Γαλλικὸς νόμος εἶναι τέλειος.

§170Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄς φθάσωμεν ἐκεῖ ποῦ ἔφθασεν ὁ Γαλλικὸς νόμος καὶ ἂς μὴ φθάσωμεν ἀκόμη εἰς τὸ τέλειον.

§171Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἀπὸ τοὺς συναδέλφους καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν κ. Νάκον ἐτονίσθη τὴν περασμένην φορὰν ἡ ἀνάγκη νὰ ὑποχρεωθοῦν οἱ ἰδιοκτῆται τῶν κενῶν οἰκοπέδων νὰ κτίσωσι ὑποχρεωτικῶς. Ἐφ’ ὅσον νομίζετε, ὅτι τοιαύτη διάταξις εἶναι ἀπολύτως ξένη πρὸς τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω κάτι τι ἄλλο τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι πολὺ συντελεστικόν, νὰ θέσωμεν δηλαδή, ὅτι εἰς τὰς μελλούσας νὰ κτισθῶσι πολυορόφους οἰκοδομάς, νὰ ὑπάρχῃ ὑποχρέωσις, ὅπως αἱ οἰκοδομαὶ αὗται ἀντέχουν εἰς περισσοτέρους ὀρόφους, μὲ σκελετὸν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ δύνανται ὅπως δήποτε νὰ προστεθῶσι ἐπάνω ὅσοι ὄροφοι χρειάζονται, διὰ νὰ συμπληρωθῇ ὑπὸ τῶν κειμένων νόμων τὸ ἐπιτρεπόμενον ὕψος τῆς οἰκοδομῆς.

§172Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει εἰδικὴ τεχνικὴ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας νὰ ὁρίζῃ, ὥστε προκειμένου ν’ ἀνεγερθῇ μία οἰκοδομὴ ὀφείλει νὰ κανονισθῇ ἡ ἀνέγερσις σύμφωνα μὲ τὰς ἀπόψεις τοῦ ὑπουργείου. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε προβλέπεται ἀπὸ τὸν νόμον περὶ σχεδίου τῶν πόλεων.

§173Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ὄχι· ὅσον ἀναφορᾷ τὰ συγκοινωνιακὰ τὰ κατέχω. Δὲν προβλέπει οὐδεὶς νόμος ὅτι ὑποχρεοῦται νὰ συμπληρώσῃ τὸ ὕψος, εἰς τὰς κατ’ ὄροφον ἰδιοκτησίας δυνάμεθα νὰ τὰ ἐπιβάλλωμεν εἰς τὸ σχέδιον τῆς πόλεως. Ἐὰν δεχθῆτε τὴν ἄποψιν αὐτήν, θὰ ἱκανοποιήσητε τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Νάκου τὰς ὁποίας ἐπικροτήσατε.

§174Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Νάκου εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς καὶ συζητήσεως, ἀλλὰ δὲν ἔχει θέσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰδικὸν νομοσχέδιον.

§175Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἰδιοκτησίας ὀρόφου.

§176Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Εἰς τὴν Εὐρώπην γενικῶς ὅλα τὰ Κράτη ἔχουσιν μίαν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ἑνὸς οἰκοπέδου ἐπὶ ἑκάστης λεωφόρου ἢ ὁδοῦ νὰ οἰκοδομῇ μέχρις ὡρισμένου ὕψους, τὸ ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἐδῶ ἀναλόγως τῆς ὁδοῦ μὲ τὴν διαφοράν, ὁ κάθε ἰδιοκτήτης ἔχει δικαίωμα νὰ κτίσῃ ἕνα πάτωμα ἢ δύο καὶ ὄχι 6–7. Ἐγὼ ζητῶ προκειμένου σήμερον νὰ καθιερωθῇ ἡ ἰδιοκτησία κατὰ ὀρόφους νὰ τεθῇ μία διάταξις, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουσιν νὰ οἰκοδομήσωσι μίαν οἰκίαν κατὰ ὀρόφους νὰ κατασκευάσωσι τὰ θεμέλια καὶ τὰ σκελετὰ τῆς οἰκοδομῆς, ὥστε ἐὰν θέλωσι εἰς τὸ μέλλον νὰ δύνανται νὰ προσθέσωσι ὀρόφους. Νομίζω, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἐξασφαλίζεται ἡ ἰδιοκτησία κατὰ ὀρόφους.

§177Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν διαφωνεῖ κανεὶς ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§178Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ποῦ νὰ τεθῇ τότε;

§179Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἐφηρμόσθη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ νὰ εἶσθε ἥσυχος, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε καὶ εἶναι πρακτικὸν θεραπεύεται ἐκ τοῦ νόμου περὶ σχεδίου πόλεως.

§180Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Δὲν θεραπεύεται διὰ τοῦ κειμένου νόμου περὶ σχεδίων πόλεων.

§181Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχει δίκαιον. Εἶναι θέμα τοῦ νόμου σχεδίων πόλεων καὶ ὄχι τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς κατ’ ὄροφον ἰδιοκτησίας.

§182Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ θέσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὸν νόμον, διότι ἂν ἀποφασίσουν τρεῖς ἄνθρωποι νὰ κτίσουν τρεῖς ὀρόφους παραμένει τὸ δικαίωμα τῆς χρήσεως τῆς στέγης ποῦ δὲν θὰ δύνανται νὰ τὸ ἀσκήσουν τὴν στιγμὴν ποῦ θέλουν.

§183Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν συνεζητεῖτο αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ ἐκαλεῖτο ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι θὰ μπορούσαμεν τώρα νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ αὐτό.

§184ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἄρθρον 49 τοῦ Συντάγματος δὲν ἐπιτρέπει νὰ τεθῇ τροπολογία εἰς νομοσχέδιον δικαστικὸν τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ δικαστικὸν ζήτημα.

§185Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ πράτασις τοῦ κ. συναδέλφου, εἶναι στενῶς συνδεδεμένη μὲ τὸ νομοσχέδιον. Ὑπάρχει ὁ νόμος περὶ σχεδίου πόλεων, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ἀναλόγως τοῦ πλάτους τῆς ὁδοῦ καὶ τῆς λεωφόρου εἶναι καὶ τὸ ὕψος τῆς οἰκοδομῆς. Δι’ ὡρισμένας ὁδοὺς εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ οἰκοδόμησις δύο καὶ τριῶν ὀρόφων, συνεπῶς ἐὰν γίνῃ ἡ πρότασις τοῦ κ. Νάκου δεκτή, θὰ ὑποχρεοῦνται νὰ οἰκοδομοῦν κατὰ ὀρόφους καὶ εἰς ἄλλας ὁδούς. Εἶναι δυνατὸν ὁ ἰδιοκτήτης, λόγῳ οἰκονομικῆς καταστάσεως νὰ μὴ κτίσῃ τρεῖς ὀρόφους ἑπομένως πρέπει νὰ προΐδῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ κτίσῃ κατὰ ὀρόφους βασικῶς νὰ ἴδῃ καὶ τὰς μελλούσας οἰκοδομάς.

§186Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐγὼ εἶχα τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ εἴπω καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ κοινοῦ.

§187Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἔλθῃ ἀμελέτητον διὰ μιᾶς ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνῃ νομοσχέδιον.

§188Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπορυγός). Σεῖς τὸ ἔχετε μελετήσῃ. Πρέπει νὰ τὸ μελετήσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§189Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶναι νομοσχέδιον ἀστικοῦ δικαίου.

§190Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἶναι νομοσχέδιον ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἀστικοῦ δικαίου, δὲν εἶναι νομοσχέδιον κανονίζον τὰ σχέδια τῶν πόλεων.

§191Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ὑποχωρῶ καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ἅμα εἰσαγάγω τὴν πρότασιν νόμου νὰ μὲ ἀκούσῃ.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παρεδόμενοι τὴν ψήφισιν τῶν ἄρθρων 1–14 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–14 τοῦ νομοσχεδίου)

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15ον (ἀναγινώσκει).

§195Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔχει γίνει μία διόρθωσις ἀπὸ τὴν πρώτην συζήτησιν, ἀπὸ 596–598 τοῦ Σαμειακοῦ Κώδικος.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§197ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας». Ἀναβάλλεται προσωρινῶς.

§199Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ ἀναβάλλεται;

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ ἄλλα.

§201Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει συζήτησιν τοῦτο.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§203Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅσοι ἐξ ὑμῶν παρεκάθηντο εἰς τὴν δευτέραν Βουλήν, θὰ ἐνθυμοῦνται, ὅτι εἷς ἐκ τῶν ὑπερμάχων τοῦ θεσμοῦ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ μάλιστα ὑπὸ τὴν μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν παρουσιάζεται σήμερον, διὰ τὴν τελικὴν ψήφισιν, ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ καὶ δικαίως θὰ ἠδύνατό τις νὰ διαπορήσῃ πῶς ζητῶ τὸν λόγον κατὰ τὴν δευτέραν αὐτὴν συζήτησιν, χωρὶς νὰ εἶμαι διατεθειμένος νὰ φέρω τροπολογίας ἐπὶ λεπτομερειακῶν ζητημάτων, λαμβάνω τὸν λόγον οἱονεὶ κωλυσιεργῶν. Ἀλλὰ δὲν ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα· δὲν θὰ συνεζήτουν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι μοῦ ἀρκεῖ τὸ κῦρος τοῦ συντάξαντος αὐτοῦ τοῦ διακεκριμένου ἄλλοτε συναδέλφου μας κ. Ρακτιβάν, διὰ νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι κατεβλήθη πᾶσα δυνατὴ προσοχή, διὰ τὴν ὀρθὴν διαρρύθμισιν τῶν διατάξεων. Ὁ κ. Ρακτιβὰν μὲ λαμπρὰν σταδιοδρομίαν ἐν τῇ δικηγορίᾳ ἀπέδειξε χαρίσματα καὶ ὡς ὀργανωτοῦ εἰς τρόπον ὥστε ὑποθέτω, ὅτι εἰς τὸ διηνεκὲς ἡ Μακεδονία θὰ ἀναμιμνήσκεται εὐγνωμόνως τῆς διοργανωτικῆς δράσεως τοῦ κ. Ρακτιβάν. Ἀλλὰ εἶναι καὶ εἷς ἄλλος λόγος, ὁ ὁποῖος θὰ μὲ ἔκαμε νὰ σταματήσω· τὸ γεγονός, ὅτι ὁ νῦν πρωθυπουργὸς ἦλθεν ἐκ τῶν ἐκλογῶν μετὰ τοσαύτης πλειοψηφίας μὲ τοσοῦτον ἔκδηλον τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ ἐμπιστοσύνην τῆς κοινῆς γνώμης, δυνάμενος νὰ χειρισθῇ τὴν πολιτικὴν ἐξουσίαν κατὰ τρόπον καθ’ ὃν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀσκήσουν αὐτὴν ἄνθρωποι μὴ ἀπολαύοντες τῆς ἐμπιστοσύνης τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν εἰς αὐτὸν ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, μὴ διαθέτοντες οὔτε τὸ προσωπικὸν κῦρος τὸ ὁποῖον διαθέτει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ἐποχὴν δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει μεγάλη καὶ ἐπείγουσα ἀνάγκη, διὰ τὸν ἀπερίσπαστον χωρισμὸν τῆς διοικήσεως πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν μεγάλων προβλημάτων, ἔρχεται ὁ ἴδιος καὶ ζητεῖ νὰ θέσῃ πέδας εἰς τὴν διοίκησίν του. Αὐτὰ τὰ γεγονότα καὶ τὰ δύο δὲν θὰ ἔφθανον νὰ συντελέσουν, τὸ κατ’ ἐμέ, ὅπως τὸ ταχύτερον ἀποβῇ θεσμὸς τοῦ Κράτους καὶ ἀρχίσῃ τὴν λειτουργίαν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ ὁποῖον εἶναι προωρισμένον νὰ θέτῃ πέδας, δηλαδὴ νὰ ἐφαρμόζῃ τὰς πέδας τοῦ νόμου εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς διοικήσεως. Ἀλλὰ ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως καὶ τῆς ἐκθέσεως τῶν πορισμάτων τῆς πλειοψηφίας τῆς ὑπ’ ἐμὲ ἐπιτροπῆς ἤχθην εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὀφείλω νὰ ὁμιλήσω διὰ νὰ ἐκθέσω πολιτικάς τινας ἀπόψεις, τὰς ὁποίας νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τῆς Βουλῆς, ἵνα ἂν προκρίνῃ, ὅτι ἔχουν τινὰ ἀξίαν, ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Κύριοι, πρώτη πολιτικὴ ἄποψις, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἀγάγῃ βεβαίως εἰς τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ ἡ ὁποία ἀναντιρρήτως εἶναι πολιτική, εἶναι ἡ ἔκθεσις μιᾶς διαφορᾶς γνώμης τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τὴν διατυπωθεῖσαν εἰς τὴν ἀξιόλογον ἔκθεσιν τῆς πλειοψηφίας, ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἡ ἄποψις περὶ τῆς θέσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἐν τῷ Δημοσίῳ ἡμῶν ὀργανισμῷ. Δὲν ἐξετάζω τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν τῷ στενῷ σημείῳ τῆς προβαδίσεως, οὐδὲ ἐν τῇ θέσει τὴν ὁποίαν ἐτήρησεν ἀπέναντι τοῦ σημείου τούτου ὁ δημοκρατικὸς κόσμος, τοῦτο δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, διότι τὸ ζήτημα τῆς προβαδίσεως τὸ ἔλυσεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, διὰ λόγους πολιτικοὺς τοὺς ὁποίους ἐξέθηκε τὴν τελευταίαν φορὰν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀλλὰ εἶναι δίκαιον νὰ ἐξαρθῇ τοὐλάχιστον ἐγὼ εὑρίσκω τοῦτο δίκαιον νὰ ἐξάρω, ὅτι εὑρίσκομεν διαφωνίαν πρὸς τὴν πλειοψηφοῦσαν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶναι τὸ ἀνώτατον δικαστήριον ἐν τῇ χώρᾳ, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας μετέχει, κατὰ τὴν φύσιν μὲν τῆς λειτουργίας αὐτοῦ μετέχει τῆς αὐτῆς φύσεως τὴν ὁποίαν μετέχει ὁ Ἄρειος Πάγος, ἀλλὰ διαφέρει αὐτοῦ κατὰ τὴν ἔκτασιν καὶ ἐντεῦθεν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶναι ἀνώτερον τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§204Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ εἶναι εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν.

§205Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὰ λέγει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις ἐν διαφωνίᾳ πρὸς ἐμέ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι συγκρίνομεν δύο πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δεκτὰ συγκρίσεως. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶναι καὶ αὐτὸ κατὰ οὐσιώδη ὑπόστασίν του ἕνα ἀκυρωτικὸν δικαστήριον. Ἀσκεῖ τὴν ἀκυρωτικὴν λειτουργείαν τοῦ Κράτους. Κάθε Κράτος διεπόμενον ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν καὶ τὰς λειτουργείας τῆς πολιτικῆς του ἐξουσίας, τῆς νομοθετικῆς, δικαστικῆς καὶ ἐκτελεστικῆς, διὰ νὰ εἶναι πραγματικῶς Κράτος δικαίου νὰ ἀσκῇ καὶ ἀκυρωτικὴν λειτουργείαν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ εὐρρύθμως λειτουργοῦσα ἐπὶ τῇ ὑποθέσῃ οὐδὲ αὐτὴ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἂν παρεκβαίνουσα τὰ τιθέμενα εἰς αὐτὴν ὅρια π.χ. ὑπὸ τοῦ Συνταγματικοῦ χάρτου, δὲν εὑρίσκει ἀντίρρησιν εἰς ἕνα ὄργανον τὸ ὁποῖον ν’ ἀκυρώνῃ τὰς ἀποφάσεις αὐτοῦ. Τοιοῦτον ὄργανον δὲν ἔχει βεβαίως διαπλασθῆ ἐν τῇ Ἠπειρωτικῇ Εὐρώπῃ. Τοιοῦτο ὄργανον ὑφίσταται ὅμως ἐν ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις τῆς Ἀμερικῆς. Ἐν τῇ δυτικῇ Εὐρώπῃ ἔχομεν ὅμως τὸ Κράτος ὡς Κράτος δικαίου ἀσκοῦν καὶ ὀργανώνον τὴν δικαίαν ἀκυρωτικὴν λειτουργείαν ἐν ἀπόψει τῶν δύο ἄλλων ἐξουσιῶν, ἐν ἀπόψει τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας καὶ ἐν ἀπόψει τῆς διοικήσεως. Κατὰ τὴν φύσιν, λοιπόν, καὶ μᾶλλον κατὰ τὴν δύναμιν τῆς λειτουργείας ἡ ἀκυρωτικὴ ἐνέργεια εἶναι μία καὶ ἡ αὐτή, εἶναι ἐνέργεια τοῦ Κράτους, ὡς Κράτος δικαίου, κατευθυνομένου εἰς τὸ νὰ περιορίζῃ ὅλας τὰς λειτουργίας ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ δικαίου. Εἰς τὴν Ἠπειρωτικὴν Εὐρώπην ἔχομεν τὸ Κράτος ἀντὶ τοῦ δικαίου τὸ Κράτος τοῦ νόμου καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἔχομεν λειτουργίαν ἀκυρωτικὴν ὡς ἀντισυνταγματικήν, ἀλλὰ περιορίζεται τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀκυρωτικὴν λειτουργίαν κατὰ τῶν πράξεων τῶν διοικήσεων τῶν παραβαινουσῶν τὸν νόμον καὶ κατὰ τῶν ἀποφάσεων αἱ ὁποῖαι δὲν ἐφαρμόζουν ἀλλὰ παραβαίνουν τοὺς νόμους. Τὸ λεγόμενον ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς πλειοψηφίας, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατίας ἔχει εὐρυτέραν ἔκτασιν ἀπὸ τὴν τοῦ Ἀρείου Πάγου, δὲν φαίνεται εἰς ἐμὲ ὀρθόν. Εἶναι κἄτι τι ἀσύλληπτον. Τί ἐννοεῖ ἡ πλειοψηφία μὲ τὴν ἔκτασιν τῆς ἁρμοδιότητος; Ὁ Ἄρειος Πάγος ἔχει ἔκτασιν ἁρμοδιότητος, τὰς ἀποφάσεις τῶν ποινικῶν δικαστηρίων ἀφ’ ἑνός, τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζουσιν δημόσιον δίκαιον καὶ οὐχὶ ἰδιωτικὸν καὶ τὰ δικαστήρια τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου τὰ πολιτικὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα κυρίως ἐφαρμόζουν καὶ πολιτικόν. Τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἔχει ἔκτασιν ἀπὸ τὰς ἀποφάσεις, ἐκτείνεται ἡ ἁρμοδιότης ἀπὸ τὰς ἀποφάσεις τῶν διοικητικῶν δικαστηρίων καὶ ἀπὸ τὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι περιεβλήθησαν τὴν μορφὴν τῶν διοικητικῶν ἀποφάσεων. Δὲν ὑπάρχει τι μέτρον, διὰ νὰ μετρήσωμεν αὐτὴν τὴν ἔκτασιν. Εἶναι ἀναντίρρητον ὅμως, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δικάζει εἰς πρῶτον καὶ τελευταῖον βαθμὸν κατὰ τὸ ἄρθρον 45 τοῦ νομοσχεδίου, πράξεις ἐκτελεστικὰς τῆς διοικήσεως. Ὁ Ἄρειος Πάγος δὲν δικάζει εἰς πρῶτον καὶ τελευταῖον βαθμόν, ἀλλὰ ὁ Ἄρειος Πάγος, λέγω, διαφαίνεται ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἀποβλέπει εἰς τὴν προστασίαν τῶν δικαιωμάτων ἰδιωτικοῦ δικαίου πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅσον ἀφορᾷ ἕνα μέγα κλάδον, τὸ ποινικὸν δίκαιον καὶ τὴν ποινικὴν ἀγωγήν, ἐνῷ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας δικάζον ἀκριβῶς εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς προσφυγῆς ἐπὶ ἀκυρώσει λόγῳ παραβάσεως τοῦ νόμου, δικάζει καὶ ἐφαρμόζει τὴν ἀφῃρημένην ἔννοιαν τῆς νομιμότητος. Ἐὰν ὀρθῶς ἀντελήφθην τὴν διάκρισιν ἡ ὁποία ἤγαγε τὸν ἀγαπητὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς γνώμης τότε, τότε νομίζω, ὅτι δὲν εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀκριβείᾳ αὐτῆς. Ἐὰν ὑπάρχῃ δικαστήριον δικάζον περὶ τῆς ἀκραιφνοῦς νομιμότητος, τοῦτο εἶναι ἀκριβῶς ὁ Ἄρειος Πάγος. Ἐνδεχομένως δικάζει ἐπὶ τῇ αἰτήσει ἀνακρίσεως τῶν ἰδιωτῶν, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ αὐτεπαγγέλτως ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ εἰσαγγελέως δικάζει περὶ τοῦ νόμου. Τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, ὅπως ἤδη τὸ διαρρυθμίζομεν δὲν δικάζει αὐτεπαγγέλτως ὑπὲρ τῆς νομιμότητος· διὰ νὰ κινηθῇ χρειάζεται πάντοτε τὴν προσφυγὴν ἰδιώτου. Ἀλλ’ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς διακριτικὸν γνώρισμα μεταξὺ τῶν δύο ἀκυρωτικῶν λειτουργειῶν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὸ ὅτι τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας δικάζει, περὶ διοικητικῶν πράξεων καὶ ἀκυρώνει ἀμέσως διοικητικὰς πράξεις, ἀποφαίνεται δηλαδὴ ἀκυρωθείσας, ὡς μὴ συμβιβαζομένας πρὸς τὸν νόμον τοῦ ὁποίου τὴν ἔννοιαν καθορίζει ὡρισμένας διοικητικὰς πράξεις. Τὴν λειτουργίαν ταύτην τὴν ἀσκεῖ καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος καὶ νομίζω, ὅτι διέφευγε τὸν συντάκτην τοῦ νομοσχεδίου ἡ περίπτωσις αὕτη, διότι ἔπρεπε νὰ τὴν προβλέψῃ καὶ ἢ ἔπρεπε νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐμμένει εἰς τὰ ἤδη κρατοῦντα ὁπότε τὸ ἐπιχείρημα τῆς προτεραιότητος καταπίπτει, ἢ ἔπρεπε νὰ ἐπιχειρήσῃ ἐναρμόνισιν τοῦ νομοσχεδίου πρὸς τὴν κοινὴν νομοθεσίαν, διότι κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχει ῥητὸν ἄρθρον τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, τὸ 477, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη τὸ 1834 ἀπὸ τοὺς Βαυαρούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπ’ ὄψει των, τὰ τοῦ διοικητικοῦ δικαίου καὶ τῆς ἀμφισβητουμένης διοικήσεως, κρατοῦντα μέχρις ἐσχάτων ἐν Βαυαρίᾳ. Ὑπάρχει ἄρθρον τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ Ἄρειος Πάγος....

§206Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οἱ Βαυαροὶ δὲν εἰσήγαγον τὸ σύστημα τῆς διοικητικῆς δικαιοσύνης παρ’ ἡμῖν.

§207Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τώρα θὰ ἀκούσητε.

§208Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει τους τὰ ἐν Βαυαρίᾳ κρατοῦντα ἀφοῦ δὲν εἰσήγαγον τὰ διοικητικὰ δικαστήρια.

§209Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐκ τῆς διατάξεως ποὺ ἤθελον νὰ εὕρω τὴν πηγὴν εἶδα, ὅτι πρέπει νὰ τὰ ἀναζητήσω μόνον εἰς τὴν Βαυαρίαν Ἠπορεῖ νὰ πλανῶμαι, ἠπορεῖ νὰ μὴ ἔχῃ ἀξίαν τὸ πρᾶγμα. Ἀξίαν ἔχει τοῦτο: πόθεν ἤντλησε ὁ Βαυαρὸς νομοθέτης, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 477 ἐδάφ. 2 (ἀναγινώσκει) «ὑπέρβασις καθηκόντων.... τοιαῦται ὑπερβάσεις». Μοῦ ἐγεννήθη, λοιπόν, ἡ ὑπόνοια μήπως ἀφορᾷ ἀναιρέσεις ἀποφάσεων. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ ἀλλὰ πρόκειται περὶ ὑπερβασιῶν.

§210Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι προφανές, ὅτι διὰ τοῦ νέου νόμου μεταφέρεται αὐτὴ ἡ ἐξουσία.

§211Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τώρα θὰ ἴδωμεν. Ἐγὼ τὸ θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας, διότι εἶναι ἄξιον προσσοχῆς. Λέγω ὅμως τὸ ἑξῆς, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ὑπῆρχε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας...

§212Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῖον εἶναι προγενέστερον, ἡ Δικονομία ἢ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας;

§213Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Φαντάζομαι, ὅτι εἶναι τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι μετὰ τὴν ποινικὴν Δικονομίαν ἠκυρώθη ἡ Πολιτικὴ Δικονομία καὶ ἐκανόνισαν ὡς tribunal du conflit τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Λέγει, ὅτι ἐὰν δικαστήρια ἐπέμβουν εἰς διοικητικὰς πράξεις ὁ...... αἴρει τὴν σύγκρουσιν ἐκτὸς τῆς περιστάσεως αὐτῆς. Αὐτὴ ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§214Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου θὰ παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἂν θέλητε εἶμαι πρόθυμος, βεβαίως δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὰς διατάξεις τὰς ὁποίας ἀνεσκαλέψατε.

§215Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν τὰς ἀνασκάλεψα, ἀλλὰ ἀμέσως προσπίπτουν εἰς τὴν ἀντίληψιν.

§216Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι πρόθυμος εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον νὰ εἴπωμεν, ὅτι καταργεῖται τὸ ἐδάφιον αὐτὸ τῆς Ποινικῆς Δικονομίας.

§217Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ μέχρι τοῦδε συνεβάδισε καὶ μὲ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, βλέπετε δέ, ὅτι εἶναι γεγονός. Εἶναι περίεργον, ὅτι τὴν ἀκυρωτικὴν λειτουργίαν, ὅπως ἀποκαλῶ τὸ πρᾶγμα, εἶναι μέγα πολιτικὸν ζήτημα εἰς ποῖα ὄργανα τὴν ἐμπιστεύονται τὰ Κράτη.

§218Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶναι ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἐμπιστευμένη, εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως.

§219Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε, θέλω νὰ σᾶς εἴπω, τὰ ἑξῆς, διότι τὸν ἔλεγχον τὸν δικαιοδοτικὸν ἐπὶ τῆς διοικήσεως εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τὸν ἀσκοῦν τὰ τακτικὰ δικαστήρια καὶ οἱ ἀρχιδικασταί.

§220Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄλλο σύστημα ἐκεῖνο.

§221Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἰς ἄλλα Κράτη ὅπως τὴν Βαυαρίαν, εἶχον εἰσαγάγει ἀκριβῶς τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν διαταγμάτων καὶ οἱωνδήποτε: Ἀστυνομικὸν δὲ διάταγμα ἐννοεῖται τὰ διοικητικὰ διατάγματα περιέχοντα γενικοὺς κανόνας τῆς διοικήσεως, προστασίας τῶν ἀνθρώπων κατὰ τῶν κινδύνων κλπ. δηλαδὴ ὅλα αὐτὰ εἶναι τὰ Baumpoligeit τὰ Gerumdpoligeit.

§222Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ ἀστυνομικὰ πάντως· ὄχι ὅμως τὰ διοικητικά.

§223Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὰ οἱαδήποτε.

§224Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω συζήτησιν, διότι ἔπρεπε νὰ ἔχω παρασκευασθῇ.

§225Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αὐτὰ ὑπάγονται εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Σᾶς λέγω δέ, ὅτι καὶ ἐν Γερμανίᾳ ἀπὸ τοῦ 1928 σκέψις εἶναι τὸν ἔλεγχον τῶν διοικητικῶν πράξεων νὰ τὸν ἐμπιστευθῶσι εἰς τρίτον τμῆμα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Εἰς ἡμᾶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ γεννηθῇ ζήτημα. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι ἕνα πολιτικὸν ζήτημα τὸ ὁποῖον κάθε Κράτος τὸ λύει διαφοροτρόπως.

§226Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως, ἀναλόγως τοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον κρατεῖ. Εἰς τὰ Ἀγγλοσαξωνικὰ Κράτη, τὸ ἀναθέτουν εἰς τὴν δικαιοσύνην.

§227Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διατί, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως; Αὐτὸ θέλω νὰ ἐξηγηθῇ. Διατὶ ἐμπνέει ἐκεῖ ἡ δικαιοσύνη περισσοτέραν ἐμπιστοσύνην καὶ εἰς αὐτὴν καταφεύγουν; Ὅπως ἐξηγοῦν οἱ δημοσιολογοῦντες, αὐτό τὸ νὰ καταφεύγουν εἰς τὴν τακτικὴν δικαιοσύνην ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι εἰς τὰ Ἀγγλο–σαξωνικὰ Κράτη, ὅπου δὲν ἔχουν τὴν δικαστικὴν ὀργάνωσιν, τὴν ὑπαλληλικὴν δικαστικὴν ὀργάνωσιν ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὰ Κράτη τοῦ Γαλλο–γερμανικοῦ δημοσίου δικαίου. Ἀλλὰ ἐκεῖ γίνεται ἡ ἐπιλογὴ τῶν ἀρχιδικαστῶν ἐκ τῶν ἀρίστων νομικῶν δυνάμεων τὰς ὁποίας διαθέτωσι τὰ Κράτη ταῦτα καὶ ἀναζητοῦν τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖ χαρακτῆρα καὶ σθένος καὶ ἀμεροληψίαν, ἀλλὰ καὶ πολιτικότητα ἀναζητοῦν τοὺς ἀρίστους χωρὶς προσόντα, ἀλλὰ καταλαμβάνετε διατὶ ἦλθον ἐδῶ καὶ νὰ καταλήξω εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα διὰ νὰ δικαιολογήσω καὶ μίαν ἄλλην γνώμην τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἀποβλέποντες ἀκριβῶς εἰς τὸ γεγονὸς τῆς τεραστίας ἐμπιστοσύνης μετὰ τῆς ὁποίας περιβάλλεσθε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ὁποία αὐτὴ θὰ μεταδώσῃ κῦρος εἰς τὴν πρώτην σύστασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἠθελήσατε ν’ ἀσκήσητε τὸ δικαίωμά σας ἀπερίσπαστοι ἀπὸ τυπικὰ προσόντα. Τὰ τυπικὰ προσόντα ὅπως διαγράφωνται εἰς τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγγυῶνται αὐτὰ ταῦτα...

§228Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Καθόλου.

§229Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τότε θὰ σᾶς ἀποστείλωσιν ἀνθρώπους μορφώσεως, πιθανώτατα, ἀλλὰ σθένους, χαρακτῆρος, ἀμεροληψίας καὶ ποιᾶς τινὸς πολιτικότητος, προσθέτω τὸ τελευταῖον τοῦτο, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ κατασκευὴ τῶν Κρατῶν, ὅπως τὰ ἰδικά μας παρουσιάζει μία ἀνάμιξιν εἰς τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας μὲ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ ὅπου λόγῳ τῆς συγκεντρώσεως ἡ ὁποία διακρίνει τὰ Κράτη τῆς Ἠπειρωτικῆς Εὐρώπης ὑπάρχει μία ἄλλη σύγχυσις μεταξὺ κυβερνητικῶν καὶ διοικητικῶν πράξεων. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πάντως πολιτικότης μεταξὺ τῶν προσόντων. Δὲν εὑρίσκω ἂν διεγράφησαν τά προσόντα, ὅτι ἐπαρκῶς ἔχει νοηθῆ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ Ἀγγλο–σαξωνικοῦ δικαίου καὶ τοῦ Ἠπειρωτικοῦ δικαίου. Οἱ Γάλλοι τοὺς ὁποίους δὲν διέφυγε ἡ διαφορὰ αὕτη, εὑρίσκουσιν ὡς ἐγγύησιν τὴν ἰσοβιότητα τὴν ὁποίαν πολὺ ὀρθῶς ἐδέχθη καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ καθιέρωσε τότε καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου φυσικά, ἀφοῦ τὸ λέγει τὸ Σύνταγμα, εἰς τὴν οἱονεὶ αὐτόνομον ἀνανέωσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας περὶ τῶν διοριστέων. Αὐτὰ ἐξασφαλίζουν πραγματικῶς τὴν καλλιτέραν ἐπιλογὴν μεταξὺ ἀνθρώπων μορφώσεως, χαρακτῆρος καὶ τῶν ἄλλων προσόντων τὰ ὁποῖα λέγω. Ἀλλὰ ἔφθασαν εἰς τὴν Γαλλίαν εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα ἀφοῦ προηγουμένως ἡ ἵδρυσις τοῦ συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, διὰ τῆς εἰς αὐτὸ ἐγκαθιδρύσεως τῶν μεγαλυτέρων αὐθεντιῶν τὰς ὁποίας διαθέτει ἡ Γαλλία, τοῦ Καμβασορές, καὶ ἄλλων τῶν ὁποίων μοῦ διαφεύγουν τὰ ὀνόματα. Καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ ὁποῖοι ὀργάνωσαν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Λοιπὸν αὐτονομία καὶ ἰσοβιότης ἐξασφαλίζουν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας κατὰ τὸ ἀνθρωπίνως δυνατὸν διὰ τὸ μέλλον, ἀλλὰ διὰ τὴν πρώτην σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας θὰ νομίζωμεν κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Μᾶλλον δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν διότι βλέπω, ὅτι σπεύδετε διὰ νὰ εἰσαγάγητε τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ θὰ μοῦ συγχωρήσητε τὴν φράσιν νὰ ἐξαρθῆτε μέχρι τοῦ ὕψους τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ καὶ εἰς τὴν ἐπιλογὴν νὰ μὴ ἀποβλέψητε εἰς αὐτὰ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἴσως θὰ σᾶς στρεβλώσουν τὴν σκέψιν. Καὶ θὰ σᾶς στρεβλώσουν τὴν σκέψιν, διότι πολιτικῶς κάμνωμεν τὸν ἑξῆς συλλογισμόν: Διήλθομεν μίαν ἀνώμαλον περίοδον περὶ τῆς ὁποίας πολὺ ὀρθῶς ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Μπακοπούλου τονίζει, ὅτι ἦτο περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχε καταλυθῆ πρὸ τῆς ἰσχύος ἡ νομιμότης καὶ ὑπὸ εὐθύνην ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἠμπορεῖ νὰ πῇ κανείς. Αἴ! κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ποῦ εἶναι αὐτοὶ οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι καὶ πολλοὶ καθηγηταὶ ἀκόμη τοῦ Πανεπιστημίου, ποὺ ἔδειξαν τὸν χαρακτῆρα των, ποὺ ἔδειξαν τὴν ἐμμονήν των εἰς τὴν νομιμότητα καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν περίοδον; Δι’ αὐτὸ θὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ἀποβλέψῃ εἰς τὰ τυπικὰ αὐτὰ προσόντα, ἐκτὸς ἐὰν τίθενται μόνον διὰ νὰ ἀπομακρύνουν...

§230Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Εἶναι τόσον εὐρέα.

§231Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀλλὰ νὰ ἀποβλέψουν εἰς ἀνθρώπους πραγματικῶς οἱ ὁποῖοι ἐπέδειξαν τοὐλάχιστον ἐν τῷ ἰδιωτικῷ των βίῳ, τοὐλάχιστον ἓν σθένος ἀπέναντι αὐτῆς τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως.

§232Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ὑποθέτετε, ὅτι ὅποιος προσέλθῃ καὶ μοῦ εἴπει. «Κυττάξετε ἐδῶ, ἐγὼ ἔχω αὐτὰ καὶ αὐτὰ τὰ προσόντα, εἶμαι καθηγητὴς τοῦ πανεπιστημίου, ἐγὼ θὰ τοῦ εἴπω ἔλα, νὰ σὲ διορίσω»;

§233Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν τὸ φαντάζομαι, κ. Πρόεδρε, αὐτὸ εἶναι ρητορικὸς τρόπος καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα συγγνώμην. Νὰ ἐξαρθῆτε εἰς τὴν περίστασιν, διότι σχεδὸν τώρα καταντᾷ αὐτὴ ἡ συζήτησις ἀκαδημαϊκοπολιτική. Συμπέρασμα περαιτέρω τῆς ἀγορεύσεώς μου θὰ ἤθελον νὰ εἶναι, ὅτι ἐν τῇ Βουλῇ τῶν Ἑλλήνων δὲν ἐτέθη τὸ ἕνα ἀκυρωτικὸν κάτω τοῦ ἄλλου, οὔτε λόγῳ τῆς φυσικῆς των ἁρμοδιότητος, οὔτε λόγῳ τῆς ἐκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος αὐτῆς. Καὶ τὰ δύο ἔχουν τὴν αὐτὴν λειτουργίαν τοῦ Κράτους. Ἐὰν τὸ ἓν προβαδίζῃ ἢ ὄχι διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ὁ ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας ἔκρινε σκόπιμον νὰ προβαδίζῃ τὸ ἓν τοῦ ἄλλου, τοῦτο κατ’ ἐμὲ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, πρὸς τὴν ἀξίαν, τὴν περιωπὴν καὶ τὴν αὐθεντίαν τῶν δύο σωμάτων. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία. Ἡ ἱστορία δὲ ἡ ἑκατονταετὴς ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν κατελέχθη καὶ εἰς τὴν δικαστικὴν ἱεραρχίαν. Ἴσως ἐξελίξεις, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μᾶς ἀγάγουν πάλιν εἰς τὴν καθιέρωσιν τοῦ αὐτοῦ συστήματος.

§234Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι.

§235Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τουλάχιστον ἐν Γερμανίᾳ, ὅπου ἔχουν λαμπρῶς ὀργανώσει τὴν δικαιοσύνην—εἶχον τοὐλάχιστον πρὸ τοῦ πολέμου, κατόπιν δὲν γνωρίζω—ἡ ἐξέλιξις, καὶ δὲν φαίνεται ὡς τι ἀφύσικον—ἡ ἐξέλιξις λέγω, ἔτεινε εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τῶν τακτικῶν δικαστῶν. Λέγουν δηλαδὴ ὅτι δὲν ἔκλεισεν ἀκόμη ὁ φάκελλος τὸν ὁποῖον ἤνοιξεν ὁ Γκνάϊς περὶ τῆς ἁρμοδιότητος, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δημοσίου δικαίου, ἂν εἶναι ἁρμοδιώτεροι οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι ἢ νομικοὶ ἢ οἱ πεπαιδευμένοι, διὰ τὴν ἐπιστήμην τοῦ ἀστικοῦ δικαίου. Διότι παρετηρήθη ἐν τῇ ἐξελίξει, αὐτὸ λέγουν Γερμανοὶ καθηγηταί, ὅτι ὡς ἦσαν περιωρισμέναι, αὐτὸ εἶναι ἀντίθετον ἐκείνου τὸ ὁποῖον λέγει ὁ Γκνάϊς, ἐνῷ λόγῳ τῶν σπουδῶν τοῦ ἀνανεωθέντος προγράμματος τοῦ Πανεπιστημίου, τὸ δημόσιον δίκαιον διδάσκεται εἰς τὰ Πανεπιστήμια πολὺ καλλίτερον εἰς τὸν ἐπιδοθέντα εἰς τὴν νομικὴν καὶ παρ’ αὐτὸ ἐφηρμόζετο καλλίτερον παρὰ ὑπὸ τῶν ἀσκούντων πρακτικῶς τὴν διοίκησιν. Εἶναι δὲ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ χαρακτῆρος πρέπον νὰ λεχθῇ, ὅτι ἡ μόρφωσις ἡ δικαστικὴ εἰς τὰ δικαστήριά μας ἐξώθησε τοὺς δικαστάς, ὥστε νὰ ὑπάρξωσι πραγματικοὶ προστάται τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν, καθ’ ἣν ἐποχὴν οἱ ὑπάλληλοι, καθ’ ἣν ἐποχὴν καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου συνήργουν εἰς πράξεις ἐξερχομένας τῆς νομιμότητος. Ἡ περίοδος αὕτη, ὑπῆρξεν ὅταν ἐκ τῶν κόλπων τοῦ ἀκυρωτικοῦ ἐκλήθη ἀνὴρ τὸν ὁποῖον ἐξόχως τιμᾷ καὶ διὰ τὸ ὄνομά του καὶ διὰ τὸ ἦθός του καὶ διὰ τὸν χαρακτῆρα, ὁ Χατζᾶκος, μετέσχε Κυβερνήσεως πολιτικῆς καὶ μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἐπανῆλθεν πάλιν εἰς τὴν θέσιν του. Ἐκεῖνο ἔβλαψε, ἐκεῖνο ἐξέθεσε τὸ δικαστικὸν κόμμα καὶ ποιοῦμαι τὴν παρατήρησιν ταύτην, διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀναμνησθῇ μιᾶς συζητήσεως, ἡ ὁποία εἶχε γίνει εἰς τὴν δευτέραν ἀναθεωρητικὴν Βουλήν, μεταξὺ ὑμῶν καὶ τοῦ μακαρίτου Στεφάνου Δραγούμη, περὶ τοῦ ἐὰν εἶναι ὀρθόν, τότε ὑμεῖς τὸ εὑρίσκατε σκόπιμον νὰ λαμβάνωνται ὑπουργοὶ ἐκ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ὁ μακαρίτης Στέφανος Δραγούμης τὸ ἀπέτρεπε καὶ ἡ συνταγματικὴ ἐπιτροπή, εἶχε καθιερώσει τὸ ἀσυμβίβαστον τῇ ἐπεμβάσει δὲ τῇ εἰδικῇ σας, τὸ ἐδέχθη, διότι εἴπατε τότε, ὅτι δὲν φοβεῖσθε τὰς παρεμβάσεις πρὸς σχηματισμὸν ὑπηρεσιακῶν Κυβερνήσεων ἀπὸ τὰς ὁποίας ὅμως ὁρμαθοὺς ἴδομεν νὰ συγκροτῶνται κατὰ τὴν κρισιμωτέραν περίοδον τοῦ Ἔθνους. Τότε εἴπατε, ὅτι ἡ διάταξις εἶναι σκόπιμος, διὰ νὰ ἐξυψώσῃ τὸν θεσμὸν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας τὴν θέσιν τοῦ Συμβούλου τῆς Ἐπικρατείας, τὸ τότε Σύνταγμα καὶ ὁ νόμος 290 τὴν ἐθεώρει ὡς θέσιν ἀσυμβίβαστον, μὲ τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ. Δὲν ἔχομεν πεῖραν περὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἀλλὰ ἔχομεν τὴν πεῖραν κ. Πρόεδρε, τῆς φθορᾶς τὴν ὁποίαν ὑπέστη τὸ ἀκυρωτικόν μας, ἀπὸ τὴν χρησιμοποίησιν ἑνὸς διακεκριμένου καὶ ἐντιμοτάτου μέλους του εἰς μίαν ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν.

§236Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Δὲν ἦτο ὑπηρεσιακὴ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχεν ὁ κ. Χατζᾶκος, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι εἰς προηγουμένας ἐποχὰς οὐχὶ ἅπαξ ἐχρησιμοποιήθη ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου εἰς τὸν καταρτισμὸν ὑπηρεσιακῶν Κυβερνήσεων.

§237Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος.

§238Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Τίποτε δὲν ἔπαθε τότε τὸ κῦρος τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ. Ὁ κ. Χατζάκος τότε ἔφερε τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό, ἂν πράγματι τὸ ἔφερεν, διότι μετέσχε οὐσιαστικῶς πολιτικῆς Κυβερνήσεως καὶ μάλιστα εἰς περίοδον ἀγώνων. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅταν θὰ πρόκειται νὰ κάνωμεν ὑπηρεσιακὰς Κυβερνήσεις, ποῦ θὰ τοὺς εὕρωμεν τοὺς ὑπουργούς; Ἀπὸ τὰ δικαστήρια θὰ τοὺς πάρωμεν καὶ δι’ αὐτὸ λέγωμεν, ὅτι δὲν εἶναι ἀσυμβίβαστον. Ὄχι ὅτι θὰ ἀσκοῦν καὶ τὰ δύο καθήκοντα μαζί, ἀλλὰ νὰ δύνανται νὰ ληφθοῦν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ νὰ δύνανται νὰ ἐπανέλθουν εἰς αὐτὸ χωρὶς νὰ γίνῃ νόμος.

§239Λ. ΝΑΚΟΣ. Πρέπει νὰ βάλετε κἄτι τι, νὰ χαρακτηρήσητε τὰς ὑπηρεσιακὰς Κυβερνήσεις.

§240Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ὁ κ. Χατζᾶκος μετέσχεν ὄχι εἰς ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν. Ἐμένα δὲν μοῦ ἀρέσουν, ἀλλὰ ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ μία ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, πῶς θὰ τὴν κάνωμεν;

§241Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν μνήμην σας, ἡ τότε συζήτησις.

§242Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Καὶ τότε εἶχα τὴν ἰδίαν γνώμην ποὺ ἔχω καὶ σήμερον. Ἐὰν δηλαδὴ τότε εἶχα ἄλλην γνώμην, ἠμπορούσατε νὰ μοῦ τὸ πῆτε, ἀλλ’ ἔμεινα ὁ ἴδιος.

§243Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἀντελήφθητε τὸ πνεῦμα μου. Δὲν ὑπάρχει περιορισμὸς μόνον διὰ τὰς ὑπηρεσιακὰς Κυβερνήσεις, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ μία πολιτικὴ Κυβέρνησις, θέλουσα νὰ κάμῃ πολιτικὴν καὶ νὰ κομματισθῇ καὶ ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ ἕνα ἀπὸ ἕναν ὀργανωμένον ἀνεξάρτητον νόμον τὸ ὁποῖον εἶναι τεταγμένον νὰ περιστέλῃ τῆς ὑπερβασίας.

§244Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐμποδίσητε τοιαύτας ὑπερβασίας τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας διὰ νόμων, παρὰ μόνον διὰ τῆς δημοσίας γνώμης. Ἡ δημοσία γνώμη, τὰ ἤθη τὰ πολιτικά, συναίσθησις τῆς εὐθύνης ἑνὸς πολιτικοῦ ἀνδρὸς ἀπέναντι τοῦ τόπου, αὐτὰ ἠμποροῦν νὰ περιορίσουν τὰς καταχρήσεις, ὄχι οἱ νόμοι. Σεῖς ἐπικαλεῖσθε τὸ παράδειγμα τοῦ κ. Χατζάκου. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον, ἐνῷ τοὐναντίον πολλάκις οἱ πρόεδροι τοῦ Ἀρείου Πάγου ἦσαν προϊστάμενοι ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως ἔκαμαν ἐκλογὰς καὶ δὲν ὑπέστη μείωσιν ἡ διαδικασία.

§245Λ. ΝΑΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι φρόνιμον εἶναι νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ μείνουν ἐκτὸς τῆς πολιτικῆς.

§246Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἀπὸ ποῦ θέλετε νὰ πάρῃ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Κράτους τὴν ὑπηρεσιακήν του Κυβέρνησιν;

§247Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἔχωμεν τὴν πεῖραν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἐγὼ ἐξετάζω τὰς πολιτικὰς ἀπόψεις, δὲν ἔχω συγκεκριμένως νὰ σᾶς εἴπω, αὐτὴν τὴν διάταξιν βάλτε ἢ ἐκείνην. Παίρνω αὐτὸ τὸ δίδαγμα ἐκ τῆς ἱστορίας.

§248Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Δὲν εἶναι τὸ προσῆκον, διότι ἀφεώρα πολιτικὴν Κυβέρνησιν.

§249Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὑπὸ μορφὴν ὅμως ὑπηρεσιακήν. Δὲν προτείνω τροπολογίαν, διότι αἱ τροπολογίαι δὲν συζητοῦνται τὴν τελευταίαν στιγμήν, σκέψεις ρίπτουν, αἱ ὁποῖαι ἂν θεωρηθοῦν, ὅτι ἔχουν βασιμότητά τινα, θὰ ἀγάγουν εἰς τὴν διόρθωσιν.

§250Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Θὰ ἐδικαιούμην νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν γνώμην σας κατὰ τὸ 1911. Διατὶ σήμερον ἔρχεσθε καί λέγετε, ὅτι καλλίτερα θὰ ἦτο ν’ ἀναθέσωμεν εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια;

§251Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Σᾶς εἶπα, τὸ τρωτὸν τῶν δικαστηρίων εἶναι ἡ τακτικὴ στρατολογία τῶν δικαστῶν, ἡ ὁποία καὶ κάμει καὶ αὐτοὺς ὑπαλλήλους. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας πρέπει νὰ ἔχῃ ἀνώτερον πνεῦμα καὶ ὄχι ὑπαλληλικὸν καὶ εἶπον, ὅτι τὰς ἐγγυήσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τὰς ἐξασφαλίζουν ἡ ἰσοβιότης καὶ ἡ αὐτόνομος ἀνανέωσις τῶν μελῶν. Τώρα ἂς ἐγκαταλείψωμεν αὐτὸ τὸ ἔδαφος, θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ δύο ἄλλων σημείων. Ἡ οὐσία τοῦ Γαλλικοῦ Conseil d’ Etat ἡ μεγαλυτέρα ἀξία ἔγκεινται εἰς τὴν χρῆσιν τῆς προσφυγῆς ἐπὶ ἀκεραίων διοικητικῶν πράξεων· εἰς οὐσίαν τὶ συμβαίνει; Ἀκυροῦται μία πρᾶξις διοικητικὴ εἰς πρῶτον καὶ τελευταῖον βαθμὸν δικαζομένη ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Τὸ ὑλικὸν τῆς πράξεως δὲν ὑπάρχει ἐξηκριβωμένον ἀπὸ καμμίαν ἄλλην ἀρχήν. Δι’ αὐτὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας μὲ αὐτὸ τὸ recour ἰδιαιτέρως θεωρεῖ, ὅτι νομιμοποιεῖται νὰ ἐξετάζῃ τὰ πράγματα, δεδομένου ὅτι ἐπὶ πραγμάτων ἐστηρίχθη ἡ πρᾶξις καὶ νὰ τὸ ἐκτιμᾷ ὡς ὑπέρτατος ρυθμιστὴς τῆς διοικήσεως, διότι ἄλλως, ὁ πολίτης θὰ προσέφευγε νὰ προσβάλῃ μίαν διοικητικὴν πρᾶξιν μόνον διὰ παράβασιν νόμων, χωρὶς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ τὰ πραγματικὰ γεγονότα, διὰ νὰ ἴδῃ ἂν πράγματι ὑπάρχῃ παράβασις νόμου. Δι’ αὐτὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐν Γαλλίᾳ σήμερον ἔχει εὐρυτάτην δικαιοδοσίαν.

§252Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Τὸ ἴδιον θὰ κάμω καὶ τὸ ἰδικόν μας. Εἶπα, ὅτι θὰ ληφθῇ ὡς βάσις τὰ ἐν Γαλλίᾳ κρατοῦντα.

§253Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ἂς μὴ τὸ ποῦμε ἀκόμη, διότι τὸ ἄρθρον 47 ἐδαφ. 3 ἔχει συνταχθῇ κατ’ ἀπομίμησιν ἐντελῶς τῆς αἰτήσεως ἀναιρεθεὶς ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§254Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἡ νομολογία τοῦ Γαλλικοῦ θὰ χρησιμεύσῃ καὶ διὰ τὸ ἰδικόν μας. Πῶς θέλετε νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὴν διάταξιν αὐτήν, ἂν δὲν ἐρευνήσῃ τὰ πραγματικὰ γεγονότα; Ὑπάρχει δὲ διάταξίς τις ὅπως ὑπάρχῃ εἰς τὴν Πολιτικὴν Δικονομίαν, ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος δὲ ἔχει δικαίωμα νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν γεγονότων, δεχόμενος αὐτὰ ὅπως ὑπάρχουν ἐν τῇ ἀποφάσει; Δὲν ἔχομεν ἐδῶ ὁμοίαν διάταξιν.

§255Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὴν ἐσκέφθην καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν ἀντίρρησιν, κύριε Πρόεδρε, ἀλλ’ εὑρίσκω, ὅτι ἡ ἀναίρεσις χωρεῖ ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ διὰ παράβασιν τῶν δικονομικῶν τύπων διὰ τῶν ὁποίων συλλέγεται τὸ ὑλικὸν τὸ ἀποδεικτέον τῆς ὑποθέσεως.

§256Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἐδῶ δὲν τὴν ὀνομάζομεν κἂν ἀναίρεσιν.

§257Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 47 ἐδάφιον 3ον εἶναι ἡ ἑξῆς «..... τὰ ἐν τῇ προσβαλλομένῃ πράξει πραγματικὰ περιστατικά». Πῶς τὸ ἐννοεῖ αὐτό;

§258Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν φαίνεται ἀπὸ τὸ ἄρθρον, ὅτι ἐμποδίζεται τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ ἐξετάζῃ τὰ πραγματικὰ περιστατικά.

§259Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Λέγει «ἐν τῇ προβαλλομένῃ πράξει». Δὲν θέλω νὰ προκαλέσω δήλωσιν ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι θέλω νὰ τὸ σκεφθῇ.

§260Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγεννήθη ἀμφισβήτησις καὶ ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ποία ἔννοια ἀποδίδεται εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν, ἂν τὸ Συμβούλιον ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς δικαιοδοσίας του, θὰ δύναται νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ καὶ ἔχει δοθῆ ἡ ἔννοια, ὅτι βεβαίως ἐξετάζει καὶ τὰ πραγματικὰ περιστατικά.

§261Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ λόγος τῆς ἀκυρότητος εἶναι τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ ἀκριβῶς.

§262Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τῆς Γαλλίας γίνεται ἡ ἐξέλιξις διὰ τῆς νομολογίας ἡ ὁποία ἔχει καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐξετάζονται καὶ τὰ πραγματικὰ περιστατικά.

§263Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅπως εἰσάγεται τὸ δικαίωμα τοῦτο, καταντᾷ πραιτορικὸν δικαίωμα.

§264Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λέγει, ὅτι εἶναι ὅρος ἀκυρώσεως «ἡ παράβασις τῆς κατ’ οὐσίαν διατυπώσεως τοῦ νόμου....». Τὰ πραγματικὰ γεγονότα, πρέπει ν’ ἀποτελοῦν παράβασιν κατ’ οὐσίαν τοῦ νόμου. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι τὸ δικαστήριον δὲν δύναται νὰ ἐξετάσῃ τὰ ἄλλα πραγματικὰ περιστατικά, δυνάμει τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ παράβασις ἔλαβε χώραν.

§265Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀλλ’ ἐν πάσει περιπτώσει, ὑποστηρίζω τοῦτο, ὅτι δὲν ἐννοῶ ἡ παρατήρησίς μου αὕτη νὰ ἐπεκταθῇ τόσον, ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ νὰ ἐξελέγχῃ τὴν ὠφελιμότητα ἢ τὴν σκοπιμότητα τῆς πράξεως. Ἑτέρα παρατήρησις εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἀφορᾷ τὸ 2ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 47 εἰς τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι πάλιν παρεσύρθημεν ἀπὸ τὰ ἐν τῇ Πολιτικῇ Δικονομίᾳ κρατοῦντα. Διότι λέγει «λόγοι θεμελιοῦντες τὴν περὶ ἀκυρώσεως αἴτησιν εἰσίν, παράβασις τύπου ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος διατεταγμένοι περὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς πράξεως».

§266Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἕνας διαγωνισμὸς λ.χ. ὁ ὁποῖος ὁρίζει τοὺς τύπους κατὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ γίνῃ ὁ διαγωνισμὸς αὐτὸς ἂν δὲν τηρηθῇ ὁ τύπος.

§267Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐπιτρέπετε, κύριε Πρόεδρε; Οἱ τύποι οἱ ὁποῖοι διαγράφονται εἰς τὸ διοικητικὸν δίκαιον, κατ’ ἀρχὴν παραδεδεγμένην ἀπὸ τὴν ἐπιστήμην τοῦ διοικητικοῦ δικαίου, εἶναι πάντοτε ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος. Δὲν ὑπάρχει νόμος διοικητικὸς ὁ ὁποῖος διαγράφει ἕνα τύπον, νὰ λέγῃ, ὅτι ἂν δὲν τηρηθῇ ὁ τύπος αὐτὸς θὰ εἶναι ἄκυρος. Πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν καί τινὲς νόμοι νὰ τὸ λέγουν αὐτό; Ἐννοεῖται οἴκοθεν ὅμως, ὅτι ὑπάρχει ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος. Τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἐν Γαλλίᾳ, διὰ τῆς ἐξελιγμένης νομολογίας ἔφθασεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι οὐχὶ πᾶσα παράβασις τύπου, ἀλλὰ τύπου οὐσιώδους, ἐκτείνεται δὲ τὸ οὐσιῶδες καὶ εἰς τὰς ἀπόψεις τοῦ δικαιώματος τοῦ μέρους, τὸ ὁποῖον προσέρχεται ὡς προσφεῦγον νὰ παραιτηθῇ τοῦ τύπου. Καὶ ἔχουσι δεχθῇ, ὅτι ἐνῷ κατ’ ἀρχὴν οἱ τύποι εἶναι ὑπὲρ τῆς νομιμότητος, ἐν τούτοις ὑπάρχει περίστασις ποὺ εἶναι τόσον ἐπουσιώδης, ὥστε δύναται καὶ τὸ μέρος τὸ ἴδιον νὰ παραιτηθῇ ἢ καὶ νὰ συναινέσῃ, νὰ ὑπάρχῃ ἕν ἀπαράδεκτον τῆς προσφυγῆς του, διότι ἔχει συναινέσει. Ὑποθέσατε, ὅτι διατάσσετε μίαν δημοπρασίαν διὰ κατασκευὴν ἔργων ἐπὶ τῇ βάσει διατάγματος, τὸ ὁποῖον διαγράφει ὡρισμένας διατυπώσεις. Μία διατύπωσις δὲν ἐτηρήθη καὶ προσῆλθεν ὅμως κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς δημοπρασίας εἷς καὶ ἐμειοδότησε. Δικαιοῦται ὁ εἷς ὁ ὁποῖος ἐμειοδότησε νὰ ζητήσῃ ν’ ἀκυρωθῇ ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἀφοῦ αὐτὸς συμμετέσχε τῆς δημοπρασίας καὶ συνήνεσε.

§268Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Γαλλικὴ νομολογία ἔχει δεχθῆ, ὅτι ἡ συναίνεσις ἐξαλείφει τὴν ἀγωγήν.

§269Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε ποῦ ἐζήτησα νὰ σᾶς διακόψω, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη ἵνα ἀποφύγω νὰ ὁμιλήσω κατόπιν. Εἴπατε, ἐλέγχοντες τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου καθορίζοντος τοὺς λόγους τοὺς θεμελιοῦντας τὴν αἴτησιν ἀκυρώσεως, ὅτι σᾶς γεννᾶται ὁ φόβος, ὅτι ὁ διατυπώσας τὸ ἄρθρον τοῦτο παρεσύρθη ἀπό τὰς δικονομικὰς διατάξεις. Ὁ φόβος σας οὗτος εἶναι ἀπολύτως ἀδικαιολόγητος, διότι οἱ λόγοι οἱ δικαιολογοῦντες τὴν αἴτησιν ἀκυρώσεως κατὰ τῶν ἐκτελεστῶν διοικητικῶν πράξεων οἱ ἀναγραφόμενοι εἰς τὸ ἄρθρον 47 δὲν κάμνουσι τίποτε ἄλλο, παρὰ ν’ ἀναγράφωσι τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι καὶ κατὰ τὸ Γαλλικὸν δίκαιον ἢ μᾶλλον κατὰ τὴν νομολογίαν τοῦ Conseil d’ Etat δικαιολογοῦν τὴν recours pour excés du pouvoir. Καὶ ὅπως πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐτόνισε καὶ ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Conseil d’ Etat καὶ οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι δικαιολογοῦν τὴν ἐπὶ ἑκάστης φύσεως ἁρμοδιότητα, ἔχουσι τοῦτο τὸ ἰδιάζον, ὅτι δὲν καθωρίσθησαν ποτὲ διὰ θετικῶν διατάξεων τοῦ νόμου, ἀλλὰ καθωρίσθησαν ὑπὸ τῆς ἐξελισσομένης νομολογίας τοῦ Conseil d’ Etat Ἄν καὶ ἐδῶ εἰς τὸν νόμον ἀναγράφεται ὡς πρῶτος λόγος ἡ ἀναρμοδιότης τῆς ἐκδούσης τὴν πρᾶξιν διοικητικῆς ἀρχῆς, εἶναι διότι καὶ κατὰ τὴν νομολογία τοῦ Conseil d’ Etat ὡς πρῶτος λόγος, ὁ ὁποῖος καί ἐκεῖ ἐθεμελίωσεν ἱστορικῶς πλέον τὴν αἴτησιν ἀκυρώσεως δι’ ὑπέρβασιν ἐξουσίας ἦτο μόνον τότε ἡ ἀναρμοδιότης. Μία ἀρχὴ ἐξέδωκε μίαν ἀπόφασιν χωρὶς νὰ ἔχῃ ἁρμοδιότητα. Ἦλθεν ἔπειτα ἡ νεωτέρα ἀντίληψις, ὅτι ὅταν ἀναρμοδίως ἐπιλαμβάνεται μία ἀρχὴ τῆς ὑποθέσεως παραβαίνει τοὺς τύπους, διότι ὁ νόμος καθώρισε τὴν ἁρμοδιότητα καὶ τὴν βάσιν ὡρισμένων τύπων.

§270Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν μοῦ ἀπαντᾶτε εἰς ἐκεῖνο ποὺ θέλω ἐγώ.

§271Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι δὲν εἶναι κατὰ τοὺς δικονομικοὺς τύπους, παρὰ ὁ νομοθέτης ἀναγράφει τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι σήμερον τὴν συστηματοποιουμένην νομολογίαν θεμελιοῦν καὶ ἐν Γαλλίᾳ. Ἑπομένως καὶ ἡ παράδασις τοῦ νόμου καὶ ἡ detournement de pouvoir, ἡ κατάχρησις ἐξουσίας εἶναι καὶ αὐτὴ παράδασις νόμου μὲ τὴν διαφορὰν τὴν ἑξῆς, ὅτι μεταξὺ τοῦ 3ου καὶ τοῦ 4ου ἐδαφίου ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν λέγει παράδασις κατ’ οὐσίαν διατάξεώς τινος τοῦ νόμου καὶ ἡ ἄλλη λέγει κατάχρησις ἐξουσίας ὁσάκις πρᾶξίς τις τῆς διοικήσεως ἔχουσα καθ’ ἑαυτὴν πάντα τὰ στοιχεῖα τῆς νομιμότητος γίνεται πρὸς σκοπὸν καταδήλως ἄλλον παρὰ τὸν δι’ ὃν ἐνομοθετήθη. Ὁ δὲ ἐνδοιασμός σας, ὅτι γίνεται μία δημοπρασία καὶ παραδέχεται...

§272Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἔχω ἐνδοιασμούς, παρατηρήσεις ἐκφέρω στηριζομένας εἰς τὴν νομολογίαν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας.

§273Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν νομολογίαν ὅταν τις ἀποδεχθῇ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὴν προσβαλλομένην ἀπόφασιν, δὲν ἔχει δικαίωμα προσβολῆς της. Ἑπομένως καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα.

§274Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐφιστῶ, κύριε Πρόεδρε, τὴν προσοχήν σας ἐπ’ αὐτοῦ, θὰ συμβουλευθῆτε φυσικὰ καὶ τὸν ἐγκριτώτατον κ. Ρακτιβὰν μήπως θὰ ἔπρεπε ἀντὶ τοῦ «ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος διατεταγμένου» νὰ τεθῇ «οὐσιώδους» τὸ δὲ «παράβασις κατ’ οὐσίαν διατάξεώς τινος τοῦ νόμου ὑπὸ τὰ ἐν τῷ προσβαλλομένῳ δεδομένα πραγματικὰ γεγονότα» πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν διατύπωσιν, ἡ ὁποία νὰ μὴ θεωρηθῇ περιστέλλουσα τὴν δικαιοδοσίαν καὶ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἔρχομαι εἰς μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Ἡ ἐξέλιξις τῆς νομολογίας τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ὡς καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας προήδρευα, παρατηρεῖται, ἔφθασε εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ δεχθῇ, ὅτι εἰς τὰ recours pour exies de pouvoir διάδικα μέρη, προσεγγίζει δηλαδὴ πρὸς τὴν ἀντίληψιν τῆς τακτικῆς δικαιοσύνης, δι’ αὐτὸ συγχωρεῖ τὴν τριτανακοπήν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 50 τοῦ νομοσχεδίου τοῦτο ἀποκλείεται, ἀποκλείεται ὅμως καὶ κἄτι τι ἄλλο τὸ ὁποῖον ἔχει δεχθῆ ἐπίσης ἡ νομολογία τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ τοῦτο, διότι τὸ ἄρθρον 50 κατὰ τὸ αʹ ἐδάφιον λέγει, ὅτι ἡ ἀπόφασις ἡ δεχομένη τὴν αἴτησιν καὶ ἀπαγγέλλουσα τὴν ἀκύρωσιν, ἐνεργεῖ erga omnes, ἐπαγομένην νόμιμον κατάργησιν τῆς πράξεως ἔναντι πάντων. Τὸ Γαλλικὸν ἀκυρωτικὸν δέχεται, ὅτι δύναται τὴν ἀπόφασιν νὰ τὴν προσβάλῃ ὁ θιγόμενος εἰς τὰ συμφέροντά του καὶ δίδει δικαίωμα τριτανακοπῆς. Ἐκ τοῦ ἀντιθέτου, ὅταν ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας παράγει σχετικὸν δεδικασμένον, δηλαδὴ εἰς τὴν ἀπόρριψιν τῆς αἰτήσεως, τότε δὲν ἀποκλείεται τὸ ἔνδικον μέσον τῆς προσφυγῆς κατὰ τῆς αὐτῆς ἀποφάσεως. Ἀλλὰ τὸ περιορίζετε αὐτό. Λέγετε μόνον, ὅτι ἕτερος δύναται νὰ προσβάλλῃ τὴν αὐτὴν ἀπόφασιν ἡ κατὰ τῆς ὁποίας προσφυγὴ ἀπερρίφθη. Ἐν τῷ Γαλλικῷ Συμβουλίῳ τῆς Ἐπικρατείας, λεπτολογώτερον δέχονται, ὅτι καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ προσφυγὼν δι’ ἄλλον λόγον ἀκυρώσεως, δύναται τὴν αὐτὴν ἀπόφασιν, νὰ προσβάλῃ πρᾶγμα τὸ ὁποῖον φαντάζομαι, ὅτι θὰ ἔπρεπε καὶ παρ’ ἡμῖν νὰ καθιερωθῇ. Δηλαδὴ διὰ μὲν τὴν ἀπόφασιν τὴν παράγουσαν pidicata contraomne δέον νὰ χωρῇ τριτανακοπή, διὰ δὲ τὴν παράγουσαν σχετικὸν δεδικασμένον, ἐπιτρέπεται προσφυγὴ τῆς αὐτῆς ἀποφάσεως, εἴτε ὑπὸ ἑτέρου, εἴτε ὑπὸ τοῦ ἰδίου διαδίκου.

§275Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μήπως εἰς τὰς παρατηρήσεις ποὺ ἐκάμετε, τὰς ὁποίας ἀκούω μετὰ πολλῆς προσοχῆς, ἔρχεσθε νὰ ἴδητε ὅλας τὰς περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν ἐν Γαλλίᾳ καὶ λέγετε, ὅτι δὲν τὰς προβλέπομεν; Ἡμεῖς γενικὸν νόμον κάνομεν.

§276Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μήπως διὰ τῶν διατάξεων, τὰς ὁποίας θέτομεν ἀποκλείωμεν τὴν λύσιν αὐτήν.

§277Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ὅπως ἔχῃ ἡ ἔκφρασις «ἡ ἀπόρριψις τῆς αἰτήσεως δὲν ἀποκλείει τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐνδίκου τούτου μέσου κατὰ τῆς αὐτῆς πράξεως παρ’ ἑτέρου» δὲν θὰ ἐμποδίσῃ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, μετὰ τὴν δήλωσιν, ἡ ὁποία κατ’ ἐπανάλειψιν ἐγένετο, ὅτι θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ ἐν Γαλλίᾳ κρατοῦντα, νὰ δεχθῇ προσφυγὴν τοῦ ἰδίου διαδίκου δι’ ἄλλον λόγον.

§278Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἄν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἰσέλθουν ἄνθρωποι τῆς διανοητικότητος...

§279Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἄν δὲν εἶναι, τότε ἀλλοίμονον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοῦ κάμνει περισσοτέραν ἐντύπωσιν εἶναι τοῦτο τὸ «ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος» μήπως πρέπει νὰ γίνῃ τύπου οὐσιώδους. Ἐκάλεσα τὸν κ. Ἀραβαντικὸν καὶ μετ’ ὀλίγον θὰ συνεννοηθῶ.

§280Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ θὰ ἠμπορέσω νὰ τελειώσω τὴν ἔκθεσιν τῶν παρατηρήσεών μου, διότι νομίζω, ὅτι ἐπὶ ἄλλων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὁμιλήσῃ εἶναι τόσον ἐπουσιώδη, ὥστε εἴμεθα ἐν καιρῷ νὰ τὸ διορθώσωμεν.

§281Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ λόγος καὶ περὶ τοῦ ἑξῆς: Τὰ διατάγματα, κανονιστικὰ καὶ μή, πρέπει νὰ ὑποβάλωνται εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἄν ἕν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐκδώσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλει σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, περὶ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, νὰ τὸ ὑποβάλῃ προηγουμένως, ὅπως τύχῃ ἐπεξεργασίας παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, δὲν τὸ ὑποβάλλει εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ τὸ ἐκδώσῃ.

§282Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ πρόχειρος ἀπάντησίς μου εἶναι, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ κοινοβουλευτικὴ εὐθύνη.

§283Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν ἐδέχθησαν ἀκυρότητα τοῦ διατάγματος καὶ ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀκυρότης κατὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς νομολογίας.

§284Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸ λάβω καὶ αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν.

§285Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ τώρα, κύριοι, συμπληρῶν τὴν ἀγόρευσίν μου πιστοποιῶ, ὅτι ὁ πολιτικὸς κόσμος, τὸ πολιτικὸν σῶμα ἐννοεῖ νὰ θέσῃ εἰς ἑαυτό, ἐφ’ ὅσον ὑπὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα διαχειρίζεται εἰς τὴν διοίκησιν πέδας καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος εἰσηγεῖται καὶ σπεύδει ἅμα ἔλαβε τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ εἰς τὸ νὰ αὐτοπεριορισθῇ τὰς ἐξουσίας τὰς ὁποίας ἔλαβε παρὰ τοῦ λαοῦ. Εὔχομαι ὅπως τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ μὴ μᾶς γεννήσῃ ζητήματα ἀκυρώσεως τῶν ἐνεργειῶν του, διότι δὲν εἰξεύρω ποία ἀπάντησις θὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ ἐρώτημα: quis custodet custodes

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§287Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ὁ προλαλήσας, ἔκαμε μίαν πολὺ ὀρθὴν παρατήρησιν ἀναφερόμενος εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶναι τὸ ἀνώτατον δικαστήριον. Ἐὰν ἤθελε ληφθῆ ἡ φράσις αὕτη ὑπὸ τὴν συνήθη ἔννοιαν δηλαδὴ τῆς ἀλεπαλλήλου βαθμίδος βεβαίως εἰς οὐδενὸς τὸ πνεῦμα θὰ ὑπάρχῃ, ὅτι δημιουργεῖ δικαστήριον ἀνώτερον τοῦ Ἀρείου Πάγου. Εἶναι δύο χωριστὰ δικαστήρια διαφορετικῆς ἐντελῶς διαδικασίας, τὸ ἕνα διοικητικὸν δικαστήριον τὸ ἄλλο ἐπὶ πολιτικῶν καὶ ποινικῶν ὑποθέσεων· δὲν πρόκειται περὶ ἀνωτέρου δικαστηρίου, ἀλλὰ περὶ ἑνὸς ἀνωτέρου διοικητικοῦ δικαστηρίου. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀνέφερε καὶ ἀνέπτυξεν, ὅτι εἶναι καί εὐρυτέρα ἡ δικαιοδοσία τοῦ Ἀρείου Πάγου, διότι ἐπιλαμβάνεται αὐτεπαγγέλτως ἀκυρότητα ἀποφάσεων ὑπὲρ τοῦ νόμου. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτεπαγγέλτου ἐνεργείας, διότι ὅταν εἶναι ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου κατ’ ἀποφάσεως ἐκδοθείσης ἀπὸ δικαστήριον ἐπεμβαίνει ὑπὲρ τοῦ νόμου ὁ Ἄρειος Πάγος. Ὥστε δέν μπορεῖ νὰ πῇ κανεὶς ὅτι πρόκειται καὶ περὶ αὐτεπαγγέλτου ἐνεργείας. Ἐπίσης ἡ ἄλλη παρατήρησις, ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ ὁ Ἄρειος Πάγος διοικητικοῦ δικαστηρίου δικαιοδοσίαν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι εὔστοχος διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ἐφηρμόσθη καὶ ἀπεδείχθη ἐκ τῆς μὴ ἐφαρμογῆς ἡ ἀχρήστευσις αὐτῆς τῆς διατάξεως καὶ νομίζω, ὅτι καταργεῖ τὴν σχετικὴν διάταξιν τῆς πολιτικῆς δικονομίας καὶ ἔνστασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἀλλὰ ἐὰν ἐδῶ ἐγίνετο λόγος περὶ κἄποιας μεγαλυτέρας σημασίας τὴν ὁποίαν δίδει τὸ Κράτος εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τοῦτο προῆλθεν ὅπως ἐτόνισα ἤδη ἐκ τοῦ ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἐπὶ ὑποθέσεων ἀκόμη τὰς ὁποίας καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος ἐξετάζει, προκειμένου π. χ. νὰ κανονίσῃ πολιτικὰς χρηματικὰς ἀποζημιώσεις, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀκυρώσῃ πράξεις τοῦ Κράτους τοῦ παντοδυνάμου πλέον.

§288Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶναι πολιτικῆς φύσεως καὶ αὐτό.

§289Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπάρχει ὁ χωρισμὸς τῶν ἐξουσιῶν καὶ κυρίως μᾶς ἐνδιαφέρει αἱ ὑπουργικαὶ πράξεις τοῦ Κράτους τοῦ παντοδυνάμου ἀπὸ ἀπόψεως τῆς διοικήσεως καὶ ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως διοικητικῆς. Αὐτὸ ὅσον ἀφορᾷ περὶ τοῦ ἀνωτέρου καὶ κατωτέρου δικαστηρίου, εἰς τὸ μέλλον θὰ σκεφθῶμεν ἐὰν θέλωμεν νὰ δημιουργήσωμεν δικαστήριον τὸ ὁποῖον ν’ ἀποφαίνεται, περὶ τῆς Συνταγματικότητος τῶν νόμων. Λέγω Συνταγματικοῦ κωλύματος δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος σήμερον περὶ αὐτοῦ. Ἡ ἄλλη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶναι ὀρθή, ἡ ἀφορῶσα τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 47 διότι πράγματι κατὰ τὰ ἐν Γαλλίᾳ ἰσχύοντα τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἀποφαίνεται γενικῶς περὶ παραβάσεως διατάξεων νομοθετικῶν ὄχι μόνον ἐν περιπτώσει παραβάσεως τυπικῆς ἐπὶ ἀκυρότητος διατεταγμένης. Νομίζω δέ, ὅτι ἐτέθη ἀπὸ τοὺς συντάξαντας τὸ νομοσχέδιον ἐκ τούτου, ὅτι ἠθέλησαν ἐπὶ τῶν τυπικῶς ἐντελῶς διατάξεων, νὰ περιορίσουν εἰς ἀκυρότητα, διὰ νὰ μὴ γεννῶνται πάρα πολλαὶ γενικαὶ περιπτώσεις ἀκυρότητος διοικητικῶν πράξεων. Ἀλλὰ ἡ διατύπωσις εἶναι τοιαύτη, ὥστε εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς παρερμηνείας καὶ δι’ αὐτὸ ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῇ γενικωτέρα διάταξις καὶ ν’ ἀφεθῇ καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατεία ἑκάστοτε νὰ ἀποφαίνεται, ἐὰν μία παράβασις νομοθετικῆς διατάξεως πρέπει νὰ συνεπάγεται ἀκυρότητα. Πρέπει ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ δικαστοῦ. Ἐκεῖ ἴσως οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον, νὰ ἤθελον, νὰ περιορίσουν μόνον τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἰς τὴν πολιτικὴν εὐθύνην. Δὲν ἠθέλησαν νὰ δημιουργήσουν ἀκυρότητα καὶ δὲν γνωρίζω, ἐὰν πρέπῃ νὰ ὁρισθῇ ἀκυρότης. Κατὰ τὰ ἐν Γαλλίᾳ ἰσχύοντα ἡ μὴ γνωμοδότησις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας συνεπάγεται ἀκυρότητα. Ἐδῶ εἰς τὸν νοῦν μας εἶναι νὰ συνεπάγεται ἀκυρότητα. Οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον ἀπέβλεψαν εἰς πολιτικὴν εὐθύνην. Ἡ ἄλλη παρατήρησις ἡ ἀφορῶσα τὴν παράγραφον 3, νομίζω, ὅτι ἐγένετο μικροσκοπικὴ ἀκρίβεια. Διότι ὡς ἔχει ἡ διάταξις νομίζω, ὅτι δὲν δημιουργεῖ κανὲν ἐμπόδιον εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ ἐξετάσῃ ὅλα τὰ πράγματα τὰ περιστατικὰ τὰ ἀποτελοῦντα τὴν προσβαλλομένην πρᾶξιν. Ἀποτελεῖ παράβασιν τοῦ νόμου κατ’ οὐσίαν αὐτὴ ἡ πρᾶξις. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ δημιουργήσῃ κώλυμμα, ἄλλως τε ἡ διάταξις ἡ ὁποία γίνεται, θὰ δώσῃ βάσιν εἰς τὴν ἀληθῆ ἑρμηνείαν τῆς διατάξεως. Αὐτὰ μόνον εἶχον νὰ εἴπω ἐν σχέσει μὲ τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. συναδέλφου. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐτόνισεν ὅτι ἀρκετὴ προσοχὴ πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἐπεκαλέσθη φυσικὰ τὸ κῦρος τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ πολὺ δικαίως τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ, νὰ καλύψῃ ἕνα ἠθικὸν κώλυμμα. Εἰς αὐτὸ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος. Καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν προσώπων, ὅπως ἄλλως τε προβλέπεται ἀπὸ τὸ ὀργανισμὸν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, θὰ συντελέσῃ, ὥστε εἰς τὸ Συμβούβουλιον τῆς Ἐπικρατείας, νὰ κυριαρχῇ πνεῦμα οὐσιαστικωτέρας ἐξετάσεως τῶν πραγμάτων. Ἐτόνισεν ἀκόμη ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ προσοχὴ εἰς τὸν χαρακτῆρα τῶν προσώπων αὐτῶν ὁ ὁποῖος ἐδοκιμάσθη κατὰ τὴν ἀνώμαλον περίοδον. Εἰς τοῦτο εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ περιορισθῇ αὐτὸ τὸ «διϋλιστήριον» εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, διὰ θετικῶν πράξεων συμμετεῖχον εἰς τὴν καταπάτησιν τοῦ δικαίου ἐπὶ δικτατορίας. Διότι ἐὰν θέλωμεν νὰ καταστήσωμεν ὑπευθύνους καὶ τοὺς παραλείψαντας, νὰ ἀντιταχθῶσιν κατὰ τῶν δικτατορικῶν πράξεων, πρέπει ὅπως εἶπα προηγουμένως νὰ τραβήξωμεν πάρα πολὺ τὴν κορδέλλα. Καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἴμεθα πολὺ ἐπιεικεῖς καὶ ἀπέναντι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διὰ θετικῶν πράξεων ἐξυπηρέτησαν τὴν δικτατορίαν. Ἀφοῦ μάλιστα ἐγένετο καὶ ἀμνήστευσις ὅλων αὐτῶν τῶν πολιτικῶν πράξεων, ἐν πάσῃ περιπτώσει βεβαίως πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ χαρακτὴρ ὁ ἐκδηλωθεὶς διὰ πράξεων δουλικῶν, διὰ πράξεων ἰδιοτελῶν εἰς τὴν περίοδον τῆς δικτατορίας. Καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον καὶ εἰς τὸν ἄλλον κόσμον, θὰ εὑρεθοῦν ἀρκετὰ πρόσωπα εἰς τὸν χαρακτῆρα τῶν ὁποίων νὰ ἔχωμεν πεποίθησιν. Ἀλλ’ ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως πρέπει πρῶτον νὰ γνωρίζωμεν τὸν ἑαυτόν μας, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι ἐὰν θέλωμεν νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀνώμαλος κατάστασις, πρέπει ἡμεῖς ὁ πολιτικὸς κόσμος, πρέπει, νὰ συντελέσωμεν λέγω, νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀνώμαλος κατάστασις, δὲν θὰ μᾶς σώσῃ οὔτε ὁ Ἄρειος Πάγος, οὔτε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἐὰν ἡμεῖς διὰ μιᾶς κακῆς πολιτικῆς ὠθήσωμεν τὰ πράγματα εἰς μίαν ἀνώμαλον περίοδον.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νάκος ἔχει τὸν λόγον.

§291Λ. ΝΑΚΟΣ. Ὁ φόβος μου ὁ μεγάλος, κ. Πρόεδρε καὶ κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ γενικὴ ἀσθένεια τῶν δικαστικῶν πραγμάτων, ἡ ἀποπανδέκτωσις τοῦ δικαίου. Εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἀφήσαμεν νὰ βγῇ τὸ δίκαιον ἀπὸ τὰ σπλάχνα τοῦ λαοῦ. Ἐὰν εἰς τὴν Γαλλίαν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἀποτελεῖ φανὸν τοῦ κόσμου εἶναι, ὅτι ἀντλεῖ τὸ δίκαιον ἀπὸ τὴν ζωὴν τοῦ λαοῦ. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀσθένειαν τῶν δικαστικῶν ἡμῶν πραγμάτων εἶναι τοῦτο, ὅτι δυστυχῶς νομοδιδάσκαλοι ἐλθόντες ἐκ Γερμανίας ἀπὸ μακροτάτου χρόνου, ἔδωκαν κακὴν ὁδὸν εἰς τὰ ἰδικά μας δικαστικὰ πράγματα. Ἀντὶ νὰ διδάξουν, ὅτι ὁ δικαστὴς δέον νὰ συμβουλεύηται τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἔτρεψαν τοῦτον νὰ συμβουλεύηται τὸν Παπινιανὸν καὶ τὸν Πομπώνιον διὰ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ δικαίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Καὶ βλέπομεν δικαστὰς οἱ ὁποῖοι ἐπιζητοῦν ἐπίδειξιν νομοθέτου, ἐπιδιώκουν καὶ κατὰ τινὰ τρόπον διὰ τοῦ Παπινιανοῦ καὶ τοῦ Πομπωνίου θὰ ξεπατώσουν τὸν διάδικον. Καὶ αὐτὸ εἶναι ποὺ φοβοῦμαι, διὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἤθελον δὲ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ τονισθῇ, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον περιμένει ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, εἶναι νὰ βγῇ τὸ δίκαιον αὐτοῦ ἀπὸ τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ, ὅπως τοῦτο ἐφήρμοσε καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ διὰ τοῦτο ἀποτελεῖ τοῦτο τὸν φανὸν τοῦ κόσμου.

§292Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν πρέπει νὰ ἔχετε ἀνησυχίας τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ὅταν ἐψηφίσθη διὰ πρώτην φορὰν διὰ τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911 τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ τώρα ποὺ ψηφίζεται ὁ παρὼν νόμος, ὅλοι ἐκάμαμεν τὴν διακήρυξιν, ὅτι ἐννοοῦμεν, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ ὁποῖον ἱδρύομεν, εἶναι Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ, ὡς πρωτότυπον τὸ ἐν Γαλλίᾳ λειτουργοῦν Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Οὐδεὶς θὰ ἐφοβεῖτο ἀπὸ μίαν ἀποπανδέκτωσιν διὰ τὸν λόγον, ὅτι εἶναι πραιτωρικὸν δικαστήριον καὶ τοῦτο θὰ ἱδρύῃ τὸν νόμον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ δικάζῃ, δὲν ἠμπορεῖ δὲ τὸν νόμον αὐτὸν νὰ τὸν εὕρῃ ἀλλοῦ παρὰ μόνον εἰς τὰ βάθη τῆς Ἑλληνικῆς ψυχῆς. Εἰς τὸν κ. Παπαναστασίου ἔχω ν’ ἀπαντήσω πολλά. Ὅσον ἀφορᾶ δὲ τὴν ἔκθεσιν, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω καθόλου, θεωρῶ μόνον ἀναγκαῖον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὅταν σᾶς λέγουν, ὅτι τὸ παλαιὸν Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἀπέτυχε καὶ κατηργήθη, δὲν πρέπει νὰ σᾶς ἀνησυχῇ πολύ, διότι τοῦτο τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ ὁποῖον ἔχομεν δὲν ἔχει καμμίαν ὁμοιότητα μὲ τὸ παλαιόν· μόνον τὸ ὄνομα. Κυττάξατε τὸ ἄρθρον 1 τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας (ἀναγινώσκει). Εἶναι ὅλως διόλου ἄλλο πρᾶγμα παρὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ τώρα. Ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 437 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, δίδω τὴν πληροφορίαν εἰς τὸν κ. Ἀραβαντινόν, ὅτι ἡ ποινικὴ Δικονομία ἐθεσπίσθη τὸ 1914 καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἰς τὰ 1915, δι’ αὐτὸ δὲ ἐπρονόησεν ὅπως τὰς ἀστυνομικὰς διατάξεις — διότι ἐπρόκειτο περὶ ἐπιβολῆς ποινῶν διὰ τὴν παράβασιν — νὰ τὰς ὑποβάλῃ εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον. Θὰ σᾶς προτείνω ἀκόμη ὅπως εἰδικῶς κατηργηθῇ τὸ ἄρθρον αὐτό, διότι προφανῶς δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως. Τὰ περὶ τοῦ ἄρθρου 47 λεχθέντα εἶναι οὐσιωδέστερα κατ’ ἐμέ. Ἐπ’ αὐτῶν ἐπιφυλάσσομαι νὰ δώσω τὴν γνώμην μου εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως, διότι θὰ ζητήσω νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις ὅπως συνεννοηθῶ μὲ τὸν κ. Ρακτιβὰν ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὸ δωμάτιον καὶ περιμένει νὰ συνεννοηθῶμεν. Τότε θ’ ἀπαντήσω ὅσον ἀφορᾷ τοῦτο. Σήμερον ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχετε βέβαια ὑπ’ ὄψιν, ὅτι παρατηρήσεις τινὲς αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει, τουλάχιστον τινὲς ἐξ αὐτῶν αἱ περισσότεραι. Οἱ δικηγόροι παρὰ πολυμελεῖ δικαστηρίῳ ἐπὶ 10ετίαν, δύνανται νὰ διορισθῶσι σύμβουλοι τῆς Ἐπικρατείας.

§293Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ μισθὸς τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου;

§294Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ μισθὸς τῶν καθηγητῶν δὲν ἀντίκειται πρὸς τὸ ἄρθρον 117 τοῦ Συντάγματος, διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἕνας ὁ ὁποῖος εἶναι σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας καὶ καθηγητὴς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, κύριον ἐπάγγελμα ἔχει τὸ τοῦ συμβούλου τῆς Ἐπικρατείας, διότι ἔχει ἀνώτερον βαθμόν· ἐὰν διατηρήσῃ καὶ τὴν ἄλλην θέσιν θὰ παίρνῃ καὶ τὸν ἄλλον μισθόν.

§295Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ οἱ ἐπὶ βαθμῷ ὑπουργοῦ ὑπηρετήσαντες;

§296Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, μὴ τὰ ἐπεκτείνομεν περισσότερον. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς παρέδρους ἐτέθη διάταξις ὅπως μεταξὺ τῶν προσόντων τῶν παρέδρων, θὰ δύνανται νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ τῆς στρατιωτικῆς δικαιοσύνης, οἱ προελθόντες ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ἀραβαντινοῦ ὅπως ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς παραιτουμένους ἀπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, νὰ δικηγορῶσιν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου, ἐγένετο δεκτὸν ὅπως μὴ δύνανται ἐπὶ μίαν διετίαν. Θὰ ἦτο πολὺ αὐστηρὸν νὰ ἐδεχόμεθα περισσότερον.

§297Λ. ΝΑΚΟΣ. Πενταετίαν λέγω.

§298Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Ἡ σπουδαιοτέρα τῶν τροποποιήσεων ἡ ὁποία ἐγένετο, εἶναι ἡ τοῦ 3 ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 50, εἶναι σοβαροτάτης σημασίας. Εἶναι ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ διοικητικαὶ ἀρχαὶ δέον κατὰ τὰς ἑκάστοτε περιπτώσεις νὰ συμμορφοῦνται διὰ θετικῆς ἐνεργείας πρὸς τὸ περιεχόμενον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου, ἢ ἀπέχωσι ἀπὸ πάσης ἐνεργείας ἀντιτιθεμένης πρὸς τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ κριθέντα. Ὁ παραβάτης πλὴν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 487 τοῦ ποινικοῦ νόμου διώξεως, ὑπέχει καὶ προσωπικὴν εὐθύνην πρὸς ἀποζημίωσιν. Συμπληροῦται οὕτως ὅλη ἡ ἐξουσία τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ὥστε νὰ μὴ ἐκδίδῃ μόνον θεωρητικὰς ἀποφάσεις, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν διὰ τῆς ποινικῆς εὐθύνης τοῦ ὑπαιτίου.

§299Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μήπως ἐκ τοῦ Συντάγματος ὑπάρχει κώλυμα ὅπως οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ νόμου ὑπαχθοῦν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, καθόσον τὸ Σύνταγμα εἰδικῶς προβλέπει, ὅτι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς μόνον διὰ τοῦ Κανονισμοῦ μεταβάλλεται καὶ οὐχὶ διὰ νόμου;

§300Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ρητὴ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἀνωτέρω διατάξεις, δηλαδὴ αἱ ἀφορῶσαι τὴν προστασίαν αὐτῶν, ὅτι δὲν μποροῦν νὰ παυθοῦν ἢ νὰ ὑποβιβασθοῦν ἄνευ Συμβουλίου, ἰσχύουν καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς. Τὸ βʹ. ἐδάφιον λέγει «αἱ ἀνωτέρω διατάξεις ἰσχύουν καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Βουλῶν οἱ ὁποῖοι ὑπόκεινται, ὡς πρὸς τὴν ἀπόλυσιν καὶ τὸν ὑποβιβασμὸν εἰς Συμβούλιον ἀποτελούμενον ἀπὸ 10 βουλευτὰς ἢ γερουσιαστὰς κληρουμένους ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ οἰκείου νομοθετικοῦ σώματος εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστης βουλευτικῆς περιόδου». Ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῶν κατὰ πρῶτον βαθμὸν τὴν ἔχουν κανονισμένην ἐκ τοῦ Συντάγματος, μένει ἡ κατὰ δεύτερον βαθμόν, ἡ διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, καὶ διὰ τούτους ἰσχύει ὅ,τι καὶ διὰ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους πρὸς τοὺς ὁποίους ἐξομοιοῦνται καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς.

§301Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ μεταβολὴ τοῦ Κανονισμοῦ.

§302Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ Κανονισμὸς δὲν προβλέπει περὶ τῆς προσφυγῆς τῶν ὑπαλλήλων τῶν τυχὸν ἀπολυομένων δι’ αὐτοῦ τοῦ Συμβουλίου.

§303Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει συνταγματικὴ διάταξις, ὑπάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐπὶ παραβάσει τῶν περὶ μονιμότητος διατάξεων, ἐφ’ ὅσον τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐνεργεῖ ὡς ἀκυρωτικόν.

§304Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω, μεθ’ ὅσα εἶπον, νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις προσωρινῶς καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων.

§305Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἔχω μίαν παρατήρησιν, κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα.

§306Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁρίστε.

§307Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 49 ἐδάφιον 2, ὁρίζεται, ὅτι τὸ παράβολον τὸ ὁποῖον κατατίθεται θὰ ἐπιστρέφεται γενομένης δεκτῆς τῆς αἰτήσεως, ἀπορριπτομένης δὲ θὰ καταπίπτῃ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὅλα τὰ ἔξοδα θὰ ὑφίσταται ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ νικᾷ; Κινδυνεύομεν τότε νὰ μὴ καταφεύγῃ ὁ πολίτης εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ὅταν ὑφίσταται αὐτὰς τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ εἶναι μεγαλύτεραι ἀπὸ τὴν ὑπὸ κρίσιν διαφοράν.

§308Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῖα δικαστικὰ ἔξοδα λέγετε;

§309Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὰς δαπάνας ἢ τὰς ἀμοιβὰς;

§310Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Τὰς δαπάνας, τὰ δικηγορικὰ αἴφνης. Πῶς θὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι μεγάλα τὰ ἔξοδα. Κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου, κύριε Πρόεδρε, ἐφέρατε παράδειγμα τὴν ἀστυνομικὴν διάταξιν τοῦ διευθυντοῦ τῶν Παρισίων ἡ ὁποία ἔπληττεν μίαν ὡρισμένην ἑταιρείαν τὴν ὁποίαν ἀπηγόρευεν ἐκ δολίας προαιρέσεως. Ἐὰν διὰ τὴν παράβασιν τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων ἐχρειάζοντο τόσαι δαπάναι, διὰ τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, νομίζω, ὅτι θὰ ἀποφεύγωνται αἱ προσφυγαί. Πρέπει νὰ ληφθῇ μία μέριμνα.

§311Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ προχωρήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν οἰκογενειῶν θυμάτων πολέμου».

§313ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μπράβο, μπράβο (χειροκροτήματα).

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἀπὸ 28 Αὐγούστου 1926 Ν.Δ.» «περὶ ἐπανιδρύσεως τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως.

§315ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς συνομολογήσεως δανείων ὑπὸ τῶν δήμων Ἀθηναίων, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης». Ὁ κ. Τζερμιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§318Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μὰ εἴπαμεν, κ. Πρόεδρε, νὰ ψηφισθοῦν ὅσα δὲν ἔχουν συζήτησιν.

§319Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Μίαν λέξιν θὰ εἴπω.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Τζερμιᾶ.

§321Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε, ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον συνοδεύεται ὑπὸ ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία ἀναφέρει, ὅτι ἡ ἐπιχορήγησις ἡ ὁποία δίδεται εἰς τοὺς τρεῖς δήμους τοὺς ὁποίους ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἡ ὁριζομένη ἐν τῇ ἐκθέσει. Ἐφ’ ὅσον γνωρίζετε, ὅτι διὰ τὸν δῆμον Θεσσαλονίκης ὑπάρχουν ἐξαιρετικαὶ ἀνάγκαι ἔγινεν μία νέα πόλις ἡ ὁποία ἀνοικοδομήθη διὰ δαπανῶν 2 δισεκατομμυρίων περίπου τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας, ζητῶμεν νὰ ἐγκριθῇ μία αὔξησις διὰ τὸν δῆμον αὐτόν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ δῆμος Θεσσαλονίκης ἔχει ἀνάγκην δανείου καὶ ἄλλα· τὸ τοκοχρεωλύσιον εἶναι ἀνεπαρκὲς διὰ τὴν σύναψιν. Θὰ παρακαλέσω νὰ αὐξηθῇ καὶ παροχὴ εἰς 20 ἑκατομμύρια, διότι εἰσπράττονται 180 ἑκατομμύρια.

§322Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ εὐχὴ ἡ δική σας ἀπασχολεῖ καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι εὐχὴ ὁλοκλήρου τῆς Θεσσαλονίκης ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην μεγαλυτέρας ἐπιχορηγήσεως. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ μίαν τοιαύτην τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐπεβαρύνοντο αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ δημοσίου, διότι οὔτε ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι παρών, οὔτε ἡ σχετικὴ ἔκθεσις ὑπάρχει περὶ τῆς δαπάνης. Δύναμαι μόνον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι ζήτημα ποὺ ἀπασχολεῖ σοβαρῶς τὴν Κυβέρνησιν.

§323ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ἀρτοποιείων». Ὁ κύριος Δεληγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§326Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκφέρω ὀλίγας παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ὑποβοηθήσω τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Καταβάλλετε μίαν ἀξιέπαινον προσπάθειαν καὶ ἐπιδιώκετε, διὰ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν νὰ ἐπιτύχετε μείωσιν τῶν ἀρτοποιητικῶν ἐξόδων καὶ βελτίωσιν ἐν γένει τῶν ὅρων ὑπὸ τοὺς ὁποίους παρουσιάζεται ὁ ἄρτος ἐν Ἑλλάδι. Ὡς πρὸς τὰς γενικὰς γραμμὰς τοῦ νομοσχεδίου σας, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τις ἀντίρρησιν. Ἀλλὰ ἐκ τῆς ἐρεύνης τῶν εἰδικῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου σας φοβοῦμαι πολὺ δυστυχῶς, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκετε. Προσπαθεῖτε νὰ πείσητε τοὺς ἀρτοποιοὺς νὰ συνεταιρισθῶσιν, ὥστε νὰ παρουσιάζωνται μὲ μεγάλα ἀτμοκίνητα καὶ ἠλεκτροκίνητα ἀρτοποιεῖα. Ἐπιβάλλετε ὅμως ἔναντι τῶν παραχωρήσεων, τὰς ὁποίας κάνατε καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι ὀλίγον τι ἀόριστοι, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σημειώσω, ἐπιβάλλετε νὰ πωλοῦν 80 λεπτὰ τοὐλάχιστον ἀπ’ ὅτι εἶναι ἡ διατίμησις. Ἀλλὰ τὰ σημερινὰ ἀρτοποιητικὰ ἔξοδα εἶναι 1.30. Ἐὰν θέλετε οἱ ἀρτοποιοὶ νὰ πωλοῦν κατὰ 80 λεπτὰ ὀλιγώτερον σημαίνει, ὅτι πρέπει τὸ σύνολον τῶν ἐξόδων τῶν ἀρτοποιητικῶν, μὲ τὸ βιομηχανικὸν κέρδος, μαζὶ μὲ τὴν προμήθειαν τὴν ὁποίαν μοιραίως θὰ δώσωμεν εἰς τοὺς μικροπωλητὰς δὲν ὑπερβαίνει τὰ 50 λεπτά. Ἐάν θέλετε νὰ ὑπολογίσωμεν ὀλιγώτερα, πρέπει τὸ σύνολον τῶν ἀρτοποιητικῶν δαπανῶν νὰ τὸ καθορίσωμεν μετὰ τοῦ κέρδους εἰς 50 λεπτὰ καὶ ὅταν ἐπιβάλωμεν εἰς αὐτοὺς νὰ ἐκπίπτωσι τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ ψωμιοῦ, φοβοῦμαι ὅτι θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι τοῦτο δὲν ἐγένετο κατόπιν ὑπολογισμοῦ ὀρθοῦ. Ἔπειτα ὑπόσχεσθε εἰς τοὺς ἀρτοποιούς, ὅτι θὰ παραχωρήσητε εἰς αὐτοὺς ἀναλόγους κρατικὰς εὐκολίας. Αὐτὸ τὸ εὑρίσκω πάρα πολὺ ἀόριστον καὶ δὲν δύνασθε κατόπιν ἄνευ διατάξεως τῶν νόμων, νὰ παράσχητε αὐτὰς τὰς εὐκολίας, ἐφ’ ὅσον αὗται δὲν καθορίζονται ἐν τῷ νόμῳ. Πρέπει ἐν τῷ νόμῳ νὰ καθορισθῇ τίνες θὰ εἶναι αἱ εὐκολίαι αὐταί, πῶς θὰ τὸ ἐπιτύχητε, ποίου εἴδους, ποίου τύπου. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπητε θὰ παρατηρήσω κατωτέρω εἰς τὸ ἄρθρον 6 ἀπὸ τοὺς ἱδρυτὰς ἀρτοποιητικῶν ἐργοστασίων πολὺ μεγαλυτέρας παραγωγικότητος, ἀπαιτεῖτε νὰ συμβληθῶσι μετὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀποδεχόμενοι τὰς διευκολύνσεις αἱ ὁποῖαι ἐπάγονται ἐν τῷ ἄρθρῳ αὐτῷ νὰ ἀποδεχθῶσιν καὶ τὸν ὅρον νὰ πωλῶσι τὸ ψωμὶ εἰς τιμὴν 1.20 τοὐλάχιστον ἐπὶ ἔλαττον τῆς διατιμήσεως τῆς ὁριζομένης ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, δηλαδὴ κατ’ αὐτὸν τὸν ὅρον νὰ ἀπομείνῃ εἰς αὐτοὺς μία δεκάρα δι’ ἔξοδα ἐν γένει καὶ βιομηχανικὸν κέρδος. Δι’ αὐτὸ φοβοῦμαι, κ. ὑπουργέ, ὅτι ὁ πόθος σας νὰ ἐξυπηρετήσητε τὴν κοινωνίαν διὰ τῆς δημιουργίας τῶν μεγάλων αὐτῶν ἀρτοποιείων, θὰ παραμείνῃ μία χίμαιρα. Σᾶς τὸ λέγω εἰλικρινῶς, ἔχω μελετήσει τὸ πρᾶγμα καὶ ἔχω πεισθῆ περὶ αὐτοῦ. Ἐὰν καθωρίζετο ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι οἱ συμβληθέντες μετὰ τοῦ Κράτους, διὰ νὰ δημιουργήσωσι τοιαῦτα ἀρτοποιεῖα, ἐὰν ἐδέχωντο νὰ πωλῶσιν τὸν ἄρτον, ἐπὶ τῇ βάσει διατιμήσεως καθοριζομένης κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἐπεξειργάσθη ἡ ἐπιτροπὴ οὐδεὶς κίνδυνος δημιουργεῖται, ὅτι δὲν θὰ ἐπέλθῃ μείωσις τῶν ἀρτοποιητικῶν ἐξόδων. Δὲν δύνασθε δὲ νὰ μοὶ ἀντιπαρατάξητε τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι θὰ ἔχωμεν δύο ἐπὶ πλέον διατιμήσεις μίαν διὰ τὰς μικρᾶς παραγωγικότητος ἀρτοποιεῖα καὶ μίαν διὰ τὰς μεγαλυτέρας παραγωγικότητος ἀρτοποιεῖα, διότι οὕτως ἢ ἄλλως καὶ ἂν γίνωσι δεκτοὶ οἱ ὅροι τοῦ νομοσχεδίου πάλιν δύο τιμὰς θὰ ἔχωμεν. Μίαν τιμὴν διὰ τὰ μικρᾶς παραγωγικότητος ἀρτοποιεῖα καὶ ἄλλην μίαν, διὰ τὰ μεγάλης παραγωγικότητος ἀρτοποιεῖα· θὰ ἤθελον, ἐὰν ἠθέλετε νὰ προχωρήσω καὶ εἰς ἄλλας διατάξεις.

§327Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς ὅλας.

§328Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 7. Ὀφείλω νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι τὸ ἄρθρον 7 ἐμβάλλει εἰς μεγάλας ἀνησυχίας τοὺς ἀρτοποιοὺς τῆς σήμερον. Τὰς ἀνησυχίας αὐτάς, κ. ὑπουργέ, δὲν τὰς εὑρίσκω ἀδικαιολογήτους, ὅταν καὶ ἐγὼ καὶ ἡμεῖς καὶ ὅλη ἡ Βουλὴ ἔχωμεν πεῖραν πολλάκις τῶν στρεβλῶν ἀντιλήψεων, αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦν εἰς πολλοὺς ἀρχηγοὺς ὑπηρεσιῶν. Δὲν θὰ ἔπρεπε λοιπὸν κ. ὑπουργέ, νὰ δημιουργήσωμεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀξιοῦμεν—διότι πράγματι ἀξιοῦμεν μίαν μεταβολὴν καταστάσεως—τὸν φόβον τὸν δίκαιον κατ’ ἐμέ, ὅτι ἀπὸ τῆς μιᾶς στιγμῆς εἰς τὴν ἄλλην αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶναι δυνατὸν νὰ χάσουν τὸ ἐπάγγελμά των, ἔστω καὶ μὲ τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν τοῖς δίδετε, τῆς ἀποζημιώσεως. Ἐὰν δέχεσθε μίαν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν πρὸ ὀλίγου νὰ σᾶς ὑποβάλω, νομίζω, ὅτι ἡ κατάστασις ἐξ ἴσου ἐξυπηρετεῖται καὶ παρέχεται καὶ ἡ βεβαιότης εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας αὐτούς, τοὺς πράγματι καλούς, ὅτι δὲν διατρέχουσι κίνδυνόν τινα ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 8. Εἰς τὸ ἄρθρον 8, κύριοι βουλευταί, ὁρίζεται, ὅτι ἐντὸς τριμήνου προθεσμίας ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, θὰ δεχθῇ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν αἰτήσεις ἀρτοποιῶν δεχομένων νὰ ἱδρύσωσι μηχανοποίητα ἀρτοποιεῖα παραγωγικότητος 15 χιλιάδων τοὐλάχιστον ὀκάδων.

§329Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε καὶ εἰς αὐτὸ τροπολογίαν;

§330Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα κ. ὑπουργέ.

§331Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν τὴν ἔχετε ἐδῶ.

§332Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κατόπιν παρετήρησα τὸ πρᾶγμα, ὅτι εἰς τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ δημιουργήσωσι μηχανοκίνητα ἀρτοποιεῖα μεγαλυτέρας παραγωγικότητος παρέχετε προθεμία ἑξάμηνος. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι αἱ αἰτήσεις θὰ ἐγκριθῶσι μόνον, ἐφόσον θὰ πληρῶσι τοὺς ὅρους, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἐγκρίνηται πᾶσα ὑποβολὴ αἰτήσεως, διότι θὰ ἐδημιουργοῦντο πάρα πολλὰ ἄτοπα, ὅτε ὑπάρχει ὁ κίνδυνος διαθέσεως κεφαλαίων ἀχρήστων, θὰ ἔπρεπε ἡ προθεσμία νὰ εἶναι ὁμοία διὰ τὰς δύο περιπτώσεις, διότι τότε θὰ δύνασθε νὰ κρίνητε εἰς τίνας θὰ δώσητε ἀδείας, διότι ἐὰν δώσητε ἐντὸς τῶν 3 μηνῶν εἰς τὰ μηχανοκίνητα ἀρτοποιεῖα τῆς μικρᾶς παραγωγικότητος, δὲν θὰ γνωρίζητε ἐὰν θὰ ὑπάρξωσι καὶ μηχανοκίνητα ἀρτοποιεῖα μεγαλυτέρας παραγωγικότητος, ὅτε δὲ θὰ ὑπάρχῃ περίστασις νὰ δώσητε ἀδείας εἰς τὰ μηχανοκίνητα ἀρτοποιεῖα τῆς μικρᾶς παραγωγικότητος. Τοῦτο σᾶς τὸ λέγω, διότι ἐφόσον θὰ ὑπάρχῃ ἑξάμηνος προθεσμία διὰ τὰ μεγάλα ἀρτοποιεῖα, δὲν θὰ ὑποβληθῶσιν αἰτήσεις εὐθὺς ἀμέσως ἐντὸς τῶν τριῶν πρώτων μηνῶν, θὰ ὑποβάλωνται αἰτήσεις μόνον μικρῶν ἀρτοποιείων καὶ ἑπομένως θὰ ἀποκλείσῃ τὸ δικαίωμα αὐτό. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον νὰ ἔχητε δύο προθεσμίας, ἐνῷ δύνασθε νά ἔχητε ἢ τρίμηνον δι’ ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις, ἢ ἑξάμηνον. Εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 8 πάλιν σημειῶ, ὅτι αἱ μείζονες κρατικαὶ εὐκολίαι εἶναι ἀπροσδιόριστοι. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἔχητε τὸ δικαίωμα σεῖς ἄνευ ρητῆς διατάξεως τοῦ νόμου νὰ τοὺς παράσχητε, νὰ τοὺς προσδιορίσητε κἄν. Ἔπειτα εἰς τὸ ἄρθρον 11 θὰ παρεκάλουν πολύ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ εἰς ἄλλα νομοσχέδια σημειοῦται, ν’ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπ’ αὐτοφώρῳ διαδικασίαν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετὴ διαδικασία ἡ τακτικὴ διαδικασία, κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει μετὰ τόσης σπουδῆς νὰ...... τὸν κόσμον. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον κ. ὑπουργὲ νὰ κάμω.

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ λάβω ἀφορμὴν νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς κ. βουλευτὰς τὸν κανονισμόν, ὅσον ἀφορᾷ τὰς τροπολογίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ τροπολογίαι νὰ ὑποβάλωνται τὴν τελευταίαν στιγμήν. Αἱ τροπολογίαι κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ κανονισμοῦ πρέπει νὰ τυπώνωνται καὶ νὰ διανέμωνται εἰς τοὺς βουλευτάς, διότι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τῶν τροπολογιῶν καὶ συνάμα οἱ ὑπουργοὶ νὰ τὰς μελετῶσι μὲ τὴν ὑπηρεσίαν. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ τοῦ λοιποῦ, τὰς τροπολογίας νὰ τὰς ὑποβάλητε ἐγκαίρως.

§334Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔχω νὰ ὑποβάλω ἐγένοντο ἤδη καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπανέλθω. Ἤθελον ἰδιαιτέρως νὰ σημειώσω τὸ ἄρθρον 11 τόσον διὰ τὴν ἐπ’ αὐτοφώρῳ διαδικασίαν περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅσον καὶ διότι καθορίζεται κατώτερον ὅριον. Νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν ἐλευθερίαν εἰς τὸν δικαστὴν νὰ διαβαθμίσῃ τὴν ποινὴν ὅσον θέλει. Νομίζω, ὅτι εἶναι εὔλογος ἡ παρατήρησίς μου αὐτὴ καὶ θὰ θελήσητε νὰ διαγράψητε τὸ ἐλάχιστον ὅριον.

§335Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν εἰξεύρω κατὰ πόσον εἰς αὐτὸ τὸ νομοθέτημα ἢ εἰς ἄλλο ὀφείλει νὰ ληφθῇ μία πρόνοια, ἀκριβῶς διὰ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους διὰ τοὺς ὁποίους πρὸ τοῦ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν εἶχε γίνει λόγος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ μίαν τάξιν γηγενῶν καὶ προσφύγων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀρτοποιοὶ ἀλλ’ εἶναι πωληταὶ ἄρτου. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ ριφθοῦν εἰς τοὺς δρόμους τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὡς ἐπάγγελμα εἶχον νὰ μεταπωλῶσι τὸν ἄρτον χωρὶς οὐδὲ νὰ αὐξάνωσι τὴν τιμὴν οὐδὲ νὰ καταστρέφωσι τήν ποιότητα. Εἶναι βιοπαλαισταὶ οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπάγγελμα εἶχον τὴν πώλησιν ἄρτου.

§336ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀφορᾷ ἰδίως τὸν Πειραιᾶ.

§337Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ὄχι μόνον τὸν Πειραιᾶ, ἀλλὰ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ἄν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν ἢ νὰ περιληφθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν σχετικὴν ἀποζημίωσιν, διότι εἶναι πολὺ ὀλίγοι, ἢ νὰ τοῖς ἐπιτραπῇ, ἐφόσον δὲν πρόκειται νὰ κάμουν ἐργοστάσια.

§338Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστοὶ οἱ ὅροι καὶ αἱ περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐπολιτεύθη ἡ Κυβέρνησις. Κατὰ τὸ προκείμενον ζήτημα περιστάσεις καὶ ὅροι διὰ τῶν ὁποίων ἐπιδιώκεται ἡ βελτίωσις τῶν ὅρων τοῦ βίου, ἡ βελτίωσις ἀρτοποιείων καὶ ἡ βελτίωσις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Εἶναι γνωσταὶ αἱ ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας συνήντησε ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ εἶναι γνωσταὶ καὶ αἱ δηλώσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβην, κατὰ τὰς ὁποίας ἐν τῇ πορείᾳ της ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἑαυτὴν ἀπολύτως ἱκανοποιημένην, ὅτι κατέληξεν εἰς συμπεράσματα ἀποτρέποντα ἀσφαλῶς κἄθε ζημίαν. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν συνηντήθη πλειστάκις μὲ τοὺς ἀρτοποιοὺς τοὺς θιγομένους ὁπωσδήποτε ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς αὐτῆς καὶ δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἀπεδέχθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σχεδὸν ἅπαντα τὰ αἰτήματα αὐτῶν ὄχι μόνον, ἀλλὰ συμπεριέλαβε καὶ διατάξεις ἀπολύτως εὐεργετικὰς περὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπεβλήθη καμμία αἴτησις ὅπως π. χ. βλέπετε διὰ τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελεν ἐπέλθῃ κλείσιμον τοῦ ἀρτοποιείου, λόγῳ κακῆς διατηρήσεως ἐξ ὑγιεινῶν λόγων. Καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα προβλέπομεν περὶ ἀποζημιώσεως ἀκόμη καὶ εἰς τοὺς ἀποζημιουμένους ἀρτοποιούς. Χωρὶς νὰ μᾶς τὸ ζητήσουν δίδομεν δικαίωμα εἰς αὐτούς, ἐὰν θέλωσι συνεταιρισθῇ μετ’ ἄλλων νὰ συντελῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς ἀρτοποιείας, διὰ τῆς συντηρήσεως μηχανικῶν ἐργοστασίων. Ὥστε βλέπετε, τὸ πνεῦμα κἄθε ἄλλο παρὰ δυσμενὲς ὑπῆρξε κατὰ τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἀπολύτως εὐμενὲς πρὸς αὐτούς. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιημένη, ὅτι δὲν θὰ προσκρούσῃ εἰς τὰ συμφέροντα αὐτῶν, τὰ ὁποῖα οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἐσκέφθη ποτὲ νὰ ζημιώσῃ. Ἐπιλαμβάνομαι τῶν παρατηρήσεων τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος. Ἐν πρώτοις τὰ ἀρτοποιητικὰ ἔξοδα, ἀσφαλῶς διότι πρόκειται νὰ εἶναι πολὺ ὀλιγώτερα ἐκ τῆς μεγάλης ἀρτοποιείας, δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἡ βάσις τῶν 135 τὰ ὁποῖα ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶμαι διατεθειμένος χωρὶς ν’ ἀπομακρυνθῶ τῆς βάσεως τοῦ νόμου, νὰ κάνω μίαν ὑποχώρησιν καὶ ἀντὶ τῶν 120 νὰ ὁρίσωμεν τὰ 100 καὶ ἀντὶ τῶν 80 νὰ ὁρίσωμεν τὰ 70. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἱκανοποιηθῇ ἀπολύτως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ μείνῃ καμμία ἀμφιβολία. Ἀλλὰ θὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ μίαν τροπολογίαν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἄρῃ ὅλας τὰς ἀμφιβολίας ἐκείνας τὰς ὁποίας εἶναι πιθανὸν ἐκ τῆς διατυπώσεως τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου νὰ ἐννοηθῶσιν, διότι ἡ διατίμησις πιθανὸν νὰ μεταβάλλεται ἀπὸ ὥρας εἰς ὥραν, ἡ γενικὴ ὑποτίμησις ἡ ὁποία γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐξόδων. Τούτου οὕτως ἔχοντος, δύσκολον εἶναι νὰ συμβληθῇ οἱοσδήποτε συνεταῖρος, μεγαλοβιομήχανος κεφαλαιοῦχος. Ἐὰν τρέχῃ τὸν κίνδυνον νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πωλῇ πολὺ εὐθηνότερον τὸν ἄρτον μιᾶς διατιμήσεως καὶ ἐννοῶ τὴν σημερινὴν διατίμησιν κατόπιν τῆς ὁποίας θὰ γίνωνται αἱ διατιμήσεις.

§339Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν θὰ κατωρθωθοῦν κύριε, ὑπουργέ.

§340Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐμελέτησα· βλέπετε, ὅτι κατέβηκα εἰς κἄτι, ἀλλὰ δὲν θὰ μὲ πείσητε νὰ καταβῶ πάρα κάτω. Αἱ λοιπαὶ παρατηρήσεις τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν κάνει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 καὶ πρὸς τὰς Κυβερνητικὰς εὐκολίας, εὐκολίαι κατὰ τὰς ὁποίας παρέχονται ἀφορολόγηται καὶ ἀτέλειαι εἰς τὰς εἰσαγωγάς. Ἐπὶ πλέον παρέχεται καὶ τὸ δικαίωμα τῆς νυκτερινῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία μέχρι τῆς στιγμῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπηγορεύετο ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος ἐξ οὐδενὸς ἀποχρῶντος λόγου. Ἑπομένως αἱ εὐκολίαι εἶναι πλήρεις. Ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος, θὰ ἐπεθύμη νὰ κανονίσωμεν λεπτομερέστερον καὶ ἄλλας εὐκολίας πλείστας, ἐκείνων τὰς ὁποίας σᾶς ἀπηρίθμησα αἱ ὁποῖαι πάντως εἶναι ἀρκεταὶ καὶ δὲν δύναμαι ἄλλας νὰ δεχθῶ. Διότι ἐὰν δεχθῶμεν, ὅτι θὰ γίνῃ μία ἐγγύησις τοῦ δημοσίου διότι πρέπει νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἑκάστοτε διὰ νὰ ἐνισχύουν τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις αἱ εἰδικαὶ αὐταὶ τροπολογίαι......

§341Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁρίζεται σαφῶς εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐὰν πρόκειται περὶ ἐγγυήσεως.

§342Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τοῦ νόμου, νὰ ἀναλάβωμεν ρητὴν ὑποχρέωσιν.

§343Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ ἔχητε τὴν εὐχέρειαν ἐκ τοῦ νόμου, ναὶ ἢ ὄχι.

§344Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν τὸ θέλετε δυνητικῶς καὶ αὐτὸ δύναται νὰ γίνῃ, δὲν ὑπάρχει καμμία δυσκολία. Κατὰ τὰ λοιπὰ ὑπεβλήθη μία εὐχέρεια διὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἐπ’ αὐτοφόρῳ, εἰς αὐτὸ ὅμως θὰ ἐπιμείνῃ ὁ κ. τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἄνευ αὐτοῦ δὲν ἐπιτυγχάνεται τίποτε. Ἡ μακρὰ διαδικασία δὲν δίδει τὰς ἀσφαλείας ἐκείνας τὰς ὁποίας ἐπιθυμοῦμεν καὶ δι’ αὐτὸ θὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Λαδᾶ κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῆς φυλακίσεως, νὰ εἶναι τὸ τριήμερον.

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ;

§346ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ τροπολογία τοῦ ἄρθρου 7 γίνεται δεκτή;

§347Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅπως σᾶς εἶπον, ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξεν ὑποχωρητικωτάτη ἔκρινεν δεκτὰς ὅλας τὰς τροπολογίας, δίδει εἰς αὐτοὺς προνόμιον ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἤθελον συνεταιρισθῇ καὶ μὲ ἄλλα κεφάλαια.

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ σύνολον).

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως μικρῶν ἀρτοποιείων». Ὁ κ. Λαδᾶς. Ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§351Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶχον κάμει μίαν τροπολογίαν ἡ ὁποία εἶχε γίνει δεκτὴ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, ἀλλὰ παρελήφθη ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐπειδὴ παρελήφθη τὴν ἐπαναλαμβάνω.

§352Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα, τὴν εἶχον δεχθῆ.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δεληγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§354Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὀλίγας παρατηρήσεις ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἀρτοποιῶν. Εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον ὁρίζει, ὅτι δύναται νὰ παρασχεθῇ εἰδικὴ ἀγορανομικὴ ἄδεια εἰς τοὺς ἀρτοποιούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀφήσωσι τὰ ἀρτοποιεῖα των ἀποζημιούμενοι. Θὰ σᾶς παρακαλέσω πολύ, ὄχι δύναται νὰ παρασχεθῇ, ἀλλὰ ὑποχρεοῦται ἡ ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία νὰ χορηγήσῃ τὴν ἄδειαν συστάσεως πρατηρίου· δὲν εἶναι σοβαρόν.

§355Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι προσθήκη, ὅτι ἐφ’ ὅσον θὰ τηρῇ καὶ τοὺς ὅρους τῆς καθαριότητος.

§356Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ καθαριότης καὶ ἡ ὑγιεινὴ προβλέπεται ἀπὸ ἕνα διάταγμα καὶ ἀπὸ τὸ 1912 καὶ 1922 καὶ δὲν θὰ ὑπῆρχε ἀνάγκη μεγαλυτέρας ἐπιμονῆς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διαγράψητε τὰς τελευταίας φράσεις (ἀναγινώκει): (Ἡ παρεχομένη ἄδεια... κλπ.).

§357Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι, ἀκριβῶς πρέπει νὰ εἶναι οἱ ὅροι αὐτοὶ διὰ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι διὰ τὴν πλήρωσιν αὐτοῦ.

§358Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀντὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ τεθῇ τῆς διευθύνσεως τοῦ ἐμπορίου.

§359Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατ’ ἐκλογὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ διορίσῃ ἐκείνους τοὺς ὁποίους θὰ νομίσῃ, ὅτι παρέχουν ἐγγυήσεις.

§360Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ γίνῃ μία προσθήκη, περὶ συστάσεως ὑποεπιτροπῶν, ἔστω καὶ γνωμοδοτικῶν.

§361Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ γίνωσι συζητήσεις καὶ θὰ φέρῃ σύγχυσιν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἄνευ λόγου.

§362Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἐγγύησις.

§363Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔστω καὶ γνωμοδοτική, ἐὰν εἶναι, δὲν εἶναι σοβαρόν.

§364Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει νὰ ζημιωθῇ τὸ Κράτος.

§365Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι.

§366Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ εἶναι μία διευκόλυνσις. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 νὰ γίνῃ προσθήκη.

§367Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ γίνῃ μάλιστα.

§368Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἐλπίζω νὰ σᾶς εὕρω σύμφωνον. Δὲν εἶναι πολὺ ἐποικοδομητικὸν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἀποζημιωθῶσι εἰς βάρος τῶν ἀποζημιωμένων. Ἐὰν ὑπάρχῃ περίσσευμα, νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ ἄρτου, διότι εἶναι μικρὰ ἡ ἀποζημίωσις.

§369Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι μικρά.

§370Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν ἔχω ὑπ’ ὄψει τὰ πρόσωπα τὰ ὁριζόμενα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἡ ἀποζημίωσις εἶναι μικρὰ καὶ δὲν πρέπει νὰ φαλκιδευθῇ.

§371Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ δημόσιον τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσῃ τὰς ἀποζημιώσεις, νὰ πληρώσῃ καὶ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν ἐπιτροπῶν.

§372Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφοῦ χάνωσι τὸ ἐπάγγελμά των νὰ πληρώσωσι καὶ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα οὕτως εἰπεῖν.

§373Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἐδεχόμην τοῦτο εὐχαρίστως. Τὸ περίσσευμα νὰ μὴ τὸ κρατῇ, τὸ δέχομαι, ἀλλὰ καθαρὰν ἀποζημίωσιν ὄχι. Δυστυχῶς μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον προέβην εἰς ἀποζημίωσιν τὸ Κράτος ἐφήρμοσεν αὐτὸ καὶ ἐκεῖ ὅπου δὲν ἔδωκεν ἀποζημίωσιν ἀνάλογον καὶ ἐκεῖ ὅπου ἠδίκησεν οὐσιωδῶς. Ἐδῶ ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει πρόθεσις ἀδικίας, ἀλλὰ καὶ ἀπεζημίωσε ....

§374Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πῶς τὰ ὁρίζετε;

§375Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σβύνομεν τὸ 2% καὶ λέγομεν, διὰ πράξεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὁρίζεται ἡ ἀποζημίωσις δι’ ἑκάστην ὑπόθεσιν.

§376Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁμιλῶ οὐχὶ κηδόμενος τῶν συμφερόντων, ἀλλὰ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Κράτους.

§377Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) Βλέπετε, ὅτι ἔκαμα ὑποχώρησιν κατὰ τὸ ἥμισυ.

§378Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν ἤθελον ὁλοκληρωτικήν. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς δαπάνης, ὅσον περὶ τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι εἶναι εἰς βάρος τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ὅτι θέλει τὸ Κράτος νὰ κρατήσῃ 2% ὡς ἀποζημίωσιν.

§379Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ αὐτὴν τὴν κάνομεν δεκτήν.

§380Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 8. Νομίζω, ὅτι δὲν συντρέχει λόγος νὰ μὴ δεχθῆτε τὰς παρατηρήσεις μου αἱ ὁποῖαι εἶναι διασαφηστικαὶ (ἀναγινώσκει). Πρόκειται περὶ τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ ἀρτοποιοί.

§381Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Ὅταν ἐγένοντο αἱ διαπραγματεύσεις μοῦ ἐζητήθη ἀπὸ αὐτοὺς προθεσμία, δηλαδὴ πῶς εἶναι δυνατὸν τὴν ὥραν καθ’ ἣν ἐπιβάλλεται μία νέα διατίμησις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας θὰ ἀποκομίσωμεν ζημίαν, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὸ ἔργον μας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατιμήσεως αὐτῆς, καταλήξαμεν δὲ εἰς τὴν συμφωνίαν διὰ νὰ ἔχωμεν ἕνα εἰδικὸν χρονικὸν διάστημα νὰ σκεφθῶσι ἐὰν θὰ προχωρήσωσι ἢ θὰ σταματήσωσι νὰ δώσωμεν 15 ἡμῶν προθεσμίαν. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον θὰ ἐπιμείνω.

§382Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ μεταβάλετε τὸν χρόνον, ὅσον ἀφορᾷ δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποζημιωθῶσι, ἡ ζημία θὰ ὑπολογισθῇ μέχρι αὐτῆς τῆς ἡμέρας.

§383Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι μία ἐπιπρόσθετος ἀποζημίωσις διὰ τὰς ζημίας τῶν 15 ἡμερῶν. Εἶναι δουλειὰ ἰδική τους.

§384Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἴχατε ὑποσχεθῆ;

§385Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι, ποτέ.

§386Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἐψηφίσθησαν τὰ νομοσχέδια νὰ διακόψωσι τὴν ἐργασίαν των, εἶχον τὴν ἀξίωσιν οἱ ἀρτοποιοὶ νὰ κλείσωσι τὰ ἀρτοποιεῖα των χωρὶς νὰ εἶναι βέβαιοι, ὅτι θὰ ἐπήρχετο ἡ ψήφισις τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν· ἀπόψε θὰ βεβαιωθῶμεν ἐὰν θὰ γίνωσι νόμοι τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμίσωμεν τὴν περαιτέρω πορείαν των ἀναλόγως τῶν ἐλπίδων καὶ τῶν φόβων.

§387Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρέπει νὰ προχωρήσητε ὄχι ἐξετάζοντες τὰς ἀπόψεις τῆς μιᾶς μερίδος, ἀλλὰ καὶ τῆς ἄλλης, τοῦ Κράτους. Τὸ Κράτος προέβη εἰς μίαν διατίμησιν καὶ ἔκανε συμφωνίαν μὲ αὐτοὺς καὶ τοὺς εἶπε εἰς παρατήρησιν ἰδική των, ὅτι δὲν ἠμποροῦν ἀπὸ αὔριον νὰ διακόψωσι τὸ ἔργον των, τοὺς εἶπε ἐὰν συνεχίσητε σᾶς δίδω προθεσμίαν 15 ἡμερῶν, δὲν εἶχε προϋπόθεσιν ὅτι εἰς διάστημα 15 ἡμερῶν ἐὰν θὰ ἐγένωντο δεκτὰ τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἢ θὰ ἀπερρίπτωντο, ἀσφαλῶς ὄχι, ἀλλὰ ἐλήφθη ἡ προϋπόθεσις διὰ νὰ ἐξετάσωσι αὐτὰς τὰς περιστάσεις, ἐὰν θὰ ἠδύναντο νὰ ἐργασθῶσι. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐξήτασαν τὰς περιστάσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι δυσμενεῖς, διότι οὐδεὶς ἐργάζεται χωρὶς νὰ καλύπτῃ τὰ ἔξοδά του. Βεβαιωμένοι ὅτι μετὰ πάροδον 15 ἡμερῶν ἤθελον νὰ σταματήσωσι τὸ ἔργον των, δὲν ἐστεροῦντο τοῦ δικαιώματος τῆς ἀποζημιώσεως, δὲν εἶναι φυσικὸν ἐκ τῆς ὑποσχέσεως καὶ τῆς διατυπώσεως ἡ ὁποία ἀναγράφει εἰς τὸ νομοσχέδιον μὲ προθεσμίαν 15 ἡμερῶν, δὲν εἶναι φυσικὸν νὰ ἐπιτύχωσί τι ἀφοῦ ἀποζημιούμενοι δὲν εἶχον τὸν φόβον νὰ τὰ χάσωσι ποτέ;

§388Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μὰ εἶσθε βέβαιος;

§389Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχει σημασίαν. Διατὶ δὲν ἐσταματοῦσαν εἰς τὰς 15 ἡμέρας; Διότι αὐτὸ τὸ σταμάτημα θὰ τοὺς ἠμπόδιζε νὰ πάρουν τὴν ἀποζημίωσίν των. Ἐγὼ σᾶς δίδω ταύτην τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐὰν ἀφαιρέσῃ τις ἀριθμὸν ἀρτοποιῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιδιώξουν διὰ τοῦ συνεταιρισμοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου προβλέπει τὸ σχετικὸν ἄρθρον ν’ ἀπολαύσουν....

§390Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ τοῦτο, ὅτι θὰ κλείσουν ὅλα τὰ μικρὰ ἀρτοποιεῖα ἐὰν διευκολύνητε τὴν κατάστασιν διὰ τὴν ἵδρυσιν μεγάλων ἀρτοποιείων, ἀλλὰ δυστυχῶς, κ. Πρόεδρε, μὲ τὸν ὅρον τὸν ὁποῖον καθορίζετε δὲν θὰ κλείσῃ κανένα.

§391Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τί εἶναι ποὺ ἐμποδίζει;

§392Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐδείχθη πάρα πολὺ καλὸς ἐν τῇ προσπαθείᾳ του νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἀρτοποιητικῶν ἐξόδων, ἀλλὰ ἐπιμένει εἰς τὴν ἑξῆς ἄποψιν ὁ κ. ὑπουργός.

§393Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μοῦ ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε, νὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ἐδώσαμεν δικαίωμα προτιμήσεως εἰς τοὺς ἀρτοποιούς, ὅταν ἐν συνεταιρισμῷ ζητοῦν αὐτοὶ νὰ κάμουν τὴν μεγάλην ἀρτοποιΐαν τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκουν. Ὄχι μόνον αὐτό, προβλέπομεν καὶ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ διὰ ξένων κεφαλαίων, ἐὰν εἶναι μέτοχοι εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ τότε πάλιν θὰ προτιμοῦνται. Λέγομεν δηλαδὴ εἰς τὸ κεφάλαιον διὰ νὰ πάρῃς τὴν ἄδειαν νὰ κάμῃς τὴν ἀρτοποιείαν θὰ πάρῃς ἀπ’ αὐτούς. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἓν σπουδαῖον σημεῖον διαφωνίας μὲ τὸν κ. συνάδελφον· ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, λέγει, ὅτι ἔχω εἰς τὸ νομοσχέδιον δύο κατηγορίας διὰ νὰ δώσω δὲ αὐτὰς τὰς εὐκολίας ποὺ πρέπει, δηλαδὴ νὰ δώσω τὸ δικαίωμα νὰ ἔχῃ ἀρτοποιεῖον καὶ νὰ ἔχῃ ὡρισμένας ἀτελείας, πρέπει νὰ μοῦ δώσῃ ἓν ἀντάλλαγμα. Ποῖον εἶναι αὐτό; Ἐὰν πρόκειται περὶ κατηγοριῶν τῶν 1,20 κατ’ ὀκᾶν κατέβηκα εἰς τὴν 1 δραχμὴν καὶ διὰ τὴν κατηγορίαν τῶν 80 λεπτῶν κατέβηκα εἰς τὰ 70 λεπτά.

§394Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πάντως τὸ θεωρῶ αὐθαίρετον, διότι ὅλα τὰ ἀρτοποιητικὰ σήμερον εἶναι 1,30.

§395Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ εἶχον περισσότερον καὶ τὸ ἐλάττωσα, διότι τὴν ὥραν ποὺ τὸ ὑπέβαλον δὲν εἶχε γίνει ἡ ἐλάττωσις κατὰ 40 λεπτά, διότι δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει τὰς περιστάσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐμεσολάβησαν. Ἀλλ’ ὁ κ. Δεληγιάννης λέγει: Ἐπιτροπὴ νὰ καθορίζῃ ἑκάστοτε τὴν διατίμησιν. Ὄχι, ἐγὼ θὰ σᾶς εἴπω, διατί ὄχι. Διότι ἡ διατίμησις θὰ τείνῃ εἰς τὸ νὰ κτυπήσῃ τοὺς δυναμένους νὰ ἐργασθοῦν μικροτέρους ἀρτοποιοὺς καὶ ἑπομένως ἡ διατίμησις ἡ γενικὴ ἀναγκαστικῶς θὰ καθορίζεται ἐπὶ τῇ βάσει ἂν ὄχι τῆς πολὺ μικρᾶς παραγωγῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο μέχρι τοῦδε, πάντως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μέσης παραγωγῆς, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θέλουν, προσφέροντες τὰ κεφάλαιά των, νὰ συμβληθοῦν μὲ τὸ Κράτος, θὰ τὸ δώσουν ὀλιγώτερον, ἄλλως κτυπῶ κατακέφαλα τοὺς μικρούς, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν πρόθεσιν.

§396Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅλοι οἱ ἀρτοποιοί, κ. ὑπουργέ, ἔχουν ἀναγνωρίσει τὴν ὀρθότητα τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ ἐπῆραν ἀπόφασιν. Ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ αὐτὴν τὴν φράσιν, ὅτι ἐφεξῆς μετὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν μεγάλων ἀρτοποιείων, ἡ ὁποία δύναται νὰ συντελεσθῇ ἀσφαλῶς ἐντὸς ὀκταμήνου, ἢ τὸ πολὺ ἐντὸς ἔτους, δὲν θὰ ὑπάρχουν πλέον ἐν Ἀθήναις μικρὰ ἀρτοποιεῖα. Τὰ ὑπάρχοντα δὲ σήμερον ἢ θὰ χρησιμοποιηθοῦν ὡς πρατήρια ἄρτου, ἢ διὰ τὰς ἄλλας ἀρτοποιητικὰς ἐργασίας καὶ οἱ σημερινοὶ ἀρτοποιοὶ θὰ γίνουν συνέταιροι τῶν μεγάλων αὐτῶν ἀρτοποιείων. Θὰ παρεκάλουν ὅμως νὰ μὴ καθορισθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι ἐννοεῖται κατόπιν θὰ ἀναλάβωσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πωλῶσι τὸν ἄρτον μίαν δραχμὴν κάτω τῆς ἑκάστοτε διατιμήσεως. Διότι ἐφ’ ὅσον τὰ ἀρτοποιητικὰ εἶναι 1.30, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς εἴπητε: Θὰ εἰσπράττετε 30 λεπτὰ δι’ ἔλαια, δι’ ἐξυπηρέτησιν τοῦ κεφαλαίου σας, διὰ κέρδος καὶ δι’ ὅλας τὰς ἄλλας δαπάνας.....

§397Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅλοι μας ἀσφαλῶς, κ. Δεληγιάννη, ἀγόμεθα ἐκ τῆς ἐπιθυμίας νὰ τελεσφορήσουν τὰ μέτρα μας· θὰ ἦτο λυπηρὸν νὰ συναντήσωμεν προσκόμματα ἀνυπέρβλητα.

§398Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πρωτίστως ὑμεῖς ἔχετε αὐτὴν τὴν ἐπιθυμίαν, κ. Ὑπουργέ.

§399Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀλλὰ πῶς ἠμπορεῖ, μίαν ὑπόθεσιν νὰ τὴν πάρω ὡς γεγονὸς καὶ νὰ νομοθετήσω ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως;

§400Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, εὐλαβοῦμαι τὸ ἀξίωμά σας, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, νὰ σᾶς φέρω ἓν ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς γνώμης μου, τὸ γεγονός, ὅτι αἱ μειώσεις διαδέχονται ἡ μία τὴν ἄλλην, διότι ἀρχικῶς ἦτο 1.20 καὶ τώρα μία δραχμὴ καὶ αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ἐγένετο μελέτη, ἢ διότι δὲν ὑπῆρχεν χρόνος, ἢ διότι δὲν ὑπῆρχον ὅλα τὰ τὰ στοιχεῖα, ὥστε νὰ καθορισθῇ ποία θὰ εἶναι ἡ τιμή.

§401Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι, κ. συνάδελφε, ὑπάρχουν ἀρτοποιοί οἱ ὁποῖοι πωλοῦν 50 λεπτὰ ὀλιγώτερον κάτω τῆς διατιμήσεως.

§402Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ εἶπον μάλιστα, ὅτι ὑπάρχουν πρατήρια, ὅπου πωλοῦν ἐπίσης κατὰ 50 λεπτὰ ὀλιγώτερον.

§403Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶμαι εἰδικὸς εἰς τὰ ἀρτοποιητικά, ἀλλὰ μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν τὸ ἑξῆς γεγονός: πῶς ἐνῷ σήμερον ἀναγνωρίζονται 1,30 τὰ ἀρτοποιητικὰ ἔξοδα πῶς ἠμπορεῖ νὰ εἶναι μόνον 30 λεπτὰ τὰ ἔξοδα, δεδομένου, ὅτι μέσα εἰς αὐτὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν ὅλα τά ἔξοδα καὶ τὸ κέρδος.

§404Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ γίνῃ ἔτσι. (ἀναγινώσκει).

§405Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πολὺ καλά, θὰ ἀξιώσῃ τὸ Κράτος καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ πωλοῦν ὀλιγώτερον.

§406Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 1 ἄρθρου, περὶ ἀδείας διατηρήσεως ἀρτοποιείων ὡς πρατηρίων παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν.

§407Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν τὴν δέχομαι, διότι τοῦτο δὲν εἶναι ζήτημα διοικητικόν.

§408ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπότσαρης ἔχει τὸν λόγον.

§409Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Αἱ ὑπὸ τῶν ὑπὸ τοῦ βήματος τούτου προλαλησάντων συναδέλφων, ἀναπτυχθεῖσαι τροπολογίαι, νομίζω ὅτι ἀπαλάσσουν τοὺς ἄλλους συναδέλφους τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ λάβωσι, διὰ μακροῦ τὸν λόγον. Ἀφ’ ἑτέρου ἀκριβῶς αὐτὴ αὕτη ἡ διακοπὴ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως δεικνύει, ὅτι ἔν τινι μέτρῳ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν κατέστη νοητὴ ὁποίαν ἐπίδρασιν εἰς τὴν Βορειοδυτικὴν Ἑλλάδα θέλουσιν ἔχει τοιαῦτα ἢ τοιαῦτα μέτρα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ὄψει σπουδαιοτάτου ζητήματος. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐπιδιώκεται μετ’ ἐντατικῆς καὶ ἐπιτυχοῦς προσπαθείας ἡ δημιουργία ζωῆς βελτιωμένης, ἡ ἀνατολὴ μιᾶς καλυτέρας αὔριον καὶ ὀρθοτάτην τέμνουσα δημοσιονομικὴν πολιτικὴν ὑγιᾶ, ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει νὰ κτυπήσῃ κατακέφαλα τὰ πολύποδα τῆς ἀκριβείας τῆς ζωῆς, ἵνα μή, ἀκολουθοῦσα σκολιὰν ὁδὸν ἐπιδιώξῃ ὅλως ἀτόπως τὴν ἐπίτευξιν οὐχὶ πλέον τῆς εὐθηνείας τῶν πρώτων ὑλῶν, ἀλλὰ τὴν αὔξησιν, ἴσως τῶν εὐκολιῶν τῆς ζωῆς, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἐν τούτοις ἐπιτύχῃ σύρριζα ν’ ἀποκόψωμεν τὸν πολύποδα αὐτὸν τῆς αἰσχροκερδείας καὶ τῆς ἀκριβείας, οὐχ’ ἧττον θὰ πρέπει μετ’ ἐμποδίων νὰ παραδεχθῇ ἡ Βουλή, ὅτι ἐὰν τὸ ζήτημα τῆς διατιμήσεως τοῦ ἄρτου καὶ τὸ ζήτημα τῆς παρασκευῆς καὶ πωλήσεως αὐτοῦ ἀφορᾷ γενικῶς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν ἰδιαιτέραν ἐκείνην περιοχήν, ἡ ὁποία καὶ ἡμᾶς μετ’ ἄλλων συναδέλφων ἀπέστειλεν ἀντιπροσώπους της εἰς τὸ κοινοβούλιον, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καθίσταται αὐτόχρημα ζωτικόν, διότι δὲν εἶναι μυστικόν, ὅτι ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἐπὶ τοῦ Πύρρου, ἡ ἀρτοποιεία ἔλαβε τὴν μορφὴν ἣν καὶ σήμερον διατηρεῖ δὲν εἶναι περίεργον, ὅτι εἰς ὅλην τὴν ἀνατολικὴν λεκάνην τῆς Μεσογείου ἡ ἀρτοποιεία ἀσκεῖται ἀκριβῶς ὑπὸ Ἠπειρωτῶν. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μελετήσῃ καὶ διὰ τελευταίαν φορὰν ποίας εἰσέτι ἐκ τῶν ἤδη ἀναπτυχθεισῶν τροπολογιῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ. Δὲν ἀποκρύπτω τὴν βαθεῖαν ἡμῶν ἱκανοποίησιν, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς ἐξελίχθη μέχρι τοῦδε λίαν εὐνοϊκός, διὰ τὰς αἰτήσεις τῶν ἀρτοποιῶν. Τὸ ἀρχικὸν σχέδιον ἀπέχει κατὰ τρόπον λίαν ἀξιεπαίνου ἐξελίξεως ἀπὸ τοῦ σήμερον ἐμφανιζομένου ἐνώπιον ἡμῶν πρὸς ψήφισιν. Οὐχ’ ἧττον θὰ ἐπεθύμουν καὶ πάλιν ὅμως, πρὶν ἢ τὸ μέτρον τοῦτο λάβῃ τὸ κῦρος τοῦ νόμου, ἐξετασθῇ, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνωσί τινες παραχωρήσεις καὶ θὰ περιορισθῶ ἐπὶ συναπτικωτάτης τονίσεως σημείων μόνον τινῶν ἐπὶ τῶν ἤδη ἀναπτυχθέντων. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 σχετικῶς μὲ τὸ 2% θ’ ἀπαιτηθῇ εἰς πᾶσαν ἔνστασιν, ὅτι καὶ εἰς ἄλλα ταμεῖα κοινωφελῆ.....

§410Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ τὸ παρελείψαμεν. Ἐγένετο δεκτόν.

§411Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Δὲν ἤκουσα. Εἰς τὸ ἄρθρον 9 θὰ ἤθελο νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργόν, ἐὰν ἡ διάταξις τῆς δευτέρας παραγράφου ἡ ἀφορῶσα προφανῶς....

§412Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ αὐτὸ ἀποδεκτόν.

§413Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν πρατηρίων..... (ἀναγινώσκει). Θὰ ἤθελον τὴν δικαιολογητικὴν σκέψιν τοῦ ἄρθρου.

§414Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἡ ἑξῆς: Τὸ ταμεῖον ἄρτου πρόκειται νὰ λάβῃ ζωὴν δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου τοῦ ὁποίου θὰ λάβητε γνῶσιν. Τὸ ταμεῖον αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ τὴν ὤθησιν καὶ θὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τὸ ταμεῖον ἄρτου, ἐὰν πρόκειται νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν κρίσιν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νά...

§415Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς τὸ πρωθύστερον αὐτὸ σχῆμα εἶναι τελείως περιττόν. Σχετικῶς μὲ τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι ὑπάρχουν ἴσως κίνδυνοι ἀκουσίου κλεισίματος πολλῶν ἀρτοποιείων, αἱ πληροφορίαι αἱ ἰδικαί μου συμπίπτουν πρὸς ταῦτα, ὅτι οἱ ἀρτοποιοὶ κινδυνεύουν νὰ κλείσουν τὰ ἐργοστάσια αὐτὰ ὄχι διότι θὰ μείνουν εὐχαριστημένοι ἐκ τῶν διδομένων ἀνταλλαγμάτων, ἀλλ’ ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς θὰ ἔβλεπον ἐξαιρετικῶς δυσχερῆ τὴν συνέχισιν τοῦ ἔργου. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς ζητήσω, ὅτι ἐνώπιόν σας φέρομεν ἐνίοτε μέτρα τινὰ στεροῦντα τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι κατατριβόμεθα περὶ τὴν προστασίαν ὡρισμένων ἐπαγγελμάτων. Ἠκούσθη κατ’ ἐπανάληψιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἤπειρον καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἀπὸ τῶν ἑδρῶν κατὰ τὴν σύστασιν ἀναφορῶν, ὅτι ἔχομεν ἀναφορὰς σχετικὰς πρὸς κτηνοτρόφους καὶ ἄλλοι συνάδελφοι σχετικὰς πρὸς τυρεμπόρους. Θὰ ἔπρεπε νὰ καταστῇ ἐξ ἴσου νοητὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τὴν τραχεῖαν καὶ πτωχὴν ἡμῶν ἰδιαιτέραν πατρίδα δὲν ἴσχυον οἱ ὅροι τῶν γενικῶν μέτρων ἵνα ἐπιφέρωσι πάντοτε τὴν ἀσφαλῆ βελτίωσιν τοῦ βίου. Μέτρα σωστικὰ διὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα δὲν εἶναι ἀσφαλῶς πάντοτε ἄμεσος ἀπόδοσις διὰ τὴν Ἤπειρον. Εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα ἡ ταπείνωσις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ἔχει ὡς ἄμεσον ἀποτέλεσμα τὴν ταπείνωσιν τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς. Εἰς τὴν Ἤπειρον δὲν θὰ παρακολουθῆτε τόσον ταχέως τὸ μέτρον τοῦτο ὑπὸ τῆς βελτιώσεως τῆς ζωῆς, διότι ἡ ἀρτοποιΐα ἀσκεῖται ὡς προεῖπον ὑπὸ Ἠπειρωτῶν. Οἱ ἐνταῦθα ἀρτοποιοὶ τὸ ἐπάγγελμα, διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν προστατεύονται, ἀντιστρόφως δὲ οἱ Ἠπειρῶται. Δὲν θέλωσι καρπωθῇ ποσῶς ἐκ τῆς εὐθηνίας αὐτῆς τῆς ζωῆς, καθόσον ἡ ταπείνωσις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου τοὺς ἀφίνει κατὰ τὴν μεγάλην πλειονότητα ἀδιαφόρους, τεθέντος, ὅτι ἐκεῖ μόνον τὸν ἀραβόσιτον γνωρίζουσιν, ἀραβόσιτον ἀκριβώτερον καὶ ὁλονὲν καθιστάμενον ἀπρόσιτον λόγῳ τῆς μεγάλης ἐλλείψεως συγκοινωνίας. Δράττομαι αὖθις τῆς εὐκαιρίας ἵνα ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰς εὐμενεῖς προθέσεις της καὶ τὴν ἀνάγκην ὅπως ἡ λῆψις μέτρων, διὰ τὴν ὁριστικὴν ἐπίτευξιν, τὴν ἀτέλειαν τοῦ ἀραβοσίτου, λάβουν σήμερον σάρκα καὶ ὀστᾶ, ἵνα τοὐλάχιστον χρονικῶς συμπέσουν πρὸς τὸ μέτρον τῆς μειώσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, ἵνα μὴ εὑρεθῶσιν ἔχοντες φόρους ἔλαττον μόνους εἰς τὴν ἰδιωτικὴν ζωήν, ἄνευ ἀνταλλάγματος βελτιώσεως τοῦ βίου. Ἄν ἐπιμείνωμεν εἰς ἄλλους κλάδους, τοῦτο σημαίνει διότι εἰς τὴν δυστυχήν μας περιοχήν, αἱ μόναι βιομηχανίαι αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκμάσουν εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἔχουν σχέσιν μετὰ τῶν πόρων τῆς γῆς ἀπὸ τὸ πτωχὸν αὐτὸ ἐμπόριον τοῦ ἀραβοσίτου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πᾶν ὅ,τι ἔχει σχέσιν μὲ τὴν κτηνοτροφίαν, πᾶν ὅ,τι ἔχει σχέσιν μετὰ τῆς γαλακτοκομίας καὶ τῶν ἐξ αὐτῆς προϊόντων, πᾶν ὅ,τι ἔχει σχέσιν πρὸς τὰς βυρσοδεψικὰς ἐργασίας καὶ ἥτις δηλαδὴ παρακολουθεῖ τὴν ἐπιτυχῆ ἢ μὴ ἐπιτυχῆ ἐξέλιξιν τῆς κτηνοτροφίας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ αὖθις τὸν κ. ὑπουργόν, ἵνα ἐν τῇ ἀξιεπαίνῳ λίαν μερίμνῃ του τὴν ὁποίαν εἰσηγήθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν Βουλήν, εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξετάσῃ καὶ πάλιν ἐὰν διαβλέπῃ τινὰ ἐκ τῶν μέτρων τῶν προτεινομένων ὑπὸ τοῦ ἐνδιαφερομένου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τύχωσι παραδοχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Καὶ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν αὐτὴν δὲν δύναμαι παρὰ νὰ συγχαρῶ ἀπολύτως διὰ τὰ λαμβανόμενα μέτρα, ἐφ’ ὅσον παρακολουθοῦνται κυρίως ὑπὸ τῆς ταχείας ἐπιτεύξεως τῆς ἄρσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ ἀραβοσίτου.

§416Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Εἶναι γνωστόν, κ. ὑπουργέ, ὅτι εἰς τὸν Πειραιᾶ ἡ ἀνεργία ἔχει αὐξηθῆ, διὰ δὲ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς πλανοδίους μεταπωλητὰς τοῦ ἄρτου νὰ ἀσκήσουν τὸ ἐπάγγελμά των αὐτό. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται περὶ ὀλίγων ἀνθρώπων, θὰ παρακαλέσω ἢ νὰ μὴ ἀπαγορευθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ πώλησις ἢ νὰ περιληφθοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν ἀποζημίωσιν.

§417Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶχα τὴν ἐντύπωσιν, κ. συνάδελφε, ὅτι ὑμεῖς οἱ ἰατροὶ καὶ μάλιστα περιωπῆς ἰατροί, δὲν θὰ ἐναντιοῦσθε εἰς τὴν προσπάθειαν τὴν Κυβερνητικὴν περὶ ἀπαγορεύσεως μέτρων τὰ ὁποῖα ἐγκυμονοῦν ὅλους τοὺς κινδύνους ἀπὸ ἀπόψεως ὑγιεινῆς.

§418Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Πρόκειται περὶ 15 πλανοδίων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πιστώσεις εἰς τοὺς συνοικισμούς. Ἐὰν λοιπὸν τοὺς ἀπαγορεύσητε χάνουν τὰς πιστώσεις.

§419Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ὑγιεινὴν μὴ φαντάζεσθε, ὅτι εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ διακινδυνεύσῃ ἡ ὑγεία τοῦ τόπου ἀπὸ 15 μικροπωλητάς, τοὐναντίον δὲ ἐὰν τοὺς παρακολουθήσητε καὶ ἴδητε πῶς πωλοῦν τὸν ἄρτον θὰ ἴδητε, ὅτι εἶναι πολὺ καθαρώτεροι ἀπὸ τοὺς κουλουρουτζίδες, οἱ ὁποῖοι εἶναι μέσα εἰς τὰς Ἀθήνας.

§420Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν εἶχον καὶ ἐγὼ νὰ κάμω σχετικῶς μὲ τοὺς πλανοδίους μικροπωλητὰς ἄρτου, ἐφ’ ὅσον τοὐλάχιστον ἔχουν 2–3 ἔτη ποὺ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο, νὰ τύχουν ἀποζημιώσεως.

§421Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν δύναμαι νὰ τὸ δεχθῶ.

§422Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Νὰ γραφῇ τοὐλάχιστον τοῦτο εἰς τὰ πρακτικά.

§423ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§424ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§425ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀμοιβῶν ἀρτεργατῶν καὶ ὑποχρεώσεων ἀρτοποιῶν καὶ ἀρτεργατῶν».

§426ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§427Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, ὅπως συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3385» διότι πρόκειται περὶ τῶν ἐξετάσεων πτωχῶν φοιτητῶν.

§428Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸ αὐτό, διὰ τὸ ἄνω νομοσχέδιον.

§429Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργός τῆς Παιδείας). Δὲν εἶναι δυνατὸν διότι ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις.

§430ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως συμπληρωματικῆς πιστώσεως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου Πατρῶν».

§431ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§432ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως σεισμοπαθῶν καὶ πλημμυροπαθῶν». (ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ)

§433ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§434ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Μαΐου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀποζημιώσεως οἰκογενειῶν ὑπαλλήλων τῶν Σ.Ε.Κ. εἰς περίπτωσιν δυστυχήματος».

§435ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§436ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Παρισίοις ὑπογραφέντος διεθνοῦς συμφώνου διὰ τὴν ἵδρυσιν διεθνοῦς γραφείου ἐπιζωοτιῶν».

§437ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§438ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως αʹ) τοῦ Ν. Δ. τῆς 14)5)26 περὶ γεωργικῆς ἑταιρείας καὶ βʹ) τοῦ Ν. Δ. τῆς 19)9)1926 περὶ χορηγουμένης ἐτησίας τακτικῆς συνδρομῆς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γεωργικὴν ἑταιρείαν».

§439ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§440ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ διοικήσεως ὑπηρεσίας Τ.Τ.Τ».

§441ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§442Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις τῶν λοιπῶν νομοσχεδίων καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ «περὶ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας».

§443ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας». (ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–2 ὡς ἔχουν, τὸ 3ον ὡς ἐτροποποιήθη, τὰ 4–11 ὡς ἔχουσι). Ἄρθρον 12ον (ἀναγινώσκει).

§444Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν 3ην παράγραφον εἰς τὸ τέλος διαγράφονται αἱ λέξεις «ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς δικηγορικῆς ἀδείας». Εἶναι κατὰ λάθος προστεθειμέναι.

§445Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖ ποὺ λέει πολιτικὰς σπουδάς, νὰ βάλωμεν καὶ νομικάς.

§446Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τεθῇ «σπουδὰς δημοσίου δικαίου».

§447Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ παρακολουθῶσι σπουδὰς ἔξω, δὲν θὰ ἐγγραφῶσιν εἰδικῶς εἰς μίαν ὡρισμένην σχολήν, δι’ αὐτὸ μὴ τὸ περιορίζετε. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ φύγουν καὶ τὰ δύο καὶ νὰ μπῇ «νομικαὶ σπουδαί».

§448Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τοὺς θέλομεν τοὺς νομικούς. Εἶναι χαλασμένο λίγο τὸ μυαλό τους.

§449Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 12 θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ τεθοῦν καὶ τὰ δύο, δηλαδὴ καὶ νομικῶν καὶ πολιτικῶν ἐπιστημῶν.

§450Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Νὰ θέσωμεν σπουδὰς δημοσίου δικαίου.

§451Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἄς θέσωμεν τότε γενικῶς, «σπουδῶν».

§452Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι σπουδῶν. Πρέπει νὰ μᾶς χρησιμεύουν αἱ σπουδαί. Νὰ τεθῇ: «σπουδὰς δημοσίου δικαίου».

§453Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ὅριον ἡλικίας διὰ τοῦ παρέδρους.

§454Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχει τὸν λόγον του ὁ περιορισμός.

§455Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι διὰ τοὺς παρέδρους, θὰ ἔπρεπε διὰ τὴν πρώτην πενταετίαν ἔπειτα ἀπὸ διετῆ ὑπηρεσίαν παρέδρου, νὰ προάγωνται εἰς κενὴν θέσιν συμβούλου.

§456Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι πολὺ πρόωρον· ὄχι. (γίνονται δεκτὰ τὸ ἄρθρον 12 ὡς ἐτροποποιήθη καὶ τὰ ἄρθρα 13 καὶ 14 ὡς ἔχουσι).

§457ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15ον (ἀναγινώσκει).

§458Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 15 ἄρθρον ὑπάρχει μία προσθήκη ἡ ὁποία πρέπει νὰ φύγῃ ὡς τὸ ἐδάφιον 2, διότι δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ὑπογραμματεὺς μὲ 5ετῆ δικηγορικὴν ὑπηρεσίαν.

§459Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διαγράφεται τὸ «μετὰ 5ετῆ δικηγορικὴν ὑπηρεσίαν». (ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 15ον ὡς ἐτροποποιήθη ὡς καὶ τὰ ὑπ’ ἀριθ. 16, 17 καὶ 18 ὡς ἔχουσι).

§460ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 19ον (ἀναγινώσκει).

§461Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 19, διαγράφονται αἱ λέξεις «ὁριζομένων ὑπουργῶν» καὶ τίθενται «μετέχοντες εἰς ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν διατελοῦν τὴν ἐν τῷ Συμβουλίῳ τῆς Ἐπικρατείας θέσιν των, δὲν δύνανται ὅμως ν’ ἀσκοῦν τὰ ἐν τούτῳ καθήκοντά των ἐφ’ ὅσον εἶναι ὑπουργοί». (ψηφίζεται μετὰ τοῦτο τὸ ἄρθρον 19 ὡς ἐτροποποιήθη καὶ τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 20, 21 καὶ 22 ὡς ἔχουσι).

§462Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 23 μετὰ τὸν ἀριθμὸν 1 καὶ 2, στίχος 5, πρέπει νὰ μπῇ καὶ 3.

§463Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει λόγον.

§464Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει, διότι καὶ τὸ ἄρθρον 3 εἴπομεν, ὅτι ἡ ὁλομέλεια τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἀποφαίνεται κλπ.

§465Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ 3 δὲν λέγει τίποτε περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι λέγει τὸ 2.

§466Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ ἐδῶ προβλέπει περὶ προσόντων.

§467Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά, ἂς μπῇ καὶ τὸ 3. (οὕτω γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 23ον, ὡς ἐτροποποιήθη καὶ τὰ ἄρθρα 24, 25, 26, 27, 28, 29 καὶ 30 ὡς ἔχουσι).

§468ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 31ον (ἀναγινώσκει).

§469Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ὅπως συμπεριληφθοῦν εἰς τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς καὶ ἀποφάσεως ἀπολύσασαι ὑπαλλήλους, δυνάμει τῶν ἐπαναστατικῶν συμβουλίων καὶ κατὰ παραβίασιν τῶν περὶ αὐτῶν διατάξεων.

§470Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ παρελθόν.

§471Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀδικίας ἀφορώσης ἕνα καὶ μόνον ἄνθρωπον καὶ ἡ ἀδικία ἀποδεικνύεται ἐγγράφως καὶ εἶναι κατάφωρος.

§472Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἂν θέλετε νὰ λειτουργήσῃ ὁ θεσμός, ἀφῆστέ τον νὰ λειτουργήσῃ. Ἐὰν κάμωμεν δεκτὴν τὴν τροπολογίαν, ὅλο τὸ Συμβούλιον θὰ γεμίσῃ μὲ τὰς ἀδικίας τοῦ παρελθόντος. Αὐτὸς ὁ ἀδικηθεὶς ἂς ὑπάγῃ εἰς τὰ δικαστήρια. (μεθ’ ὃ ἀπορριπτομένης τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σαρακηνοῦ, γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει. Γίνονται ὡσαύτως δεκτὰ ὡς ἔχουσι τὰ ἄρθρα 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38 καὶ 39).

§473ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 40ον (ἀναγινώσκει).

§474Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 40 ἐδάφιον 2, θὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «εἰς τὴν καταψήφισιν τῶν δικαστικῶν ἐξόδων». (Μεθ’ ὃ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 40 ὡς ἐτροπολογήθη καὶ τὰ ὑπ’ ἀριθ. 41, 42, 43, 44, 45 καὶ 46.

§475ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 47ον (ἀναγινώσκει).

§476Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 47 ἐδάφιον 2, ἀντὶ «τοῦ τύπου ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος» τίθενται «παράβασις οὐσιώδης τύπου διατεταγμένου περὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς πράξεως». Καὶ διαγραφομένων τῶν λέξεων ἐδάφιον 3 «ὑπὸ τὰ ἐν τῇ προσβαλλομένῃ πράξει δεδόμενα πραγματικὰ γεγονότα» νὰ τεθῇ «παράβασις κατ’ οὐσίαν διατάξεώς τινος τοῦ νόμου». (γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 47ον, ὡς ἐτροποποιήθη καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 48 ὡς ἔχει).

§477ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 49ον (ἀναγινώσκει).

§478Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ ἄρθρον 49 ἐδάφιον 1 μετὰ τὰς λέξεις «ἢ ἄλλης ἀφ’ ἧς ἔλαβε γνῶσιν ὁ αἰτῶν» νὰ τεθῇ «ἐπὶ δὲ παραλείψεων ἀπὸ τῆς παρελεύσεως τῆς ἐν ἄρθρῳ 47 προβλεπομένης προθεσμίας». (γίνεται δεκτὸν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 49ον ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη).

§479ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 50ον (ἀναγινώσκει).

§480Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ ἄρθρον 50 ἐδάφιον 1 «ἡ δεχομένη τὴν αἴτησιν ἀπόφασις.... ἐπαγομένη νόμιμον αὐτῆς κατάργησιν ἔναντι πάντων καὶ δημοσιεύεται διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» προστίθεται «τρίτος βλαπτόμενος ὅμως, ἐκ τῆς ἀποφάσεως δικαιοῦται ν’ ἀνακόψῃ αὐτήν».

§481Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὂχι ἀκόμη. Νὰ τεθῇ ἐκεῖ ὅπου λέγει κατὰ τὸ ἄρθρον 49 «νὰ τεθῇ κατὰ τὰ ἄρθρα 48 καὶ 49».

§482Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὂχι. Ἀντὶ νὰ βάλωμεν αὐτό, νὰ βάλωμεν «παρ’ ἑτέρου δικαιουμένου πρὸς τοῦτο».

§483Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω. Ἐπίσης ἐκεῖ ποὺ λέγει «νὰ ἀπέχωσιν ἀπὸ πάσης ἐνεργείας ἀντιτιθεμένης πρὸς τὰ ὑπὲρ αὐτοῦ κριθέντα» νὰ τεθῇ «πρὸς τὰ ὑπ’ αὐτοῦ κριθέντα». Πρόκειται προφανῶς περὶ λάθους τυπογραφικοῦ. (γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 50ον, ὡς ἐτροπολογήθη).

§484ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 51ον (ἀναγινώσκει).

§485Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑπάρχουν πολλαὶ πράξεις, αἱ ὁποῖαι παραπέμπουν εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος παραπέμπει εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§486Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν κάμνομεν καμμίαν τροπολογίαν.

§487Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ τεθῇ ἀναδρομικῶς, ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Συντάγματος.

§488Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατέ το. Νὰ μὴ ἀρχίσῃ μὲ τόσον ὄγκον ἐργασίας. (ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 51, 52. 53 καὶ 54).

§489ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 55ου (ἀναγινώσκει),

§490Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 55 νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς: «Καταργεῖται τὸ ἐδάφιον βʹ τοῦ ἄρθρου 457 τῆς ποινικῆς Δικονομίας». (ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 55 ὡς ἐτροπολογήθη).

§491ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν εἰς βʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§492ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§493ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως, συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Φυτοπαθολογίας»

§494Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ ὁ Πρόεδρος τῶν ἀμπελοκτημόνων.

§495Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πολὺ καλά. Δέχομαι.

§496ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασιάδης.

§497Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται, κύριοι βουλευταί, περὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς προστασίαν τῆς παραγωγῆς, οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπροστατεύθη, ἐλήφθη πρόνοια ἰδιάζουσα, ὅπως ἐν ταὐτῷ καὶ πρωτίστως ὡρισμένη τάξις ὑπαλλήλων, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλονται παρατηρήσεις τινές. Τὸ φυτοπαθολογικὸν τμῆμα τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἀποτελεῖται, ὡς γνωστὸν ἀπὸ τὸν διευθυντὴν αὐτοῦ καὶ δύο τμηματάρχας. Ἤδη δὲ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπαναφέρεται ἡ λειτουργία τοῦ Συμβουλίου τῆς φυτοπαθολογίας. Ἑπομένως δὲν σκοπεῖται τίποτε ἄλλο, παρὰ μία πρόσθετος ἀποζημίωσις 100δραχμος τῶν δύο τμηματαρχῶν τοῦ τμήματος, ὁσάκις συμμετέχουν εἰς τὸ συμβούλιον. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐξακολουθεῖ νὰ φρονῇ, ὅτι πρέπει νὰ λαμβάνουν μέρος καὶ αὐτοὶ τὸ εἰς συμβούλιον διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τὴν 100δραχμον, ἂς τὸ κάμῃ, νομίζω, ὅμως ὅτι ἐφ’ ὅσον λαμβάνῃ μέρος ὁ διευθυντής, εἶναι περιττὸν νὰ συμμετέχουσι καὶ οὗτοι, ἐκτὸς ἂν ἐπαναλαμβάνω πρέπει ν’ ἀμείβωνται καὶ οὗτοι διὰ προσθέτου τινὸς ἐπιδόματος. Ὑπάρχει ἐπίσης τροπολογία καθ’ ἣν ἄλλα τινὰ πρόσωπα ἔπρεπε, νὰ συμμετάσχωσιν εἰς τὸ ἀνασυγκροτούμενον συμβούλιον. Ἐν ᾗ περιπτώσει γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη τότε θὰ ἐνόμιζα, ὅτι ἀντὶ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Γεωργικῆς ἑταιρείας ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔχῃ καὶ εἰδικὰς γνώσεις, θὰ ἠδύνατο νὰ συμπεριληφθῇ ἢ ὁ πρόεδρος ἢ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἐθνικοῦ Συνεδρίου τῆς Ἀμπελουργίας εἰς τὸ συμβούλιον αὐτό.

§498Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν ἐὰν δὲν εἶναι οἱ δύο τεχνικοὶ τμηματάρχαι αὐτοί, ἔξωθεν νὰ ληφθοῦν οἱ εἰσηγηταὶ τῶν τεχνικῶν ζητημάτων;

§499Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν, παρακαλοῦμεν μόνον νὰ συμμετέχῃ ὁ πρόεδρος τοῦ ἀμπελουργικοῦ συνεδρίου.

§500Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπίσης ὡς παρατηρῶ κατ’ ἄλλην διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ὁ πρόεδρος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσκαλῇ ἰδιώτας εἰς τὸ συμβούλιον. Ἀλλ’ αὐτοὶ οἱ ἰδιῶται συμμετέχοντες, θὰ δικαιοῦνται καὶ ψήφου. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπῃ, νὰ ἐπιτραπῇ τοιοῦτον τι, καθόσον δυνατὸν ἑκάστοτε ὁ πρόεδρος τοῦ συμβουλίου ἢ ὁ ὑπουργὸς νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν πλειοψηφίαν δι’ ἀναλόγου ἀριθμοῦ ἰδιωτικῶν προσκλήσεων. Νὰ παρίστανται μέν, ἀλλ’ ἄνευ ψήφου τὸ ἐννοῶ.

§501Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρόκειται περὶ παλαιᾶς διατάξεως.

§502Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω ἀκόμη τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Ἐὰν οἱ ἀγρόται προσκαλούμενοι νὰ συμμετάσχωσιν εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς ἀκρίδος καὶ τῶν ἀρουραίων δὲν προσέλθωσιν, τότε κατὰ σχετικὴν διάταξιν καταδικάζονται εἰς πρόστιμον 150 δραχμῶν καὶ εἰς φυλάκισιν ἀπὸ μιᾶς μέχρι τριῶν ἡμερῶν. Ἐν ὑποτροπῇ δὲ στεροῦνται καὶ τῶν πολιτικῶν των δικαιωμάτων ἐπὶ τρία ἔτη. Ἡ τελευταία αὕτη ποινὴ εἶναι πολὺ δυσανάλογος νομίζω, καθ’ ὅσον πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει, του, ὅτι κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐνσκήψεως ἀκρίδων ἢ ἀρουραίων, οἱ ἀγρόται εἶναι ἀπησχολημένοι πλέον ἢ ἄλλοτε εἰς τὰς ἐργασίας των τὰς γεωργικάς, ὥστε νὰ ἐπιτρέπουσι αὐτοῖς καὶ νὰ λείπωσιν δεδικαιολογημένως.

§503Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐν περιπτώσει ὑπηρεσίας, νὰ διπλασιάζεται ἡ ποινή.

§504Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἀρκεταὶ αἱ φυλακίσεις, δὲν νομίζεται, ὅτι εἶναι ἀρκεταὶ αἱ ποιναὶ τῶν προστίμων ὥστε ν’ ἀξιοῦτε καὶ τὸν διπλασιασμὸν αὐτῶν;

§505Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐγένοντο καταστροφαὶ πολλαί, αἱ ὁποῖαι ὀφείλονται πολλάκις εἰς τήν ἀδιαφορίαν τῶν κατοίκων. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον αὐστηρὸν πρὸς προστασίαν αὐτῶν τῶν ἰδίων.

§506Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ποῖος θὰ ἐπιβάλῃ αὐτὰς τὰς ποινάς;

§507Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ τὸν εἰσαγάγῃ ὁ δημόσιος κατήγορος εἰς τὸ ἐπ’ αὐτοφόρῳ πταισματοδικεῖον καὶ ὡς εἶπον ἐν ὑποτροπῇ θὰ διπλασιάζωνται.

§508Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἡ κλῆσις ὅμως τῶν ἑκάστοτε ὑποχρέων πρέπει νὰ γίνεται διὰ τῆς κοινοτικῆς ἀρχῆς, ἀνακοινούσης εἰς τοὺς καλουμένους τὴν ταχθεῖσαν πρὸς ἐργασίαν ἡμέραν 48 ὥρας τοὐλάχιστον πρὸ αὐτῆς, ὥστε ἐγκαίρως νὰ κανονίζωσι τὰ καθ’ ἑαυτούς. Καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω διὰ τὸν καθιερούμενον τρόπον τῆς προμηθείας τῶν ἀναγκαιούντων ὑλικῶν. Καταργεῖτε τὴν ἰσχύουσαν διαδικασίαν, περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, παρέχετε εἰς ἑαυτοὺς καὶ τὸ δικαίωμα, νὰ προμηθεύεσθε, ἐργαλεῖα, ὑλικὰ καὶ μηχανήματα καὶ φάρμακα ἄνευ δημοπρασίας. Τοῦτο εἶναι τολμηρὸν καὶ ἐπικίνδυνον.

§509Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ προκειμένου περὶ ἐμφανίσεως ἀκρίδων ἢ ἀρουραίων, δηλαδὴ ἀπροβλέπτων δεινῶν. Δὲν δύναται οὐδεὶς, νὰ προΐδῃ ποῦ θὰ ἐμφανισθοῦν καὶ ποῦ θὰ ἐξαπλωθοῦν, ὥστε νὰ γίνῃ προκαταβολικῶς κάθε προμήθεια καὶ ἐνδέχεται καὶ νὰ μὴ χρησιμοποιηθοῦν. Ἐνδέχεται ἡ καταδίωξις ἡ ὁποία θὰ γίνῃ κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐμφανίσεως τῶν ἀρουραίων, νὰ ἀποβῇ ἀποτελεσματικὴ καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ καταφύγωμεν εἰς ἄλλα μέσα.

§510Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἡ καταδίωξις τῶν ἀκρίδων ἐφέτος ἐστοίχισε 25.000.000 δραχμάς. Ἑπομένως βλέπετε, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ παρωνυχίδος. Ὡς θὰ γνωρίζητε δὲ ἀλλαχοῦ ἡ καταδίωξις τῶν ἀκρίδων γίνεται καὶ δι’ ἀεροπλάνων διὰ τῶν ὁποίων εἰς μεγάλας ἐκτάσεις σκορπίζονται δηλητηριώδη δολώματα. Ἐὰν λοιπὸν εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῆς καταδιώξεως τῆς ἀκρίδος προστεθῇ τυχὸν καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν ἀεροπλάνων καὶ παραστῇ ἀνάγκη προμηθείας ἀεροπλάνων ἐννόησα πολὺ καλά, ὅτι ἡ τοιαύτη δαπάνη θὰ εἶναι σημαντικὴ καὶ θὰ εἶναι ἐπικίνδυνος ἡ ἀνάθεσις τοιαύτης προμηθείας εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ νομοσχεδίου. Τοιαύτη δὲ καταδίωξις δι’ ἀεροπλάνων εἰσήχθη πρὸ πολλοῦ, ἐγένετο δεκτὴ καὶ ἐν Ρωσσίᾳ καὶ ἐν Τύνιδι καὶ ἀλλαχοῦ.

§511Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ καταδίωξις ἐδῶ πρόκειται νὰ γίνῃ κατὰ τὸ σύστημα τὸ ἐδῶ κρατοῦν. Λοιπόν, πῶς θέλετε νὰ ἔχωμεν προβλέψεις πρὸς προμήθειαν καὶ τῶν πετρελαίων καὶ νὰ προβῶμεν καὶ εἰς σχετικὰς πιστώσεις καὶ νὰ τὰ στείλωμεν εἰς τὰ διάφορα μέρη τῆς Ἑλλάδος, ὅπου ἐνδεχομένως θὰ παρουσιασθοῦν ἀκρίδες;

§512Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἕως τώρα ἡ καταδίωξις ἐγένετο διὰ τοῦ πετρελαίου τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐναποτεθειμένον εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ δημοσίου.

§513Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ καταδίωξις γίνεται καὶ διὰ τῶν φλογοβόλων.

§514Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν φλογοβόλων, ν’ ἀντικαθίσταντο τὰ ὑπάρχοντα ἐν χρήσει Γερμανικῆς προελεύσεως τὰ ὁποῖα ἀπεδείχθησαν ὅλως ἀκατάλληλα, διότι μὲ αὐτὰ ἐκάησαν ἐφέτος πέντε ἐργάται καὶ δαπανηρότατα εἶναι καταναλίσκοντα περὶ τὰς 50 ὀκάδας πετρελαίου καθ’ ὥραν, διὰ τῶν Σουηδικῶν τοιούτων, διότι εἶναι μὲν κάπως ἀκριβώτερα, ἀλλὰ εἶναι καὶ στερεώτερα καὶ οἰκονομικώτερα καὶ παρέχουν ἀσυγκρίτως μεγαλυτέρας ὑπηρεσίας εἰς τὴν καταπολέμησιν ἀκρίδος. Καταλήγω λοιπόν, κ. ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἦτο τολμηρὸν ν’ ἀναθέσωμεν τὴν προμήθειαν τοιούτων μηχανημάτων ἐργαλείων μεγάλης ἀξίας εἰς τοιαύτην τινὰ ἐπιτροπὴν οἵαν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον.

§515Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ συνεζητήσαμεν καὶ τὸ εὕρομεν λογικόν.

§516Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν μπορεῖτε νὰ καταδιώκητε τὴν ἀκρίδα μὲ τὴν ἐπιτροπὴν τῶν προμηθειῶν.

§517Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ μεγάλου ποσοῦ, σωστὸν εἶναι νὰ γίνῃ καὶ πρέπει νὰ γίνεται ἡ προμήθεια διὰ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν κρατικῶν προμηθειῶν.

§518Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχει καλῶς. (γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον)

§519ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκει).

§520Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον δεύτερον νὰ τεθῇ τροπολογία, ὅτι ἡ καταδίωξις πρέπει νὰ γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει ἐπιστημονικῶν δεδομένων καὶ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ὑγιεινῆς.

§521Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν. (γίνεται δεκτὸν τὸ 2ον ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη καθὼς καὶ τὰ ἄρθρα 3ον, 4ον, 5ον καὶ 6ον ὡς ἔχουσι).

§522ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7ον (ἀναγινώσκει).

§523Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς τὸ 7ον ἄρθρον, ἀντὶ «τῶν ὑπαλλήλων τῆς Γεωργίας» νὰ βάλωμεν «τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων».

§524Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἶναι καὶ μία τροπολογία τοῦ νόμου 512 περὶ καταδιώξεως ἀκρίδων καὶ ἀρουραίων.

§525Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅταν πρόκειται περὶ καταδιώξεως, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§526Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Λοιπὸν κατὰ τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς. (γίνεται μετὰ τοῦτο δεκτὸν τὸ 7ον ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 ὡς ἔχουσι).

§527Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Προσέθεσα τὰ ἄρθρα 15 καὶ 16.

§528ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§529ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν)

§530ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς ὑπηρεσίας Τ.Τ.Τ.»

§531ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§532ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927, περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 21 Ἀπριλίου 1926, περὶ συστάσεως Συνδέσμου Κοινοτήτων Θάσου».

§533ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§534ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου Δ.Ν. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Σεπτεμβρίου 1926 Ν.Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 1023, 2190 κλπ.»

§535ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§536ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 14 Ἰουνίου 1926 Ν.Δ. περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῶν νόμων 1023, 2190 κλπ».

§537ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§538ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1926 Ν.Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τοῦ νόμου 1023, περὶ ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως ἀσφαλίσεως».

§539ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§540ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (ὥρᾳ 9.30′ μ. μ.)