1928.12.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34

ΔΕΥΤΕΡΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1928

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. γραμματεὺς ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγιγνώσκονται τὰ πρακτικά).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως τὰ πρακτικὰ κυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Νικόλαος Β. Μουστάκης κάτοικος Καστανιᾶς Σπάρτης, ὑποβάλλει ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας συνιστᾷ ὅπως τὸ Κράτος λάβῃ μέτρα, διὰ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν διαφόρων κλινικῶν καθ’ ὅσον εἴς τινας ἐξ αὐτῶν συνέβησαν δυστυχήματα. — Ἐπιτροπὴ μαθητῶν Αἰκατερίνης, ἀναφέρει, ὅτι ἠναγκάσθησαν ἐλλείψει γυμνασιάρχου καὶ 3 καθηγητῶν νὰ ἀπόσχωσι τῶν μαθημάτων των. — Γεωργοκτηνοτρόφοι Ἐδέσσης παρακαλοῦν, ὅπως τοῖς δοθῶσι βοσκαὶ ἐπαρκεῖς, διὰ νὰ μὴ ἀποθάνωσι τὰ κτήνη των τῆς πείνης. — Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κ. Μάρκου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου περιπτεριούχων καπνοπωλῶν ἡ «Ἀλλεγγύη», ἵνα διαβιβασθῶσι πρὸς τὸ ἐπὶ τῆς Προνοίας ὑπουργεῖον. — Ὁ Πρόεδρος τῶν προσφύγων τέως δημοσίων ὑπαλλήλων Τουρκίας, παρακαλεῖ ὅπως ἐπισπευθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παροχῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς συνταξιούχους ἀνταλλαξίμους. — Ὁ Σύνδεσμος Βιομηχάνων Μακεδονίας παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐνυποθήκων δανείων εἰς Νέας Χώρας. — Τὸ Συμβούλιον τοῦ συλλόγου Φιλελευθέρων Χίου διαμαρτύρεται, διὰ τὴν συζητουμένην ἐκλογὴν Γερουσιαστῶν εὐρυτέρας νομαρχιακῆς περιφερείας, ὡς μελλούσης, νὰ ἀποδώσῃ τοὺς ἐπιτηδείους καὶ οὐχὶ τοὺς ἀρίστους. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γιαμούζης, καταθέτει τηλεγράφημα τῆς ἐπιτροπῆς ἐκ Λειβαδίου διαμαρτυρομένης κατὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκστρατείας φιλησύχων πολιτῶν πρὸς δῆθεν καταδίωξιν λῃστῶν. — Ἐπιτροπὴ λαοῦ Εὐρυτανίας, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὡς προτείναντος τὴν μὴ μείωσιν τοῦ δασμοῦ τοῦ ἀραβοσίτου. — Ὁ Γεωργικὸς Συναιτερισμὸς Ἐπισκοπῆς, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἀπαγόρευσιν τῆς καλλιεργείας καπνοῦ. — Οἱ δημόσιοι εἰσπράκτορες τοῦ Κράτους, ὑποβάλλουν ὑπόμνημα ἀφορὸν τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. — Ἡ Ἕνωσις Ἐφοριακῶν Ἠπείρου, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς προσλήψεως ἐλεγκτῶν καὶ ἐξ ἀποφοίτων τῆς ἀνωτάτης ἐμπορικῆς σχολῆς. — Οἱ καταστηματάρχαι καὶ βιοτέχναι Θεσσαλονίκης ἐγκατεστημένοι ἐπὶ τοῦ γηπέδου ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ τὸ μέγαρον τῶν Τ.Τ.Τ. παρακαλοῦν ὅπως προκειμένου ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἀνέγερσις αὐτοῦ μετά τινας μῆνας μὴ ἐξωσθῶσιν ἀπὸ τοῦδε. — Ὁ Σύλλογος Ὑπαλλήλων Ἀνωνύμων Ἑταιριῶν, παρακαλεῖ ὅπως καὶ εἰς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους παραχωρηθοῦν ἕδραι ἐν τῇ Γερουσίᾳ. — Ἐπιτροπὴ προσφύγων διαμενόντων εἰς τοὺς θαλάμους τοῦ συνοικισμοῦ Χαριλάου, ὑποβάλλουν ὑπόμνημα διὰ τοῦ ὁποίου ἐκθέτουν τὰ δίκαια αἰτήματά των καὶ παρακαλοῦν τὴν ἀποδοχὴν αὐτῶν. — Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Ὑπάτης, ὑποβάλλει πρᾶξιν αὐτοῦ δι’ ἧς παρακαλεῖ ὅπως πωληθῇ εἰς τὴν κοινότητα τὸ ἐθνικὸν κτῆμα «Θερμὰ» κείμενον ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς κοινότητος. — Ὁ Κεντρικὸς Σύνδεσμος προσφύγων Σερβίων, ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναφέρει τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους εἶναι ἀδύνατος ἡ ἄμεσος καταβολὴ εἰς τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῶν ὀφειλομένων ἐνοικίων διὰ τὰ ὑπ’ αὐτῶν κατεχόμενα οἰκήματα. — Ὁ πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ ταμείου Λευκίμης, παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ σωτήριον διὰ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν Κερκύρας νομοσχέδιον, περὶ ἀγροτικῆς πίστεως. — Ὁ προϊστάμενος τῆς πανσιδηροδρομικῆς συνελεύσεως Πειραιῶς, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς συνεδριάσεως κατόπιν παρανόμου ἐπεμβάσεως τῆς εἰδικῆς ἀσφαλείας. — Ὁ ἐμπορικὸς εἰσαγωγικὸς σύλλογος Πύργου, διαμαρτύρεται κατὰ τῶν μελῶν τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ἀνεπαρκῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των καὶ παρακαλεῖ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῶν. — Ὁ πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ ταμείου Κυμηνῶν Θεσσαλονίκης, παρακαλεῖ ὅπως ὑποστηριχθῇ ἡ ἐγχώριος σιτοπαραγωγή. — Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Κορίνθου, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς μελετωμένης καταργήσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ χρεωστασίου εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιφέρειαν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Καρασεβδᾶς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 16 Σεπτεμβρίου 1926» «περὶ συστάσεως συμβουλίου οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαοικονόμου, Δ. Χατζῖσκος καὶ Β. Κυρέλλος, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγκροτήσεως τῆς Γερουσίας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως αὐτονόμου ὀργανισμοῦ πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπαθῶν τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Πολυχρονίδης, Π. Πολυχρονάκης καὶ Α. Μυλωνογιάννης, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἀπριλίου–16 Μαΐου 1926 Ν. Δ. περὶ ἱδρύσεως ἐν Ἀθήναις Ἑλληνοαμερικανικοῦ ἐκπαιδευτηρίου». — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Σαρακηνός, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ πληρωμῆς εἰς δόσεις τοῦ ὀφειλομένου ὑπολοίπου παρὰ τῶν ἐνοικιαστῶν φόρου δεκάτης 1926–1927. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων. 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21 Ἀπριλίου 1926 περὶ συστάσεως συνδέσμου κοινοτήτων Θάσου. 2) Περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως μετακλήσεως τοῦ ταγματάρχου κ. Β. Τ. Ρίγγ πρὸς ὀργάνωσιν τῆς Ἑλληνικῆς χωροφυλακῆς. 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19)2)26 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὸν δῆμον Παγασῶν τοῦ Ν. Δ. τῆς 16 Δεκεμβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ νόμου 2435 τοῦ 1920· καὶ 4) Περὶ κυρώσεως αʹ) τοῦ 21)28 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἐπιτάξεως τροφίμων ἢ ἄλλων εἰδῶν χρησίμων εἰς τὰς δημοσίας ἢ κοινωνικὰς ἀνάγκας παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τῶν κατὰ τόπους ἀρχῶν κατ’ ἐξουσιοδότησιν καὶ περὶ κανονισμοῦ τιμῆς αὐτῶν, βʹ) τοῦ ἀπὸ 21)5 Νοεμβρίου 1928 τοιούτου περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν περὶ αἰσχροκερδείας νόμων, γʹ) τοῦ ἀπὸ 13)17 Νοεμβρίου 1925 ὁμοίου, περὶ συστάσεως θέσεων ἀνωτέρων ἀγορανομικῶν ἐποπτῶν τροποποιουμένου, δʹ) τοῦ ἀπὸ 31)6 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ συστάσεως ἐπιτροπῶν πρὸς ὀργάνωσιν καὶ ἐποπτείαν τῶν ἀρτοποιείων καὶ ἔλεγχον τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἀγορανομικῶν διατάξεων καὶ εʹ) τοῦ ἀπὸ 19)22 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 362 κλπ. Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι προτάσεων νόμου. 1) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2ου τοῦ νόμου 3385. 2) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21 Ὀκτωβρίου 1926 περὶ χωρισμοῦ τῆς νομικῆς σχολῆς καὶ 3) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 27 Ἰουλίου 1923 Ν. Δ. περὶ μονοταξίων διδασκαλείων. Ἡ μειοψηφία τῆς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως γενικῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν σχολῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Ἀνδρεάδης, Σ. Νικολαΐδης καὶ Λ. Λαμπριανίδης, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγκροτήσεως τῆς Γερουσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων. 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 13)17 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 11)5)26 περὶ ἑνώσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Γυθείου καὶ τοῦ εἰδικοῦ τοιούτου ὑδρεύσεως τῆς πόλεως Γυθείου. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 8)12 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ διορθώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 3099 περὶ ναυτικῆς σημάνσεως τοῦ στενοῦ Πρεβέζης. 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 8)11 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ 11 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ σημάνσεως, συντηρήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς διώρυγος Λευκάδος–Ἀλεξάνδρου. 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος 8)11 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ τοῦ ναυτικοῦ φωτισμοῦ λιμένων, ἐπινείων καὶ ἀγκυροβολίων καταφυγῆς καὶ τῶν συναφῶν ὑποχρεώσεων τῶν λιμενικῶν ταμείων. 5) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 17)21 Σεπτεμβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς λιμενικοὺς φόρους καὶ τοὺς περὶ λιμένων νόμους. 6) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1926 Ν.Δ. περὶ ἀτελοῦς ἐγγραφῆς ἐν τῷ ἐθνικῷ Μετσοβίῳ πολυτεχνείῳ ἀπόρων προσφύγων σπουδαστῶν. 7) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 13)13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 21)4)26 περὶ τοῦ πληρωτέου λιμενικοῦ φόρου τοῦ ἐκ Καλαμῶν ἐξαχθέντος σταφιδοκάρπου κλπ. 8) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 2853 περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων. 9) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29)2 Νοεμβρίου 1927 καὶ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Διαταγμάτων, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεων τῶν περὶ ταμείων μονίμων ὁδοστρωμάτων κειμένων διατάξεων. 10) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ εἰδικοῦ ταμείου μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν καὶ τῆς Ἀνωνύμου ἑταιρίας ὁδοποιΐας καὶ τεχνικῆς κατασκευῆς «Ἔργον» συνομολογηθείσης συμβάσεως ἐπιστρώσεως διὰ μακασφάλτου τῆς ὁδοῦ Ἀθηνῶν–Χαλκίδος. 11) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων ἔργων κειμένων διατάξεων· καί 12) Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ εἰδικοῦ ταμείου μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν καὶ ἀνωνύμου Ἑλληνικῆς ἑταιρίας ἀσφαλτοστρώσεων καὶ τεχνικῶν ἐπιχειρήσεων Α.Κ.Τ.Ε. συνομολογηθείσης συμβάσεως συντηρήσεως τῆς ὁδοῦ Ἀθηνῶν–Πειραιῶς. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μειώσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τοῦ κεφαλοτυρίου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μπότσαρης, Α. Κασσαβέτης, Ν. Γαρδικιώτης, Ν. Ζαρίφης, Ν. Τζερμιᾶς καὶ Γ. Ἠσαΐας, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ παρατάσεως ἐπὶ τρίμηνον τῆς ἐνοικιάσεως τοῦ φόρου Δημοσίων θεαμάτων». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν Ὁ κ. Νικολίτσας, ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρου κοινότητος Γρανίτσης.

§3Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Οἱ κάτοικοι Γρανίτσης ἐζήτησαν τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους διὰ τὴν οἰκονομικήν των κατάστασιν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ περιφέρειαι τῆς Εὐρυτανίας καὶ Τριχωνίας λόγῳ συνθηκῶν αἱ ὁποῖαι κατέστρεψαν τὴν παραγωγὴν τοῦ παρελθόντος ἔτους, δηλαδὴ ἡ ἀκρὶς καί ἡ μεγάλη ἀνομβρία. Συνεπείᾳ τῶν θεομηνιῶν αὐτῶν, οἱ κάτοικοι εὑρίσκονται ἐν ἀπογνώσει. Παρακαλῶ λοιπόν, ἄν εἶναι δυνατόν, ν’ ἀνασταλῇ ἡ πληρωμὴ τῶν φόρων καὶ εἰ δυνατόν, τὸ Κράτος νὰ ἔλθῃ οἰκονομικῶς ἀρωγόν, εἴτε διὰ τῆς παροχῆς ἀραβοσίτου, εἴτε τροφίμων.

§4Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐξ ἀφορμῆς παρομοίας ἀναφορᾶς, ἔλαβον τὴν ἀφορμήν, νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἔδωκα διαταγάς, νὰ ἐξετασθῶσι πραγματικῶς αἱ καταστροφαὶ αἱ ἐπελθοῦσαι ἐκ τῶν θεομηνιῶν καὶ μετὰ τὴν ἀπόδειξιν τῶν καταστροφῶν αὐτῶν, ἔχω τὴν ἀπόφασιν, νὰ διατάξω τοὺς ταμίας, νὰ δέχωνται εἰς καταβολήν, τὸ μέρος ἐκεῖνο τοῦ φόρου, τὸ ἀναλογοῦν εἰς τὸ μὴ καταστραφὲν μέρος τοῦ εἰσοδήματος, ἕως ὅτου ἀποφασισθῇ, τὶ θὰ γίνῃ διὰ τὸν ὑπόλοιπον φόρον, τὸν ἀναλογοῦντα εἰς τὸ καταστραφὲν εἰσόδημα, καίτοι ὁ νομοθέτης εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὰς ἐνδεχομένας γενικωτέρας καταστροφὰς ἐκ θεομηνιῶν. Ἀναμένομεν λοιπὸν τὴν ἐξέτασιν, διὰ νὰ κανονίσωμεν τὸ ζήτημα.

§5Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Εἰ δυνατόν, κύριε ὑπουργέ, νὰ δώσητε καὶ μίαν ποσότητα ἀραβοσίτου, εἰς τὰ ὀρεινὰ τοὐλάχιστον μέρη.

§6Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαμαρᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Κιλκίς.

§8Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ Κιλκίς, παραπονοῦνται, διότι εἰς πλεῖστα χωρία δὲν ὑπάρχουσι σχολεῖα καὶ πολλὰ ὑπάρχοντα, δὲν λειτουργοῦν. Παρακαλῶ ὅπως λυθῇ τὸ ταχύτερον τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς καὶ τῆς ἱδρύσεως τῶν σχολείων.

§9Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἵδρυσιν καὶ τὸν διορισμόν, γνωρίζετε ὅτι ἐγένοντο.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης, ἐπὶ ἀναφορᾶς ξενοδόχων Καβάλλας.

§11Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ προσωρινῶς μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερογιάννης.

§13Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Συνιστῶ, κ. Πρόεδρε τὸ ψήφισμα τοῦ Βʹ Πανελληνίου συνεδρίου τοῦ συλλόγου τῶν πολυτέκνων γονέων τῆς Ἑλλάδος.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§15Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, καθ’ ὅσον, ὡς ἔχῃ σήμερον ἡ κατάστασις, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ ἐπάρατος νόσος τῆς φυλῆς μας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πλεῖσται κυρίαι ἀριστοκράτιδες, μὴ θέλουσαι νὰ χαλάσουν τὸ style τοῦ ἀναστήματός των, δὲν θέλουν νὰ κάμουν τέκνα. Ἑπομένως ὀφείλομεν νὰ συνδράμωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, διότι κατ’ ἄλλον τρόπον δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ «αὐξάνεσθαι καὶ πληθύνεσθαι» ἀλλὰ τὸ ἐλαττώνεσθαι.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§17Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Καθ’ ἣν στιγμὴν γίνεται συστηματικὴ ἐργασία εἰς ὅλα τὰ Κράτη πρὸς ἐπαύξησιν τοῦ πληθυσμοῦ, ἐν Ἑλλάδι, δυστυχῶς, οὐδεμία λαμβάνεται πρόνοια πρὸς ἀνακούφισιν, εἰς τὰς δυσχερεῖς αὐτὰς περιστάσεις τῶν πολυτέκνων. Ἐν Ἡρακλείῳ ἱδρύθη σύνδεσμος πολυτέκνων γονέων καὶ ἐζήτησε μάλιστα διὰ τοῦ Συντάγματος, νὰ ληφθῇ προστασία. Νομίζω τὰ τέκνα των, ὅτι πρέπει, νὰ ἀπαλλαγῶσι τοὐλάχιστον τῆς δαπάνης τῆς ἐκπαιδευτικῆς. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα, δὲν ἔχει τὴν ἀστείαν του ὄψιν, τὴν ὁποίαν ἠθέλησαν μερικοὶ κύριοι συνάδελφοι νὰ δώσουν, διότι κατὰ τὴν τελευταίαν ἀπογραφὴν ἐνῷ ἀνεμένομεν ὅλοι, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος, θ’ ἀνεβιβάζετο πλέον τῶν 7 ἑκατομμυρίων, παρετηρήθη, ὅτι μόνον εἰς 6.200.000 ἀνεβιβάσθη καὶ τοῦτο, διότι δὲν ὑπάρχει αὔξησις πληθυσμοῦ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζῖσκος ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§19Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι κοινωνικὴ ἀνάγκη ἡ προστασία τῶν πολυτέκνων γονέων, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον τὸ ἡμέτερον Σύνταγμα ἀναφέρει καὶ σχετικὴν διάταξιν. Ἡ διάταξις αὐτή, θὰ μείνῃ νεκρὸν γράμμα καὶ ἁπλοῦν εὐχολόγιον, ἐὰν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν μεριμνήσῃ, διὰ τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν νομοσχεδίου εἰς τὸ ὁποῖον, θὰ περιληφθῶσι ἅπαντα τὰ αἰτήματα τοῦ ὑπομνήματος τοῦ ὑποβληθέντος ἡμῖν ὑπὸ τῶν πολυτέκνων γονέων. Διὰ τοῦτο συνιστῶ θερμῶς εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀναφοράν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§21Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν καὶ νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει, νὰ λάβῃ προστατευτικὰ μέτρα διὰ τοὺς ἥρωας αὐτούς, διότι εἶναι πραγματικῶς ἥρωες, φέροντες εἰς τὸν κόσμον 7 καὶ 8 παιδιὰ ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, διότι δυστυχῶς δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν μακαρίαν ἐκείνην ἐποχὴν καθ’ ἣν οἱ φίλοι συνέχαιρον τὸν πατέρα, ὅταν ἐγεννᾶτο νέον παιδί. Οἱ ὅροι οἱ σημερινοὶ ἀντεστράφησαν καὶ ὁ πατὴρ καθίσταται σύννους καὶ σκυθρωπὸς ὁσάκις ἡ σύζυγός του προσθέτει εἰς τὸν ἤδη ἀριθμὸν τῶν τέκνων ἓν ἀκόμη, ἔτι δὲ σκυθρωπότερος, ἐὰν τὸ νεογέννητον εἶναι θῆλυ.

§22Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τῶν προλαλησάντων κ. κ. συναδέλφων, θεωρῶ περιττὸν ν’ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως θελήσῃ νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπὴ ἐκ βουλευτῶν εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παραπεμφθῇ τὸ ὑπόμνημα τῆς ὁμοσπονδίας τῶν πολυτέκνων γονέων, διὰ νὰ τὸ μελετήσῃ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πορίσματος αὐτῆς συνταχθῇ σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ὑποβληθῇ πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῶσιν εἰς τοὺς πολυτέκνους ὅσα ζητοῦσιν, νὰ λάβωσιν τοὐλάχιστον ὅσα ὁρίζει τὸ ζήτημα. Ἐὰν δὲν γείνῃ ἡ ἐπιτροπή, θὰ παραπεμφθῇ τὸ ζήτημα εἰς τὰς ἑλληνικὰς καλένδας πρὸς πλήρη ἀποκαρδίωσιν τῶν ἀναφερθέντων εἰς τὴν Βουλήν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστούλας.

§24Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Καὶ ἐγώ, Κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῶν αἰτημάτων τῶν ἀναφερομένων καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν αὐτήν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης.

§26Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν δι’ οὓς λόγους ἐξέθεσαν οἱ πρότερον ὁμιλήσαντες συνάδελφοι. Συντάσσομαι δὲ μὲ τὴν ἀντίληψιν τοῦ τελευταίου ὁμιλήσαντος ἐκ τῶν συναδέλφων καὶ παρακαλῶ, ὅπως παραπεμφθῇ τὸ ζήτημα εἰς μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ τὰ αἰτήματα καὶ θὰ καταλήξῃ εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα.

§27Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐγγεγραμμένος κύριε Πρόεδρε καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, διότι εἶναι δίκαια τὰ αἰτήματα τῶν πολυτέκνων γονέων.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ψηφίσματος ὁμοσπονδίας καπνεργατῶν καὶ στιβαδόρων Θεσσαλονίκης. Ὁ κύριος Μαχαίρας ἔχει τὸν λόγον.

§29Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Θὰ εἴπω δύο λόγια ἐπὶ τοῦ ἀναφερομένου ψηφίσματος, δι’ ὅσους ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ἀγνοοῦν πῶς ἱδρύθη ἡ ἑνωτικὴ καπνεργατικὴ ὁμοσπονδία. Οἱ ἐκ Μακεδονίας καὶ Θράκης συνάδελφοι γνωρίζουν πόσοι κόποι καὶ πόσαι θυσίαι ἐχρειάσθησαν, διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς ἑνωτικῆς ὁμοσπονδίας τῶν καπνεργατῶν, διότι ἀτυχῶς ἀπὸ πολλοῦ χρόνου τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα τῆς Ἑλλάδος, εἶχε κατορθώσει, νὰ ἐπιβληθῇ τελείως εἰς τὰς καπνεργατικὰς ὀργανώσεις καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ κατεστρέφετο τὸ καπνεμπόριον ἡ καπνοβιομηχανία, ἡ καπνοπαραγωγή, πρὸς μεγίστην ζημίαν τῆς καθόλου Ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Τελευταίως συνῆλθε ἡ ἑνωτικὴ αὕτη καπνεργατικὴ ὁμοσπονδία, ἡ ὁποία μεταξὺ τῶν ἄλλων ἠσχολήθη καὶ μὲ τὸ ζήτημα τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως καπνεργατῶν, τὸ μόνον δηλαδὴ προστατευτικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ καπνεργάται Μακεδονίας καὶ τὸ ὁποῖον τὸ προσέχουν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ. Διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ παραπονοῦνται, ὅτι δὲν ἐζητήθη ἡ γνώμη των κατὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ κανονισμοῦ τοῦ ταμείου, ἐνῷ εἶχον νὰ ὑποβάλουσιν πολλὰς παρατηρήσεις, ὅτι δὲν λειτουργεῖ καλῶς, ὅτι ὁ νέος κανονισμὸς ὁ ὁποῖος καθιερώθη ἐπὶ τέλους δὲν ἐλειτούργησεν καλῶς καὶ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ μετέχουν τῆς διοικήσεως τοῦ ταμείου μέλη τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος. Καὶ καταλήγει τὸ ψήφισμα παρακαλοῦν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν προσοχὴν ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν ζητημάτων. Καταλήγων καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ μελετήσῃ μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὸ ζήτημα καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ κόσμου τούτου, διότι νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ καταλληλοτέρα στιγμή, νὰ ἐννοήσῃ τὸ Κράτος, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ λάβῃ ἄλλα μέτρα κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, εἰμὴ μόνον τὰ μέτρα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ θὰ προστατεύσῃ τὰς ἀπόψεις τῶν συντηρητικῶν ἐργατῶν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου, ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινοτικοῦ συμβουλίου Μετοχίου.

§31Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. πρόεδρε, τοῦ συμβουλίου Μετοχίου, τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Πρόκειται περὶ ζημίας τὴν ὁποίαν ὑπέστη τὸ μέρος ἐκεῖνο κατὰ τὰς τελευταίας πλημμύρας. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ διατάξῃ τὴν κατασκευὴν ἑνὸς προχώματος. Πρόκειται περὶ δαπάνης ἐλαχίστης· ἐφέτος τοὺς κατεστράφη ὁλόκληρος ἡ παραγωγή, μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἐὰν ἔλθουν καὶ ἄλλαι βροχαὶ εἶναι δυνατὸν νὰ καταστραφῇ καὶ τὸ χωρίον ἀκόμη. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ λάβῃ τὰ δέοντα μέτρα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Συριόπουλος, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§33Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε καὶ παρακαλῶ, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσεριώνης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§35Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιάδης, ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§37Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι πρώτη φορὰ ποῦ ἀπασχολεῖται ἡ Βουλὴ μὲ τοιαῦτα ζητήματα. Πρόκειται περὶ τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας δημιουργοῦν οἱ διάφοροι χείμαρροι καὶ παραπόταμοι. Καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, πρόκειται περὶ ἑνὸς μικροῦ παραποτάμου ὁ ὁποῖος μένει ἄνευ προχώματος καὶ ἐπιφέρει ζημίας. Ἐλπίζω, ὅτι κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, θέλει διορθώσῃ τὸ κακὸν καὶ θέλει διατάξῃ τὰ προσήκοντα μέτρα.

§38Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θέλω λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ ἀναπτυχθέντα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμπορικοῦ συλλόγου Χανίων.

§40Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ ὑποτίμησις τοῦ δασμοῦ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τοῦ σίτου, ὠφελεῖ μίαν τάξιν καὶ βλάπτει τὴν ἐγχωρίαν παραγωγήν. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὸ ζήτημα καὶ τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν ἀναφερομένων.

§41Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπησχόλησε τὸ ὑπουργεῖον καὶ δὲν θέλωμεν λείψῃ νὰ λάβωμεν ἐν καιρῷ τὴν πρέπουσαν ἀπόφασιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Μακεδονομάχων Τυρνάβου «Παῦλος Μελᾶς». Ὁ κ. Ἀναστασιάδης.

§43Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κύριε Πρόεδρε.

§44Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε Πρόεδρε.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιάδης, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμπορικοῦ συλλόγου Πύργου, περὶ τοῦ λιμένος Κατακώλου.

§46Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ κ. Πρόεδρε, ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν Συγκοινωνίας. Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος παραπονεῖται, ὅτι ὁ μηχανικὸς καὶ ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ δὲν κάμουν τὰς ἀναγκαίας διορθώσεις εἰς τὸν λιμενοβραχίονα καὶ ὅλαι αἱ δαπάναι αἱ ὁποῖαι γίνονται εἶναι περιτταὶ καὶ ῥίπτονται εἰς τὴν θάλασσαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ ἐποπτεύσῃ καὶ νὰ ἀσκήσῃ κἄποιον ἔλεγχον εἴτε ἀποστέλων ἄλλον μηχανικόν, εἴτε ἐκλέγων ἄλλην λιμενικὴν ἐπιτροπὴν. Πρόκειται περὶ δαπάνης 30 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ὁ ἐμπορικὸς κόσμος ὁ ὁποῖος ἔχει λόγῳ τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς μεγαλύτερον συμφέρον, διὰ τὴν καλὴν κατασκευὴν τοῦ λιμενοβραχίονος, διαμαρτύρεται καὶ ζητεῖ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ ὑπουργείου. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν καὶ νὰ διατάξῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, διὰ τὴν διόρθωσιν τοῦ κακοῦ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσεριώνης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§48Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτό, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἄλλοτε ἀνεκινήθη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ μεγάλη προσοχὴ εἰς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον κατασκευάζεται τὸ ἔργον, δαπανῶνται δι’ αὐτὸ ἑκατομμύρια πολλά, διὰ τὰ ὁποῖα δύναταί τις, νὰ εἴπῃ, ὅτι ῥίπτονται εἰς τὴν θάλασσαν. Πρέπει ὁ κύριος ὑπουργὸς νὰ ἐπιστήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ τὴν προσοχήν του καὶ ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐκτελεσθῇ καὶ ἡ αἰτουμένη ἐπὶ τόπου μετάβασις.

§49Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργόν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ αἰτήματα καὶ ἰδίως τὰ ἀφορῶντα τὴν ἀνάθεσιν τοῦ ἔργου.

§50Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποστείλῃ τὰ κατάλληλα πρόσωπα πρὸς ἐπιτήρησιν τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμενοβραχίονος, καθόσον πράγματι τὰ ἐν τῷ παρελθόντι ἐκτελεσθέντα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐστοίχισαν τόσα ἑκατομμύρια, εὑρίκονται σήμερον εἰς κατάστασιν ἐρειπιώδη, ὅπως θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ ἴδητε ἐν φωτογραφίᾳ, ἣν εἶχον κομίσει κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίαν φρονῶν, ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὕτη, θὰ συνεζητεῖτο τότε, ἐν ᾗ καταφαίνεται, ὅτι ὕφαλοί τινες μόνον περισώζονται ἐκ τῶν παλαιῶν ἔργων.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυρέλλος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κουρέων καὶ ὀπωροπωλῶν Θηβῶν.

§52Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Οἱ κουρεῖς καὶ ὀπωροπῶλαι Θηβῶν, κύριε ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παραπονοῦνται, ὅτι ἡ Κυριακὴ ἀργία ἐφαρμόζεται ἐν Θήβαις κατὰ τρόπον ἄνισον καὶ ἄδικον, διὰ τὰ ἐπαγγέλματά των. Ἐνῷ ἐπιτρέπεται κατὰ Κυριακὴν τὸ ἄνοιγμα ὅλων τῶν ἄλλων ἐν Θήβαις καταστημάτων ἀπὸ τῆς 9ης πρωϊνῆς, μέχρι τῆς 2ας μεταμεσημβρινῆς ὥρας, ἤτοι ἐπὶ ὥρας πέντε, εἰς τὰ κουρεῖα καὶ ὀπωροπωλεῖα ἀπαγορεύεται τοῦτο. Εἰς τοὺς κουρεῖς καὶ ὀπωροπώλας ἐπιτρέπεται νὰ ἀνοίγουν τὰ καταστήματά των μόνον ἀπὸ τῆς 10ης πρωϊνῆς μέχρι τῆς 1ης μεταμεσημβρινῆς, ἤτοι ἐπὶ τρεῖς μόνον ὥρας, ἀπέναντι τῶν πέντε ὡρῶν τῶν ὑπολοίπων καταστημάτων. Τοιουτοτρόπως παρίστανται οἱ συμπολῖται μου κατὰ Κυριακὴν πρὸ τοῦ παραδόξου καὶ ἀλλοκότου θεάματος, νὰ ἠμποροῦν νὰ προμηθεύωνταν τὸ κρέας των ἐγκαίρως, διότι τὰ κρεοπωλεῖα εἶναι ἀνοικτὰ καὶ πρὸ τῆς 9ης, ἀλλὰ νὰ ἐμποδίζωνται, νὰ προμηθευθοῦν τὰ λαχανικά των πρὸ τῆς 10ης. Ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἔχουν προσιτὴν τὴν ταβέρναν, ἀπὸ τῆς 9ης π. μ. καὶ τὰ κουρεῖα κλειστὰ καὶ ἀπρόσιτα μέχρι τῆς 10ης. Πρέπει δὲ νὰ σημειωθῇ, ὅτι πρόκειται περὶ κόσμου ἐργατικοῦ, ὁ ὁποῖος τὴν Κυριακὴν μόνον διαθέτει πρὸς θεραπείαν τῶν προσωπικῶν του ἀναγκῶν. Ἡ εἰς βάρος τῶν τόσον καλῶν καὶ χρησίμων ἐπαγγελματιῶν ἐξαίρεσις αὕτη, ἐν τῇ τηρήσει τῆς Κυριακῆς ἀργίας, ὀφείλεται δυστυχῶς, καθ’ ἃ ἐξηκρίβωσα, εἰς τὸν νόμον «περὶ Κυριακῆς ἀργίας». Ὁ νόμος οὗτος θεσπισθεὶς τμηματικῶς καὶ εἰς διαφόρους ἐποχάς, εἶναι πλήρης ἀντιφάσεων καὶ ἀντινομιῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ πλήττουσα τοὺς κουρεῖς καὶ ὀπωροπώλας εἶναι μᾶλλον ἡ ἀσυγχώρητος. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἀναφορᾶς τῶν παραπονουμένων συμπολιτῶν μου, ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, μεταρρυθμίζων τὸν περὶ Κυριακῆς ἀργίας νόμον, ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἐξισώνων δηλαδὴ τὰς ὥρας κατὰ Κυριακὴν ἀνοίγματος τῶν κουρείων καὶ ὀπωροπωλείων μὲ τὰς ὥρας τοῦ ἀνοίγματος τῶν λοιπῶν καταστημάτων καὶ ἀποκαθιστῶν οὕτω ἰσότητα μεταξὺ πάντων τῶν ἐπαγγελματιῶν, ἰσότητα, ἥτις εἶναι τόσον ἀπαραίτητος εἰς Κράτος, ὁποῖον ἀξιεπαίνως φιλοδοξεῖ καὶ μοχθεῖ νὰ καταστήσῃ τὴν χώραν μας ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων. Ἐὰν δέ, παρ’ ἐλπίδα, καὶ διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἀδυνατοῦμεν, νὰ ἐννοήσωμεν, ἐὰν εὕρῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι συντρέχουν λόγοι διατηρήσεως τῆς ἀντινομίας ταύτης εἰς ἄλλας πόλεις, τότε θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τὰς Θήβας, ὅπου ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, νὰ καταργηθῇ καὶ νὰ υἱοθετήσῃ σχετικὴν πρότασιν νόμου τῶν βουλευτῶν περὶ καταργήσεως τῆς ἀνισότητος ταύτης. Διότι τὴν ἀνισότητα ταύτην, τὴν ἀδικίαν ταύτην, φέρουσι βαρέως ἐν Θήβαις, ὄχι μόνον οἱ ἀδικούμενοι, ἐπαγγελματίαι, κουρεῖς καὶ ὀπωροπῶλαι, ἀλλὰ καὶ ἡ συναδικουμένη μετ’ αὐτῶν κοινωνία τῶν Θηβῶν. Καὶ μᾶς εἶνε ἀπολύτως ἀδύνατον, νὰ τὴν ὑποστῶμεν ἀγογγύστως καὶ ἀδιαμαρτυρήτως περισσότερον.

§53Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά.

§54Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ συστήσητε εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους, νὰ μὴν παραλείπουν ἀπὸ τὰς ἡμερησίας διατάξεις τὰς ἐπερωτήσεις τῶν κ. κ. βουλευτῶν, ἄνευ προειδοποιήσεως. Ἐδῶ συνέβη τὸ ἑξῆς: Ἐνῷ εἶχον τὴν ἀναφορὰν καὶ εἶχα ἐγγραφῆ νὰ ἀναπτύξω αὐτήν, ἥτις τὴν Παρασκευὴν ἔφερε τὸν ἀριθμὸν 37, σήμερον τὴν βλέπω μὴ ὑπάρχουσαν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνεται, ἀλλὰ πρέπει νὰ καταβάλεται μεγαλυτέρα προσοχή.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μήπως ἐξεφωνήθη τὸ ὄνομά σας καὶ δὲν εἶσθε παρών;

§56Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὄχι, διότι οὐδέποτε ἀπουσιάζω.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον, θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος ὅπως ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν προσφύγων Μύλων Πενέση.

§58Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε Πρόεδρε.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαρσέλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§60Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, δι’ ἕνα ἄτοπον τὸ ὁποῖον καταντᾷ ἐγκληματικόν. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας μετὰ κόπου καὶ δυσκολίας διαθέτει μερικὰς δεκάδας χιλιάδων δραχμῶν, ὅπως εἰς τοὺς συνοικισμούς, ὅπου οἱ ὀχετοὶ διέρχονται, διὰ τῶν δρόμων τῶν συνοικισμῶν, δυνηθῶμεν καὶ ἐπαρκέσωμεν διὰ τὴν ὑγείαν τῶν συνοικισμῶν, ὑπάρχουν Κρατικαὶ ὑπηρεσίαι, ὅπως τῶν σιδηροδρόμων καὶ δὴ εἰς τοὺς Μύλους τοῦ Πενέση, ὅπου ὁλόκληρος συνοικισμὸς δι’ ἰδίων ἐγκατεστάθη. Ἡ ἑταιρία αὐτὴ διοχετεύει τὰ ὕδατα καὶ διέρχονται πέριξ τῶν συνοικισμῶν καὶ οὕτω καταστρέφει ὄχι μόνον τὸν συνοικισμόν, ἀλλὰ καὶ τὰ φρέατα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀντλοῦν ὕδωρ οἱ κάτοικοι ἔχουν μολυνθῆ. Παρὰ τὰς διαμαρτυρίας καὶ τὰς συστάσεις μας, δὲν ἔγινε τίποτε, καὶ παρακαλοῦμεν, ν’ ἀποκατασταθοῦν τὰ πράγματα, καθαρισθοῦν καὶ τὰ φρέατα καὶ δοθῇ μία σχετικὴ τιμωρία εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, διότι δὲν κήδονται τῶν Κρατικῶν συμφερόντων, διότι τὸ Κράτος πρόκειται νὰ πληρώσῃ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζίσκος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν κατοίκων Στυλίδος.

§62Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἰδιαιτέρως, ὅπως λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Στυλίδος, οἱ ὁποῖοι αἰτοῦσιν τὴν προαγωγὴν τοῦ ἐκεῖ τελωνείου. Ἅπασαι αἱ σχετικαὶ προϋποθέσεις συντρέχουν, διότι τὰ ἔσοδα τοῦ τελωνείου ηὐξήθησαν πρὸ πολλῶν ἐτῶν, καὶ δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς παραμονῆς τοῦ τελωνείου, οἷον εἶναι σήμερον.

§63Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ μοῦ σταλῇ παρακαλῶ ἡ ἀναφορά.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαχαίρας.

§65Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ἀνέρχομαι κύριοι βουλευταί, τὸ βῆμα, ὄχι διὰ νὰ πολυλογήσω, ἀλλὰ διὰ νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς σεβαστῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, διὰ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θὰ θίξω, καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, εἶναι πολὺ σοβαρόν. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσῃ, ὅπως ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς τροποποιήσεως τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐντὸς τῶν ἡμερῶν αὐτῶν, τεθῇ μία τροπολογία, διὰ τῆς ὁποίας, νὰ συνιστᾶται μία κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν, νὰ παραπέμπωνται ὅλα τὰ νομοσχέδια, ἀνεξαρτήτως προελεύσεως ὑπουργείων, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσιν, τὴν ἐργατικὴν τάξιν, καὶ ἐν γένει τὴν κοινωνικὴν μεταρρύθμισιν. Ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ πολλὲς φορὲς εἰς τὴν περασμένην περίοδον ἠκούσθη ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους, νὰ λέγεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι ἐργατικὸν ζήτημα. Τοῦτο ἐτονίσθη πολλάκις καὶ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας καὶ κατὰ κόρον μάλιστα. Κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην, μοῦ φαίνεται, ὅτι πλανῶνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπάρχει ἐργατικὸν ζήτημα, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὅπου γῇ καὶ κατοικοῦν ἄνθρωποι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ὑπάρχουν καὶ ζητήματα σχετικὰ μὲ τὴν ἐργασίαν καὶ τὴν πάλην τῶν τάξεων. Ἀλλ’ ἔχουν δίκαιον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν καὶ λέγουν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι ἐργατικὸν ζήτημα, ἀφοῦ οὔτε αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις δὲν παρηκολούθησαν ποτὲ τὸ ἐργατικὸν ζήτημα καὶ τὸ κοινωνικὸν ἐν γένει ἑνιαίως, οὔτε αἱ Βουλαί, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ὁμαλὴ καὶ κανονικὴ ἐξέλιξις αὐτοῦ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ συσταθῇ μία κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἀπὸ βουλευτὰς ἐπιστήμονας κοινωνιολόγους, ἀπὸ βουλευτὰς ἐφοπλιστάς, βιομηχάνους, ἐμπόρους καὶ πάσης φύσεως ἐπαγγελματίας καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιτροπήν, νὰ παραπέμπωνται ὅλα τὰ σχετικὰ νομοσχέδια ὅλων τῶν ὑπουργείων, νομίζω ὅτι, καὶ ἡ ἐπεξεργασία αὐτῶν, θὰ γίνεται ἀσυγκρίτως καλλίτερον, θὰ δύνανται δὲ ἐξ ἄλλου ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, νὰ παρακολουθοῦν ἑνιαίως τὰ ἐργατικὰ ζητήματα καὶ νὰ λαμβάνουν ἑκάστοτε τὰ προσήκοντα μέτρα. Μέχρι σήμερον, ὅπως ἔχουν ρυθμισθῆ αἱ Κρατικαὶ ὑπηρεσίαι, σχεδὸν ὅλα τὰ ὑπουργεῖα ἔχουν ἐργατικὰ ζητήματα καὶ ἕκαστον τούτων διαχειρίζεται τὰ ζητήματα ταῦτα μὲ ἰδικήν του σκέψιν καὶ ἰδικόν του σύστημα, πολὺ διάφορον τοῦ ἄλλου. Καὶ τὸ μὲν ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ἔχει τὰ ζητήματα τῶν σιδηροδρομικῶν καὶ τῶν ἐργατῶν φωταερίου καὶ ἠλεκτροτεχνιτῶν. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὰ ζητήματα τῶν ἀρτοεργατῶν καὶ ἀλευροεργατῶν. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ζητήματα τῶν ἐργατῶν τῆς νομοθετικῆς ὑπηρεσίας. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν τὰ ζητήματα τῶν ναυτεργατῶν καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὰ ὑπόλοιπα ἐργατικὰ ζητήματα. Τὰ ὑπουργεῖα ταῦτα ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν ὑποβάλλουν πρὸς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια, πολλάκις ἀλληλοσυγκρουόμενα. Αἱ δὲ διάφοραι ἐπιτροπαὶ κεχωρισμένως συνεδριάζουσαι δὲν εἶναι δυνατόν, ν’ ἀντιληφθοῦν τοῦτο καὶ οὕτω ἐπικρατεῖ μεγίστη ἀνομοιότης εἰς τὴν κοινωνικήν μας νομοθεσίαν. Ὅταν ὅμως ὅλα τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ὑποβάλλωνται εἰς μίαν ἐπιτροπὴν κοινοβουλευτικὴν θὰ δίδεται ὁμοιόμορφος κατεύθυνσις καὶ θὰ καθίσταται δυνατόν, νὰ παρακολουθήσῃ τὰ ζητήματα ἑνιαίως, τόσον ἡ Κυβέρνησις ὅσον καὶ ἡ Βουλή. Δι’ αὐτό, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ δεχθοῦν, νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὕτη εἰς τὸν τροποποιούμενον κανονισμὸν τῆς Βουλῆς.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς ἑνώσεως ἐφέδρων ὑπαξιωματικῶν, ὁ κ. Μαντᾶς.

§67Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζούκας παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν σκέπτεται ἢ ἔλαβεν ἀπόφασιν, νὰ συμπληρώσῃ τὰς κενὰς θέσεις τοῦ Πρωτοδικείου Τρικκάλων, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἤδη ἀπὸ τὸν πρόεδρον, τὸν ἀνακριτὴν καὶ ἕνα πρωτοδίκην, ἐνῷ κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων, τὸ προσωπικὸν τῶν δικαστῶν τοῦ Πρωτοδικείου Τρικκάλων, ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν πρόεδρον καὶ πέντε δικαστάς.

§69Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων, ἀποτελεῖται ἀπὸ πέντε πρωτοδίκας καὶ ἕνα πρόεδρον πρωτοδικῶν, ἤτοι ἐν συνόλῳ ἀπὸ ἕξ δικαστάς. Ἐννοεῖται οἴκοθεν, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῶν ἑκάστοτε δικαστῶν ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑποθέσεων. Ἔδει λοιπὸν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων, τὸ ὁποῖον ἔχει οὐχὶ σμικρὸν ἀριθμὸν ὑποθέσεων, νὰ ὑπάρχουν ἕξ δικασταί, οἱ ὁποῖοι μάλιστα κατὰ τὴν γνώμην ἐμοῦ, δικηγοροῦντος ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου ἐκείνου, δὲν ἐπαρκοῦν, διότι αἱ ἐργασίαι τοῦ δικαστηρίου εἶναι πολλαὶ καὶ δὴ αἱ πολιτικαὶ τοιαῦται. Ἐν τούτοις ἤδη ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Τρικκάλων, ἔχομεν μόνον τὸν πρόεδρον, τὸν ἀνακριτὴν καὶ ἕνα μόνον πρωτοδίκην. Καὶ ἐρωτᾶται, διὰ τοῦ προσωπικοῦ τούτου τοῦ ἐλαχίστου, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνταπεξέλθῃ τὸ δικαστήριον εἰς τὰς ὑποθέσεις τὰς πολιτικὰς καὶ τὰς ποινικάς; Σημειωτέον, κύριε πρόεδρε, ὅτι ὁ ἀνακριτὴς δὲν ἔχει μικρὰν ἐργασίαν, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ Τρίκκαλα εἶναι ἕνα μέρος ἐκ τῶν λῃστοκρατουμένων. Καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι ἔχομεν εἰδικὸν ἀνακριτήν, ἀλλ’ ἐν τούτοις καὶ τὰ ἄλλα ἀδικήματα πλεονάζουν ἐν τῇ περιφερείᾳ ἐκείνῃ. Θὰ εἶναι λοιπὸν ἔργον δικαιοσύνης, νὰ συμπληρωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαστῶν. Καὶ ἐπειδὴ ἐνδεχομένως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ προβάλῃ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι λόγῳ ἐλλείψεως ἐν γένει δικαστῶν δὲν δύναται, νὰ πληρώσῃ τὰ κενά, θὰ παρακαλέσω καὶ θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ προκαλέσῃ ἐρώτημα ἵνα τοὐλάχιστον τοποθετηθῇ ἐν τῷ πρωτοδικείῳ Τρικκάλων εἷς καὶ μόνος δικαστής, ὁ ὁποῖος μὲ τοὺς ἄλλους, θὰ δυνηθῇ, νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὸν φόρτον τῶν πολιτικῶν ὑποθέσεων.

§70Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ παράπονον τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἶναι γενικόν. Ὄχι μόνον ἐν Τρικκάλοις, ἀλλὰ καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα δικαστήρια τοῦ Κράτους ὑπῆρχεν μεγάλη ἔλλειψις δικαστικῶν λειτουργῶν. Ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἔχω 40 κενὰς θέσεις. Βεβαίως μὲ τοιαύτας ἐλλείψεις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἡ κατανομὴ τῶν δικαστῶν, νὰ γίνεται ἐπὶ ζημίᾳ τῆς καλῆς λειτουργίας τῆς δικαιοσύνης. Προεκήρυξα διαγωνισμὸν παρέδρων διὰ 10 θέσεις, ὅσας ἔχω δικαίωμα νὰ προσδιορίσω καὶ ἐλπίζω νὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. συναδέλφου, ἀποστέλλων ἐξ αὐτῶν ἕνα ἢ δύο. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐρώτημα, θὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν δι’ ἐρωτήματος νὰ συμπληρωθῇ ἔστω καὶ μία θέσις, θὰ προσπαθήσω νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. συνάδελφον. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ἐπίσης, ὅτι ὁ ἐποικισμὸς ἀπορροφᾷ μέγαν ἀριθμὸν δικαστῶν καὶ ὑπάρχει καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἔλλειψις. Καὶ τοῦτο τὸ ζήτημα σκέπτομαι νὰ τὸ εἰσαγάγω εἰς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὥστε νὰ παύσῃ αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ἀποσπάσεως τῶν δικαστικῶν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδέσμου ἐργατῶν βυρσοδεψῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§72Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐρωτήματος ἀφορῶντος τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Οἱ ἐργάται βυρσοδέψαι ζητοῦν καὶ αὐτοὶ ἕνεκα τῆς εἰσαγωγῆς τῶν βιομηχανικῶν ἐγκαταστάσεων νομοθετικὴν πρόνοιαν καὶ δι’ αὐτοὺς ἀναλόγου ἀποζημιώσεως. Παρακαλῶ λοιπόν, ἀφοῦ ἐτέθη ἡ ἀρχὴ τῆς ἀστικῆς προνοίας δι’ ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ ἡ αἴτησις αὐτῶν τῶν ἐργατῶν.

§73Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδέσμου ἁλιέων Στυλίδος, ὁ κ. Χατζῖσκος.

§75Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Οἱ ἁλιεῖς αὐτοὶ ἔκαμον καὶ συλλαλητήριον καὶ ἐξ αὐτοῦ ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι πρέπει, νὰ λάβετε πρόνοιαν δι’ αὐτούς.

§76Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγένετο καὶ πάλιν συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἔλαβον τὰ κατάλληλα μέτρα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§78Ν. ΞΗΡΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ κ. πρόεδρε τὴν ἀναφορὰν αὐτήν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς δικαστικῶν κλητήρων Πειραιῶς ὁ κ. Μαχαίρας.

§80Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἐπὶ ἀναφορᾶς συλλόγου Μακεδονομάχων Θεσσαλονίκης, ὁ κ. Παπαδάκης.

§82Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁ σύλλογος αὐτὸς ἐπανειλημμένως ὑποβάλει ὑπομνήματα εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦ παρόντος δέ, θίγει διάφορα ζητήματα. Εἶναι ἀληθές, ὅτι οὐδεμία Κυβερνητικὴ μέριμνα ἐλήφθη μέχρι σήμερον, διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαραίτητον, νὰ ἀμειφθοῦν, εἴτε διὰ παροχῆς συντάξεως, εἴτε διὰ παροχῆς κλήρου εἰς ὅσους εἶναι γεωργοί. Ὑποθέτω, ὅτι τὰ αἰτήματα αὐτὰ δὲν εἶναι καθόλου παράλογα καὶ θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις, νὰ λάβῃ κἄποιαν πρόνοιαν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσακμάνης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§84Σ. ΤΣΑΚΜΑΝΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαμαρᾶς, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§86Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ πρόδρομοι τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν Ν. Χωρῶν, συνῆλθον δὲ εἰς ἐπανειλημμένα συνέδρια καὶ ὑπέβαλον διάφορα αἰτήματα. Τὰ πλεῖστα τῶν αἰτημάτων τούτων εἶναι λογικώτατα. Ζητοῦν π. χ. ἐκκαθάρισιν τῶν συντάξεων, διὰ τὰ θύματα πολέμου καὶ νὰ ἀμειφθοῦν αὐτοὶ ἔστω καὶ ἠθικῶς, ἀλλὰ οἱ πλεῖστοι καὶ διὰ συντάξεως.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μόδης ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφύγων γεωργῶν Φλωρίνης.

§88Γ. ΜΟΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπαγγελματικοῦ καὶ βιοτεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης.

§90Δ. ΔΗΜΑΔΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐπαγγελματικοῦ ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος ἐκπροσώπησιν ἐν τῇ Γερουσίᾳ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαμαρᾶς.

§92Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Ὁ ἐπαγγελματικὸς καὶ βιομηχανικὸς κόσμος Θεσσαλονίκης, ὑποβάλλει σκέψεις καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ τρόπου τῆς διώξεως τῆς νοθείας, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ παρακαλέσω νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ μὲ τὰς τροπολογίας εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον, κατὰ τὴν συζήτησιν δὲ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποστηρίξω τὰς ἀπόψεις τοῦ ἐπιμελητηρίου.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαχαίρας, ἐπὶ ἀναφορᾶς Πανελληνίου ἑνώσεως ὑφαλοχρωματιστῶν, λεβητοκαθαριστῶν ἀτμοπλοίων κ.λ.π.

§94Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Οἱ ἐργάται αὐτοί, κ. πρόεδρε, εἶναι ἐκεῖνοι ποῦ καθαρίζουν τὰ ὕφαλα μέρη τῶν ἀτμοπλοίων εἰς τὰς δεξαμενάς, τὰ χρωματίζουν, καθαρίζουν τὰ καζάνια κλπ. Διὰ τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἀναφορᾶς των ζητοῦν, ὅπως προστατευθοῦν καὶ αὐτοί, κατοχυρωθῇ δὲ τρόπον τινὰ τὸ ἐπάγγελμά τους καὶ ἐφοδιασθῶσιν μὲ βιβλιάρια ταυτότητος, ὅπως γίνεται δι’ ὅλους τοὺς ἐργάτας τῶν λιμένων, διότι εἶναι καὶ αὐτοὶ πραγματικῶς ἐργάται τοῦ λιμένος καὶ ἔχουσιν ἀπόλυτον ἀνάγκην μιᾶς τοιαύτης κατοχυρώσεως. Οἱ ἐργάται αὐτοὶ τὸ καλοκαῖρι ποῦ πρέπει, νὰ ἐργασθοῦν δὲν ἐργάζονται, διότι τὰ ἀτμόπλοια εἰσέρχονται εἰς τὰς δεξαμενὰς καθαρίζονται προχείρως μόνον καὶ ἐξέρχονται ἐν σπουδῇ. Τὸν χειμῶνα δὲ ὁπόταν ὑπάρχει σχετικὴ ἐργασία τοῦ ἐπαγγέλματός των, ὑπάρχει ἀνεργία εἰς τοὺς ναυτεργάτας καὶ λοιποὺς ἐργάτας τοῦ λιμένος, οἵτινες ἐκτοπίζουν τοὺς ἐργάτας ταύτης τῆς ἐργασίας των χωρὶς αὐτοί, νὰ δύνανται, νὰ ἐργασθῶσι εἰς ἄλλας ἐργασίας τοῦ λιμένος, ὅπως εἰργάζοντο ἄλλοτε, διότι καὶ αἱ λοιπαὶ ἐργασίαι τοῦ λιμένος ἔχουν κατοχυρωθῇ μὲ τὰ βιβλιάρια ταυτότητος. Διὰ τοῦτο παρακαλῶσιν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὸ ζήτημα, διότι πρέπει καὶ εἶναι δίκαιον καὶ οἱ ἐργάται αὐτοὶ νὰ προστατευθοῦν, διὰ τοῦ βιβλιαρίου ταυτότητος καὶ νὰ κατοχυρωθῇ τὸ ἐπάγγελμα των τροποποιουμένου τοῦ νόμου 3459.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§96Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ θερμότατα τὴν ἀναφοράν, τὸ δίκαιον τῆς ὁποίας ὁμολογουμένως εἶναι προφανές, διότι μὲ τὸ νὰ μὴ ἔχωσιν βιβλιάρια ταυτότητος οἱ ἐργάται αὐτοί, χάνουσιν τὰς ἐργασίας των, τὰς ὁποίας παίρνουν ἄλλοι ἐντελῶς ἀνίδεοι ἀπὸ τὴν ἐργασίαν αὐτήν, ἥτις ἀπαιτεῖ ὡς εἰδικὴ τέχνη, ἐξάσκησιν. Ὅσοι λοιπὸν ἀσκοῦσι τὸ ἐπάγγελμα αὐτό, ἀπὸ ἐτῶν ἔχουσιν τὴν δικαίαν ἀξίωσιν νὰ λάβωσιν ἀτομικὸν βιβλιάριον, διὰ νὰ μὴ τοὺς πάρῃ τὴν δουλειὰ ἄλλος ἐργάτης ἀνίδεος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφοράν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀβραὰμ ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§98Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοκκινάκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν μετεκπαιδευομένων, ἐν τῇ γεωργικῇ σχολῇ Μεσσαρᾶς.

§100Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορά, ἀφορᾷ καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Πρόκειται περὶ τῶν μετεκπαιδευομένων δημοδιδασκάλων Μεσσαρᾶς, εἰς τὴν γεωργικὴν σχολήν, οἱ ὁποῖοι ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε πείρας ὑποδεικνύουσι μερικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὀφείλει νὰ λάβῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Παιδείας, διὰ νὰ εἰσηγηθῶσι νομοσχέδιον, διὰ νὰ περιορισθῇ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον γίνεται. Διότι καὶ τὸ Κράτος δαπανᾷ ἀσκόπως καὶ οἱ μετεκπαιδευόμενοι χάνουν τὸν καιρόν τους, διότι ἐπὶ παραδείγματι δὲν δύνανται νὰ ἐφαρμόσουν τὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα ἐδιδάχθησαν εἰς τὴν γεωργικὴν σχολήν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ φοίτησις, ἀλλὰ ἐθελουσία.

§101Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἀναβάλλετε κ. συνάδελφε ἀπόντος τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ;

§102Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πρῶτον ὑπάγεται ἡ ὅλη ὑπόθεσις εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας.

§103Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ὑποβάλλουσιν ὡρισμένα μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθῶσι, διὰ νὰ χρησιμοποιήσουν τὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα ἐδιδάχθησαν εἰς τὴν Γεωργικὴν σχολήν.

§104Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάρχει δηλαδὴ τρόπος, ἀλλὰ θέλετε πληρέστερον τὸν ἄλλον τρόπον τῆς χρησιμοποιήσεως.

§105Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ὑποδεικνύουν μερικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὀφείλει, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Παιδείας.

§106Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν ἔχει καμμίαν ἁρμοδιότητα. Αὐτοὶ εἶναι δημοδιδάσκαλοι μετεκπαιδευθέντες εἰς γεωργικὴν σχολήν, ὑπαγόμενοι ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας.

§107Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχει γενικωτέραν σημασίαν, διὰ τὴν γεωργικὴν ἐκπαίδευσιν ἡ χρησιμοποίησις τῶν δημοδιδασκάλων αὐτῶν, διότι ὅσῳ βελτιώνεται ἡ κατάστασις τῶν μετεκπαιδευομένων δημοδιδασκάλων, τόσῳ προθυμίαν δεικνύουσιν οἱ δημοδιδάσκαλοι νὰ φοιτήσουν εἰς τὰ σχολεῖα καὶ μεγαλυτέρα ἐπιτυχία ἐξασφαλίζεται εἰς τὰ σχολεῖα.

§108Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ἔχει καμμίαν ἁρμοδιότητα ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§109Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Κάμετε τέλος πάντων ἐκεῖνο ποῦ πρέπει.

§110Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι γίνεται ἐκεῖνο ποῦ πρέπει.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωστόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς διοικητικοῦ συμβουλίου, ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν.

§112Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν ἰδιαιτέραν προσοχὴν τοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργοῦ, ἐπὶ τῆς διαμαρτυρίας τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν τελευταίως εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως περὶ διαλύσεως τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τοὺς καλυτέρους ἀντιπροσώπους τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου Καλαμῶν, ἤθελα ν’ ἀκούσω, τὶ θὰ ἔλεγεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Πρόκειται περὶ γενικοῦ μέτρου; Τίποτε ἄλλο.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§114Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁλόκληρος ἡ πόλις τῶν Καλαμῶν καὶ ὁ ἐπαγγελματικὸς κόσμος ἰδίως, μετὰ δυσφορίας ἔλαβε γνῶσιν τῆς σκληρᾶς διαταγῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τῆς ὁποίας διέλυσε τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ἐπαγγελματικοῦ καὶ βιοτεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, διότι ὅλος ὁ ἐπαγγελματικὸς κόσμος μετὰ πεποιθήσεως καὶ ὑπερηφανείας νομίζει, ὅτι τὸ ἐπαγγελματικὸν καὶ βιοτεχνικὸν καὶ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεώς του καὶ πολὺ δικαίως ἡ διαταγὴ αὕτη ἐξελήφθη ὡς μομφὴ κατὰ τοῦ ἐπιμελητηρίου καὶ διοικητικοῦ συμβουλίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον πράττει πᾶν, ὅτι δύναται, διὰ νὰ προάγῃ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν καὶ τὴν ἰδιωτικὴν τοιαύτην. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως θελήσῃ νὰ ἐξαλείψῃ τὴν ἀποδοθεῖσαν μομφὴν εἰς τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, ἀποκαθιστῶν αὐτὸ εἰς τὴν ἐμπρέπουσαν θέσιν ἀναλόγως τῆς ἐμπορικῆς περιωπῆς τῆς πόλεως τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ.

§115Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ διάλυσις τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, ἦτο ἔργον ἀνάγκης, διότι ἀπὸ μακροῦ χρόνου τὸ ἐπιμελητήριον τοῦτο εἶχε παύσει λειτουργοῦν. Προστριβαὶ μεταξὺ τῶν μελῶν αὐτοῦ καθίστων ἀδύνατον τὴν συνεδρίασιν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ ἐπιμελητηρίου. Ἀλεπάλληλα ἔγγραφα ἀπευθυνθέντα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον πρὸς αὐτό, ἔμειναν ἀναπάντητα, διὰ τὸ μὴ δυνατὸν συνεδριάσεως τοῦ συμβουλίου. Δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω τὰ ὁμότιμα μέλη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου, ἐκτὸς τοῦ προέδρου αὐτοῦ ὁ ὁποῖος τελευταίως ἐλθὼν εἰς Ἀθήνας μὲ ἐπεσκέφθη δι’ ἄλλον ζήτημα χωρὶς νὰ μοῦ ἐκφράσῃ οὐδεμίαν ἀπολύτως διαμαρτυρίαν, διὰ τὴν διάλυσιν. Ἄλλως τε ἡ διάλυσις δὲν εἶχε οὐδεμίαν ἔννοιαν μομφῆς κατὰ τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τοῦ συμβουλίου. Ἦτο μία πρᾶξις διοικητικῶς ἀναγκαία, διότι ἢ τὸ συμβούλιον ἔπρεπε νὰ διαλύσωμεν ἢ τὸ ἐπιμελητήριον. Ἐπροτιμήσαμεν τὴν ἐπιεικεστέραν λύσιν. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα προὐκάλεσαν, ὅπως εἶπεν ὁ τελευταίως ἀγορεύσας ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος, τὴν διαμαρτυρίαν τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου τῶν Καλαμῶν, διότι ἔχω τηλεγραφήματα ἐκ Καλαμῶν τὰ ὁποῖα ἔχουν ὡς ἑξῆς: «Διάταγμα διαλύσεως ἐπιμελητηρίου προκαλεῖ εὐγνωμοσύνην ἡμῶν». Ἐπακολουθεῖ δὲ σωρεία ὑπογραφῶν πλείστων σωματείων τῆς πόλεως Καλαμῶν. Δὲν νομίζω λοιπόν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος διερμηνεύει ἀκριβῶς τὴν ψυχολογικὴν κατάστασιν τοῦ λαοῦ τῶν Καλαμῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δηλῶ κατηγορηματικῶς, ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἦτο φύσεως διοικητικῆς, διότι ἔπρεπε τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον, νὰ λειτουργήσῃ. Καὶ διὰ νὰ λειτουργήσῃ ἔπρεπε, νὰ διαλυθῇ τὸ συμβούλιον καὶ νὰ ἐκλεγῇ ἄλλο, ὥστε τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον, νὰ ἐκτελέσῃ τὸν προορισμόν του.

§116Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς, νὰ μὴ συμφωνήσω πρὸς τὴν γνώμην του, ὅσον ἀφορᾷ τὸν λόγον, δι’ ὃν τὰ ἔγγραφα τοῦ ὑπουργείου ἔμειναν ἀνανταπάντητα ἀπὸ μέρους τοῦ ἐπιμελητηρίου. Τὸ διατὶ ἔμειναν ἀνανταπάντητα, νομίζω, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς ὤφειλε, νὰ τὸ γνωρίζῃ, καὶ τὸ γνωρίζει πολὺ καλά, ὡς ἐπίσης γνωρίζει καὶ διατὶ ὑπεβλήθησαν διάφορα τηλεγραφήματα ἐκ μέρους τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων τῶν Καλαμῶν. Διὰ τῶν τηλεγραφημάτων αὐτῶν ἐζητεῖτο ὁ χωρισμὸς τοῦ ἐπαγγελματικοῦ ἐπιμελητηρίου ἀπὸ τοῦ ἐμπορικοῦ τοιούτου. Ἡ διένεξις ἡ ἀναφυεῖσα μεταξὺ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου ἔγκειται εἰς τοῦτο, ὅτι τὸ ἐπαγγελματικὸν ἐπιμελητήριον ἢ μᾶλλον τὸ τμῆμα τοῦτο τὸ εὑρισκόμενον ἐν τῷ ἐμπορικῷ ἐπιμελητηρίῳ ἐπιθυμεῖ τὴν αὐτονομίαν του. Ἐὰν διετάσσετο ὁ χωρισμὸς τοῦ ἐπαγγελματικοῦ ἐπιμελητηρίου ἀπὸ τοῦ ἐμπορικοῦ τοιούτου, τότε κύριε ὑπουργὲ οὐδεμία διένεξις, θὰ ὑπῆρχε καὶ οὐδὲν συγχαρητήριον τηλεγράφημα, θὰ ἀποστέλετο πρὸς ὑμᾶς ἐπὶ τῇ διαλύσει τοῦ Συμβουλίου. Λάβετε ὑπ’ ὄψει σας σᾶς παρακαλῶ κύριε ὑπουργὲ τὰ λεγόμενά μου, ἐξετάσετε τὰ πράγματα καὶ θὰ πεισθῆτε, ὅτι ἡ ὅλη διένεξις προέρχεται ἐκ τοῦ μὴ χωρισμοῦ τῶν ἐπιμελητηρίων.

§117Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι μὴ δυνάμενος νά συμφωνήσω μὲ τὸν κύριον συνάδελφον περὶ χωρισμοῦ τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου ἀπὸ τὸ τεχνικόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὸ εἶναι ζήτημα γενικωτέρας πολιτικῆς τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐξετάσει τὸ ζήτημα καὶ ἔχει καταλήξει εἰς τὴν ἀπόφασιν, νὰ μὴ προβῇ εἰς τὸν χωρισμόν, διὰ τὸν λόγον, ὅτι οἱ πόροι, θὰ εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκεῖς. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἐπιθυμῶ, νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην τοῦ ἐμπορικοῦ λαοῦ τῶν Καλαμῶν, διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς πληροφορίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ ἀπόφασις περὶ διαλύσεως τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου δὲν εἶχε τὴν ἔννοιαν οὐδεμιᾶς προσωπικῆς μομφῆς κατὰ τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὥρα τῶν ἀναφορῶν ἐτελείωσε. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§119Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ ψηφίσωμεν τὸν κανονισμόν.

§120Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τοὺς ὑποβάλλοντας τὰς ἐπερωτήσεις, ἂν δέχωνται ν’ ἀναβληθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις, διὰ νὰ μπορέσωμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§121Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ προτιμηθῇ ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Ταλιαδούρου καὶ ν’ ἀναβληθοῦν αἱ ἄλλαι.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐπερωτῶντες δέχονται, νὰ ἀναβληθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις των;

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος, ἔχει τὸν λόγον.

§126Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, συμπληροῦται διετία ἀφ’ ἧς ὅτε ἐσχηματίσθη ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1926 ἀνεκοινώθη ἡ περιβόητος ὑπόθεσις τῆς Πάουερ ἢ μᾶλλον ἡ ὑπόθεσις τῆς περιβοήτου Πάουερ. Καὶ ἔκτοτε μακρὸς δημοσιογραφικὸς ἀγών, ὡς καὶ πολιτικὸς τοιοῦτος συνετέλεσαν, ὥστε ἡ εὐαίσθητος κοινὴ γνώμη, νὰ σχηματίσῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐφόρτωσε τὴν περίφημον ταύτην σύμβασιν εἰς τὸν Ἀθηναϊκὸν λαὸν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἦτο ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ τέως ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Ἐλευθεροφρόνων ὁ κ. Μεταξᾶς. Καὶ ὑπὸ τὸ βάρος τοιαύτης μομφῆς ὁλόκληρον κόμμα, ὁλόκληρος πολιτικὸς κόσμος ἔκυψε ἴσως καὶ ἐκ λάθους τοῦ ἀρχηγοῦ του, ὅστις ἐθεώρησε καλόν, διότι λόγοι Ἐθνικοὶ ἐπέβαλον αὐτῷ νὰ σιγήσῃ. Εἶναι ἀνάγκη, νὰ διαλάμψῃ καὶ τὸ φῶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Εἶναι ἀνάγκη, ν’ ἀποκατασταθῇ ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια, εἶναι ἀνάγκη ἑκάστη Κυβέρνησις καὶ ἕκαστος ὑπουργὸς τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων τὰς ὁποίας διεδέχθη ἡ Οἰκουμενική, ν’ ἀναλάβουν τὸ ἀνῆκον αὐτῇ βάρος, διὰ ν’ ἀποδώσωμεν τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῷ ὑπουργῷ. Παραφυὰς ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐκ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ κατὰ τοῦ τέως ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος τῶν Ἐλευθεροφρόνων εἶναι καὶ ἡ ὑπόθεσις αὐτή, ἥτις μὲ ἤγαγεν ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, διὰ τῆς ἐπερωτήσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον. Καὶ θὰ ἀναγκασθῶ τηρῶν τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσα εἰς τὴν Βουλήν, προχθὲς νὰ περιορισθῶ ὅσον εἶναι δυνατὸν ἐντὸς τῶν ὁρίων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἡ ἀνάπτυξις τοῦ θέματος μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν ζήτημα καὶ τὴν μομφὴν αἱ ὁποῖαι ἀπεδόθησαν ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, κατὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος τῶν Ἐλευθεροφρόνων τοῦ κ. Μεταξᾶ. Ἐλπίζω, ὅτι ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς συζητήσεως τοῦ ἑτέρου σκέλους τῆς ἐπερωτήσεώς μου περὶ ὁλοκλήρου τῆς συμβάσεως Πάουερ ἀπὸ νομικῆς, ἀπὸ πολιτικῆς καὶ ἀπὸ διπλωματικῆς ἀπόψεως, τότε θὰ λάβω τὴν τιμήν, νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον ὑμῶν καὶ τὰς ἰδικάς μου σκέψεις. Εὐτυχῶς δέ, δι’ ἡμᾶς, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρακάθηνται ὡς βουλευταὶ ἀξιότιμα μέλη τῆς Κυβερνήσεως Παγκάλου, ἡ ὁποία εἶναι ἡ κυρία δημιουργὸς τῆς συμβάσεως Πάουερ οἱ κ. κ. Τσιριμῶκος, Κούνδουρος, Ταβουλάρης καὶ Μανουηλίδης, παρακάθηνται ὡσαύτως καὶ ἀξιότιμα μέλη τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη, ὁ κ. Κονδύλης, Ἀργυρόπουλος, Πρέκας, Ἀσπιώτης καὶ Νάκος καὶ εὐελπιστῶ, ὅτι ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς συζητήσεως τοῦ ἑτέρου μέρους τῆς ἐπερωτήσεώς μου, θὰ λάβουν τὴν τιμὴν καὶ οἱ κύριοι καὶ τὸν κόπον, ν’ ἀναπτύξουν εἰς ἡμᾶς καὶ αὐτοὶ τὴν ἐν τῇ συμβάσει πολιτικὴν καὶ πολιτείαν των, διὰ νὰ διαφωτίσουν καὶ ἡμᾶς καὶ τὴν κοινὴν γνώμην. Ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, ἡ διαδεχθεῖσα τὰς δύο Κυβερνήσεις Παγκάλου καὶ Κονδύλη, εὗρε τὴν σύμβασιν Πάουερ καταρτισθεῖσαν μὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Παγκάλου, υἱοθετηθεῖσαν δὲ καὶ ἀναγνωρισθεῖσαν διπλωματικῶς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Κονδύλη. Ἡ ἄμπελος αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἐφύτευσε ἡ δεξιὰ τοῦ Παγκάλου ἐδέχθη περιποιήσεις, ἠρδεύθη, ἐκλαδεύθη καὶ παρεδόθη εἰς τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν εὐεκτοῦσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη, ἧς μέλος ἦτο καὶ ὁ κ. Νάκος. Ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις εἰς ἐπανειλημμένα ὑπουργικὰ συμβούλια τὰ ὁποῖα ἐποιήσατο, διὰ τὴν σύμβασιν ταύτην τὴν ὁποίαν ἐξήτασε ἀπὸ πάσης ἀπόψεως καὶ νομικῶς καὶ πολιτικῶς καὶ διπλωματικῶς ἐν ὁμονοίᾳ τῶν τεσσάρων ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων τῶν συγκεκροτημένων, ἕως τότε ἐν ὁμοφωνίᾳ τῶν κομμάτων τούτων τὰ ὁποῖα ἐξεπροσώπουν πᾶν ὅ,τι εἶχε ἡ Ἑλλάς, ἕως τότε, ὡς κόμμα ἀπεφάσισεν ὁμοφώνως λέγω, διότι, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε ὁμοφωνία ὅλων τῶν κομμάτων καὶ διεφώνει, ἔστω καὶ ἂν θὰ διελύετο ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, ἀπεφάσισε, νὰ μὴ θίξῃ τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν σύμβασιν εἰρήσθω εὗρεν ἐν τῇ ἐκτελέσει της τότε. Φορεὺς τῶν ἀποφάσεων καὶ ἀντιλήψεων τούτων τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως φυσικῷ τῷ λόγῳ δὲν ἠδύνατο, νὰ εἶναι ἄλλος εἰ μὴ ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως θὰ ἦτο καὶ πᾶς ἄλλος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ἐὰν δὲν ἦτο τότε ὁ ἀξιότιμος κ. Μεταξᾶς. Οὐδὲν ἕτερον ἐποιήσατο οὗτος, ὡς ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅταν ἐπεβλήθη ἡ ἐπερώτησις ὑπὸ τοῦ κ. Βοζίκη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἐφήρμοσε τοιαύτην σύμβασιν, ὁ φορεὺς οὗτος τῶν ἀποφάσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ Βουλῇ, ἀνέπτυξε τοὺς λόγους ἐκείνους, δι’ οὓς ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη νὰ μὴ θίξῃ τὴν σύμβασιν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἓν μέρος, νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν μέρος μόνον τοῦ κ. Μεταξᾶ, ὅταν ἤρξατο ἡ μάχη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, συνεπείᾳ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι ὁ κ. Μεταξᾶς τὴν σύμβασιν τῆς Πάουερ μετ’ ἀηδίας εἰσηγήθη εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ παρακαθήμενοι ἐνταῦθα τότε ἀηδῶς ἠκούσαμεν τὰ τῆς Πάουερ. Ἰδοὺ τὶ λέγει (ἀναγινώσκει). «Βεβαιωθῆτε κύριοι, ὅτι δὲν μπορεῖτε, νὰ φαντασθῆτε τὶ συμβαίνει μέσα εἰς τὴν ψυχήν μου τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν πρόκειται, νὰ ἐκθέσω ὅσα θὰ σᾶς ἐκθέσω καὶ νὰ ὑπερασπισθῶ πράγματα τὰ ὁποῖα εἰς ἄλλας περιστάσεις δὲν ὑπερασπιζόμην. Σᾶς παρακαλῶ λοιπόν, νὰ βεβαιωθῆτε τὴν τοιαύτην κατάστασίν μου καὶ νὰ ἀκούσητε μετά τινος προσοχῆς μερικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν θλιβερὰ δι’ ἡμᾶς». Ἐννοεῖ δηλαδὴ τὸν τόπον μας, τοὺς Ἕλληνας σελὶς 124 τῶν πρακτικῶν.

§127ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπίσημα πρακτικὰ εἶναι;

§128Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι τὰ ἐπίσημα καὶ ἐστενογραφημένα. Αὐτὰ ἔλεγε τότε ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας. Ὁ ἀξιότιμος κ. Μιχαλακόπουλος ὁ ἀρχηγὸς τοῦ ἑτέρου κόμματος ἀγορεύσας ἔλεγε τὰ ἑξῆς τελευτῶν (ἀναγινώσκει). «Διὰ τοῦτο ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἀναγνωρίζοντες τὸ κυριαρχικόν της δικαίωμα, νὰ πράξῃ, ὅτι θέλει, νὰ μεταχειρισθῇ τὸ κυριαρχικόν της τοῦτο δικαίωμα κατὰ τὸν τρόπον ὃν τὰ γενικὰ συμφέροντα καὶ ἡ διατήρησις τοῦ γοήτρου καὶ τῆς καλῆς πίστεως τῆς Ἑλλάδος ἐπιβάλλουν». Σελὶς 130. Μετὰ τὰς ἀγορεύσεις τῶν δύο ὑπουργῶν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησε ὁ Πρόεδρος τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως κ. Ζαΐμης, ὁ ὁποῖος εἶπε τὰ ἑξῆς, ὡς συμπέρασμα ἐκ τῶν ἀγορεύσεων δύο ἐκ τῶν μελῶν τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. «Α. ΖΑΪΜΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐκ τῶν ἀγορεύσεων δύο ἐκ τῶν μελῶν τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου γνωρίζει ἤδη ἡ Βουλὴ τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν συναφῶν εἰς τὴν σύμβασιν περὶ παροχῆς ἠλεκτρισμοῦ καὶ μεταφορῶν ζητημάτων. Ὡς συμπέρασμα τῶν ἀνακοινώσεων ἐκείνων ὑπομιμνήσκω ὑμῖν κύριοι βουλευταί, ὅτι καθῆκον ἡμῶν θεωροῦμεν, νὰ ἀποτρέψωμεν ἐπιμελῶς πάντα κίνδυνον ἀμφισβητήσεως τῆς καλῆς πίστεως τοῦ Κράτους ἢ μειώσεως ἐκ δυσμενῶν ἐντυπώσεων τοῦ πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἁρμόζοντος σεβασμοῦ. Ἀλλὰ λεπτομερὴς ἐξέτασις τῆς συμβάσεως ταύτης συναφθείσης ὑπὸ ὅλως ἰδιαιτέρας συνθήκας καὶ ἧς τὸ ἔγκυρον ἀνεγνώρισεν δι’ ἀνακοινώσεως πρὸς τὸν πρεσβευτὴν τῆς Ἀγγλίας καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἀπέδειξεν ἡμῖν, ὅτι περιεῖχε καὶ ὅρους τινὰς ἐφ’ ὧν ἀλλοῖαι, θὰ ἦσαν αἱ ἡμέτεραι ἀντιλήψεις οὐδεμία ὅμως ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει ἐπιδιώξει μὴ θιγομένου τοῦ κύρους τῆς συμβάσεως πᾶσαν βελτίωσιν τῶν ὅρων καὶ ἔχω βασίμους ἐλπίδας, ὅτι αἱ προσπάθειαι δὲν θ’ ἀποδῶσιν ἐπὶ ματαίῳ. Ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ, ὅτι μόνη ἡ κραταίωσις παρὰ τοῖς ἐνδιαφερομένοις τῆς πεποιθήσεως, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ σεβασθῇ τὴν σύμβασιν, θέλει ὑποβοηθήσει αὐτὴν εἰς τὸ ἔργον της. Διὰ τοῦτο παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, ἵνα εὐαρεστουμένη θέσει ὁριστικὸν τέρμα εἰς τὸ ζήτημα χωρίς, ν’ ἀναμείνῃ τὰ ἀποτελέσματα τῶν διαβημάτων ἡμῶν. Οἱονδήποτε ὅμως καὶ ἂν εἶναι τοῦτο ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψει ἔχουσα τὰ γενικὰ συμφέροντα τῆς Πατρίδος δὲν θὰ ἐδίσταζε, νὰ στέρξῃ ἐν ἀνάγκῃ ἥσσονος σημασίας θυσίας ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἐξυπηρετοῦνται ὕψιστα μὲν ἐθνικὰ ἀσυγκρίτῳ δὲ τῷ λόγῳ μείζονα, ἄλλα ὑλικὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Οὕτω πράτουσα ἡ Βουλή, θὰ καταστήσῃ δυνατὴν ἐν τῇ ἀρχῇ τὴν παραμονὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν πραγμάτωσιν τοῦ προγράμματος ὅπερ ἐνέκρινε, διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον. Μετὰ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπουργός, θὰ ποιῆται ἀνακοινώσεις τινὰς σχετικῶς πρὸς τὴν σύμβασιν». Ἀμέσως ὑποβάλλεται πρότασις τῶν βουλευτῶν κ. Παπαγεωργίου, Φικιώρη κτλ. ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Ἡ Βουλὴ θεωροῦσα ἱκανοποιητικὰς τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐκφράζει πρὸς αὐτὴν τὴν ἐμπιστοσύνην της καὶ εἰσέρχεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν». Μετὰ τὴν κατάθεσιν τῆς προτάσεως ταύτης ἐξηκολούθησεν ἡ συζήτησις, εἰς τὴν συζήτησιν ἔλαβε ἐν τέλει μέρος ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τοῦ κόμματος τῶν Προοδευτικῶν ὁ κ. Καφαντάρης, ὁ ὁποῖος εἶπε τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «Ἐφόσον ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις ἀπαρτιζομένη ἀπὸ καὶ κατωτέρω (ἀναγινώσκει), «ἡ Βουλὴ ἔχει κυριαρχικὸν δικαίωμα, ν’ ἀποφασίσῃ». Αὐτὰ κύριοι, εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν τρεῖς ἀρχηγοὶ κομμάτων ἐκπροσωποῦντες τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Βουλὴ ἐκείνη ὑπὸ τὰ δίκρανα τῶν τοιούτων Κυβερνητικῶν δηλώσεων ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν τῶν δηλώσεων τοῦ Προέδρου τῆς τότε Κυβερνήσεως κ. Ζαΐμη, ἔδωκε ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας.

§130Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κάνετε λάθος πολύ. Ἀφίσατε, νὰ ἐξακολουθήσω καὶ θὰ συμφωνήσετε μαζί μου. Ἡ ψῆφος ἐμπιστοσύνης ἐδόθη, ὡς εἴπομεν πρὸ τῶν δηλώσεων τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Εἶμαι εἰς θέσιν, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ Βουλὴ παραβιάζουσα τὴν ἑαυτῆς συνείδησιν ἔδωκε τὴν ψῆφον αὐτῆς, ἐνῷ οὔτε 1% ἐκ τῶν λαβόντων τότε μέρος, θὰ ἠθέλαμεν τὴν σύμβασιν ταύτην. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἐτέθη τὸ ζήτημα ἦτο καθῆκον ἡμῶν ἐκτελούντων τὰ καθήκοντά μας εὐόρκως, νὰ δώσωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρὸς τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς εἶχε στηρίξει πᾶσαν του ἐλπίδα καὶ ἥτις ἐγένετο ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς κοινῆς γνώμης, διότι δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς, νὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ρίψωμεν τὴν χώραν εἰς σάλον ἀνεξαρτήτως οἱασδήποτε πεποιθήσεως τὴν ὁποίαν εἴχομεν σχηματίσει καὶ γνώμης, διὰ τὴν περίφημον σύμβασιν τῆς Πάουερ. Ὡς εἶπε τότε ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὰ ἥσσονος μοίρας ἰδιωτικὰ συμφέροντα τὰ θιγόμενα ἐκ τῆς συμβάσεως ὤφειλαν, νὰ ὑποχωρήσουν πρὸ τῶν μεγαλυτέρας σημασίας ἐθνικῶν συμφερόντων καὶ ἐψηφίσαμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην δόντες ψῆφον ἐμπιστοσύνης τὴν ὁποίαν ψῆφον ἠδυνάμεθα, ν’ ἀνακαλέσωμεν ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν. Δὲν ἐψηφίσαμεν τὴν σύμβασιν Πάουερ οὔτε εἰσήχθη ἡ σύμβασις Πάουερ, τότε πρὸς τὴν ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν.

§131Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἐψηφίσθη ποτέ.

§132Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ σύμβασις Πάουερ εἶναι κρεμασμένη ἀκόμη, εἶναι ὑπὸ αἵρεσιν καὶ ἀναμένει τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, ὡς εἶπεν καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος προχθές. Καὶ ὅταν ἡμεῖς κεκμηκότες ἐκ τῶν πολυημέρων συζητήσεων, διότι λάβετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἡ ψῆφος ἐμπιστοσύνης ἐδόθη περὶ ὥραν 7 καὶ 15′ τῆς πρωΐας, ὅταν ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν μετέβαινεν εἰς τὴν ἐργασίαν του, διὰ νὰ ἐργασθῇ περὶ ὥραν 8 καὶ ἡμίσειαν ἐξερχόμεθα τῆς αἰθούσης ταύτης, διὰ νὰ κοιμηθῶμεν.

§133Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ποῖα τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα σᾶς ὑπεχρέωσαν, νὰ ψηφίσετε παρὰ τὰς πεποιθήσεις σας;

§134Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις τότε προεκλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ράλλη καὶ τοῦ κ. Βοζίκη, νομίζω ἐπερωτώντων, προεκλήθη, νὰ καταθέσῃ τὰ διπλωματικὰ ἔγγραφα ἐκ τῶν ὁποίων, θὰ ἐξήγετο, ὅτι τὰ συμφέροντα τὰ ἐθνικὰ ἐπέβαλλον εἰς τήν Κυβέρνησιν, νὰ σιγήσῃ καὶ νὰ μὴ θίξῃ τὴν σύμβασιν. Ὁ κ. Μιχαλακόπουλος, ὁ κ. Μεταξᾶς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι δὲν θὰ ἠδύναντο, νὰ καταθέσουν τὰ διπλωματικὰ ταῦτα ἔγγραφα ἄνευ ἐθνικῶν ζημιῶν κατὰ τὰ διεθνῆ νόμιμα. Ἠρκέσθησαν μόνον, νὰ διαβεβαιώσουν τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπάρχουν διπλωματικὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησαν νὰ τὰ καταθέσουν καὶ ἐτηρήθησαν μυστικά. Διὰ τοῦτο μέμφομαι καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα, νὰ μέμφωμαι τὸν τέως ἀρχηγόν μου, ὅστις ἐτήρησε σιγὴν εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ἐνῷ δὲν ἔπρεπε, νὰ τηρήσῃ σιγὴν καὶ νὰ ὑποστῇ καὶ τοὺς μύδρους καὶ τοὺς κανονιοβολισμοὺς τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῶν ἀντιπάλων του. Τὰ διπλωματικὰ ταῦτα ἔγγραφα, δὲν ἠθέλησε, νὰ τὰ προσκομίσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ εἶπεν, ὅτι κωλύεται. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐπέμεινε. Ὡς εἴδατε εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ζαΐμη ὑπάρχουν τὰ ἑξῆς: «Οὐδεμία ὅμως ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει ἐπιδιώξει μὴ θιγομένου τοῦ κύρους τῆς συμβάσεως πᾶσαν δυνατὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων καὶ ἔχει βασίμους ἐλπίδας, ὅτι αἱ προσπάθεια αὐτῆς, δὲν θὰ ἀποβῶσιν ἐπὶ ματαίῳ». Καὶ ἀφοῦ ἐδόθη ψῆφος ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τότε ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας περὶ ὥραν 7 καὶ 35′ ἐποιήσατο μερικὰς δηλώσεις καὶ αἱ δηλώσεις αὗται ἐγράφησαν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Κατὰ τὰς δηλώσεις τὰς περιληπτικάς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὰ ἐπίσημα λεγόμενα πρακτικὰ εἰς τὰ ὁποῖα πρακτικὰ εἶναι ἀνάγκη, νὰ ἐπαναλάβω, πῶς συντάσσονται τὰ πρακτικά. Τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ συντάσσουν οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς οἱ ὁποῖοι ἐν αὐτοῖς ἀποτυποῦν μίαν περίληψιν κατὰ τὴν ἰδέαν των τῆς ἀγορεύσεως ἑκάστου ἀγορεύοντος. Ἡ περίληψις αὕτη εἶναι ἀπαύγασμα τῆς ἰδικῆς των ἀντιλήψεως. Ὁμιλοῦμεν μὲ 100 σειράς, ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος εἶναι ὑποχρεωμένος αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπομεν εἰς 100 σειράς, νὰ τὰ διατυπώσῃ εἰς 10 σειρὰς περιληπτικῶς. Δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι οὐδεμία ἀπολύτως προσοχὴ κατὰ τὸ πλεῖστον δίδεται εἰς τὰ τοιαῦτα πρακτικά. Ἔχω νὰ σᾶς εἴπω ἰδικόν μου παράδειγμα.

§135ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μίαν ἐρώτησιν. Οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Μεταξᾶς, οὐδέποτε ἄφιναν ἀδιόρθωτα τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ πρὸ τοῦ δημοσιευθοῦν εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§136Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ποῦ τὸ ξεύρετε αὐτό; Θὰ ἴδητε, ὅτι πλανᾶσθε.

§137Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Χιλιάκις μοῦ συνέβη νὰ μὴν ἔχω ἰδέαν τί γράφουν τὰ πρακτικά.

§138ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Συνήθως οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων δηλώσεις τοιαύτης σημασίας, τὰς διορθώνουν.

§139Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχουν καμμίαν ἀπολύτως σημασίαν τὰ πρακτικά. Ἐὰν κατεγινώμεθα νὰ διορθώσωμεν τὰ πρακτικά, δὲν θὰ εἴχωμεν καιρὸν νὰ κάμωμεν τίποτε ἄλλο.

§140Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπειδὴ τὴν ἑπομένην αἱ ἐφημερίδες ἀναγράφουν τὰς συζητήσεις καὶ δὲν θέλουν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, ν’ ἀναγράφωνται ἀνακρίβειαι, προκειμένου περὶ τοιούτων ζητημάτων, δίδουν σημειώσεις.

§141Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οὔτε τὰ πρακτικὰ τῶν ἐφημερίδων δὲν διαβάζομεν.

§142ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἴσως σεῖς, ὄχι ὅμως καὶ οἱ ἄλλοι ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων.

§143Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὴν ἰδίαν δήλωσιν ἔχω νὰ κάμω καὶ ἐγώ, καὶ μάλιστα κἄτι περισσότερον, διότι ἐγὼ οὐδέποτε ἐδιάβασα τὰ πρακτικά.

§144Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, κἄποτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κατὰ τὴν ἄλλην Βουλὴν παρουσίασαν πρακτικὰ εἰς μίαν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐφέρετο εἰπὼν ἐντελῶς ἀντίθετα ἀπ’ ἐκεῖνα ποῦ εἶπε καὶ διεμαρτυρήθη οὗτος ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ περιληπτικὰ διετύπωσαν ἐντελῶς ἀντιθέτως τὰς γνώμας του καὶ τ’ ἀπηρνήθη. Ἐπίσης ὅταν συνεζητεῖτο τὸ ἄρθρον 40 τοῦ Συντάγματος, ἐγὼ ὡμίλησα, ὑπέβαλον καὶ εἰδικὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ξηρᾶς καὶ θαλάσσης παραιτηθέντες τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, ἵνα πολιτευθοῦν δὲν ἔχουν δικαίωμα, ν’ ἐπανέλθουν πλέον εἰς τὸ στράτευμα. Τὴν ἀνέπτυξα, ἐξέθεσα τοὺς λόγους δι’ οὓς ἔδει, νὰ τεθῇ ἡ διάταξις, ὑπέβαλον αὐτὴν ἐγγράφως εἰς τὸ προεδρεῖον καὶ ἀκολούθως ἠγόρευσε ὁ κ. Βελέντζας, ἀποδεχθεὶς τὴν τροπολογίαν μου. Τὴν ἑπομένην βλέπω εἰς τὰ πρακτικὰ νὰ γίνεται λόγος περὶ τροπολογίας τοῦ ἐκ Φθιοτιδοφωκίδος πολιτευτοῦ. Ἐγὼ εἶχον ἐξαλειφθῆ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τὰ ἐπίσημα, ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ἡ Βουλὴ ὁμοφώνως οὐδενὸς ἀντιλέγοντος, διότι ἦσαν πολλοὶ νὰ ὁμιλήσουν ὑπὲρ αὐτῆς καὶ παρῃτήθησαν, ἡ τροπολογία μὲν αὕτη ἔλειπεν ἐντελῶς καὶ τότε ὅταν ἤρξατο ἡ συνεδρίασις τῆς ἑπομένης ἡμέρας εἶπεν ὁ κύριος Μάρκου. Κύριε Ταλιαδοῦρε, ποῦ εἶναι ἡ τροπολογία σας, τὴν ὁποίαν ἐψηφίσαμεν; Ἐζητήσαμεν αὐτὴν καὶ τοῦ εἶπα εὑρήκαμεν, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἡ τροπολογία μου εἰς τά πρακτικά. Καὶ εὑρίσκω, ὅτι δὲν εἶχον τὰ πρακτικὰ τὴν τροπολογίαν διόλου. Τυχαίως ἔρριψα τότε βλέμμα καὶ ἀμμέσως διεμαρτυρήθημεν καὶ ἀνεφέρθημεν εἰς τὸ προεδρεῖον. Καὶ ἐθέσαμεν μαζὶ–μαζὶ τὴν τροπολογίαν ἀνελθόντος εἰς τὸ προεδρεῖον καὶ μάλιστα προσθέσαμεν καὶ μίαν περιττολογίαν, περιττολογίαν νομικήν, ἣν ἡμεῖς νομικοὶ δὲν ἔδει νὰ θέσωμεν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸν στρατόν, «οὔτε διὰ νόμου». Οὕτω πὼς ἐγένετο κύριοι, ἡ διατύπωσις τῆς τροπολογίας μας, εἰς τὸ ἄρθρον 40 τοῦ Συντάγματος. Λοιπὸν αὐτὰ εἶναι τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τὰ ὁποῖα οὐδεὶς προσέχει ἐκτός, ἐὰν θέλῃ τις καὶ τῶν ὁποίων ἡ ἐπικύρωσις ἐγένετο καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζετε. Ὁ γραμματεὺς ἀναγινώσκει τὴν ἀρχὴν τῶν συνεδριάσεων μουρμουρίζων, τῶν βουλευτῶν συνδιαλεγομένων καὶ ἀπὸ τὴν ἀρχὴν πηγαίνει πηδῶν εἰς τὸ τέλος. Καὶ ὁ πρόεδρος λέγει. «Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικά». Καὶ νομίζετε, κύριοι, ὅτι ἡμεῖς τότε οἱ ἀγρυπνήσαντες ἐπὶ δύο ἡμέρας καὶ μεταβάντες τὴν ὥραν 8½ π. μ. νὰ κοιμηθῶμεν εἰς τὰς οἰκίας μας καὶ εἴμεθα πτώματα μεταβάντες εἰς τὴν συνεδρίαν τῆς ἑπομένης ἡμέρας ἐκ τῶν κακουχιῶν τὰς ὁποίας εἴχομεν ὑποφέρει, δι’ αὐτὴν τὴν περίφημον Πάουερ, ἐπρόσεξε κανείς, ἔδωκε κανεὶς σημασίαν καὶ ὑπῆρχε λόγος, νὰ δώσωμεν σημασίαν, ἐὰν διετυπώθησαν εἰς τὰ πρακτικὰ αἱ δηλώσεις τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, κ. Μεταξᾶ ἀκριβῶς; Μετὰ 24 μῆνας ἀπὸ τότε κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, ἀνεκάλυψεν ὁ κ. βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Νάκος, ὅτι ἐδῶ ἐγένετο ἀδίκημα, παραποίησις τῶν πρακτικῶν εἰς βάρος τῆς κοινωνίας, εἰς βάρος τῶν συναλλασσομένων μὲ τὴν περίφημον Πάουερ ἰδιωτῶν. Καὶ τὸ ἀδίκημα τοῦτο τὸ μέγα τὸ ὁποῖον μὲ ἤγαγε ἐπὶ τὸ βῆμα εἶναι τὰ ἑξῆς. Πρακτικὰ ἐπίσημα: (ἀναγινώσκει). «Μετὰ τὴν παραδοχὴν τῆς προτάσεως τῆς ἐμπιστοσύνης, ὁ κ. Ι. Μεταξᾶς ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας λέγει, ὅτι ὀλίγον μετὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ εὐθὺς ὡς ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε, νὰ ἐκτελέσῃ τὴν σύμβασιν ταύτην ἦλθεν εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς βελτίωσιν τῶν ἐπαχθεστέρων ὅρων τῆς συμβάσεως. Ἡ ἑταιρία ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ μεταβάλῃ τὰς ἐγκαταστάσεις αὐτῆς, ἀπὸ 110 βὸλτ εἰς 220 ἄνευ ἰδιαιτέρας ἐπιβαρύνσεως, δι’ ἰδίας δαπάνης, ὡς ἐπίσης ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι πρόθυμος, νὰ ἐξεύρῃ τρόπον, οὕτως ὥστε οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἤδη λειτουργούντων αὐτοκινήτων λεωφορείων καὶ οἱ ὑπάλληλοι αὐτῶν, νὰ ἐξακολουθοῦν τὴν ἐργασίαν των. Ἐπίσης ἐδήλωσεν, ὅτι παραιτεῖται τῆς ἀτελείας τῆς βενζίνης. Ὥρα 7 καὶ 15′ πρωΐας, λύεται ἡ συνεδρίασις». Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔγκλημα κύριοι!!!Τώρα ἂς ἔλθωμεν εἰς αὐτὸ τὸ περίφημον ἔγκλημα καὶ ἂς ἴδωμεν τί θὰ προκύψῃ. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ κύριοι ἓν ἀδίκημα κολαζόμενον εἴτε ὑπὸ τοῦ ἠθικοῦ νόμου, εἴτε ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ, ἀπαραιτήτως ἀπαιτεῖται, νὰ ὑπάρχῃ σκοπὸς καὶ ὡρισμένον ἀποτέλεσμα, εἴτε ὑπὲρ ἐκείνου ὅστις τὸ διαπράττει, εἴτε ὑπὲρ τῶν φίλων του ὑπὲρ ὧν ἐνδιαφέρεται ὁ διαπράττων τοῦτο. Εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς ἐκείνης ποῦ ἀναφέρεται ἡ δήλωσις αὕτη τοῦ κ. Μεταξᾶ; Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς τὰ ἀναγνώσω. Ἐστετογραφημένα πρακτικά. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐστενογραφημένα τὰ ὁποῖα ἐδιόρθωσε ὁ κ. Μεταξᾶς καὶ ἐπεξειργάσθη, διότι τὰ ἐστενογραφημένα διορθώνοντας ἐκεῖνοι μᾶς στέλλουν καὶ διορθώνουμε (ἀναγιγνώσκει). «Πρόεδρος. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή, οἱ ψηφοφόροι ἦσαν 182, εἶπον ναὶ 144, εἶπον ὄχι 25 καὶ ἠρνήθησαν ψῆφον 33. Ι. Μεταξᾶς. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὀλίγον μετὰ τὸν συνασπισμὸν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ἐν ὑπουργικῷ συμβουλίῳ τὴν ἀπόφασιν, νὰ ἐκτελέσῃ τὴν σύμβασιν ταύτην εἰσήλθομεν, ἀμέσως εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἐπιχειρήσεως, ὅπως βελτιωθῶσι μερικοὶ ὅροι τῆς συμβάσεως κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε, νὰ εἶναι δυνατόν, ν’ ἀπαλλαγῇ τὸ κοινὸν ἀπὸ μερικὰ βάρη καὶ νὰ καταστῇ ὁ συναγωνισμὸς ἐλεύθερος. Αἱ διαπραγματεύσεις αὗται, ὡς σᾶς εἶπον ἔχουσι σταματήσει. Ἔγιναν διαπραγματεύσεις, ἀλλ’ ἐσταμάτησαν, διότι ἡ ἑταιρία ἀνέμενεν τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Ὄχι μόνον ἡ ἑταιρία ἐνταῦθα, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἑταιρίας ἐν Ἀγγλίᾳ». Δι’ αὐτὸ εἶχον σταματήσει. (ἐξακολουθεῖ) «μ’ ὅλον τοῦτο ἔχομεν μέχρι τοῦδε τὴν δήλωσιν τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ἑταιρίας, ὅτι (ἀναγιγνώσκει)». «Ἡ ἑταιρία, θὰ λάβῃ βαθμιαίως κλπ.» Ἐδῶ εἶναι ρεζυμὲ περὶ τοῦ τί εἶπε ἡ ἑταιρία πρὸς τὸ ὑπουργεῖον. «Ἡ ἑταιρία, θὰ λάβῃ προθύμως μέτρα τοιαῦτα, ὥστε, νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ μεταλλαγὴ δηλαδὴ ἡ ἐγκατάστασις τῶν ἐγκαταστάσεων ἀπὸ 110 εἰς 220 βόλτ, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἐπιβαρυνθῇ τὸ κοινόν, ἀλλὰ νὰ γίνῃ, διὰ δαπάνης τῆς ἑταιρείας. Ἐπίσης καὶ τὰς ἐγκαταστάσεις τῶν οἰκιῶν καὶ τῶν μηχανημάτων ὅλων τῶν καταστημάτων ὅσαι εἶναι 110 βόλτ. Ἄν εἶναι ἐγκαταστάσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι 110 βὸλτ δηλαδὴ χαλασμέναι, αὐτὰς δὲν τὰς ἀναλαμβάνει».

§145Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀνακριβές.

§146Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀνακριβές, εἴμεθα σύμφωνοι. Προχωρῶ (ἀναγιγνώσκει). «Ἐπίσης ὅσον ἀφορᾷ τὰ αὐτοκίνητα λεωφορεῖα ἡ ἑταιρία ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ ἐξεύρῃ τρόπον, ὥστε οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἰδιωτικῶν λεωφορείων, νὰ ἐξακολουθήσωσι τὸ ἔργον των χωρὶς νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ζημίας ἕνεκα τῆς ἑταιρείας. Εἰς τὰ μέτρα ταῦτα περιελαμβάνεται καὶ ἡ σκέψις σχεδὸν ἡ ἀπόφασις τῆς ἑταιρείας, ὅπως δεχθῇ τὴν ἄρσιν τῆς ἀτελείας τῆς βενζίνης.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4½ μ. μ. τῆς σήμερον. Ὥρα 7.15′ π. μ.

§148ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ εἶπεν.

§149Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὰ εἶπεν. Αὐτὰ εἶπαν τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ ὁμιλῶν ἐν τῇ Βουλῇ ὑπέχει εὐθύνην καὶ εἶναι γνωστόν, τὸ λέγει ὁ κανονισμός, ὅτι τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ πέμπονται ἐπὶ ἀποδείξει εἰς τὸν ἀγορεύοντα, ὀφείλοντα ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, νὰ τὰ ἐπιστρέψῃ διορθωμένα, ἄλλως λέγει ὁ κανονισμὸς θεωροῦνται, ὡς καλῶς ἔχοντα. Αὐτὰ λέγει ὁ κανονισμὸς μὲ τὸν ὁποῖον διεπόμεθα, αὐτὰ λέγει ἡ πρακτικὴ ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐκεῖνα λοιπὸν τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, εἶναι αὐτὰ τὰ ἐστενογραφημένα καὶ ἐκεῖνα τὰ περιληπτικὰ οὐδὲ τὰ ἔλαβε ὑπ’ ὄψει του οὐδὲ τὰ ἀνέγνωσε οὐδὲ εἶδε τί ἔλεγον καὶ μόλις προχθὲς ἐνεφανίσθη τὸ ζήτημα ὑφ’ οἵαν μορφὴν ἐνεφανίσθη ἤδη μετὰ 20 μῆνας. Ἀλλ’ αὐτὴ κύριοι εἶναι ἡ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὅτε ἦλθεν εἰς διαπραγματεύσεις αἱ ὁποῖαι εἶχον σταματήσει ἕνεκα τῆς ἐν τῇ Βουλῇ διεξαγομένης τότε συζητήσεως. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας κατόπιν ἔκαμε συνέχειαν τῶν διαπραγματεύσεών του μετὰ τῆς ἑταιρείας, διότι, ὡς σᾶς εἶπον ἡ ἑταιρεία εἶχεν ἀξιώσει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τότε ὅτι ἡ Βουλή, θὰ θεωρήσῃ, ὡς καλῶς ἔχουσαν τὴν σύμβασιν καὶ κατόπιν ἡ ἑταιρεία ἀπὸ καλῆς πίστεως καὶ ἀπὸ μεγάλην τῆς εὐγνωσύνην καὶ φιλανθρωπίαν (!!!) θὰ προβῇ εἰς παραχωρήσεις, εἰς μεταβολὴν τῶν ἐπαχθῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Καὶ αἱ διαπραγματεύσεις μεταξὺ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῆς ἑταιρείας ἐξηκολούθησαν καὶ κατέληξαν εἰς ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα τὴν 21ην Μαρτίου 1927. Ἡ ψηφοφορία, ὡς εἶπον, εἶχε γίνει εἰς τὰς 17 Φεβρουαρίου 1928, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Μετὰ ἕνα μῆνα καὶ ὀλίγας ἡμέρας τὸ ὑπουργεῖον ἦλθε πλέον εἰς ὁριστικὰ συμπεράσματα ἐπὶ τῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῆς ἑταιρείας ἡ ὁποία ἀπηύθυνε ἔγγραφον πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐν τῷ ὁποίῳ εἶχεν ἀποκρυσταλλώσει τὰ συμπεράσματα ἐκεῖνα, εἰς ἃ εἶχε καταλήξει κατόπιν τῶν συνεννοήσεών της μετὰ τοῦ ὑπουργείου. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ εἶναι μακροσκελές. Δὲν θέλω νὰ κουράσω ὑμᾶς ἀναγινώσκων αὐτὸ ὁλόκληρον.

§150Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Τὴν ἀρχήν.

§151Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Τὴν ἀρχὴν διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς θεωρεῖ τὴν σύμβασιν.

§152Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἔχομεν τὴν τιμήν, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, συμφώνως πρὸς τὰς ἐπανειλημμένας μεθ’ ἡμῶν προφορικὰς συνεννοήσεις τῶν κοινῶν ἡμῶν ἀντιπροσώπων, ὅτι ἐξητάσαμεν μετὰ προσοχῆς τὰς ὑποδείξεις εἰς τὰς ὁποίας προέβητε ἐν σχέσει πρὸς τὰ σημεῖα τινὰ τῆς μετὰ τοῦ Κράτους ἀπὸ 17 Ὀκτωβρίου 1925 συμβάσεως τῶν ἐν αὐτῇ ἀναδόχων ἧς τὸ κῦρος καθ’ ἅπασαν αὐτῆς τὴν ἔκτασιν ἀνεπιφυλάκτως ἀνεγνωρίσθη παρά τε τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς».

§153Χ. ΛΑΔΑΣ. Προηγουμένως εἴπατε σεῖς καὶ ἡμεῖς καὶ ὅλη ἡ Βουλὴ ἡ παρελθοῦσα ἐθεώρησεν, ὅτι ἡ σύμβασις, δὲν εἶχε κυρωθῆ, ἀλλ’ ὅτι ἤρτητο, ἐνῷ εἰς τὸ ἔγγραφον τῆς Πάουερ τὸ ὁποῖον ἀπεδέχθη ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ἐνῷ εἶναι ἠρτημένη ἡ σύμβασις, ἐφηρμόσθη.

§154Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δηλαδὴ θέλετε, νὰ στηριχθῆτε εἰς τὴν γνώμην τῆς ἑταιρείας; Ἀδιαφοροῦμεν περὶ τοῦ τί φρονεῖ αὕτη.

§155Χ. ΛΑΔΑΣ. Θέλω νὰ ἐπικυρωθῇ ἕνα γεγονός.

§156Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ: διότι τὸ λέγει αὐτὸ ἡ Πάουερ καὶ διότι τὴν δήλωσιν τῆς Πάουερ τὴν ἀπεδέχθη ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἕπεται, ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ ἡ δική μας καὶ ἐκείνη ἐκωλύετο ποτέ, νὰ ζητήσῃ εὐθύνας καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ εἰσαχθῇ αὕτη εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν;

§157Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὄχι, ὄχι.

§158Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Διότι ἡ Πάουερ ἐθεώρει αὐτὴν ψηφισθεῖσαν ἔπειτα, ὅτι τὰ δικαστήρια, ὅταν ἡ σύμβασις ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτῆς, καθ’ ὃν χρόνον, θὰ ἐγένετο δίκη τις μεταξὺ τῆς ἑταιρίας καὶ πελατῶν της ἦσαν ὑποχρεωμένα, νὰ τὴν δεχθοῦν, ὡς ἔγκυρον καίτοι μὴ ψηφισθεῖσαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§159Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τί ἀπήντησε;

§160Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὅτι ἀποδέχεται πλήρως. Λοιπὸν κύριοι, διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράζω, δὲν θὰ ἀναγνώσω ὁλόκληρον τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον περιέχει μεταβολὰς ἱκανὰς τῶν ἀρχικῶν ὅρων τῆς συμβάσεως καὶ θὰ περιορισθῶ μόνον ἐπὶ τοῦ μέρους τοῦ ἀφορῶντος τὰς ἐγκαταστάσεις (ἀναγινώσκει). Ἐσωτερικαὶ ἐγκαταστάσεις «δεδομένου, ὅτι σήμερον διέποντες τὰς ἐσωτερικὰς ἐγκαταστάσεις συνεχοῦς ρεύματος τῶν 110 βὸλτ κανονισμοὶ εἶναι οἱ δημοσιευθέντες ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τὴν 23 Ἰουλίου 1913 αἱ ἐλεγχόμεναι, ὡς σύμφωνοι πρὸς αὐτοὺς ἐγκαταστάσεις ὑπάρχει βάσιμος λόγος, νὰ δεχθῶμεν» ὅτι ἴσως μὲ ἀσημάντους τινὰς εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις διασκευάς, θὰ εἶναι ἱκαναί, ν’ ἀνεχθοῦν τὴν νέαν τάσιν τῶν 210 βόλτ. Ἡ ἑταιρεία διανομῆς ἀναλαμβάνει νὰ ἐκτελέσῃ ἰδίᾳ δαπάνῃ καὶ ὡς ἀνώτατον ὅριον ὑποχρεώσεώς της τὰς ἀναγκαίας διασκευάς. α) Τὰς ἐγκαταστάσεις αἵτινες ἤθελον εὑρεθῇ σύμφωνοι πρὸς τοὺς κανονισμοὺς τοῦ 1913 καὶ β) διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰ σύρματα ὅπου ἀπαιτεῖται τριφασικὸν ρεῦμα....λέγει τὸ ἔγγραφον τοῦτο τὸ ὁποῖον ἀπεδέχθη τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸν νέον καταστατικὸν χάρτην μεταξὺ πελατῶν καὶ ἑταιρείας (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἑταιρεία ἀναλαμβάνει...». Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι τὸ 1913 ἐξεδόθη διάταγμα περὶ τοῦ τρόπου λειτουργίας κλπ. τῶν ἠλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων ἰσχῦον μέχρι σήμερον. Τοιαῦτα δὲ διατάγματα ἐκδίδονται καὶ ὑποβάλλονται ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας δι’ ἑκάστην πόλιν τῆς Ἑλλάδος. Τοιοῦτον λοιπὸν κανονιστικὸν διάταγμα τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ἐξεδόθη, διὰ τὴν 8ην Ἰουλίου 1913 μὲ ὑπογραφήν, Ἐμμ. Ρέπουλης κλπ. Αὐτὸ τὸ διάταγμα εἴχομεν μέχρι τοῦ 1927 τὸ ὁποῖον ἐκανόνιζε τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἔδει, νὰ λειτουργοῦν αἱ ἠλεκτρικαὶ ἐγκαταστάσεις ἐν Ἀθήναις. Κατὰ τὸ διάταγμα τοῦτο ἔχει δικαιώματα τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, νὰ ἐλέγχῃ καὶ ἐπιθεωρῇ ὅλας τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ ἐὰν ἡ ἐγκατάστασις εἶναι ἀτελὴς ἢ γενομένη παρὰ τοὺς ὅρους τοῦ διατάγματος τούτου ὀφείλει, νὰ διατάξῃ τὴν ἀστυνομίαν, νὰ σταματήσῃ τὸ φῶς. Διότι τὸ ὑπουργεῖον εἰς τοιαύτας περιπτώσεις ἐνδιαφερόμενον ἀπείρως διὰ τὴν καλὴν λειτουργίαν τῶν ἐγκαταστάσεων, ἐνδιαφέρεται καὶ διὰ τὴν ὑγείαν καὶ ζωήν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν περιουσίαν τῶν ἰδιωτῶν. Καὶ ἡ ἑταιρεία εἶπεν, ἐὰν αἱ ἐγκαταστάσεις τὰς ὁποίας ἐγὼ εὑρίσκω σήμερον πληροῦν τοὺς ὅρους τοῦ ἄνω κανονιστικοῦ διατάγματος, ταύτας ἐγώ, θὰ ἀντικαταστήσω δι’ ἰδίας μου δαπάνης, ἐὰν ὄχι ἐφόσον καὶ τὸ ὑπουργεῖον ἐδικαιοῦτο νὰ διατάξῃ τὴν καταστροφήν της, δὲν εὐθύνομαι ἐγώ, νὰ ὑποστῶ δαπάνας. Λοιπὸν ἡ ἑταιρεία εἶπε τὰ ἑξῆς: Ἐὰν αἱ ἐγκαταστάσεις τὰς ὁποίας ἐγὼ εὑρίσκω καὶ τὰς ὁποίας, θὰ μεταβάλω ἀπὸ 110 βὸλτ εἰς 220, ἐὰν αἱ ἐγκαταστάσεις αὐταὶ τῶν πελατῶν καὶ ὥρισεν μάλιστα τὴν προθεσμίαν, μέχρι τῆς 1ης Ἀπριλίου τοῦ 1926, εὑρίσκονται ἐν ἁρμονίᾳ μὲ τὸ κανονιστικὸν διάταγμα, τοῦτο ἰσχύει μέχρι σήμερον, αὐτὰς τὰς ἐγκαταστάσεις ἐγὼ θὰ τὰς κάμω δι’ ἐξόδων μου. Τώρα σᾶς ἐρωτῶ κύριοι, ἐὰν ὑπάρξῃ μία διαφορὰ μεταξὺ ἑνὸς πελάτου, οἱουδήποτε καὶ τῆς ἑταιρείας καὶ ἡ διαφορὰ αὕτη εἰσαχθῇ εἰς τὰ δικαστήρια, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι καὶ ὁ τελευταῖος δικολάβος τοῦ Εἰρηνοδικείου Παρακαμπυλίων, (οἱ κ. κ. Καφαντάρης, Τσιτσάρας διαμαρτύρονται διὰ τὸ Εἰρηνοδικεῖον τοῦτο...) (γέλωτες), δὲν δύναται ποτὲ ὑπερασπιζόμενος τὴν ἑταιρείαν νὰ εἴπῃ, ὅτι βασίζεται ἐπὶ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν καὶ νὰ εἴπῃ: ὅτι κύριε ἀντίδικε, ἐδῶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ὁ κύριος Μεταξᾶς, ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ ἑταιρεία εἶναι πρόθυμος νὰ μεταβάλῃ τὰς ἐγκαταστάσεις, ἑαυτῆς καὶ ὄχι τῶν πελατῶν της. Ποτὲ δὲν θὰ εὑρεθῇ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ γίνῃ συζήτησις, διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, δὲν εἶναι αἱ ἐπιστολαὶ τῆς ἑταιρείας αἱ δημοσιευθεῖσαι εἰς τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τὴν 11ην Ἀπριλίου 1913, ἀλλὰ τὰ περιληπτικὰ πρακτικά. Ἡ ἑταιρεία διαπράττει, ὡς ἔμαθον ἤδη τὰ ἑξῆς κακοήθη.

§161ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς πῆτε ἐὰν ὑπάρχουν ἐγκαταστάσεις αἱ ὁποῖαι ἐθεωρήθησαν ὑπὸ τῆς ἑταιρίας, ὡς γενόμεναι συμφώνως πρὸς τὸ ἐκτελεστικὸν ἐκεῖνο διάταγμα.

§162Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς θὰ εἴπω, προλαμβάνων ὑμᾶς, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἐγκατάστασις ἐστέλετο ἐπιθεωρητής, διὰ νὰ εὕρῃ ἐὰν ἡ ἐγκατάστασις ἔχει καλῶς. Δυνατὸν νὰ εὕρισκε ἕνα διακόπτην ἢ ἕνα κουμπὶ μὴ πληροῦντα τοὺς ὅρους τοῦ ἐκτελεστικοῦ διατάγματος τοῦ 1913. Καὶ ἐπάνω εἰς αὐτὰ λέγει: ἡ ἐγκατάστασις δὲν πληροῖ τοὺς ὅρους τοῦ διατάγματος τοῦ 1913, ἀλλὰ τὴν κάμω εἰς βάρος σας καὶ οἱ ἀνόητοι πελάται οἱ περίφημοι Ἀθηναῖοι, διότι ἀνόητοι εἶναι, δὲν λέγουν τίποτε εἰς τὰ δικαστήρια, ἐνῷ, θὰ ἠδύναντο ἐλέγχοντες τὰς ἐγκαταστάσεις των, διὰ δύο μηχανικῶν ἰδιωτῶν ἢ τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, νὰ εἴπωσι, ὅτι ἡ ἐγκατάστασις πληροῖ τοὺς ὅρους τοῦ διατάγματος 1913.

§163ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐφώτισε ποτὲ τὸ ὑπουργεῖον τοὺς πελάτας;

§164ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν τὸ κάμουν αὐτό, διότι φοβοῦνται διακοπὴν τοῦ ρεύματός των.

§165ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἴδιον ἔπαθε τὸ Κράτος ὅταν ἐζητήθη ἡ ἀντικατάστασις τῆς ἐγκαταστάσεως Βουλῆς διὰ τὴν ὁποίαν εἶχε ἀναγραφῆ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δαπάνη 300.000, ἡ ὁποία διεγράφη κατόπιν τῇ αἰτήσει μου.

§166Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἑταιρία ἀμύνεται μιᾶς φράσεως καὶ συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐνδόσημα, ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ λεγόμενα. Θέλω δὲ εὐθὺς ἀμέσως, νὰ δηλώσω εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. συναδέλφου διακόπτων αὐτόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρεκάλεσε τοὺς διευθύνοντας τὴν ἑταιρείαν, νὰ διακόψωσι πᾶσαν ἰδιαιτέραν ἐγκατάστασιν καὶ πᾶσαν παροχὴν ἠλεκτρικοῦ φωτὸς μέχρις οὗ κανονισθῇ τὸ ζήτημα καὶ τὸ ζήτημα τὸ γενικώτερον τῆς ὑποθέσεως καὶ συγχρόνως τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας καὶ συνεπῶς, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι δὲν ἐμερίμνησε ἡ Κυβέρνησις διὰ τὰς ἐσωτερικὰς ἐγκαταστάσεις, δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀληθές.

§167Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Δὲν τὸ εἶπον δι’ ὑμᾶς, τὸ εἶπον διὰ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν τὴν Οἰκουμενικήν, ἡ ὁποία ἐνῷ εἶχεν ἀναγνώσει τὰ ἔγγραφα αὐτὰ δὲν εἰδοποίησε τοὺς πελάτας της, ὅτι τοιαύτας ὑποχρεώσεις ἀνελάμβανε.

§168Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἴμεθα σύμφωνοι. Βεβαιωθῆτε, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε (ἀναγινώσκει) αὐτὸ εἶναι κἄτι ἐντελῶς ἀόριστον καὶ μὴ ὑπάρχον, διότι οὐδεμία σχεδὸν ἐγκατάστασις εἶναι ἐντελῶς ἀκριβὴς πρὸς τὰς ἐγκαταστάσεις τὰς προβλεπομένας, ἀπὸ τὸ 1913 καὶ συνεπῶς ἡ προϋπόθεσις, ὅτι αὐταὶ αἱ ἐγκαταστάσεις ἀνεγνωρίσθησαν καὶ ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ ἐγκαταστήσῃ τὰς ἐγκαταστάσεις τοῦ κοινοῦ, δὲν εἶναι σχετικὸν μὲ τὸ διατυπωθὲν εἰς τὰς ἐπιστολάς. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ αὐτοῦ, ἡ ἑταιρεία ἐκ τῆς συμβάσεως ὑποχρεοῦται νὰ παρακληθῇ, ὥστε αἱ ἐγκαταστάσεις, νὰ μὴ εἶναι τοῦ 1913, ἀλλὰ νὰ εἶναι πάντοτε σύμφωνοι πρὸς τοὺς ἰσχύοντας κανονισμοὺς τῶν διαφόρων ἠλεκτρικῶν εἰδῶν καὶ ἰδίως τῶν Γερμανικῶν. Τοιοῦτοι κανονισμοὶ ὑπῆρχον καὶ ἐφαρμόζονται ἀπὸ τὸ 1926 καὶ σήμερον, ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι σημειωμένα, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐφαρμόζωνται σήμερον. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅλοι, ὅτι οὐδεμία ἐγκατάστασις ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν εἶναι ἱκανή, νὰ ἐκπληρώσῃ τοὺς ὅρους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται ἐν τῇ συμβάσει. Ἐὰν πάρητε τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, εἴτε τὰ ἐπίσημα θὰ ἴδητε ὅτι λέγουσι, ὅτι δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ κοινόν, ἀλλὰ θὰ γίνῃ διὰ δαπάνης τῆς ἑταιρίας.

§169Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Θ’ ἀπαντήσω ἀμέσως.

§170Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς θὰ σᾶς ἔλεγον, ὅτι ὡς ἀντελήφθην, δὲν πρόκειται περὶ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε περὶ ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐξηγήσεως.

§171Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἶμαι εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀναπτύξεως.

§172Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἐὰν ἀρχίσητε νὰ ἔλθητε εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ μείνωμεν ἀδιάφοροι, δὲν εἴμεθα ἕτοιμοι σήμερον νὰ δεχθῶμεν συζήτησιν. Θὰ παρακαλέσω, νὰ περιορισθῆτε ὅσον τὸ δυνατὸν εἰς τὸ νὰ ἐξηγήσητε τὰ λεχθέντα, χωρὶς νὰ ἀναμείξητε περαιτέρω ἄλλα ζητήματα.

§173Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔχετε γνῶσιν, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀπέδωκε σημασίαν εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν πρακτικῶν;

§174Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι.

§175Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θεωρεῖτε, ὅτι ἡ διατύπωσις τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν ἠμπόδισεν αὐτὸν εἰς οἱανδήποτε ἐνέργειαν διὰ τὴν σύμβασιν.

§176Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κάθε ἄλλο.

§177Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θεωρεῖ, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κανένα κώλυμμα, διὰ τὰς ἐνεργείας του, τὸ ὅτι τὰ πρακτικὰ γράφουν, ὅτι ἡ ἑταιρία ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν, ν’ ἀνανεώσῃ τὰς ἐγκαταστάσεις ἰδίαις δαπάναις;

§178Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι.

§179Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἑπομένως πρός τι νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ συζήτησις; Καὶ ἐγὼ ὑπέθεσα, ὅτι, ἦτο ἀδύνατον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται εἰς τὰ πρακτικὰ ἀποτελεῖ ἐμπόδιον δι’ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑπεσχημένων. Πλαστογραφία δὲν ὑπάρχει.

§180Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐπερωτήσεως.

§181Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχετε κάνει ἐπερώτησιν.

§182Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγω ἐπερωτῶν (ἀναγινώσκει). 1) Ἐὰν ἡ φαινομένη διαφορὰ ἐκφράσεως μεταξὺ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 10ης Φεβρουαρίου 1927, ὅτε συνεζητήθη ἡ ἐπερώτησις διὰ τὴν σύμβασιν τῆς Πάουερ καὶ τῶν περιληπτικῶν τοιούτων, ὅσον ἀφορᾷ τὰς δηλώσεις τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὡς πρὸς τὴν μεταβολὴν τῶν ἐγκαταστάσεων τῶν ἰδιωτῶν δαπάναις αὐτῆς, ἔσχεν ἐπιρροήν τινα οὐσιώδη, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως κατόπιν μάλιστα τῶν δημοσιευθεισῶν εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, (τεῦχος Αʹ) τῆς 11ης Ἀπριλίου 1927, ἀριθμ. φύλλου 60 ἐπιστολῶν τῆς ἑταιρίας ταύτης. 2) Παρακαλῶ ὅπως συνεννοούμενος μετὰ τοῦ συναδέλφου του κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καταθέσῃ ὅλα τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν σύμβασιν τοῦ Κράτους μετὰ τῆς Πάουερ διπλωματικὰ ἔγγραφα τὰ διαμειφθέντα ἐπὶ Κυβερνήσεων Παγκάλου, Κονδύλη, Οἰκουμενικῆς καὶ διαδόχων Κυβερνήσεων. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον οἱ Ἀθηναῖοι πολῖται μετέβησαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἔκαμαν ἐνστάσεις καὶ αἰτιάσεις κατὰ τῆς ἑταιρίας, ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται ὁ κανονισμός, ἐνῷ οὗτος ἐδημοσιεύθη δι’ ὅλων τῶν ἐφημερίδων καὶ διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Τώρα ἔχετε ἀξίωσιν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, νὰ τυπώσῃ καὶ εἰς ἰδιαίτερον χαρτὶ ταῦτα καὶ νά τὰ διανείμῃ εἰς τοὺς καταναλωτάς.

§183Λ. ΝΑΚΟΣ. Πολὺ ἀργὰ ὅμως ἀπὸ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§184Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Διότι ὁ ὑπουργὸς ἐκεῖνος ἀπησχολεῖτο ἐπὶ δύο μῆνας, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπέτυχεν. Ἐγὼ τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 3ης Δεκεμβρίου ἐνεστῶτος ἔτους, ἐγὼ ἀπουσίαζον καὶ ὡμίλησαν μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ ὁ κ. Μπότσαρης, διὰ τὴν περίφημον Πάουερ, τὴν ἑπομένην δὲ εἰς τὰ πρακτικὰ εἶδον τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει).

§185Λ. ΝΑΚΟΣ. Διατὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν διέταξεν ἀνακρίσεις, διὰ τὴν γενομένην μετατροπὴν τῶν πρακτικῶν;

§186Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ δὲν εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, δύναται νὰ εἶναι ἔργον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§187Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει, νὰ παρακαλέσω τὸν συνάδελφόν σας ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ διατάξῃ τὸν εἰσαγγελέα, νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις. Πρέπει νὰ ἐξακριβωθῇ τὸ πρᾶγμα αὐτό, διὰ τὴν ἠθικὴν τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, διὰ τὴν πολιτικὴν ἠθικὴν τοῦ τόπου καὶ προσέτι, ἵνα ἐξακριβωθῇ ἓν ἔγκλημα, ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ἐὰν ἡ ἑταιρία ἐκορόϊδευσεν ὅλον τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον καὶ κοροϊδεύει.

§188Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ ἠκούσαμεν εἰς τὰς 3 Σεπτεμβρίου· τώρα θὰ τὰ ξανακούσωμεν;

§189Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὶ ἀποτέλεσμα ἔχει ἡ ἐπερώτησις;

§190Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἔχει τὸν ἑξῆς σκοπόν, ἀπηυθύνθη μομφὴ κατὰ τοῦ τέως ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἐπὶ παραποιήσει τῶν πρακτικῶν, ἡ δὲ μομφὴ αὕτη...

§191Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ μομφὴ ἦτο κατὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§192Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Μὰ ἔτσι κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἑρμηνεύετε τὰ πράγματα;

§193Λ. ΝΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὡς γνωρίζητε, κατ’ ἐπανάληψιν ἤδη ἔρχεται ἡ ὑπόθεσις τῆς Πάουερ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, εὗρε μίαν διαφορὰν κολοσσιαίαν μεταξὺ ἐστενογραφημένων πρακτικῶν καὶ ἐπισήμων πρακτικῶν. Δηλαδή, ὅτι εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ φαίνεται, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ρητῶς ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ ἑταιρία, ὡς ἐδήλωσεν, ἀναλαμβάνει αὐτὴ τὰ ἔξοδα, τὰ δὲ ἐπίσημα δὲν λέγουν τοῦτο. Δικαίως λοιπόν, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψίν σας, ἐνῷ βλέπετε ἕνα ἔγκλημα καὶ ἐνῷ πρέπει νὰ διαταχθοῦν ἀνακρίσεις, χωρὶς νὰ λέγω, οὔτε ὁ κ. Μεταξᾶς, ὅτι εἶναι ἔνοχος, οὔτε ὁ γραμματεὺς εἶναι, ποὺ μπορεῖ, νὰ εἶναι καὶ ἐκ παραδρομῆς. Ἀλλ’ ἐν τούτοις ἐπαναλαμβάνεται συνεχῶς, ὅτι ἡ ἑταιρία καίτοι ἐδήλωσεν ἐπισήμως, ὅτι θὰ ἀναλάβῃ τὰ ἔξοδα δὲν τὰ ἀναλαμβάνει. Ἔχω λοιπόν, ἀπορίαν ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ ἑταιρία μᾶς κοροϊδεύει ἢ ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν.

§194Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὰ ποὺ λέγετε κ. Νάκο, ἀπέχουν παρασάγγες ἑξήκοντα καὶ δέκα ἀπὸ ἐκεῖνα ποῦ γράφουν τὰ πρακτικὰ καὶ τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσα τὴν ἑπομένην.

§195Λ. ΝΑΚΟΣ. Ὅταν ἕνας ὑπουργὸς κοροϊδεύει τὴν Βουλήν....

§196Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Σεῖς κ. Νάκο, ἄνθρωπος μορφωμένος καὶ μὲ πεῖραν, νὰ λέγετε, ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κοροϊδεύει τὴν Βουλήν, διότι εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ ἐστενογραφημένα ὑπάρχει μία φράσις, ἐνῷ εἰς τὰ ἐπίσημα δὲν ὑπάρχει; Σεῖς μάλιστα ὁ ὁποῖος ἔχετε τόσην πεῖραν τὸ διατυπώνετε αὐτὸ τὸ πρωτοφανὲς κοινοβουλευτικὸν δόγμα, ὅτι δηλαδὴ οἱ ἀγορεύοντες εὐθύνονται εἰς ποινικὰς ἀπόψεις, διότι οἱ πρακτικογράφοι γράφουν ἐσφαλμένα;

§197Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴμεθα ἐκτὸς τοῦ κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν πρόκειται, νὰ ὑποστηρίξωμεν ἄτομα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, αὐτὸ δὲν εἶναι κανονικόν.

§199Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ συζητοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν; Ἡ Βουλὴ δὲν μπορεῖ, νὰ ἐνδιαφέρεται δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον τώρα συζητεῖτε καὶ καταναλίσκετε τόσην ὥραν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, αὐτῆς τῆς συζητήσεως ποία θὰ εἶναι ἡ κύρωσις; Τὶ θὰ ζητήσητε; Συμπαθῶ κ. Ταλιαδοῦρε δι’ αὐτὸ ποὺ κάμετε, ἀλλὰ δὲν πρέπει, νὰ μᾶς χάνετε τὴν ὥραν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§200Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε κ. Πρόεδρε, νὰ μᾶς ἀφαιρέσητε τὸν λόγον, ἔχετε τὴν δύναμιν νὰ τὸ κάμετε, ἀλλ’ ἡμεῖς ἔχομεν ὑποχρέωσιν, νὰ εἴπωμεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἴπωμεν.

§201Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑπάρχει μία κύρωσις. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἔσπευδε, νὰ δηλώσῃ, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ πλαστογραφίας, διότι ἡ τοιαύτη πλαστογραφία δὲν θὰ εἶχε κανένα σκοπὸν ἐπειδὴ τὸ κείμενον τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν δὲν ἐμποδίζῃ, διὰ τὴν διεκδίκησιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν συμφωνιῶν. Γνωρίζει, ὅτι δὲν μπορεῖ, νὰ γίνῃ πλαστογράφος......

§202Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ δικαιολογεῖτε τὴν ἀπώλειαν αὐτὴν τοῦ χρόνου. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καθόλου κοινοβουλευτικὴ αὐτὴ ἡ συζήτησις.

§203Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι ἀπαιτεῖ ἡ πολιτικὴ ζωὴ τοῦ τόπου μας, νὰ θίγωνται καθ’ ὃν τρόπον ἐθίχθησαν ἄνδρες οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀρχηγοὶ κομμάτων, ἄνδρες τοὺς ὁποίους ὑπεστήριξεν ὁλόκληρον κόμμα, τὸ ὁποῖον καὶ ἂν ἠττήθη εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ ἐὰν ἔκυψεν, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι θὰ ὑποκύπτῃ ἐπ’ ἄπειρον. Καὶ σεῖς κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἡττήθητε, ὡς κόμμα καὶ ὡς ἀρχηγὸς καὶ ἠνωρθώθητε. Ὅταν ἡ μομφὴ αὕτη ἀπευθύνεται καθ’ ἑνὸς ὑπουργοῦ, εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπεύθυνος τῆς παραποιήσεως, ἐὰν ἐγένετο παραποίησις τῶν πρακτικῶν.

§204Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπα, ὅτι μοῦ εἶναι συμπαθὴς ἡ πρᾶξίς σας, ἀλλὰ πρέπει νὰ συντομεύσωμεν.

§205Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ δήλωσις ἡ γενομένη πανταχόθεν, ὅτι ἡ μὴ ἀναγραφὴ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς δηλώσεως ἐκείνης, ἐνῷ ἡ δήλωσις ἐκείνη ἀνεγράφετο εἰς τὰ ἐστενογραφημένα, νομίζω, ὅτι...

§206Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑπάρχουν ἐπιστολαὶ τῆς ἑταιρίας.

§207Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔλεγεν, ὅτι ὑπάρχει πλαστογραφία, τότε ἔπρεπε, νὰ τὴν ἐλέγξετε, ἀλλὰ δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα ἡ Κυβέρνησις. Λοιπόν, σᾶς παρακαλῶ κ. βουλευτά, συντομεύσατε τὴν συζήτησιν, ἄλλως, θὰ ζητήσω τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπα, κ. βουλευτά, ὅτι εἶσθε ἐκτὸς κανονισμοῦ.

§209Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ μομφή, ἡ ὁποία ἀπεδόθη ἀπὸ τὸν κ. Νάκον, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ, νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν μομφὴν αὐτήν...

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐλέγχετε τὸν κ. Νάκον, ἐλέγχετε τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ἐφαρμόσω τὸν κανονισμὸν καὶ θὰ ἀναγκασθῶ, νὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν.

§211Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις, ἐνῷ ἐγένετο ἐπίκλησις πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ φροντίσῃ ν’ ἀνακαλύψῃ τοὺς λόγους τῆς παραποιήσεως, οὐδὲν ἔπραξε. Ἡ δὲ Κυβέρνησις ἐπερωτᾶται ὑπ’ ἐμοῦ, διὰ τοῦτο καὶ ἰδίᾳ νὰ μᾶς εἴπῃ τίνα ἐπιρροὴν ἔσχεν εἰς τὰς σχέσεις πολιτῶν καὶ ἑταιρίας ἡ ὑπάρχουσα διαφορὰ μεταξὺ τῶν πρακτικῶν τῶν ἐπισήμων καὶ τῶν ἐστενογραφημένων κατόπιν τῶν δημοσιευθεισῶν ἐπιστολῶν τῆς ἑταιρίας εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν τάδε;

§212Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ὁ ῥήτωρ θέλει, νὰ στρέψῃ τὴν ἀγόρευσίν του κατὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ δηλῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποδέχεται, νὰ δεχθῇ τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν, τὴν ἑσπέραν ταύτην.

§213Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς εἶχε τὴν ἐπερώτησίν του ὁλόκληρον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, ἐζήτησε μάλιστα τὴν πρόταξίν της, ἀλλὰ δὲν ἐδέχθη ἡ Βουλὴ καὶ συνεφωνήθη μὲ τὴν συναίνεσιν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, ἡμέραν ἐπερωτήσεων, ὡς πρώτη κατὰ τὸ ἓν μέρος αὐτῆς. Κατηγορήθη παρά τινων κυρίων βουλευτῶν, ὅτι ἐγένετο παραποίησις τῶν πρακτικῶν καὶ ἐπὶ τούτου λέγω, ὅτι δὲν ἐγένετο παραποίησις καὶ ἐπικουρικῶς λέγω ὅτι καὶ ἂν ἐγένετο αὐτὴ ἡ παραποίησις τοῦτο σᾶς βλάπτει;

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδόθη σαφὴς ἐξήγησις, ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα· λοιπὸν δὲν δύνασθε, νὰ προχωρήσετε.

§215Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δύναται, νὰ γίνῃ λόγος περὶ πλαστογραφίας καὶ ὅτι ἡ διατύπωσις τῶν πρακτικῶν δὲν δύναται νὰ ἔχῃ καμμίαν σημασίαν.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδόθη αὐτὴ ἡ ἐξήγησις.

§217Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον καλῶς ἀντελήφθη, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶπε, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον θέμα.

§219Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Νάκος, ἐξακολουθεῖ νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἠθικὴν τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μπορεῖτε, νὰ ἐλέγχετε τὸν κύριον Νάκον.

§221Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κάμετε κατάχρησιν καὶ ἐπειδὴ εἶσθε μόνος σας ἐνταῦθα, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, νὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν κατάχρησιν.

§222Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν κάμνω κατάχρησιν, ὅταν προσβάλεται ἡ τιμὴ ἑνὸς ἀνθρώπου καθ’ ὃν τρόπον προσεβλήθη καὶ δὴ ἀπόντος ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ ἐδόθησαν ἐξηγήσεις.

§224Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον τὸ ζήτημα τῆς Πάουερ, θὰ ἐπανέλθῃ πρὸς συζήτησιν, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς συζητήσεως τοῦ δευτέρου σκέλους τῆς ἐπερωτήσεώς μου περὶ τοῦ ὅλου ζητήματος τῆς Πάουερ περὶ τοῦ νομικοῦ τῆς ἐγκυρότητος, ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰσχυρὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς μετὰ τοσούτου κύρους περιέβαλεν, θὰ θελήσῃ, νὰ πηδαλιουχήσῃ καὶ τὴν Πάουερ καὶ θὰ θελήσῃ, νὰ τὴν φέρῃ μέχρι τῆς αἰθούσης αὐτῆς, μετὰ μάλιστα τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι ἄκυρος καὶ μετὰ τὰς γενομένας γνωμοδοτήσεις ἐπιφανῶν νομικῶν.

§225Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἐδήλωσα ποτὲ αὐτό.

§226Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἔχω ἐδῶ τὴν «Πρωΐαν» καὶ σεῖς δὲν διεψεύσατε τὰς δηλώσεις σας ἐκείνας.

§227Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μετὰ τὰ ἐστενογραφημένα, ἔχομεν τὰ ἐπίσημα καὶ κατόπιν ἔχομεν τὴν «Πρωΐαν».

§228Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐλπίζω, λέγω κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, θὰ θελήσῃ, νὰ φέρῃ τὴν περιβόητον Πάουερ εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ἀπὸ τοῦδε δηλῶ, ὅτι ἡ ψῆφος τὴν ὁποίαν ἔδωκα τότε εἰς τὴν Πάουερ, δὲν θὰ εἶναι ὁμοία, ὅτι ἡ ψῆφος μου, θὰ εἶναι τὴν φορὰν αὐτὴν μέλαινα, διὰ τὴν Πάουερ, διότι οὕτω πως καὶ τὴν συνείδησίν μου, θ’ ἀναπαύσω, ἀλλὰ καὶ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, θὰ ἱκανοποιήσω, ὁ ὁποῖος περιμένει νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Πάουερ ἐνταῦθα (χειροκροτήματα).

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου 3612 περὶ μέτρων προστασίας τῶν σεισμοπαθῶν Κορινθίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως διὰ διαταγμάτων κανονισμῶν τοῦ προσωπικοῦ νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου ἢ φυσικῶν ἢ νομικῶν προσώπων συνδεομένων, διὰ συμβάσεων μετὰ τοῦ Κράτους πρὸς ἄσκησιν λειτουργίας κοινῆς χρήσεως καὶ ὠφελείας τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη (ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§233Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ παροχῆς ἐγγυήσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους μέχρι τοῦ ποσοῦ λιρῶν Ἀγγλίας 300.000 διὰ τὸ συναφθησόμενον ἐπὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ἡρακλείου δάνειον, πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν λιμενικῶν ἔργων Ἡρακλείου».

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχηται τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου.

§235ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§236Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐγγύησιν τοῦ δημοσίου περὶ τῆς συνάψεως τοῦ δανείου τούτου, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ὁ ἴδιος ἤμην ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὅτε ἐγένετο ὁ νόμος αὐτός. Ἐλπίζω δέ, ὅτι τὸ δάνειον, θὰ εἶναι ἐπωφελές, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἂν ἐκτελῆται καλῶς τὸ ἔργον καὶ ἂν θὰ περατωθῇ ταχέως τοῦτο.

§237Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἑταιρία πολὺ εὐσυνειδήτως κάμνει ὅ,τι εἶναι δυνατόν, ἐὰν ὅμως σταματήσῃ τὰ ἔργα τώρα, αἱ ζημίαι, θὰ εἶναι ἀνεπανόρθωτοι.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐγγυήσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους, μέχρι τοῦ ποσοῦ λιρῶν Ἀγγλίας 300 000, διὰ τὸ συναφθησόμενον ἐπὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ἡρακλείου δάνειον, πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν λιμενικῶν ἔργων Ἡρακλείου». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστατικοῦ χάρτου τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1928 Ν. Δ.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12 Δεκεμβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ Ναξίας σμύριδος». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1924 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12 Αὐγούστου 1928 περὶ προσθήκης παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νόμου 521 περὶ ὀργανώσεως τοῦ σχολείου τῶν καλῶν τεχνῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἀναπροσλήψεως ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς διευθύνσεως σιδηροδρόμων, ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Καραπαναγιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§249Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Θὰ λάβω τὴν τιμὴν ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, νὰ προβῶ εἰς μίαν βραχυτάτην εἰσήγησιν ἐπὶ τοῦ σχεδίου τῶν τροποποιήσεων τὰς ὁποίας ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, εἶχε τὴν τιμήν, νὰ ὑποβάλῃ πρό τινων ἡμερῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ αἱ τροποποιήσεις αὗται πρὶν ἢ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον τοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς συζητήσεως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπετέλεσαν τὸ ἀντικείμενον ἀρκετῆς ἐπικρίσεως ἐκ μέρους τοῦ τύπου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι εἰς τὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει τὴν τιμήν, νὰ εἰσηγηθῇ ἐνώπιον ἡμῶν, προέβη καθ’ ὁλοκληρίαν οἰκείᾳ αὐτῆς πρωτοβουλίᾳ καὶ θὰ εἶναι εὐτυχὴς ἡ ἐπιτροπή, ἐὰν αἱ γνῶμαι τῆς ἐπιτροπῆς συμπέσουν μετὰ τῶν γνωμῶν τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ μόνον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιτροπὴ ἤκουσε τὰς συστάσεις τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τὸ ἀφορὸν τὸν ἀριθμὸν τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα πρέπει, νὰ συμπεριλαμβάνωνται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, διὰ τῆς αὐξήσεως ἀπὸ 10 εἰς 15. Τὰς ὑπολοίπους τροποποιήσεις, ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει οἰκείᾳ αὐτῆς πρωτοβουλίᾳ. Τὴν δήλωσιν ταύτην ᾐσθάνθην τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ κάμω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, πρὸς ἀποφυγὴν πάσης συνεχείας τῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου κατακρίσεως. Τὸ σχέδιον τῶν τροποποιήσεων συνοδεύεται καὶ ὑπὸ μιᾶς βραχυτάτης εἰσηγήσεως, καὶ προσωρινῶς, θὰ προβῶ εἰς βραχυτάτην ὁμοίως εἰσήγησιν συμμορφούμενος πρὸς τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει, ὅτι πρέπει, νὰ διέπῃ πλέον τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, πνεῦμα πρὸς τὸ ὁποῖον εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ εὕρωμεν συμπίπτουσαν καὶ τὴν γνώμην τοῦ συνόλου τῆς Βουλῆς. Θὰ λάβω τὴν τιμήν, νὰ ἐπιστήσω ἐπὶ τῶν ἑξῆς σημείων, τὴν προσοχὴν ὑμῶν καὶ πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐργασίας τῶν ἐπιτροπῶν. Ἕνα μειονέκτημα τῆς ἐργασίας τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν τὸ ὁποῖον ἀναντιρρήτως εἶχε παρατηρηθῆ μέχρι τοῦδε ἦτο, ὅτι συνεπείᾳ τῶν ὑφισταμένων διατάξεων περὶ ἀπαρτίας, πολλάκις αἱ κοινοβουλευτικαὶ ἐπιτροπαὶ παρεμποδίσθησαν εἰς τὰς ἐργασίας των καὶ φυσικὰ ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ πρῶτον στάδιον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ὁποῖον ἡ συμμετοχὴ τῶν βουλευτῶν εἶναι πάντοτε πολυπληθεστέρα παρ’ ὅτι εἰς τὴν μετέπειτα πρόοδον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Τὸ μειονέκτημα τοῦτο, ἦτο ἡ ἀδυναμία πολλάκις τῆς συγκροτήσεως ἀπαρτίας. Δὲν ἐνόμισεν ἡ ἐπιτροπή, ὅτι θὰ ἔδει ἐν προκειμένῳ, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ἡ ὁποία καὶ ἐν προκειμένῳ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὅτι ἀπαρτία ἀπαιτεῖται, διὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως καὶ ὄχι διὰ τὴν συζήτησιν. Εἰς τὰ ὀλιγομελῆ σώματα, ὅπως αἱ κοινοβουλευτικαὶ ἐπιτροπαὶ διὰ τὴν εὐπρέπειαν τῆς συζητήσεως ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ οὐσιαστικὸν μέρος αὐτῆς εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία ἀπαρτία ὄχι μόνον διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως. Ἀλλὰ ἡ παρουσία τοῦ ἑνὸς τρίτου τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν εἰς τὰς συζητήσεις πολλάκις ἀποτελεῖ κώλυμα, διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ ἑνὸς οἱουδήποτε ζητήματος. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμιζε, ὅτι ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς τὴν ἑξῆς τροποποίησιν. Νὰ διατηρήσῃ ὑφισταμένην τὴν διάταξιν τοῦ κανονισμοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖται, διὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως παρουσία τοῦ ⅓, ἀλλὰ διὰ τὴν ἔναρξιν καὶ προαγωγὴν τῆς συζητήσεως ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ μειώσῃ τὸν ἀριθμὸν τῆς ἀπαρτίας εἰς ¼. Τοιουτοτρόπως καὶ ἡ συζήτησις, θὰ εἶναι δυνατόν, νὰ διεξαχθῇ μὲ τὰς αὐτὰς ἐγγυήσεις μὲ τὰς ὁποίας καὶ μὲ τὴν παρουσίαν τοῦ ⅓ διεξήγετο, ἀλλὰ διὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως ἀπαιτεῖται ἡ παρουσία τοῦ ⅓. Ἐπὶ πλέον καὶ ἐὰν μετὰ τὸ μέτρον τοῦτο παρετηρῆτο, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶχε τὴν προθυμίαν, νὰ ἐργασθῇ, νομίζω, ὅτι θὰ ἠδύνατο μετὰ τὴν τρίτην συνεδρίασιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ συγκρότησις τῆς ἀπαρτίας, κατὰ τὰς διατάξεις τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναφέρω, ἡ λῆψις τῆς ἀποφάσεως, θὰ ἠδύνατο νὰ ληφθῇ παρουσία τοῦ ¼ καὶ οὐχὶ τοῦ ⅓. Ὑπομιμνήσκω, ὅτι κατὰ τοὺς κανονισμοὺς ἄλλων Βουλῶν καὶ συγκεκριμένως τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς, μετὰ τὴν τρίτην συνεδρίασιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ συγκρότησις ἀπαρτίας ἡ διεξαγωγὴ τῆς συζητήσεως καὶ λῆψις τῆς ἀποφάσεως γίνεται μὲ οἱονδήποτε ἀριθμὸν, ἔστω μὲ μόνον τὸν πρόεδρον καὶ ἓν μόνον μέλος. Ἡμεῖς ἐνομίσαμεν, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπεν, νὰ ἐπεκτείνωμεν τὰ μέτρα μέχρι τοῦ σημείου τούτου, ἀλλὰ νὰ περιωρίσωμεν τὰ ὅρια τῆς ἀπαρτίας, διὰ τὴν συζήτησιν. Αὐτὰ προκειμένου περὶ τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν. Διὰ τὴν συγκρότησιν τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν εἰς Βουλὴν τῆς ὁποίας ὁ ἀριθμὸς κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς καὶ συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα ἔχει μειωθῆ αἰσθητῶς, ἐνόμισεν ἡ ἐπιτροπή, ὅτι ὁ ἀριθμὸς 30–40 εἶναι τοσοῦτον πολυπληθής, ὥστε ἀναγκάζει τοὺς βουλευτάς, ν’ ἀποτελῶσιν μέλη 4 καὶ 5 πολλάκις ἐπιτροπῶν καὶ εἶναι προφανές, ὅτι οὐδεὶς βουλευτής, θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς μίαν τοιαύτην πολυπληθῆ ἀπαίτησιν τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ εἰσηγῆται τὴν μείωσιν τοῦ πληθυσμοῦ τῶν συγκροτούντων τὰς κοινοβουλευτικὰς ἐπιτροπὰς μελῶν εἰς 20. Ἐπειδὴ ὅμως αἱ κοινοβουλευτικαὶ ἐπιτροπαὶ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον ἔχουσιν συγκροτηθῆ, ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει, διὰ μεταβατικῆς διατάξεως, ὅπως ἡ διάταξις ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τῆς προσεχοῦς συνόδου οὕτως ὥστε αἱ κοινοβουλευτικαὶ ἐπιτροπαί, ν’ ἀπαρτίζωνται ἐξ 20 μελῶν οὕτως ὥστε ἀπὸ τῆς προσεχοῦς συνόδου ἡ συζήτησις, θὰ εἶναι δυνατόν, νὰ διεξάγεται ἐπὶ παρουσίᾳ 5 μελῶν, ἀλλά, διὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως, θὰ ἀπαιτεῖται ἡ παρουσία 7 μελῶν καὶ διὰ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις οἱ τέσσαρες πρέπει, νὰ ψηφίσουν ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς ἢ τῆς ἀπορρίψεως μιᾶς οἱασδήποτε προτάσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅσον ἀφορᾷ τὰς κοινοβουλευτικὰς ἐπιτροπάς, προτείνει τὴν διαρρύθμισιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκρότησιν τῆς ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς ἐνόμισεν, ὅτι, θὰ ἠδύνατο, νὰ καθορίσῃ ἀπὸ τοῦδε τὰ μέλη τὰ ὁποῖα, θὰ εἶναι δυνατόν, νὰ συμπεριλαμβάνωνται εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος προβλεπομένην ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς χωρίς, νὰ εἶναι ἀνάγκη, νὰ ἐφαρμόζεται ἡ ὑφισταμένη διάταξις τοῦ κανονισμοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστης συνόδου ἐκλέγει ὡρισμένον ἀριθμὸν Βουλευτῶν τῇ ὑποδείξει τῆς Κυβερνήσεως οἱ ὁποῖοι, θὰ εἶναι ἐπακολούθημα, συμπλήρωμα τῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ προτείνει, ὅπως ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται, ἐκτὸς τῶν βουλευτῶν ἢ γερουσιαστῶν οἱ ὁποῖοι ἐχρημάτισαν πρωθυπουργοί, ἀποτελεῖται ὁμοίως ἐκ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων τῶν διατελεσάντων ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐκ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ὑπὸ τὴν προεδρίαν φυσικὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν σχετικὴν τροποποίησιν τοῦ κανονισμοῦ, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν παρουσίαν ὡρισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὸ ἰσχῦον διάταγμα, διὰ μὲν τὴν συζήτησιν δὲν ἀπαιτεῖται ἡ παρουσία ὡρισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἀλλὰ ὡρισμένος ἀριθμὸς βουλευτῶν ἀπαιτεῖται, νὰ συγκεντρωθῇ, ὥστε, νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ κατὰ τὸ Σύνταγμα μία ἀπόφασις. Φυσικὰ τοῦτο δὲν ἐμποδίζει, ἵνα διὰ τοῦ περιορισμοῦ καθορίζεται ἴσως καὶ ἡ ὕπαρξις ὡρισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως. Ἐνόμισε δὲ ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι δὲν ἀντίκειται μία τοιαύτη διάταξις πρὸς τὴν ρητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖται ἀπαρτία διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως. Ἀλλ’ ἀντὶ τούτου ἐπροτίμησεν ἡ ἐπιτροπὴ δεδομένου ὅτι ἡ Βουλὴ ἐκλέγει τὸν πρόεδρον αὐτῆς, δεδομένου, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐκλέγει ἐκεῖνον ἐκ τῶν μελῶν της, τὸν ὁποῖον νομίζει, ὅτι καλύτερον θὰ δύναται νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἐκεῖνον πρὸς τὸν ὁποῖον ἐκφράζει τὴν ἐμπιστοσύνην της ἀπόλυτον, ὅτι ἀπέναντι τῆς ἐμπιστοσύνης αὐτῆς, θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ ἐμπιστευθῇ εἰς αὐτόν, νὰ κρίνῃ ἑκάστοτε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως, ἐὰν ὁ παρὼν ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν εἶναι ἐπαρκής, διὰ τὴν εὐπρεπῆ διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως, οὕτως ὥστε, νὰ μὴ γίνεται ἡ συζήτησις ἐνώπιον κενῶν ἀπολύτως ἑδωλίων. Θὰ ἦτο δυνατὸν ἐπίσης ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ τεθῇ γνώμη, ὅτι ἡ τοιαύτη συγκέντρωσις δικαιωμάτων εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, θὰ ἦτο ἀσυμβίβαστος καὶ πρὸς τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς καὶ ἀκόμη πρὸς τὴν συγκέντρωσιν μιᾶς τοιαύτης ἐξουσίας εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς μέλους τῆς Βουλῆς. Δὲν νομίζω ὁπωσδήποτε, ὅτι ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, θὰ ἦτο ποτὲ δυνατόν, νὰ γίνῃ μία τοιαύτη κατάχρησις τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον παρέχει ὁ κανονισμός, ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλή, θὰ θελήσῃ νὰ υἱοθετήσῃ τὴν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς προτεινομένην τροποποίησιν τούτου. Αἱ σπουδαιότεραι ἐκ τῶν τροποποιήσεων τοῦ κανονισμοῦ καὶ αἱ ὁποῖαι ἀπετέλεσαν τὸ ἀντικείμενον τῆς βαρυτάτης ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως κατακρίσεως.....

§250Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κατακρίσεως;

§251Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἐδήλωσα προηγουμένως κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσηγήσεώς μου, ὅτι ἀνεγράφη εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν τροποποιήσεων αὐτῶν ζητεῖ, νὰ θέσῃ δεσμὰ εἰς τὰς χεῖρας τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ, νὰ περιορίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, θὰ ἔχω τὴν τιμήν, ν’ ἀναπτύξω δι’ ὀλίγων τὰς σκέψεις τῆς ἐπιτροπῆς. Κατὰ τὴν ἰσχύουσαν διάταξιν τοῦ κανονισμοῦ μετὰ ἑξάωρον συζήτησιν δέκα βουλευταί, θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ προτείνουν τὸν περιορισμὸν τῆς χρονικῆς διαρκείας τῶν ἀγορεύσεων τῶν ὑπολοίπων ρητόρων εἰς τὸ τέταρτον τῆς ὥρας. Αὐτὴ ἦτο ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑπ’ ὄψει ἡ ἐπιτροπή. Κατὰ συνέπειαν ἐὰν θεωρῆται πλῆγμα κατὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου καὶ φυσικὰ δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ θεωρηθῇ ὡς πλῆγμα κατὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, τὸ πλῆγμα ἔχει ἐπενεχθῆ ἐκ μέρους τῆς ἰσχυούσης διατάξεως τοῦ κανονισμοῦ. Ἀλλὰ πλῆγμα, εἶναι προφανὲς κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ θεωρηθῇ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν, θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ τεθῇ ἕν τέρμα εἰς μίαν ἀπεραντολογίαν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τεθῇ ἕν τέρμα εἰς τὰς ἀπεράντους συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι πολλάκις συνίστανται εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῶν αὐτῶν πραγμάτων, λεγομένων ἀπὸ διαφόρους παρελαύνοντας ρήτορας, οἱ ὁποῖοι ἐπαναλαμβάνουν τὰ αὐτὰ κατ’ ἀρχήν, διαρκῶς καὶ συστάσεις καθ’ ὅλας τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἀναδιφήσωμεν τὰ πρακτικὰ ὅλων τῶν Βουλῶν τοῦ Κράτους, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἀσφαλῶς τὰ τρία τέταρτα τῶν συνεδριάσεων εἶναι ἐπανάλειψις διαρκῶς τῶν αὐτῶν λέξεων. Δὲν νομίζομεν, ὅτι ἐὰν ἐτίθετο εἷς χρονικὸς περιορισμὸς καὶ ὁ χρονικὸς περιορισμὸς τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δύναται νὰ τεθῇ εἰς τοιοῦτος, ὥστε ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ τούτου ὁρίου, οἱασδήποτε ἀντιλήψεως, οἱαιδήποτε σκέψεις, οἱωνδήποτε ρητόρων, θὰ ἦτο δυνατὸν σαφῶς καὶ συντόμως, νὰ ἐκτεθῶσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισε, ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ περιορίσῃ τὴν ἀγόρευσιν οἱουδήποτε ρήτορος τῆς Βουλῆς ἐπὶ οἱουδήποτε νομοσχεδίου μόνον εἰς μίαν ὥραν. Ἐξαίρεσιν δὲ τῆς ὥρας ταύτης ἐνόμισε, ὅτι ἠδύνατο νὰ κάμῃ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τοὺς συγκροτοῦντας τὴν Κυβέρνησιν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τοὺς πρόεδρους ἢ εἰσηγητὰς τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν.

§252Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Διὰ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων;

§253Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ὄχι, διὰ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων δὲν ἐνόμισεν ἡ ἐπιτροπή, ὅτι θὰ ἦτο ἀναγκαῖον. Ἀποτελεῖ πλέον μίαν ἀρχήν, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ ἄνευ ρητῆς διατάξεως τοῦ κανονισμοῦ, ἀρχὴν πρὸς τὴν ὁποίαν οὐδέποτε ἡ Βουλὴ ἐνόμισε, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐναντιωθῇ. Ἵνα μὴ δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου θεωρηθῇ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει διατάξεις αἱ ὁποῖαι εἶναι πρωτοφανεῖς εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα, θὰ λάβω τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι εἰς τὸν Γαλλικὸν κανονισμόν, ἐπὶ οἱουδήποτε νομοσχεδίου καθορίζεται χρονικὸν ὅριον, δι’ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς βουλευτάς, ἀκόμη καὶ διὰ τοὺς ὑπουργούς, ἀκόμη καὶ διὰ τοὺς προέδρους καὶ εἰσηγητὰς τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν, ὅτι δὲν δύνανται ν’ ἀγορεύουν πλέον τῆς ὥρας.

§254Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως δὲν λέγει.

§255Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Εἶναι παραδρομὴ ἐκ μέρους μου· διὰ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, «οἱ πρόεδροι καὶ οἱ εἰσηγηταὶ τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν, ὁ ἡγέτης ὑπογράφει μίαν οἱανδήποτε πρότασιν νόμου καὶ οἱ ρήτορες οἱ ὁποῖοι καθορίζηται ἐπὶ τούτῳ ἐκ μέρους τῶν κομμάτων ἐν ἀναλογίᾳ ἕνα πρὸς 50». Διὰ τοὺς ὑπολοίπους βουλευτὰς καθορίζηται, ὅτι πλέον τῆς ἡμισείας ὥρας, δὲν δύνανται νὰ ὁμιλήσουν ὑποβάλλοντες τροπολογίαν ἐπὶ οἱουδήποτε νομοσχεδίου. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως εἰς τὸ τετράωρον κατόπιν τῆς λήξεως τοῦ ὁποίου τῇ προτάσει 10 βουλευτῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Βουλή, νὰ κηρύξῃ τερματισθεῖσαν τὴν συζήτησιν καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ κατεκρίθη. Νομίζω, ὅτι δύναμαι, νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἀγγλικὴν ἰσχύει ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ τερματισμὸς τῆς συζητήσεως δύναται, νὰ κηρυχθῇ εἰς οἱονδήποτε στάδιον τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ σᾶς ἀναγινώσκω αὐτὴν τὴν διάταξιν τοῦ Γαλλικοῦ κανονισμοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ ἄρθρον 48 καὶ ἂν ἀκόμη μόνον δύο ρήτορες εἷς ὑπὲρ καὶ εἷς κατὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς ἀκουσθῶσιν, ἡ Βουλὴ τῇ προτάσει ἑνὸς μόνον βουλευτοῦ ὄχι δέκα, τῇ προτάσει ἑνὸς μόνον, δύναται νὰ κηρύξῃ τερματισθεῖσαν τὴν συζήτησιν. Δὲν νομίζω συνεπῶς, ὅτι αἱ διατάξεις τὰς ὁποίας εἶχον τὴν τιμήν, ν’ ἀναπτύξω ἐνώπιον ὑμῶν ὑπῆρξαν ἄξιαι οἱασδήποτε κατακρίσεως ἐκ μέρους τοῦ τύπου. Μετὰ τὴν διάταξιν ταύτην διὰ ζητήματα ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντα, διὰ ζητήματα τῶν ὁποίων ἡ ψήφισις ἀποτελεῖ ἀνάγκην ἐπιτακτικὴν ὁ κανονισμὸς παρέχει εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πάλιν τὸ δικαίωμα, εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὸν ὑποβάλλοντα ὑπουργὸν ἢ βουλευτήν, εἰς τὴν Βουλὴν μόνον, νὰ ὁρίσῃ ὅριον χρονικὸν τὸ ὁποῖον, δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ ὑπερβῇ ἡ συζήτησις, εἰς τὴν περίπτωσιν δὲ ταύτην ὁρίζεται, ὅτι οὐδεὶς τῶν βουλευτῶν δύναται ν’ ἀγορεύσῃ πλέον τοῦ ἑνὸς τετάρτου, τῆς ὥρας, προτιμῶνται δὲ οἱ ὑποδιοικούμενοι ἐκ μέρους τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων κατὰ τὴν ἀναλογίαν τὴν ὁποίαν προτείνει πρὸς ἡμᾶς ἡ ὑποδεικνυομένη τροποποίησις τοῦ κανονισμοῦ. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, θὰ εἶχον νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι ἀλλαχοῦ εἶναι ἀκόμη σκοπιμοτέρα, διότι ἐν Γαλλίᾳ καθορίζεται, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην οὐδεὶς λαμβάνει τὸν λόγον παρὰ μόνον ὁ εἰσηγητὴς τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἂν μὲν ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ὁμόφωνος, οὐδεὶς πλέον τούτου ἀκούεται, ἀλλ’ ὁ πρόεδρος θέτει ἀμέσως εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τοῦ τερματισμοῦ τῆς συζητήσεως, ἐν ᾗ περιπτώσει δέ, ὑπάρχει μειοψηφία ἐν τῇ κοινοβουλευτικῇ ἐπιτροπῇ, ἀκούεται καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας οὐδεὶς δὲ πλέον τῶν δύο τούτων ρητόρων. Ἡμεῖς δὲν ἠθελήσαμεν νὰ φανῶμεν τόσον σήμερον ἀντιγράφοντες τὴν διάταξιν ταύτην ἀλλὰ ἐφάνημεν εὐρύτεροι, διότι ἐνομίσαμεν, ὅτι μεταβαίνοντες ἀπὸ ἕναν κανονισμὸν τόσον ἐλεύθερον εἰς ἕνα περιέχοντα μερικοὺς περιορισμοὺς ἔπρεπε, νὰ πράξωμεν τοῦτο μετὰ τοιαύτης εὐρύτητος. Ἕτερον θέμα, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε προεβλήθη, εἶναι ὁ καθορισμὸς τῶν δικαιωμάτων τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι δὲν ἔχομεν συγκεκριμένα δεδομένα ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ, οὕτως ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ λῆψις αὐστηρῶν μέτρων. Ὁτιδήποτε καὶ ἂν λέγουν, αἱ συζητήσεις ἐν τῇ ἡμετέρᾳ Βουλῇ διεξήχθησαν πάντοτε μετὰ τῆς προσηκούσης εὐπρεπείας, ἰδίᾳ δὲ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τῆς παρούσης Βουλῆς, τὰς συζητήσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐχαρακτήρισε καὶ εὐπρέπεια, ἡ ὁποία ὑπερέβαινε ὅλας τὰς προηγουμένας ἐποχάς. Διὰ τῶν διατάξεων τούτων καθορίζεται, ὅτι εἰς περίπτωσιν δημιουργίας σκηνῶν πρὸς περιορισμὸν τῶν τάσεων αὐτῶν ἢ καταστολὴν μιᾶς ἀπρεποῦς πράξεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διαταχθῇ καὶ ἡ ἀποβολὴ τῶν βουλευτῶν ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, διάταξις ἄλλως τε ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς Βουλὰς, εἰς οὐδεμίαν δὲ δὲν ὑπάρχει ἡ τοιαύτη στασιμότης τῶν δικαιωμάτων τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς, οἵα ἡ καθοριζομένη ἐν τῷ ἰσχύοντι κανονισμῷ. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάρτισιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, ἐπὶ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἡ Κυβέρνησις συνέστησεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἵνα αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν 10 νομοσχεδίων εἰς 15. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶχε καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὴν γνώμην ταύτην τῆς Κυβερνήσεως, μ’ ὅλον ὅτι νομίζει, ὅτι ἡ ἰσχύουσα διάταξις τοῦ κανονισμοῦ, διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν 10 νομοσχεδίων τῶν εἰσαγομένων πρὸς συζήτησιν, σὺν τῇ ὑπερβάσει τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπει ὁ κανονισμός, ἵνα ἀναγράφωνται καὶ ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ τὰ ὑποβαλλόμενα ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια, εἰς μίαν συζήτησιν μόνον, ὡς καὶ τὰ Κρατικὰ νομοσχέδια νομοθετικῶν διαταγμάτων ἐκδοθέντα συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος, παρέχει εὐρύτατον στάδιον οἱασδήποτε χρονικῆς συζητήσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, οὕτως ὥστε, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαντληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, ἂν καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀρθῶς πράττουσα μέχρι τοῦδε ἔκαμε πολὺ φειδωλὴν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον τῆς παρέχει τὸ Σύνταγμα, ἵνα ὑποβάλλῃ νομοσχέδια πρὸς συζήτησιν εἰς μίαν μόνον ἀνάγνωσιν, ἐλπίζει ὅμως ἡ ἐπιτροπή, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὴν κατάρτισιν τῆς Γερουσίας θὰ δύναται νὰ κάμῃ εὐρυτέραν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου, δεδομένου, ὅτι θὰ ὑφίστανται τὰ νομοσχέδια ταῦτα τοῦ ἐλέγχου καὶ τὴν συζήτησιν εἰς τὸ δεύτερον τοῦτο σῶμα ὁπωσδήποτε ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν ν’ ἀποδεχθῇ τὴν διάταξιν ταύτην τῆς αὐξήσεως τῶν 10 νομοσχεδίων εἰς 15 ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι εἰς ὑπεράριθμα θ’ ἀναγράφωνται τὰ εἰς μόνην συζήτησιν ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια καθὼς καὶ τὰ Κρατικὰ διατάγματα, περιλαμβανομένων φυσικὰ καὶ τῶν δικτατορικῶν διαταγμάτων, ἐφ’ ὅσον εἰσάγονται πρὸς κρίσιν τὰ διατάγματα ἄνευ οὐδεμιᾶς τροποποιήσεως. Ἐφ’ ὅσον εἰσάγονται διατάγματα ἐκδεδομένα ἔστω καὶ μὲ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς μὲ ὡρισμένας τροποποιήσεις, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ψηφίζωνται εἰς δύο ἀναγνώσεις καὶ νὰ μὴ συμπεριλαμβάνωνται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 10 νομοσχεδίων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπερωτήσεις εἶναι προφανές, ὅτι καὶ εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν ὅπως καὶ εἰς ὅλας τὰς προηγουμένας, ἡ ἡμερησία διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων ἀρχίζει νά καθίσταται σχοινοτενής. Οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν μέλη καὶ τῆς παρελθούσης Βουλῆς, θὰ ἐνθυμοῦνται, ὅτι εἴχομεν ἀριθμὸν ἐπερωτήσεων 360, εἶναι δὲ προφανές, ὅτι μὲ τὴν συγκέντρωσιν τόσου ἀριθμοῦ ἐπερωτήσεων καὶ μὲ τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν τῆς διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως εἶναι ἀδύνατον μία τοιαύτη ἡμερησία διάταξις νὰ ἐξαντληθῇ. Φυσικὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὡρισμένα μέτρα. Τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συνοψισθοῦν εἰς δύο: Νὰ ὑπάρχῃ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ὡρισμένη ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν εἰσάγονται αἱ ἐπερωτήσεις ὁ δὲ χαρακτηρισμὸς τῆς ἐπερωτήσεως ἀπόκειται οὐχὶ εἰς τὸν ἐπερωτῶντα ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον ἡ ἡμερησία διάταξις καταρτίζεται ἀποκλειστικῶς ἐξ ἐκείνων τῶν ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι δὲ φυσικόν, ὅτι ἡ τοιαύτη ἐπερώτησις δέον ἀπαραιτήτως νὰ καταλήγῃ εἰς ζήτημα ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως. Πάντως ἡ ἐπιτροπὴ δὲν προτείνει μίαν τοιαύτην διάταξιν εἰς ὑμᾶς, ἀλλὰ νομίζει, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μία καλυτέρα ἐξέτασις τῶν ἐπερωτήσεων, διὰ μιᾶς χρονικῆς ἀντιδιαστολῆς τῆς διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως μεταξὺ μιᾶς ἐπερωτήσεως καὶ μιᾶς ἁπλῆς συστάσεως. Νομίζομεν δηλαδή, ὅτι μία ἁπλῆ σύστασις ὑποβαλλομένη εἰς τὴν Βουλήν, ὄχι πρὸς ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων, δὲν ἔχει τὴν ἀνάγκην τῆς αὐτῆς χρονικῆς εὐρύτητος, τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ μία ἐπερώτησις ἀφορῶσα τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ὅπως ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας ἐνυπάρχει ὁ χαρακτὴρ τῆς συστάσεως, ἡ ἀνάπτυξις τῆς συστάσεως περιορίζεται μόνον εἰς 10 λεπτὰ τῆς ὥρας ἐκτὸς ἂν εἴτε ἡ Κυβέρνησις εἴτε ἡ Βουλὴ ὁρίσει, ὅτι ἡ σύστασις ἔχει τοιαύτην σημασίαν πρὸς διαφώτισιν τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Βουλή, εἴτε τῇ προτάσει τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε τῇ προτάσει 10 βουλευτῶν, νὰ ἄρῃ τὰ χρονικὰ ὅρια.

§256ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος θὰ δίδῃ τὸν χαρακτηρισμόν;

§257Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ἀντιλαμβάνομαι ποία εἶναι ἡ ἀντίρρησις ὑμῶν, ἀλλὰ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ κρίνει, ὅτι ὁ πρόεδρος κακῶς χαρακτηρίζει, τότε ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλήν, νὰ μεταβάλῃ τὸν χαρακτηρισμόν.

§258Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων εἶναι ἀπεριόριστος;

§259Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον προτείνεται εἶναι ἀπεριόριστος. Νομίζομεν, ὅτι ἐπερώτησις, ἀφορῶσα καθαρῶς τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, δὲν πρέπει, νὰ ἔχῃ περιωρισμένα ὅρια. Ἐκεῖ ὅπου εἶναι δυνατόν, νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἔννοια τῆς συστάσεως εἶναι δυνατόν, νὰ ἐννοηθῇ περιορισμός, ἐκεῖ ὅμως ὅπου πρόκειται περὶ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι εὐπρεπές, νὰ τίθενται φραγμοί, διὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἐλέγχου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα τῆς ψηφοφορίας ἐτέθη ὑπὸ συζήτησιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἡ ἀντικατάστασις τοῦ συστήματος τῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίας, διὰ ψηφοδελτίων, ἀλλὰ μετὰ συζήτησιν ἔγινεν ἀντιληπτόν, ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ ἐφαρμοσθῇ τοῦτο τελεσφόρως, διὰ τὸν λόγον, ὅτι μία τοιαύτη τροποποίησις ἔπρεπε, νὰ συνοδεύηται μὲ διαρρυθμίσεις τῆς αἰθούσης, μὲ τὴν δημιουργίαν ὡρισμένων συρταρίων τὰ ὁποῖα ἔπρεπε, νὰ ἔχωσιν οἱ βουλευταί, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατόν, νὰ γίνῃ ἐν τῇ Βουλῇ, διότι πρέπει, νὰ ὑπάρχῃ μία παραδειγματικὴ τάξις πρὸς τὴν ὁποίαν, θὰ μᾶς ἐπιτρέψητε, νὰ ἔχωμεν ποιάν τινα δυσπιστίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν, διὰ σφαιριδίων ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει, ὅτι ἀφ’ ἧς κατηργήθη καὶ διὰ τὰς ἐκλογάς, θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ καταργηθῇ καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ κατὰ συνέπειαν ὅπου ὁ κανονισμὸς ὁρίζει, ὅτι διεξάγεται, διὰ σφαιριδίων, νὰ γίνεται, διὰ ψηφοδελτίων καθὼς διεξάγεται καὶ διὰ τὰς ἀρχαιρεσίας. Ἑτέραν διάταξιν σημαντικὴν δὲν ἔχει τὴν τιμὴν ἡ ἐπιτροπή, νὰ προτείνῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ, θὰ γίνῃ κατ’ ἄρθρον ἵνα φθάσωμεν ταχύτερον εἰς τὸ τέρμα.

§261Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§262Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὀρθότερον, θὰ ἦτο, ν’ ἀναπτύξωμεν τὰς γνώμας μας ἐπὶ τοῦ συνόλου κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν, ἵνα δύναται ἡ Κυβέρνησις, νὰ δηλώσῃ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν ποίας ἀποδέχεται. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐπιμένετε, νὰ γίνῃ κατ’ ἄρθρον, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ὑπὸ τοὺς ἑξῆς περιορισμούς. Νὰ μὴ γίνῃ κατ’ ἄρθρον, ἀλλὰ κατὰ κεφάλαιον, δηλαδὴ «περὶ ἐπιτροπῶν», νὰ ψηφισθῶσι καὶ τὰ 4 ἄρθρα, διότι εἶναι ἀλληλένδετα.

§263Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καλά.

§264Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους ἔγιναν ἀναμφισβητήτως πολλαὶ τροποποιήσεις τοῦ κανονισμοῦ αἱ ὁποῖαι συνετέλεσαν, νὰ γίνουν κανονικώτεραι αἱ ἐργασίαι τοῦ σώματος καὶ νὰ εἶναι πλέον καρποφόροι, νὰ μὴ χάνεται ἀσκόπως ὁ καιρὸς ὡς εἰς κοινοὺς λόγους καὶ ἐντελῶς ἀσκόπους συζητήσεις. Κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον δὲν ἐξεδηλώθησαν ἀνησυχαστικὰ συμπτώματα εἰς τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως ἢ εἰς τὴν πολυλογίαν καὶ εἰς τὰς ἀσκόπους συζητήσεις. Παρ’ ὅλα ταῦτα ἀναγνωρίζω, ὅτι ἀκριβῶς, ἴσως ἀκριβῶς, διότι ἡ Κυβέρνησις, δὲν εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν πίεσιν ἀντιπολιτεύσεως ζωηρᾶς, δὲν μπορεῖ, νὰ παρεξηγηθῇ ἐνισχύουσα καὶ αὐτὴ τὰς γνώμας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ κανονισμοῦ, ὅπως τὴν ἐξέλιξιν, τὴν ὁποίαν ἐσημειώσαμεν τὰ τελευταῖα χρόνια, βοηθήσωμεν ἀκόμη περισσότερον, ὅπως συντελέσωμεν, ὥστε νὰ εἶναι πλέον οὐσιαστικαὶ αἱ συζητήσεις τῆς Βουλῆς, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἐντὸς ὀλίγου χρόνου πρόκειται, νὰ ἔχωμεν καὶ δεύτερον νομοθετικὸν σῶμα, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει ἀκόμη περισσότερον τὸν περιορισμὸν καὶ τὴν οὐσιαστικότητα τῶν συζητήσεων, διότι βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὸ νὰ συνεργάζηται καὶ μὲ τὴν Βουλὴν καὶ μὲ τὸ δεύτερον νομοθετικὸν σῶμα. Ἐν γένει ἀναγνωρίζω, ὅτι εὐχῆς ἔργον, ὅπως κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει μεγάλη πλειοψηφία, νὰ καθορίσωμεν ἐν γένει τὸν τρόπον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ ἀξιώματος τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς εἰς τρόπον ὥστε, νὰ μὴ θεωρῆται μέλος ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς, τοῦ Κυβερνητικοῦ συγκροτήματος ὅπως ἔγινε μὲ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις καὶ μὲ ὅλας τὰς Βουλάς, χωρὶς ἐκ τούτου νὰ ἕπεται, ὅτι ὁ Πρόεδρος δὲν πρέπει νὰ προέρχεται ἐκ τῆς πλειοψηφίας. Λέγω, νὰ συνδυάσωμεν τὰ πράγματα, ὅπως ὁ πρόεδρος καίτοι προερχόμενος ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν, νά μὴ θεωρῆται μέλος τοῦ Κυβερνητικοῦ συγκροτήματος καὶ ἡμεῖς νὰ συνειθίσωμεν καὶ ὁ πρόεδρος νὰ συνειθίσῃ, νὰ μὴ θεωρῇ ἑαυτὸν μέλος τοῦ Κυβερνητικοῦ συγκροτήματος καὶ νὰ διευθύνῃ ὡς ἐμπρέπει εἰς τὸν πρόεδρον τῆς Βουλῆς, τὰς ἐργασίας τοῦ σώματος. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ κανονισμοῦ εἰργάσθη φιλοτίμως εἰς τὸ νὰ τροποποιήσῃ τὴν τακτικὴν τοῦ κανονισμοῦ καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἰς πολλὰ σημεῖα ἐπέτυχε ἀξίας λόγου τροποποιήσεως. Ὡς πρὸς τὴν συγκρότησιν τῶν ἐπιτροπῶν δὲν νομίζω, ὅτι ὅλαι αἱ ὑποδειχθεῖσαι τροποποιήσεις εἶναι πρακτικαί. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐλησμόνησε ποῖοι λόγοι μᾶς ἠνάγκασαν, νὰ μεταρρυθμίσωμεν τὸ σύστημα τῶν ἐπιτροπῶν τὸ ὁποῖον ἐλειτούργει μέχρι πρὸ 2–3 ἐτῶν. Ὅπως δὲ ἐνθυμεῖσθε αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκλέγονται δῆθεν, ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ πράγματι συγκροτοῦνται ἀπὸ τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἀμέσως μὲ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου ἀπὸ ἕνα περιωρισμένον ἀριθμὸν βουλευτῶν καὶ ἦσαν μονίμως καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς συνόδου. Ἀλλ’ αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς συγκροτήσεως εἶχε συντελέσει, ὥστε νὰ μὴ συγκροτοῦνται αἱ ἐπιτροπαί, ἀπὸ τὰ ἁρμοδιώτερα ἀπὸ τὰ εἰδικὰ μέλη ὥστε, νὰ μὴ χρησιμοποιοῦνται οἱ πλέον φίλεργοι τῶν Βουλευτῶν εἰς περισσοτέρας ἐπιτροπάς, ἐξ’ ἄλλου ἡ ἀνάγκη ἡ οὐσιαστικωτέρα εἶναι ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν ἐκπροσωποῦν τὴν Βουλήν, διότι ἐκλέγονται μόνον ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν καὶ ἀπὸ τὴν μειοψηφίαν ἐν μικτῷ μέτρῳ χωρίς, νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψει ἄλλαι μικρότεραι ὑποχρεώσεις κομματικαὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Καὶ δι’ αὐτό, οὐδέποτε εἰς τὸ παρελθὸν ἢ μᾶλλον σπανίως εἰς τὸ παρελθόν, αἱ ἐπιτροπαὶ ἀπέδωσαν ἔργον χρήσιμον. Ἐσκέφθημεν λοιπόν, ὅτι ἔπρεπε, ἵνα καταστήσωμεν τὰς ἐργασίας τὰς ἐκτὸς τῆς Βουλῆς οὐσιαστικωτέρας, εἰς τὰς ἐπιτροπάς, νὰ ἐκπροσωποῦνται ὅλα τὰ κόμματα ἀμεσώτερον εἰς τρόπον, ὥστε ἡ ἀπόφασις τῶν ἐπιτροπῶν κατὰ κανόνα, νὰ εἶναι τρόπον τινὰ καὶ μία προεξόφλησις τῆς συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ καθ’ ὅσον τὰ κόμματα, θὰ ἐκπροσωποῦνται κατ’ ἀναλογίαν εἰς τὰς ἐπιτροπάς. Ἠθέλομεν αἱ ἐπιτροπαί, νὰ εἶναι ἐν μικρογραφίᾳ αὐτὴ αὕτη ἡ Βουλή. Καὶ αὐτὸ ἐπετεύχθη, διὰ δύο μεταρρυθμίσεων. Πρῶτον διὰ τοῦ περιορισμοῦ, ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκλέγονται κατ’ ἀναλογίαν τῶν κομμάτων, διότι τὸ μέχρι τότε ὑπάρχον πλειοψηφικὸν σύστημα ἔδιδε πλεονεκτικὴν θέσιν εἰς τὸ πλειοψηφοῦν κόμμα καὶ ἠγνόει ἐντελῶς τὰς διαφόρους ἀποχρώσεις τῶν κομμάτων. Καὶ δεύτερον, διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τρίτον διὰ τῆς δυνατότητος τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν μελῶν ὁποτεδήποτε, διότι ἀφοῦ ἠθέλομεν, νὰ γίνηται μία συζήτησις οὐσιαστικωτέρα εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ ἐκεῖ τὰ κόμματα νὰ ἐκφράζουν τὰς γνώμας των χωρὶς νὰ παρίσταται ἀνάγκη ἀγορεύσεων καὶ ρητορικῶν σχημάτων καὶ λοιπῶν ἦτο ἀπαραίτητον, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα κάθε κόμμα εἰς ἑκάστην περίστασιν, νὰ διορίζῃ τὸν ἀντιπρόσωπον τὸν ὁποῖον ἤθελε, νὰ διορίσῃ πρὸς συζήτησιν οἱουδήποτε νομοσχεδίου. Αὐταὶ εἶναι αἱ τροποποιήσεις τὰς ὁποίας ἐπηνέγκαμεν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀπεδείχθησαν πολὺ καρποφόροι, διότι πρέπει ν’ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι καὶ κατά τὴν παροῦσαν περίοδον καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν αἱ ἐπιτροπαὶ ἐργάζονται συστηματικῶς καὶ ἀπέδωσαν πραγματικῶς ἐργασίαν χρησιμωτάτην. Αὐτὴν τὴν ἐξέλιξιν τῶν πραγμάτων δὲν ἔλαβε καθόλου ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ κανονισμοῦ καὶ προτείνει. Καὶ τὶ προτείνεται; Πρῶτον νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν. Διατί τοῦτο;

§265Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διότι περιωρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν.

§266Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ἄξιος λόγου ὁ περιορισμὸς αὐτός, διότι μὴ λησμονεῖτε, ὅτι κατὰ τὸν κανονισμὸν δυνάμεθα, νὰ διορίσωμεν 30–40, ὥστε ἔχομεν καὶ ἕνα περιθώριον τὸ ὁποῖον, θὰ μπορῇ νὰ χρησιμοποιηθῇ, ὥστε ὁ περιορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, νὰ μὴ ἐπιφέρῃ καμμίαν δυσκολίαν εἰς τὴν συγκρότησιν τῶν ἐπιτροπῶν. Ἐλέχθη, ὅτι ὅπως ἔγιναν αἱ ἐπιτροπαί, τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν εἶναι ὑποχρεωμένα, νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς πολλὰς ἐπιτροπάς. Καὶ ἐγὼ λέγω, ἂν ἠθέλομεν, νὰ χρησιμοποιήσωμεν ὅλα τὰ μέλη της εἰς ἐπιτροπὰς δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὅλα τὰ μέλη τῆς Βουλῆς οὕτω εἰς δύο ἐπιτροπάς, διότι ὑπολογίσατε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιτροπῶν, ὑπολογίσατε τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, ὑπολογίσατε τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν εἶναι τόσος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν, ὥστε νὰ παρίσταται ἀνάγκη ἀπόλυτος ὅλα τὰ μέλη τῆς Βουλῆς νὰ μετέχουν πολλῶν ἐπιτροπῶν. Διότι εἶναι 250 τὰ μέλη, 11 αἱ ἐπιτροπαί, ἑπομένως εἶναι ἀδύνατον ὅλα τὰ μέλη νὰ εἶναι εἰς 2 ἐπιτροπὰς.

§267Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ἀπαγορεύει ἡ τροποποίησις.

§268Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν τὸ ἀπαγορεύει, ἀλλὰ τὸ καθιστᾷ ἐμμέσως ἀδύνατον, διότι ἂν δὲν εἶναι περισσότεροι τῶν 30, τοῦτο θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα, ἰδίως μὲ τὴν παροῦσαν σύνθεσιν τῆς Βουλῆς, τὰ μειοψηφοῦντα κόμματα, νὰ μὴ μποροῦν νὰ διορίσουν παραπάνω ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον. Πῶς θέλετε, νὰ εἶναι δυνατὸν ἕνας φίλεργος βουλευτὴς ἱκανός, ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὰς γνώμας ἑνὸς κόμματος εἰς 2 ἐπιτροπὰς πῶς θέλετε, νὰ τὸν χρησιμοποιήσωμεν ἀφοῦ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα, νὰ διορίσωμεν ἕναν εἰς κάθε ἐπιτροπήν; Ἴσως ὁ κ. εἰσηγητὴς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος, νὰ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὴν σημερινὴν περίστασιν ὅπου ἡ Κυβερνητικὴ πτέρυξ εἶναι πολυάριθμος καὶ ὑπάρχει σωρεία βουλευτῶν. Ἐξ αὐτῶν ὅμως δὲν πρόκειται, νὰ τροποποιήσωμεν γενικῶς τὸν κανονισμόν. Βεβαίως λόγῳ τῆς ἀναλογικῆς ἐκπροσωπήσεως τὸ πλειοψηφοῦν κόμμα ἔχει τὴν εὐχέρειαν τὰ καλλίτερα ἐκ τῶν μελῶν του, νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ εἰς ὅσας ἐπιτροπὰς θέλει καὶ ἂν ἀκόμη κάμωμεν 20 τὰ μέλη, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν θὰ συμβαίνῃ καὶ εἰς τὰ ἄλλα κόμματα. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον, νὰ γίνουν 50 τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἀποφεύγωμεν τὰς μακρὰς συζητήσεις. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι καὶ αἱ ἐργασίαι τῶν ἐπιτροπῶν μᾶς ἀπαλλάσσουν ἀπὸ πολλὰς συζητήσεις ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Διὰ νὰ μᾶς ἀπαλλάσσουν ὅμως περισσότερον εἶναι ἀνάγκη πραγματική, νὰ γίνωνται τοιουτοτρόπως αἱ ἐργασίαι τῶν ἐπιτροπῶν, ὥστε ν’ ἀναπτύσσωνται ὅλαι αἱ γνῶμαι. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ αὐτό, εἶναι ἀνάγκη, νὰ εἶναι πολλὰ τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν. Καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὴν Ἀγγλίαν καταντᾷ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ νὰ μεταβάλεται εἰς ἐπιτροπάς. Ἀκόμη δὲ θὰ ἐπρότεινα, νὰ εἴπωμεν, ὅτι οἱοσδήποτε βουλευτὴς δικαιοῦται ἄνευ ψήφου, νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ νὰ ἐκθέτῃ τὴν γνώμην του, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ γίνῃ μία οὐσιαστικὴ διάταξις, διὰ τὰς ἐπιτροπάς, ὥστε νὰ ἐξευρίσκεται τὸ πρακτικώτατον καὶ τὸ νομοσχέδιον, νὰ ἔρχεται τελείως ἐξωνυχισμένον μὲ ἐκκαθαρισμένας τὰς ἀπόψεις τῶν κομμάτων, καὶ τοῦτο εἶναι ἀκόμη ἀπαραίτητον καθόσον ἔχομεν καθιερώσει τὸν θεσμὸν τῶν ὑπηρεσιακῶν νομοσχεδίων, διὰ τὰ ὁποῖα χρειάζεται περισσοτέρα ἐπεξεργασία.

§269Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τοὺς κάμωμεν 30.

§270Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). 20 διορίζονται, ἀλλὰ δύνανται, νὰ ἐνισχυθοῦν καὶ δι’ ἄλλων μελῶν.

§271Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι ἔτσι, κ. Πρόεδρε, καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Συγκοινωνίας, τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Παιδείας, ὅπου ὑπάρχει πληθώρα ἀξιώσεων συμμετοχῆς εἰς τὰς ἐπιτροπὰς αὐτὰς καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀξιώσεις αὐτάς, διότι ὁ ἀριθμὸς εἶναι περιωρισμένος ὑπάρχει εἰς τοῦτο μία ἀντίρρησις, ὅτι δὲν μποροῦν, νὰ ἐργάζωνται αἱ ἐπιτροπαί, ἀλλ’ ἐδῶ γίνεται μία τροποποίησις πολὺ πρακτικὴ δηλαδὴ προτείνεται ἡ ἐπιτροπὴ μετὰ τρεῖς συνεδριάσεις, νὰ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ ὁσαδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὰ μέλη. Ἐγὼ δὲ θὰ σᾶς ἔλεγον καὶ εἰς τὴν δευτέραν συνεδρίασιν ἀφοῦ δὲν θέλουν νὰ παραστοῦν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τὰ μέλη.

§272Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι μόνον τῆς ἀπαρτίας.

§273Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ φθάσω καὶ ἐκεῖ. Ἐφ’ ὅσον κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ἀπαιτεῖται τὸ ⅓ τῶν βουλευτῶν, δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ χρειάζεται μεγαλύτερος ἀριθμός, ἐξαιρουμένων τῶν περιπτώσεων ποῦ ὁρίζει τὸ Σύνταγμα καὶ ὅπου χρειάζεται μεγαλυτέρα πλειοψηφία δι’ ὡρισμένα νομοσχέδια.

§274Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πολὺ ὀρθῶς.

§275Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ρυθμίζονται καὶ πρέπει νὰ ρυθμισθῶσι αἱ ἐργασίαι τοῦ σώματος, ἡ ἐπιτυχὴς διεξαγωγὴ τῶν ἐργασιῶν τοῦ σώματος προϋποθέτει συγκρότησιν τῶν κομμάτων καὶ ἐργασίαν ἐντὸς τοῦ κόμματος. Πρέπει τὰ κόμματα, νὰ συσκέπτωνται, νὰ ξέρουν τὶ θὰ ὑποστηρίξουν, νὰ στείλωσι ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τοὺς καλλιτέρους ἀνθρώπους. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τὰ κόμματα δὲν εἶναι συγκροτημένα πρέπει νὰ τὰ ἐξαναγκάσωμεν, νὰ συγκροτηθῶσι, διότι ἐὰν τὰ κόμματα καὶ αἱ ὁμάδες αἱ ὁποῖαι δὲν θέλουν, νὰ συγκροτηθοῦν, φυσικὸν εἶναι νὰ παρίστανται μειωμέναι καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Δὲν βλέπω διατὶ νὰ χαλάσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπέδωσε καλοὺς καρπούς. Τὸ πνεῦμα καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὴν τροποποίησιν εἶναι, ὅτι τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν ἐκλέγονται καὶ διορίζονται ἀπὸ τὰ κόμματα.

§276Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ ἔννοια εἶναι σαφής, ὅτι τὰ κόμματα τοὺς ὑποδεικνύουν.

§277Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπιθυμῶ νὰ τὸ δηλώσω. Τὸ προεδρεῖον διορίζει τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς.

§278Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως, εἶναι ὅτι τὰ κόμματα διορίζουν τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν.

§279Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπεθύμουν νὰ τὸ δηλώσω αὐτὸ διὰ νὰ λείψῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τὸ παρελθόν, ὅτε εἶχε ἐπέλθει κάποια ἀμφισβήτησις περὶ τῆς ἐννοίας τῆς διατάξεως ταύτης.

§280ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ τροποποίησις.

§281Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον δίδεται αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία ἐπισήμως δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τροπολογίας. Ποία εἶναι ὅμως ἡ συνέπεια τῆς ἀρχῆς αὐτῆς, ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐξέθεσα. Ἡ συνέπεια εἶναι ἡ ἑξῆς: ὅτι τὰ κόμματα δικαιοῦνται, νὰ προβαίνουν καὶ εἰς οἱασδήποτε μεταβολὰς θέλουν.

§282Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔ! ὄχι αὐτὸ εἶναι ὀλίγον ἀνώμαλον.

§283Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶναι καθόλου ἀνώμαλον κ. Πρόεδρε.

§284Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Κατὰ τὸν ἰσχύοντα κανονισμόν.

§285Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἠξεύρω κ. Πρόεδρε.

§286Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Δὲν μεταβάλλονται αἱ διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος κανονισμοῦ.

§287Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ τελευταία διατύπωσις τὴν ὁποίαν ἀνεγνώσατε, ἐψηφίσθη ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν χωρίς, λόγῳ τῆς ὥρας καθ’ ἣν ἐψηφίσθη, νὰ λάβῃ κανεὶς ἐξ ἡμῶν γνῶσιν.

§288Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἠξεύρω ὅτι ὁ κανονισμὸς ἰσχύει.

§289Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὰ νὰ κ. Πρόεδρε. Ἰδοὺ ποῖαι εἶναι αἱ προτεινόμεναι μεταρρυθμίσεις. Εἴπομεν, ὅτι ἡ παλαιὰ ἀντίληψις, ὅτι δικαιοῦται πᾶσα οἱαδήποτε ἐπιτροπή, νὰ ἐπεξεργάζηται ἕνα νομοσχέδιον, δὲν ὑφίσταται πλέον. Αἱ ἐπιτροπαὶ εἶναι, αὐτὴ ἡ μικρογραφία τῆς Βουλῆς.

§290ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν θὰ κάμωμεν κομματικὰς ἐπιτροπὰς.

§291Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄλλως καὶ μάταιον τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Ἡμεῖς ἐπιδιώκωμεν νὰ περιορισθῶσιν αἱ ἀγορεύσεις τῶν βουλευτῶν. Πῶς; Ὅταν τὰ κόμματα ἀντιπροσωπεύωνται εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἐπαξίως.

§292Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ τὸ λέγετε αὐτό;

§293Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ λέγω, διότι κἄποιος ἐκ τῶν κ. συναδέλφων μὲ διέκοψε καὶ εἶπε, ὅτι δὲν θὰ κάνωμεν κομματικὰς ἐπιτροπάς.

§294Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχετε νὰ ἐπικαλεσθῆτε κανένα προηγούμενον;

§295Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχω χίλια.

§296Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καθόσον ἠξεύρω, εἰς τὴν Γαλλίαν τοὐλάχιστον.....

§297Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διότι ἐπικαλεῖσθε διαρκῶς τὴν Γαλλίαν;

§298Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μόνον ἐὰν παραιτηθῇ ὁ βουλευτής, διότι προῆλθε εἰς σύγκρουσιν μὲ τὴν πλειοψηφίαν, ὑποβάλλει τὴν παραίτησίν του καὶ ἀποφαίνεται ἡ Βουλή.

§299Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ βουλευταὶ δὲν μένουσιν ἐδῶ ὅλοι. Μεταβαίνουν εἰς τὴν ἐπαρχίαν των ἢ ἀσθενοῦν ἢ λαμβάνουν ἄδειαν.

§300Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤθελον νὰ κάμω τὴν ἑξῆς τροποποίησιν: Μέχρι τοῦδε ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ κανονισμοῦ, προέκυψεν τόση ἡ ἀνάγκη τῆς ἀντικαταστάσεως, ὥστε παρὰ τὸν κίνδυνον τὸν ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. πρόεδρος τῆς Βουλῆς, πάντοτε ἐγένετο ἡ ἀντικατάστασις τῶν μελῶν δι’ ἄλλων εἰς δεδομένην περίστασιν. Συνέπιπται δὲ πολλάκις ἓν νομοσχέδιον νὰ εἶναι τοιαύτης φύσεως, ὥστε τὰ μέλη τὰ ὁποῖα διωρίζοντο νὰ μὴν εἶναι τὰ εἰδικώτερα.

§301Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἱκανώτερα πέστε.

§302Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ λαμβάνω τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβω. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ κόμματα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν μεγάλον ἀριθμόν, θὰ ἔχουν κατ’ ἀνάγκην μέσα εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ μικρὰν ἀντιπροσώπευσιν. Καὶ ἐὰν συμβῇ, εἴτε διότι ἀπουσίαζεν ὀλίγας ἡμέρας, εἴτε διότι ἠσθένησε, νὰ μὴν ἀκούσῃ καθόλου, διατί, νὰ μὴ δύναται κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτάς, νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ ἄλλος;

§303Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριοι, διατὶ συζητεῖτε ἐπὶ ζητήματος τόσον περιέργου; Εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλὴν δικαιοῦται εἰς τὴν ὁλομέλειαν εἷς βουλευτής, νὰ ψηφίσῃ δι’ ἄλλου βουλευτοῦ.

§304Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ σχέσιν ἔχει.

§305Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχει σχέσιν κ. Πρόεδρε, διότι ἐφ’ ὅσον δύναται, νὰ ψηφίσῃ εἷς βουλευτὴς δι’ ἄλλου, κατὰ μείζονα λόγον δύναται νὰ τὸν ἀντιπροσωπεύσῃ εἰς τὰς ἐπιτροπάς.

§306Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐδεχόμην ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅσων λέγει ὁ κ. συνάδελφος καὶ τῶν ὅσων λέγει ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, νὰ διορίσωμεν ἀναπληρωματικὸν μέλος ἑκάστου βουλευτοῦ. Ὄχι, νὰ τὸν ἀλλάσωμεν δι’ ὁποιουδήποτε ἄλλου, διότι δὲν συντελεῖ εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ κοινοβουλίου, ὅταν ἕνα ὡρισμένον νομοσχέδιον ἀπασχολῇ τὴν Βουλήν, νὰ γίνωνται αὐταὶ αἱ μεταβολαὶ εἰς τὰς ἐπιτροπάς.

§307Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τοιαῦται μεταβολαί, δὲν ἔγιναν ποτέ.

§308Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε, νὰ θέσωμεν ἀναπληρωτάς; Εὐχαρίστως.

§309Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν...

§310Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βλέπω, ὅτι περιφρονεῖτε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς Ἀγγλίαν, ἀλλὰ μὴ μᾶς προτείνετε τοιαῦτα πράγματα ἀνώμαλα.

§311Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδεμία ἀνωμαλία παρουσιάσθη ἀπὸ τὴν διάταξιν αὐτήν.

§312Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι σωστόν, ὅταν ἐνδιαφέρεται εἷς βουλευτὴς δι’ ἓν νομοσχέδιον, νὰ ἔρχεται καὶ νὰ λέγῃ «ἀντικατέστησέ με σὲ παρακαλῶ».

§313Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ δὲν ἔγινε ποτέ.

§314Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Καὶ ἔγινε καὶ παρεξηγήθη.

§315Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ δέχομαι τότε καὶ ἄλλο τι. Νὰ τίθεται...

§316Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι κατὰ λόγον τὸν ἐν ταῖς ἐπιτροπαῖς συζητουμένων νομοσχεδίων ἐναλλαγὴ τῶν βουλευτῶν, δὲν συμβιβάζεται πολλάκις μὲ τὴν ὑπόληψιν αὐτῶν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ σώματος. Τοῦτο τοὐλάχιστον ἀποδεικνύει ἡ δρᾶσις τῆς παρελθούσης Βουλῆς.

§317Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἔχει γνῶσιν τοῦ τί ἐγένετο εἰς παρελθοῦσαν Βουλήν.

§318Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐὰν τὸ λέγητε δι’ ἐμέ, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἔχω πληρεστάτην γνῶσιν, τοῦ τί ἐγένετο καὶ εἷς ἐκ τῶν λόγων, διὰ τοὺς ὁποίους ἐφθάρη ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ ἦτο καὶ αὐτός.

§319Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σεῖς ἠσχολεῖσθε τότε, νὰ εἶσθε συνήγορος.

§320Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἤμουν δημόσιος ἄνθρωπος πάντα.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ πάντοτε, κύριοι συνάδελφοι.

§322Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἁμαρτάνετε.

§323Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπομεν, ν’ ἀναχθῇ εἰς λήθην τὸ παρελθὸν καὶ ἑπομένως μὴν ἀναξέετε αὐτό.

§324Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Καλύτερα, νὰ τὰ ρίξετε ὅλα εἰς λήθην.

§325Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρατηρεῖται τὸ ἑξῆς περίεργον φαινόμενον, ὅτι εἰς ἄλλας συζητήσεις ἐμικτοψηφίσθησαν τὰ μέλη τῆς Βουλῆς τὰ ὁποῖα ὑπεστήριξαν ἰδέας δικαιοσύνης. Τώρα δημιουργεῖται ἐρεθισμός, διότι φροντίζομεν, νὰ εἶναι πρακτικώτεραι αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Παρατηρῶ μίαν τάσιν.....

§326Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἔχωμεν ἀντίθετον γνώμην ἀπὸ σᾶς. Δέν ἠμπορεῖτε, νὰ μᾶς ἐπιβάλετε τὰς ἀντιλήψεις σας. Βλέπετε μὲ πόσην προσοχὴν σᾶς ἀκούομεν.

§327Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς εἶμαι εὐγνώμων. Σεῖς μὲ ἀκούετε μὲ μεγάλην προσοχήν, ἀλλὰ παρετήρησα εἰς ἄλλα μέλη τῆς Βουλῆς ἀδικαιολόγητον...

§328Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Φαίνεται, ὅτι ἔχει παρατηρηθῆ, ὅτι αὐτό, θὰ φέρῃ δυσκολίας.

§329Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἰδική μου πεῖρα ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν θὰ φέρῃ καμμία δυσκολίαν. Ἀλλὰ παρατηρῶ τὸ ἑξῆς περίεργον, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἀπουσιάζουν...

§330Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἰδοποιῶ, ὅτι δὲν μπορῶ, νὰ δεχθῶ παρὰ μόνον, ὅτι ἠμποροῦν, νὰ διορίζωνται ἀναπληρωταὶ ἑκάστου μέλους ὡρισμένα πρόσωπα. Δὲν δύναμαι, νὰ δεχθῶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ πράγματα, διότι ἄλλως, θὰ ἔφευγεν ὁ εἷς, διὰ ν’ ἀντικαθίσταται, δι’ ἄλλου ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε συμφέρον, νὰ παρουσιάζηται. Δὲν δύναμαι, νὰ τὸ ἀνεχθῶ αὐτό, διότι ὅλοι ἔχομεν συμφέρον ὅσοι πιστεύομεν εἰς τὸ πολίτευμα αὐτό, νὰ μὴ συμβαίνουν τὰ ἄτοπα ταῦτα.

§331Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, φαντάζεσθε, ὅτι ὑπάρχουν τοιαῦται τάσεις, ὥστε τὰ μέλη, νὰ πηγαίνουν εἰς τὰς ἐπιτροπάς, διὰ λόγους συμφέροντος;

§332Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ δὲν πρόκειται περὶ συμφέροντος εἰδικοῦ, ἀλλὰ ἐπαρχιακοῦ, κομματικοῦ.

§333Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐὰν ἐρωτήσητε τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς, θὰ ἴδητε......

§334Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν μπορῶ νὰ τὸ δεχθῶ.

§335Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πολὺ καλὰ κ. Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον δέχεσθε, νὰ διορίζωνται ἀναπληρωταὶ ἑκάστου μέλους τῆς ἐπιτροπῆς.

§336Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§337Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε ἀλλάσσει τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν σᾶς λέγω, ὅτι οὐδεμία κατάχρησις τοῦ πράγματος ἔγινε. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπρόκειτο, νὰ γίνῃ κατάχρησις, τὰ πράγματα θὰ ὠθοῦντο εἰς ἕνα ἄλλο ἄτοπον. Ἐὰν δεχθῶμεν δηλαδή, ὅτι αἱ προϋποθέσεις ἀπὸ τὰς ὁποίας σεῖς ὁρμᾶσθε εἶναι πραγματικαί, τὸ ἀποτέλεσμα φοβοῦμαι, ὅτι θὰ εἶναι τὸ ἑξῆς: Νὰ συγκροτοῦνται ἐπιτροπαὶ ἀπὸ τὰ δραστηριώτερα μέλη τὰ ὁποῖα, ὡς σεῖς εἴπατε, δυνατὸν θὰ ἔχουν συμφέροντα ἐπαρχιακά, εἴτε συμφέροντα κομματικά.

§338Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ εὐθύνη εἶναι ἰδική σας.

§339Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὑπάρχει εὐθύνη.

§340Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἔχει ἀντίθετον γνώμην.

§341Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω ποῖον παράδειγμα εἶχε ὑπ’ ὄψιν της ἡ ἐπιτροπή. Ἐγὼ καυχῶμαι, ὅτι ὁσάκις εἶχον τὴν τιμήν, νὰ διευθύνω τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, οὐδέποτε ἐζήτησα τροποποίησιν ἐπιτροπῆς. Κατόπιν αἰτήσεων παρεκαλέσαμεν πάντοτε φίλους μας, νὰ συμμετάσχωσι τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ ἐκπροσωπῆται τὸ κόμμα αὐτῶν ἐντονώτερον.

§342Χ. ΛΑΔΑΣ. Διὰ τὸ κόμμα σας εἶναι ἀναμφισβήτητον, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι ἄλλοτε μᾶς ἔστελον καὶ ναυτικούς, ὅταν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀμνηστείας.

§343Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ μὴ πᾶμε εἰς τὰ προσωπικά.

§344Χ. ΛΑΔΑΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, περιορίζομαι εἰς αὐτά.

§345Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὡς πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐγὼ ὑπῆρξα εἰσηγητὴς τῆς σχετικῆς Συνταγματικῆς διατάξεως, περὶ συστάσεως τῆς ἰδιαιτέρας ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ ὁποία καίτοι συσταθεῖσα, καθόσον ἐγὼ τοὐλάχιστον γνωρίζω, δὲν εἰργάσθη. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ νὰ ὁρίζωμεν εἰς τὸν κανονισμόν, πῶς θὰ συγκροτῆται ἡ ἐπιτροπὴ καὶ πέραν τῶν κανονισμῶν τῶν τιθεμένων ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, δὲν εἶναι πρακτικόν. Ὀρθότερον εἶναι τοὐλάχιστον κατ’ ἐμὲ ν’ ἀφίνεται κατὰ τὴν ἀρχὴν ἑκάστης συνόδου ἡ πλειοψηφία, νὰ καθορίζῃ τὴν συγκρότησιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν θέλωμεν νὰ λειτουργήσῃ αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή. Ἐὰν θέλωμεν νὰ μὴ λειτουργήσῃ, τὸ πρᾶγμα διαφέρει.

§346Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ μᾶς ἐξηγήσουν οἱ προτείναντες τὴν τροπολογίαν, διὰ ποῖον λόγον τὸ ἔκαμαν αὐτό.

§347Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Νὰ σᾶς ἐξηγήσω κ. Πρόεδρε. Τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ τοὺς ἀποκλείσητε ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἶναι ἀναντίρρητον ἐπίσης, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τοὺς χρηματίσαντας ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ τοὺς ἀποκλείσητε ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἐνόμισεν ἡ ἐπιτροπή, ὅτι προσφορώτερον εἶναι, ἀντὶ νὰ κανονίζωνται κατὰ τὴν ἀρχὴν ἑκάστης συνόδου τὰ μέλη τὰ ὁποῖα θὰ συγκροτήσουν τὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων ἐπιτροπήν, νὰ ὁρισθῇ ὅτι ἀποτελεῖται ἀποκλειστικῶς μόνον ἀπὸ τὰ πρόσωπα αὐτά.

§348Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ὅπως εἶναι ὁ παλαιὸς κανονισμὸς καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων δὲν ἀποκλείονται διότι αὐτοί, θὰ ἐπρότεινον τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς.

§349Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐπιτροπὴ τώρα συνεκροτήθη, ὅπως ἔχῃ διατυπωθῆ τὸ ἄρθρον αὐτό. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, γνωρίζει, ὅτι καὶ ἐγὼ ἤμην σύμφωνος, νὰ ἔχῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ ἐπιτροπή. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι οὕτω πως ὁριζομένης τῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς ὡρισμένην περίπτωσιν, δὲν ἠξεύρω πότε, νὰ συντελεσθῇ τοῦτο εἰς τὸ νὰ μὴ ἐργάζηται ἡ ἐπιτροπή, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ἐπὶ παραδείγματι, νὰ ὑπάρχῃ κόμμα ἐλάχιστον μὲ 3 βουλευτάς.

§350Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε, ἐὰν εἶναι τόσον ἐλάχιστον τὸ κόμμα, μπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ περίστασις καὶ νὰ ἀποκλεισθῇ ἐντελῶς, διότι δι’ αὐτὴν τὴν περίστασιν εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐχεμυθείας.

§351Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτείνω, ν’ ἀφεθῇ ἡ Βουλὴ ἐλευθέρα, νὰ ἐκλέγῃ τὰ μέλη εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστης συνόδου, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ Κυβέρνησις, νὰ θέλῃ καὶ δύο ἄλλα πρόσωπα.

§352Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκούσατε, θὰ κάμω μίαν πρότασιν, διὰ νὰ τὴν ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Αὐτὰ τὰ μέλη τὰ ὁποῖα ὁρίζονται, εἶναι ἀνάγκη νὰ μένουν, δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀμφισβητήσητε. Ἀλλὰ ἐὰν θέλητε, δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν, ὅτι δύναται ἡ Βουλή, νὰ ἐκλέξῃ καὶ 3 ἀκόμη μέλη, ὄχι περισσότερα ὅμως.

§353Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν θέλω περισσότερα· δὲν συνιστᾶται κατ’ ἀναλογίαν ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή. Τὸ Σύνταγμα ἐπιβάλλει μόνον, νὰ μετέχωσιν αὐτῆς ὡρισμένα πρόσωπα.

§354Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Λοιπὸν ἡ ἐπιτροπή, θὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της εἰς τὴν 2αν ἀνάγνωσιν, 3 ἀκόμη μέλη.

§355Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς εἴπωμεν, «δύναται».

§356Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ λέγω κ. Πρόεδρε, ἐὰν θέλωμεν νὰ λειτουργῇ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή, ἐφ’ ὅσον ἕως τώρα πραγματικῶς ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων δὲν εἴχομεν, θὰ ἦτο καλλίτερον, νὰ ἀφίνετο ἑκάστοτε νὰ κανονίζῃ ἡ πλειοψηφία.

§357Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ὑπάρχῃ κομμουνιστικὸν κόμμα εἰς τὸ μέλλον, ὡς ὑπῆρχεν εἰς τὸ παρελθόν, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος, θὰ μετάσχῃ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν;

§358Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Βεβαίως.

§359Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καλύτερα νὰ μείνῃ ἡ διάταξις, ὅπως ἔχῃ.

§360Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν ἐλειτούργησεν ἡ ἐπιτροπή, ἐφόσον δὲν ἔχομεν ἀνάλογον συγκρότησιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§361Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀλλὰ πρέπει, νὰ τεθῇ καὶ κάποιος περιορισμός, ὥστε νὰ γνωρίζωμεν, ποῖοι θὰ εἶναι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, διότι ἐγὼ βλέπω μίαν τάσιν ἀρχηγοποιήσεως.

§362Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νὰ τεθῇ ἄρθρον εἰς τὸν κανονισμὸν κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, δύνανται νὰ ὁρίζωνται καὶ ἄλλοι βουλευταί.

§363Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἡ ἰσχύουσα διάταξις τοῦ κανονισμοῦ λέγει (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται κλπ. καὶ παρ’ ἀριθμοῦ βουλευτῶν ὁριζομένων ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστης συνόδου».

§364Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ μείνῃ ἡ διάταξις ὅπως ἔχῃ.

§365Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Περιορίζω τὰς παρατηρήσεις μου εἰς τοῦτο, ὅτι πρέπει ἐὰν μείνῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως ἔχῃ, διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἀπαρτία ἀκόμη περισσότερον, νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἀντικατάστασις ἀπόντων βουλευτῶν κλπ.

§366ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐκ τῶν ζητησάντων ἐπὶ τῆς διατάξεως τῶν ἐπιτροπῶν;

§367Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὸ ἄλλο κεφάλαιον τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§368Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 8, ὑπάρχει μία τροποποίησις, «παραιτηθεὶς ἢ ἀντικατασταθεὶς βουλευτής, δὲν δύναται νὰ ἀποτελέσῃ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς». Νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι σωστόν· θὰ σᾶς εἴπω διατί. Βεβαίως εἶχεν τὴν ἄποψίν της ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία τὸ ἐδέχθη, ἀλλὰ συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Ὑποθέσατε, ὅτι ἀπουσιάζει ἕνας διὰ 10 ἡμέρας, διατὶ νὰ μὴ ἐπανέλθῃ;

§369Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἔχομεν ἀδικαιολογήτους.

§370Χ. ΛΑΔΑΣ. Διατὶ νὰ μὴ ἐπανέλθῃ;

§371Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἐὰν παρητήθη, ἀντικατεστάθη ἢ ἀπουσιάζει ἄνευ ἀδείας ἀντικαθίσταται καὶ ἀντικαθίσταται πότε; Τῇ αἰτήσει τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ ἀντικαθιστάμενος λοιπὸν δὲν δύναται, νὰ ἐπανέλθῃ καὶ πάλιν.

§372Χ. ΛΑΔΑΣ. Διατί;

§373Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Διότι γίνεται καὶ συμπαιγνία.

§374Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι σωστὸν τὸ πρᾶγμα. Ἠμπορεῖ, νὰ ἔχῃ ἕνα ἀκόμη λόγον. Θέλετε καὶ καλὰ καὶ σώνει, νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ἐπανέλθῃ;

§375Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Θὰ ἦτο καλὸν κύριοι, ἐὰν ἐγίνετο μία τροποποίησις, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπιτροπάς, ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται εἰς οἱονδήποτε βουλευτὴν μὴ ἀποτελοῦντα μέλος μιᾶς ἐπιτροπῆς, νὰ δύναται δι’ ἐγγράφου πρὸς τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς ἢ τῆς Βουλῆς, νὰ ζητῇ τὴν ἄδειαν νὰ παρίσταται ὡς ἁπλοῦς σύμβουλος εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου, ἐκθέτων τὴν γνώμην του. Καὶ τοῦτο, διότι δυνατὸν εἷς βουλευτὴς δὲν ἔτυχε διὰ τὸν Α ἢ τὸν Β λόγον, ν’ ἀποτελέσῃ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς καὶ αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην, νὰ διατυπώσῃ τὴν γνώμην του καὶ νὰ διαφωτίσῃ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐν τέλει τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον καὶ διευκολύνει τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν νομοσχεδίων.

§376Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αὐτὸ γίνεται καὶ τώρα.

§377Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Κατ’ ἀνοχήν, διότι δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν κανονισμόν.

§378ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλαδὴ νὰ εἶναι δικαίωμα ἑκάστου βουλευτοῦ.

§379Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Βεβαίως.

§380ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τῶν ἄρθρων 7 καὶ 8 παρακαλῶ, νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζονται τὸ 7ον καὶ τὸ 8ον ἄρθρον)

§382Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν, αἱ τροπολογίαι νὰ γίνωσιν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§383ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9ον.

§384Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ 9ον, δὲν γίνεται δεκτόν.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται.

§386Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 9ου δὲν εἴμεθα σύμφωνοι.

§387Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μένει τὸ παλαιόν.

§388ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ τὸ νέον τὸ ἀποσύρει ἡ ἐπιτροπή; Ἄρθρον 10ον (ἀναγινώσκει). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ 10ου ἄρθρου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§389ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται τὸ 10ον ἄρθρον)

§390Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 11ου ἄρθρου ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ κανονισμοῦ πρέπει ν’ ἀντιπροσωπεύωνται καὶ κατ’ ἀναλογίαν τῆς δυνάμεως τοῦ κόμματος, ἅπαντα τὰ κόμματα, διότι εἰς τὴν ἤδη ἐπιτροπήν, οὔτε ἡ Δημοκρατικὴ Ἕνωσις, οὔτε τὸ Λαϊκὸν κόμμα ἀντιπροσωπεύεται, ἐνῷ θὰ ἦτο ὀρθόν, ν’ ἀκούωνται αἱ γνῶμαι καὶ τῶν δύο ἄλλων μερίδων.

§391Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχει δίκαιον, δὲν δύναται μονομερῶς, νὰ καταρτισθῇ ἡ ἐπιτροπὴ κανονισμοῦ.

§392ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ κανονισμοῦ· τοῦτο ἐναπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§393Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Κατὰ τὴν συγκρότησιν τῶν ἐπιτροπῶν μὲ τὸν ἐν ἰσχύϊ κανονισμὸν δὲν παρεβιάσθη οὗτος.

§394Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν παρεβιάσθη οὗτος ὁ κανονισμός, ἀλλὰ ὀρθὸν εἶναι, νὰ μετέχουν καὶ τὰ ἄλλα κόμματα.

§395Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰ κρατοῦντα, εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ Πρόεδρος καὶ ὁλόκληρον τὸ προεδρεῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς κυρίους βουλευτὰς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὸ ἰσχυρὸν κόμμα. Θὰ εἶναι ὀρθὸν χάριν τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα ψηφίζομεν καὶ ἐπειδὴ ἰδιαιτέρως ἐνδιαφέρει τὴν μειοψηφίαν ἡ ψήφισις τοῦ κανονισμοῦ, πάντοτε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ κανονισμοῦ, ν’ ἀντιπροσωπεύηται ἡ ἀντιπολίτευσις. Μοῦ φαίνεται, ὅτι μᾶλλον εἰς τὴν παραδρομὴν τοῦ κ. Προέδρου θέλω νὰ εἴπω καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ὀφείλεται καὶ ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία κατήρτισεν τὸ σχέδιον τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, δὲν ἐτέθη εἷς ἐκ τῆς μειοψηφίας.

§396Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ γίνωσι 7.

§397Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ βάλωμεν 7.

§398Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Νὰ διορίζωνται παρὰ τοῦ Προέδρου.

§399Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ διορίζωνται οἱ δύο ἀπὸ τὰ κόμματα.

§400Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ κανονισμοῦ, διορίζονται ἀνέκαθεν παρὰ τοῦ Προέδρου, εἴτε εἰς τὴν πλειοψηφίαν ἀνήκουν, εἴτε εἰς τὴν μειοψηφίαν.

§401ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ 16ου ἄρθρου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§402ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται τὸ 16ον ἄρθρον)

§403ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19ου δὶς, ὁ κ. Χαβίνης.

§404Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἐν ἰσχύϊ σήμερον κανονισμὸς δὲν περιλαμβάνει διατάξεις περὶ ἀπαρτίας κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων. Καὶ εἰς προηγουμένην Βουλὴν ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπῃ ἀπαρτία κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν διαλαμβάνει σχετικὴν διάταξιν κακῶς δι’ ἐμέ. Καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, ὅταν ἐτέθη ζήτημα ψηφοφορίας διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀπαρτίας ἐζήτησα, ὅτι πρέπει, νὰ ὑπάρχῃ τοιαύτη κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, διότι φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀρκετὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ ὄχι κατὰ τὴν ψήφισιν, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐφαρμοσθῶσι ὡρισμένα ἄρθρα τοῦ Συντάγματος, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀπαρτία. Κατὰ τὸ ἄρθρον 48 τοῦ Συντάγματος, διὰ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἀπαιτεῖται τὸ ¼ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, ἀλλὰ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν δύναται, νὰ ἀποτελέσῃ ἀπαρτίαν προκειμένου περὶ συζητήσεως. Κατὰ τὸ ἄρθρον 44 τοῦ ἰδίου Συντάγματος, ὁ Πρόεδρος ἐκλέγεται κατ’ ἀπόλυτον πλειοψηφίαν. Ἐὰν λοιπὸν θεωρήσωμεν, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ὁ ἀριθμός, θὰ λαμβάνῃ τὰ ⅘ τοῦ ὅλου, τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῆς ἀπαρτίας. Ἀπαρτία δὲν ὑπάρχει, οὔτε ἐκ τοῦ Συντάγματος, οὔτε ἐκ τοῦ κανονισμοῦ, θὰ εὑρεθῶμεν ἀσφαλῶς μίαν ἡμέραν εἰς δύσκολον θέσιν.

§405Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ὑπάρχει.

§406Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν κ. εἰσηγητὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τὸ ¼ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, θὰ συμβῇ ὥστε 50 βουλευταί, θὰ δύνανται, νὰ ἐκλέξωσι τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§407Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ θέλετε, νὰ ἔλθετε πρὸς τὰ ὀπίσω.

§408Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Φρονῶ, ὅτι ἡ τροποποίησις αὐτὴ ἡ ὁποία δίδει τὸ δικαίωμα τοῦτο εἶναι ἐπικίνδυνος.

§409Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι πρόσθετος ἐγγύησις, διότι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ὑπάρχει, οὔτε δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀπαρτίαν εἰς τὴν συζήτησιν.

§410Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι ἐπικίνδυνον.

§411Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα, ὅτι δὲν χρειάζεται ἀπαρτία εἶναι ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Διὰ τὴν ἀπόφασιν μάλιστα.

§412Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὄχι διὰ τὴν ἀπόφασιν.

§413Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι πρὸς τὰ ὀπίσω αὐτό. Θὰ ἀφήσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἀπαρτίας, δὲν ὑπάρχει ἀριθμὸς βουλευτῶν ἀρκετός, θὰ γίνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§414Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν δώσητε τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, θὰ γίνῃ συζήτησις, ἐὰν ἡ ἐκτίμησις τοῦ προεδρείου εἶναι δικαία.

§415Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Νὰ τὸ διαγράψωμεν.

§416Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Προτιμότερον εἶναι νὰ διαγραφῇ.

§417Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ διαγράφομεν.

§418Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς διαφωνοῦμεν εἰς τὴν διαγραφήν, διότι πολλάκις ἡ Βουλὴ παρουσιάζει ἐλεεινὸν θέαμα, νὰ συνεδριάζῃ μὲ 10 βουλευτάς.

§419Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Πρόεδρος νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν.

§420Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι, νὰ γίνωνται γρήγορα αἱ συζητήσεις τῆς Βουλῆς.

§421Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διὰ τὸ κῦρος τοῦ προεδρείου τῆς Βουλῆς, θέλω νὰ διαγραφῇ, διὰ νὰ μὴ ἐπιρρίπτεται μομφὴ κατὰ τοῦ προεδρείου τῆς Βουλῆς.

§422Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Αὐτὸ θὰ γεννήσῃ καταχρήσεις.

§423Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν δύνασθε, νὰ τὸ εἴπητε αὐτό.

§424Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτέθη, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι ἐκ πείρας γνωρίζω, ὅτι κατὰ τὰς συζητήσεις τῶν νομοσχεδίων καὶ μάλιστα εἰς τὰς προκεχωρημένας ὥρας δὲν παρίστανται εἰς τὴν αἴθουσαν παρὰ μόνον 7–8 βουλευταί. Ἠρίθμησα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν 7 βουλευτάς. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτέθη μόνον καὶ μόνον νὰ προσέρχωνται οἱ κ. κ. βουλευταὶ κατὰ τὴν ὥραν τῆς συζητήσεως. Ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ μὴ λύῃ ἀμέσως τὴν συνεδρίασιν, ἀλλὰ νὰ διακόπτῃ αὐτὴν ἐπ’ ὀλίγα λεπτά, διὰ νὰ συναθροισθῶσι οἱ βουλευταί. Ἑπομένως δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβλαβὴς ἡ διάταξις αὐτή, θὰ εἶναι ὠφέλιμος διὰ τὰς συζητήσεις.

§425Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὠφελιμώτατον, ἀλλὰ καὶ ἐπικίνδυνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ὅτι ἐὰν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς χαριζόμενος εἰς τὴν Κυβέρνησιν κάμῃ χρῆσιν τῆς διατάξεως αὐτῆς, ὁπότε παραπίπτει τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἂν καὶ ἀρχίζῃ νέα περίοδος.

§426ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 19 δὶς, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§427ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 19 δὶς).

§428ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22ον (ἀναγιγνώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καρασεβδᾶς.

§429Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ Εἶμαι ἄρρωστος, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ πυρετοῦ εὑρισκόμενος ἐνόμισα, ὅτι εἶναι καθῆκον μου, ν’ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ διαμαρτυρηθῶ, διὰ τὰς εἰσαγομένας περιοριστικὰς διατάξεις τοῦ λόγου. Ὁ ὑπάρχων κανονισμός, ἔχει ἀρκετὰς ἴσως ὑπερβολικὰς τοιαύτας διατάξεις καὶ ποσῶς δὲν ἐνδείκνυται, νὰ εἰσαχθῶσιν νέαι. Ἄλλως τε, οἱ βουλευταὶ οὐδέποτε ἔκαμον κατάχρησιν τοῦ λόγου. Οἱ μόνοι οἱ ὁποῖοι ἔκαμον κατάχρησιν αὐτοῦ, εἶναι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων. Εἰς τούτους δὲν συμπεριλαμβάνω τὸν κ. Τσαλδάρην, οὔτε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἀκόμη περισσότερον, διὰ τοὺς ἄλλους ὅμως νομίζω, ὅτι εἶναι ἀκριβὴς ἡ παρατήρησίς μου. Ἀλλ’ ἡ κατάχρησις τοῦ λόγου ἐκ μέρους τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, δὲν εἶναι τί ἐπικίνδυνον, τοὐλάχιστον ὑπὸ τὴν ἔποψιν, ὅτι δὲν ἀπορροφῶσι τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ὄχι μόνον, διότι εἶναι ὀλίγοι, ἀλλά, διότι πρὸ πάντων σπανίως λαμβάνουν τὸν λόγον. Κατάχρησις ἐκ μέρους τῶν βουλευτῶν δὲν παρετηρήθη. Μόνον παράτασίς τις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Γερουσίας παρετηρήθη, λόγῳ συμμετοχῆς εἰς αὐτὴν πολλῶν βουλευτῶν ὅπως ἄλλοτε παρετηρήθη τοιαύτη ἐκ τοῦ αὐτοῦ λόγου ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος τῆς ἐγκαθιδρύσεως τῆς Δημοκρατίας. Ἀλλὰ τοῦτο συνέβη, διότι τότε κατελύθη μὲν τὸ Βασιλικὸν καθεστώς, ἀλλ’ ὑπῆρχον πολλοὶ ἐνδιάζοντες περὶ τῆς Δημοκρατίας καὶ ἔπρεπε, διὰ τῆς παρατάσεως τῆς συζητήσεως, νὰ φωτισθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς περὶ αὐτῆς. Τελευταίως δὲ παρετάθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς Γερουσίας, διότι ὁ θεσμὸς τῆς Γερουσίας εἶναι ἄγνωστος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Δι’ αὐτὸ πολλοὶ νομίζουν, ὅτι θ’ ἀποτελῆται ἀπὸ γέροντας καὶ ἔπρεπε, νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις, διὰ νὰ φωτισθῇ καλύτερον περὶ αὐτοῦ ὁ λαὸς καὶ ἡ Βουλή, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ κινηθῇ ἀπὸ τώρα τὸ ἐνδιαφέρον πάντων, διὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἐκλογὴν τῶν γερουσιαστῶν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν δὲν παρετηρήθη κατάχρησις λόγου, διατί, νὰ εἰσαχθῶσι περιοριστικαὶ διατάξεις; Ἐὰν τοῦτο πράξητε δὲν θὰ κάμητε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ καταπνίξητε τὴν ἰδέαν. Τὸ κυριώτερον μέσον, ὅπως προλαμβάνωνται αἱ καταχρήσεις τοῦ λόγου εἶναι ἡ πειθαρχία τῶν κομμάτων εἰς τοὺς ἀρχηγούς. Ὅταν ὑπάρχῃ τοιαύτη τότε ἀφ’ ἑνὸς μὲν προλαμβάνονται αἱ καταχρήσεις τοῦ λόγου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ δὲν καταπνίγεται ἡ ἰδέα. Σήμερον παρ’ ἡμῖν ὑπάρχουσι κόμματα εἰς τὰ ὁποῖα οἱ ὀπαδοί των εἶναι πειθαρχικοὶ πρὸς τοὺς ἀρχηγούς των. Ἐὰν οἱ κύριοι ἀρχηγοὶ θέλουσι, νὰ ἐνασκήσωσι τὴν ἐπιρροήν των, δὲν θὰ γίνεται οὐδεμία κατάχρησις τοῦ λόγου. Ἐὰν ἐπιμένετε, νὰ περιορισθῇ ὁ λόγος δύνασθε, νὰ προσθέσητε ἄλλην διάταξιν, καθ’ ἣν ὅταν βουλευταὶ ἑνὸς κόμματος κάμωσι κατάχρησιν τοῦ λόγου καὶ οἱ ἀρχηγοί των δὲν δύνανται ἢ δὲν θέλουν, νὰ περιορίσωσι αὐτούς, τότε τὸ σχετικὸν κόμμα μετὰ τετράωρον συζήτησιν δὲν ἔχει δικαίωμα, νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως. Ἀλήθεια τότε χάνει τὸ δικαίωμα, νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως καὶ βέβαια, τοῦτο εἶναι κακὸν ἀλλὰ θὰ σᾶς χρησιμεύῃ διὰ νὰ σᾶς δίδετε ἀφορμή, νὰ ἐφαρμόζητε τὴν πειθαρχίαν τὴν ὁποίαν ἐλησμονήσατε. Ὕστερον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πάσχομεν κατόπιν τῶν ἀναστατώσεων τὰς ὁποίας ὑπέστημεν τὴν τελευταίαν δεκκετίαν δὲν εἶναι, νὰ κάμωμεν μεταρρυθμίσεις κυρίως νομοθετικάς, ἀλλὰ νὰ ἐφαρμόσωμεν τοὺς νόμους καὶ νὰ ἐξεύρωμεν τὰ κατάλληλα πρόσωπα. Αὐτὸ σήμερον εἶναι τὸ κύριον ἔργον τῶν Βουλῶν, τελούμενον διὰ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ ὄχι τόσον νομεθετικαὶ μεταρρυθμίσεις πολλαὶ καὶ μεγάλαι, ἀλλὰ ὀλίγαι καὶ καλαί. Ἀλλά, διὰ νὰ ἐπιτυγχάνονται αὗται πρέπει, νὰ γίνωνται αἱ συζητήσεις παρατεταμέναι, διὰ νὰ ἐξελέγχωνται τὰ νομοθετήματα, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον σπανιώτατα ἓν νομοσχέδιον ὡριμάζει εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλήν· ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον καταβαίνουν τὰ νομοσχέδια ἀπὸ τὰ κεφάλια τῶν ὑπουργῶν ἢ τῶν γραφείων τῶν περισσοτέρων ὑπουργῶν, οὐδεμίαν ἐπίδρασιν ὑφιστάμενα τῆς κοινῆς γνώμης. Ἐὰν δὲ παρατείνωνται αἱ συζητήσεις, θὰ δίδεται ἀφορμὴ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην νὰ συντρέχῃ εἰς τὴν διαμόρφωσίν των. Εἶναι ἀσέβεια κατὰ τῆς παρούσης Βουλῆς, νὰ τίθεται τοιαύτη διάταξις ἡ ὁποία εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν κάμει κατάχρησιν τοῦ λόγου καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πειθαρχίας, δὲν ὑπολείπεται οὐδὲ πρέπει νὰ λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν τὸ προχθεσινὸν ἐκεῖνο ἐπεισόδιον τό ὁποῖον ἦτο μία διαμαρτυρία κατὰ τῶν δικτατορικῶν.

§430Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι ἡ τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 22 ὅσον ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ μέρος τὸ ὁποῖον ἐπέκρινεν ὁ κ. βουλευτής, δὲν ὑπάρχει λόγος, νὰ τεθῇ, διότι ὁ ὑπάρχων κανονισμὸς εἶναι ἐπαρκὴς κατ’ ἐμέ. Θὰ ἐπιμείνω, ὅμως, ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 22 δίς, δηλαδὴ κατὰ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται περὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζονται, ἀποφάσει τοῦ ὑπουργοῦ καὶ ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, ὡς ἐπείγοντα ἐξαιρετικῶς. Νομίζω δέ, ὅτι θὰ προσφέρωμεν μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον, ἐὰν θὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἠμπορῇ εἰς τοιαύτας περιπτώσεις νὰ τελειώνῃ ταχέως τὰς συζητήσεις. Ἠξεύρετε τί ἔγινεν εἰς τὴν Γαλλίαν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Πουανκαρέ; Τελευταίως εἰς διάστημα 48 ὡρῶν κατώρθωσαν, νὰ ψηφισθῶσι ὅλα τὰ οἰκονομικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπρότεινεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν Γερουσίαν, δι’ αὐτῶν δὲ τῶν μέτρων ἐπεβλήθησαν φορολογίαι 11 δισεκατομμυρίων φράγκων, τὰς ὁποίας ἐδέχθη ὁ Γαλλικὸς Λαὸς μετὰ προθυμίας καὶ εἶχε τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα εἶχε. Λοιπόν, δὲν ἠμποροῦμεν, νὰ ἀρνηθῶμεν εἰς ἐξαιρετικὰς περιστάσεις, νὰ ψηφίζῃ ἡ Βουλή, ἀλλὰ ὄχι τὰ συνήθη νομοσχέδια. Ὥστε παρακαλῶ, νὰ διαγραφῇ αὐτό.

§431Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ συνεννοηθῶμεν. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν εἶναι τόσον πολὺ τὰ ἄρθρα τὰ περιοριστικὰ τῶν ἀγορεύσεων, νὰ συντελοῦσι εἰς τὴν καλὴν διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων, ὅσον ἡ διάθεσις ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς συμπολιτεύσεως, νὰ μὴ κάμῃ μίαν κατάχρησιν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προκειμένου νὰ γίνουν διατάξεις, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τοὺς κινδύνους τῶν παρελκήσεων τῶν συζητήσεων ἁπλῶς ἀπὸ ἕνα πνεῦμα πολυλογίας. Πρέπει, νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ἓν ἄλλο πρᾶγμα, ὅτι μερικὲς φορὲς—δὲν ἔχω οὐδὲν παράπονον, διὰ τὴν σημερινὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς—αἱ πλειοψηφίαι εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐννοοῦν αὐθαιρέτως καὶ τυραννικῶς, νὰ ἐπιβάλωσι τὰς θελήσεις των. Δι’ αὐτὸ κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ὑπὲρ τῆς γνώμης τῆς λήξεως τῆς συζητήσεως, τῆς καθιερώσεως τῆς cloture κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ὑπέρ, διότι πράγματι βλέπομεν πολλὰς φοράς, ὅτι ἐξηντλήθη τὸ θέμα καὶ ἐξακολουθοῦν, νὰ ὁμιλοῦν. Ἡ χρῆσις αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος προϋποθέτει φυσικὰ καὶ μίαν ἀγαθὴν διάθεσιν ἡμῶν ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐκ μέρους τῆς συμπολιτεύσεως, ἀλλὰ κατ’ ἀρχὴν ἂς ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ περιορισμὸς ἀλλ’ ὄχι μετὰ 4ωρον τοὐλάχιστον 8ωρον.

§432Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Μπῆκες νὰ μοῦ τὸ χαλάσῃς.

§433Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Καρασεβδᾶ, ὁ μόνος τρόπος διὰ νὰ ἀπαλλαγῆτε ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς εἶναι νὰ γίνετε καὶ σεῖς ἀρχηγὸς κόμματος. Ὀρθὸν εἶναι νὰ τεθῇ ἕνας τρόπος κλεισίματος τῆς συζητήσεως προκειμένου περὶ νομοσχεδίων καὶ δυσκολότερον θὰ εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ προκειμένου περὶ ἐπερωτήσεων, ἂν καὶ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἰς ὁρισμένας περιπτώσεις αἱ ἐπερωτήσεις παρετάθησαν ὄχι μόνον, ὅταν ἐγένοντο ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως, αὐτὸ τοὐλάχιστον εἶναι τὸ φαινόμενον καὶ εἰς τὰς δύο παρελθούσας Βουλὰς ἀλλ’ ὅταν γίνεται ἐκ μέρους τῆς συμπολιτεύσεως ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως, ἐκεῖ οἱ βουλευταὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁμιλοῦν ὅλοι καὶ παρατείνουν τὰς συζητήσεις ἐπὶ πολλὰς ὥρας. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν τὸ εἶδος τῶν ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι πραγματικαὶ ἐπερωτήσεις, παρουσιάζονται ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐπερωτήσεων, δὲν θὰ εἶχα ἀντίρρησιν, νὰ τεθῇ ἓν ὅριον κλεισήματος τῆς συζητήσεως, ἂς τεθῇ ὀκτάωρον· ὀκτάωρον νομίζω εἶναι ἀρκετὸν προκειμένου περὶ ἐπερωτήσεων, ἀλλὰ πρέπει νὰ τεθῇ καὶ μία ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸν γενικὸν κανονισμόν. Οὐδεμία πραγματικὴ ἐπερώτησις ἀφορῶσα τὴν ἐσωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀναβάλλεται πέραν τῶν τριῶν ἑβδομάδων ἢ πέραν τοῦ μηνός, διότι μὲ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον καθιεροῦμεν καὶ μὲ τὸν σεβασμὸν καὶ τὸ κῦρος τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ γνώμη τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι δυνατὸν ὑποβαλομένης τῆς παρακλήσεως νὰ ἀναβάληται μία συζήτησις.

§434Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ κατάχρησις.

§435Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶπα αὐτό, ἀλλὰ σᾶς εἶπον μὲ τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον ἔχομεν πρὸς ὑμᾶς, δὲν ἠμποροῦμεν παρὰ νὰ ὑποχωρήσωμεν.

§436Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Νὰ τὸ ὑπαγορεύσητε εὐχαρίστως θὰ τὸ δεχθῶ.

§437Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὥρας τῶν ἀγορεύσεων τὰς διαγράφετε.

§438Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Εἰς τὸ ἄρθρον 22 δὶς θὰ ἐπιμείνω.

§439Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν θελήσῃ ἡ Κυγέρνησις, νὰ ἐπιμείνῃ εἰς μίαν δυνατότητα κλεισίματος τῆς συζητήσεως.

§440Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς), Ἀφίσατε τὸ ἄρθρον 22.

§441Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὸ ἄρθρον 22 δὶς ἔχω περισσοτέρας ἀντιρρήσεις. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 22 δὶς εἶναι κατὰ τοῦτο σόλοικος, ὅτι πρὶν γίνει ἡ συζήτησις καθίσταται τὸ νομοσχέδιον κατεπεῖγον καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι ἀδύνατος ἡ παράτασις τῆς συζητήσεως πέραν τοῦ 4ώρου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θεωρῶ ὄχι ὀρθόν, διότι ἐὰν ἡ Βουλὴ διαφωτίσθη ἢ δὲν διαφωτίσθη, ἐὰν δηλαδὴ ἡ συζήτησις πρέπει, νὰ κλεισθῇ ἢ ὄχι εἶναι ζήτημα μεταγενέστερον. Ἐγὼ μιὰ φορὰ ποὺ δέχομαι, νὰ ὑπάρχῃ δυνατότης τοῦ κλεισίματος τῆς συζητήσεως νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δικαιολογιμένον τὸ ἄρθρον 22 δὶς. Ἂς τεθῇ, ὅτι ἡ συζήτησις μετὰ 8 ὥρας δύναται, νὰ λήξῃ καὶ ἂς γίνῃ χρῆσις αὐτὴ προκειμένου περὶ ἐπειγόντων ζητημάτων.

§442Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ εἰς τὴν Γαλλίαν ἐτέθη;

§443Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Γαλλίαν κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖ τὸ ἐπεῖγον ἔχει ἄλλην σημασίαν, ὅτι συζητεῖται εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ δὲν πάει εἰς ἐπιτροπήν.

§444Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κυτάξετε τὴν σελίδα 162 τοῦ κανονισμοῦ ποὺ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας.

§445Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τεθῇ, ὅπως εἶναι εἰς τὸ Γαλλικόν.

§446Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπατε, ὅτι ἐπιθυμεῖτε, νὰ γίνῃ, ὅτι ἔγινε εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλὴν καὶ σᾶς λέγω, ὅτι τοῦτο δύναται, νὰ ἐπιτευχθῇ, ὅπως σᾶς τὸ λέγω ἐγώ, διότι τὰς δύο μὲν ἀναγνώσεις δὲν ἠμποροῦμεν, νὰ τὰς ἀποφύγωμεν ἐκ τοῦ Συντάγματος, τὴν παράτασιν δὲ τῆς συζητήσεως δυνάμεθα νὰ τὴν περιορίσωμεν, διὰ τοῦ κανονισμοῦ δίδοντες τὸ δικαίωμα τοῦ κλεισίματος τῆς συζητήσεως.

§447Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Δὲν εἶναι σωστό.

§448Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ ἐγὼ ἀντιτίθεμαι ἐκ τῶν προτέρων, διότι ἐὰν λάβω ὑπ’ ὄψει μου παρελθούσας Βουλάς, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι νομοσχέδια δευτερεύοντα ἔδιδον τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ κατεπείγοντος, διότι ἠμπορεῖ, νὰ εἶναι, καὶ ἐπεῖγον. Ἀλλὰ ἄλλο κατεπεῖγον καὶ ἄλλο ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους. Καὶ ἐγὼ πάλιν σᾶς λέγω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκετε ἐπιτυγχάνεται, διὰ νομοθετικῆς διατάξεως, νὰ μὴ ἐπιμείνετε.

§449Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ σᾶς εἴπω. Εἶναι ἀνάγκη ἐκ τῶν προτέρων καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Πρόεδρος νὰ ἠξεύρουν ἂν πρόκειται περὶ κατεπείγοντος νομοσχεδίου. Διότι ἔτσι θὰ ρυθμισθῇ προσηκόντως ἡ συζήτησις, ἄλλως ἠμπορεῖ τὰς 5 ὥρας νὰ τὰς καταναλώσῃ ἕνας ρήτωρ, ἐὰν δὲ ἐκ τῆς προόδου τῆς συζητήσεως ἀποδειχθῇ, ὅτι χρειάζονται περισσότεραι ὧραι νὰ καταναλωθοῦν, θὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ καὶ εἰς ἄλλους ρήτορας νὰ ὁμιλήσουν.

§450Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅπως εἶναι τὸ ἄρθρον δὲν ἐπιτρέπεται αὐτό.

§451Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι σύμφωνος, ὅπως εἶναι ἡ διατύπωσις εἶναι γενικωτέρα. Δέχομαι νὰ πάρωμεν τὴν διατύπωσιν τοῦ κανονισμοῦ τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς μόνον εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις. Δὲν μπορεῖτε νὰ δεχθῆτε, ὅτι μία πλειοψηφία, σεβομένη ἑαυτὴν θὰ τολμήσῃ νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς νομοσχέδιον ἀφορῶν ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους ἓν κοινὸν νομοσχέδιον. Θὰ πρόκειται περὶ ἐξαιρετικῆς περιστάσεως, διότι θὰ ἐπιβάλλεται ἐντὸς τῆς ἡμέρας νὰ ψηφισθῇ, διότι καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκλείεται δηλαδὴ νὰ εἶναι νομοσχέδιον ἀφορῶν ἔκτακτα συμφέροντα τοῦ Κράτους.

§452Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἀδύνατον κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὸ Σύνταγμα ὁρίζει πότε ψηφίζονται εἰς μίαν καὶ μόνην συζήτησιν καὶ ὁρίζει, ὅτι ὅταν δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις 20 βουλευτῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό, εἶναι καὶ τὸ ὅτι τὸ Σύνταγμα ἀκριβῶς τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους ἀπαιτεῖ νὰ ψηφίζωνται εἰς δύο συζητήσεις.

§453Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ἡ πεποίθησίς μου εἶναι βαθυτάτη, ὅτι ἐὰν τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα πρόκειται καὶ πάλιν εἰς τὸ μέλλον νὰ διατρέξῃ κίνδυνον, θὰ διατρέξῃ τὸν κίνδυνον αὐτόν, μόνον ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι θὰ γίνωνται πολλὰ ἄτοπα, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ δύναται εἰς περιστάσεις ἐπειγούσας νὰ ψηφίσῃ ἕνα νόμον. Ἐὰν κινδυνεύῃ τὸ πολίτευμα τὸ κοινοβουλευτικόν, κινδυνεύει ἀπὸ τὰ πολλὰ λόγια καὶ ἀπὸ τὴν βραδύτητα πρὸς ψήφισιν μιᾶς ἀποφάσεως. Καὶ ἐὰν δὲν ἔχετε μίαν πλειοψηφίαν πολὺ μεγάλην εἶναι δύσκολον πολύ, νὰ ἐπιτύχητε νὰ ψηφίσητε αὐτὰ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα θέλετε νὰ ψηφισθοῦν.

§454Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θέλω, νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὰ ἑξῆς, ὅτι εἰς τὴν παρελθοῦσαν περίοδον τῆς Βουλῆς, ὅταν ἐψηφίζοντο πραγματικῶς νομοσχέδια ἐξαιρετικῆς σοβαρότητος καὶ σημασίας ἡ ἀντιπολίτευσις, τὸ Λαϊκὸν κόμμα, ἐδέχθη, νὰ ψηφισθῇ εἰς μίαν μόνον ἀνάγνωσιν. Σᾶς λέγω, ὅτι ὅταν ὑπάρξουν νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα, νὰ ἀφοροῦν ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους, δὲν θὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀντιπολίτευσις ἡ ὁποία, θὰ φέρῃ ἀντιρρήσεις. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐφοβήθην εἶναι ἡ κατάχρησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι ἐπίσης δημιουργεῖ κίνδυνον τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, διότι τὸν κίνδυνον τὸν δημιουργεῖ καὶ ἡ Βουλή, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐξ αὐτῆς τῆς Βουλῆς προερχομένη Κυβέρνησις.

§455Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον 22 (δὶς;) τῶν τροποποιήσεων δὲν γίνεται δεκτὸν μένει, ὡς εἶχε.

§456Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Πλὴν τῆς 2ας παραγράφου.

§457Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὥστε ἡ 3η καὶ 4η παράγραφος τοῦ ἄρθρου 22 διαγράφεται.

§458Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον, νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐξαιρετικὸν δικαίωμα, διὰ τοὺς προέδρους καὶ τοὺς εἰσηγητὰς τῶν ἐπιτροπῶν.

§459Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ ὅταν οἱ ἀρχηγοὶ ὁρίζουν τοὺς μέλλοντας νὰ λάβουν τὸν λόγον.

§460Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἔχει καλῶς μένει ὡς ἔχει.

§461Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Φρονῶ, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς δυσχερείας, τὴν ὁποίαν ἐνδέχεται νὰ παρουσιάσῃ ὁ διὰ τοῦ προεδρείου χαρακτηρισμὸς τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἀφορῶντος ὕψιστα συμφέροντα, ἀνεξαρτήτως τῆς παρατηρήσεως αὐτῆς τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, φρονῶ, ὅτι, ἐὰν μείνῃ, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον, θὰ ἔχῃ μεγαλύτερα δικαιώματα ἐφαρμογῆς, διότι ἂν πρόκειται περὶ νομοσχεδίων ἀφορώντων ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ καθορισμὸς τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου εἰς δύο ὥρας, περιορίζει ἀπολύτως τὴν συζήτησιν, διότι προκειμένου περὶ τοιούτων νομοσχεδίων, δὲν φρονῶ, ὅτι, θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ μὴ ὁμιλήσουν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦντες ἐπὶ τοιούτων νομοσχεδίων ἀφορώντων ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους, θὰ ἔπρεπε, νὰ περιορισθῶσιν εἰς τὸ τέταρτον τῆς ὥρας. Ἐὰν δὲ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἀφεθῶσιν ἐλεύθεροι χρονικῶς, νὰ ὁμιλήσωσιν, ἵνα διαφωτίσωσι τὴν Βουλήν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἀφίνεται περιθώριον συζητήσεως καὶ ἀναπτύξεως τῶν γνωμῶν.

§462Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὰ τὰ τέταρτα εἶναι ἀστεῖα νὰ τεθοῦν κ. Πρόεδρε.

§463Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Τότε ἀνατρέπεται ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον, διότι τὰς 4 ὥρας, θὰ τὰς ἐξαντλήσουν δύο ρήτορες, διότι κατὰ παράδοσιν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων δύνανται, νὰ ὁμιλήσουν ὅσον θέλουν.

§464Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐπρότεινον τὸ ἑξῆς: Ἀντὶ 2–4 ὡρῶν, νὰ βάλωμεν 4–6 καὶ νὰ παρακληθῇ ἡ ἐπιτροπή, νὰ παρακολουθήσῃ τὸ γαλλικὸν κείμενον.

§465Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Εἰς τὸ γαλλικὸν κείμενον καθορίζεται, ὅτι ὁμιλοῦν δύο. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας καί ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας. Εἶναι αὐστηρότερον.

§466Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ τρίτη περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 22 δὶς λέγει. (ἀναγινώσκει). «Τὰ κόμματα ὧν ὁ ἀριθμός....» Ἐὰν ἔχει 18 βουλευτάς;

§467Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Δύο.

§468Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν φαίνεται.

§469Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Φαίνεται προφανῶς.

§470Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δηλαδὴ τὸ τμῆμα εἶναι καὶ εἷς βουλευτής;

§471Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἀσφαλῶς· δηλαδὴ ἐπὶ τῶν 11 εἶναι δύο.

§472ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 22 δὶς παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§473ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 22 δὶς)

§474ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 28 (ἀναγινώσκει).

§475Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως, θὰ ἀποπέμπεται ὁ βουλευτής.

§476Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ποτέ.

§477Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τότε διατί, νὰ τὴν προσθέσωμεν; Νομίζω, ὅτι διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν αὐτό. Ἐὰν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶναι κομματικός, τότε τί θὰ γίνῃ;

§478ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἀνήκει εἰς τὴν Βουλήν.

§479Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ τελείως ἡ διάταξις αὐτή, ἀφοῦ δὲν θὰ ὑπάρξῃ καὶ περίπτωσις ἐφαρμογῆς.

§480ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§481Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγώ, θὰ ἤθελα ἕνα Κανονισμὸν μὲ τὸν ὁποῖον νὰ κινούμεθα μᾶλλον ἡσυχώτερον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχω νὰ παρατηρήσω γενικῶς εἰς τὸν κανονισμὸν ἐπειδὴ δὲν ἔλαβεν μέρος οὐδεὶς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος κατὰ τὴν κατάρτισίν του, χωρὶς διὰ τοῦτο νὰ παραπονοῦμαι, ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι θὰ ἐπιφυλαχθῶ, ἐὰν ἔχω παρατηρήσεις νὰ κάμω, νὰ τὰς κάμω εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν, διότι ἀπὸ τὰς συζητήσεις βλέπω, ὅτι δύνανται ἴσως, νὰ χειροτερεύσουν τὰ πράγματα, ἰδίως μὲ τοὺς χαρακτηρισμοὺς τῶν ἐξαιρετικῶς κατεπειγόντων.

§482Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ ὁρίσητε ἕνα ἐκ τῶν μελῶν σας, ὁ ὁποῖος νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν νέαν συζήτησιν τοῦ κανονισμοῦ. Τὸ Γαλλικὸν κείμενον ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἡ Κυβέρνησις δύναται νά...»

§483Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἔχει μίαν ἔννοιαν.

§484Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄν τὸ Λαϊκὸν κόμμα θέλῃ νὰ ὑποβάλῃ τροπολογίας, θὰ παρακαλέσω νὰ κινηθῇ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦμεν ἐκ τοῦ προχείρου.

§485Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ σεῖς στεῖλτε ἕναν ἰδικόν σας καὶ αὔριον παρακαλῶ νὰ συνέλθῃ, διότι βιάζει ἐκεῖνο ποῦ ἀφορᾷ τὰ 15 νομοσχέδια.

§486Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ κανονισμὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἡ ψήφισις αὐτοῦ δὲν παρουσιάζει οὐδένα λόγον, διότι αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς διεξάγονται κατὰ τρόπον, ὥστε, νὰ μὴ θεωρηθῇ, ὅτι παρειλκύσθησαν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι δὲν ἐπείγει ἡ ψῆφος τοῦ κανονισμοῦ, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀνάγκην, νὰ ψηφίσῃ ἡ Κυβέρνησις ὡρισμένα μέτρα· δύναται νὰ τὸ πράξῃ καὶ ἄνευ τοῦ κανονισμοῦ. Μέχρι σήμερον δὲν παρουσιάσθη ἡ ἀνάγκη τῆς μεταβολῆς τοῦ κανονισμοῦ, διὰ τὴν ἐπιψήφισιν μέτρων, τὰ ὁποῖα κρίνει ἀναγκαῖα ἡ Κυβέρνησις. Τοὐναντίον μάλιστα καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων ἐψηφίσθησαν νομοσχέδια καὶ ἂν πρέπῃ, νὰ ἔχωμεν ἕνα παράπονον εἶναι ὅτι ἐλάχιστα συζητεῖ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο. Ἑπομένως δὲν βλέπω τί τὸ ἐπεῖγον, ὥστε νὰ παρεμβάλεται ἡ ψήφισις τοῦ κανονισμοῦ αὐτοῦ καὶ ν’ ἀπασχολοῦνται αἱ ὧραι τῆς Βουλῆς ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ φέρῃ ὁσαδήποτε νομοσχέδια θέλει.

§487Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πρέπει ν’ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραπονεῖται ὅτι τῆς παρεμβάλλουν προσκόμματα κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔργου της. Δυστυχῶς ὁ ὑπάρχων κανονισμὸς ἀπαιτεῖ νὰ ψηφίζωνται 10 νομοσχέδια τὴν ἡμέραν, δὲν νομίζω δὲ ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸν ἂν προστεθοῦν ἄλλα 5. Ἐγὼ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζήτησα ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς εἶναι, νὰ ἐκληφθῇ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ κανονισμοῦ, διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν νομοσχεδίων. Ἡ ἐπιτροπὴ προσκληθεῖσα ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβῃ καὶ τὰ ἄλλα μέτρα, τὰς ἄλλας τροποποιήσεις αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὸ μέλλον, δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπέστερξε τὴν συζήτησιν αὐτῶν, ἀλλ’ ἂν θέλετε εἶμαι πρόθυμος, νὰ χωρίσωμεν τὴν διάταξιν ἐκείνην ἡ ὁποία λέγει τὰ 15 νομοσχέδια καὶ τὰ ἄλλα νὰ παραπεμφθοῦν εἰς συζήτησιν ἐν καιρῷ.

§488Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μάλιστα. Νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον, διὰ τὴν αὔξησιν τῶν νομοσχεδίων καὶ τὰ ἄλλα, νὰ παραπεμφθοῦν εἰς μίαν ἐπιτροπήν.

§489Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ τὰ τῆς ἀπαρτίας τῶν ἐπιτροπῶν.

§490Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀπαρτίας καὶ τὰ ἄλλα ν’ ἀναβληθοῦν.

§491Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σύμφωνος, θὰ ψηφισθοῦν κατ’ ἀρχήν, θὰ παραπεμφθοῦν εἰς μίαν ἐπιτροπὴν καὶ αὔριον τὸ βραδύτερον, θὰ μᾶς φέρουν τὰ ἀφορῶντα τὰς ἐπιτροπὰς καὶ τὰ ἀφορῶντα τὴν προσθήκην ἀκόμη 5 νομοσχεδίων τὰ δὲ ἄλλα, νὰ τὰ συζητήσῃ μὲ ὅλην τὴν ἡσυχίαν της, διότι δὲν μᾶς βιάζει τίποτε.

§492Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 39, διὰ νὰ γνωρίζῃ ἡ ἐπιτροπή;

§493Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει.

§494Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶμαι σύμφωνος, νὰ προστεθοῦν 5 νομοσχέδια εἶμαι σύμφωνος, νὰ μὴ ὑπολογίζωνται τὰ ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια.

§495Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ παρακαλέσω πολὺ τὴν Βουλὴν καὶ ὄχι τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν εἶναι πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως αὐτό, ἀλλ’ ἀφορᾷ ἀποκλειστικῶς τὴν Βουλήν, νὰ συνηγορήσῃ ὑπὲρ τῆς ἑξῆς ἀπόψεως, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ὅταν προσπαθοῦμεν, νὰ ἐπιτύχωμεν οἰκονομίας παντοειδεῖς, νὰ δημιουργοῦμεν δαπάνας. Δυστυχῶς κ. Πρόεδρε, θὰ ἔπρεπε ἡ Βουλή, νὰ δώσῃ τὸ σύνθημα τῶν οἰκονομιῶν.....

§496Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ν’ ἀποσυρθῇ αὐτὸ τὸ ἄρθρον.

§497ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσύρεται.

§498Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἤθελον, νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῶν ἄλλων δαπανῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ παρεμποδισθῇ ἡ μετάθεσις τῶν πιστώσεων καὶ ἔπρεπε ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ τὸ σύνθημα τῶν οἰκονομιῶν τῶν ὁποίων τόσην ἀνάγκην ἔχει ἡ χώρα. Πρόκειται περὶ τοῦ ἄρθρου 15 τὸ ὁποῖον προσθέτει θέσεις ἐν τῇ Βουλῇ.

§499ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ διεγράψαμεν. (Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ὑπόλοιπα ἄρθρα τῆς προτάσεως τροποποιήσεως τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς εἰς αʹ συζήτησιν).

§500ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 9.10 μ.μ.)