1928.12.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 43α

ΠΕΜΠΤΗ 20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1928

Προεδρία ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.40′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. γραμματεὺς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Καλιγκάτσης καταθέτει τηλεγράφημα κατοίκων Ἐδέσσης γονέων μαθητῶν γυμνασίου διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἔλλειψιν καθηγητῶν καὶ διὰ τὴν ἀπουσίαν τοποθετημένων τοιούτων οἵτινες δὲν παρουσιάσθησαν. — Οἱ πρόεδροι τῶν ἐν Ἀθήναις συνεταιρισμῶν τέως ἡνιόχων Ἀθηνῶν ὑποβάλλουν ὑπόμνημα διὰ τοῦ ὁποίου ἐκθέτουν διάφορα αἰτήματά των καὶ παρακαλοῦν ὅπως γίνουν εὐμενῶς ἀποδεκτά. — Ἡ παμπροσφυγικὴ ἕνωσις Νέας Κοκκινιᾶς ὑποβάλλει ψήφισμα ἐν τῷ ὁποίῳ περιλαμβάνονται διάφορα αἰτήματά της καὶ παρακαλεῖ ὅπως γίνουν δεκτά. — Οἱ τροχιοδρομικοὶ καὶ ἠλεκτροτεχνῖται Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται, διὰ τὴν μὴ καταβολὴν τοῦ 13ου μισθοῦ. — Ὁ σύλλογος κρεοπωλῶν Πατρῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου περὶ συντάξεως τοῦ κλάδου αὐτῶν. — Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐπιτροπὴ τῶν ἀπομακρυνθέντων ὑπαξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ ὑποβάλλει ἀναφορὰν δι’ ἧς ζητεῖ τὴν ἐπαναφορὰν εἰς τὸ ναυτικὸν τῶν ἀπὸ τοῦ 1920–1927 ἀπομακρυνθέντων ὑπαξιωματικῶν. — Αἱ διοικήσεις τῶν ἑνώσεων ἑταιρείας φωταερίου Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν περικοπὴν τοῦ 13ου μισθοῦ ἀδικαιολογήτως, καθ’ ὅσον τὸ δικαίωμα τοῦτο εἶχον ἀποκτήσει ἀπὸ 10ετίας. — Ἡ προσφυγικὴ ὀργάνωσις Λεβαδείας ζητεῖ ὅπως ὁ δολοφονήσας τὸν πρόσφυγα Ἀνδρ. Χατζηκωνσταντίνου πατέρα 4 τέκνων ἑκατομμυριούχος Χ. Παπαχαραλάμπους ἀπολυθεὶς ἐπὶ ἐγγυήσει διὰ πολιτικῶν μέσων, ἐπαναφυλακισθῇ καὶ ἀποδοθῇ ἡ δικαιοσύνη. — Ὁ πρόεδρος τῶν γεωργικῶν ἐπιμελητηρίων Ἀχαϊοήλιδος διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην μετάθεσιν τῆς ἕδρας αὐτῶν. — Ὁ Ι. Γαρόζης κάτοικος Παλαιοῦ Φαλήρου διαμαρτύρεται διὰ διαπραχθεῖσαν παρανομίαν τοῦ γραφείου σχεδίου πόλεων ἐναντίον του. — Ὁ ποιμενικὸς σύλλογος Λεωνιδίου παρακαλεῖ, ὅπως διαταχθῇ ἡ ἀναστολὴ τῶν ἐκδοθέντων ἀναδρομικῶς ἐνταλμάτων διὰ τὴν χρῆσιν 1927. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Μεριχώβου Καρδίτσης παρακαλεῖ ὅπως ληφθοῦν μέτρα ὑπὲρ τῶν πλημμυροπαθῶν τῶν χωρίων τῆς κοινότητός των. — Ὁ ἐμπορικὸς κόσμος Γέρας παρακαλεῖ ὅπως τὸ νομοσχέδιον περὶ νοθείας ἐλαίου ψηφισθῇ ἀτροποποίητον. — Οἱ ἐφοριακοὶ ὑπάλληλοι Κερκύρας διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ προσλήψεως ἀποφοίτων τῆς ἀνωτέρας ἐμπορικῆς σχολῆς εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς τοῦ ἐφοριακοῦ κλάδου. — Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ συλλόγου πολυτέκνων Ἰωαννίνων ζητεῖ τὴν ὑποστήριξιν τῆς Κυβερνήσεως. — Ὁ Βασίλειος Παπαθανασίου πρόεδρος τοῦ συλλόγου ἰδιοκτητῶν Ἀναλήψεως Βόλου παρακαλεῖ ὅπως διὰ νομοσχεδίου συσταθῇ ἐπιτροπὴ ἐνοικιοστασίου ἀπόρων μισθωτῶν. — Τὸ σωματεῖον ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων «Ἕνωσις Ξάνθης» ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ διαφόρων αἰτημάτων τῶν ὧν παρακαλεῖ τὴν ἀποδοχήν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Κυρέλλος καταθέτει αἴτησιν τῶν κοινοτικῶν συμβούλων τῆς κοινότητος Βάγια Θηβῶν ζητούντων ὅπως ἐπαναδιορισθῶσι εἰς τὰς προτέρας θέσεις των, ὡς παρανόμως παυθέντες. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γρηγοράκης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βοιῶν ζητούντων τροποποίησιν τῶν τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν των. — Ὁ αὐτὸς βουλευτὴς καταθέτει ἑτέραν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βοιῶν ζητούντων τὴν συμπλήρωσιν τοῦ σχολείου των. — Ὁ λαὸς Γυθείου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπαγωγὴν τῶν Κυθήρων δικαστικῶς εἰς τὸν Πειραιᾶ. — Τὰ ἐργατικὰ κέντρα Σερρῶν καὶ Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρονται διὰ τὴν συνεχιζομένην σύλληψιν ἐργατῶν. — Ὁ πρόεδρος τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Λεβαδείας παρακαλεῖ ὅπως διορισθῇ πρόεδρος εἰς τὸ αὐτόθι πρωτοδικεῖον διότι ἡ θέσις τοῦ προέδρου μένει κενὴ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Φεβρουαρίου. — Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ Λέσβου διαμαρτύρονται διὰ τὰ λεχθέντα ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ τῆς ποιότητος τῶν Ἑλληνικῶν ἐλαίων. — Οἱ συμβολαιογράφοι Γαργαλιάνων διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ὑπαγωγήν των εἰς τὸ κοινὸν ταμεῖον συντάξεων νομικῶν. — Ὁ ἔφεδρος φυματικὸς λοχίας Χ. Μισελῆς παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ ἀποστολῆς του εἰς σανατώριον καὶ τοῦ δοθῇ βοήθημα διὰ τὴν οἰκογένειάν του. — Ἡ καπνεμπορικὴ ἕνωσις Ἰωαννίνων ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματα καὶ παρακαλεῖ ὅπως ἐξετασθοῦν ταῦτα εὐμενῶς. — Ἡ γενικὴ συνέλευσις κατοίκων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου Ναυτικῶν οἰκοπέδου προοριζομένου δι’ ἀνέγερσιν 19 ταξίου σχολείου συνοικίας. Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 853 ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 2183 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Μαλαμίδας, Γ. Βασιλειάδης, Δ. Χατζῖσκος, Μ. Μαντᾶς, Ι. Κυρόζης, Δ. Γιαννόπουλος κλπ. ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ παροχῆς στρατιωτικοῦ κλήρου ἐπὶ ἀπαλλοτριωμένων κτημάτων». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως συμπληρωματικῆς πιστώσεως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου Πατρῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ταμείου προνοίας ἀξιωματικῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ Ν. Δ. τῆς 20 Σεπτεμβρίου 1926. 2) Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ συστάσεως κεφαλαίου ἀνεργίας ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν θαλάσσης Ν. Δ. τῆς 6 Νοεμβρίου 1926. 3) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ἐπιβατικῶν πλοίων διατάγματος τῆς 11 Ἰουλίου 1927 καὶ 4) Περὶ διοικήσεως τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ τοῦ Ν. Δ. τῆς 27 Μαΐου 1927. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 30)12)25 Ν. Δ. περὶ συστάσεως στρατιωτικῆς ἱερατικῆς σχολῆς. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ καθορισμοῦ τῆς ὑπὸ τοῦ δημοσίου ὀφειλομένης ἀποζημιώσεως εἰς ξένους ὑπηκόους διὰ διαιτησίας. 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Διατάγματος περὶ κυρώσεως πινάκων στασίμων κλπ. 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀπαγορεύσεως χρησιμοποιήσεως πηλικίων κλπ. κατὰ ἐν τῷ στρατῷ ὑποδείγματα. 5) Περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ τοῦ νόμου 2586 χορηγουμένης πιστώσεως δι’ ἀπρόβλεπτα ἔξοδα στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. 6) Περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν δύο πρώτων παραγράφων τοῦ ἄρθρου 94 τοῦ τόμου περὶ στρατολογίας. 7) Περὶ συμπληρώσεως τῆς προτελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 62 τοῦ ἀπὸ 1ης Ἰουλίου 1927 Ν. Δ. περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ καὶ 8) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἰουλίου 1925 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως πινάκων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ρ. Λιβαθινόπουλος, Χ. Ζουμῆς, Σ. Τσακμάνης, Ι. Καλογερᾶς, Κ. Κοντοδίνας, Ν. Κουμπαροῦσος κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παχνὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου 1865 τῆς 17 Ἰανουαρίου 1920 περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Μαλαμίδας, Σ. Νικολαΐδης, Γ. Ζερβός, Γ. Παπανδρέου, Λ, Λαμπριανίδης, Λ. Θεοδωρίδης κ.λ.π. ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 2 ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν. Δ. τῆς 2 Μαΐου 1928 περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ Τουρκίας Ἑλλήνων ὑπηκόων καὶ τῶν δικαιούχων τῆς 9ης δηλώσεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Βελλιανίτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Φεβρουαρίου 1926 «περὶ αʹ) ἀμνηστείας ἀδικημάτων τινῶν, βʹ) ἀναστολῆς διώξεως ἀδικημάτων τινῶν κλπ.» ὡς μεταγενεστέρως ἐτροποποιήθη διὰ τῶν Ν. Δ. τῆς 28 Ἀπριλίου 1926 περὶ προσθήκης εἰς τὸ Ν. Δ. τῆς 17 Φεβρουαρίου 1926 περὶ ἀμνηστείας κλπ.» καὶ γʹ) τῆς 6 Νοεμβρίου 1926 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς ποινικῆς δικονομίας κλπ». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Ζωγράφος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τῶν ἀνὰ τὸ Κράτος προσφυγικῶν οἰκημάτων καὶ γηπέδων τοῦ δημοσίου». Οἱ κ. κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) καὶ Π. Πετρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν». Οἱ κ. κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών των τοῦ Ν. Δ. τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1925 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ἐθνικῆς βιβλιοθήκης καὶ 2) Περὶ καταβολῆς εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ πανεπιστημίου Ἀθηνῶν διδάκτρων καὶ ἐξετάστρων ἀπόρων ὁμογενῶν προσφύγων φοιτητῶν κλπ. Οἱ κ. κ. Π. Πετρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν νομοσχέδιον: «περὶ τρόπου διακοπῆς τῆς παραγραφῆς ἀπαιτήσεων ὑποκειμένων εἰς παραγραφὴν μετὰ τὴν ἄρσιν τοῦ δικαιοστασίου». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§3Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 44 ἐρώτησις περὶ τοῦ 13ου μισθοῦ τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων ἡ ὁποία εἶναι ἐπείγουσα.

§4ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Χθές, κ. Πρόεδρε ἐλήφθη ἀπόφασις ν’ ἀναβληθῶσιν ἀναφοραί.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις. Ἐγὼ ἔκαμα πρότασιν ν’ ἀναβληθῶσιν αἱ ἀναφοραὶ καθ’ ὅλην τὴν ἑβδομάδα καὶ ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεδέχθη. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν, δέχεται ν’ ἀναβληθῶσιν αἱ ἀναφοραί;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§8Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως παρακαλῶ τὸν λόγον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§10Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν μίαν σκέψιν ἡ ὁποία γίνεται μεταξὺ τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἰς ζήτημα δημοσίας τάξεως, δηλαδὴ νὰ κηρύξουν ἀπεργίαν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν Χριστουγέννων, διότι ζητοῦν Χριστουγεννιάτικον δῶρον τὸ ὁποῖον ἐπὶ 9 συναπτὰ ἔτη τοὺς ἐδίδετο καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει σχεδὸν καθιερωθεῖ διὰ νόμου, ἀλλὰ καὶ τὸ ὁποῖον δὲν τὸ πληρώνουν αἱ ἑταιρεῖαι, ἀλλὰ τὸ συναλλασσόμενον μετὰ τῶν ἑταιριῶν κοινόν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔχουν δίκαιον ἢ ἄδικον.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι σπουδαῖον τοῦτο ἂν ἔχουσι δίκαιον ἢ ἄδικον.

§12Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ἀλλὰ ἀπὸ τὸ 1919 ἢ τὸ 1920 καθιερώθη ἡ μισθοδοσία τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων, νὰ λαμβάνουσιν τὰ Χριστούγεννα τὰ 7)10 καὶ τὸ Πάσχα τὰ 3)10 ἀπὸ τὸ δῶρον. Διὰ τὴν δαπάνην αὐτὴν ἐλήφθη πρόνοια νὰ αὐξηθοῦν τὰ κόμιστρα καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐκ τῆς τιμαριθμικῆς διακανονήσεως, διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον κρατεῖται μία καὶ ἥμισυ μονὰς ἐκ τοῦ μισθοῦ των, ἀλλ’ αἱ ἑταιρεῖαι ὁσάκις τοὺς ἐζητήθη ὁ 13ος μισθὸς ἰσχυρίζονται ὅτι δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς δαπάνας.

§13Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ 13ος μισθὸς καθιερώθη ἐπὶ Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων κατὰ τὸ 1919 ὅτε ἤμην ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἓν ἀπὸ τὰ πολλὰ ἀγαθὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, εἶναι αὔξησις καὶ δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ, ἀλλὰ νὰ ἀπονεμηθῇ.

§14Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ὁ χρόνος ἔχει δι’ ὅλους τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καί δημοσίους ὑπηρέτας 12 μῆνας. Τώρα εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ἐδέχθημεν ἐφέτος, διὰ τοὺς σιδηροδρομικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους τὸν 13ον μισθόν, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω ὅτι, ἔγεινε ἕνα λάθος ποῦ ἀπεφασίσθη τὸ πρᾶγμα. Ὁ ἀγαπητὸς καὶ συμπαθέστατός μου συνάδελφος μοὶ ὑπενθύμησε ὅτι, τοῦτο ἐγένετο ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς ὑπουργίας του κατὰ τὸ 1919. Ὑπάρχουν πολλοὶ ὑπάλληλοι τῶν σιδηροδρόμων οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν ἀνεπαρκεῖς μισθούς. Δι’ αὐτοὺς εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι, ὅλοι οἱ ἔχοντες μισθούς, ἐὰν θέλετε οἱ ἔχοντες μέχρι 300 δραχμῶν μεταλλικῶν, πρέπει νὰ πάρουν καὶ ἐφέτος. Ζητῶ ὅμως ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου τὸν ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως ὁ 13ος οὗτος μισθός, διὰ τοὺς ἐν λόγῳ ὑπαλλήλους ἐνσωματωθῇ εἰς τὸν μισθόν των, διὰ νὰ λείψῃ τοῦ λοιποῦ ἡ ἔννοια 13ος μισθός. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον ὑπάλληλοι τῶν σιδηροδρόμων οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν μεγάλους μισθοὺς καὶ φαίνεται ὅτι ὑπάρχουν μισθοὶ διευθυντῶν ἐκ 30.000 δραχμῶν, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ πάρουν αὐτοὶ καὶ 13ον μισθόν. Δὲν τὸ θεωρῶ ἐγὼ δίκαιον. Λοιπόν, νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ μείνωμεν σύμφωνοι εἰς τοῦτο. Οἱ λαμβάνοντες μέχρι 300 μεταλλικῶν δραχμῶν βασικὸν μισθόν, νὰ πάρουν καὶ ἐφέτος τὸ βοήθημα αὐτὸ καὶ νὰ φροντίσωμεν, ὥστε νὰ ἐνσωματωθῇ τοῦτο τοῦ λοιποῦ εἰς τὸν κύριον μισθόν, διὰ νὰ παύσῃ πλέον αὐτὸ τὸ ἄτοπον, διὰ μερικοὺς ὁ χρόνος νὰ ἔχῃ 12 μῆνας καὶ διὰ μερικοὺς νὰ ἔχῃ 13. Αὐτὴ εἶναι ἡ δικαία βάσις, δὲν πιστεύω, ὅτι καὶ σεῖς ἀγωνίζεσθε ὑπὲρ ἐκείνων οἵτινες λαμβάνουν μεγάλους μισθούς.

§15Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ μᾶς ἱκανοποίησε.

§16Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑπάρχει μία συνήθεια ἡ ὁποία καθιερώθη καλῶς ἢ κακῶς, ὑπάρχει ἐν τούτοις ἡ συνήθεια αὐτή. Δὲν δυνάμεθα ἤδη, ὅτε τὸ Κράτος αὐτὸ εὑρίσκεται ἔχον τοὺς σιδηροδρόμους Κρατικούς, ἀφοῦ αὐτὸ προέβη καὶ παρεχώρησε τὸν 13ον μισθὸν νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἡ αὐτὴ ἀμοιβὴ καὶ δι’ ὁμοίαν ἐπιχείρησιν, διότι ἀκριβῶς αὐτὸ δημιουργεῖ μίαν ἀνισότητα μεταξὺ τῶν δύο ἐπιχειρήσεων ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μὲν μία εἶναι Κρατική, ἡ δὲ ἄλλη ἰδιωτική. Δὲν δημιουργεῖ δικαίωμα, τοὐναντίον ἀντίκειται εἰς μίαν γενικὴν ἀρχὴν περὶ δικαίου.

§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς λέγω, ὅτι τὸ Κράτος ἔκαμε λάθος, ὑπῆρχε μία παρεξήγησις μεταξὺ ὑπουργείου καὶ διευθύνσεως σιδηροδρόμων. Σεῖς ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὰς ἄλλας ἑταιρείας αἱ ὁποῖαι εἶναι ἰδιωτικαί, ἀλλὰ μάθετε ὅτι, αὐτὰς δὲν δυνάμεθα νὰ τὰς ὑποχρεώσωμεν πλὴν μιᾶς πιέσεως ἠθικῆς τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ἐξασκήσωμεν ἐπ’ αὐτῶν καὶ τὴν πίεσιν ταύτην μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 300 μεταλλικῶν δραχμῶν, ἃς ἂν ὑπολογίσετε εἰς χαρτίνας εἶναι 5.000 δραχμαί. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ἀρκετόν, ἀλλὰ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν μεγάλους μισθοὺς δὲν εἶναι σωστὸν νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὰς ἐπιχειρήσεις περισσότερον, διότι τοῦτο ἐμποδίζει τὸ Κράτος, νὰ ἐπιτύχῃ ἐλάττωσιν κομίστρων.

§18Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ ὅμως τὸ Κράτος συνετέλεσεν εἰς τὴν αὔξησιν.

§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὑπάρχῃ μία κατάστασις νομίζετε ὅτι, δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν διορθώσωμεν; Λέγω λοιπὸν δι’ ὅλους τοὺς λαμβάνοντας 5000 δραχμὰς ἐὰν θέλωσι νὰ δώσωσι αἱ ἑταιρεῖαι εἰς αὐτοὺς τὸν 13 μισθὸν εἶναι δικαίωμά των, ἀλλ’ ὅταν μοῦ ζητεῖτε νὰ ἐπέμβω καὶ ἐξασκήσω πίεσιν πρέπει νὰ ἠξεύρετε ὅτι εἰς τὴν συνείδησίν μου δὲν αἰσθάνομαι, ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσω τοιαύτην παροχήν, διὰ τοὺς λαμβάνοντας μισθὸν ἀνώτερον τῶν 5000 δραχμῶν.

§20Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ τακτοποιηθῇ τὸ ζήτημα διὰ νὰ μὴ γίνεται μία ἀνωμαλία.

§21Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁμιλεῖτε δι’ ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν 5.000 δραχμὰς μηνιαίως, ἡμεῖς ἀγωνιζόμεθα διὰ τοὺς ἐργάτας.

§22Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πάντοτε διὰ τοὺς ἐργάτας.

§23Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ διὰ τὴν φράσιν τοῦ κ. Τσαλδάρη ὅτι, ἐδώσαμεν τὸ κακὸν παράδειγμα. Ἡ προκαταβολὴ τοῦ 13 μισθοῦ ἔχει πρακτικὴν σημασίαν, ἀποτελεῖ ἀναγκαστικὴν ἀποταμίευσιν καὶ διὰ τὴν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν διὰ τὰ Χριστούγεννα αἱ ὁποῖαι εἶναι γενικαὶ εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐνσωματώσωμεν τὰ μισθολόγια, τοῦτο δὲν εἶναι τὸ ὀρθότερον· νομίζω ὅτι, ἡ καθιέρωσις τοῦ 13ου μισθοῦ εἶναι κἄτι τι πρακτικόν.

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἀνώμαλον ρῆμα.

§25Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πάντοτε δίδονται δῶρα εἰς τοὺς ἐργάτας κατὰ τὰς ἑορτάς.

§26Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐμείναμεν σύμφωνοι. Ἐγὼ σᾶς προτείνω μέχρι 300 δραχμῶν μεταλλικῶν.

§27Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Οἱ λόγοι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔχω πεποίθησιν ὅτι, θὰ ἔχουν ἀπήχησιν καὶ εἰς τὰς ἐργατικὰς τάξεις. Πρὸ παντὸς θέλω νὰ συστηθῇ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας εἰς τὴν ἑταιρείαν τῆς Πελοποννήσου, ἡ ὁποία ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν κερδίζει, καθ’ ὃν χρόνον οἱ ὑπάλληλοι βεβαιοῦσιν ὅτι κλείεται ὁ ἰσολογισμὸς τοῦ 1929 μὲ 70.000.000 πρὸς διανομὴν τῶν κερδῶν καὶ ὅτι ἔχει προαγοράσει ὅλην τὴν καύσιμον ὕλην τοῦ 1929.

§28Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ νὰ κόπτηται κανεὶς διὰ τὸν 13ον μισθόν, θὰ ἔχῃ λόγον πράγματι δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι στεροῦνται καθ’ ὅλον τὸ ἔτος καὶ θέλουν νὰ προσφέρουν μικρὸν δῶρον δι’ ἀνακούφισιν κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς καὶ δι’ αὐτὸ ὁ νόμος καὶ τὰ Ν. Δ. τὰ ὁποῖα ἐπικαλοῦνται δὲν δίδουν τὸν 13ον μισθόν, ἀλλὰ τὰ 7)10 ἀναλόγως τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ τοῦ μισθοῦ τοῦ μισθοδοτουμένου καὶ ἔχουν καὶ τὴν λέξιν «μέχρι». Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὑποστηρίξῃ κανεὶς τὴν χορήγησιν τοῦ 13ου μισθοῦ ἀκριβῶς δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸν περισσότερον μισθόν. Διὰ τῶν κανονισμῶν τοὺς ὁποίους ἐψηφίσαμεν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐπιφέρωμεν διαρρύθμισιν, διὰ τοὺς μισθοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν βάσιν μικράν, διότι ἐπ’ αὐτῶν στηρίζονται οἱ πλεῖστοι οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσιν μεγάλους μισθοὺς καὶ θέλουσι νὰ κινήσωσι τὴν συμπάθειαν, διά νὰ λάβουσι τὸν 13ον μισθὸν δηλαδὴ ἀπὸ 10–15 χιλιάδας δραχμάς.

§29Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι, αἱ ἑταιρεῖαι εἰσέπραξαν τὸν μισθὸν αὐτὸν ἀπὸ τὸ κοινὸν καὶ τὸν ἔχουν ὑπολογίσει εἰς τὰ γενικὰ ἔξοδα.

§30Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἤδη εἶναι πράγματι ἑταιρεῖαι τινὲς ὡς ἡ τοῦ ἀεριόφωτος καὶ τῶν τροχιοδρομικῶν Θεσσαλονίκης αἱ ὁποῖαι ἔχουσι ὑπολογίσει καὶ τοὺς μισθοὺς αὐτούς· αἱ ἑταιρεῖαι αὗται πρέπει νὰ πληρώσουν.

§31Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ πληρώσουν.

§32Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀλλὰ εἶναι καὶ ἄλλαι αἱ ὁποῖαι θέλουν νὰ δώσουν τὸν 13ον, ἀλλὰ νὰ αὐξήσωσι τὰ κόμιστρα καὶ τὰ εἰσιτήρια.

§33Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἢ θέλουν τὴν μὴ ἐλάττωσιν τῶν κομίστρων.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἔχει τὸν λόγον «περὶ τοῦ ψηφίσματος τοῦ λαοῦ Μεσσήνης».

§35Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Πρόκειται περὶ καταστροφῆς τῶν ἑσπεριδοειδῶν Μεσσήνης. Αὐτὰ παραμένουσιν ἐν ὑπαίθρῳ καὶ σήπονται. Ἡ παραγωγὴ ὑπέστη καταστροφὰς λόγῳ τῶν θεομηνιῶν, λόγῳ ἀσθενειῶν κατεστράφησαν 25%, ἐφορολογήθησαν κόμιστρα 25%, ὅλα σήπονται. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ μὴ ἐπιμένῃ εἰς τὴν διατίμησιν ἡ ὁποία ἐπέφερεν τελείαν καταστροφὴν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καταστρέφονται οἱ καλλιεργηταὶ εἰς βάρος τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§36Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Περὶ τίνος πρόκειται;

§37Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Περὶ τῶν ἑσπεριδοειδῶν.

§38Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ τὸ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§39Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ νομογεωπόνος ὑπέβαλεν τὴν ἔκθεσίν του, διὰ τῆς ὁποίας λέγει, ὅτι ἐπῆλθε καταστροφὴ κατὰ τὰ 25%.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ σχέδιον νόμου.

§41Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ συγκροτήσεως, προσελεύσεως, προαγωγῆς, στασιμότητος, αὐτεπαγγέλτου ἀποστρατείας, ἀπολύσεως, ὁρίου ἡλικίας, τοποθετήσεως κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ». Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶναι ὀγκῶδες καὶ ἀποτελεῖται ἀπὸ 96 ἄρθρα, δὲν πρόκειται νὰ φέρῃ μεγάλας τροποποιήσεις μᾶλλον εἶναι ἕνα νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον κωδικοποιεῖ νόμους, διατάγματα καὶ Νομοθετικὰ διατάγματα. Πρόκειται περὶ τῶν στελεχῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου περιορίζονται τὰ στελέχη ἐν μέρει τῶν ἀνωτέρων βαθμῶν, ὥστε αἱ ἀποφάσεις τῶν ἀνωτάτων συμβουλίων νὰ κοινοποιοῦνται εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους. Ἐπίσης λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὸ ζήτημα τῶν τοποθετήσεων αἱ ὁποῖαι θὰ γίνωνται κατὰ Νοέμβριον καὶ Ἀπρίλιον. Θὰ εἰδοποιοῦνται οἱ ἀξιωματικοὶ πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως μηνός, ὥστε οἱ οἰκογενειάρχαι νὰ μὴ μετατίθηνται ἐντὸς 8 ἡμερῶν καὶ νὰ ἀναγκάζωνται νὰ ἀφίνωσι ἐντὸς τοῦ χειμῶνος τὰ σπήτια των. Τὸ ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον κανονίζεται, εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ὑπαξιωματικῶν, διότι λαμβάνεται πρόνοια ὅπως ἀποκτήσῃ τὸ ναυτικὸν ὑπαξιωματικούς, διότι σήμερον εἶναι ἐλάχιστοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν πεῖραν εἰς τὸ ναυτικόν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§43Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δώσητε ἐντολήν, νὰ συντάσσεται κάπως ἐπιμελέστερον ἡ Ἡμερησία Διάταξις, διότι σήμερον περιέχει 18 νομοσχέδια ἀντὶ 15.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπολογίζετε καὶ τὰ σύνολα;

§45Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πλὴν τῶν συνόλων, πλὴν τῶν ὑπηρεσιακῶν καὶ πλὴν τῶν κυρωτικῶν, ὑπάρχουν 18 τὸν ἀριθμὸν νομοσχέδια.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. 8 Σεπτεμβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν μεταλλευτικῶν νόμων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψήφισις συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀποσπάσεως τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων ἐκ τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας καὶ ὑπαγωγῆς αὐτῆς εἰς τὴν περιφέρειαν Πειραιῶς τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 11 Ἀπριλίου 1928 περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν».

§49Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κατ’ ἀνάγκην θὰ μείνῃ μετὰ τὰς ἑορτάς.

§50Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀναβάλλεται μετὰ τὰς ἑορτάς.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3385».

§52Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅσα εἶναι εἰς αʹ ἀνάγνωσιν δὲν προλαμβάνουν νὰ ψηφισθοῦν.

§53Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργός τῆς Παιδείας). Πρόκειται περὶ προτάσεως νόμου ἐκ μέρους βουλευτῶν.

§54Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶσθε ὑπὲρ τῆς προτάσεως;

§55Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργός τῆς Παιδείας). Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἐγείρονται διαμαρτυρίαι, ὅτι ὑποθάλπομεν τὴν ἀγραμματοσύνην.

§56Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔγκειται ἐδῶ ἡ ἀγραμματοσύνη. Ὅταν ἕνας διδάσκαλος ἀσχολῆται μὲ 140 μαθητάς· ἐκεῖ ἔγκειται ἡ ἀγραμματοσύνη.

§57Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ν’ ἀναβληθῇ κ. Πρόεδρε.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἀγροτικῆς πίστεως ἐν Κερκύρᾳ».

§59Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§60Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄς ἀναβληθῇ κ. Πρόεδρε.

§61Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχει κανένα λόγον, κ. Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ συζήτησιν καὶ ἡ βʹ τοιαύτη νὰ γίνῃ μετὰ τὰς ἑορτάς.

§62Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ κ. Πρόεδρε.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν χορήγησιν εἰς τὸν δῆμον Πειραιῶς προσωρινοῦ δανείου μέχρι ποσοῦ 30.000.000 δραχμῶν».

§64ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας πρὸς ἵδρυσιν διεθνοῦς γραφείου τοῦ οἴνου ἐν Παρισίοις».

§66Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἔχει τυπωθῇ κατὰ λάθος ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐξετυπώθη δευτέρα. Ἔχει τὴν ἑξῆς διαφοράν, ὅτι ἔχομεν διορθώσει μερικὰ ἀδικαιολόγητα μεταφραστικὰ λάθη, ἠλαττώσαμεν δέ, τὴν εἰσφορὰν τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ 3.000 φράγκων εἰς 1000 φράγκα χρυσᾶ, διότι δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ δίδωμεν περισσότερα. Ἐπ’ αὐτοῦ ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἔχει καὶ τὴν ἐποπτείαν τῶν δαπανῶν, ἀλλὰ νὰ ληφθῇ μόνον ὑπ’ ὄψιν ἡ βʹ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἥτις διενεμήθη.

§67Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λοιπόν, δεκτὸν ὅπως ἐτροποποιήθη.

§68ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται.

§70Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς, κ. Πρόεδρε, ἔχει ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναβληθῇ τὸ σύνολον.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. ὑπουργὸς δέχεται;

§72Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεως ἀπαιτήσεων κατ’ ἀγροτῶν».

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχουν κατατεθῇ τροπολογίαι.

§76Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Γίνεται δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§77Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Τὸ διορθώσαμεν συμφώνως μὲ τὰς ὑποδείξεις τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ ἀφῃρέθη ὁ τίτλος «ἐν Κρήτῃ» καὶ δι’ ὅλα τὰ ἐνυπόθηκα δάνεια ὅλης τῆς Ἑλλάδος, δύναται νὰ γίνῃ ἀναστολὴ ἐκτελέσεως.

§78Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Γίνεται δεκτόν, ὅπως ἔχῃ ὑποβληθῆ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καλῶς ἔχει. Νὰ ἀφαιρεθοῦν μόνον αἱ λέξεις «Κρήτη» ἢ «ἐν Κρήτῃ».

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος παραχωρουμένων ὑποθηκῶν ἐπὶ ἀκινήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». Ἄρθρον 1ον. (ἀναγινώσκει).

§81Α. ΚΕΝΤΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ, ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «Σάμου».

§82ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ νόμου 3221, περὶ Κτηματικῶν Τραπεζῶν».

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας γενομένης πιστώσεως περὶ ἐνοικιάσεως οἰκήματος πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν ὑπηρεσιῶν ἀπαλλοτριώσεως δικαιούχων ἀνταλλαξίμων».

§86ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1927 Ν.Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἀπριλίου 1926 Ν.Δ. περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ ἐν τῇ ἱερᾷ μονῇ Βελλᾶς ἱεροδιδασκαλείου».

§88Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἀκύρωσιν καὶ ὅτι ἐκτὸς τούτου ἔχομεν καὶ ἀντιπαρατηρήσεις παρὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διαγραφῇ.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. βουλευταὶ Ἰωαννίνων μοῦ ἔφεραν τροπολογίαν.

§90Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διαγράφεται.

§91Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Διατὶ διαγράφεται;

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διότι θέλει συζήτησιν μακράν, διότι ὑπάρχει διαφωνία μεταξὺ ὑπουργοῦ καὶ ἐπιτροπῆς καὶ διότι ὁ ὑπουργὸς ἔχει ἀνάγκην συμπληρωματικῶν πληροφοριῶν ἀπὸ τὸν γενικὸν διοικητήν.

§93Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἡ γνώμη τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐστηρίχθη ἐπὶ στοιχείων δοθέντων ἐκ μέρους βουλευτῶν Ἰωαννίνων. Ἡ διαφορὰ αὐτὴ ὑπῆρξεν εὔκολον νὰ διαλυθῇ κατόπιν ὑποβληθείσης τροπολογίας. Ἑπομένως ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς νομίζῃ, ὅτι δὲν συντρέχει λόγος ἀναβολῆς φρονῶ, ὅτι...

§94Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀκριβῶς διότι θέλω νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν ἐζήτησα τὰς συμπληρωματικὰς πληροφορίας καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ζητῶ τὴν ἀναβολὴν καί τὴν συζήτησιν αὐτοῦ μετὰ τὰς ἑορτάς.

§95Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι, ἀποσύρεται, διότι πρόκειται περὶ διατάγματος τὸ ὁποῖον μένει ἐκκρεμές.

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβληθῇ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ καταστατικοῦ νόμου τῆς αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῆς Δικεροπόλεως Ἰωαννίνων».

§98Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Συμφωνῶ μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἐπρότεινε τὴν ἀκύρωσιν τοῦ διατάγματος.

§99ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29)2 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21)22 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων».

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29)2 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων.

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29)2 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων».

§105ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5)13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5)13 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 10 τοῦ ἀπὸ 15 Αὐγούστου 1923 Διατάγματος περὶ κωδικοποιήσεως τῶν περὶ εἰδικοῦ ταμείου μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων».

§107ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1190, περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, τοῦ νόμου 1023, περὶ ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως ἀσφαλίσεως κλπ».

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 «περὶ καταργήσεως τῶν μεταξὺ τοῦ εἰδικοῦ ταμείου μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν καὶ ἀνωνύμου Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας ἀσφαλτοστρώσεων καὶ τεχνικῶν ἐπιχειρήσεων Α.Κ.Τ.Ε. συνομολογηθείσης συμβάσεως συντηρήσεως τῆς ὁδοῦ «Ἀθηνῶν– Πειραιῶς».

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἀπὸ 17 Μαΐου 1927 Ν.Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 6)9)26, περὶ ναυτικῆς στρατολογίας».

§113Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως, συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6ης Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς φυτοπαθολογίας».

§115Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αἱ διαφοραὶ τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τοῦ ὑπουργικοῦ σχεδίου, εἶναι αἱ ἑξῆς: Πρῶτον, ὡς πρὸς τὴν σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου Φυτοπαθολογίας τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Ἐπειδὴ εἰς τὸ Συμβούλιον αὐτὸ προστίθενται καὶ ἄλλα μέλη καὶ δημιουργεῖται μία διαφορὰ 19200 ἐπὶ πλέον, ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινεν, ὅτι ἡ προσθήκη αὐτῆς τῆς δαπάνης, δὲν εἶναι δικαιολογημένη, διότι αὐτὰ τὰ γνωμοδοτικὰ συμβούλια ἀπαρτίζονται ἀπὸ ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὸ κύριον αὐτῶν ἔργον ἐν τοῖς συμβουλίοις αὐτοῖς. Δι’ αὐτὸ εἶπα νὰ διαγραφοῦν οἱ δύο τμηματάρχαι. Ἐπειδὴ ὅμως οἱ τμηματάρχαι τῶν διαφόρων διευθύνσεων περιλαμβάνονται καὶ εἰς τὰ συμβούλια ἐγὼ δὲν θὰ ἐπιμείνω, ἀλλὰ θὰ συνίστων, κ. ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ὑποβάλετε ὀργανισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, νὰ τακτοποιηθοῦν αὐτὰ τὰ συμβούλια, ὥστε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὴν κυρίως ὑπηρεσίαν εἰς τὰ συμβούλια, νὰ μὴ λαμβάνουν ἀποζημίωσιν.

§116Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Περιορίζω τὰς συνεδριάσεις τῶν συμβουλίων.

§117Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἡ δευτέρα διαφορά, ἡ οὐσιεδεστέρα εἶναι ἡ ἔκδοσις ἑνὸς διατάγματος τὸ ὁποῖον νὰ κανονίσῃ κατὰ τρόπον διαφορετικόν, αὐτὸν τὸν γενικὸν τρόπον τῆς διαχειρίσεως τῶν προμηθειῶν τοῦ δημοσίου, τὰς προμηθείας τὰς ὁποίας θὰ κάνῃ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἀκρίδος. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ μπῇ μέσα εἰς τὸ νομοσχέδιον, περὶ προμηθειῶν, διότι οὕτω ὁλοκλήρων νόμων τὴν μελέτην...

§118Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ προβλεφθῇ ἡ ἔκτασις τῆς ἐμφανίσεως τῆς ἀκρίδος, οὔτε τὸ Κράτος δύναται νὰ ἔχῃ εἰς ὅλα τὰ σημεῖα συνεργεῖα διὰ νὰ τὰ ἔχῃ ἐν ὥρᾳ ἀνάγκης. Ἑπομένως οὔτε ἡ πρόβλεψις θὰ εἶναι ἀσφαλὴς περὶ τοῦ ποσοῦ ποὺ θὰ χρειασθῇ, ἀλλὰ καὶ οὔτε ἀπολύτως μποροῦμεν νὰ προβῶμεν εἰς προκαταβολὴν διὰ δημοπρασίας.

§119Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Θέλω νὰ κάμω μίαν οὐσιώδη τροποποίησιν, διότι πολλάκις τὸ Συμβούλιον τῆς Φυτοπαθολογίας λαμβάνει ἀποφάσεις ἀμελετήτους.

§120Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τρίτον, ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιτρέπει τὴν μετακίνησιν ὑπαλλήλων ἄλλων γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τὴν Φυτοπαθολογίαν χωρὶς νὰ ἔχουν τὰ προσόντα. Νομίζω, ὅτι θὰ ἠμπορούσατε αὐτὸ νὰ τὸ βάλετε εἰς τὸν ὀργανισμόν.

§121Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Γνωρίζετε κάλλιον παντὸς ἄλλου, πόσον ἀνάγκην ἔχομεν τῆς Φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας, ἀπορῶ δὲ πῶς θέλετε ν’ ἀποκτήσωμεν τοιαύτην ὑπηρεσίαν, ὅταν δὲν θέλετε νὰ προσλάβωμεν εἰδικούς.

§122Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὴν ἀνάγκην τῆς προσλήψεως εἰδικῶν τὴν γνωρίζομεν ὅλοι. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ, διότι εἶναι καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ κανονισμοῦ, διότι λέγει, ὅτι συζητοῦνται μόνον 15 νομοσχέδια καὶ ἀπεριορίστως τὰ κυρωτικὰ διαταγμάτων, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι κυρωτικόν, ἀλλὰ τροποποιητικόν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται τὸ νομοσχέδιον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4 Μαρτίου 1926 περὶ ἐπιβολῆς δημοτικῶν φόρων».

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Μαΐου 1926 Ν.Δ. περὶ ἀμνηστείας ἀδικημάτων τινῶν».

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Δεκεμβρίου 1925 Ν.Δ. περὶ προσθήκης παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 94 τοῦ ἀπὸ 17 Δεκεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ ἐνοριακῶν ναῶν καὶ ἐφημερίων».

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Σ)βρίου 1926 Ν.Δ. περὶ τῆς παρὰ τοῦ Ταμείου ὁδοστρωμάτων εἰσπράξεως καὶ διαθέσεως τοῦ λόγῳ μετασκευῆς εἰς δημόσιον κῆπον τοῦ χώρου ἔνθα ἔκειτο τὸ Γυμναστήριον τοῦ Πανελληνίου Γυμναστικοῦ Συλλόγου προελευσομένου ὑπερτιμήματος τῶν πέριξ ἰδιοκτησιῶν».

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1925 Ν.Δ. περὶ τῶν καταβαλλομένων ὑπὸ τῶν πλοίων ὑγειονομικῶν δικαιωμάτων».

§132ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 14 Ἰουλίου 1927, περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἀπριλίου 1926 Ν.Δ. περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Προνοίας ἐλαιοπαραγωγῆς Κεφαλληνίας».

§134ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19–2–1926 Ν.Δ. περὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὸν Δῆμον Παγασῶν τοῦ Ν.Δ. τῆς 16 Δεκεμβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ νόμου 2435 τοῦ 1920».

§136ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17) 20 Σεπτεμβρίου 1926 Ν.Δ. περὶ ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῶν κατὰ τὸν νόμον ΓΟΔʹ, περὶ ἐκδικάσεως τῶν μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν ἐναγομένων ἀποφάσεων».

§138ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ».

§140ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀναδρομικοῦ λογισμοῦ προαγωγῆς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν».

§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20)9)26 Ν. Δ. περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἀπὸ 14)6)26 Ν. Δ. περὶ ἐξόδων παραστάσεως ἀξιωματικῶν».

§144ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τῶν ἀνὰ τὸ Κράτος προσφυγικῶν οἰκημάτων καὶ γηπέδων τοῦ δημοσίου».

§146ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀνακλήσεως διαταγμάτων μεταθέσεως ἀξιωματικῶν εἰς διαθεσιμότητα».

§148ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως αʹ) τοῦ ἀπὸ 21)28 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἐπιτάξεως τροφίμων ἢ ἄλλων εἰδῶν χρησίμων εἰς τὰς δημοσίας ἢ κοινωνικὰς ἀνάγκας παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τῶν κατὰ τόπους ἀρχῶν κατ’ ἐξουσιοδότησιν καὶ περὶ κανονισμοῦ τιμῆς αὐτῶν, βʹ) τοῦ ἀπὸ 21 Νοεμβρίου 1925 τοιούτου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν περὶ αἰσχροκερδείας νόμων, γʹ) τοῦ ἀπὸ 13)17 Νοεμβρίου 1925 ὁμοίου «περὶ συστάσεως θέσεων ἀνωτέρων ἀγορανομικῶν ἐποπτῶν τροποποιουμένου, δʹ) τοῦ ἀπὸ 31)6 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ συστάσεως ἐπιτροπῶν πρὸς ὀργάνωσιν καὶ ἐποπτείαν τῶν ἀρτοποιείων καὶ ἔλεγχον τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἀγορανομικῶν διατάξεων καὶ εʹ) τοῦ ἀπὸ 19)22 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 362 κλπ».

§150ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως οἰκοδομικῶν συνεταιρισμῶν ἀστῶν προσφύγων».

§152ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Ν.Δ. τῆς 12 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. περὶ ἀπονομῆς τοῦ μισθοῦ τμηματάρχου εἰς εἰσηγητὰς καὶ τοὺς τούτους ἐξομοιουμένους τῶν πολιτικῶν ὑπουργείων».

§154Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ, ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς.

§155Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ διὰ νὰ ἐξετασθῇ καὶ ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπ’ ἐμοῦ τροπολογία.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδέχθη τροποποίησιν, διὰ τοὺς ἔχοντας ὑπερδεκαετῆ δημοσίαν ὑπηρεσίαν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως πωλήσεως ἐλαιολάδων ἀναμεμυγμένων μετὰ σπορελαίων καὶ ἄλλων φυτικῶν ἐλαίων».

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς κ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§159Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πρόκειται σήμερον, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀνακοινώσωμεν τὰ πορίσματα εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξαν ἀπὸ κοινοῦ συνελθοῦσαι συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, αἱ ἐπιτροπαὶ Ἐσωτερικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Θεωροῦμεν ὅμως καθῆκον ἡμῶν προτοῦ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην, νὰ ἀνακοινώσωμεν πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι βαθεῖα ὑπῆρξεν ἡ συγκίνησις τὴν ὁποίαν ἐδοκίμασαν οἱ πληθυσμοὶ τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν ἐκ τῶν λεχθέντων εἰς τὴν Βουλήν. Ἁθρόα εἶναι τὰ τηλεγραφήματα καὶ αἱ διαμαρτυρίαι αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν καὶ αἱ ὁποῖαι μᾶς ὑπενθυμίζουν πρῶτον, τὸ δίκαιον τῆς ὑποθέσεως τοῦ ἐλαίου. Ἀλλὰ περὶ τούτου, φυσικὰ ἡμεῖς εἴμεθα πεπεισμένοι καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ πείσωμεν καὶ τὴν Βουλήν. Ὑπενθυμίζουν ἐπίσης εἰς ἡμᾶς, ὅτι ἀπετέλεσε προεκλογικήν μας ἐπαγγελίαν ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἀφορᾷ εἰδικῶς ἡμᾶς καὶ τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ἔχομεν περὶ ἐκτελέσεως τῶν πολιτικῶν καθηκόντων μας. Ὑπενθυμίζουν ὅμως ἀκόμη, ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀπετέλεσε καὶ πανηγυρικὴν προεκλογικὴν ἐπαγγελίαν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τοῦτο φρονοῦμεν, ἐνδιαφέρει γενικώτερον τὴν Βουλήν.... Αἱ ἐπιτροπαί, ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν ὁποίων ἐτέθη ἐκ νέου τὸ νομοσχέδιον, συνεζήτησαν διὰ μακρῶν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 2, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν ἀπαγορεύεται ἡ πώλησις ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἐμπόρων ἐλαίου καὶ σπορελαίου». Ἡ ψηφοφορία ἡ ὁποία ἐπηκολούθησε διεπίστωσεν ἰσοψηφίαν. Ἑκάστη τῶν δύο μερίδων ἐπέμεινεν εἰς τὴν γνώμην αὐτῆς. Οἱ ὑπέρμαχοι τῆς βιομηχανίας τοῦ σπορελαίου, ἂς τοὺς ὀνομάσωμεν οὕτω, ὑπεστήριξαν, ὅτι ἡ χρησιμοποίησις εἰδικῶν βιομηχανικῶν δοχείων εἰς τὰ καταστήματα πρὸς πώλησιν τῶν σπορελαίων, ἀποτελεῖ ἐπαρκῆ ἐγγύησιν κατὰ τῆς νοθείας. Ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι καὶ ἡ ἐγγύησις αὕτη δὲν εἶναι ἐπαρκὴς καὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται ὁ πειρασμὸς ἐντὸς τῶν ἰδίων καταστημάτων, ἡ νοθεία θὰ εἶναι ἀναπόφευκτος. Κατόπιν ὅμως τῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐμμένει ἀνενδότως εἰς τὴν γνώμην, ὅπως καθίσταται δυνατὴ ἡ πώλησις τῶν σπορελαίων ἐντὸς τῶν ἰδίων καταστημάτων, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ εὑρίσκωνται ἐντὸς δοχείων βιομηχανικῶν, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν καὶ ἡμεῖς τὴν γνώμην ταύτην, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, ὅτι θὰ προστεθῇ διάταξις συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν «ἡ ἀνεύρεσις ἐντὸς τοῦ καταστήματος κενῶν ἢ ἀσφραγίστων τοιούτων δοχείων ἀποτελεῖ πλήρη ἀπόδειξιν τῆς νοθείας καὶ ἐπιφέρει πάσας τὰς προβλεπομένας ποινάς». Ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ στέρξῃ εἰς τὴν προσθήκην ταύτην, ὁπότε εἴμεθα σύμφωνοι. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 4, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν ἀπαγορεύεται ἡ εἰς τὸ Κράτος εἰσαγωγὴ σπορελαίων καὶ σπόρων εἴδους «σόγια», μακρὰ ἐπίσης διεξήχθη συζήτησις. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνεκοίνωσεν εἰς τὰς ἐπιτροπάς, ὅτι διπλῆ ἦτο ἡ δυσχέρεια πρὸς ἀποδοχὴν τῆς διατάξεως ταύτης. Δυσχέρεια, πρῶτον ἐκ τῶν ὑφισταμένων συμβάσεων, δυσχέρεια ἐπίσης ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους προσήγαγεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου, ἐτησίως εἰσπράττονται 30.000.000 δραχμαί, ἐκ τῶν εἰσαγομένων τοιούτων σπορελαίων. Κύριοι βουλευταὶ καὶ μετὰ τὰς δηλώσεις ταύτας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡμεῖς θὰ ὠφείλαμεν νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν διατήρησιν τῆς διατάξεως ταύτης, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ εὑρίσκετο οὐδεὶς ἄλλος ἀσφαλὴς τρόπος πρὸς ἀποφυγὴν τῆς ἀσυδοσίας τῆς νοθείας. Ἐπειδὴ καθὼς διεπιστώθη καὶ πάλιν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ἀνάμιξις τῶν σπορελαίων «σόγιας» μετὰ ἐλαιολάδων κατ’ ἀναλογίαν 20–25% εἶναι χημικῶς ἀνεξακρίβωτος. Εὐτυχῶς ὅμως ὁ διευθυντὴς τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου διεβεβαίωσε τὰς ἐπιτροπάς, ὅτι εἶναι δυνατὸν κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν σπορελαίων τῆς «σόγιας», ὅπως καὶ κατὰ τὴν παραγωγὴν ἐνταῦθα, νὰ γίνῃ ἀνάμιξις αὐτῶν μὲ ὡρισμένην ποσότητα βαμβακελαίου καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀνιχνεύεται εὐχερῶς ἡ παρουσία των, ὅπως ἀνιχνεύεται καὶ ἡ παρουσία τοῦ βαμβακελαίου ἐντὸς τοῦ ἐλαιολάδου. Κατόπιν τῆς τοιαύτης διαβεβαιώσεως, ἐμείναμεν σύμφωνοι, ἀντὶ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς, νὰ καθιερωθῇ ἡ ὑποχρεωτικὴ ἀνάμιξις βαμβακελαίου μετὰ τοῦ σπορελαίου σόγιας. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τῆς προτάσεως ταύτης διετυπώσαμεν, ὡς ἑξῆς τὸ ἄρθρον ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου, γενόμενον δεκτὸν ὡς προετάθη). Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς φορολογικῆς διατάξεως. Εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἰσοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία διενεμήθη, ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς αὐτῆς ἀναφέρει, ὅτι ἡ μερὶς τῆς ὁποίας ἐκφράζει τὴν γνώμην συνέστησε τὴν παρέλκυσιν τῆς ψηφίσεως τῆς διατάξεως ταύτης, δηλαδὴ τὴν ἀναβολὴν μέχρις ὅτου αἱ ἐπιτροπαὶ αἱ συσταθεῖσαι ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀποφανθοῦν ἐπ’ αὐτῶν καὶ ἄλλων σχετικῶν θεμάτων. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ὄχι μόνον δὲν διεξήχθη ψηφοφορία ἐπὶ τοιούτου θέματος, δὲν διεξήχθη οὐδὲ κἂν συζήτησις. Ἑπομένως δικαιοῦται βεβαίως ὁ εἰσηγητὴς νὰ διατυπώνῃ τὰς γνώμας του, δὲν δικαιοῦται ὅμως νὰ τὰς ἐκφράζῃ ὡς γνώμας τῶν 11 μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐψήφισε κατὰ διάφορον τρόπον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2ου τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ παρατήρησις ἡμῶν αὕτη δὲν ἔχει χαρακτῆρα δικονομικῆς ἐνστάσεως ἐπὶ τῆς εἰσηγήσεως. Ἡ γνώμη ἡμῶν—καὶ φρονοῦμεν ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς— εἶναι, ὅτι καθὼς ἐτροποποιήθη τὸ ἄρθρον 6ον ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἀποτελεῖ πλέον ἁπλῆν ἐπιταγὴν στοιχειώδους δικαιοσύνης. Ἡ διάταξις, ὅπως ὡς εἶχε διατυπωθῇ ἀρχικῶς ὄντως ἀπετέλει διπλῆν φορολογίαν, διότι διετήρει τὴν ὑφισταμένην φορολογίαν τῶν σπόρων καὶ ἐπεξέτεινε τὴν φορολογίαν τῆς δεκάτης ἐπὶ τῶν σπορελαίων. Οἱ βιομήχανοι τότε ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς διετύπωσαν τὸ παράπονον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐπιδιώκομεν ἐξίσωσιν τῆς φορολογίας, εἴμεθα ἀσυνεπεῖς πρὸς τὰς ἐπαγγελίας μας, διατηροῦντες τὴν φορολογίαν τῶν πρώτων ὑλῶν καὶ ταὐτοχρόνως ἐκτείνοντες τὴν φορολογίαν τῆς δεκάτης ἐπὶ τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Καὶ ἡ ἐπιτροπὴ διαπιστοῦσα καὶ ἐν τούτῳ τὴν καλὴν αὐτῆς πίστιν ἐδέχθη τροπολογίαν συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν καταργεῖται πᾶσα ὑφισταμένη φορολογία τῶν ἐγχωρίων σπόρων καὶ ἐπεκτείνεται ἡ φορολογία τῆς δεκάτης ἐπὶ τῶν σπορελαίων. Φρονοῦμεν, ὅτι ἡ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐπιβολὴ τῆς φορολογίας εἶναι ἀναμφισβητήτως δικαία. Ἐκ μέρους ὅμως τῶν βιομηχάνων διετυπώθησαν καὶ κατὰ τῆς τοιαύτης διατάξεως τῆς ἐπιτροπῆς δύο ἀκόμη ἐνστάσεις. Ἐξητάσατε, λέγουν μήπως ἡ ἐπιβολὴ καὶ αὐτῆς, τῆς ἔστω δικαίας φορολογίας, ἔχει ὡς συνέπειαν τὴν ἐξόντωσιν μιᾶς νεαρᾶς καὶ εὐέλπιδος βιομηχανίας; Ἀντέχει ἄρά γε ἡ ἐγχώριος βιομηχανία τῶν σπορελαίων εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοιαύτης φορολογίας; Κύριοι βουλευταί, εἴμεθα πρόθυμοι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν νὰ προβῶμεν εἰς συγκεκριμμένην ἐξέτασιν. Ἡ βιομηχανία τῶν σπορελαίων προστατεύεται ὑπὸ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ 10 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Συνεπῶς ἐπὶ τιμῆς κατ’ ὀκᾶν 18 περίπου δραχμῶν, ἡ δασμολογικὴ προστασία 10 δραχμῶν εἶναι προφανῶς τεραστία. Διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς φορολογίας τῆς δεκάτης ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῶν σπορελαίων φορολογία περίπου 3 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἑπομένως καὶ μετὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς φορολογίας ταύτης, ἡ δασμολογικὴ προστασία εἶναι δραχμὰς 7 κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἡ βιομηχανία διακινδυνεύει μὲ τὴν διατήρησιν δασμολογικῆς προστασίας 7 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν;

§160Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὸ κόστος ποῖον εἶναι;

§161Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. 18 δραχμαί.

§162Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ὡρισμένων ἀριθμῶν, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ποία εἶναι ἡ προστασία, ποῖος ὁ δασμὸς τῶν σπορελαίων τῶν εἰσαγομένων;

§163Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ εἶπα ἐπανειλημμένως. Εἶναι 10 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Ἐὰν θέλετε μίαν ἐξήγησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 3 δραχμῶν τὸν ὁποῖον ἀνέφερα, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὴν δώσω. Ὁ δημόσιος φόρος τῆς δεκάτης μετὰ τῶν προσθέτων εἶναι 15%. Ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου πρὸς δεκατισμὸν ἔχει ὁρισθῆ σήμερον εἰς 25 δραχμάς. Κατ’ ἀναλογίαν πρὸς δεκατισμόν, ἡ τιμὴ τῶν σπορελαίων θὰ ὁρισθῇ τὸ πολὺ εἰς 20 δραχμάς. Συνεπῶς 15% ἐπὶ τιμῆς 20 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, εἶναι δραχμὰς 3 κατ’ ὀκᾶν Αὐτὸς εἶναι ὁ ὑπολογισμός. Ἑπομένως ἡ ἔνστασις τῶν βιομηχάνων, ὅτι ἡ ἐπέκτασις τῆς φορολογίας τῆς δεκάτης πλήττει τὴν νεαρὰν αὐτὴν καὶ εὐέλπιδα βιομηχανίαν, εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμος. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ μία ἀκόμη ἔνστασις: Ἐπαγγέλεσθε, μᾶς λέγουν, ἐξίσωσιν φορολογικήν. Καὶ καταργεῖτε μὲν τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῶν ἐγχωρίων σπόρων, διατηρεῖτε ὅμως τὸν δασμὸν ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων σπόρων. Ἐὰν ἠθέλατε νὰ εἶσθε δίκαιοι, θὰ ἔπρεπε νὰ καταργήσητε καὶ τὸν δασμόν. Ἄς ἐξετάσωμεν πρῶτον, κύριοι βουλευταί, εἰς ποῖον ποσόν ἀνέρχεται ὁ δασμός. Εἶναι λεπτὰ 33 κατ’ ὀκᾶν. Ἄς ἐξετάσωμεν τώρα κατὰ ποίαν ἀναλογίαν ἐπιπίπτει ἐπὶ τῆς τιμῆς κατ’ ὀκᾶν τοῦ σπορελαίου. Ἐὰν μὲν οἱ βιομήχανοι τῶν σπορελαίων χρησιμοποιοῦν ἐγχώριον σπόρον τὸ ζήτημα βεβαίως δὲν ὑφίσταται. Ὁ δασμὸς τῶν σπόρων δὲν ἔχει δι’ αὐτοὺς καμμίαν σημασίαν. Ἀλλ’ οἱ βιομήχανοι ἰσχυρίζονται—καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου σημείωμα τοῦ κ. Στρίγκου—ὅτι χρησιμοποιοῦν σπόρον κατὰ τὸ ἥμισυ ἐγχώριον καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ εἰσαγόμενον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κατὰ ποίαν ἀναλογίαν ἐπιπίπτει ὁ φόρος κατ’ ὀκᾶν σπορελαίου; Ἄς λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, κύριοι βουλευταί, ὅτι 10 ὀκάδες βαμβακοσπόρου παράγουν μίαν ὀκᾶν βαμβακελαίου, τὸ Χημικὸν Ἐργαστήριον ὑποστηρίζει, ὅτι 8 ὀκάδες βαμβακοσπόρου ἀρκοῦν, ἀλλὰ ἐγὼ στέργω νὰ ἀποδεχθῶ τὸν ἀριθμὸν τῶν βιομηχάνων, ὅτι 10 ὀκάδες βαμβακοσπόρου χρειάζονται. Οἱ βιομήχανοι ὁμολογοῦν, ὅτι κατὰ τὸ ἥμισυ χρησιμοποιοῦν ἐγχώριον σπόρον· ἄρα θὰ ὑπάρξῃ δασμὸς διὰ τὰς 5 ὀκάδας, ἑπομένως δασμὸς 1.60 κατ’ ὀκᾶν σπορελαίου. Ἀλλ’ οἱ κύριοι βιομήχανοι ἀποκρύπτουν μίαν στοιχειώδη ἀλήθειαν ἀπὸ τοὺς ὑπολογισμούς των, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπιπέσῃ ὁλόκληρος ἡ φορολογία ἐπὶ τῆς ὀκᾶς αὐτῆς τοῦ σπορελαίου, διότι—καὶ τοῦτο ἀποσιωποῦν—ἐκ τῶν δέκα ὀκάδων βαμβακοσπόρου, θὰ παραχθῇ μὲν μία ὀκᾶ σπορελαίου, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ ἐννέα ὀκάδες βαμβακόπητες... Οἱ ἴδιοι μάλιστα ὑποστηρίζουν δι’ εὐγλώττων ἐπιχειρημάτων, ὅτι τὸ κύριον προϊὸν πρέπει νὰ θεωρῆται ἡ βαμβακόπητα, ὑποπροϊὸν δὲ τὸ σπορέλαιον! Καὶ ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναλογίαν τῶν τιμῶν, τὰ ⅔ τῆς τιμῆς ἀποτελεῖ ἡ βαμβακόπητα, τὸ ⅓ δὲ τῆς τιμῆς ἀποτελεῖ τὸ σπορέλαιον, ἄρα ἐπιβαρύνεται μὲ τὸ τρίτον μόνον τοῦ φόρου, ἤτοι μὲ πεντήκοντα μόνον λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν! Ἑπομένως καὶ ἂν οἱ ὑπολογισμοὶ τῶν κυρίων βιομηχάνων γίνουν εἰς ἀκέραιον δεκτοί, ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι διὰ τῆς νέας φορολογικῆς διατάξεως ἐπιβάλλονται ἐπὶ τῶν σπορελαίων 3 δραχμαὶ κατ’ ὀκᾶν, διὰ τῆς δεκάτης καὶ πεντήκοντα λεπτὰ, διὰ τῆς διατηρήσεως τοῦ δασμοῦ τῶν εἰσαγομένων σπόρων. Ἐν τούτοις, κ. βουλευταί, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ κρίνωμεν τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς στενῆς μόνον ἀπόψεως τοῦ συμφέροντος τῶν πληθυσμῶν τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν τὰς ὁποίας ἐκπροσωποῦμεν, δὲν θὰ εἴχομεν ἡμεῖς κανένα ἀπολύτως λόγον νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ δασμοῦ. Τοῦτο, διότι ἀρκούμεθα εἰλικρινῶς εἰς τὴν πλήρη ἐξίσωσιν τῆς φορολογίας καὶ θέλομεν κατόπιν νὰ λειτουργήσουν ἐλευθέρως οἱ οἰκονομικοὶ νόμοι. Ἄν τασσώμεθα σήμερον ἐναντίον τῆς καταργήσεως τοῦ δασμοῦ τούτου, εἶναι διότι αἰσθανόμεθα ἐκπρόσωποι ἡμεῖς γεωργικῶν περιφερειῶν, τὸ καθῆκον μιᾶς εὐρυτέρας γεωργικῆς ἀλληλεγγύης. Καὶ ὅταν βλέπωμεν ὅτι οἱ βιομήχανοι μεθ’ ὅλα ταῦτα, ἐξασφαλίζουν καὶ πάλιν ὑπὲρ ἑαυτῶν προστασίαν κατ’ ὀκᾶν 6 δραχμὰς καὶ 50 λεπτά, εἶναι τοὐλάχιστον ἐπιβεβλημένον, φρονοῦμεν, νὰ ὑπάρξῃ καὶ μία, ἐλαχίστη, ἔστω, προστασία 50 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς! Καὶ ἂν ἀκόμη εἴμεθα ἐναντίον τῆς καταργήσεως τοῦ δασμοῦ τούτου, εἶναι διότι φρονοῦμεν, ὅτι ἡ διατήρησίς του ἀποτελεῖ κατ’ ἐξοχὴν συμφέρον αὐτῆς τῆς βιομηχανίας τῶν σπορελαίων. Ἐὰν πρόκειται ἡ ἐγχωρία βιομηχανία τῶν σπορελαίων, παρασιτικὴ σήμερον, νὰ ἔχῃ μίαν ἡμέραν λόγον ὑπάρξεως, αὐτὸς θὰ συνίσταται εἰς τὴν χρησιμοποίησιν ἐγχωρίων σπόρων, εἰς τὸ γεγονός, ὅτι θὰ κατορθώσῃ νὰ καταστῇ βιώσιμος γεωργικὴ βιομηχανία. Ἐὰν ὅμως πρόκειται διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ δασμοῦ τῶν σπόρων, νὰ στηρίζεται μόνον εἰς χρησιμοποίησιν εἰσαγομένων ἔξωθεν σπόρων, τότε θὰ παρεῖχεν ἀπὸ τοῦδε τὴν πανηγυρικὴν ὁμολογίαν, ὅτι καὶ διὰ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον δὲν ἔχει πλέον κανένα λόγον ὑπάρξεως.... Αὐτά, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖα κατελήξαμεν ἐν σχέσει πρὸς τὴν φορολογικὴν διάταξιν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων προέβημεν εἰς τὴν τροπολογίαν ἡμῶν, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ἄν, κύριοι βουλευταί, ἐδείχθημεν ἡμεῖς τόσον πρόθυμοι εἰς συγκαταβάσεις, νομίζω ὅτι ἀπέναντι τούτων ἠντλήσαμεν τὸ δικαίωμα, νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν παρηγορίαν ἑνὸς μικροῦ ἀνταλλάγματος. Διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς φορολογίας τῆς δεκάτης καὶ ἐπὶ τῶν σπορελαίων, ὁ προϋπολογισμὸς ἐνισχύεται μὲ νέον σοβαρώτατον ἔσοδον. Ζητοῦμεν ὅπως τὸ ἔσοδον τοῦτο χρησιμοποιηθῇ πρὸς ἐλαχίστην ἔστω μείωσιν τῆς καταθλιπτικῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου. Παρακαλοῦμεν, δηλαδή, ἡ δεκάτη ἀπὸ 7% νὰ ὡρίζετο εἰ δυνατὸν εἰς 6 ο), ἀνάλογος δὲ νὰ εἶναι καὶ ἡ μείωσις τῆς ἐξαγωγικῆς φορολογίας. Ζητοῦμεν τοῦτο ἐν πλήρει ἐπιγνώσει τῶν δυσχερειῶν εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ὁ προϋπολογισμὸς καὶ διὰ μόνον τὸν λόγον, ὅτι εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν ὀφείλεται ἡ δημιουργία ἑνὸς νέου ἐσόδου. Τὸ ζητοῦμεν ἀκόμη καὶ ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας τῶν σπορελαίων, διότι ἀπὸ τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἐπεξετάθη ἡ δεκάτη ἐπὶ τῶν σπορελαίων, κοινὴ πλέον εἶναι ἡ φορολογική μας τύχη καὶ ἀπὸ κοινοῦ θὰ παλαίωμεν πρὸς μείωσιν τῆς φορολογίας (γέλωτες).

§164Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Περιλαμβάνεται αὐτὸ εἰς τὴν τροπολογίαν σας;

§165Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι. Ἄν ἡ φορολογία τῆς δεκάτης ἐμειοῦτο εἰς 6%, διὰ τὰ σπορέλαια θὰ ἐπηκολούθη διπλῆ ὠφέλεια. Πρῶτον ἄμεσος, διότι καὶ ἐκεῖνα, ἐφ’ ὅσον καὶ εἰς αὐτὰ ἐπεκτείνεται ἡ φορολογία τῆς δεκάτης θὰ ἐπλήρωνον ἀντὶ 7, 6%. Δεύτερον ἔμμεσος, συνισταμένη εἰς τὸ γεγονός, ὅτι τὸ ἔλαιον καθιστάμενον ἐφθηνότερον, θὰ τρέπεται εὐκολώτερον πρὸς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, θὰ ἐγκατέλειπεν ἑπομένως τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν, θὰ παρεῖχε συνεπῶς τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸ σπορέλαιον πρὸς ὑποκατάστασιν. Ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ κρίνῃ εὐμενῶς τὴν ὁμόθυμον ταύτην παράκλησιν τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν καὶ θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐλαχίστην ταύτην μείωσιν τῆς φορολογίας. Καὶ ἤδη, κύριοι βουλευταί, θὰ παρακαλέσω, μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν συγκεκριμμένων διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἡμᾶς, ὡς ἀντιπροσώπους τῶν πληθυσμῶν τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν, νὰ συναγάγωμεν τὰ γενικὰ συμπεράσματα τῆς συζητήσεως, νὰ χαράξωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐννοοῦμεν νὰ ἀκολουθήσωμεν ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἔλαιον, νὰ διατυπώσωμεν τὰς ἀντιρρήσεις ἡμῶν πρὸς τοὺς ὑπερμάχους τοῦ σπορελαίου. Ἐλέχθη, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡμεῖς ἐπιδιώκομεν τὴν ἐξόντωσιν τοῦ σπορελαίου. Τοῦτο εἶναι ἀνακριβές. Εἰλικρινὴς πεποίθησις ἡμῶν εἶναι, ὅτι τὸ σπορέλαιον εἶναι ἀπαραίτητον ὄχι μόνον εἰς τὴν κατανάλωσιν, εἶναι πρὸ παντὸς ἀπαραίτητον εἰς τὸ ἔλαιον. Φρονοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι προορισμὸς τοῦ ἐλαίου εἶναι νὰ βελτιώσῃ κατ’ ἐξοχὴν τὴν ποιότητα αὐτοῦ καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν πλήρη αὐτοῦ κατανάλωσιν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Καὶ διὰ νὰ καθίσταται δυνατὴ ἡ ἐξαγωγὴ αὐτοῦ, διὰ νὰ εἶναι εἰς τὸ μέλλον ἀπηλαγμένον ἀπὸ ἀπαγορεύσεις ἐξαγωγῆς καὶ ἀπὸ ἀδίκους διατιμήσεις, πρέπει ἡ ὑποκατάστασις αὐτοῦ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν, νὰ εἶναι εὐχερής. Καὶ ὑποκαταστάτης εἶναι τὸ σπορέλαιον. Ἀλλὰ ὅσον ἀναμφισβήτητος εἶναι ἡ ἀλήθεια αὕτη, κύριοι βουλευταί, ἄλλο τόσον εἶναι ἀναμφισβήτητος καὶ ἡ ἀλήθεια, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ προφυλαχθῶμεν μήπως ἀκολουθήσωμεν πολιτικὴν πρωθύστερον. Θὰ ἔπρεπε νὰ προφυλαχθῶμεν μήπως ἐπιδιώκοντες τὴν χίμαιραν τοῦ μέλλοντος, θυσιάσωμεν τὴν πραγματικότητα τοῦ παρόντος. Καὶ τὸ μὲν ἰδεῶδες τοῦ μέλλοντος εἶναι βεβαίως ἡ ὁλοσχερὴς διεθνὴς κατανάλωσις, ἡ δὲ πραγματικότης τοῦ παρόντος εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ὁ μεγαλύτερος καταναλωτὴς τοῦ ἐλαίου μας εἶναι τὸ ἐσωτερικόν. Θὰ ἔπρεπε συνεπῶς νὰ προφυλαχθῶμεν, μήπως προτοῦ ἐξασφαλίσωμεν τὴν διεθνῆ κατανάλωσιν τοῦ ἐλαίου, τὸ ἐκτοπίσωμεν ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν. Τοῦτο θὰ ἀπετέλει καὶ σφάλμα πολιτικὸν βαρύτατον, καὶ τραῦμα θανάσιμον ἐναντίον τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς τὸ ὁποῖον θὰ ἐσάλευε τὰ θεμέλια τῆς κοινωνικῆς μας οἰκονομίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας παραστὰς ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, μὲ τὴν διαύγειαν τῆς σκέψεως καὶ τὴν μακρὰν οἰκονομικὴν πεῖραν ἡ ὁποία τὸν χαρακτηρίζει, ἀνεγνώρισε τὴν ἀλήθειαν ταύτην. Καὶ ὀφείλομεν διὰ τοῦτο νὰ τὸν εὐχαριστήσωμεν. Ἐλέχθη, ἐπίσης, κ. βουλευταί, ὅτι τὸ σπορέλαιον εἶναι καλύτερον ἢ τουλάχιστον ἴσον πρὸς τὸ ἔλαιον. Ὁ ἰσχυρισμὸς εἶναι ἐπίσης ἀνακριβής. Καὶ δυνάμεθα πρὸς διαπίστωσιν τῆς ὀρθότητος τῆς ἀπόψεως ἡμῶν, νὰ ἐπικαλεσθῶμεν μίαν πλήρη ἀπόδειξιν. Τὰς τιμὰς τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς. Ποίαν ἄλλην χρείαν ἔχομεν μαρτύρων, ὅταν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου εἶναι διπλασία καὶ τριπλασία τῆς τιμῆς τοῦ σπορελαίου; Καὶ ὅταν τοῦτο εἶναι ἀληθές, κύριοι βουλευταί, εὔλογον φρονοῦμεν, εἶναι τὸ παράπονον τῶν πληθυσμῶν τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν, ὅτι ὑπῆρξαν συνάδελφοι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου...

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δηλαδή...

§167Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ συνέκρινε μόνον μὲ τὸ μὴ βρώσιμον Κρητικὸν ἔλαιον. Ὑπῆρξαν ὅμως ἄλλοι συνάδελφοι καὶ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, οἵτινες ὑπεστήριξαν, ὅτι τὸ σπορέλαιον εἶναι ἐν πάσῃ περιπτώσει καλλίτερον ἀπὸ τὸ ἔλαιον...

§168Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ εἶπα...

§169Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Γνωρίζω ἄριστα τί εἴπατε σεῖς, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Δι’ αὐτὸ ἀπηυθύνθην πρὸς ἐκείνους τοὺς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἐπροχώρησαν πέραν τῆς ἰδικῆς σας συγκρίσεως τοῦ σπορελαίου πρὸς τὸ μὴ βρώσιμον Κρητικὸν ἔλαιον... Λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, εἶναι εὔλογον τὸ παράπονον τῶν πληθυσμῶν τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν, ὅτι ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου βήματος μετὰ τόσης εὐκολίας ἐπεδιώχθη δυσφήμησις τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος. Καὶ ἐλέχθη ἀκόμη κύριε βουλευταί, ἐλέχθη ὅτι τὸ ἔλαιον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπιδιώκει προνόμοια καὶ ὅτι τὸ σπορέλαιον τίθεται ἐν διωγμῷ. Τὸ ἀντίθετον πάλιν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβές. Τὸ ἔλαιον εὑρίσκεται ἐν διωγμῷ, τὸ σπορέλαιον ἀπολαμβάνει προνομίων. Καὶ διὰ ν’ ἀποδείξωμεν τὸν διωγμόν, τὸν ὁποῖον ὑφίσταται τὸ ἔλαιον, δὲν πρόκειται σήμερον ν’ ὑπενθυμίσωμεν τὴν ἀλήθειαν, ὅτι τὸ Κράτος ἀπέναντι τῶν γεωργῶν ἐξακολουθεῖ τὴν παλαιὰν αὐτοῦ τακτικήν, πάντοτε νὰ λαμβάνῃ καὶ οὐδέποτε νὰ προσφέρῃ! Δὲν πρόκειται νὰ ὑπομνήσωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ἐπαναλαμβάνοντες ὅσα προχθὲς ἐτόνισε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι τόση ἡ ἐγκατάλειψις καὶ ἡ ἀστοργία τοῦ Κράτους, ὥστε ὁ ἱδρὼς τῶν ἀποκλήρων ἀγροτῶν τῆς Ἑλλάδος νὰ ἀρδεύῃ περίπου ἐπὶ ματαίῳ τὴν γῆν.... Οὔτε πρόκειται νὰ ὑπομνήσωμεν πάλιν τοὺς διωγμοὺς τῶν ἀπαγορεύσεων τῆς ἐξαγωγῆς καὶ τῶν ἀδίκων διατιμήσεων. Ἀρκούμεθα εἰς τὴν διαπίστωσιν τῶν δύο βασικῶν γεγονότων, τῶν σχετικῶν μὲ τὸ νομοσχέδιον, τῆς καταθλιπτικῆς φορολογίας καὶ τῆς νοθεύσεως. Ἡ ἐξαγωγικὴ φορολογία τοῦ ἐλαίου, κύριοι βουλευταί, ἀνέρχεται—ὁ ἀριθμὸς εἶναι ἀληθῶς ἀπίστευτος—εἰς 27%. Καὶ ἡ νόθευσις συντελεῖται εἰς τόσην κολοσσιαίαν ἀναλογίαν, ὅσην ἀποδεικνύει ὁ ἀριθμὸς τῶν 30 ἑκατομμυρίων, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἐξασφαλίζεται διὰ τῆς εἰσαγωγῆς σπορελαίου «σόγιας». Ἠκούσατε ποτέ, κύριοι βουλευταί, τόσην ἀθρόαν κατανάλωσιν σπορελαίου σόγιας εἰς τὴν ἑλληνικὴ ἀγοράν; Πῶς συμβαίνει ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς νὰ εἰσπράττῃ 30 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος καὶ ἡ ἀγορὰ νὰ πωλῇ μόνον ἐλαιόλαδον; Συμβαίνει ἁπλῶς, διότι τὰ σπορέλαια σόγιας κυκλοφοροῦν εἰς τὴν ἀγορὰν μὲ τὸν μανδύαν τοῦ ἐλαίου. Καὶ ἐνῷ τὸ ἔλαιον εὑρίσκεται εἰς ἀπηνῆ διωγμόν, ἐνῷ ἀπολαμβάνει τοιούτων θλιβερῶν προνομίων, τὸ σπορέλαιον ἀπολαμβάνει ἀληθῶν προνομίων. Τοῦ προνομίου πρῶτον, μιᾶς δασμολογικῆς προστασίας ἡ ὁποία συνίσταται εἰς 10 δραχμάς, τοῦ προνομίου ἐπίσης τῆς καταθλιπτικῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου, τοῦ προνομίου τῆς φορολογικῆς του ἀσυδοσίας καὶ τέλος τοῦ ἀθεμίτου ἀκόμη προνομίου, μὲ τὴν μέθοδον τῆς νοθείας, ν’ ἀπολαμβάνῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἐλαιολάδου .... Καὶ ὅταν ἀνασκοπῶ, ταῦτα πάντα, κύριοι βουλευταί, ἀπορῶ καὶ διερωτῶμαι: Ἐφ’ ὅσον οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα, πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ βιομήχανοι τοῦ σπορελαίου ἀντὶ νὰ καταφεύγουν εἰς τὸ ἡμίφως καὶ ἐκεῖ νὰ ἀπολαμβάνουν τὰ ἀγαθὰ τῶν ἀθεμίτων αὐτῶν προνομίων, νὰ ἔχουν μ’ ὅλα ταῦτα τὸ θάρρος, νὰ προκαλοῦν δημόσιον θόρυβον καὶ νὰ ὀρθοῦνται αὐτοί, βιομηχανικὰ παράσιτα σήμερον, τιμηταὶ καὶ κατήγοροι καὶ δυσφημιταὶ τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος; Θὰ ἔλθῃ βεβαίως ἡμέρα, κύριοι βουλευταὶ—καὶ ἐλπίζω νὰ εἶναι ἐγγύς,—κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ γεωργοὶ τῆς Ἑλλάδος θ’ ἀποκτήσουν μίαν βαθυτέραν συνείδησιν τῆς γεωργικῆς των ἀλληλεγγύης. Θ’ ἀποκτήσουν ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας, ὅτι αὐτοὶ ἀποτελοῦν καὶ τὴν πλειονότητα καὶ τὸν τροφοδότην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι εἰς αὐτοὺς ἀνήκει καὶ ἡ δύναμις καὶ τὸ δίκαιον καὶ ὀργανούμενοι θὰ ἐπιβάλλουν τὰς θελήσεις των! Ἕως τότε, εἶναι φυσικὸν ν’ ἀγνοοῦνται καὶ νὰ δυναστεύωνται .... Ἕως τότε εἶναι ἑπόμενον νὰ καταγγέλωνται ἀπὸ τοὺς παρασίτους ὡς πλεονέκται! Καὶ εἶναι ἀκόμη φυσικώτερον νὰ ἐπαιτοῦν παρ’ ἡμῶν ὀλίγα μόνον ψιχία Δικαιοσύνης καὶ νὰ εἶναι ἕτοιμοι νὰ μᾶς ἀμείψουν μὲ τὴν ἀΐδιον εὐγνωμοσύνην των, ἐὰν ἡμεῖς ἐν τῇ μεγαλοψυχίᾳ μας, στέρξωμεν νὰ τὰ προσφέρωμεν..... (Ραγδαῖα χειροκροτήματα).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§171Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ συζήτησιν ἐξηλέγχθη, ὅτι ὑπὸ τὴν ἐπίφασιν καὶ πρόθεσιν τῆς προστασίας τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς ἐπεζήτει καὶ ἐπεδίωκε τίποτε ὀλιγώτερον καὶ τίποτε περισσότερον παρὰ τὴν ἐξόντωσιν τῶν σπορελαίων. Τὰς ἀντιλήψεις ταύτας αἵτινες δὲν διέφυγον ἀπὸ τὴν ἐν παντὶ καὶ πάντοτε ὀξυδερκῆ ἀντίληψιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πιστῶς ἡρμήνευσεν αὐτὸς οὗτος ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὄντως καὶ ἀνέπεμψεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ηὐξημένην καὶ διὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καθ’ ὅσον ἐκρίθη καὶ δικαίως, ὅτι λόγῳ ὕλης τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον ἀφορᾷ καὶ ἀποβλέπει καὶ ζητήματα ἀφορῶντα οὐχὶ μόνον τὴν ἀγορανομίαν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐμπορίαν καὶ βιομηχανίαν.

§172Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἔπρεπε τότε νὰ κληθῇ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, διότι τὸ νομοσχέδιον ἔχει μεγάλην σημασίαν διὰ τὴν παραγωγήν.

§173Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μήπως μόνον ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή; Ἐπρότεινα νὰ κληθῇ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ Γεωργίας καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀκόμη, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ περικλείει ζητήματα τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα ὅλων αὐτῶν τῶν ὑπουργείων. Αἱ δύο κοινοβουλευτικαὶ ἐπιτροπαὶ συνελθοῦσαι ἐπὶ τῷ αὐτῷ ἐδιχάσθησαν εἰς 2 ἴσα μέρη. Ἐξητάσαμεν μόνον τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ μία μερὶς συνετάχθη ἀπολύτως πρὸς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἀδιαφοροῦσα τελείως, ἐὰν τοῦ νομοσχεδίου ψηφιζομένου ὡς εἶχε διατυπωθῇ, θὰ ἐπήρχετο ἐπαναλαμβάνω ἡ ἐξόντωσις τῶν σπορελαίων. Ἐὰν σήμερον ἡ ἑτέρα ἰσοψηφία ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ Βήματος καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι προέβη εἰς ὑποχωρήσεις καὶ μεταβολάς, ἔπραξε τοῦτο οὐχὶ ἐξ οἰκείας αὐτῆς βουλήσεως, οὐχὶ ἐκ τῆς οἰκείας αὐτῆς προαιρέσεως. Ἐψήφισε τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶχε διατυπωθῇ ἀδιαφοροῦσα, ἐὰν δι’ αὐτοῦ τὰ σπορέλαια θὰ ἐτίθεντο ὑπὸ διωγμόν, ἀλλ’ ἔπραξε τοῦτο κατόπιν τῆς δικαιοτάτης ἀντιλήψεως τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δηλώσαντος, ὅτι δὲν ἐννοεῖ ν’ ἀπαγορεύσῃ τὴν ὁπωσδήποτε ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἐμπόρων πώλησιν ἐλαιολάδων καὶ σπορελαίων. Ἑπομένως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω τὸ σημεῖον τοῦτο, διότι ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ὁ παρελθὼν τώρα μόλις ἀπὸ τὸ Βῆμα τοῦτο ἐδήλωσε, ὅτι «συγκατενεύσαμεν, ὑποχωρήσαμεν». Δὲν ὑποχωρήσατε παρὰ μόνον πρὸ τῆς ἐμμόνου ἐπιμονῆς τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δηλώσαντος, ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ τεθῇ ὑπὸ διωγμὸν τὸ σπορέλαιον. Καὶ βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 2, ὡς εἶχε διατυπωθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἐμπόρων πώλησις ἐλαιολάδων καὶ σπορελαίων βεβαίως καὶ ἀσφαλῶς τὰ σπορέλαια ἐτίθεντο ἐν ἀποκλεισμῷ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ ἐμπορίου, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ νοηθῇ, ὅτι θὰ εὑρίσκετο καὶ ἔστω καὶ εἷς μόνον παντοπώλης καὶ μικροπωλητὴς ὁ ὁποῖος θὰ ἐπροτίμα νὰ πωλῇ μόνον σπορέλαια τὰ ὁποῖα ἐκπροσωποῦν τὸ ⅒ τῆς εἰς ἔλαιον ἀναλώσεως ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ οὐχὶ τὰ ἐλαιόλαδα τὰ ὁποῖα ἐκπροσωποῦν τὰ 9)10.

§174Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πῶς ἐπιστοποιήθη, ὅτι εἶναι τόσον μικρὰ ἡ ἀναλογία ὅταν ἔχωμεν εἰσπράξεις 30 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς σπόρων καὶ σπορελαίων;

§175Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου — ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω — στατιστικὴν ἡ ὁποία μοὶ ἐδόθη ἐκ τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς. Δι’ αὐτῆς ἐπιβεβαιοῦται, ὅτι ἡ εἰς σπορέλαιον κατανάλωσις ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἀνέρχεται εἰς τὸ ⅒ τῆς ὅλης καταναλώσεως τοῦ ἐλαίου.

§176Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ τοιοῦτον ἐλέχθη χωρὶς νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τ’ ἀναμεμιγμένα μὲ ἐλαιόλαδα σπορέλαια.

§177Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Λέγω λοιπόν, ὅτι δὲν θὰ εὑρίσκετο οὐδεὶς παντοπώλης ὁ ὁποῖος θὰ ἐπροτίμα ν’ ἀναλάβῃ τὴν πώλησιν μόνον σπορελαίου καὶ ὄχι τῆς πωλήσεως ἐλαιολάδου. Καὶ τὸ ἐνδεχόμενον τῆς ἱδρύσεως πρατηρίων εἰδικῶν δὲν ἦτο ἐφαρμόσιμον, διότι οὐδεὶς θὰ ἐδέχετο νὰ συστήσῃ πρατήριον τὸ ὁποῖον ἀποκλειστικὸν σκοπὸν θὰ εἶχε τὴν πώλησιν σπορελαίου. Ἑπομένως ἡ ψήφισις τοῦ 2ου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐν αὐτῷ διατυποῦται θὰ ἔθετεν, ἐπαναλαμβάνω, τὰ σπορέλαια ἐν ἀποκλεισμῷ ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴν ἐμπορίαν. Ἀλλ’ αὐτὸ θὰ ἐπέφερε ἀσφαλῶς καὶ ἀναμφισβητήτως τὰς ἑξῆς ἐπιζημίους συνεπείας αἱ ὁποῖαι δὲν ἤρκεσαν, μολονότι κατ’ ἐπανάληψιν ἐλέχθησαν καὶ διετυπώθησαν εἰς τοὺς ἀξιοτίμους ἐν τῇ ἐπιτροπῇ συναδέλφους, νὰ τοὺς ἀναγκάσουν ἔστω καὶ πρὸς στιγμὴν νὰ παρεκλίνουν τῆς ἀρχικῆς των ἀπόψεως, τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ἀρχικοῦ ἄρθρου ὡς αὐτὸ διατυποῦται. Αἱ ζημίαι λοιπὸν θὰ ἦσαν αἱ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι θὰ ἐθίγετο αὐτὴ αὕτη ἡ εἰδικὴ παραγωγὴ δοθέντος, ὅτι πλέον τοῦ ἡμίσεως ἐκ τῶν πρώτων ὑλῶν τὰς ὁποίας χρησιμοποιεῖ ἡ νεαρὰ βιομηχανία τῶν σπορελαίων προέρχονται ἐκ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ἀναμφισβητήτως αἱ πρῶται ὗλαι αἱ ὁποῖαι χρησιμοποιοῦνται ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν τῶν σπορελαίων, προέρχονται ἀπὸ τὴν βαμβακοκαλλιέργειαν καὶ ἑπομένως ἐθίγετο οὐσιωδῶς αὐτὸς ὁ κλάδος εἰδικῆς παραγωγῆς, τῶν βαμβακοκαλλιεργητῶν πρὸ παντός, οἱ ὁποῖοι στηρίζονται εἰς τὴν ὑπὸ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας χρησιμοποίησιν τοῦ βαμβακοσπόρου. Δευτέρα συνέπεια θὰ ἦτο, ὅτι θὰ ἐτίθετο εἰς ἀπονέκρωσιν κυριολεκτικῶς ἡ νεαρὰ βιομηχανία τῶν σπορελαίων, εἶναι δὲ αὐτὴ ἡ βιομηχανία πλέον ἢ σοβαρὰ καὶ μετ’ ἐκπλήξεως ἤκουσα παρὰ συναδέλφου, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ σοβαρᾶς βιομηχανίας, διότι διαθέτει μόνον κεφάλαια 264 ἑκατομμυρίων. Νομίζω, ὅτι ἡ βιομηχανία ἡ ὁποία διαθέτει 284 ἑκατομμύρια εἶναι πλέον ἢ σοβαρὰ καὶ νομίζω, ὅτι μὴ σοβαρὸς εἶναι ὁ περὶ μὴ σοβαρότητος τῆς τοιαύτης βιομηχανίας ἰσχυρισμός. Δὲν εἶναι δὲ μόνον σοβαρά, ἀλλὰ καὶ αὐτόχρημα ἐθνική, ἐφ’ ὅσον χρησιμοποιεῖ πρώτας ὕλας κατὰ τὸ ἥμισυ προερχομένας ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν παραγωγήν, διότι μέγα μέρος τῶν προϊόντων της ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐπ’ ἀντιστοίχῳ εἰσαγωγῇ ξένου συναλλάγματος, εἶναι ἐθνικὴ διότι μέγας ἀριθμὸς ἐργατῶν οὐχὶ εὐκαταφρόνητος ἀπασχολεῖται εἰς αὐτὴν τὴν βιομηχανίαν. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν νὰ λέγωμεν μὴ σοβαρὰν τοιαύτην βιομηχανίαν. Τρίτη ἐπιζήμιος συνέπεια, ἡ ὁποία θὰ ἐπήρχετο, ἐὰν ἐψηφίζετο τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐν αὐτῷ διατυποῦται θὰ ἦτο, ὅτι ἐμμέσως πλήττεται αὐτὴ αὕτη ἡ κτηνοτροφία τῆς χώρας. Εἶναι γνωστόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὰ ὑπολείμματα τῶν σπορελαίων, οἱ πλακοῦντες ἢ τὰ πίτυρα ἀποτελοῦσι τὴν θρεπτικωτέραν, τὴν καλλιτέραν τροφὴν διὰ τὰ ζῷα τὰ γαλακτοφόρα, βεβαίως, ἐὰν ἐνεκροῦτο ἡ βιομηχανία τῶν σπορελαίων, θὰ ἐζημιοῦτο καὶ ἡ κτηνοτροφία, ἡ ὁποία θὰ ἐστερεῖτο τῆς καλλιτέρας καὶ τῆς θρεπτικωτέρας τροφῆς. Τετάρτη ἐπιζήμιος συνέπεια εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῶν 2 κοινοβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν ἐτόνισεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἐπίσης ἡ ἀντίληψις τὴν ὁποίαν ἐτόνισεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, περὶ μειώσεως τοῦ φόρου τοῦ σίτου εἶναι, ὅτι λόγοι Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, λόγοι ἐξυπηρετήσεως αὐτοῦ τούτου τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου ἐπιβάλλουσιν, ὅπως πάσῃ δυνάμει καὶ παντὶ τρόπῳ, κατορθωθῇ ν’ αὐξηθῇ ἡ εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαιολάδου. Ἑπομένως ἔχομεν συμφέρον ἀφ’ ἑνὸς νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν παντὶ τρόπῳ βελτίωσιν τῆς ποιότητος τοῦ ἐλαιολάδου, ὥστε νὰ εἶναι εὐπρόσδεκτον εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἔχομεν συμφέρον καὶ ἰδοὺ ποῦ ἔγκειται ἡ πραγματικὴ ἀντίληψις τῆς προστασίας τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, ἔχομεν συμφέρον ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ νὰ καταβάλῃ πᾶσαν φροντίδα καὶ μέριμναν, ὥστε ἐκτελοῦσα τὰς ὑποδείξεις τῆς ἐλαιοκομικῆς ἐπιστήμης, ἤτοι ἱδρύουσα ἐργοστάσια ραφιναρίσματος τοῦ ἐλαίου, νὰ καταβάλῃ, λέγω, πᾶσαν προσπάθειαν, ἵνα βελτιώσῃ τὸ ἔλαιον καὶ καταστήσῃ τοῦτο προσιτὸν καὶ εὐπρόσδεκτον εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι μὴ λησμονῶμεν, ὅτι τὸ ἔλαιον εἶναι εἶδος πολυτελείας εἰς τὰ μέρη τὰ ὁποῖα στεροῦνται ἐλαίου. Ἑπομένως ἡ καλὴ ποιότης τοῦ ἐλαίου ἀνεξαρτήτως τῶν ὅρων τῆς ἀγορᾶς, πάντοτε θὰ εἶναι περιζήτητος καὶ εὐπρόσδεκτος εἰς τὴν ξένην ἀγοράν. Ἐξ ἄλλου ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἀναπλάσεως τοῦ σπορελαίου, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπαναλαμβάνω, θὰ περισσεύῃ πολὺ περισσότερον ποσὸν ἐλαίου πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐπὶ ἀντιστοίχῳ εἰσαγωγῇ ξένου συναλλάγματος. Λόγοι ἑπομένως προστασίας τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου καὶ ἑπομένως λόγοι προστασίας τῆς Ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, ἐπιβάλλουν νὰ μὴ τεθῇ ὑπὸ διωγμὸν τὸ σπορέλαιον. Ἄλλη τέλος ἐπιζήμιος συνέπεια εἶναι, ὅτι θὰ ἐζημιοῦτο ἀφ’ ἑνὸς μέν ὁ μικρὸς κόσμος, ὁ ἐπαγγελματικὸς κόσμος, ὁ τῶν παντοπωλῶν στερούμενος τῶν ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν σπορελαίων κερδῶν του, ἐξ ἄλλου δὲ τὸ καὶ σπουδαιότερον, θὰ ἐζημιοῦτο αὐτὸς οὗτος ὁ κόσμος τῶν καταναλωτῶν οἱ ὁποῖοι διὰ πολλοὺς καὶ διαφόρους λόγους, εἴτε διότι εἶναι ὑγιεινότερον ἀπὸ τὰ ἔλαια τὰ παρ’ ἡμῖν ἀναλισκόμενα καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι τὴν ἐπιτετραμμένην ὀξύτητα, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ σπορέλαια δὲν ἔχουσιν ὀξύτητα μείζονα τοῦ 3% τὰ προτιμοῦν.

§178Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐλᾶτε εἰς τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τῶν εἰσαγομένων σπορελαίων.

§179Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶχα ὑποχρέωσιν νὰ δικαιολογήσω τὰς ἀπόψεις μου.

§180Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μεθ’ ὅσα εἶπα ἐγὼ ἐπὶ τῶν σπορελαίων ἐνόμιζα, ὅτι πρόκειται ν’ ἀρκεσθῆτε. Εἶπον, ὅτι εἶναι ἄριστον λάδι καὶ δύνανται οἱ ἄνθρωποι νὰ τὸ τρώγουν ἐλευθέρως.

§181Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ἄρθρον, ἡ ἡμετέρα μερὶς ἀπεδέχθη τὰ παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τεθέντα. Ἑπομένως δὲν ἔχομεν πλέον σημεῖον διαμάχης, ἀλλ’ ἐπιμένω, ὅτι ἡ ἑτέρα μερὶς δὲν ἀπεδέχθη τοῦτο ἐξ ἰδίας προθέσεως, ἀλλ’ ὑπείκουσα εἰς τὴν ἔμμονον ἀντίληψιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 4 ἐπίσης εἴμεθα τελείως σύμφωνοι, διότι ἐνῷ ἀτυχῶς διεφωνήσαμεν καὶ δὲν ἠθέλαμεν, ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ σόγια ἐξητήσαμεν τοῦτο ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς προστασίαν τῶν δημοσίων ἐσόδων.....

§182Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ αὐτὸ δὲν φιλονεικεῖται σήμερον.

§183Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον ζήτημα ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κ. Πρόεδρε ἡμεῖς ἐζητήσαμεν, ἡ μειοψηφοῦσα ὁμάς, ἐζητήσαμεν φορολογικὴν ἰσότητα μεταξὺ σπορελαίων καὶ ἐλαίων. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προχειρολογήσωμεν ἐζητήσαμεν ὅπως ἀναβληθῇ ἢ μᾶλλον διαγραφῇ τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου καὶ συσταθῇ ἰδιαιτέρα ἐπιτροπή.

§184Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἴδατε τὴν τελευταίαν τροπολογίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ Λέσβου, ὁ ὁποῖος τὸ ἐκανόνισεν ἐπὶ τῇ βάσει διατάγματος ἀναλόγως τῆς τιμῆς.

§185Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἀπὸ τοῦδε νὰ καθορισθῇ, δηλαδὴ νὰ διαγραφῇ τὸ τελευταῖον ἄρθρον καὶ διὰ τοῦ τελευταίου ἄρθρου ὁπωσδήποτε νὰ καθορισθῇ.

§186Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Παπανδρέου ἔρχεται εἰς τὸ ἄρθρον τέταρτον. «Διὰ διατάγματος προτεινομένου προτάσει (ἀναγινώσκει). τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν...».

§187Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Δὲν καθαρίζεται, ὅτι πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ ἰσότης.

§188Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως εὑρεθῇ βάσις φορολογικὴ ἀποδίδουσα δικαιοσύνην, αὐτὸ θὰ γίνῃ διὰ τοῦ διατάγματος.

§189Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἄν προστεθῇ ἡ λέξις ἰσότης δὲν ἔχομεν τίποτε νὰ προσθέσωμεν.

§190Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἰσότης δὲν συμφέρει, ἀναλογία συμφέρει.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κογεβίνας ἔχει τὸν λόγον.

§192Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Κύριοι βουλευταί, κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τά δύο πρῶτα ζητήματα σχεδὸν ἐλύθησαν, δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπ’ αὐτῶν καὶ θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ τρίτου σημείου. Πρὶν ὅμως εἰσέλθω εἰς αὐτὸ θὰ ἤθελον νὰ ἐπαναλάβω μερικὰ σχετικὰ μὲ τὸν διωγμὸν τὸν ὁποῖον ὑπέστη ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν καὶ τῶν ὁποίων ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεγνώρισεν. Διότι ἀφ’ ἑνὸς διὰ τῆς βαρυτάτης φορολογίας, ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῶν ἀπαγορεύσεων τῆς ἐξαγωγῆς κατήντησεν, ὥστε καὶ ἡ ποιότης νὰ μὴ βελτιωθῇ καὶ ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἡ παραγωγὴ νὰ μειωθῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον. Καὶ βλέπομεν, ὅτι ἐλαιόδενδρα πολλὰ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μετεβλήθησαν εἰς ξυλάνθρακας καὶ οὕτω μέγιστος ἐθνικὸς πλοῦτος διὰ τῶν διαφόρων πιέσεων, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ κατήντησε νὰ μεταβληθῇ εἰς τέφραν. Τὰ συγκρουόμενα συμφέροντα περὶ τῶν ὁποίων προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι τριῶν ἐτῶν. Εἶναι τὰ συμφέροντα τῆς προστασίας τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, εἶναι τὰ συμφέροντα τῆς προστασίας τῆς βιομηχανίας τῶν σπορελαίων, εἶναι τὰ συμφέροντα τοῦ καταναλωτοῦ. Ἐκ τῶν τριῶν αὐτῶν συγκρουομένων ἀπόψεων θὰ προκύψουν αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ληφθῶσι, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπέλθῃ δικαιοσύνη διὰ τὸ σύνολον. Καὶ ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐκ μέρους τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐνίοτε δὲν εἶναι τὸ ἔλαιον τὸ ὁποῖον νοθεύεται μὲ τὸ σπορέλαιον, ἀλλὰ τὸ σπορέλαιον τὸ ὁποῖον νοθεύεται μὲ τὸ ἔλαιον. Ἀδιαφόρως ἂν ἀνακαλέσωμεν, ὅτι νοθεύεται εἴτε τὸ ἔλαιον, εἴτε τὸ σπορέλαιον, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἕν, ὅτι καταλῃστεύεται ὁ καταναλωτής.

§193Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπον, ὅτι εἶμαι σύμφωνος, ὅτι πρέπει νὰ κτυπήσωμεν τὴν νοθείαν καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ πωλῆται τὸ ἔλαιον μὲ τὸ σπορέλαιον. Εἶπον μάλιστα, μὲ κἄπως χιουμουριστικὸν ὕφος, ὅτι ὑπάρχουν μερικὰ ἔλαια τῆς πατρίδος μου, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν τοσαύτην ὀξύτητα, ὥστε ὅταν τὰ ἀναμίξητε μὲ τὸ σπορέλαιον, δὲν γνωρίζετε ποῖον νοθεύεται, τὸ σπορέλαιον ἢ τὸ ἔλαιον: Ἄλλωστε ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ αὐτή.

§194Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Πάντως τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι αὐτό, ὅτι λῃστεύεται ὁ καταναλωτής.

§195Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲ, θὰ σᾶς παρακαλέσω πρακτικῶς νὰ κάμωμεν τὴν συζήτησιν. Εἶναι μερικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι δεκτὰ ἀπ’ ὅλους, ὅτι τὸ ἔλαιον πρέπει νὰ ἐξασφαλισθῇ κατὰ τῆς νοθείας, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συζητηθῇ εἶναι ἡ φορολογία, διότι καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα τῆς πωλήσεως τοῦ σπορελαίου ἐντὸς κυτίων, τὸ δέχονται τέλος πάντων μὲ καλὴν ἢ κακὴν ὄρεξιν. Λοιπὸν μὴ τὸ συζητοῦμεν.

§196Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Ἔχω μόνον ἐνθουσιασμοὺς καὶ δι’ ἄλλους λόγους, ὄχι μόνον διὰ τὴν νοθείαν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν δυσφήμησιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοῦ ἐλαιολάδου. Διότι ἔχω νὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ παράδειγμα, ὅτι ἔλαια Κερκύρας τὰ ὁποῖα ἐστέλοντο εἰς τὴν Βάρναν, δὲν παρελήφθησαν μὲ τὴν αἰτιολογίαν δῆθεν, ὅτι νοθεύονται εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ ἔλαια.

§197Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ εἴμεθα σύμφωνοι εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὴν ἔχει τὴν προέλευσιν.

§198Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Σᾶς λέγω, διατὶ τὸ δέχομαι μὲ κακὴν ὄρεξιν.

§199Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε θὰ εἰπῇ, ὅτι δὲν θέλετε τὰ σπορέλαια.

§200Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Νὰ ζήσουν, ἀλλὰ νὰ ζήσουν εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ καταστρέφωνται οἱ ἐλαιοπαραγωγοί.

§201Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ τὰ σπορέλαια τὰ βάζωμεν εἰς κυτία, ἠμπορεῖτε νὰ μοὶ λέγετε, ὅτι εἶναι νοθεία.

§202Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Ὑπάρχει ἡ λαϊκὴ παροιμία. «Ὅταν καῇ κανεὶς στὸ ζεστὸ φοβᾶται καὶ τὸ κρῦο».

§203Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ ἐπιτύχετε, τότε νὰ μὴ φοβεῖσθε καὶ τὰ κρῦα· ὁ μόνος τρόπος εἶναι: ὅποιος παράγει ἢ καταναλίσκει σπορέλαια, νὰ τοῦ κόπτεται τὸ κεφάλι. Εὕρετέ μου κανένα τρόπον ἀσφαλῆ. Ὁ κ. Παπανδρέου εὑρῆκεν, ὅτι ἐὰν εὑρεθοῦν δοχεῖα κενὰ σπορελαίου, αὐτὸ εἶναι ἀπόδειξις πλήρης, ὅτι ἔγινε νοθεία. Τὶ ἄλλο θέλετε;

§204Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Δεχόμεθα κ. Πρόεδρε. Ἀλλὰ συγχρόνως δεχόμεθα καὶ ὑποχωροῦμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ὅπως εἶπεν πολὺ καλὰ καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 6 ὅπως ἡ νέα φορολογία χρησιμεύσῃ διὰ νὰ μειωθῇ ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ ἐλαιολάδου. Καὶ θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι κατὰ τὸ 1911 εἴχατε κάμει τὴν χειρονομίαν νὰ καταβιβάσητε τὸν φόρον τῆς σακχάρεως. Σᾶς εἶπον τότε οἱ ἀντιπολιτευόμενοι, ὅτι θὰ ἔχετε ἀνισοσκέλειαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἄλλα τοιαῦτα καὶ ὅταν κατεβιβάσθη ὁ φόρος τῆς ζακχάρεως τὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ φόρου τῆς ζακχάρεως, ἀντὶ νὰ ἐλαττωθοῦν ηὐξήθησαν, διότι ἐπατάχθη τὸ λαθρεμπόριον. Σήμερον ἐπίσης διὰ τῆς βαρυτάτης φορολογίας τοῦ ἐλαιολάδου μέγα μέρος διαφεύγει λαθρεμπορικῶς καὶ δύνασθε νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι ἂν μειώσητε τὸν φόρον, ὄχι μόνον τὸ ποσὸν κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ τὸν μειώσητε θὰ ἀσφαλισθῆτε, ἀλλ’ ἀκόμη περισσότερον, διότι μέγα μέρος τοῦ διαφεύγοντος τὸ Κράτος ποσοῦ διὰ τοῦ λαθρεμπορίου, θὰ παύσῃ νὰ διαφεύγῃ. Διὰ τοῦτο θὰ ἤθελον νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ὥστε νὰ ἐνισχυθῇ κἄπως ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ διὰ τῆς μειώσεως τῆς φορολογίας, συγχρόνως δὲ διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν καταδίωξιν τὴν ὁποίαν τὸ ἐλαιόλαδον ὑπέστη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ τεθῇ ὁ ὅρος, ὥστε νὰ μὴ δύναται διὰ διατάγματος ν’ ἀπαγορεύηται εἰς τὸ μέλλον ἡ ἐξαγωγὴ αὐτοῦ.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κωστόπουλος ἀντιφρονῶν.

§206Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα τὸν λόγον ὄχι διὰ νὰ ἀντικρούσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Μιτυλήνης, ὁ ὁποῖος τόσον εὐγλώττως καὶ τόσον θερμῶς ἀνέπτυξεν ὡρισμένας ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ κυρίως διὰ νὰ ἐξηγήσω ὡρισμένας ἰδικάς μου ἀπόψεις. Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μίαν ἐπαρχίαν κατ’ ἐξοχὴν ἐλαιοπαραγωγὸν καὶ θὰ ἐκινδύνευον ἀληθῶς νὰ παρεξηγηθῶ ἢ νὰ κατακριθῶ δι’ ἔλλειψιν συμπαθείας πρὸς τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς συμπολίτας μου, διότι δὲν συνεμερίσθην κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ δὲν συμμερίζομαι καὶ σήμερον τὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ θὰ ἔλεγα ἀκόμη καὶ τὸν φανατισμὸν μὲ τὸν ὁποῖον ὡρισμένοι ἀντιπρόσωποι ἐλαιοπαραγωγῶν περιφερειῶν ἐνεκολπώθησαν τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, τὰς στρεφομένας ἐναντίον τῶν σπορελαίων. Εὐτυχῶς τόσον αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Μιτυλήνης, ἀλλὰ καὶ αἱ προχθεσιναὶ ἀκόμη δηλώσεις τοῦ σεβαστοῦ μας Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, μὲ ἀπαλλάσσουν τοῦ κόπου νὰ ἐπιμείνω ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ.

§207Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀλλοίμονόν σας ἐὰν δὲν εἴχατε τὸν κύριον Πρόεδρον.

§208Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδή, εὐτυχῶς ποὺ τὸν ἔχομεν. Διότι εἶναι πλέον ὁμόθυμος ἡ γνώμη, ὅτι ἡ βιομηχανία τοῦ σπορελαίου ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀνταγωνιστὴς τῶν ἐλαιολάδων, ἀλλὰ καὶ πολύτιμος ἐπίκουρος αὐτῶν. Ὁπωσδήποτε ἀσχολούμενος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἔχω καθῆκον νὰ ἐπιστήσω τὴν ἰδιαιτέραν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καίτοι ὑποβάλλεται ἀπὸ μόνον τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἀποβλέπει μόνον εἰς τὴν ἐπιβολὴν ὡρισμένων ἀγορανομικῶν διατάξεων οὐδὲ εἰς τὴν προστασίαν μόνον τῶν καταναλωτῶν. Ὡς ρητῶς καθορίζεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι (ἀναγινώσκει), «ἡ προστασία τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν.» Εἶναι προφανὲς λοιπόν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καίτοι δὲν εἶναι προσυπογεγραμμένον ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν ἐπὶ τῆς Γεωργίας καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀφορᾷ τὴν γενικήν μας πολιτικὴν ἀπέναντι τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως ἀπέναντι τῆς βιομηχανίας τῶν σπορελαίων. Ὡς τοιοῦτον λοιπὸν πρέπει νὰ κριθῇ καὶ νὰ ἐξετασθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ προϊὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον παρεχώρησε μία εὔνοια τῆς θείας Προνοίας εἰς τὴν χώραν μας ἐν ἀφθονίᾳ, εἶναι ἀντικείμενον διεθνοῦς ἐμπορίου, δηλαδὴ δὲν καταναλίσκεται οὔτε παράγεται μόνον ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἑπομένως εἶναι φυσικὸν κατὰ τοὺς στοιχειώδεις κανόνας τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας, αἱ τιμαί του νὰ κανονίζωνται ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν ἐντοπίαν παραγωγήν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν διεθνῆ τοιαύτην, δηλαδὴ ἡ τιμή του νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν νόμον τῆς διεθνοῦς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι πολλάκις κατὰ περιόδους μικρᾶς παραγωγῆς ἐλαιολάδου ἐν Ἑλλάδι, αἱ διάφοροι διατιμήσεις, ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς, ἠτόνισαν αὐτομάτως, διότι ἡ παραγωγὴ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἦτο τόσον μεγάλη, ὥστε ἡ ζήτησις τῶν ἑλληνικῶν ἐλαιολάδων ἦτο ἀσήμαντος. Τὸ ἀντίθετον φυσικὰ συμβαίνει εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ παραγωγὴ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι μικρά, ὁπότε αὐξάνει ἡ ζήτησις τῶν ἑλληνικῶν ἐλαιολάδων. Ἐπιμένω ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου καὶ σεβαστοῦ μου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον, ὅτι ἀποτελεῖ κοινὴν προστασίαν τοῦ παραγωγοῦ ἐν γένει ἢ δι’ ὡρισμένων δασμολογικῶν ἢ ἀγορανομικῶν προστασιῶν προσπόρησις ἑνὸς μικροῦ κέρδους τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνώπιον τοῦ ἐλαιοπαραγωγοῦ ἀνοίγεται ἐκτεταμένον ἔδαφος ἀναπτύξεως τῆς παραγωγῆς τῆς καταναλώσεως εἰς βάρος ὄχι τῆς ἐντοπίου ἀλλὰ τῆς ἐξωτερικῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς ἐξωτερικῆς καταναλώσεως. Εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅτι παράγομεν ἐτησίως καὶ κατὰ μέσον ὅρον, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τοὐλάχιστον, ἕν ποσὸν 80 χιλιάδων περίπου τόννων ἐλαιολάδου. Ἀπὸ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐξάγομεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατὰ μέσον ὅρον ἐπίσης 10.000 τόννους ἐτησίως. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ὑπολογίζωμεν, ὅτι ἡ ἐσωτερικὴ κατανάλωσις ἀπορροφᾷ περὶ τοὺς 70.000 τόννους ἐτησίως. Ἀλλὰ τὸ περιθώριον αὐτὸ τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι δὲν ὑπῆρξε ποτὲ ἱκανοποιητικόν, διότι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὑπήρξαμεν συνεχεῖς μάρτυρες τῶν διαφόρων διαμαρτυριῶν τῶν καταναλωτῶν τόσον διὰ τὴν ἀκριβῆ τιμὴν τοῦ ἐλαιολάδου, ὅσον καὶ διὰ σπάνιν ἢ ἔλλειψιν τοῦ εἴδους αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο τὸ Κράτος ἠναγκάσθη, νὰ ἐπιβάλῃ καὶ διατιμήσεις καὶ ἀπαγορεύσεις ἐξαγωγῆς καὶ παραλλήλως πρὸς τὰς διαμαρτυρίας τῶν καταναλωτῶν, ἠκούσθησαν πλέον αἱ διαμαρτυρίαι τῶν παραγωγῶν, ὅτι πιέζεται ἡ παραγωγὴ καὶ παρεμποδίζεται ἡ ἐξαγωγὴ διαπραττομένης τῆς ἐλευθέρας λειτουργίας τοῦ νόμου τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Ἀλλ’ ἐνῷ τὸ ἐπίσημον Κράτος ἐταλαντεύετο μεταξὺ τῆς προστασίας τῶν παραγωγῶν καὶ τῆς προστασίας τῶν καταναλωτῶν, ἄλλοτε ἐπιβάλλον διατιμήσεις ἢ ἀπαγορεύσεις τῆς ἐξαγωγῆς, ἄλλοτε αἴρον αὐτάς, μία ἄλλη λύσις τοῦ ζητήματος ἦτο ἑπόμενον νὰ ἀναφυῇ. Δηλαδὴ τὸ φυσικὸν ὑπὸ κατάστασιν τοῦ ἐλαιολάδου, τὸ σπορέλαιον, τοῦ ὁποίου ἡ κατανάλωσις διεδόθη ταχέως εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαιολάδου εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αἱ βόρειαι ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος—καὶ ἴσως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Μιτυλήνης δὲν τὸ ἐπρόσεξεν ἰδιαιτέρως—καταναλίσκουσιν ἀποκλειστικῶς σπορέλαιον καὶ δὲν εἶναι συνειθισμένοι εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν χρῆσιν ἐλαιολάδου. Εἰς τὸ σημεῖον δὲ αὐτὸ τὸ σπορέλαιον δὲν εἶναι συναγωνιστὴς τοῦ ἐλαιολάδου.

§209ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό.

§210Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὡρισμένους ἀριθμούς.

§211Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Διὰ νὰ εἶσθε ἀκριβής, ἠμπορεῖτε νὰ πῆτε κατὰ τὸ πλεῖστον.

§212Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω ἀριθμούς, κ. συνάδελφε. Τὸ μεγαλύτερον ποσὸν τῶν εἰσαγομένων εἰς τὴν Ἑλλάδα σπορελαίων, προορίζεται διὰ τὸν λιμένα Θεσσαλονίκης· τί σημαίνει αὐτό;

§213Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅτι ἀναμιγνύονται ἁπλούστατα.

§214Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γεγονός, ὅτι αἱ βόρειαι ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος καταναλίσκουν τὸ σπορέλαιον αὐτούσιον. Ἀλλὰ ἡ ἀνάμειξις ἂν γίνεται, διατὶ αὕτη γίνεται εἰς μεγαλειτέραν ἀναλογίαν ἀπὸ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας; Ἁπλούστατα διότι ὁ καταναλωτὴς δὲν εἶναι συνηθεισμένος εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν χρῆσιν τοῦ ἐλαιολάδου.

§215Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ βόρειος Ἑλλὰς ἀγνοεῖ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ σπορέλαιον.

§216Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ μεγαλύτερον ποσὸν τῶν σπορελαίων, τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἰσάγεται διὰ τῶν λιμένων Θεσσαλονίκης καὶ Καβάλλας. Δὲν σημαίνει αὐτὸ κατανάλωσιν; Ἢ μήπως ἀντὶ νὰ τὸ καταναλίσκουν τὸ χύνουν εἰς τὴν θάλασσαν; Ἐν πάσῃ περιπτώσει θέλω νὰ εἴπω, ὅτι διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν σπορελαίων εὐρύνεται ὁ κύκλος τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ οὕτω ἀνοίγεται ἕνα μέγιστον ἔδαφος ἐξαγωγῆς ἐλαιολάδου. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀνέπτυξε προχθὲς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλεται τοῦτο καὶ φαντάζομαι, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις ἐπὶ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Σημειωτέον, ὅτι διὰ τὰς χώρας τῆς δυτικῆς Εὐρώπης, ὅσον τὸ ἐλαιόλαδον δὲν παράγεται, τὸ εἶδος αὐτὸ ἀποτελεῖ ἕνα εἶδος πολυτελείας καὶ διὰ τοῦτο δὲν πωλεῖται οὔτε εἰς τὰς αὐτὰς ποιότητας, οὔτε κατὰ τὸν τρόπον καθ’ ὃν πωλεῖται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Συχνὰ δὲ εἰς τὴν Εὐρώπην, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ εὗρον πωλούμενον εἰς μικρὰ μπουκάλια, ὡς εἶδος πολυτελείας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι προφανὲς τὸ συμφέρον τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου, ὅπως τὸ ἐλαιόλαδον ἐξάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἀποκαθίσταται εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν διὰ τοῦ σπορελαίου.

§217Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διατί;

§218Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸ λόγον, ὅτι ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, τὸ ἐλαιόλαδον ἀποτελεῖ ἕνα εἶδος πολυτελείας διὰ τὰς χώρας τῆς δυτικῆς καὶ κεντρικῆς Εὐρώπης καὶ δύναται ἐξαγόμενον ἐκεῖ, ν’ ἀποφέρῃ εἰσαγωγὴν περισσοτέραν καὶ πολὺ μεγαλυτέρου ποσοῦ συναλλάγματος. Ὁ λόγος λοιπὸν εἶναι ἁπλούστατος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αἱ δύο ἐπιτροπαὶ αἱ ὁποῖαι συνῆλθον ἀπὸ κοινοῦ ὑπῆρξαν ὁμόφωνα εἰς τὰς ἀντιλήψεις των, ὅτι τὰ καλῶς ἐννοούμενα συμφέροντα τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένα πρὸς τὴν ὕπαρξιν μιᾶς βιομηχανίας σπορελαίων ἐν Ἑλλάδι καὶ ὅτι συγχρόνως σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἐξόντωσις τοῦ σπορελαίου, ἀλλ’ ἁπλῶς ἡ προστασία τοῦ ἐλαιολάδου ἀπὸ τὰς νοθείας. Ἄς εἴδωμεν ὅμως κατὰ πόσον ἐπιτυγχάνεται διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου.

§219Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἐξακολουθεῖτε νὰ ἔχετε ἀντιρρήσεις ἀφοῦ ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασίς σας, ὅπως τὰ σπορέλαια πωλοῦνται ἐντὸς δοχείων;

§220Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἀλλ’ ἤθελον ν’ ἀναγνώσω μερικὰ ἄρθρα, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω τὸ ὀρθὸν αὐτῆς.

§221Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Νομίζω, ὅτι περιττεύει ἡ ἀνάγνωσις.

§222Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω. Δεδομένου λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου συνεχώνευσε τὰς δύο ἀντιλήψεις εἰς ὡρισμένας τροποποιήσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 2, δὲν ὑπάρχει πλέον καμμία διαφωνία. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 ὅμως διὰ τῆς τροποποιήσεως ἡ ὁποία κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν, ἐπιβάλλεται μία νέα φορολογία τοῦ σπορελαίου. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως ἐξισώσεως τῆς φορολογίας, ἡ ἐπιβολὴ ταύτης εἰς τὰ σπορέλαια εἶναι ἀπαραίτητος, ἀλλὰ τὸ μέτρον τῆς νέας ταύτης φορολογίας ἀναμφιβόλως ἐπιβαρύνει τρομερὰ τὴν βιομηχανίαν τῶν σπορελαίων. Ὁ δασμὸς διὰ τὰ σπορέλαια εἶναι 7½ δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν.

§223Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). 50% καὶ πλέον ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ σπορελαίου.

§224Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ βιομηχανία τῶν σπορελαίων δὲν συντελεῖται μόνον μὲ πρώτας ὕλας, παραγομένας εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἀλλά...

§225Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Γνωρίζω, κατὰ τὸ ἥμισυ.

§226Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς ἐξετάσωμεν ποία εἶναι ἡ φορολογία τῶν πρώτων αὐτῶν ὑλῶν. Παίρνω τὴν μικροτέραν, ἡ ὁποία εἶναι 3 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Ὅπως ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μιτυλήνης συνάδελφος, διὰ τὴν παραγωγὴν μιᾶς ὀκᾶς σπορελαίου, ἀπαιτοῦνται 10 ὀκάδες σπόρου· ἑπομένως ἡ φορολογία τοῦ δασμοῦ τοῦ τελωνειακοῦ εἶναι τρεῖς δραχμαί.

§227Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ μισὸ εἶναι ἐντόπιος σπόρος καὶ τὸ μισὸ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§228Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ θὰ ἴσχυε, ἐφ’ ὅσον θὰ ἀπαλλαγῇ τῆς ἐγγείου φορολογίας ὁ ἐν Ἑλλάδι παραγόμενος σπόρος, ἀλλὰ θὰ ἴδωμεν ἂν τοῦτο πράγματι ὠφελεῖ τὸν βιομήχανον καὶ ἂν ἡ προστασία τῆς βιομηχανίας εἶναι πράγματι 50%, διότι κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς μου ἡ διαφορὰ εἶναι 6 δραχμαὶ καὶ ὄχι 10.

§229Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποία εἶναι ἡ ἀξία τοῦ σπορελαίου ἔξω εἰς τὴν ἀγοράν;

§230Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, 25 δραχμαί.

§231Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ κοστίζει εἰς τὸν βιομήχανον;

§232Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. 15–18 δραχμάς.

§233Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν ἡ προστασία εἶναι 6 δραχμαὶ ἐπὶ τοῦ κιλοῦ, ἐπὶ τῆς ὀκᾶς θὰ εἶναι 8, ὥστε ἐπὶ 18 δραχμῶν εἶναι 8 δραχμαὶ ἡ προστασία. Ἀλλοίμονον ἂν μία βιομηχανία δὲν δύναται νὰ ζήσῃ μὲ μίαν τοιαύτην προστασίαν.

§234Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῆς προστασίας ὅμως αὐτῆς δέον νὰ ἐκπεσθοῦν οἱ τόκοι τοῦ βιομηχάνου, διότι αἱ βιομηχανίαι τοῦ ἐξωτερικοῦ πληρώνουν μόνον 5% τόκον, ἐνῷ αἱ ἰδικαί μας πληρώνουν 15% καὶ πρὸ παντὸς ἡ διαφορὰ τῶν ναύλων, διότι ἐνῷ ἡ βιομηχανία τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσάγει τὸ σπορέλαιον αὐτούσιον καὶ δι’ ἕκαστον τόννον σπορελαίου πληρώνει ναῦλον ἑνὸς τόννου, ὁ ἰδικός μας εἰσάγει σπόρους καὶ ἑπομένως πληρώνει ναῦλον 5–10 τόννους σπόρου διὰ νὰ παραγάγῃ ἕνα τόννον σπορελαίου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἐὰν καταργήσωμεν τὸ ¼ τοῦ φόρου τῆς ἐγγείου παραγωγῆς...

§235Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς πρέπει νὰ τὸν καταργήσωμεν;

§236Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καταργοῦμεν πάντας τοὺς ὑφισταμένους φόρους ἐπὶ τοῦ σπόρου, διότι ὑπάρχει μία φορολογία ἐπὶ τοῦ βάμβακος, γίνεται ἡ ἔκπτωσις ἐκείνου τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἀναλογεῖ ἐπὶ τοῦ βαμβακοσπόρου, διότι εἶναι μικτὸν τὸ προϊόν, βάμβαξ καὶ σπόρος.

§237Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις σήμερον πρέπει νὰ ἐξετάσῃ ἀπὸ ἀπόψεως καθαρῶς δημοσίας οἰκονομίας ἡ κατάργησις αὕτη τοῦ φόρου ἡ ὁποία γίνεται εἰς ἀντιστάθμισιν τῆς φορολογίας τῆς βιομηχανίας, ποῖον θὰ ὠφελήσῃ; Τὸν βιομήχανον ὑπὲρ τοῦ ὁποίου γίνεται ἢ τὸν παραγωγὸν ὁ ὁποῖος θὰ ἐπωφεληθῇ τοῦ φόρου καὶ θὰ πωλήσῃ.....

§238Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν παρέχεται προστασία εἰς τὸν βιομήχανον, πάντως 6 δραχμαὶ ἐπὶ τοῦ κιλοῦ, δηλαδὴ ἐπὶ τῆς ὀκᾶς 8.

§239Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ ἰδικός μου ὑπολογισμὸς εἶναι 6½ κατ’ ὀκᾶν καὶ μετὰ τὴν χρησιμοποίησιν σπόρου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§240Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐφόσον ἡ προστασία ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τὸν ἐλαιόσπορον εἶναι τόσον μεγάλη, εἶναι εὔκολον νὰ ὠφεληθῇ καὶ ὁ παραγωγὸς τοῦ ἐγχωρίου σπόρου, δηλαδὴ τὸν προστατευτικὸν δασμὸν ἐπὶ τῶν σπόρων οἱ ὁποῖοι χρησιμεύουν ὡς πρώτη ὕλη. Τὸ θέλει νὰ τὸν χρησιμοποιήσῃ καὶ ὁ παραγωγός.

§241Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἀρκεῖ ἡ δήλωσις, ὅτι ὁ βιομήχανος προστατεύεται μόνον διὰ τοῦ δασμολογίου καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θεωρεῖται ἐπαρκὲς τὸ γεγονὸς τῆς δασμολογικῆς προστασίας. Αὐτὴ εἶναι λοιπὸν ἡ ὑπὲρ τοῦ βιομηχάνου προστασία τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθησαν οἱ εἰσηγηθέντες τὴν τροπολογίαν πρὸς ἀντιστάθμισμα τῆς βιομηχανικῆς δεκάτης;

§242Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι ἑπτὰ δραχμαὶ ἡ προστασία...

§243Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατί λέγετε, ὅτι εἶναι ἑπτὰ δραχμαὶ μόνον ἡ προστασία; Ἡ σόγια πληρώνει 10 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν.

§244Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπολογίζεται καὶ ἡ δεκάτη, ἑπομένως φορολογοῦνται καὶ τὰ σπορέλαια.

§245Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα τῆς δεκάτης. Ἡ προστασία ἡ κανονικὴ εἰς τὸ σπορέλαιον εἶναι 10 δραχμαί.

§246Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μετὰ τὸ νομοσχέδιον εἶναι 7.

§247Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεξαρτήτως ὅλων αὐτῶν θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀφορῶντος τὰ σπορέλαια τὰ βιομηχανοποιούμενα ἐν Ἑλλάδι ἐκ σπόρων εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς δεκάτης ἐπὶ τῶν σπορελαίων τὰ τελευταῖα ταῦτα θὰ πληρώνουν μίαν νέαν φορολογίαν, πλὴν δηλαδὴ τῆς τοῦ τελωνειακοῦ δασμοῦ ἢ ἄνευ οὐδενὸς ἀντισταθμίσματος ἔστω οἰκονομικοῦ, ὡς εἶναι τὸ τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου ἐγγείου παραγωγῆς. Κανονικῶς θὰ ἔπρεπε ἢ ν’ ἀπαλλαγῇ ὁ σπόρος αὐτὸς ὁ εἰσαγόμενος ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν τοῦ δασμοῦ τοῦ εἰσαγωγικοῦ ἢ τοὐλάχιστον τὸ ποσοστὸν τοῦ δασμοῦ αὐτοῦ ν’ ἀφαιρῆται ἀπὸ τὴν δεκάτην....

§248Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ λησμονεῖτε τὴν προστασίαν τὴν ὁποίαν παρέχει ἡ φορολογία τοῦ ἐλαίου τὸ ὁποῖον ἐξάγεται ἀπὸ τὸ ἐσωτερικόν; Ἐὰν λείψῃ ἡ προστασία αὐτή, ἡ θέσις τῆς βιομηχανίας θὰ εἶναι πλέον ἢ δύσκολος καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ζήσῃ.

§249Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ ἐξετάσω τὴν λεπτομέρειαν αὐτήν, διὰ νὰ ἐξηγήσω εἰς ποῖον ἄτοπον ἀγόμεθα διὰ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Μιτυλήνης. Ἐξετάζω τὶ συνεπείας θὰ ἔχωμεν ἂν αὕτη ἐφαρμοσθῇ καὶ καταλήγω εἰς τὸ προφανὲς συμπέρασμα, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καίτοι τὸ νομοσχέδιον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξίσωσιν τῆς φορολογίας, θὰ δημιουργήσωμεν μίαν κατηγορίαν σπορελαίου ἡ ὁποία θὰ πληρώνῃ δύο φόρους καὶ τὴν δεκάτην, δηλαδὴ καὶ τὸν εἰσαγωγικὸν δασμόν.

§250Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ ἐγχώρια σπορέλαια προστατεύονται ἀπὸ τὰ ἄλλα σπορέλαια, διὰ τοῦ δασμοῦ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τῶν σπορελαίων.

§251Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἴπομεν, ὅτι ὅταν ἡ βιομηχανία προστατεύεται μὲ 7 δραχμάς, δύναται καὶ ἡ βιομηχανία ἡ ἐγχώριος παραγωγή, νὰ προστατεύηται μὲ 50 λεπτά.

§252Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι δὲν ἐπέρχεται ἐξίσωσις, ἀλλὰ ὅτι ἡ ἐπὶ πλέον διαφορά, θὰ ἐπιπέσῃ ἢ μᾶλλον, θὰ ἐκπεσθῇ ἀπὸ τὴν δασμολογικὴν προστασίαν. Ἡ ὅλη εἰσαγομένη τροποποίησις σήμερον δὲν ἐπιφέρει ἰσότητα φορολογικήν, ὅπως διεπιστώθη τοὐλάχιστον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀλλὰ σύμφωνα μὲ τὰς ἐξηγήσεις αἱ ὁποῖαι δίδονται αὐτὴν τὴν στιγμήν, πράγματι γίνεται ἐπιβάρυνσις τῆς βιομηχανίας τῶν σπορελαίων μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ὁ δασμὸς ὁ προστατευτικὸς εἶναι μεγάλος.

§253Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἴπομεν, ὅτι 3 δραχμαὶ εἶναι ἡ δεκάτη, ἐὰν διατηρηθῇ ὁ δασμὸς καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ χρησιμοποιεῖται σπορέλαιον ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἑπομένως ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ εἶναι 3½ δρχ., ἄρα διατηρεῖ τὴν προστασίαν κατ’ ὀκᾶν κατὰ 6.50 δραχ.

§254Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ σεῖς ὡμιλήσατε περὶ ἐξισώσεως φορολογικῆς.

§255Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔκαμα διάκρισιν κατὰ 50 λεπτά. Ὑπάρχει ἐπιπρόσθετος ἐπιβάρυνσις.

§256Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπέρχεται λοιπὸν ἐξίσωσις φορολογική, ἀλλὰ μεγαλυτέρα ἐπιβάρυνσις τῶν σπορελαίων καὶ δὴ μόνον τῶν παραγομένων ἐν Ἑλλάδι, διότι τὰ εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τὰ ὁποῖα εἶναι τριπλάσια τὰ ἀφίνουν ἀνενόχλητα.

§257Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ τὴν φορολογίαν τῶν σπόρων οἱ ὁποῖοι εἰσάγονται διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ σπορελαίου, τὴν θεωρῶ πρὸς προστασίαν τῶν σπορελαίων τῶν παραγομένων ἐδῶ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ σπορέλαιον προστατεύεται διὰ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν μίαν παραχώρησιν πρὸς τὴν βιομηχανίαν τὴν ἐντόπιον, διότι εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην δυνάμεθα νὰ περιμένωμεν τοιαύτην ἀνάπτυξιν, ὥστε αἱ πρῶται ὗλαι νὰ παράγωνται ἐδῶ, νὰ ἔχωμεν μίαν Ἐθνικὴν παραγωγὴν καὶ ἡ βιομηχανία τοῦ σπορελαίου νὰ εἶναι ἱκανοποιητική.

§258Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἡ προστασία τοῦ σπορελαίου τοῦ παραγομένου ἐν Ἑλλάδι εἶναι 7½ δραχμ. κατὰ κιλόν, ἡ ζημία ἡ εἰσαγομένη ἐν Ἑλλάδι εἶναι τρεῖς δραχμ. κατ’ ὀκᾶν σπορελαίου, ἔχομεν προστασίαν 7½ ἔξω 3, ἔχομεν 4½ κατὰ κιλὸν ἢ 5½ ὀκάδες πρὸς 20 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν.

§259Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μήπως ἐξαιρέσατε τὴν βαμβακόπητα;

§260Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Εἶναι 30%. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ μέσος ὅρος τῆς προστασίας τῆς δασμολογικῆς εἶναι 35% δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις ἢ δασμολογικὴ εἶναι βαρυτάτη ὡς πρὸς τὴν βαμβακόπητα. Θὰ ἔπρεπε ν’ ἀγοράζηται ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ τοὺς κτηνοτρόφους, δυστυχῶς δὲν πωλεῖται ἐδῶ καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν πωλήσωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἰς ἐξευτελιστικὴν τιμήν. Γίνεται μεγάλη ἐνέργεια, ὅπως πείσωσιν τοὺς ποιμένας. Ἐγὼ τὰ λέγω αὐτά, διὰ νὰ τὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας. Ἀλλὰ προσθέτω καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐφόσον ἡ διαφορὰ σήμερον εἶναι καθιερωμένη ὑπὸ τοῦ δασμολογίου, ἐὰν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἕνας φόρος καταναλώσεως, αὐτός, ὅπως εἰς ὅλα τὰ βιομηχανικὰ εἴδη ἐν Ἑλλάδι καὶ εἶναι γνωστὰ ἐν Ἑλλάδι ὡς τὸ οἰνόπνευμα, τὰ σκάγια καὶ ἄλλα, αὐτὸς ὁ φόρος, λέγω, τῆς καταναλώσεως νὰ συνεισπράτεται εἰς τὰ τελωνεῖα.

§261Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἅμα εἶναι 30% ἡ προστασία, τὶ θέλετε νὰ σᾶς κάμω;

§262Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐδέχθην μίαν ἐπιτροπὴν βιομηχάνων σπορελαίου ἡ ὁποία διεμαρτυρήθη διὰ τὴν μεγάλην προστασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ βιομηχανία τῶν σπορελαίων γενικῶς ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι κατὰ μικρὰν κλίμακα ἀληθῶς παράγει σπορέλαιον πρωτίστης ποιότητος, κατὰ μεγάλην δὲ κλίμακα παράγει σπορέλαιον ἐλεεινὸν καὶ τρισάθλιον. Μοῦ ἔφεραν δύο δείγματα, τὸ ἓν ἦτο ἀπαίσιον τὸ ἄλλο ἔκτακτον, μοὶ ἐζήτησαν δὲ τὴν προστασίαν αὐτῆς τῆς βιομηχανίας καὶ τῆς παραγωγῆς τῆς καλῆς ποιότητος καὶ ὄχι κάθε βιομηχανίας. Ἔχω ἐδῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν βιομηχάνων.

§263Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ ἐμποδίζει νὰ θέσωμεν μίαν διάταξιν ἀπαγορεύουσαν τὴν εἰσαγωγὴν τῶν τοιούτων ἐλεεινῶν σπορελαίων; Νομίζω, ὅτι ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία διεξήχθη, διεπιστώθη τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἐξίσωσις δὲν ἐπέρχεται καὶ ὅτι ὅλαι αἱ διαφοραί, αἱ μικραὶ ἢ μεγάλαι, ὅλαι αὐταὶ πίπτουσιν εἰς βάρος δυστυχῶς τοῦ δασμολογίου. Προτείνω ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον καὶ γὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι πρόκειται καθαρῶς, περὶ δασμολογικῆς διατάξεως προστατευτικῆς μιᾶς βιομηχανίας ἡ ὁποία ὁμολογεῖται σήμερον παρ’ ὅλων ὅτι εἶναι χρήσιμος καὶ δι’ αὐτὰ τὰ ἐλαιόλαδα. Νομίζω, ὅτι ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ αὔξησις τῆς φορολογίας εἶναι πρόχειρος. Θὰ ἐξηγεῖ μόνον, ἂν ἀπεβλέπουν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν σπορελαίων, διὰ νὰ παύσουν νὰ συναγωνίζωνται τὰ ἐλαιόλαδα. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν ἐπερίμενα νὰ τὸν ἴδω ἐπιβαλλόμενον, ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τὸν προϊστάμενον τῆς ἀγορανομίας, ἡ ὁποία μέχρι σήμερον τοὐλάχιστον εἶχε προορισμόν ν’ ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐλάττωσιν καί ὄχι τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, κατὰ δεύτερον δὲ λόγον, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλεται καὶ ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ σπορελαίων. Διότι ἀποτελεῖ καταπληκτικὴν ἀντινομίαν, τὸ νὰ καταστρέφεται μία βιομηχανία ὑπὸ τὸ πρόσχημα, ὅτι διὰ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ νοθεύεται τὸ ἐλαιόλαδον καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ ὁμοειδῆ προϊόντα τῶν βιομηχανιῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ τὰ ὁποῖα καταναλίσκονται μάλιστα εἰς διπλασίαν ποσότητα, ἀπὸ τὰ σπορέλαια τὰ παραγόμενα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὰ ὁποῖα πληρώνουν μικρότερα γενικὰ ἔξοδα, δηλαδὴ ναύλους, τόκον κλπ. παραμένουν ἀφορολόγητα. Τοσοῦτον δὲ μᾶλλον καθ’ ὅσον, ἐνῷ διὰ τὰς βιομηχανίας ἐκείνας τὸ σπορέλαιον εἶναι τὸ ὑποπροϊὸν καὶ ἡ βαμβακόπητα εἶναι τὸ κυρίως προϊόν εἰς τὴν ἰδικήν μας βιομηχανίαν συμβαίνει τὸ ἀντίθετον.

§264Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μεταβολὴν ζητεῖτε;

§265Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶ νὰ ἐξακριβωθῇ, ἐὰν πωλῆται ἡ πήττα τῶν ἰδικῶν μας βιομηχανιῶν εἰς τὸ Ἐσωτερικὸν ἢ εἰς τὸ Ἐξωτερικόν.

§266Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐὰν πωλῆται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἡ βιομηχανία δὲν εἰσπράττει.

§267Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, διότι δι’ ἡμᾶς δὲν ἐφαρμόζεται αὐτὸ ποὺ εἶπεν καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἡ πήττα εἶναι τὸ προϊόν καὶ τὸ σπορέλαιον εἶναι τὸ ὑποπροϊόν. Διότι ἡ πήττα δὲν ἠμπορεῖ νὰ καταναλωθῇ ἐδῶ, ἐπειδὴ ἡ ἐσωτερικὴ ἀγορὰ εἶναι μικρὰ καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἀπορροφήσῃ.

§268Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ καταναλωθῇ ἔξω.

§269Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ θὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ ναύλους κλπ. καὶ ἑπομένως πωλεῖται μὲ ζημίαν καὶ ὁ βιομήχανος χάνει συγχρόνως καὶ αὐτὸν τὸν δασμόν τὸν ὁποῖον πληρώνει διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ σπόρου.

§270Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις τὴν θέσιν της ἀπέναντι τῶν συγκρουομένων συμφερόντων τὰ ὁποῖα παλαίουν σήμερον εἰς τὸ κοινωνικὸν καθεστώς, τὴν ἀντιλαμβάνεται ὡς θέσιν διαιτητοῦ καὶ πραγματικῶς θὰ κατεπρόδιδε τὴν θέσιν της, ἐὰν δὲν εἶχε τοιαύτην ἀντίληψιν τῶν καθηκόντων της. Τοιαύτην ἔχουσα ἀντίληψιν ὅτε προχθὲς τὸ νομοσχέδιον συνεζητήθη διὰ πρώτην φορὰν ἐξέθηκεν ἐλευθέρως τὴν γνώμην της, ἀδιαφοροῦσα ἂν θὰ δυσηρέστει ἕνα μεγάλον ἀριθμὸν φίλων της, διότι ἦλθεν καὶ εἶπεν, ὅτι ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ εἶναι ἀξία πάσης προστασίας ἐφ’ ὅσον ζητῇ, ὅπως μὴ πωλοῦνται ἔλαια μὲ τὴν ἐπιγραφὴν τοῦ ἐλαιολάδου, ἐνῷ δὲν εἶναι πραγματικὸν ἔλαιον. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ τοῦ σημείου ἐπιδιώκουσα ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ τὸν ἀποκλεισμὸν ἀπὸ τῆς καταναλώσεως τῶν σπορελαίων, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπον δέ, ὅτι οὐσιαστικῶς θὰ παρημποδίζετο ἡ κατανάλωσις τοῦ σπορελαίου, ἐὰν ἀπηγορεύετο νὰ πωλῆται εἰς τὰ παντοπωλεῖα καὶ τὸ ἔλαιον καὶ τὸ σπορέλαιον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ πωλῆται εἰς χῦμα εἶναι προφανὴς ἡ εὐκολία τῆς νοθείας, διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι θὰ ἐπιβάλλομεν εἰς τὰ σπορέλαια τὰ ὁποῖα θὰ πωλοῦνται εἰς τὰ αὐτὰ παντοπωλεῖα, ὅπως πωλοῦνται μόνον κεκλεισμένα ἐντὸς δοχείων ἐσφραγισμένων. Μετὰ τὴν παραδοχὴν τῆς διατάξεως ταύτης ἡ νοθεία τῶν ἐλαίων διὰ τῶν σπορελαίων, ἐὰν δὲν μπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἀποκλείεται, καθίσταται δυσχερεστάτη, μετὰ τὴν παραδοχὴν μάλιστα τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑτοίμη νὰ δεχθῇ, τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λέσβου κ. βουλευτοῦ, ὅπως ἡ εὕρεσις κενῶν δοχείων μέσα εἰς παντοπωλεῖα ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν, ὅτι ἐγένετο νόθευσις τοῦ ἐλαίου διὰ σπορελαίου. Τώρα ἐπιθυμῶ κύριοι, νὰ κανονίσω τὴν θέσιν μου ἀπέναντι αὐτῶν τῶν δύο ἀλληλοσυγκρουομένων συμφερόντων. Εἶπον καὶ προχθὲς καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι τὸ Κράτος ἐδείχθη ὄχι ἄστοργον, ἀλλ’ ἐχθρικὸν κυριολεκτικῶς ἀπέναντι τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, ὅταν καὶ μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου ἐξακολουθοῦσε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαιολάδου καὶ δὲν ἠρκεῖτο μόνον εἰς τοῦτο, ἀλλὰ ἐπέβαλε καὶ διατίμησιν. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐνεργείας αὐτῆς ὑπῆρξε ποῖον; Εἰς ἕνα τῶν νομῶν τῆς Κρήτης, τὸ Ἡράκλειον, νὰ ἐκκριζωθοῦν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, κατὰ μίαν στατιστικὴν τῆς ὁποίας τὴν ἀκρίβειαν δὲν μπορῶ νὰ βεβαιώσω, ἀλλ’ ἡ ὁποία περιέχεται εἰς τὸ δελτίον τοῦ ἐπιμελητηρίου Ἡρακλείου, συνέβη λέγω, νὰ ἔχωσι ἐκκριζωθῇ ἀκριβῶς 500.000 ἐλαιοδένδρων. Αὐτὰ εἶναι τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἐχθρικῆς καὶ τῆς μωρᾶς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἤσκησεν τὸ Κράτος ἀπέναντι τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς. Μοῦ παρέχεται μάλιστα ἡ πληροφορία ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τὸ Κράτος ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὅτε ἀπηγορεύετο ἡ ἐξαγωγὴ ἄνευ ἀδείας, νὰ δίδῃ τὰς ἀδείας ἐκθέτουσα ταύτας εἰς πλειοδοσίαν, δηλαδὴ τὸ Κράτος ἔλεγεν· «ἀπαγορεύω τὴν ἐξαγωγήν, δίδω ὅμως ἄδειαν πρὸς ἐξαγωγήν, ἀλλὰ θὰ δώσω εἰς ἐκείνους ποὺ θὰ μοῦ δώσουν περισσότερα». Φαντασθῆτε ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῇ κανεὶς ἐχθρικοτέραν ἐνέργειαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ φαντασθῆτε, ἐὰν ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἦτο δυνατὸν νὰ εἶχε ὀλιγώτερον καταπληκτικὰ ἀποτελέσματα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐν τῷ νομῷ Ἡρακλείου καὶ φαίνεται γενικῶς εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§271Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀφοῦ ἔτυχε νὰ βγῇ νόμος διὰ τοῦ ὁποίου νὰ τιμωρηθῇ ἡ κοπὴ τῶν κλάδων ἄνευ ἀδείας.

§272Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν προηγουμένην λοιπὸν συνεδρίασιν ὑπεστήριξα, καίτοι ἀναγνωρίζω ὅλην αὐτὴν τὴν ἐχθρικὴν ἐν τῷ παρελθόντι στάσιν τοῦ Κράτους ἀπέναντι τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς καὶ μολονότι ἐτόνισα, ὅτι ἡ μὴ πολὺ συμπαθὴς στάσις συνεχίζεται καὶ σήμερον ἀκόμη διὰ τῆς διατηρήσεως τῆς βαρυτέρας φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἐλαιολάδου ἡ ὁποία διὰ τὸ ἐξαγόμενον ἐλαιόλαδον ἀνέρχεται εἰς 26% ἐπὶ τῆς ἀξίας, ἰσχυρίσθην ὅμως, ὅτι μεθ’ ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀναγνωρίζω, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ, ὅπως φθάσωμεν εἰς τὴν κατάπνιξιν τῆς βιομηχανίας τῶν σπορελαίων, ὄχι μόνον, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς νέας βιομηχανίας, ἡ ὁποία ἀρχίζει ὑπὸ καλλίστους οἰωνοὺς καὶ ἡ ὁποία προήχθη μέχρι σήμερον τόσον πολύ, ὥστε νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι καὶ εἰς τὸ μέλλον θ’ ἀκολουθήσῃ τὰ αὐτὰ βήματα, μὲ ὅλα τὰ βάρη τὰ ὁποῖα εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ τῆς ἐπιβάλωμεν, ἀλλὰ διότι πρόκειται περὶ βιομηχανίας ἡ ὁποία ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ συντελέσῃ, ὅπως εἰς τὰς βορείους ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος δίδει συστηματικωτέραν παραγωγὴν τῶν ἐλαιολάδων τὰ ὁποῖα χρησιμεύουν, ὡς πρῶτα ἔλαια, ἀλλὰ καὶ διότι ἀποβλέποντες, ὅπως ἐξασφαλίσωμεν εἰς τὸν ὑπὸ τόσας δεινὰς περιστάσεις διατελοῦντα λαόν, εὐημερίαν, θέλομεν νὰ κάμωμεν ὥστε νὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα ὁ καταναλωτὴς ἀγοράζων σπορέλαιον, νὰ τὸ φάγῃ μὲ τιμὴν πολὺ μικροτέραν τῆς τοῦ ἐλαίου. Ἐθεώρησα δὲ τότε καθῆκόν μου, νὰ εἴπω, ὅτι τὸ σπορέλαιον εἶναι πολὺ ὑγιεινὸν καὶ πολὺ καλὸν λάδι καὶ ὅτι εἶναι πολλαὶ χῶραι πολιτισμέναι αἱ ὁποῖαι τὸ τρώγουν κατὰ προτίμησιν. Καὶ βέβαια ἐννοοῦσα, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παράγεται εἰς μερικοὺς τόπους εἶναι ἀπόδειξις, ὅτι ὁ Θεὸς ἀγαπᾷ τὸν ἄνθρωπον. Δὲν θὰ ἔπρεπε ἂν οἱ ἐλαιοπαραγωγοί, ἂς εἴπωμεν ἰδιαιτέρως τῆς πατρίδος μου, νομίζουν, ὅτι τοὺς κατέστρεψα τὰ συμφέροντά των, δὲν ἐπιθυμῶ, ὅπως οἱ βιομήχανοι τοῦ σπορελαίου νομίζουν, ὅτι θὰ τοὺς πραστατεύσω πέραν τοῦ σημείου ποῦ νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθόν. Δὲν εἶμαι προστάτης τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, οὔτε τοῦ σπορελαίου. Προσπαθῶ νὰ ἐναρμονίσω τὰ συμφέροντα, ὥστε ἡ δυνατὴ ὑπὸ τοῦ Κράτους πρόνοια πρὸς τὰς δύο παραγωγὰς νὰ εἶναι ὁμοία. Τὰ σπορέλαια, πρέπει νὰ ἀναγνωρίσητε, ὅτι καὶ ἂν μείνουν εἰς πέντε καὶ ἥμισυ δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, περιορίζεται ἡ προστασία διὰ τοῦ εἰσαγομένου δασμοῦ ἐπὶ τῶν σπορελαίων, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς φορολογίας τὴν ὁποίαν θὰ δεχθῶ ἐπὶ τῶν σπόρων, εἶναι ἀρκετὰ καλή, διότι ἀνέρχεται εἰς 30%. Ἄν κύριοι μία βιομηχανία ἡ ὁποία εἶναι ἤδη γεννημένη δὲν μπορεῖ νὰ σταθῇ μὲ προστασίαν 30%, ἡ ὁποία τῆς παρέχεται, μὰ τὴν ἀλήθειαν δὲν εἶναι ἀξία νὰ τὴν προστατεύσωμεν περαιτέρω. Θὰ προτιμοῦσα νὰ σκεφθῶ, ὅτι ἂν εἶναι τὰ πράγματα ἔτσι, ἂς φύγῃ ἀπὸ τὴν μέση διὰ νὰ σώσωμεν τὸν καταναλωτήν, διότι τότε θὰ ἤξιζε τὸν κόπον νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν φορολογίαν τῶν 5%. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρότασις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς τῆς Λέσβου, ὁ ὁποῖος εἶναι προστάτης κυρίως τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, ἔδειξε πνεῦμα ἐπιθυμίας ὅπως ἐξεύρωμεν μίαν λύσιν ἱκανοποιοῦσαν καὶ τὰ δύο μέρη, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαίτησιν τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς ἐλαίου τῆς σόγιας, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λέσβου εὐτυχῶς ἐδέχθη, ὅτι ὅταν ἀναμιχθῇ ἡ σόγια μὲ βαμβακέλαιον διακρίνεται ἀμέσως κάθε νόθευσις καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἀπαγορεύεται, τόσον μᾶλλον καθ’ ὅσον θὰ προσεκρούωμεν εἰς ὑποχρεώσεις διεθνεῖς τὰς ὁποίας ἔχομεν συνάψει μετὰ γείτονος χώρας. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λέσβου εἰσηγήθη ἐπίσης τὴν ἐλάττωσιν τῆς δεκάτης τοῦ ἐλαίου ἀπὸ 7 εἰς 6 λόγῳ τοῦ ὅτι διὰ τῆς ἐπιβαλλομένης τὸ πρῶτον σήμερον φορολογίας ἐπὶ τῶν σπορελαίων πρόκειται ὁ προϋπολογισμός, νὰ ἐνισχυθῇ καὶ ἑπομένως θὰ ἦτο δίκαιον νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν φορολογίαν ἡ ὁποία μάλιστα ἐλάττωσις θὰ ἐπεζητεῖτο καὶ ἐπὶ τοῦ σπορελαίου. Ἐγὼ δηλῶ, ὅτι πράγματι ἂν ἐκ τῆς φορολογίας πρόκειται νὰ εἰσπράξωμεν ποσὰ ἐπαρκῆ, ὅπως ἐλαττωθῇ κατὰ 100–1)100 ἡ φορολογία, θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ τὴν δεχθῶ. Καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, ὥστε ἂν ὄχι τώρα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς προσεχοῦς χρήσεως, ὁ ὁποῖος θὰ εἰσαχθῇ ἐντὸς τοῦ Ἰανουαρίου, νὰ ἐλαμβάνετο ἡ προσήκουσα πρόνοια. Διότι ὅπως εἶπον πρὸ μικροῦ ἀκόμη ἡ φορολογία τοῦ ἐλαίου εἶναι βαρυτάτη ὅταν ὑπολογισθοῦν ὅλαι αἱ φορολογίαι, διότι δὲν ἠξεύρω διατὶ ἐδείχθη ἡ προτίμησις εἰς τὸ λάδι.

§273Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μέχρι τοῦδε προέβη εἰς δύο ἐλαττώσεις τοῦ ἐλαίου. Πρώτη ἐλάττωσις 2% τοῦ προσθέτου ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ ἐπὶ τῆς δικτατορίας ἐπιβληθέντος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δεκάτην ἡ Κυβέρνησις ἐλάττωσε τὴν τιμὴν τοῦ ἐλαίου ἀπὸ 32 εἰς 25 δραχμάς. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχυρισθοῦν οἱ ἐλαιοπαραγωγοί, ὅτι ἔχουν ἀδικηθῇ ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§274Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διωρθώθη ἓν ἄδικον.

§275Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν νέαν ἐλάττωσιν, βεβαίως αὐτὴ θὰ κριθῇ ἐὰν καὶ ὅταν ἐπιβληθῇ ἡ φορολογία της καὶ κατὰ τὴν ἀπόδοσιν αὐτῆς.

§276Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὴν τὴν δήλωσιν ἔχω νὰ κάμω· λοιπὸν τώρα, θὰ δεχθῶ ἄλλο ἢ μᾶλλον θὰ προτείνω ἓν ἄλλο, ν’ ἀπαγορευθῇ διὰ νόμου ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἐξαγωγῆς ἐν τῷ μέλλοντι τοῦ ἐλαιολάδου, διὰ διαταγῆς τοῦ ὑπουργοῦ ἢ διὰ διατάγματος (χειροκροτήματα). Τώρα ἔχω νὰ εἴπω μερικὰς λέξεις διὰ τὸ τελευταῖον μέρος τοῦ κ. βουλευτοῦ Λέσβου. Θὰ εἶμαι εὐτυχὴς νὰ ἴδω τὸν γεωργικὸν κόσμον ἐργαζόμενον ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, ὥστε νὰ κατορθώσῃ τὰς ἀντιλήψεις του νὰ τὰς κάμῃ σεβαστάς. Ἀλλὰ θὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς κατηγορίας, ὅτι ἐπειδὴ δὲν εὑρίσκεται ὠργανωμένος σήμερον ἀγνοεῖται καὶ δυναστεύεται. Κάθε ἄλλο παρὰ νὰ ἀγνοεῖται καὶ δυναστεύεται ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν.

§277Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι διὰ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν.

§278Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχει καλῶς. Ἀλλὰ εἴμεθα διατεθειμένοι ὅσον μᾶς εἶναι δυνατὸν διὰ τῶν σχεδίων νόμων, τὰ ὁποῖα προσεχῶς θὰ ὑποβάλλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποδείξωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται ὅλην τὴν στοργὴν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ εἰς τὴν κατ’ ἐξοχὴν παραγωγικὴν αὐτὴν τάξιν. Αὐτά, κύριοι, τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ εἴπω σήμερον καὶ θὰ παρακαλέσω, ὅπως ψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ μὲ τὴν πρόσθετον τροπολογίαν, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαιολάδου, ὅπως εἶπον (χειροκροτήματα).

§279Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ἄρθρον 3 λέγει, ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἀπαγορεύεται ἡ εἰσαγωγὴ ἢ μεταφορὰ σπόρων καὶ σπορελαίων καὶ λοιπῶν φυτικῶν ἐλαίων εἰς τὰς ἐλαιοπαραγωγικὰς περιφερείας Κρήτης, Λέσβου καὶ Κερκύρας». Ἡ αἰτία τῆς ἀναγραφῆς ταύτης εἶναι προφανής, διότι πρόκειται περὶ περιφερειῶν ἐλαιοπαραγωγῶν. Θὰ ἤθελον νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Λευκάδος, Μεσσηνίας, Παξῶν, Χαλκιδικῆς, Σάμου καὶ Πρεβέζης» καὶ θὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις, ὅτι θὰ δύναται διὰ διατάγματος νὰ ἐπεκτείνεται αὐτό.

§280Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μίαν δήλωσιν ἔχω νὰ κάμω. Ἐρωτῶμαι ἐὰν θὰ εἶναι ἐλευθέρα ἡ πώλησις τοῦ σπορελαίου εἰς τὴν Κέρκυραν. Εἶναι περιττὸν νὰ τὸ εἴπω, διότι δὲν τὸ διενοήθησαν κἂν οἱ ἡγούμενοι αὐτῆς τῆς ἀρχῆς. Ὄχι μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω, ὅτι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄνθρωποι μορφωμένοι νὰ μὴ κάμουν προπαγάνδαν ὑπὲρ τοῦ ἐλαίου. Εἶπα καὶ προχθὲς θὰ ἤθελα ὅλος ὁ κόσμος ἐὰν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ τρώγῃ σπορέλαιον μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶμαι καὶ ἐγώ. Ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος, διὰ νὰ ἔχῃ τοὐλάχιστον κατανάλωσιν. Νομίζω, ὅτι εἶναι μία συμβιβαστικὴ λύσις ἀνταξία πρὸς τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§282Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ σπορελαίου καὶ ἡ μεταφορὰ τοῦ σπορελαίου εἰς τὸν νομὸν Μεσσηνίας, παραιτοῦμαι.

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαΐμης.

§284Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Παρακαλῶ ὅπως περιληφθῇ διάταξις καθ’ ἣν τὸ ἐλαιόλαδον δὲν θὰ ὑπόκειται τοῦ λοιποῦ εἰς διατίμησιν καὶ τοῦτο πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως χαραχθείσης λαϊκῆς πολιτικῆς.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§286Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω, ὅπως τὰ εὐεργετικὰ μέτρα τοῦ νομοσχεδίου ἐπεκταθοῦν καὶ ἐπὶ τῆς Λευκάδας, κατόπιν ὅμως τῆς δηλώσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§288Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀγὼν εἶναι κατὰ τοῦ σπορελαίου. Ἀλλὰ τὸ λινέλαιον δὲν πταίει τίποτε. Τὸ λινέλαιον δὲν μπορεῖ οὔτε νὰ νοθευθῇ, οὔτε νὰ συναγωνισθῇ τὸ ἐλαιόλαδον. Πρέπει νὰ δηλωθῇ, ὅτι ἡ διάταξις ἡ ἀπαγορευτικὴ δὲν ἐφαρμόζεται καὶ ἐπὶ τοῦ λινελαίου, διότι τὸ λινέλαιον οὔτε συναγωνιστής, οὔτε νοθευτὴς τοῦ ἐλαιολάδου εἶναι......

§289Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐπρότεινα νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐδέχετο.

§290Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τοῦ λινελαίου τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον μόνον διὰ τὴν βιομηχανίαν.

§291Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἀπαγορεύεται εἰς ἕνα μπακάλι νὰ πωλῇ εἰς τὸ μαγαζί του λινέλαιον.

§292Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὅταν δὲν εἶναι βρώσιμον.

§293Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὁμιλοῦμεν διὰ τὸ βιομηχανικὸν λινέλαιον.

§294Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὁμιλεῖ τὸ νομοσχέδιον, οὔτε περὶ λινελαίου, οὔτε περὶ ρητινελαίου.

§295Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἄς γίνῃ μία δήλωσις, ὅτι δὲν ἀφορᾷ ἡ ἀπαγόρευσις τὸ βιομηχανικὸν λινέλαιον.

§296Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ὑπάρχουν λινέλαια τὰ ὁποῖα εἶναι βρώσιμα καὶ συναγωνίζωνται τὰ σπορέλαια.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς ἔχει τὸν λόγον.

§298Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἰσθάνομαι τὴν κούρασίν σας, ἔπειτα ἀπὸ τόσην συζήτησιν. Παίρνω τὸ θάρρος ἀπὸ τὰ καλά σας λόγια καὶ τὴν πολὺ καλὴν διάθεσιν τὴν ὁποίαν ἐδείξατε διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, τὴν καταδίωξιν τῆς ὁποίας τόσον παραστατικὰ παρεστήσατε, ἴσως μάλιστα καὶ ὀλιγώτερον τῆς ἀληθείας καὶ τῆς πραγματικότητος. Ἐγὼ θὰ σᾶς κάμω ἐν τούτοις, κ. Πρόεδρε, μίαν πρότασιν· διὰ νὰ διευκολύνητε τοὺς μικροὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τοὺς ἀφήσετε ἕνα ποσοστὸν ἀφορολόγητον, διὰ τὴν ἀτομικήν των χρῆσιν. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐγένετο μεγάλη κατάχρησις ἐγὼ κάμω αὐτὴν τὴν πρότασιν· διότι δὲν τολμῶ νὰ κάμω μίαν ἰδιαιτέραν πρότασιν ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν περιφέρειαν ἐκ τῆς ὁποίας κατάγομαι· ἡ Εὔβοια ἀποτελεῖται ἀπὸ νήσους. Θὰ ἤθελον λοιπὸν νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως ἐγκρίνητε καὶ ἡ φορολογία τῆς δεκάτης καταργηθῇ καὶ ἀντικατασταθῇ μὲ τὸν ἐξαγωγικὸν φόρον, ὁσοσδήποτε βαρὺς καὶ ἂν εἶναι, ἐὰν θέλετε μάλιστα, ἐγὼ δέχομαι ἐξ ὀνόματος τῶν συμπολιτῶν μου, νὰ εἶναι μεγαλύτερος ἐξ ἐκείνου τὸν ὁποῖον πληρώνει.

§299Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ τὰ κάμωμεν αὐτά· ὄχι αὐτὴν τὴν ὥραν.

§300Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἀπὸ τοῦ φορολογικοῦ ἔτους τοῦ ἑπομένου.

§301Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς βρασμὸν ψυχικῆς ὁρμῆς, δὲν μποροῦμε νὰ ψηφίσουμε ἕνα τέτοιο πρᾶγμα. Κάμετε τὴν σύστασίν σας εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ μεθαύριον ποὺ θὰ ξαναγυρίσωμε νὰ τὸ ψηφίσωμεν. Ἀπόψε δὲν μποροῦμε.

§302Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διατὶ θέλετε τὴν ἐξαίρεσιν τῶν ἄλλων ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν; Διατὶ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν εἰδικῶς οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ οἱ ἰδικοί σας νὰ μὴ πληρώνουν φόρον, ἀτομικῆς καταναλώσεως;

§303Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τέλος πάντων, εἶναι δίκαιον.

§304Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὡς πρὸς τὰς ἄλλας νήσους ἐφαρμόζεται τὸ σύστημα αὐτό. Ἤθελον λοιπὸν καὶ εἰς τὰς νήσους αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὴν Εὔβοιαν, νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§305Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§307Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅσῳ τὸ δυνατὸν συντομώτερον ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τῆς δεκάτης, διότι πραγματικῶς οἱ παραγωγοὶ δὲν πληρώνουσι 10% ἀλλὰ 11%.

§308Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς εἰς τὴν Κρήτην πληρώνομεν 26%.

§309Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Νὰ δηλωθῇ ἐπίσης, ὅτι τὰ λινέλαια τὰ μὴ βρώσιμα δὲν συμπεριλαμβάνονται εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν. Τὰ βρώσιμα μόνον λινέλαια ἐξαιροῦνται.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀσκεπίδης ἔχει τὸν λόγον.

§311Ν. ΑΣΚΕΠΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ διασαφηνισθῇ πλήρως ἡ λεπτομέρεια τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δηλαδὴ εἰς τοὺς περιορισμοὺς τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάγεται καὶ τὸ χονδρικὸν ἐμπόριον.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιτσίλιας ἔχει τὸν λόγον.

§313Π. ΤΣΙΤΣΙΛΙΑΣ. Δύο λέξεις μόνον. Σᾶς παρέχω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐν Ἑλλάδι εἰσάγεται τὸ σπορέλαιον, εἰς ἄλλας χώρας παύει τοῦ νὰ καταναλίσκεται καὶ νὰ τρώγεται τὸ ἐλαιόλαδον.

§314Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς ποίας χώρας;

§315Π. ΤΣΙΤΣΙΛΙΑΣ. Εἰς τὴν Αὐστραλίαν.

§316Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Γνωρίζετε τὶ γίνεται εἰς Ἀμερικήν, Ἀγγλίαν καὶ Γερμανίαν;

§317Π. ΤΣΙΤΣΙΛΙΑΣ. Δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ εἰς τὴν προκυμαίαν τοῦ Σίδνεϋ, παρέστην μάρτυς ὅπου ἀπεβιβάζοντο 1000 κιβώτια ἐλαιολάδου Ἰταλικοῦ καὶ Ἑλληνικοῦ.

§318Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ προτείνετε;

§319Π. ΤΣΙΤΣΙΛΙΑΣ. Τὴν προστασίαν τοῦ ἐλαίου.

§320Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ κάμομεν.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἄρθρον 1ον. (ἀναγινώσκει).

§322ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸν ἄρθρον 1ον ἀναγινώσκεται δὲ καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, τὸ ἄρθρον 3, προσθήκη τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἄρθρον 4, τὸ ἄρθρον 4 γίνεται δεκτὸν ὡς ἄρθρον 5 τροποποιούμενον, τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἄρθρον 6, τὸ ἄρθρον 7 ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου καὶ τὸ ἄρθρον 8).

§323Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι λόγῳ τῶν μέτρων αὐτῶν θὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ βιομηχανία, προτείνω τὰ ἑξῆς! Εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ πλακοῦς, αὐτὸς ἐξάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ ἐπιστρέφηται ἡ ἀναλογία τοῦ δασμοῦ.

§324Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὴν τελευταίαν στιγμὴν δὲν ἠμποροῦμε νὰ κάμωμεν δεκτὰς τροπολογίας μὴ μελετημένας κάμετε μίαν πρότασιν νόμου.

§325Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν μποροῦν νὰ γίνουν αἱ τροπολογίαι.

§326Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως. Ἂς κάμωσι πρότασιν νόμου, διὰ νὰ συζητηθῇ ἰδιαιτέρως. Δὲν ἠμποροῦμε τὴν τελευταίαν στιγμήν.

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ Τελωνειακοῦ δασμολογίου Νόμων». Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§328Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ αἱ μεταπολεμικαὶ κοινωνικαὶ συνθῆκαι αἱ ὁποῖαι ἐξηνάγκασαν πάντοτε τὰς Κυβερνήσεις, ὅπως λαμβάνωσι διάφορα μέτρα, ἵνα ἀντιμετωπίσωσι τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας, ἠνάγκασαν καὶ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἀπόφασιν καὶ θέσῃ ἐνώπιον ἡμῶν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον διὰ τῆς ἄρσεως μέρους τοῦ σίτου εἰς βάρος τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου. Αἱ γενικαὶ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται μεταπολεμικῶς, κύριοι βουλευταί, αἰτίαν ἔχουσι τὴν γενικὴν παράλυσιν τῆς κοινωνίας καὶ ὡς βαθυτέραν ἀκόμη αἰτίαν ἔχουσι τὴν προσπάθειαν τοῦ συνόλου ἡμῶν ὅπως ἀποβλέψωμεν εἰς ἕκαστος ἐξ ἡμῶν καὶ ζήσωμεν εἰς βάρος τοῦ πραγματικοῦ παραγωγικοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Μεταπολεμικῶς παρατηρεῖται ἡ προσπάθεια μεταξὺ τῶν ἀστυκῶν τάξεων, ὅπως ἐπιδοθοῦν εἰς εὔκολα ἐπαγγέλματα καὶ κερδίσωσι τὸν ἄρτον των. Μεταπολεμικῶς παρατηρεῖται καὶ κἄτι ἄλλο, ἡ προσπάθεια μᾶλλον ἡ τάσις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, λόγῳ τοῦ ὅτι εἶναι ἐγκαταλελειμμένος, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν λαμβάνονται ἀρκοῦντα προστατευτικὰ μέτρα ὑπὲρ αὐτῶν, νὰ ἐγκαταλείψωσι τοὺς ἀγροὺς καὶ νὰ πολλαπλασιάσωσι τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων τῶν πόλεων, δηλαδὴ νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν σημεῖον, ὥστε ἡ λεγομένη ἀστυφιλία, νὰ ἀποτελῇ τὴν ἀσθένειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν παρατηροῦμεν τὴν τάσιν αὐτῆς τῆς Ἑλληνικῆς Κοινωνίας, ὅπως ἐγκαταλείψῃ τοὺς ἀγροὺς καὶ ἐγκατασταθῇ εἰς τὰς πόλεις, ὅπως πολλαπλασιάσῃ τὰ ὑπάρχοντα ἐπαγγέλματα τὰ παρασιτικά, λέγω, ἐπαγγέλματα, ὅπως πολλαπλασιάσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν μεταπρατῶν καὶ ὅλων τῶν ἄλλων παρασιτικῶν ἐπαγγελμάτων, τὴν στιγμὴν ταύτην ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται καὶ εἰσάγει ἐνώπιον ἡμῶν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπεται ἐλάτωσις τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου πρὸς προστασίαν τῶν καταναλωτῶν, ἵνα καταστήσῃ εὐθηνὸν τὸν βίον των, κατ’ οὐσίαν ὅμως φαινομενικῶς. Ἐνῷ ἀντιθέτως ἐὰν ἐξετάσωμεν βασικώτερον τὸ ζήτημα καὶ κατανοήσωμεν τοῦτο, θὰ ἴδωμεν ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἀντανακλᾷ ὁλοκληρωτικῶς εἰς βάρος τοῦ συνόλου καὶ οὐχὶ μόνον τοῦ σιτοπαραγωγικοῦ κόσμου καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ γεωργικοῦ κόσμου. Ἠκούσαμεν προχθὲς τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως λέγοντα, ὅτι προσπάθεια τῶν Κυβερνήσεων μεταπολεμικῶς εἶναι, ὅπως ἐναρμονίσωσι τὰς σχέσεις τῶν διαφόρων κοινωνικῶν τάξεων τῶν συγκρουομένων οἰκονομικῶν σχέσεων καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ προγράμματός της εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ πατάξῃ οἱανδήποτε τάξιν, ἡ ὁποία θὰ θελήσῃ εἰς βάρος τῆς ἄλλης τάξεως νὰ ζήσῃ. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι ἡ μόνη τάξις ἡ ὁποία μέχρι σήμερον δὲν ὕψωσεν τὴν φωνήν της, ἀλλ’ οὔτε ἐσηκώθη διὰ νὰ ζητήσῃ τὰ δικαιώματα ἀπὸ τὴν κρατοῦσαν τάξιν, εἶναι ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν ἐν τῷ συνόλῳ. Εἶναι ἡ τάξις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀπὸ πρωΐας μέχρι βαθυτάτης νυκτὸς ἀγωνίζεται, ἀποδίδει καὶ ζῶμεν ὅλοι εἰς βάρος τοῦ προϊόντος της. Εἶναι ἡ τάξις ἐκείνη ἐν ὀνόματι τῆς ὁποίας εὑρίσκονται τὰ ὀργανωμένα Κράτη. Τὴν τάξιν αὐτὴν χωρὶς νὰ ἔχωμεν λάβη μέτρα πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς της, τὴν πλήττομεν θανασίμως.

§329Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι αὐτὸ ἀκριβές.

§330Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω ἰδικήν μου γνώμην. Ζῶν μεταξὺ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἐπὶ ὁλόκληρα ἔτη, ἔπεισα τὸν ἑαυτόν μου περὶ τούτου ἀπολύτως καὶ τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι εἶναι ὁ μόνος κόσμος ὁ ὁποῖος εἶναι ἐγκαταλελειμμένος, διότι τοιουτοτρόπως εἶναι δημιουργημένη ἡ κοινωνία του. Ἐγκατεστημένη ἡ κοινωνία τῶν ἀγροτῶν εἰς μικρὰς κοινωνίας, ἐντὸς τῶν ἀγρῶν ἐγκαταλελειμμένη ἀπὸ ἀπόψεως ἐκπαιδεύσεως, ἐγκαταλελειμμένη ἀπὸ ἀπόψεως διαπαιδαγωγήσεως ἀγροτικῆς κοινωνίας, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζονται ὅλα τὰ Κράτη, εἶναι καὶ ἐκείνη ἡ κοινωνία, ἡ ὁποία ἔχει ἐγκαταλειφθῆ οὐσιαστικῶς καὶ οὐδέποτε ἐπροστατεύθη. Προσεπάθησα καὶ ἐγὼ ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών μου μελετῶν ἐπὶ ἔτη, ἐπὶ ἡμέρας ὁλοκλήρους νὰ ἀνεύρω, ἐὰν πραγματικῶς τὰ ληφθέντα μέτρα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς συντελεσθείσης αὐξομοιώσεως, δηλαδὴ διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου καὶ διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς δραχμῆς ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν κατὰ μίαν μονάδα, ἐὰν ὄντως ἐπῆλθεν οἰκονομία ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὠφελήθησαν γενικώτερον αἱ καταναλωτικαὶ τάξεις. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πρόθεσις ἡμῶν δὲν εἶναι ν’ ἀντιπολιτευθῶμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ πρόθεσις ἡμῶν ἀνερχομένων εἰς τὸ βῆμα εἶναι νὰ διαφωτίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν ὑστάτην ταύτην στιγμήν, νὰ τὴν παρακαλέσωμεν ὅπως ἀπόσχῃ ἀπὸ τοῦ νὰ λάβῃ ἓν μέτρον τόσον καταθλιπτικόν, τόσον καταστρεπτικόν, διὰ τὸ σύνολον τῆς κοινωνίας. Λέγω, ὅτι προσεπαθήσαμεν καὶ ἡμεῖς, νὰ πείσωμεν τὸν ἑαυτόν μας, νὰ πείσωμεν τὴν συνείδησιν μας, νὰ πείσωμεν τὸ λογικόν μας, ἐὰν ὄντως ἐπέρχεται κἄποια βελτίωσις τῆς ζωῆς καὶ ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν ἀποδεικνύεται, ὅτι μὲ τὴν συντελεσθεῖσαν αὐξομείωσιν, ὄντως οὐδεμία ἐπέρχεται βελτίωσις γενικωτέρα, ἀλλὰ μᾶλλον ἱκανὴ αὔξησις τῆς ἀξίας τῶν πόρων τῆς ζωῆς παρατηρεῖται. Ἄς ἐξετάσωμεν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν καταναλωτικὴν κατάστασιν μιᾶς μικρᾶς ἀστικῆς οἰκογενείας τῶν πόλεων, μιᾶς ἑξαμελοῦς οἰκογενείας, ἵνα ἴδωμεν, ὅτι ἀντὶ τῆς λεγομένης ἐλαττώσεως τοῦ κόστους τῆς ζωῆς ἔχομεν θετικὴν αὔξησιν μόνον διὰ τοὺς ἀνθρώπους τῶν πόλεων, πραγματικαὶ δὲ καὶ οὐσιαστικαὶ ζημίαι, διὰ τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἀγρῶν. Καὶ ἰδοὺ πῶς: Ἡ τιμὴ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, διὰ μίαν οἰκογένεια ἑξαμελῆ ἀστικήν, εἶναι ἐν συνόλῳ 5,500 δραχμαὶ μηνιαίως, ἐλαττωμένου τοῦ ἐνοικίου τὸ ποσὸν τοῦτο κατέρχεται εἰς 4940. Ἐκ τῆς μελέτης τῶν ἀριθμῶν εὑρίσκομεν, ὅτι ἐνῷ μία ἑξαμελὴς οἰκογένεια ἐτησίως ἐπιβαρύνεται μὲ τὴν μίαν δραχμὴν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ, διὰ δραχμῶν 1248 μὲ τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου ὠφελεῖται δραχμὰς 759 καὶ 48 λεπτὰ ἐτησίως, ἤτοι μένει ὑπόλοιπον παθητικὸν εἰς βάρος τῆς ἀστικῆς ἑξαμελοῦς οἰκογενείας ποσὸν δραχμῶν 488.52.

§331Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ μᾶς τὸ ἐξηγήσητε.

§332Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε λεπτομερείας; Εὐχαρίστως.

§333Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§334Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ προχθὲς σᾶς ἐδώσαμεν ἀριθμούς.

§335Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ ἀξίαν ἔχουν αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἐδώσατε ὅταν ἠξεύρῃ ὁ κόσμος αὐτὸ τὸ γενικὸν πρᾶγμα, ὅτι ἐλαττώσαμεν τὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν τοῦ σίτου καὶ ηὐξήσαμεν κατ’ ἴσον ποσὸν ἄλλους δασμοὺς καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι τό ψωμὶ εἶναι τροφὴ ἀπὸ τὴν ὁποίαν τρώγει ὁ λαός, ἐνῷ ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν ἄλλων δασμῶν, τινῶν τοὐλάχιστον ἐξ αὐτῶν, δὲν ἐπιβαρύνεται ὁ λαός, αἱ ἀπορώτεραι τάξεις. Ὅταν αὐτὸ τὸ ἠξεύρῃ ὁ λαός, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ πείσητε τὸν κόσμον, ἂν εἶσθε καλῆς πίστεως, ὅτι πραγματικῶς δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἐπιβαρύνεται ὁ κόσμος, διότι ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκτείνεται καὶ εἰς εἴδη πολυτελείας, ἐνῷ τὸ ψωμὶ δὲν εἶναι πολυτελείας. Ἑπομένως αὐτὴ εἶναι πολιτική διὰ τὴν ὁποίαν δὲν θέλω νὰ εἴπω τὴν λέξιν.

§336Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ εἴπετε, ὅ,τι θέλετε, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ μεταχειρίζεσθε τοιαύτας φράσεις, ὅταν οἱ ἀριθμοὶ περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε δὲν εἶναι ἰδικοί μας, εἶναι τῶν ἰδικῶν σας ὑπηρεσιῶν.

§337Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ σημαίνει ὅταν μᾶς δίδετε αὐθαιρέτους λογαριασμούς. Ποῖος σᾶς τοὺς ἔδωκε;

§338Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ τμῆμα στατιστικῆς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§339Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σεβαστέ μου, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπεσκέφθην ἀρκετὰ γραφεῖα στατιστικῆς, διὰ νὰ περισυλλέξωμεν τοὺς ἀριθμούς.

§340Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ τὴν στατιστικὴν δύνασθε νὰ βγάλετε ὅ,τι θέλετε καὶ νὰ κρεμάσετε καὶ κἄθε ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ γεγονὸς εἶναι γεγονός.

§341Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀριθμοὶ παρακολουθοῦν τὴν λογικήν, ὡς ἡ λογικὴ τοὺς ἀριθμούς· στηριζόμεθα ἐπὶ τῶν ὑπαρχόντων δεδομένων. Δὲν εἶναι δυνατόν, σεβαστέ μοι κ. Πρόεδρε, νὰ ὑπάρχῃ ἐν ἡμῖν ἡ πρόθεσις, ὅπως ἀντιπολιτευθῶμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ μόνον ἡ ἄδολος καὶ ἁγνὴ νὰ διαφωτίσωμεν καὶ νὰ προλάβωμεν καταστροφάς.

§342Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Πρόθεσις καὶ μεγάλη ἐκτεινομένη σαφέστατα εἰς τὰ σημεῖα τῆς γεωργικῆς μας πολιτικῆς.

§343Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι! Δὲν ἀληθεύει τὸ τοιοῦτον. Ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι μετὰ τῶν συναδέλφων ἡμῶν διατρέχοντες τὴν ὕπαιθρον χώραν διαλαλοῦμεν τὴν ἀγροτικὴν ὑμῶν πολιτικὴν κατὰ τὸ παρελθόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορούμεθα τὴν στιγμὴν ταύτην, ὅτι ἐρχόμεθα ἐκ προθέσεως ν’ ἀντιπολιτευθῶμεν χωρὶς νὰ πιστεύωμεν εἰς ὅσα λέγομεν.

§344Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὴν πολιτικὴν τῆς δημιουργίας Τραπέζης μὲ 1.800 ἑκατομ. καὶ αὐτὴν θέλετε νὰ μοῦ διαβάλετε.

§345Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ προεξοφλεῖτε τὴν συζήτησιν;

§346Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλομεν νὰ ξεκαθαρίσωμεν ποία εἶναι ἡ ἀντιπολίτευσις, ποῦ εὑρίσκεται ἡ ἀντιπολίτευσις, διότι ἡ ἀντιπολίτευσις εἶναι ἐδῶ (δικνύει τὴν πτέρυγα τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως) καὶ ὄχι ἐκεῖ (δικνύει τὴν πτέρυγα τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος).

§347Ι. ΚΟΚΚΙΝΑΤΟΣ. Ἔχομεν τηλεγραφήματα ἀπὸ τὸν γεωργικὸν κόσμον τῆς Ἠπείρου ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος τοῦ ἀραβοσίτου. Αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ γεωργοὶ μᾶς ζητοῦν ἐπιμόνως τὴν κατάργησιν τῆς φορολογίας τοῦ σίτου. Ἄς μὴ κάμνωμεν, λοιπόν, τὴν μικροπολιτικὴν αὐτοῦ τοῦ εἴδους.

§348Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θλιβόμεθα διὰ τὴν λογικὴν αὐτὴν καὶ διὰ τὴν ἐκτροπὴν τῆς συζητήσεως· ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης, τότε θὰ ἀποδειχθῇ τὶς ἔχει δίκαιον. Μετὰ λύπης μας παρατηρήσαμεν, ὅτι ἡ πρότασίς μας, ὅπως διαφωτίσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὰ λαμβανόμενα μέτρα δὲν εἶναι τὰ ἐνδεικνυόμενα, μετὰ λύπης μας ἐξαιρετικῶς παρετηρήσαμεν, ὅτι παρεξηγήθη ἡ προσπάθειά μας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως ἂν κρίνωμεν τὰ πράγματα, οὐδέποτε οὐδεὶς βουλευτής, θὰ θελήσῃ ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐντεῦθεν νὰ τρέχῃ νὰ ἀναψηλαφίσῃ καὶ νὰ ζητήσῃ στατιστικὰς καὶ ν’ ἀποδείξῃ μελετῶν ἐπιπόνως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ἀγαθῇ αὐτῆς προθέσει, ὅπως βελτιώσῃ τὴν θέσιν τοῦ λαοῦ, ὅτι προσάγει τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα συνολικῶς εἶναι εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Δὲν πρέπει λοιπόν, κ. συνάδελφοι, νὰ παρεξηγηθῇ ἡ προσπάθεια ἡμῶν τῶν νεαρῶν πολιτευομένων, δὲν πρέπει νὰ παρεξηγηθῇ, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τίθεται ἐμπόδιον ἐνώπιον ἡμῶν καὶ μᾶς λέγετε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μελετᾶτε τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν τὸν πληθυσμὸν ὁ ὁποῖος σᾶς ἐξέλεξε. Ἀλλ’ ἡμεῖς θὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν ἔρευνάν μας πιστεύοντες περισσότερον εἰς τοὺς ἀσχολουμένους μὲ τοὺς ἀριθμούς, παρὰ τοὺς λέγοντας διαφόρους θεωρίας καὶ λόγους κενοὺς χωρὶς πρακτικὴν ἀπόδοσιν.

§349Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι δὲν θὰ κατωρθώσητε νὰ πείσητε κανένα, ὅτι διὰ τῆς μειώσεως τῆς τιμῆς τοῦ ψωμιοῦ δὲν ἐπέρχεται ἐφθηνία βίου. Εἶναι πλέον ὁ οἰκονομικὸς αὐτὸς ὅρος ἀπαράβατος, ὅσον περισσότερον φθηνίνομεν τὸ ψωμὶ τόσον περισσότερον θὰ φθηνίνῃ καὶ ὁ βίος.

§350Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἰσχυρίζεται αὐτὸ ὁ κ. συνάδελφος.

§351Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγω αὐτό.

§352Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ὑποστηρίξητε, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἐπιφέρει ἀκρίβειαν τοῦ βίου, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅσον ἀφορᾷ τὰς περισσοτέρας λαϊκὰς τάξεις, διότι τὸ μὲν εἰσπρακτέον ποσὸν ἀπὸ ἀπόψεως δασμοῦ ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς δὲν πρόκειται νὰ ὑπερβῇ τὴν ἀπώλειαν τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ ὁ προϋπολογισμὸς ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου. Ἀλλ’ ἡ αὔξησις τοῦ μέτρου τούτου δὲν πρόκειται νὰ ἐπηρεάσῃ τὰς λαϊκὰς τάξεις ὑπὲρ ὧν ὑμεῖς ἀμύνεσθε, ἁπλούστατα διότι τὰ ποσοστὰ μὲ τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνονται δὲν ἐνδιαφέρουν τὰς λαϊκὰς τάξεις.

§353Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς εἶπα, ὅτι ἐζητήσαμεν πληροφορίας ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας αἱ ὁποῖαι ὑπολογίζουν τὸν τιμάριθμον καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπελόγισαν τὰ μεταξωτὰ καὶ τὰ εἴδη τῆς πολυτελείας, ἀλλὰ ὑπελόγισαν τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης, καὶ νὰ μᾶς κάμουν τὸν λογαριασμὸν ἐκ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται, ὅτι ἐπέρχεται αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου.

§354Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς ἄλλας ἐν Ἑλλάδι στατιστικὰς ὑπηρεσίας, πλὴν τῆς κεντρικῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας.

§355Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐστηρίχθη ἐπὶ τῆς στατιστικῆς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Πρόκειται καὶ σεῖς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐκθέσεως νὰ κάμητε συμπεράσματα ἢ ἔχετε πίνακας;

§356Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν καὶ πίνακας. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Οὐδέποτε εἰς τὸν βίον ἡμῶν ἐκάμαμεν πολιτικήν, ἀλλ’ ὅταν πρόκειται νὰ κρίνωμεν περὶ τοῦ ψωμιοῦ τοῦ λαοῦ, ἀγωνιζόμεθα νὰ εὕρωμεν τὴν πραγματικότητα διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ βελτιώσωμεν τὴν θέσιν ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας καὶ οὐχὶ λαμβάνοντες μέτρα ἀκατάλληλα, ὡς ἡ ἐλάττωσις τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου νὰ ἐπιδεινώσωμεν τὴν κατάστασιν καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ νὰ καταστρέψωμεν τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν προσπαθοῦντες νὰ πείσωμεν τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι ἐργαζόμεθα ὑπὲρ αὐτῆς.

§357Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σεῖς εἶσθε ἄνθρωπος τῆς ὑπαίθρου, παρακολουθῆτε τὸν ἀγρότην, δὲν θέλω ν’ ἀτενίσετε εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἐμελετήσατε. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ ὡς ἐργάτην, μία ἐργατικὴ οἰκογένεια ποίαν ἔχει κυρίαν βάσιν τῆς τροφῆς της; Τὸ ψωμί. Ὁ προϋπολογισμὸς της κυρίως εἶναι ἡ δαπάνη τοῦ ψωμιοῦ. Ὅταν λοιπὸν ἐλαττώνωμεν τὴν βασικήν της δαπάνην, πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ αὐξάνωμεν τὰ βάρη;

§358Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Δεληγιάννην καὶ εἰς ὑμᾶς κ. ὑπουργέ. Ἡ θεωρία, ὅτι τὸ ψωμὶ ἀποτελεῖ τὴν πρώτιστην ἀνάγκην, τοῦ ἀτόμου δὲν εἶναι ἀληθὲς καὶ προστατεύοντες κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὸν καταναλωτήν, τίποτε ἄλλο δὲν κάμνωμεν εἰ μὴ τὸ ἑξῆς (θόρυβος καὶ διαμαρτυρία). Προτιμότερον θὰ ἦτο ἀντὶ νὰ φωνάζητε, νὰ μάθετε ὡρισμένα δόγματα. Ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι τὸ δόγμα, ὅτι τὸ ψωμὶ εἶναι ἡ βάσις τῆς ζωῆς τῆς οἰκογενείας τῆς ἐργατικῆς, δὲν εἶναι ἀληθές. Τὸ δόγμα αὐτὸ εἶναι καταστρεπτικὸν ὅταν τὸ πιστεύει τις. Τὶ τὰ θέλετε ἡμεῖς πιστεύομεν εἰς ὡρισμένα δόγματα ἐπιστημονικά, σεῖς δὲν τὰ πιστεύετε. Μὰ πῶς τὸ ψωμὶ εἶναι ἡ βάσις ὅταν ἡ ζάκχαρις ὁ καφφὲς καὶ ὅλα τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα εἴδη ηὐξήθησαν, πῶς πιστεύετε τόσον εὐκόλως ἀφοῦ ὅλα ἔχουν ἀκριβαίνει.

§359Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς συναδέλφους νὰ ἀκούσωσιν τὸν ρήτορα. Ἄν ὑπάρχουν ἄλλαι γνῶμαι βεβαίως αὐταὶ θ’ ἀναπτυχθοῦν, δὲν νομίζω, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ γίνεται ἡ συζήτησις.

§360Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θέλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, ὅτι μονάχα μὲ τὸ ψωμὶ δὲν ζῇ ὁ λαός. Οὗτος διὰ νὰ ζήσῃ ἔχει ἀνάγκην παραλλήλως καὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα εἴδη διὰ νὰ ζήσῃ. Τὸ ψωμὶ δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δίδει ἀπολύτως ζωὴν εἰς τὸν ἄνθρωπον. Ὁ ἄνθρωπος δὲν ζῇ μὲ ἄρτον, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ μεγαλυτέρα δαπάνη του εἶναι ὁ ἄρτος· ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἀνάγκην πολλῶν τροφῶν. Ὁ ἄρτος μόνος δὲν ὠθεῖ τὸν ἄνθρωπον .... καὶ ὅταν αἱ ἄλλαι τροφαὶ εἶναι ἀκριβώτεραι ἡ μονομερὴς κατὰ μίαν δραχμὴν εὐθυνία τοῦ ἄρτου πνίγεται μέσα στὴν γενικὴν ἀκρίβειαν τῶν εἰδῶν. Οὕτω ἡ πολιτικὴ εἰς τὴν ὁποίαν πιστεύομεν δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ συνηγορήσωμεν εἰς μίαν τοιαύτην πολιτικὴν τοῦ ἄρτου τῆς Κυβερνήσεως ἀντίθετον τῶν γενικῶν τούτων συμφερόντων τοῦ λαοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κάμωμεν αὐτό, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν μπορεῖ νὰ φθάσῃ ἐκεῖ ὅπου θὰ φθάσῃ σήμερον ἡ κοινωνία, δηλαδὴ εἰς τὴν γενικὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς της. Πιστεύω λοιπόν, ὅτι μόνον διὰ τοῦ ἄρτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ ὁ λαός. Ἀποδεικνύεται, ὅτι μὲ τὴν φορολογίαν ἡ ὁποία προστίθεται ἐπὶ τῶν χρησίμων εἰδῶν, μηνιαίως ὑφίσταται ὁ καταναλωτὴς μίαν δαπάνην 104 δραχμῶν, ἤτοι ἐτησίως 1248 δραχ. πλὴν 759 καὶ 48 λεπτά, τὸ ψωμὶ τὸ ὁποῖον ὠφελεῖται δῆθεν, ἔχομεν 488 καὶ 82 λεπτὰ εἰς βάρος αὐτοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἑξαμελεῖς ἀστυκὰς οἰκογενείας. Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν εἰς τοὺς ἀγρότας. Ἐνῷ προστίθενται 1248 δραχ. ἐπὶ πλέον εἰς τοὺς ὤμους των, διὰ τῆς ἐμμέσου ταύτης φορολογίας τὰς ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὰ 20 στρέμματα τοῦ σίτου 520 δραχμὰς τοὺς ἀφαιροῦμεν δῆλον ὅτι τὴν ἀξίαν τῆς ἐργασίας του. Ἑπομένως ἡ ζημία τὴν ὁποίαν ὑφίστανται κατὰ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔχομεν καὶ κατὰ τὴν συνειδητὴν ἀντίληψιν καὶ πεποίθησίν μας, εἶναι 1768 δραχ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἀπὸ μίαν πραγματικὴν ἔρευναν εὕρωμεν καὶ δὲν δύναται κανεὶς νὰ ἐπιμείνῃ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπειδὴ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν καταναλωτικὴν δύναμιν τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ἀστὸς δὲν ὑφίσταται τόσην ζημίαν. Ἐγὼ θὰ ἀνατρέψω αὐτὴν τὴν γνώμην. Ἡ ἀγροτικὴ κοινωνία εὑρίσκεται εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον τὸ καταναλωτικὸν εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται καὶ ἡ ἀστυκὴ κοινωνία. Μέχρι τοῦ 1912 δὲν εἶχε τὴν αὐτὴν καταναλωτικὴν δύναμιν, ἀλλ’ ὅταν τὰ παιδιὰ τῶν ἀγροτῶν ἐπανῆλθον ἐκ τῶν πολέμων ἐσχετίσθησαν μὲ τοὺς ἀνθρώπους τῶν πόλεων, οἱ ἀγρόται ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἔγιναν περισσότερον καταναλωταὶ καὶ τὴν δύναμιν αὐτὴν τὴν καταναλωτικὴν τὴν γνωρίζουν ὅλα τὰ κέντρα τὰ ἀγροτικά, δηλαδὴ αἱ ἀστυκαὶ πόλεις αἱ ὁποῖαι εἶναι πέριξ τῶν ἀγροτικῶν κοινοτήτων. Οὕτω καὶ μόνον ἄλλως τε ἐξηγεῖται καὶ ἡ αὔξησις τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων μέσα εἰς τὰς πόλεις, διότι δὲν μπορεῖ κανεὶς βεβαίως νὰ τὴν ἀποδώσῃ εἰς τὴν καταναλωτικὴν δύναμιν τοῦ ἀγρότου. Αὐτὰ μᾶς ἐδίδαξεν ἡ ἑξαετὴς πεῖρα καὶ ἡ ζωὴ τὴν ὁποίαν ζῶμεν μέσα εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ τὰς μικρὰς ἀστυκὰς πόλεις. Καὶ ὅταν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας αὐτὰ τὰ γεγονότα, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀφήσωμεν ἀπαρατήρητα νὰ ἐξαγγέλωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ καταναλωτικὴ δύναμις τῶν ἀγροτῶν εἶναι ὀλιγωτέρα ἀπὸ τῶν ἀστῶν. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές, κ. συνάδελφοι, καὶ ὀφείλομεν ὅλοι νὰ προσέξωμεν εἰς τὴν πραγματικότητα. Καὶ ἐνῷ ἡμεῖς ἔχομεν αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς, ἡ Κυβέρνησις ἀντιθέτως πιστεύουσα θὰ ἐπιμείνῃ τὴν νύκτα ταύτην, ὅπως ἐπιψηφίσητε τὸ ὑπὸ κρίσιν ἡμῶν νομοσχέδιον. Ἡμεῖς ὅμως ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἀπὸ τὸν ὁποῖον προερχόμεθα καὶ πιστεύοντες, ὅτι παλαίοντες μεταξὺ τῶν ἄλλων τάξεων, τὸν σκληρὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν τῆς γῆς, οὐχὶ βεβαίως σήμερον ἀλλὰ ἡμέραν τινὰ—ἴσως λίαν προσεχῶς—θὰ ἀποδώσωμεν τὸ δίκαιον αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος ἐργάζεται μέσα εἰς τὴν γῆν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαμαρτυρηθῶμεν ἐντονώτατα κατὰ τῶν λαμβανομένων μέτρων, οὐχὶ διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὰς 300.000 ἢ 400.000 τῶν σιτοπαραγωγῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ προστατεύσωμεν αὐτὸ τοῦτο τὸ κοινωνικὸν οἰκοδόμημα τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ σύνολον ἑπομένως τῆς κοινωνίας. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ἀνάλογος ἐφαρμογὴ οὐχὶ ἀπολύτως, ἀνάλογος ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου τούτου ἐπέφερε εἰς τὴν Ρωσσίαν τ’ ἀντίθετα ἀποτελέσματα. Καὶ ἐκεῖ ἠθέλησαν οἱ κομμουνισταὶ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀγρότου νὰ τὴν συγκεντρώσουν εἰς τὰ κέντρα τὰ ἀστυκὰ καὶ νὰ διαθέσουν αὐτὴν εἰς τὴν ἀξίαν ποὺ ἤθελον εἰς τοὺς ἐργάτας των. Ἀλλ’ εἶδον ἀμέσως ὅμως τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα, ἀμέσως ἡ παραγωγὴ τοῦ σίτου περιωρίσθη εἰς 10 στρέμματα καὶ ἐπῆλθεν ὁ θάνατος ἐξ ἀσιτίας χιλιάδων οἰκογενειαρχῶν. Καὶ τὸ ἔτος τοῦτο, ὅπως πληροφοροῦμαι ἔχουν ἐκεῖ τὴν ἰδίαν κατάστασιν. Καὶ ὅταν ὁ ἀγρότης τὴν νύκτα ταύτην πληροφορηθῇ, ὅτι τοῦ ἐμειώσατε τὴν ἀξίαν τῆς παραγωγῆς του, ὅτι τοῦ ἀφαιρεῖτε τὸ ψωμὶ ὄχι τοῦ ἀγρότου μόνον προσωπικῶς, ὄχι μόνον τῆς συζύγου του, ἀλλὰ τοῦ δεκαετοῦς, τοῦ καὶ δεκαπενταετοῦς παιδιοῦ του, δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἀγρότης νὰ σᾶς συγχωρήσῃ μίαν τοιαύτην πρᾶξιν. Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. συνάδελφοι, νὰ ἐπικαλεσθῶ τὰ αἰσθήματα τῆς φιλανθρωπίας σας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ τοιαῦτα νὰ ὑπάρχωσιν ἐν ὑμῖν ἄφθονα, φθάνει νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν φιλανθρωπίαν σας ὑπὲρ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τοῦ συνόλου τῆς κοινωνίας, διότι ἐὰν τραυματίσωμεν τὴν παραγωγήν, θὰ περιορίσωμεν κατ’ ἀνάγκην αὐτὴν καὶ περιορίζοντες κατ’ ἀνάγκην αὐτήν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἡ γενικὴ οἰκονομία τῆς χώρας κατὰ μίαν φυσικὴν ἀνάγκην ἀδήριτον, θὰ στραφῇ ἐναντίον ἡμῶν καὶ θὰ καταλύσῃ καὶ τὰς ἰσχυροτέρας τῶν Κυβερνήσεων καὶ διότι μεταπολεμικῶς αἱ πλειοψηφίαι ὁμοιάζουν τοὺς χαρτίνους πύργους. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἀδικούμεθα καὶ ἐπειδὴ πιστεύομεν, ὅτι ἡ δύναμις τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου δὲν ἔγκειται εἰς τὰς πόλεις, ἀλλ’ τοὺς ἀγροὺς καὶ θὰ δημιουργηθῶσι Ἱεραπόστολοι διὰ νὰ ἀναγγείλουν εἰς τὸν ἀγροτικὸν λαόν, ὅτι ἀδικεῖται τὴν νύκτα ταύτην, ἢ μᾶλλον πρόκειται ν’ ἀδικηθῇ· σᾶς ἐξορκίζωμεν ν’ ἀπόσχητε ψηφίζοντες ἕνα νόμον τόσον ἄφρονα. Κύριοι συνάδελφοι, ταῦτα πάντα λέγων ἐγώ, δὲν τὰ λέγω ἀπὸ φανατισμὸν ἐπιπόλαιον, λέγω ταῦτα, διότι ἔχω ἐνώπιόν μου ἀριθμούς. Ἐμελέτησα τὴν εἰσήγησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου Ροδοπούλου, τὴν ἐμελέτησα λέξιν πρὸς λέξιν, τὸν εὐγνωμονῶ διότι θέτει ἐκεῖνα τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των, ὁμιλῶν δὲ ἔχει ὑπ’ ὄψει του τὴν πραγματικὴν ἀλήθειαν, διεκτραγωδεῖ τὴν κατάστασιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ἡ ὁποία διερωτῶμαι καὶ λέγω, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν λαμβάνωμεν μέτρα ἀνάλογα διὰ ν’ αὐξήσωμεν τὴν παραγωγήν, ἐφ’ ὅσον καὶ τὰ ληφθησόμενα μέτρα εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν παρὰ μετὰ μίαν δεκαετίαν ἐν συνόλῳ ἢ μετὰ μίαν πενταετίαν μερικῶς, δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐρχώμεθα νὰ λέγωμεν, σοῦ ἐλαττώνομεν τὴν ἀξίαν τῆς ἐργασίας σου, κύριε οἰκογενειάρχα, ἀγρότα, ὁ ὁποῖος κάθεσαι εἰς τὸ χωριὸ καὶ δὲν νοιώθεις σὺ τί ψηφίζει ἡ Βουλὴ ἢ τί ψηφίζουν αἱ Βουλαί. Λέγω, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν μᾶς ἀποδίδουν τὰ ἑξῆς γεγονότα, ὅτι ἐν τῷ συνόλῳ τὰ ἔξοδα ἑνὸς στρέμματος σιτοπαραγωγῆς εἶναι 450 δρχ. ἤτοι 6.43 δρχ. κοστίζει ἡ ὀκᾶ τοῦ σίτου εἰς τὸν ἀγρότην. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἐξετάσωμεν τὴν δύναμιν μιᾶς ἀγροτικῆς οἰκογενείας παραγωγοῦ δημητριακῶν καρπῶν καὶ λάβωμεν ὡς βάσιν τὰ 40 στρέμματα θὰ ἴδωμεν, τί παράγει μία ἀγροτικὴ οἰκογένεια καὶ διὰ νὰ φθάσω εἰς τοὺς ἀριθμοὺς εἰς τοὺς ὁποίους θὰ φθάσω, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω μερικὰς λεπτομερείας τῆς ζωῆς του. Ὁ ἀγρότης παράγει τὸ προϊόν του, ἅμα ὅμως συγκεντρωθῇ εἰς τὸ ἁλῶνι του, δὲν εἶναι κύριος πλέον τοῦ προϊόντος του, ἀπὸ ἐκείνης τῆς στιγμῆς τὸν περιζώνουν ὅλοι οἱ δανεισταί του καὶ τὸν ὑποχρεώνουν νὰ τοὺς δίδει τὴν παραγωγήν του εἰς ἣν ἀξίαν θέλουν αὐτοὶ καὶ οὐχὶ εἰς τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τοῦ κόστους των τοὐλάχιστον. Ἡ ἀκίνητος αὐτὴ περιουσία τὴν ὁποίαν—ὅπως καὶ τὴν κινητήν—τὸ τελευταῖον Σύνταγμα προστατεύει, ἡ ἀκίνητος αὐτὴ περιουσία τοῦ ἀγρότου εἶναι ἔκθετος εἰς τὴν θέλησιν παντὸς τσαρλατάνου. Ὁ μπακάλης ὁ ὁποῖος ἦτο εἷς προπολεμικῶς μέσα εἰς τὸ χωριό, σήμερον ἔγιναν πέντε καὶ δέκα εἰς τὰ μεγάλα χωριά. Θὰ παρατηρήσητε, ὅτι ὄντως ηὐξήθησαν αἱ ἐπαγγελματικαὶ τάξεις μέσα εἰς τὰ χωριά. Οὕτως, ὅταν εἶδον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσουν εἰς τὰ μεγάλα ἐπαγγελματικὰ κέντρα ἐστράφησαν εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ θωπεύοντας τοὺς ἀγρότας ἔλεγον, ὅτι θὰ σοῦ τὸ πάρω ἐγὼ τὸ προϊόν σου μάλιστα μὲ ἕνα πρόσθετον τόκον καὶ μερικὰ ἄλλα ἔξοδα τὰ ὁποῖα θέλω νὰ προσθέσω εἰς τὴν μεταφορὰν τοῦ ἐμπορεύματος, ἀλλὰ καὶ μὲ κέρδος τὸ ὁποῖον θέλει ἡ εὐγένειά μου, γίνομαι ὁ νέος ἔμπορος σου. Τοιαύτη εἶναι ἡ ζωὴ εἰς τοὺς ἀγρούς. Καὶ ἐνῷ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἔπρεπε νὰ ἦτο οὐσιαστικῶς 8 δρχ. ἐνῷ πρέπει νὰ πωλήσῃ ὁ ἀγρότης τοῦ σίτου κατὰ μῆνα Αὔγουστον τουλάχιστον 7–8 δρχ. ὁ ἀγρότης, κ. συνάδελφοι, ἐξαναγκαζόμενος εἰς τὴν γενικὴν κατάστασιν τῆς πενίας του ἥτις τὸν κατατρέχει, δὲν δύναται ὁ δυστυχὴς νὰ πωλήσῃ τὸν σῖτον του οὔτε 6 δρχ.

§361Π. ΚΟΚΚΙΝΑΤΟΣ. Μὰ ἔχει;

§362Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Σεῖς, κύριε, ὡς ὄστρακον ἐκολλήσατε εἰς τὴν ἀστυκήν σας ἀντίληψιν καὶ χλευάζετε.

§363Π. ΚΟΚΚΙΝΑΤΟΣ. Εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀγροτικὴ ἡ ἀντίληψίς μου.

§364Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως θὰ τὴν καταντήσητε μὲ τὰ νομοθετικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα κάμετε, ὄχι μόνον σιτοπαραγωγὸς δὲν θὰ εἶναι ὁ ἀγρότης ἀλλὰ θὰ καταντήσῃ, ὅπως ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ τὸν καταντήσητε ἐπόπτην τῶν ἀστυκῶν κοινωνιῶν, ὁπότε θὰ ἴδωμεν ἐὰν θὰ φορῆτε καὶ σεῖς τὸ κολλάρο καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν γραβάτα.

§365Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Εἶναι δημαγωγία αὐτό.

§366Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ μᾶς ὑβρίζετε ὡς δημαγωγούς, ἡμεῖς τὸν φανατισμὸν τὸν ὁποῖον ἔχομεν τὸν ἀπεκτήσαμεν περιερχόμενοι τὴν ἀγροτικὴν χώραν, φανατισμὸν τὸν ὁποῖον δὲν δύνασθε νὰ τὸν ἀποκτήσητε σεῖς οἱ ὀψίπλουτοι, ἡμεῖς ἔχομεν ἕνα ἀνώτερον ἀνθρωπισμὸν μέσα μας, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐπιβάλλει νὰ πιστεύωμεν εἰς τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐργάζεται καὶ καθιστᾷ ἡμᾶς ἱκανοὺς νὰ τὸν προστατεύωμεν καὶ ὑμᾶς πλουσίους· δημοκόποι δὲν ὑπήρξαμεν ποτέ.

§367Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Δὲν εἶναι τὸ ζήτημα προσωπικόν.

§368Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι εἶμαι φανατικὸς ἀγροτικὸς καὶ ὡς, τοιοῦτος ὡς μόνον πιστεύω καὶ ἀγωνίζομαι ὡς ἀγωνίζομαι τὴν νύκτα ταύτην καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ σεβασθῆτε μίαν ἰδεολογίαν τοσοῦτον ἱερὰν καὶ πραγματικήν.

§369Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Ἐγὼ θὰ σᾶς εἰπῶ τὸ ἑξῆς: Ἐνῷ ἡ ἔκτακτος φορολογία εἶναι 5%, ἤθελον νὰ μοῦ εἰπῆτε πόσον τοῖς ἑκατὸν εἶναι ἡ διαφορὰ τῶν τιμῶν ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τὴν χώραν τῆς παραγωγῆς. Εἶναι 30–40%.

§370Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκολουθήσατε τὴν ἰδικήν μας τὴν ἀντίληψιν διὰ νὰ δημιουργήσητε κρίσιν ἐδῶ καὶ διὰ νὰ ἀνέλθητε νὰ τὰ εἴπητε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὁπότε θὰ λάβετε τὴν ἀπάντησιν. Ὁ ἀγρότης οὔτε 6 δραχμὰς δύναται νὰ πωλήσῃ τὸ προϊόν του, διότι ὁ μικρομπακάλης τοῦ λέγει, δὸς μου τὰ ἐτήσια τὰ ὁποῖα σοῦ ἔδωσα μὲ ἕνα τόκον, ὁ Θεὸς καὶ ἡ ψυχή του. Ἔρχεται δεύτερον ὁ καρροποιὸς ὁ ὁποῖος ἐπεσκεύασε τὸ κάρρον του, ἔρχεται ἔπειτα ὁ σιδηρουργὸς ὁ ὁποῖος ἐπεσκεύασε τὸ ἄροτρόν του, ἔρχονται αἱ τράπεζαι αἱ ὁποῖαι τοῦ δίδουν δάνεια διὰ νὰ ζήσῃ καὶ σᾶς ἐρωτῶ διατὶ θέλομεν ν’ αὐξήσωμεν τὴν ἀγροτικὴν πίστιν; Ἐφ’ ὅσον ὡς διατείνεσθε οἱ ἀγρόται δὲν θυσιάζουν στὴν γενικὴ φορολογία ὅσα ἔπρεπε; Μήπως δὲν εἶναι τὸ αἴτιον, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ οἰκογένεια εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσῃ καὶ ἔχει ἀνάγκην νὰ λαμβάνῃ συνεχῶς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους μίαν οἰκονομικὴν βοήθειαν διὰ νὰ δύναται νὰ ζήσῃ μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας καὶ ὅταν λαμβάνωμεν μέτρα τοιαῦτα καὶ ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι θὰ διαθέσῃ 1700 ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, εἶναι σοβαρὸν νὰ ἐρχώμεθα καὶ νὰ ὑποτιμῶμεν τὰ προϊόντα τοῦ ἀγρότου; Σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι λογικὸν καὶ ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἶναι κατωτέρα καὶ ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ κόστους του. Καὶ διερωτῶμαι, ὅταν ὁ ἀγρότης, κύριε συνάδελφε, μαζὶ μὲ τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας του, δὲν ἔχει πράγματι παρὰ ἕνα ἡμερομίσθιον 18 δραχμῶν τὸ ὁποῖον δὲν ἀνήκει ἀτομικῶς εἰς τὸν ἀγρότην, ἀλλ’ ἀνήκει εἰς τὴν σύζυγόν του, ἀνήκει εἰς τὰ ἀνήλικα τέκνα του, ἐν τίνι δικαιώματι θὰ μειώσωμεν τὴν ἀξίαν τῆς ἐργασίας του, ποία εἶναι ἡ λογικὴ ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ κατευθύνῃ πλέον τὰς ἐργασίας τοῦ κοινοβουλίου; Καὶ δὲν εἶναι δικαιολογημένη ἡ δυσφορία τοῦ λαοῦ τοῦ ἀγροτικοῦ ὅταν θὰ εἴδῃ, ὅτι τὸ κοινοβούλιον πηγάζον ἀπὸ τὴν ψῆφον του τὸν ἀγνοεῖ, διότι γνωρίζει, ὅτι δὲν ἔχει τὴν δύναμιν νὰ σηκωθῇ καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του; Μήπως δὲν θὰ ἀρχίσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πιεζόμενος νὰ ἐρωτᾶται καὶ νὰ διερωτᾶται τί εἶναι αὐτὰ τὰ βάσανα τὰ ὁποῖα τραβῶ, ποῖος εἶναι ὁ λόγος ὁ ὁποῖος τὸν ἔφερεν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν; Ποῖος ὁ λόγος τῆς τόσης ἀδιαφορίας πρὸς αὐτόν;

§371Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει...... Σᾶς λέγω, ὅτι τόσον φανατισμὸν ἀστικὸν ἔχω ἄντικρυ πρὸς τὸν ἰδικόν σας.

§372Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς σέβομαι ὡς οἰκονομολόγον οὐχὶ σύγχρονον. Τὰς θεωρίας τὰς ὁποίας πιστεύετε σεῖς καὶ τὰς δοξασίας καὶ τὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα δίδετε σεῖς, δὲν τὰ δίδω ἐγώ. Ἀλλ’ ἐγὼ δίδω ἄλλο μάθημα, τὸ μάθημα τῆς ὑπαίθρου ζωῆς προσεπάθησα νὰ ἐργάζωμαι καὶ νὰ ζῶ καὶ ν’ ἀσχολοῦμαι προσωπικῶς εἰς τὰ ζητήματα τῶν ἀγρῶν, διὰ νὰ ἴδω πῶς ζῇ ὁ ἀγρότης. Καὶ εἶδον, ὅτι ὅλοι οἱ ἐπιστήμονες συμφωνοῦν μὲ τήν γνώμην μου, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ἀποτελεῖ τραυματισμὸν τῆς σιτοπαραγωγῆς. Καὶ ἰδοὺ μία ἔκθεσις τῆς γενικῆς διευθύνσεως ἐποικισμοῦ ἡ ὁποία λέγει—δὲν θέλω νὰ εἴπω τὴν λέξιν μὲ τὴν ὁποίαν χαρακτηρίζει τὴν πρᾶξιν τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου διότι κινδυνεύει ὁλόκληρος ἡ ἀγροτικὴ ἐγκατάστασις ἐν Μακεδονίᾳ εἰς τὴν περιφέρειαν Θεσσαλονίκης, εἰς τὴν περιφέρειαν Λαγκαδᾶ, εἰς τήν περιφέρειαν Χαλκιδικῆς, εἰς τμῆμα τοῦ νομοῦ Σερρῶν καὶ εἰς τὸν κάμπον ἴσως τῆς Δράμας τοῦτ’ αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ εἰς τὴν Θράκην. Δὲν ἔχομεν ἔκθεσιν τῆς Θράκης. Ὅταν ἔχωμεν ἕναν ὁλόκληρον πληθυσμὸν κινδυνεύοντα, ὅταν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἐδαπάνησε τὸ περισσότερον χρῆμα διὰ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς διὰ νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ, ὅταν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ἡ ὁποία διέθεσε τόσα χρήματα καὶ ἔκαμε τόσας βελτιωτικὰς καλλιεργείας εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Κιλκὶς καὶ ἠγωνίσθη καὶ αὕτη διὰ τὴν αὔξησιν τῆς σιτοπαραγωγῆς, ὅταν βλέπῃ αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἔρχεται καὶ αὐτὴ νὰ διαμαρτυρηθῇ καὶ λέγει, προσέξατε κύριοι διοικοῦντες μὴ συντρίψητε τὴν ἀγροτικὴν προσφυγικὴν ἀποκατάστασιν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὸν θανάσιμον αὐτὸν τραυματισμὸν τῶν προσφύγων ἀγροτῶν.

§373Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι ἐπίσημον ἔγγραφον, κύριε συνάδελφε;

§374Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ναὶ εἶναι ἐπίσημον.

§375Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖος γράφει;

§376Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ἐποικισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων γεωπόνων τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι οἱ ἐπιστήμονες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὴν ζωὴν τῶν ἀγροτῶν, εἶναι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἶναι ζυμωμένοι μὲ τοὺς ἀγρότας ἀπὸ πρωΐας μέχρι βαθυτάτης νυκτός, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔρχονται καὶ κρίνουν τὸ μέτρον σας ὡς μέτρον ἄδικον. Εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἔχουν καὶ νὰ εἶχον τὴν κυριαρχοῦσαν γνώμην, διὰ τὰ ζητήματα τοὐλάχιστον τῆς Γεωργικῆς οἰκονομίας.

§377Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὶ λέγει;

§378Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω ὁλόκληρον; Λέγει τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). «Διὰ τῆς παρούσης μας προτιθέμεθα νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν ἡμῶν..... κλπ.»

§379Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν). Κατηργήθη ὁ δασμὸς τῶν ἀλεύρων.

§380Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τοῦ σίτου ὁμιλεῖ. Μὴ θέλετε ν’ ἀνατρέψητε τὴν σημασίαν τοῦ ἐγγράφου. Ὁμιλεῖ περὶ ὑποβιβασμοῦ τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου.

§381Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὶ δικαιοδοσίαν ἔχει;

§382Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει μεγαλυτέραν δικαιοδοσίαν ἀπὸ ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι δὲν εἴμεθα γεωπόνοι. Ἔχουν μεγαλυτέραν δικαιοδοσίαν ἀπὸ ἡμᾶς, διότι αὐτοὶ ζοῦν εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ γνωρίζουν τὴν ἀξίαν τοῦ ἀγροῦ, ἔχουν μεγαλυτέραν δικαιοδοσίαν, διότι ἡ γεωπονικὴ ἐπιστήμη εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὴν ὅλην οἰκονομικὴν γεωρικὴν ἐπιστήμην καὶ αὐτοὺς μετὰ σεβασμοῦ ὀφείλομεν νὰ ἀκούωμεν εἰς τὰ γεωργικὰ ζητήματα.

§383Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρόκειται περὶ τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ τὸν σκοπὸν νὰ πυκνώσωσι τὸν γεωργικὸν πληθυσμόν, περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι καταβάλλουσι ἐξαιρετικὰς προσπαθείας, διὰ νὰ καταστήσωσιν ἐντατικωτέραν τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς καὶ οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν καταστρέφετε ὁλόκληρον τὸ ἔργον αὐτῶν.

§384Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἔγγραφον ὁμιλεῖ διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων, τὴν μὴ πραγματοποιηθεῖσαν.

§385Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τοῦ σίτου ὁμιλεῖ, κύριε ὑπουργέ.

§386Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ ἓν πρᾶγμα. Ὁ δασμὸς τοῦ σίτου ηὐξήθη τρεῖς φορὰς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καταργεῖ μόνον τὴν τελευταίαν αὔξησιν.

§387Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε; Ὅταν ἔπεσεν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου. Καὶ ἡμεῖς αὐτὸ λέγομεν ἀφοῦ κανὲν μέτρον, δὲν ἐλάβατε ἠρχίσατε καὶ κτυπᾶτε τὸν ἀγρότην, ὑποβιβάζοντες τὴν τιμὴν τοῦ σίτου.

§388Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ μίαν διαφοράν, ὅτι τὸ Κράτος ἐψήφισεν τὸν νόμον, περὶ συγκεντρώσεως τοῦ ἐμπορίου.

§389Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐψηφίσθη καὶ ἐφηρμόσθη ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Παπαναστασίου.

§390Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπὸ τὸ 1927.

§391Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι ἐπιμελῶς καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐπὶ δύο ἡμέρας συζήτησιν δὲν ἐγένετο κἂν λόγος, κατὰ ποῖον τρόπον πραγματικῶς δύναται νὰ προστατευθῇ ἀληθῶς ἡ παραγωγὴ τοῦ σίτου. Δὲν ἐγένετο κἂν οὐδὲ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἡγέτην τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, οὐδὲ ἀπὸ κανένα τῶν προλαλησάντων. Καὶ ὅμως καθὼς πολὺ καλὰ γνωρίζητε σήμερον ἔχομεν ἕνα νόμον δυνάμει τοῦ ὁποίου δυνάμεθα νὰ προστατεύσωμεν μέχρι οἱουδήποτε σημείου θέλομεν τοὺς σιτοπαραγωγούς. Δυνάμεθα, γνωρίζετε πολὺ καλά, νὰ ὑψώσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ σίτου χωρὶς ν’ ἀναγκάσωμεν τοὺς καταναλωτὰς νὰ πληρώσουν τὸν δασμὸν αὐτόν, ὅστις πολλάκις δύναται νὰ βαρύνῃ αὐτοὺς ἢ ἀδίκως καθ’ ὁλοκληρίαν ἢ περισσότερον καθ’ ὅσον εἶναι ἀναγκαῖον, διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σίτου. Γνωρίζετε, ὅτι ἀνάγκη προστασίας ἔχει ἡ σιτοπαραγωγὴ μόνον ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου τῆς ἀλλοδαπῆς εἶναι χαμηλὴ καὶ ὅτι ἑπομένως ἡ ἀποκλειστικὴ προστασία διὰ δασμοῦ δὲν εἶναι ἡ ὀρθωτέρα. Διότι εἶναι ἐνδεχόμενον πρῶτον ν’ ἀναβιβάσῃ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου καὶ ὅταν δὲν χρειάζεται. Ἐξ ἄλλου ἐπιθέτει καὶ βάρος περισσότερον παρὰ ὅσον χρειάζεται εἰς τὸν καταναλωτὴν γνωστοῦ ὄντως, ὅτι ἐκ τοῦ παραγομένου σίτου μόνον τὸ ⅓ περίπου τοῦ σίτου πωλεῖται, τὰ δὲ ἄλλα ⅔ καταναλίσκονται ὑπὸ τῶν ἰδιωτῶν παραγωγῶν. Σήμερον ἔχομεν ἐν ἰσχύει νόμον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου δυνάμεθα νὰ προστατεύσωμεν τὴν σιτοπαραγωγήν, ὁσάκις θέλωμεν, ὁσάκις ὑπάρχῃ ἀνάγκη καὶ μέχρι τοῦ σημείου κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἀνάγκη χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν πτωχὸν καταναλωτὴν καὶ τὸν πτωχὸν ἀγρότην τὸν ὁποῖον θέλετε νὰ συγχέετε μὲ τὸν σιτοπαραγωγόν, χωρὶς νὰ τοὺς ἐπιβαρύνωμεν μὲ δασμὸν ὁ ὁποῖος εἶναι καθαρῶς ταμιευτικὸς κατὰ τὰ ⅔. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια τὴν ὁποίαν δὲν λέγετε.

§392Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν ἐμνημονεύσαμεν ἓν μέτρον τὸ ὁποῖον ἡμεῖς εἰσηγάγομεν καὶ ἡμεῖς ἐφηρμόσαμεν.

§393Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡμεῖς τὸ ἐφηρμόσαμεν.

§394Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς τὸ ἐφηρμόσαμεν χωρὶς νὰ ἔχωμεν νόμον, ἐκάμαμεν σύμβασιν μόνοι μας καὶ τὸ ἐφηρμόσαμεν. Ἡμεῖς τὸ ἐσκέφθημεν, ἡμεῖς τὸ ὠργανώσαμεν καὶ ἡμεῖς τὸ ἐφηρμόσαμεν.

§395Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς ἐρωτῶ, ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἶναι εἰς ὑψηλὸν ἐπίπεδον ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, ὑπάρχει ἀνάγκη προστασίας τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς; Ἀπαντήσατέ μου.

§396Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς λέγω, ὅτι ὁ δασμὸς τοῦ σίτου πρέπει νὰ εἶναι ἀντιστρόφως ἀνάλογος τῶν δασμῶν τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς. Κατὰ συνέπειαν ἄν αἱ τιμαὶ τοῦ σίτου τοῦ ἐσωτερικοῦ εἶναι ὑπερβολικαί, πρέπει νὰ κατέρχεται ὁ δασμὸς καὶ μέχρι τοῦ μηδενός. Ἀντιστρόφως ὅταν κατέρχωνται αἱ τιμαὶ εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, πρέπει ὁ δασμὸς νὰ ἀνέρχεται. Ἡμεῖς κατὰ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1927 ὑψώσαμεν τὸν δασμόν, διότι ἤρχισεν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου νὰ κατέρχεται.

§397Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Τὸ ἔκαμε κανὲν Κράτος αὐτό;

§398Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔκαμεν ἡ Αὐστρία.

§399Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ἔκαμεν ἡ Αὐστρία. Ὑψώσαμεν λοιπὸν τὸν δασμόν, διότι ἤρχισεν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου νὰ κατέρχηται καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἔγινε κἄν καταληπτὴ ἡ αὔξησις. Ὁ κύριος δὲν ἠμπορεῖ νὰ λησμονήσῃ, ὅτι ὑπῆρξεν μεγαλοϊδιοκτήτης καὶ ἐζημιώθη ἀπὸ τὴν πολιτικήν μας.

§400Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἶναι χαμηλή, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη προστασίας. Σεῖς προτείνετε τὴν αὐξομείωσιν, τὸ κινητὸν τοῦ δασμοῦ, ὥστε ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἶναι χαμηλή, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη προστασίας τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου κατέρχεται ἠμποροῦμεν, ἐὰν θέλωμεν σήμερον, ἠμποροῦμεν ἐὰν θέλωμεν ὅταν εἶναι χαμηλὴ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου, νὰ ὑψώσωμεν τὴν τιμὴν αὐτοῦ κινοῦντες τὸν νόμον, περὶ ἀγορᾶς ἐγχωρίου σίτου;

§401Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖτε. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ κάμητε αὐτό, διότι ἂν θὰ τὸ κάμητε θὰ τὸ κάμητε εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου. Δὲν βλέπω τὴν πρόνοιάν σας εἰς τοῦτο.

§402Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν σᾶς ἠρώτησα εἰς βάρος τίνος θὰ γίνῃ, σᾶς ἠρώτησα ἂν ἠμπορῇ νὰ γίνῃ.

§403Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχετε τόν νόμον πῶς θὰ καλύψητε τὴν δαπάνην.

§404Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἔχομεν, ἠμποροῦμεν νὰ αὐξήσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ σίτου;

§405ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι συζήτησις αὐτή.

§406Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν γίνῃ αὐτὸ θὰ τὸ πληρώσῃ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός.

§407Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νὰ ἀγοράζητε ἀκριβὰ καὶ νὰ πωλῆτε ἐφθηνά, ἠμπορεῖτε νὰ τὸ κάμητε, ἀλλὰ ποῖος θὰ καλύψῃ τὴν διαφοράν;

§408Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τὴν καλύψῃ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὁ ὁποῖος θὰ πληρώνῃ καὶ τὸν δασμὸν τὸν ὁποῖον θέλετε σεῖς ηὐξημένον.

§409ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν κύριον Ἀνθρακόπουλον, ἐὰν λάβω τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι δὲν θὰ γίνουν πλέον διακοπαί, διότι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις θὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν.

§410Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κύριον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§411Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν ἀπήντησα εἰς σᾶς, ἀπήντησα εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως.

§412Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ μοὶ ἀπαγορεύσητε ν’ ἀπαντήσω εἰς τὰς ὑμετέρας θεωρίας.

§413Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως ὄχι.

§414Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι μὴ ἀπαντᾶτε εἰς δοξασίας αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι πραγματικαί. Ὁ ἀξιότιμος κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι θίγονται μόνον αἱ 300 χιλιάδες τῶν γεωργῶν καὶ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τοὺς ἄλλους γεωργοὺς καὶ τὴν ἄλλην τάξιν ἡ ὁποία προστατεύεται μὲ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ, ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν—ἀπ’ ὅσα διαβάσαμε καὶ ἡμεῖς καὶ ἐμελετήσαμε διὰ τὰ γεωργικὰ πράγματα—λησμονεῖ, ὅτι ἡ γεωργία εἶναι ἀλληλένδετος, ἡ μία παραγωγὴ εἶναι ἀλληλένδετος μὲ τὴν ἄλλην παραγωγὴν καὶ δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι ἐλαττώνοντες τὴν παραγωγὴν τοῦ σίτου ὠφελεῖται ἀπολύτως καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος παράγει σιτάρι π. χ. 80 στρέμματα καὶ ἐκεῖνος ποὺ βγάζει 10 στρέμματα. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι, ὅτι ἐλαττώνομεν τὴν ἀξίαν τῆς ἐργασίας. Ἐδῶ ἔγκειται, ἐδῶ εἶναι ἡ σπουδαία διαφορά μας. Ἡμεῖς πιστεύομεν εἰς αὐτήν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Ἔλεγον τὸ ἑξῆς, κ. συνάδελφοι: Μία οἰκογένεια ἔχουσα 40 στρέμματα γῆς παράγει 2.800 ὀκάδας σίτου σᾶς ἀνέλυσα κατὰ ποῖον τρόπον πωλεῖ τὸ προϊόν, σᾶς ἀνέλυσα, ὅτι οὐδέποτε πωλεῖ μὲ τὴν τιμὴν ποὺ πρέπει νὰ πωλῆται καὶ εἶπον, ὅτι τὰ 40 στρέμματα ἀπὸ μίαν ἀνάλυσιν τὴν ὁποίαν ἔχω μᾶς δίδουν 15.900 δραχμὲς ἀνεκαθάριστες ἐπὶ τῶν 15.900 δραχμῶν ἡ ἀγροτικὴ οἰκογένεια δαπανᾷ, διὰ σπόρον καὶ λιπάσματα 6.400 δραχμές. Ἀπομένουν εἰς τὸν ἀγρότην 9.485 δραχμὲς ἀπὸ μίαν ἐργασίαν συνεχῆ τὴν μὲν πρωΐαν ἀπὸ βαθυτάτης νυκτός, τὴν δὲ νύκτα ἐπιστρέφει ὅταν βλέπῃ τὴν σελήνην νὰ μὴν τὸν βοηθῇ. Ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν προστατεύεται οὔτε ἀπὸ τὸ ὀκτάωρον οὐδὲ ἀπὸ κανένα ἄλλο μέτρον, ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὁ ἐργαζόμενος εἰς τὸ μέγα ἐργοστάσιον τῆς γῆς, τὸ ὁποῖον ἐργοστάσιον ἔχει αὐτὸν συντελεστὴν τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῆς ἀξίας τῆς παραγωγῆς, λέγω, ὅτι ἀποτελεσματικῶς φθείρεται ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ, διότι σωστικὴ ἀγροτικὴ πολιτικὴ δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τὸ Κράτος μας, ἀφοῦ τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ πάσχει ἀπὸ πᾶσαν φθοροποιὸν δύναμιν. Ἀλλ’ ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὸ θέμα. Ὁ ἀγρότης κερδίζει λοιπὸν 9.485 δραχμὰς τὰς ὁποίας ὀφείλει νὰ θεωρήσῃ ὡς ἀξίαν ἐργασίας καὶ ὡς ἀξίαν κέρδους. Ὅταν δὲ αἱ 9.485 δραχμαὶ τοῦ ἀγρότου λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι δὲν ἐπαρκοῦν νὰ ζήσῃ καὶ φθάνωμεν εἰς τὸ νὰ τοῦ δώσωμεν διάφορα δάνεια διὰ νὰ ζήσῃ καὶ τὸν ἀποστραγγίζομεν μὲ τὰ συστήματα ποῦ ἐφαρμόζομεν, διὰ νὰ ἔχωμεν τρόπον νὰ βιοῦμεν ἡμεῖς. Ἐφ’ ὅσον ἐκεῖνοι ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰσέτι δὲν θὰ ἀντιλαμβάνονται τὶ τοὺς γίνεται. Ἀλλὰ κύριοι συνάδελφοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ πολὺ ἡ κατάστασις αὐτὴ εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου—εἶναι ἰδική μου προσωπικὴ γνώμη— καὶ θὰ ὑπάρξῃ δύναμις ἐκπροσωπευτικὴ τῆς ἀγροτιᾶς διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ αὐτό, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν ἡμεῖς ὁπότε δὲ πιστεύω, ὅτι ἡ κοινωνία ἐκείνη θὰ θελήσῃ νὰ ἀδικήσῃ τὰς ἄλλας κοινωνίας, ὡς ἀδικεῖται αὕτη σήμερον, θὰ ἐπιβάλῃ μόνον τὸν ἀγροτικὸν πολιτισμόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἡμεῖς ἀκραδάντως θὰ πιστεύωμεν καὶ θὰ εἶναι δικαιοτέρα ἡ κατάστασις ἐκείνη διότι θὰ εἶναι ἡ ἀληθὴς ἐκπροσώπησις τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ καὶ τότε οἱ νόμοι διὰ τοὺς ἀγρότας, θὰ εἶναι δικαιότεροι διὰ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας. Ἰδοὺ λοιπὸν ποὺ μᾶς ὠθοῦν τὰ λαμβανόμενα μέτρα. Μήπως ἆρά γε, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἦτο δυνατὸν ἐκ παραλλήλου νὰ ληφθῶσιν καὶ ἄλλα μέτρα ὑπὲρ τῆς Γεωργίας; ἐὰν τὸ Κράτος πάσχῃ, ἐὰν ἡ κοινωνία ὁλόκληρος σήμερον σπεύδει εἰς τὰ μεγάλα κέντρα διὰ νὰ εὕρῃ τρόπον νὰ ζήσῃ, διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἐπαγγέλματα, ἐὰν δὲν δυνάμεθα νὰ περιορίσωμεν τοὺς διαφόρους μπακάληδες, τοὺς διαφόρους μικρομεταπράτας τῆς ζωῆς, ἐὰν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν καμμίαν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, διὰ νὰ καταστήσωμεν οὐσιαστικῶς τὴν ζωὴν εὐθηνήν, δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ τρέχωμεν εἰς ἄλλα ταχυδακτυλουργικὰ μέτρα καὶ ν’ ἀφίνωμεν ἀσύδοτα ὅλα τὰ ἐνδιάμεσα πρόσωπα τὰ ἀπομυζῶντα τὸν ἀγρότην. Ἡμεῖς ἐπιστεύαμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἤρχιζεν ἀπὸ ἀλλοῦ, ὅπως προχθὲς ἀκόμη ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι ἡμεῖς θὰ κλείσωμεν τοὺς πολὺ μικροὺς φούρνους τὰ μικροκαταστήματα καὶ θὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ λειτουργοῦν μόνον τὰ μεγάλα, διὰ νὰ βγάλωμεν μέσα ἀπὸ τὰς Ἀθήνας 600 παράσιτα. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ ἕνα ὅμοιον μέτρον ἡ Κυβέρνησις περιορίζουσα τοὺς μεταπράτας τῶν μέσων τῆς ζωῆς καὶ φορολογοῦσα καὶ τὰ κεφάλαια, νὰ δημιουργήσῃ πρατήρια διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐτροφοδοτοῦμεν τὸν ἀγρότην καὶ τὸν ἀστὸν καταναλωτὴν δημιουργοῦντες τοὺς συνεταιρισμοὺς τούς καταναλωτικοὺς καὶ προμηθευτικούς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν εὐθηνὴν ζωήν; Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀρχίσῃ ὅπως ἤρχισεν, διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀρτοποιῶν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν λάβῃ ὅλα τὰ ἄλλα μέτρα καλοῦσα τοὺς δημιουργήσαντας πλούτη ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ ἐντεῦθεν καὶ νὰ ὑποχρεώσῃ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται τὰς περιστάσεις, νὰ συνεισφέρουν ἀπὸ τὰ παράνομα πλούτη των ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τῶν ὅρων τοῦ συνόλου, ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ, διότι ἂν ἡ ἀγροτικὴ κοινωνία, θὰ θελήσῃ νὰ ἐπιβάλῃ τὸν ἀγροτικὸν πολιτισμὸν καὶ τὴν δικαιοσύνην τῶν παραγωγῶν εἰς ἣν ἡμεῖς πιστεύομεν. Ἀπὸ ἕνα μέρος δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ὁ λαὸς εἶναι ὑπαίτιος τῆς καταστάσεώς του. Ἀλλ’ ἀφοῦ πρέπει νὰ πιστεύσωμεν πιστεύομεν, ὅτι μόνον ἡ ἀγροτικὴ τάξις δύναται ν’ ἀποτελέσῃ τὸν ζωντανὸν μοχλόν, διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν καὶ μόνον αὐτὴ δύναται νὰ συντελέσῃ διὰ νὰ ζήσῃ εὐτυχὴς ἡ ὑπόλοιπος κοινωνία τοῦ Ἔθνους. Δὲν ἐπιτρέπεται διὰ τοῦ ληφθέντος μέτρου νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν παραγωγικὴν ἀξίαν τοῦ προϊόντος τοῦ ἀγρότου κατὰ 130.000.000 δραχμὰς ἐν συνόλῳ. Δὲν λαμβάνω ἐγὼ ὑπ’ ὄψει τοὺς ἄλλους ἀριθμοὺς τῆς αὐξήσεως τοῦ συντελεστοῦ τῆς δραχμῆς ἀπὸ 14 εἰς 15. Δὲν τοὺς λαμβάνω αὐτοὺς ὑπ’ ὄψει, ἀλλὰ φέρω τὰ πραγματικὰ ἐκεῖνα αἴτια τὰ ὁποῖα κτυπῶσι ὅπως κτυπᾷ ἕνα καρφὶ κοκκινισμένο ἀπὸ τὸ πῦρ εἰς τὰ στήθη τοῦ ἀνθρώπου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐννοῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ πράγματα καὶ μεταφέρω τὸν ἑαυτόν μου νοερῶς—μεταφέρατε καὶ σεῖς κύριοι τὸν ἑαυτόν σας εἰς τοὺς ἀγροὺς—καὶ θὰ ἰδῆτε τί θὰ σᾶς εἰπῇ ἡ συνείδησις ὑμῶν. Ἔ! κύριοι κάμετε καὶ λίγο ἔλεος ὑπὲρ ἡμῶν τῶν δυστυχῶν ἀνθρώπων, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐπήγασαν οἱ δυνατώτεροι ἄνθρωποι καὶ ἐνεπνεύσθησαν τόσοι ποιηταὶ καὶ διὰ τοὺς ὁποίους γράφονται τόσα καθ’ ἑκάστην τὰ δυνατώτερα συγγράμματα. Καὶ ἀφοῦ τοὺς ἠλαττώσαμεν αὐτὸ τὸ ποσὸν ἀπὸ τὴν τσέπη των χωρὶς ν’ ἀποβλέψωμεν τοὐλάχιστον ἐξ ἀντιδιαστολῆς εἰς ἄλλο τι, ἔπρεπε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἵδρυσιν καὶ σύστασιν ἑνὸς εἰδικοῦ οἰκονομικοῦ ὀργανισμοῦ προστατευτικοῦ τῆς παραγωγῆς τῶν δημητριακῶν καρπῶν, διὰ νὰ ἔχωμεν ἕνα χρηματιστήριον τιμῶν τῶν δημητριακῶν καρπῶν καὶ νὰ δυνάμεθα νὰ προστατεύσωμεν αὐτοὺς ἀπὸ τὴν ἁρπαγὴν τῶν διαφόρων μικρεμπόρων. Πιστεύω εἰς αὐτοὺς τοὺς ὀργανισμούς, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἠδύνατο καὶ ὁ ἀγρότης νὰ εἴπῃ: «δὲν μοῦ πέταξαν τὸ γέννημα εἰς τοὺς δρόμους, ἀλλὰ μοῦ ἐδημιούργησαν τοὐλάχιστον ἀποθήκας σίτου». Μίαν χωρικὴν συγκοινωνίαν—διὰ τοῦ ἰδίου ὀργανισμοῦ ἐννοεῖται—ὥστε νὰ δύναται νὰ μεταφέρῃ τὸ προϊόν του, ἐνῷ διὰ τὰς ἄλλας συγκοινωνίας αἱ ὁποῖαι— δὲν λέγω, ὅτι δὲν συντελοῦν εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου —ἔλαβε τὸ Κράτος γενικώτερα μέτρα. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, θὰ προσεκόμιζε ἐνώπιον ἡμῶν ὡρισμένα μέτρα, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔλεγε, ὅτι καταργῶ καὶ τὴν δεκάτην, ὡς φορολογίαν τυραννικὴν τὴν ὁποίαν ὅταν προεκλογικῶς ἀπὸ τὰ μέρη μας περιοδεύουν οἱ διάφοροι ἀρχηγοὶ τῶν διαφόρων κομμάτων εἰς τὴν Μακεδονίαν ἔλεγον εἰς τὸν λαὸν «ἐρχόμενοι εἰς τὴν ἀρχὴν θὰ καταλύσουν τὴν δεκάτην, ὡς φορολογίαν τυραννικήν». Καὶ ὅταν ἦλθον εἰς τὸ κοινοβούλιον αἱ αἱματηραὶ οἰκονομίαι πάλιν ἐτραυμάτισαν τὸν ἀγρότην, ἐὰν λέγω καταργήσῃ τὴν δεκάτην, ἂν ἐπιβάλῃ μίαν φορολογίαν στρεμματικὴν ἡ ὁποία καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς οἰκονομίας εἶναι ὠφέλιμος, διότι θὰ ἠνάγκαζε τοὺς κατόχους 70–60 στρεμμάτων, νὰ μὴ ἀφίνουν τὴν γῆν ἀκαλλιέργητον, τότε λέγω, θὰ ἠδυνάμεθα πρὸς στιγμὴν νὰ εἴπωμεν: «Ἐνῷ μᾶς κτυπᾶτε εἰς τὸ πέταλλον δὲν μᾶς κτυπᾶτε εἰς τὸ καρφί». Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν τὰ φέρει αὐτὰ τὰ μέτρα ἐνώπιόν μας, οἱ ὁποῖοι πιστεύομεν καὶ νομίζομεν κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας διότι εἴμεθα ἀντιπρόσωποι τῶν ἀγροτικῶν τάξεων, ὅτι εἶναι ὀρθά, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι μὲ κραυγὴν ὀδύνης νὰ διαμαρτυρηθῶμεν διὰ τὸ προτεινόμενον μέτρον τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ὡς μέτρου δημευτικοῦ, διότι τὸ μέτρον τοῦτο πραγματικῶς εἶναι πιεστικὸν καὶ δὲν ζημιοῖ μόνον τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἀλλὰ συμβάλλει καὶ εἰς τὴν μείωσιν τῆς παραγωγῆς τοῦ συνόλου τῆς Ἐθνικῆς παραγωγῆς καὶ προστασίας. Λέγω ζημιοῖ τὴν ἐθνικὴν παραγωγήν, ζημιοῖ καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, διότι ἀποδεικνύεται, ὅτι κατὰ φυσικὸν νόμον λόγῳ τῆς ἠλαττωμένης παραγωγῆς τοῦ σίτου, λόγῳ τῆς ἀνεπαρκείας τῆς χώρας τοῦ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ δώσῃ ψωμὶ ἀπὸ τὴν παραγωγὴν ἀποδεικνύεται, ὅτι κατὰ 50% αὐξάνεται τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐμπορικῶν λογαριασμῶν καὶ ἀναλόγως καὶ γενικῶς ἡ ἀκρίβεια τοῦ βίου, διότι δὲν ἔχομεν ἰδικόν μας ψωμὶ καὶ ἀναγκαζόμεθα νὰ φέρωμεν ἀπὸ τὴν ἀλλοδαπήν. Ἀλλά, κύριοι, ἐὰν τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἄλλα Κράτη ἀπεδέχθησαν, ὡς σωτήριον, ἐὰν ἡ Ἰταλία, ὡς ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔκαμε μίαν ὁλόκληρον μάχην καὶ κατ’ ἔτος καλεῖ συνέδριον ἐν Ρώμῃ διὰ τὴν σιτοπαραγωγὴν καὶ κάμει ὁλόκληρον μάχην, ἐὰν λέγω τὸ Κράτος ἡμῶν ἀποδεχθῇ τὴν πολιτικὴν αὐτήν, πρέπει νὰ σκεφθῇ μίαν στιγμήν, ὅτι καὶ εἰς σύγκρουσιν μὲ τὰς μεγάλας δυνάμεις, θέλω δὲ νὰ μάθω περιορίζοντες μὲ τὸ μέτρον μὲ τὸ ὁποῖον περιορίζομεν τὴν σιτοπαραγωγὴν μὲ ποῖα χαρούπια θὰ θρέψωμεν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν; Καὶ ἐρωτῶ μὲ τὸ χρῆμα θὰ θρέψητε αὐτὸν τὸν Λαόν; Ἡμεῖς, κύριοι, δὲν ὀνειρευόμεθα συζητοῦντες, ὡς συζητοῦμεν, ὡς πραγματευόμεθα. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἀνορθωτική, ἔπρεπε νὰ συστήσῃ ἕνα ἀρχηγεῖον ἐπιτελῶν ἀπὸ τοὺς δεινοτέρους ἐπιστήμονας τῆς Ἑλλάδος, νὰ καλέσῃ τοὺς γεωπόνους, τοὺς ὁποίους νὰ ἔχῃ μονίμους συμβούλους τῆς γεωργίας εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ αὐτοὶ νὰ ἐκδίδωσι καὶ ἀνασυντάσσωσι τὰς διαταγὰς καὶ τοὺς νόμους οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐκδοθῶσιν διὰ νὰ προστατεύσωσι γενικώτερον τὴν παραγωγήν. Ἀντὶ ὅλων τούτων ἡ Κυβέρνησις εἰσάγει πρῶτον τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἀξίας τοῦ σίτου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε, ὅτι καὶ ἄλλα μέτρα ἔχει ἕτοιμα νὰ εἰσαγάγῃ. Ἐὰν αὐτὰ εἶναι μέτρα πραγματικῶς σωστικά, ὅπως φαντάζομαι ἐγὼ τοὐλάχιστον, εἶναι ἐξόχως ριζοσπαστικὰ ἀπὸ ἀπόψεως ἀγροτικῆς πολιτικῆς, τὰ μέτρα αὐτὰ ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι σωστικὰ ἐπειδὴ ἴσως πρόκειται περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς μηχανημάτων, λιπασμάτων καὶ διαπαιδαγωγήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, διὰ νὰ κατευθύνωμεν αὐτὸν εἰς ἄλλην νοοτροπίαν ἐργασίας καὶ καλλιεργείας, τὰ μέτρα αὐτὰ ὅσον σωστικὰ καὶ ἂν εἶναι μετὰ δεκαετίαν μόνον θ’ ἀποδώσωσι καρπούς. Δὲν δυνάμεθα ὅθεν σοβαρῶς νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ἐπειδὴ θὰ λάβωμεν τὰ αʹ καὶ βʹ μέτρα, ὅτι δὲν δὲν τραυματίζομεν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Ἡμεῖς εἴπομεν καὶ ἐλαλήσαμεν καὶ ἁμαρτίαν, ὡς λέγει, τὸ εὐαγγέλιον, οὐκ ἔχομεν. Κύριοι, εἶναι προτιμότερον κανεὶς νὰ ὁμιλῇ μὲ τὴν θαυμασίαν αὐτὴν γλῶσσαν, ἡ ὁποία εἶναι γλῶσσα τῆς ἀληθείας ἡ ὁποία δὲν ἔχει μέσα δολοπλακίας πολιτικάς, ἀλλ’ ἔχει ἁγνότητα ὑπέροχον. Εἶναι προτιμότερον νὰ εἴπωμεν αὐτά, ὄχι βέβαια διὰ νὰ ζητήσωμεν ἐξαγνισμὸν ἀπὸ τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐξέλεξεν, διότι τὰ λέγομεν, ὄχι διότι πρόκειται νὰ ψηφισθῇ ἕνα νομοσχέδιον σχετικόν, ἀλλὰ τὰ λέγομεν διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν συνείδησίν μας, διότι πιστεύω, ὅτι λίαν προσεχῶς καὶ μάλιστα ἐντὸς τοῦ 1929, θὰ μετανοήσητε, ὅταν θὰ μάθητε, ὅτι οἱ ἀγρόται Ἕλληνες περιώρισαν τὴν καλλιέργειάν των καὶ δὲν ἐργάζωνται δι’ ἄλλας τάξεις, αἱ ὁποῖαι κάθε τόσο βγένοντας προεκλογικῶς μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους των λέγουσιν εἰς τὸν ἀγρότην, ἀγαπητὲ Γεωργὲ θὰ σὲ προστατεύσω, θὰ κάμωμεν νόμους καὶ νομίδια καὶ ἄλλα πολλά, ἀλλ’ ὅταν ἐρχώμεθα εἰς τὰ πράγματα ἕκαστος διστάζει, διότι τὸ περιβάλλον τὸν περιορίζει πέριξ τῆς σημερινῆς ὑλιστικῆς κοινωνίας καὶ δὲν ἐξηκνούμεθα πέραν ταύτης διὰ νὰ βλέπωμεν τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐδημιούργησαν. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, θὰ ἐξέλθετε ἀπὸ τὴν αἴθουσαν ταύτην μειοῦντες τὸ ψωμὶ τοῦ ἀγρότου, ὅσον δήποτε καὶ ἂν θελήσητε νὰ πείσητε τὴν συνείδησίν σας, ὅτι τοῦτο τὸ ἐπράξατε, διότι οὕτω ἐδόξεν εἰς τὰ συμφέροντα τῆς κρατούσης καταστάσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ μέσα εἰς τὴν ψυχήν σας νὰ μὴ αἰσθάνεσθε καὶ σεῖς μίαν ἀγανάκτησιν, διότι παρασύρεσθε εἰς τὸ νὰ ἐλαττώσητε τὸ ψωμὶ τοῦ ἀνθρώπου διὰ τὸν ὁποῖον τόσα πολλὰ εἴπομεν. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι δι’ ὑστάτην φορὰν δικαιούμεθα καίτοι ἀπουσιάζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μεταβιβάσωμεν διὰ τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τῆς Κυβερνήσεως εἰς αὐτὸν μίαν ὑστάτην ἔκκλησιν καὶ νὰ τοῦ εἴπωμεν: «καταργήσατε τὴν δεκάτην, ἐπιβάλλατε τὸν φόρον τὸν στρεμματικὸν καὶ τὸ προϊόν αὐτῶν τοὐλάχιστον κατὰ τὸ ἥμισυ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας διαθέσατέ το διὰ νὰ κάμητε ἕναν αὐτόνομον οἰκονομικὸν ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος, ὡς σύνολον τεχνικὸν καὶ οἰκονομικὸν θὰ δυνηθῇ νὰ ὠθήσῃ τὸν παραγωγικὸν κόσμον εἰς τὴν δημιουργικότητα». Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῶν μέτρων τούτων ἡ ἐλάττωσις τοῦ δασμοῦ καθ’ ἡμᾶς ἀποτελεῖ πρᾶξιν— δὲν θέλω νὰ εἴπω ἄλλο τι, διότι συνέχεται ἡ ψυχή μου—ἀποτελεῖ πρᾶξιν καταφόρου ἀδικίας καὶ τὴν ἀδικίαν αὐτὴν σᾶς ἐξορκίζω κοιμώμενοι ἡσύχως τὴν νύκτα καὶ ἐτάζοντες τὰς καρδίας ἡμῶν, πρέπει νὰ προσέξητε τὴν ἀδικίαν αὐτὴν νὰ τὴν ἀπομακρύνητε διὰ τῆς ψήφου σας. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο νὰ εἴπωμεν, ἔχοντες μίαν ψῆφον θὰ τὴν ἀρνηθῶμεν πανηγυρικῶς χωρὶς νὰ δίδωμεν σημασίαν γενικωτέραν εἰς τὴν ψῆφον ἡμῶν. Ἡμεῖς εἰς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ προσαγάγῃ μετ’ ὀλίγον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον δήποτε ριζοσπαστικὰ καὶ ἂν εἶναι, δὲν θ’ ἀρνηθῶμεν καὶ ὡς ἄτομα καὶ ὡς κόμμα, τὴν ψῆφον μας προκειμένου νὰ βελτιωθῇ ἡ θέσις τοῦ ἀγρότου, ἀλλὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὴν τσέπην τοῦ ἀγρότου τὸ ψωμί του, ὄχι μόνον τοῦ ἀτόμου ἢ τῆς συζύγου του, ἀλλ’ ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας, τοιαῦτα μέτρα, κ. συνάδελφοι, νομίζομεν, ὅτι δὲν εἶναι συγγνωστὰ καὶ διαδηλῶ ἐν ἀγανακτήσει ὅτι θὰ τὰ καταψηφίσω (χειροκροτήματα).

§415ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§416Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὡς καταγόμενος ἐξ ἐπαρχίας ἀγροτικῆς νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου σχετικῶς μὲ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκ πείρας, κύριοι, γνωρίζω ἀπὸ τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεβλήθη ὁ δασμὸς τοῦ σίτου ἡ καλλιέργεια τῆς ὑπαίθρου χώρας ὑπῆρξεν ἐνταντική, διότι ὁ γεωργὸς εἶχε πάντοτε ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ὁ σῖτος τὸν ὁποῖον παράγει θὰ ἐπωλεῖτο εἰς μίαν τιμὴν ἀκριβωτέραν ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐφαντάζετο. Πάντες γνωρίζετε, ὅτι εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν ὅλαι αἱ γαῖαι, ἰδίως τῆς ἐπαρχίας ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατάγομαι ἦσαν χέρσαι, διότι λόγῳ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἀλεύρων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἰδίως οἱ παραγωγοί, εἶχον ἐγκαταλείψει τοὺς γεωργούς. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν ἐτέθη ὁ δασμὸς εἰς τὸν σῖτον οἱ γεωργοὶ ἤρχισαν μετ’ ἐντατικῆς καλλιεργείας νὰ καλλιεργοῦν τοὺς ἀγροὺς αὐτῶν. Ὀφείλω, κύριοι, νὰ φέρω παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε πρὸς ὑμᾶς, ὅτι δηλαδὴ τὰς 28 δραχμὰς ποὺ θὰ ζημιωθῇ ὁ ἀγρότης κατὰ στρέμμα, εἶναι νὰ γίνεται λόγος; Ἐγώ, κύριοι, θὰ κρίνω ἕνα ὑπολογισμὸν καὶ θὰ ἴδητε πόσον ἑκάστη οἰκογένεια ζημιοῦται ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ δασμοῦ αὐτοῦ τοῦ σίτου. Ἐὰν μία οἰκογένεια γεωργικὴ σπείρῃ 20 κιλὰ σίτου, σημειώσατε ὅτι εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας ἡ καλλιέργεια τοῦ σίτου εἶναι ἢ δύο στρέμματα κάθε κιλό, ἢ τρία στρέμματα κάθε κιλό. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν, ὅτι ὁ γεωργὸς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ σπείρῃ 60 στρέμματα διὰ σπόρου 20 κιλῶν θὰ κάνῃ μὲ τὸν ὑπολογισμὸν τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ κάμῃ τὸ κάθε κιλὸν 6 κιλά, ἔχομεν κιλὰ 120, ἤτοι ὀκάδας 3.000.

§417Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ οἰκονομικὰ δὲν θὰ ἐξετασθοῦν μὲ τὸ τὶ θὰ θελήσητε ἐξ ἰδιοτροπίας νὰ κάμητε, ἀλλὰ μὲ τὸ τί γίνεται συνήθως.

§418Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Οἱ Θεσσαλοὶ π. χ. δύνανται νὰ σᾶς βεβαιώσουν, ὅτι πωλοῦν τὸν σῖτον καὶ τρώγουν ἀραβόσιτον καὶ ἐφ’ ὅσον πωλῇ τὸν σῖτον κατὰ 50 λεπτὰ ὀλιγώτερον.....

§419Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἂν ἀκόμη πωλήσῃ τὸν σῖτον καὶ ἀγοράσῃ ἀραβόσιτον, πάλιν θὰ ὠφεληθῇ, διότι ὁ φόρος τοῦ ἀραβοσίτου ἐμειώθη καὶ θὰ ἀγοράσῃ ὁ γεωργὸς τὸν ἀραβόσιτον εὐθηνόν.

§420Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σεῖς θέλετε, ἐπειδὴ τὸ τρώγει νὰ μὴ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον τρώγει ἐὰν ἀφαιρέσητε ἔχει μίαν ζημίαν περὶ τὰς 1.100 δραχμάς. Νομίζετε, ὅτι αἱ 1.100 αὐταὶ δραχμαὶ δι’ ἕνα γεωργὸν εἶναι ἐλάχισται; Μὲ τὸν φόρον τὸν ὁποῖον ἐπιβάλετε τῆς δεκάτης ....

§421Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κοντεύετε καὶ σεῖς νὰ κάνετε τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Ἀνθρακοπούλου, ὅστις τὴν ζημίαν αὐτὴν ἀνεβίβασεν εἰς ὁλόκληρα δισεκατομμύρια, ἐνῷ δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα ἡ ζημία ἀνέρχεται εἰς 170.000.000 δραχμάς.

§422Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα ἡ ζημία. Ἡμεῖς, κ. ὑπουργέ, ὅσα λέγομεν τὰ λέγομεν, διότι ὡς καταγόμενοι ἐκ γεωργικῶν ἐπαρχιῶν ἔνθα παράγεται σῖτος, γνωρίζομεν περισσότερον τὰ πράγματα ἀπ’ ὅσον τὰ γνωρίζετε σεῖς.

§423Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν βγάζει περισσότερον σιτάρι ἡ Ἀττικὴ ἀπὸ τὴν Κρήτην.

§424Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶσθε, κ. ὑπουργέ, ὑπουργὸς τῆς Κρήτης, ἀλλ’ ὑπουργὸς ὅλης τῆς Ἑλλάδος.

§425Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε, ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Μαντᾶ, ὅστις μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν γνωρίζω ἀπὸ σιτοπαραγωγήν.

§426Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Τὰς γνώμας αὐτὰς δὲν τὰς εἶπον, διότι θέλω ν’ ἀντιπολιτευθῶ τὸ νομοσχέδιον. Εὔχομαι, ὅπως αἱ προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως πραγματοποιηθοῦν καὶ ὅπως τὸ μέτρον τοῦτο μὴ πλήξῃ τοὺς γεωργούς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πάντως ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ βλάψῃ τὴν γεωργικὴν παραγωγήν, εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐγὼ τοὐλάχιστον ν’ ἀρνηθῶ ψῆφον.

§427ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει).

§428ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§429ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κ. Πρόεδρε.

§430ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 9.30′ μ. μ.)