1928.12.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 33

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 8 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1928

Προεδρία ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. γραμματεύς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§3Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ἀναγράφεται εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἔδωκα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς του, πῶς κατέχω διπλωματικὰ ἔγγραφα. Ἀπήντησα εἰς αὐτόν, ὅτι, ὡς διατελέσας ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ἐσχημάτισα φάκελλον τῆς ὑποθέσεως Πάουερ καὶ ἐκ τούτου κατέχω ἀντίγραφα διπλωματικῶν ἐγγράφων.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικὰ, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο. (Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ἐννέα ἔφεδροι ἀνθυποφαρμακοποιοὶ ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ἀπολυθέντες παρακαλοῦν τὴν Βουλήν, ὅπως ψηφισθῇ νόμος δι’ οὗ, νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸν παλαιὸν νόμον περὶ συστάσεως φαρμακείων, διότι καθ’ ὃν χρόνον ὑπηρέτουν εἰς τὰ στρατιωτικὰ Νοσοκομεῖα ἐψηφίσθη νόμος ἀποκλείων αὐτούς. — Ἡ ὁμοσπονδία ἐργατῶν ἠλεκτρισμοῦ, μεταφορῶν, κινήσεως καὶ φωταερίου, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως κανονισμοῦ προσωπικοῦ σιδηροδρομικῶν κ. λ. π. καὶ παρακαλεῖ ὅπως υἱοθετηθῇ αὕτη. — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Πανταζίδης, καταθέτει ἀναφορὰν προσφύγων καὶ Χίου καὶ Οἰνουσῶν παραπονουμένων διὰ τὴν κακὴν στέγασίν των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς, καταθέτει ψήφισμα τῆς κοινότητος Βαυκερῆς–Λευκάδος, ὅπως κατασκευασθῇ ἡ ὁδὸς Βαυκερῆς καὶ συνιστᾷ τὴν ἄμεσον ἔγκρισιν τοῦ δικαίου αὐτῶν αἰτήματος. — Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἀγροτικῆς ἑνώσεως Ἐγκλουβῆς ζητούσης ἀπαλλαγὴν φορολογίας λόγῳ τῆς καταστροφῆς τῆς ἐσοδείας ἐκ τῆς θυέλλης. — Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ταμείου Ἀμύνης Οἰνοπαραγωγῆς Λευκάδος αἰτοῦντος ὅπως ἐνισχυθῇ οἰκονομικῶς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς κοινότητος Βασιλικῆς αἰτούσης, ὅπως προαχθῇ τὸ ὑποτελωνεῖον καὶ συνιστᾷ τὴν ἔγκρισιν αὐτῆς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Μαχαίρας, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ συνδέσμου ἐργατῶν βυρσοδεψῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἐν τῷ ὁποίῳ περιλαμβάνονται διάφορα αἰτήματά των, ὧν ζητοῦν τὴν ἀποδοχὴν καὶ ἐκτέλεσιν. — Ὁ καθηγητὴς τοῦ ἐν Κερκύρᾳ Ἑλληνικοῦ σχολείου θηλέων Στέφανος Κοσκινᾶς παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἐπιστραφῇ ἡ γενομένη κράτησις τοῦ μισθοῦ του 29 ἡμερῶν μετὰ τὴν ἀπόρριψιν τῆς αἰτήσεώς του, περὶ χορηγήσεως ἀναρρωτικῆς ἀδείας. — Οἱ δημοδιδάσκαλοι περιφερείας Σιατίστης, παρακαλοῦν ὅπως διαταχθοῦν τὰ ἐποπτικὰ Συμβούλια, νὰ προτείνουν διορισμοὺς τῶν ἐκ τοῦ νομοῦ καταγομένων δημοδιδασκάλων. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Γυθείου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπαγωγὴν δικαστικῶς τῶν Κυθήρων εἰς τὴν δικαστικὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Πειραιῶς. — Ὁ πρόεδρος τῆς ὁμοσπονδίας τῶν ἐκ Βουλγαρίας Ἑλλήνων παρακαλεῖ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον περὶ κανονισμοῦ τῶν ὁμολογιῶν τῶν ἐκ Βουλγαρίας μεταναστῶν ψηφισθῇ συγχρόνως μὲ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως Καφαντάρη–Μολώφ. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Νικολαΐδης, καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κοινοτήτων καὶ συνοικισμῶν Καβάλλας διαμαρτυρομένων, διὰ τὰς συνεχεῖς καταδιώξεις καὶ πιέσεις ἅς ὑφίστανται παρὰ τῶν δασικῶν ὀργάνων καὶ τῆς χωροφυλακῆς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μουντζουρίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν πίνακος Βʹ παρακαλούντων, ὅπως ὑπαχθοῦν ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνταξιν μετὰ τῶν εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ἀνηκόντων συναδέλφων των καὶ ἐκκαθαρισθέντων ὑπὸ τοῦ ἰδίου Συμβουλίου τοῦ θέσαντος εἰς τὸν πίνακα Αʹ καὶ αὐτούς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μουντζουρίδης, καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων τῶν κοινοτήτων Μάνεσι, Ἀνυφί, Πουλακίδας, Κούτση καὶ Μηδέας Ναυπλίας παρακαλούντων, ὅπως ὑπαχθῶσιν αἱ πταισματικαὶ ὑποθέσεις εἰς τὸ μεταβατικὸν Πταισματοδικεῖον Μέρμπακα. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μουντζουρίδης, καταθέτει αἴτησιν συνταξιούχων ἀξιωματικῶν παραπονουμένων, διότι τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον εἰς παραμονὰς ἑορτῶν, ἀπέρριψε τὴν αἴτησίν των περὶ ἐπιστροφῆς τῶν ἑξαμήνων κρατήσεών των τὰς ὁποίας ἐζήτησαν ὅπως συντηρηθοῦν αἱ πενόμεναι οἰκογένειαί των κατὰ τὰς ἐπισήμους ταύτας ἡμέρας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Φλῶρος, καταθέτει αἴτησιν τοῦ Χρ. Κατσίμαλλη κατοίκου Ἰωαννίνων παρακαλοῦντος, ὅπως ἐπιβάλῃ εἰς τὴν Τράπεζαν τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν, διὰ τὴν ἄνευ πλειστηριασμοῦ ἐξαγορὰν μαγαζείων τῶν οἰκιῶν ὑπὸ τῶν κατόχων αὐτῶν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γιαννόπουλος, καταθέτει αἴτησιν τοῦ Ἀθανασίου Φωτεινοπούλου παρακαλοῦντος, ὅπως τροποποιηθῇ ἡ διάταξις τοῦ νόμου περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Νικολαΐδης, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ὀσμανλὶ παρακαλοῦντος, ὅπως ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς τὴν ἵδρυσιν Γεωργικῆς Τραπέζης. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Νικολαΐδης, καταθέτει τηλεγράφημα τῶν ἐμποροϋπαλλήλων Καβάλλας παραπονουμένων, διότι δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει τὰ ἀπὸ μακροῦ ὑποβληθέντα αἰτήματά των. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἀβραάμ, Α. Κασσαβέτης, Ι. Καλογερᾶς, Λ. Μακκᾶς, Α. Παπᾶς, Χ. Καλαντίδης, Α. Ζωγράφος, Α. Κανάρης, Γ. Βελλιανίτης, Δ. Γερογιάννης, Π. Εὐριπαῖος, Α. Βαρβαγιάννης, Θ. Παπαστρατῆς, Ν. Τζερμιᾶς, Γ. Κουλούρας, Σ. Νικολαΐδης, Σ. Τσακμάνης, Ε. Πριμίδης, Σ. Σταυρόπουλος, Α. Παχνὸς καὶ Χ. Ζουμῆς, ὑποβάλλουν πρότασιν «περὶ κατηγορίας καὶ διώξεως ὑπουργῶν καὶ ὑφυπουργῶν τῆς δικτατορίας διὰ κοινὰ ποινικὰ ἀδικήματα. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21)4)26 περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου ὑδραυλικῶν καὶ ἐξυγιαντικῶν ἔργων Κομοτινῆς, ὡς καὶ εἰδικοῦ ταμείου ὑδραυλικῶν ἔργων Ἰάσμου. 2) Περὶ ἀποσπάσεως τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων καὶ ὑπαγωγῆς αὐτῆς εἰς τὴν περιφέρειαν Πειραιῶς τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. 3) Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἀπὸ 28 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐπανιδρύσεως τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως. Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ προσλήψεως πολιτικῶν ὀδοντοϊατρῶν εἰς τὸ Π. ναυτικόν καὶ 2) Περὶ ἀσφαλείας τῆς ναυσιπλοΐας. Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Τήνῳ ἱεροῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας, περὶ ἐκτελέσεως κοινωφελῶν ἔργων ἐν τῷ ἱερῷ ἱδρύματι καὶ ἐν τῇ πόλει τῆς νήσου Τήνου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Πριμίδης, Ν. Ἀβραάμ, Π. Ράλλης, Κ. Ἀλαβάνος, Σ. Σακελλαριάδης, Π. Ρεδιάδης, Α. Πρέκας, Α. Ἀλεξανδρῆς κ.λ.π. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως πωλήσεως ἐλαιολάδων ἀναμεμιγμένων μετὰ σπορελαίων καὶ ἄλλων φυτικῶν ἐλαίων καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως πωλήσεως ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἐμπόρων ἐλαίων καὶ σπορελαίων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4 Νοεμβρίου 1926, περὶ παρατάσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3270 ἀφορῶντος τὰς ἐν τῷ Κράτει ἐπιχειρήσεις παραγωγῆς καὶ διανομῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας». Ὁ κ. Α. Χρηστομᾶνος (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας), καταθέτει τὰς κάτωθι ἀπαντήσεις ἐπὶ διαφόρων ἐρωτήσεων. «Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 39 ἐρωτήσεως περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Τρικκάλων–Λαρίσσης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἐξετέθη εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν ἡ συντήρησις τοῦ τμήματος Τρικκάλων–Κουτσοχείρου τῆς ὡς ἄνω ἐθνικῆς ὁδοῦ, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐργολάβων πρὸς μειοδότησιν προσῆλθε διαταχθείσης ἐπαναληπτικῆς δημοπρασίας, συμφώνως πρὸς τὰ κανονισμένα, τὴν 4ην Δεκεμβρίου ἐ. ἔ. Ἐν ἀποτυχίᾳ ταύτης, θέλομεν χορηγήσῃ τὴν πίστωσιν ἐν ὀνόματι τοῦ νομομηχανικοῦ Τρικκάλων, πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν συντηρήσεως». «Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 40 ἐρωτήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ Τσοτίου καὶ ἐπισκευὴν τῆς Γεφύρας Βηγουρίων, ἁρμόδιον τυγχάνει τὸ εἰδικὸν ταμεῖον Ἐπαρχιακῆς Ὁδοποιΐας νομοῦ Τρικκάλων νόμος 3406 «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ὁδῶν». «Ἀπαντῶντες εἰς τὴν διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ξηροῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 11882 ἐ. ἔ. ἐγκυκλίου Διαταγῆς τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, πρὸς τὰς τελωνειακὰς καὶ λοιπὰς οἰκονομικὰς ἀρχὰς τοῦ Κράτους, ὡρίσθη ὡς ἡμέρα ἐνάρξεως τοῦ προσθέτου ὑπὲρ τοῦ ταμείου Ἐπαρχιακῆς Ὁδοποιΐας ποσοστοῦ, ἐπὶ τῶν ἐμμέσων φόρων, ἡ ἡμέρα καθ’ ἣν περιῆλθεν εἰς ἕκαστον τελωνεῖον ἡ ἐκ μέρους ἡμῶν γενομένη ἀνακοίνωσις τοῦ σχετικοῦ διατάγματος ἐπιβολῆς τῆς φορολογίας ταύτης καὶ τοῦτο, ἐφ’ ὅσον εἶχε τυχὸν ἀρχίσει ἡ εἴσπραξις, ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ οἰκείου δι’ ἕκαστον νομὸν διατάγματος. Τὸ διάταγμα, δι’ οὗ ὑπεβλήθη ἡ ἀνωτέρω φορολογία ὑπὲρ τοῦ εἰδικοῦ ταμείου ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας τοῦ νομοῦ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος δημοσιευθὲν τῇ 6ῃ Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. ἀνεκοινώθη τῷ τελώνῃ Στυλίδος, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 56873 ἀπὸ 29 ἰδίου μηνὸς ἡμετέρου ἐγγράφου. Ὁπωσδήποτε, εἴτε ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ διατάγματος, εἴτε ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν περιῆλθεν αὐτῷ ἡ ἀνωτέρω ὑπ’ ἀριθ. 56873 ἐ. ἔ. ἀνακοίνωσις, ἤρξατο εἰσπράττων ὁ τελώνης Στυλίδος, δὲν εἰσέπραξεν ἀναδρομικῶς». Εἰς ὑποβληθεῖσαν σχετικὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Δ. Εὐθυμιάδου, ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπαντᾷ ὅτι: «Τὰ ἀπορριπτόμενα ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν ἔργων αὐτοῦ τσιμέντα παραμένουσιν εἰς τὴν κυριότητα τῶν προσκομιζόντων ὧν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στερηθῶσιν. Ἡ χρῆσις εἰς ἕτερα δημόσια ἔργα, δὲν εἶναι δυνατή, διότι καὶ πάλιν θὰ δοκιμασθῇ τὸ τσιμέντο καὶ θ’ ἀπορριφθῇ. Διὰ τὰς ἰδιωτικὰς ἐργασίας εἶναι φύσει ἀδύνατον, ν’ ἀσκήσῃ προληπτικὸν ἔλεγχον τὸ Κράτος». «Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 90)20)11–28 ὑμετέρου πρωτοκόλλου συστάσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Μπουρνιᾶ καὶ σὺν τῇ ἐπιστροφῇ ταύτης, ἔχομεν τὴν τιμήν, νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα. 1) Διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἁπλῶν ἔργων τοῦ ἀπὸ γεφύρας Πλατάνας μέχρι γεφύρας Ὀξυλίθου τμήματος τῆς ὁδοῦ Αὐλωναρίου–Ὁρίου Ὀξυλίθου Πλατάνας–Κύμης ἔχουσιν ἐγκριθῆ 688.000 δραχμαί, ἀπέναντι τῶν ὁποίων ἐπληρώθησαν μέχρι σήμερον 519,410 δραχ. ἐκ τοῦ παρὰ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Κύμης κατατεθέντος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ποσοῦ. 2) Διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν τεχνικῶν ἔργων καὶ κυλίνδρωσιν ὑλικῶν ὁδοῦ Τρωσίας τμήματος τῆς ὁδοῦ Αὐλωναρίου–Ὀρίου Ὀξυλίθου–Πλατάνας–Κύμης ὧν ἡ κατασκευὴ προβλέπεται ὑπὸ τοῦ νόμου 3045 διετέθησαν ὑπὸ τοῦ ταμείου Ἐθνικῆς Ὁδοποιΐας κατὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν δραχμαὶ 258,000, δὲν ὑπεβλήθη ὅμως, οὐδεὶς λογαριασμὸς μέχρι σήμερον καὶ ἑπομένως τὸ ποσὸν τοῦτο διατεθήσεται διὰ πληρωμὰς ἐκτελεσθησομένων ἔργων. 3) Διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν τεχνικῶν ἔργων τῆς ὁδοῦ Σταύρου–Λιναριᾶς, ὧν ἡ ἐκτέλεσις προβλέπεται ὑπὸ τοῦ νόμου 3045 διετέθησαν ὑπὸ τοῦ ταμείου Ἐθνικῆς Ὁδοποιΐας κατὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν δραχμαὶ 356.055 ἀπέναντι τῶν ὁποίων ἐπληρώθησαν μέχρι σήμερον δραχμαὶ 161.838. Τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου 3045 προβλεπομένων πρὸς κατασκευὴν ὑπ’ ἀριθ.2 καὶ 3 προμνησθέντων ἔργων συνεχισθήσεται ἡ ἐκτέλεσις δαπάνης τοῦ ταμείου Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας καὶ ἀναλόγως τῶν πόρων αὐτοῦ· κατὰ τὴν ἑπομένην χρῆσιν χορηγηθήσονται αἱ δέουσαι πιστώσεις. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ, διὰ τὴν μελέτην κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Καρύστου–Ἀλιβερίου–Χαλκίδος γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ὑφίσταται ἐκπεπονημένη πλήρης προμελέτη τμήματος τῆς ὁδοῦ ταύτης ἀπὸ Καρύστου εἰς αὐχένα Χοῦνι. Βάσει τῆς ἀνωτέρω προμελέτης εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρχίσῃ ἐν καιρῷ ἡ ὁριστικὴ μελέτη καὶ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ, ὅταν ληφθῇ σχετικὴ ἀπόφασις περὶ κατασκευῆς ἐθνικῶν ὁδῶν ἐκ χρηματοδοτήσεως συναφθησομένου δανείου, κατὰ τὴν διάρκειαν δὲ τῆς συμπληρώσεως τοῦ πρώτου τούτου τμήματος, θὰ εἶναι δυνατόν, νὰ ἐκπονηθῇ ἡ μελέτη τοῦ ὑπολοίπου μέχρις Ἀλιβερίου μήκους τῆς ὁδοῦ». «Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Μπουρνιᾶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν λιμένα Καρύστου, ὅτι ὁ νομομηχανικὸς Εὐβοίας δὲν μετέβη εἰσέτι εἰς Κάρυστον, διὰ τὴν ἐκπόνησιν μελέτης τῶν ἐν τῷ λιμένι ἐκτελεστέων ἔργων, διότι δὲν ἔδωκαν αὐτῷ καιρὸν πρὸς τοῦτο αἱ συνήθεις ἀσχολίαι τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας του». «Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 112(28–11–28) καὶ ἐν ἀντιγράφῳ ὑποβληθείσης ἡμῖν συστάσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Πριμίδη, περὶ μὴ διακοπῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἀπὸ τῆς 7ης πρωϊνῆς μέχρις ἑσπέρας εἰς τὸ Ν. Φάληρον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ διακοπὴ αὕτη γίνεται ὑπὸ τῆς ἠλεκτρικῆς ἑταιρίας παραγωγῆς πρὸ ἐτῶν, ὡς ἐγίνετο τοῦτο καὶ παρὰ τῆς παλαιᾶς ἠλεκτρικῆς ἑταιρίας λόγῳ τῆς μὴ ὑπάρξεως καταναλώσεως κατὰ τὰς ὥρας αὐτάς. Ἡ ὡς ἄνω διακοπὴ γίνεται πράγματι ἀπὸ τῆς 8ης π.μ. μέχρι τῆς 3ης ἀπογευματινῆς ὁπότε καὶ ἀποκαθίσταται πάλιν τὸ ρεῦμα». «Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 91 ἀπὸ 20 Νοεμβρίου ἐ.ἔ. συστάσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Καλαντζάκου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἀπὸ τῆς 8ης Ὀκτωβρίου ἐ.ἔ. διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 61687 ἡμετέρας διαταγῆς, παρεκαλέσαμεν τὴν ἑταιρίαν σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Πελοποννήσου, ὅπως ὑποβάλῃ ἐπειγόντως τὰ ἀναγκαῖα διαγράμματα διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἐν τῷ σταθμῷ Κοπανακίου ἀναγκαιοῦντος ὀχετοῦ συμφώνως πρὸς τὴν ὑπὸ τοῦ μηχανικοῦ Τριφυλλίας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 315–492 ἀπὸ 5 Μαΐου ἐ.ἔ. ἀναφορᾶς του δοθεῖσαν λύσιν. Τὴν ὡς εἴρηται ἡμετέραν διαταγὴν ὑπεμνήσαμεν τὸ πρῶτον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 67236 ἀπὸ 27 Ὀκτωβρίου ἐ.ἔ. ἐπειγούσης τοιαύτης καὶ ἐπ’ ἐσχάτων διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 73 10 ἀπὸ 20 Νοεμβρίου ἐ.ἔ. ὁμοίας, τάξαντες ἅμα αὐτῇ προθεσμίαν μέχρι τέλους τρέχοντος μηνὸς πρὸς ὑποβολὴν τῶν αἰτηθέντων διαταγμάτων». Τὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀπάντησιν τῆς ἑταιρίας ΣΠΑΠ. θέλομεν γνωρίσῃ ὑμῖν, εὐθὺς ὡς ὑποβληθῇ αὕτη. «Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 102 ἐ. ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου—σύστασις τοῦ βουλευτοῦ Καλαμῶν κ. Σ. Κωστοπούλου πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας—περὶ διευθετήσεως τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου Θουρίας–Μεσσήνης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς, ὅτι τὸ ἔργον τοῦτο περιλαμβάνεται εἰς τὰ γενικὰ ὑδραυλικὰ τοιαῦτα τῆς κοιλάδος Παμίσου καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ἐκτέλεσις τούτου θέλει γίνῃ συμφώνως πρὸς τὸ σχετικὸν πρόγραμμα τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων Παμίσου». Ἐπὶ τῆς συστάσεως τοῦ κ. Ἰωάννου Μπουρνιᾶ. «Εἰς ἀπάντησιν, τῆς ὑπ’ ἀριθμ. πρωτ. 75 καὶ ἀπὸ 15–11– 28 συστάσεως ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμήν, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ ὕδρευσις τῆς κωμοπόλεως ἄνω Ποταμιᾶς τῆς Κύμης ὡς ἔργον κοινοτικόν, δὲν δύναται νὰ ἀνατεθῇ εἰς μηχανικοὺς τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας τῆς τοιαύτης ἀπασχολήσεως ἀπαγορευομένης καὶ ὑπὸ τῶν διατάξεων τῶν διεπόντων τὰ δημόσια ἔργα καὶ ὑπὸ τοῦ λογιστικοῦ νόμου». «Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 74 ἐ. ἔ. ὑμετέρου πρωτοκόλλου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν σύστασιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπουρνιᾶ καὶ σὺν τῇ ἐπιστροφῇ ταύτης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νά γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι αἱ πιστώσεις τοῦ νόμου 467 ἐξηντλήθησαν ἐξ ὧν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κατασκευασθῶσιν αἱ περὶ ὧν ἡ σύστασις αὕτη γέφυραι, αἱ ἐξυπηρετοῦσαι τὰς κοινότητας Καρύστου, Βρύσεως καὶ Κονιστρῶν». Προσεχῶς θέλει ὑποβληθῇ ὑπό τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς καταρτιζόμενον σχέδιον νόμου, δι’ οὗ λαμβάνεται πρόνοια, ἵνα τὸ ταμεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἔρχεται ἀρωγὸν εἰς τὰς κοινότητας, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν παρομοίας φύσεως ἔργων. Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν. «Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 43 ἀπὸ 30–11–28 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Β. Κυρέλλου καὶ Ν. Σπηλιώτη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διετάχθη καὶ ἀνεχώρησεν ἤδη, διὰ Θήβας ὁ Δημήτριος Κατσαλύρας, εἰς ὃν ἀνετέθη ἡ διεύθυνσις καὶ διαχείρισις τοῦ ταμείου τούτου». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§6Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ, ὅπως προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως, διὰ διαταγμάτων κανονισμῶν τοῦ προσωπικοῦ νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου ἢ φυσικῶν ἢ νομικῶν προσώπων συνδεδεμένων, διὰ συμβάσεων μετὰ τοῦ Κράτους πρὸς ἄσκησιν λειτουργίας κοινῆς χρήσεως καὶ ὠφελείας ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀφορᾷ τοὺς κανονισμοὺς τοῦ προσωπικοῦ τῶν νομικῶν προσώπων, ἰδιαιτέρως δὲ τῶν τροχιοδρόμων καὶ σιδηροδρόμων. Ὑπάρχουν ἤδη ὑφιστάμενοι κανονισμοὶ καὶ δὲν βλέπω ὁποία οὐσιώδης τροποποίησις γίνεται, διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Εἰδικώτερον ἤθελον νὰ πληροφορηθῶ, τί σκέπτεται ὁ κ. ὑπουργός, ὅσον ἀφορᾷ τὰ πειθαρχικὰ Συμβούλια καὶ ἐὰν περιλαμβάνηται καὶ ὅριον ἡλικίας, διότι ἐὰν γίνωσιν οἱ κανονισμοί, ἄνευ ἐγγυήσεών τινων, θὰ ἐδίδετο μεγάλη ἐξουσία καὶ εἰς τὰ Σωματεῖα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν ὑπουργόν. Καὶ δὲν πρόκειται μὲν περὶ τοῦ σημερινοῦ ὑπουργοῦ, ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον. Θὰ ἔπρεπε συνεπῶς νὰ ληφθοῦν ἀσφάλειαι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν. Ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν δύναται λέγω, νὰ γίνεται ἔλεγχος τῆς ὑγιεινῆς καταστάσεως τοῦ ὑπαλλήλου καὶ δύναται ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ὁρίσῃ δύο καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, διότι τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, ἔχει ἐπίδρασιν καὶ ἐπὶ τοῦ ταμείου Συντάξεων. Ὡς πρὸς τὰ πειθαρχικὰ Συμβούλια λέγω, ὅτι θὰ ἔπρεπε, νὰ περιορισθῇ τὸ ὅριον τῆς τριμήνου ἀργίας, εἰς δίμηνον τοιαύτην, θὰ ἦτο δὲ καλὸν νὰ ἐλαμβάνετο πρόνοια, νὰ ὑπῆρχε εἰς τὰ πειθαρχικὰ Συμβούλια καὶ κανὲν δικαστικὸν πρόσωπον.

§10Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἡλικίαν, ὑπάρχει ἐξασφάλισις, διότι περὶ αὐτῆς προβλέπουν οἱ γενικοὶ κανονισμοί, ὁ τρόπος δὲ καθ’ ὃν θὰ γίνουν οἱ κανονισμοὶ οὗτοι, εἶναι καὶ αὐτὸς ἐξησφαλισμένος. Τὸ ζήτημα αὐτό, θὰ περιληφθῇ εἰς τοὺς κανονισμοὺς τοὺς ἀφορῶντας ἐν γένει τὰ τῆς ἐργασίας. Ἕνας ὁδηγὸς π. χ. τροχιοδρομικοῦ ὀχήματος, πρέπει ν’ ἀποστρατεύηται ἐνωρίτερον ἀπὸ ἕναν ἄλλον ἐργαζόμενον εἰς ἄλλην ἐργασίαν. Ὡς πρὸς τὸ πειθαρχικὸν Συμβούλιον, λέγω, ὅτι καὶ αὐτὸ εἶχε θέσει ἕνα δικαστικόν, ἀλλὰ ἐγένετο παρατήρησις, ὅτι οἱ δικαστικοὶ εἶναι λίαν βεβαρυμένοι καὶ δι’ αὐτό ἔσπευσε νὰ τὸ διαγράψῃ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ στέργῃ νὰ τεθῇ ὁ δικαστικός, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν πρὸς τοῦτο.

§11Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Φαίνεται, ὅτι παρεξηγήθη ἡ πρώτη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμα, διότι ἀκριβῶς εἶμαι σύμφωνος νὰ μὴ τεθῇ ὅριον ἡλικίας, ἀλλὰ νὰ ἐξελέγχηται ἡ ἱκανότης τους παρὰ ἰατρῶν, διότι τιθεμένου ὁρίου ἡλικίας, οἱ ἄνθρωποι οὗτοι δύνανται νὰ ἀδικηθῶσι.

§12Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λέγω, ὅτι πάντως πρέπει νὰ τεθῇ ἕνα γενικὸν ὅριον, ἀλλὰ νὰ εἶναι διάφορον ἀναλόγως τῆς κατηγορίας τῆς ἐργασίας. Δι’ αὐτὸ, τὸ τοιοῦτον δὲν δύναται νὰ καθορισθῇ διὰ νόμου, ἀλλὰ θὰ τὸ καθορίσουν οἱ κανονισμοί.

§13Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πάντως παρακαλῶ, ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ παρατήρησίς μου καὶ ἡ ποινὴ τῆς τριμήνου ἀργίας μεταβληθῇ εἰς δίμηνον τοιαύτην.

§14Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ τὸ δέχομαι. Θὰ ἤθελον μόνον, νὰ προσθέσω εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον μίαν λέξιν. Ἐκεῖ ποὺ λέγει ἀλληλοβοηθείας, νὰ τεθῇ καὶ ἡ λέξις προνοίας κλπ. εἰς τὴν τελευταίαν δηλαδὴ παράγραφον.

§15Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, εἰς τοὺς κανονισμοὺς αὐτοὺς περιέχονται καὶ οἱ κανονισμοὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς ἑταιρίας Ἤστερν;

§16Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα.

§17Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, θ’ ἀντελήφθη βεβαίως, ὅτι δίκαια παράπονα ἐκ μέρους τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπεβλήθησαν εἰς τὰς διευθύνσεις τῶν σιδηροδρόμων, ἅτινα ὅμως δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν, διότι τὸ πειθαρχικὸν Συμβούλιον αὐτῶν, ἀποτελεῖται κατὰ πλειοψηφίαν ἐκ τῶν σιδηροδρομικῶν. Συνεπῶς ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς τὰ Συμβούλια αὐτά, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, δύναται νὰ μεταβάλῃ τὴν σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου τούτου, ὥστε καὶ τὸ δευτεροβάθμιον νὰ μὴ ἔχῃ πληθώραν ὑποθέσεων, δηλαδὴ μόνον δύο σιδηροδρομικοὶ νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς πρωτοβάθμιον Συμβούλιον καὶ δύο τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ δικαζομένου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ λύωνται τὰ ζητήματα εὐκολώτερον εἰς τὸ πρωτοβάθμιον, τὸ δὲ δευτεροβάθμιον Συμβούλιον, δὲν θὰ ἔχῃ τόσην πληθώραν ὑποθέσεων.

§18Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ὅλα τὰ φυσικὰ ἢ νομικὰ πρόσωπα τὰ συνδεόμενα μετὰ συνεταιρισμῶν, ἔχει λάβει μεγίστην ἔκτασιν. Βεβαίως δὲν εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ, ὅπως καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐδήλωσα, ἀλλὰ θὰ ἤθελον μίαν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν διὰ τὸ ὑπουργεῖον, δηλαδὴ δύναται νὰ ἐπεκταθῇ, εἰς ὅσα θέλει αὐτὸ νομικὰ πρόσωπα, καὶ ἑταιρίας, νὰ δηλωθῇ, ὅτι δὲν θὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς πολὺ μικρὰς ἐπιχειρήσεις συνδεομένας, διὰ συμβάσεως μετὰ τοῦ Κράτους, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀντέχουν εἰς μεγάλα οἰκονομικὰ βάρη. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ, ἀλλὰ περὶ τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος εἰς τὸ μέλλον δύναται νὰ δώσῃ λαβὴν εἰς καταχρήσεις. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ μέχρις ἐκείνων.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν δύναται, νὰ γίνεται διάκρισις μεγάλης καὶ μικρᾶς ἐπιχειρήσεως· δήλωσις καὶ ἂν γίνῃ δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν. Καλύτερον εἶναι, νὰ μὴ γίνῃ καμμία διάταξις καὶ φυσικὰ ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀποχρῶν λόγος, οἱ ὑπουργοὶ δὲν θὰ ἐφαρμόσουν τὴν διάταξιν αὐτὴν εἰς ἑταιρίας αἱ ὁποῖαι κάμνουσι συμβάσεις προσκαίρου διαρκείας. Νὰ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς διακριτικῆς ἐξουσίας τοῦ ὑπουργοῦ, τοῦτο εἶναι τὸ καλύτερον καὶ ὄχι νὰ στερηθῇ τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ ὁ ὑπουργός.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβληθείσης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνάψεως συμβάσεως δανείου, διὰ τὰ ἀποξηραντικὰ ἔργα, τὴν ὁδοποιΐαν καὶ ἐνίσχυσιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως».

§23Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤθελον νὰ μάθω ποῖον νομοσχέδιον συζητεῖται· τὸ ὑποβληθὲν ὑπ’ αὐτοῦ, ἢ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§24Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ροδόπουλος.

§26Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω νὰ κάμω τρεῖς βραχυτάτας παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἡ πρώτη παρατήρησις εἶναι, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου ὁ οἶκος Χάμπρο καὶ οἱ σὺν αὐτῷ τραπεζῖται, δὲν ἀναλαμβάνουν firme τὸ δάνειον, ἀλλ’ ἀναλαμβάνουν μόνον τὴν ἔκδοσιν. Δὲν θεωρῶ, ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ διακινδυνεύσῃ τὸ Κράτος, ἐκδιδομένου ἑνὸς δανείου χωρὶς οἱ ἀναλαμβάνοντες τὴν ἔκδοσιν αὐτοῦ, ν’ ἀναλαμβάνουν ὅσα ἐκ τῶν δανείων ἐκδοθοῦν, νὰ εἶναι εἰς βάρος των. Ὁ κ. ὑπουργὸς τὸν ὁποῖον εἴδομεν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, μᾶς διεβεβαίωσεν, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου δὲν εἶχον κλείσει ὁριστικῶς αἱ συμφωνίαι καὶ ἀνέμενεν ἀπὸ ὥρας εἰς ὥραν τηλεγράφημα ἐὰν ὁ οἶκος Χάμπρο ἀνελάμβανε firme, δηλαδὴ ὁριστικῶς τὴν τοποθέτησιν αὐτῶν. Ὑποθέτω, ὅτι ἦλθε ἡ ἀπάντησις καὶ δύναται νὰ μᾶς εἴπῃ.

§27Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς ἐδήλωσα, ὅτι δὲν εἶχεν ἐπέλθει συμφωνία, ἀλλ’ ὅτι ὑπάρχει ἡ διαφωνία μετὰ τῶν τραπεζιτῶν συνισταμένη εἰς ὅτι οἱ τραπεζῖται ὑπέβαλον διατύπωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ δάνειον, θὰ ἐξεδίδετο διὰ λογαριασμὸν τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ ἡ ἀντίληψις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο, ὅτι αἱ ὁμολογίαι θὰ ἠγοράζοντο εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν ὑπὸ τῶν τραπεζιτῶν. Ἔλαβον ἀπάντησιν δεχομένην τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως τὸ σχετικὸν ἄρθρον τῆς συμβάσεως, θὰ διατυπωθῇ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην, ὅτι οἱ τραπεζῖται, θὰ ἀγοράσουν καὶ θὰ ἐκδώσουν τὰ εἰς τὰ 84)89. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ καθαρὸν προϊόν, θὰ εἶναι 84, ἐὰν δὲ γίνῃ ἡ ἔκδοσις μεγαλυτέρα τοῦ 89, τὴν ἐπὶ πλέον διαφοράν, θὰ διανεμηθῇ τὸ δημόσιον καὶ οἱ τραπεζῖται ἐξ ἴσου.

§28Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἔχει πλέον ἀξίαν νὰ ἐξετασθῇ. Εἶχον ὅμως καθῆκον, νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, διότι ἐθεώρουν, ὅτι θὰ ἦτο ἐπικίνδυνος διὰ τὴν Ἑλλάδα συμφωνία. Δευτέραν παρατήρησιν ἔχω νά κάμω, ὅτι τὸ 89 μὲ 5%, εἶναι ὀλίγον ὑπερβολικὴ ἡ προμήθεια, διότι ἔρχεται 6 καὶ 15% ἐπὶ τοῦ δανείου.

§29Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι τὸ minimum.

§30Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑπερβολικόν, διότι δὲν βλέπω τόσα ἔξοδα καὶ χαρτόσημα. Αὐτὸ εἶχον νὰ εἴπω, νομίζω ὅμως, ὅτι ἐὰν δύνανται, νὰ εἶναι εὐμενέστεροι οἱ ὅροι, θὰ ἦτο προτιμότερον τοῦτο. Τὸ ἄρθρον 6 λέγει «δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις (ἀναγινώσκει)... Τώρα ἂν μᾶς ἐπιβάλεται αὐτό, ἐκ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐπειγούσης νὰ δεχθῶμεν αὐτὸν τὸν ὅρον, δὲν θὰ ἤμην διατεθειμένος νὰ νομίσω, ὅτι αὐτὸς ὁ ὅρος ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτός. Διότι ἂν ἀπρόοπτος περίστασις, διὰ τὰ γεγονότα τά ὁποῖα μᾶς ἠνάγκασαν, νὰ προσφύγωμεν ἐκ νέου πρὸς τοὺς δανειστάς, παρουσιασθοῦν, θὰ εἴμεθα δεσμευμένοι, νὰ μὴ ἐκδώσωμεν ἄλλο δάνειον δι’ ὑδραυλικὰ ἔργα Θεσσαλίας. Ἀλλ’ ὁ κύριος ὑπουργὸς κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, μᾶς διεβεβαίωσεν, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἔχομεν κἄποιο ἄλλο ἐνέχυρον νὰ δώσωμεν, τὰς ὁμολογίας τοῦ 14.

§31Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τὴν προηγουμένην, διὰ τὰς 5 μονάδας πληροφορῶ, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ ἐλάχιστον ὅριον ἀποζημιώσεως καὶ ἀμοιβῆς τοῦ τραπεζίτου, διότι εἰς αὐτὰς περιλαμβάνονται ὅλα τὰ ἔξοδα τὰ Τραπεζικά, ὅλων τῶν διαμέσων καὶ τὸ χαρτόσημον κλπ. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν κάτω τῶν 5 μονάδων, νὰ εὑρεθῇ τραπεζίτης καὶ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἔκδοσιν δανείων, διότι ἐξ αὐτῶν τῶν 5 μονάδων εἶναι ζήτημα ἂν μένῃ εἰς τοὺς τραπεζίτας οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουν τὴν ἔκδοσιν τὸ ½ ἢ τὰ ⅔ αὐτῆς. Οὕτω ἐξεδόθη καὶ τὸ τριμερὲς δάνειον τοῦ ὁποίου μάλιστα μέρος, τὸ ἐν Ἀμερικῇ ἐκδοθέν, δὲν ἐπεβαρύνετο διὰ τοῦ Ἀγγλικοῦ χαρτοσήμου καὶ ἐγένετο μ’ ὅλα ταῦτα ἡ δήλωσις, ὅτι ἐξαιρετικῶς δέχονται 5 μονάδας. Ὥστε ἡ τιμὴ τῶν 5 μονάδων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐλαττωθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄλλην παρατήρησιν, διὰ τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ μὴ ἐκδώσωμεν ἐντὸς ἔτους δάνειον ὑπὸ χειροτέρους ὅρους, ἀπαντῶ, ὅτι οἱ τραπεζῖται ἀφοῦ θ’ ἀναλάβουν ν’ ἀγοράσουν τὰς ὁμολογίας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, εὐλόγως ζητοῦν, νὰ γνωρίζουν, ὅτι δὲν θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἔκδοσις ἄλλων ὁμολογιῶν ἐντὸς ἔτους, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι εὐνοϊκώτεραι δι’ ἄλλους τραπεζίτας ἢ διὰ τὸ κοινόν, διότι ὅπως εἶναι εὐνόητον αἱ ὁμολογίαι ἐκεῖναι, θὰ τοποθετηθοῦν εὐκολώτερον καὶ αἱ τοῦ παρόντος δανείου θὰ ὑποτιμηθοῦν ἢ θὰ μείνουν εἰς βάρος τῶν τραπεζιτῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ζητοῦν ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως ἐντὸς ἔτους μὴ ἐκδώσῃ δάνειον χειρότερον. Τώρα τὶ θὰ συμβῇ, ἐὰν ἀπροόπτως ἀναγκασθῇ τὸ Κράτος ἐξ ἀνάγκης, νὰ προβῇ καὶ εἰς ἔκδοσιν νέου δανείου ὑπὸ βαρυτέρους ὅρους; Ἐλπίζομεν, ὅτι εἰς τοιαύτην ἀνάγκην δὲν θὰ εὑρεθῇ τὸ Κράτος, ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ἔχομεν τὸ μέσον νὰ προμηθευθῶμεν τὰ χρήματα, χωρὶς ἔκδοσιν δανείου βαρυτέρου.

§32Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνέπτυξεν τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἔχουν οἱ δανεισταί μας, νὰ ζητοῦν αὐτὸν τὸν ὅρον, ἀλλὰ δὲν ἀνέπτυξε τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους, θὰ ἔχωμεν ἡμεῖς, νὰ μὴ δεχθῶμεν αὐτὸν τὸν ὅρον. Διότι οἱ δανεισταί μας ζητοῦν εὐλόγως αὐτὸν τὸν ὅρον, ἀλλ’ ἡμᾶς μᾶς συμφέρει νὰ δεσμευθῶμεν; Δὲν θέλω, νὰ φέρω ἀντιρρήσεις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἤθελον, νὰ κάμω αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, διὰ νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ περὶ τίνος πρόκειται. Εἴπατε ἀκόμη, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ διάμεσοι, διὰ νὰ δικαιολογήσητε τὸ 5%. Τοῦτο βλέπω, ὅτι διαπραγματεύεσθε μὲ τὸν Χάμπρο. Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ διάμεσοι ἐν Ἑλλάδι;

§33Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ τὸ 5% εἶναι ὁλόκληρον διὰ τοὺς Ἄγγλους Τραπεζίτας. Ἐὰν ὁ κ. Διομήδης ἐπὶ παραδείγματι, ἐμφανίζεται ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Χάμπρο, αὐτὸς δὲν θὰ πάρῃ τὰ 5%. Θὰ δοθοῦν εἰς τὸν Χάμπρο καὶ εἰς τοὺς διαμέσους, δηλαδὴ μεταξὺ Χάμπρο καὶ κοινῶν ἀγοραστῶν τῶν ὁμολογιῶν, διότι ὅπως θὰ γνωρίζητε, διὰ νὰ γίνῃ τοποθέτησις ὁμολογιῶν, μεσολαβοῦν διάφορα πρόσωπα καὶ διάφοροι ἄλλοι τραπεζιτικοὶ οἶκοι, οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουν τμήματα τῶν ὁμολογιῶν.

§34Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα ἂν ὑπάρχουν διάμεσοι ἐν Ἑλλάδι.

§35Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§36Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τρίτη παρατήρησίς μου. Διατὶ ν’ ἀποφύγωμεν τὸν Διεθνῆ ἔλεγχον, διότι ἐνῷ ἔχετε ἕνα ὅρον ὅτι θὰ δύναται νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν ἡ ἐξασφάλισις τῆς πληρωμῆς τῶν δανειστῶν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς ἀκόμη τὸ Κράτος νὰ ἔλθῃ μὲ τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν εἰς τοιαύτας σχέσεις καὶ δὴ εἰς μίαν σχέσιν ἐξαρτήσεως, νὰ κάμνῃ ἕνα εἴδους ἐλέγχου εἰς τὰ δημόσια οἰκονομικά, διότι εἶναι τόσον νωπαὶ αἱ ἐντυπώσεις εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὸν ρόλον τῶν ἀνθρώπων τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης περὶ τὸν χειρισμὸν τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν, ὥστε ἐγὼ προτιμῶ, νὰ μὴ ἴδω τὸ Κράτος, ν’ ἀναμειχθῇ μὲ τὴν Τράπεζαν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§38Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Προκειμένου, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν σύναψιν ἑνὸς δανείου διὰ τὰ παραγωγικὰ ἔργα, οὐδεὶς θὰ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀρνηθῇ, ὅτι παρίσταται ἀπόλυτος ἀνάγκη τῆς εἰσηγήσεως τοῦ δανείου αὐτοῦ. Διὰ τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου προβλέπεται ἡ σύναψις δανείου κατὰ δύο μονάδας ἀκριβώτερον τοῦ δανείου τοῦ τριμεροῦς, ἀλλὰ τὸ δάνειον αὐτὸ εἶναι ἀπηλλαγμένον τῆς ἐγγυήσεως τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ τοῦ Δ.Ο.Ε. Ἡ Κυβέρνησις βεβαίως καὶ μετὰ τὴν ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς, θὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξεύρῃ ὅσον τό δυνατὸν καλλιτέρους ὅρους ἀκόμη, διὰ τὸ δάνειον τοῦτο. Ἐφ’ ὅσον ὅμως, διὰ τῶν δηλώσεων τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰς εἰδικὰ ἄρθρα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως ἀναφέρεται, ὅτι μέρος τοῦ δανείου τούτου πρόκειται, νὰ διατεθῇ, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὁδοποιΐας μὲ τὴν ἑταιρίαν Μακρῆ καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχωμεν τὸ προηγούμενον τῆς συμβάσεως Πάουερ, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπάναγκες, νὰ δηλωθῇ, ὅτι ἡ ἔγκρισις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, διά τὸ δάνειον τοῦτο, δὲν σημαίνει, ὅτι ἐγκρίνεται καὶ ἡ σύμβασις Μακρῆ, ὅπως ἔχῃ.

§39Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοῦ Μακρῆ;

§40Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Μάλιστα, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε καὶ λέγετε, ὅτι μέρος τοῦ δανείου, θὰ διατεθῇ, διὰ τὴν ὀφειλὴν τῆς προκαταβολῆς τῶν 300.000 λιρῶν. Δὲν θὰ δεχθῇ καὶ τοῦτο, ὅτι δηλαδὴ ἡ Βουλὴ ἀπεμπολεῖ τὰ δικαιώματά της, νὰ φέρῃ συζήτησιν τοῦ ἂν θὰ ἐπεκτείνεται ἡ ἐξουσιοδότησις καὶ εἰς ὡρισμένα ἔργα. Διότι δυστυχῶς ἀπὸ τὰς μακρὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, διὰ τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς, κατεδείχθη, ὅτι αὐτοὶ οἱ συνάψαντες τὴν σύμβασιν αὐτήν, ἀπέβλεπον πρὸς τὴν ἑταιρίαν ἐκείνην, ὡς ἐμφανίζουσα τεχνικῶς ἑταιρίαν, ἡ ὁποία ἔδιδεν καὶ τάς περισσοτέρας ἐγγυήσεις, διὰ τὴν ἄμεσον ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Δι’ αὐτὸ ἐνδιεφέρετο ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον, ἐδόθη ἕνα μεγάλο ποσοστόν, διότι δὲν ἐπετρέποντο, κατὰ τὴν φράσιν τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, κακοτεχνίαι.... Παρετηρήθη τοῦτο, ὅτι σοβαρῶς οὐδὲν ἔργον μέχρι σήμερον ἤρξατο ἐκ τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἀνέλαβεν ἡ ἑταιρία αὐτὴ καὶ ἐπὶ πλέον εἶναι κοινὸν μυστικόν, ὅτι οὐδεμίαν ἐκ τῶν ἑταιριῶν αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν, ὅτι θὰ συνειργάζοντο μετὰ τῆς ἑταιρίας αὐτῆς, εὑρίσκεται εἰς σχέσεις μετὰ τῆς ἑταιρίας αὐτῆς.

§41Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι σχετικὸν πρὸς τὴν συζήτησιν.

§42Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἶναι σχετικώτατον. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητος, προκειμένου περὶ σχετικοῦ νομοσχεδίου, ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἡ πραγματικῶς ὑφισταμένη σήμερον κατάστασις, τὴν ὁποίαν ὑποχρεοῦται ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας δι’ ἐπανειλημμένων ἐγγράφων, νὰ τονίζῃ πρὸς τὴν ἑταιρίαν αὐτὴν καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον, ὅτι αἱ ἑταιρίαι αὐταὶ διὰ τῶν γραφείων των ἐκτελοῦσι τὰ δημόσια ἔργα τῆς Ἑλλάδος, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν...

§43Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὶ σχέσιν ἔχουσι αὐτά.

§44Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Διαμαρτύρονται κ. ὑπουργέ, οἱ ἐργολάβοι καὶ οἱ μηχανικοὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος, ὅτι ἐντελῶς παρεγνωρίσθησαν ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν αὐτήν.

§45Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκπλήττομαι, τὶ σχέσιν ἔχουν αὐτά τὰ πράγματα μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Ποία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ἐξοφλήσεως καὶ τῆς ὀφειλῆς πρὸς μίαν ἑταιρίαν, διὰ διαφορὰς τρίτων πρὸς τὴν ἑταιρίαν αὐτήν; Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον μνημονεύομεν τὴν ἐξόφλησιν τῶν ὀφειλῶν, εἶναι διότι αἱ ὀφειλαὶ αὐταὶ ἔχουσι συνομολογηθῆ μὲ ποσὸν βαρύτατον ἀπὸ τὸν τόκον τοῦ συναπτομένου δανείου. Τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι μεταβάλλεται ἢ μειοῦται ἡ θέσις ἢ τὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους ἀπέναντι τῶν ἑταιριῶν τούτων, ἐξ οἱουδήποτε λόγου. Ταῦτα πάντα εἶναι ἄσχετα.

§46Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἶμαι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν δήλωσίν σας ταύτην.

§47Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχετε δίκαιον κ. ὑπουργέ. Ἀλλὰ ὑποθέτω ἡ ἔννοια τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι ἡ ἑξῆς: ὅτι ἐνῷ ἐπεδιώκετο ὁ ἐργολήπτης, νὰ συνάψῃ τὸ δάνειον, τώρα ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος, νὰ τὸ συνάψῃ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς πλεονεκτικὴν θέσιν. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ ὑπάρχει ἐλπίς, ὅτι θὰ ἀποκαθάρῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§48Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ αὐτὸ θὰ ἐφέρετο εἰς συζήτησιν σχετικὴν μὲ τὸν κανονισμὸν τῶν δικαιωμάτων Κράτους καὶ ἑταιρίας.

§49Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἀνῆλθον κύριοι, εἰς τὸ βῆμα ἀκριβῶς διὰ νὰ ἐπιτύχω τὴν δήλωσιν αὐτήν, διὰ τὴν ὁποίαν εἶμαι ἱκανοποιημένος.

§50Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἦτο αὐτονόητον.

§51Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Τίποτε δὲν εἶναι αὐτονόητον, ὅταν διὰ τὴν Πάουερ ἐρωτῶνται καὶ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου. Ζητῶ καὶ δευτέραν δήλωσιν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὡς γνωστὸν τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐπαρχίαν ἐνδιαφέρει ἡ σύμβασις Φουντέσιον, ἡ ὁποία ἐνῷ ἔχῃ κέρδος 44%, οὐδεμίαν τῶν ὑποχρεώσεών της, ἐκ τῆς συμβάσεως ἐξετέλεσε καὶ προβλέπεται, ὅτι ἡ ἐξόφλησις τῶν 2½ ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν....

§52Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶπον καὶ διὰ τὴν δευτέραν.

§53Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἀκούσατε. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν ὅρων μὲ τοὺς ὁποίους ἐκτελεῖ τὰ ἔργα αὐτά. Πρόκειται, ὅτι ἀπατᾷ τὸ δημόσιον καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχωμεν σήμερον τὸ παράδειγμα τῆς συμβάσεως τοῦ Στρυμόνος ζητοῦμεν ἀκριβῶς ἐκ τῆς εὐκαιρίας τὴν ὁποίαν σᾶς παρέχει σήμερον τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον, διότι διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἀπηλλάξαμεν τὴν ἑταιρίαν νὰ συνάψῃ τὸ δάνειον.

§54Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ πταίω ἐγὼ δι’ αὐτό;

§55Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Δὲν σᾶς ἐπιρρίπτω οὐδεμίαν εὐθύνην ἀφοῦ καὶ προηγουμένως σᾶς εἶπον, ὅτι σᾶς ἐκφράζομεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας, ἀφοῦ θὰ δαπανηθῇ ἕν μέρος τοῦ δανείου εἰς τὰ μέρη μας. Σήμερον μὲ τὴν εὐχέρειαν τὴν ὁποίαν ἔχετε σεῖς, ἀπ’ εὐθείας χρηματοδόται τῆς ἑταιρίας, δὲν ἀμφιβιβάλλω, ὅτι θὰ τὴν προσαρμόσητε πρὸς τὰς σημερινὰς συνθήκας, πρὸς τὰς ὁποίας προσηρμόσθη ἡ σύμβασις τοῦ Στρυμόνος.

§56Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ σύμβασις Φουντέσιον εἶναι ἄκυρος, δὲν ὑφίσταται.

§57Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἄλλο τὸ ζήτημα αὐτό. Τουλάχιστον νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της, διὰ τῆς παραδόσεως τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἀνέλαβε. Ἀλλέως εἶναι προτιμότερον, νὰ πληρώσωμεν ἀποζημίωσιν καὶ νὰ κάμωμεν ἄλλην ἑταιρίαν.

§58Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Καὶ αἱ δύο παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἀπηυθύνατε, ἀφορῶσι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν ἐρώτησιν, προσέχομεν ὅπως μὴ ὑπερβῇ ἡ ἑταιρία τὰς χρονικὰς προθεσμίας ἐκτελέσεως. Φρονῶ, ὅτι θὰ τὰς ὑπερβῇ ἀσφαλῶς καὶ διότι ἐμεσολάβησαν χρονικὰ διαστήματα καθ’ ἃ ἐβράδυνεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τὴν ἔγκαιρον ἔγκρισιν σχεδιαγραμμάτων κλπ. καὶ διότι αἱ ἐργασίαι πράγματι καθυστεροῦν.

§59Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν αὐτήν, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς. Τελευταίως κακῶς—ψυχρῶς εἶχε ψηφισθῆ κἄποιος νόμος, ἐνῷ δὲ ἐπρόκειτο περὶ κυρώσεως συμβάσεως, ἔχει ψηφισθῆ εἰς μίαν ἀνάγνωσιν ὡς ὑπηρεσιακὸν καὶ ἐπὶ πλέον, οὔτε ἐψηφίσθη, οὔτε ἐδημοσιεύθη τὸ σύνολον. Ἐπὶ πλέον ὑπάρχει καὶ ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου πρὸς τὰ πρακτικὰ τῆς συζητήσεως τῆς ἑσπέρας ἐκείνης, διότι, ὡς γνωρίζητε, εἶχε συζητηθῆ λίαν ἀνωμάλως τὸ ζήτημα αὐτό. Μοῦ εἶχεν ἔλθει ὅμως ἡ περιέργεια διατὶ δὲν ἐδημοσιεύετο ἡ μεταβολὴ τῶν ἄρθρων τῆς συμβάσεως αὐτῆς, σύμφωνα μὲ τὸν ὡς ἄνω νόμον. Ἔλαβον ὅμως τὴν ἀπάντησιν, ὅτι αἱ συμβάσεις δὲν συνετονίσθησαν πρὸς τὸν νόμον αὐτόν, τὸν ὁποῖον ἡ ἑταιρία Φαουντέσιον, δὲν ἀπεδέχθη. Κατόπιν τούτου, ἐρωτᾶται, εἶναι ἐγκεκριμένη ἡ σύμβασις αὐτή; Ἡ ἀπάντησις εἶναι εὔκολος εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§60Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὁ λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἦτο διὰ νὰ κάμωμεν αὐτὰς τὰς ἐπιφυλάξεις, αἱ ὁποῖαι βεβαίως δὲν ἀποτελοῦν εἴσοδον εἰς τὴν οὐσίαν τῶν ζητημάτων αὐτῶν. Ἁπλῶς ἐκφράζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐχήν, ὅτι ἐφ’ ὅσον σήμερον, διὰ τοῦ παραγωγικοῦ δανείου γίνεται αὕτη χρηματοδότης, ὀφείλει νὰ τὴν προσαρμόσῃ τὴν ἑταιρίαν αὐτὴν πρὸς τὰς σημερινὰς συνθήκας. Ἡ τρίτη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν νὰ κάμωμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀπεφάσισε νὰ διαθέσῃ τὸ ποσὸν τῶν 500.000.000, διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, ἐκτιμῶσα τὰς πραγματικὰς ἀνάγκας τῆς ἀγροτικῆς πίστεως, διὰ τὴν ὁποίαν πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ γνωρίζομεν εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται οἱ ἀγρόται ἀπὸ ἀπόψεως τοκογλυφίας, θὰ δεχθῇ νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν, πρὸς τὰς ἀπόψεις τῶν γεωργῶν, διότι ὡς γνωρίζητε ἡ ὀργάνωσις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως πρέπει νὰ συμπεριλάβῃ τὸ ὅλον ἀγροτικὸν πρόβλημα. Δηλαδή, δὲν εἶναι μόνον ἡ παροχὴ χρημάτων, ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς γεωργούς, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ ἄλλα. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ δέχομαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ προσπαθείᾳ της, θὰ ἐξεύρῃ ἀκόμη εὐνοϊκωτέρους ὅρους ἀπ’ ὅσους διαγράφονται ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ.

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μετὰ τὰς γενομένας δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποθέτω, ὅτι δυστυχῶς ἡ τιμὴ τῆς ἐκδόσεως, θὰ γίνῃ εἰς τὰ 89, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν τιμὴν τῆς ἐκδόσεως τοῦ τριμεροῦς δανείου. Δὲν ὑποθέτω δέ, ὅτι τοῦτο συνετέλεσεν, ὡς ἤκουσα λεγόμενον εἰς τὸ ὅτι τὸ δάνειον τοῦτο, θὰ διατίθεται ὑπὸ τὸν Διεθνῆ ἔλεγχον. Διότι, ἂς ἐλπίσωμεν, ὅτι τὰς ἐτήρησε μέχρι σήμερον ἀκεραίας, ἀκεραιοτάτας τὰς ὑποχρεώσεις της ἡ Ἑλλὰς ἀπέναντι τῶν ξένων, ἐκ τούτου φαίνεται, ὅτι ὁ οἰκονομικὸς αὐτὸς ἔλεγχος, δὲν εἶναι ἀναγκαῖος διὰ τὴν Ἑλλάδα. Δὲν γνωρίζω πόθεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, μετὰ τὴν συνομολόγησιν μάλιστα τοῦ τριμεροῦς δανείου καὶ μετὰ τὴν σταθεροποίησιν ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὰ οἰκονομικὰ καὶ μετὰ ἀκόμη τὴν βελτίωσιν τῆς ὁμαλῆς πολιτικῆς καταστάσεως, ἵνα μὴ εἴπω τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν τῆς ὁμαλότητος, δὲν ἔπρεπε νὰ συνάπτωμεν δάνειον, μὲ βαρυτέρους ὅρους, ἀπὸ τὸ τριμερὲς δάνειον. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου, θὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ μὴ θεωρήσῃ τὸ ἔργον του ὡς ἐξευτελισθὲν εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν τοῦ δανείου. Καὶ μετὰ τὴν ἄδειαν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, θὰ εἶναι ἀκόμη εἰς θέσιν νὰ ἐπιτύχῃ κατὰ τοῦτο, ὅρους εὐνοϊκωτέρους. Θὰ ἤθελον δὲ ἀκόμη συστήσῃ, διότι ἤκουσα λεγόμενον, ὅτι τὰ 5% τὰ ὁποῖα δίδονται, ὅτι εἶναι τὸ minimum, τὸ ὁποῖον δίδεται. Ἀλλ’ ὡς παρετηρήθη τὸ δάνειον πρόκειται, νὰ ἐκδοθῇ ὄχι μόνον ἐν Ἀγγλίᾳ, ἀλλὰ καὶ ἀλλαχοῦ.

§62Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἐξουσιοδότησις.

§63Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον τὸ δάνειον δὲν ἤθελε ἐκδοθῆ μόνον ἐν Ἀγγλίᾳ, ἀλλὰ καὶ ἐν Ἀμερικῇ καί βεβαίως, ἂς ἔχῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπ’ ὄψιν, ὅτι αἱ δύο μονάδες δὲν ἐξαντλοῦνται εἰς τὸ δάνειον, διότι ἐκεῖ τὸ χαρτόσημον εἶναι ὀλιγώτερον, ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν δύναται μὲ δύο μονάδες, ὅπως εἶναι ἡ ἔκπτωσις, νὰ γίνῃ μὲ πέντε, ἴσως θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ γίνῃ ἡ ἔκδοσις τοῦ δανείου μὲ ὀλιγώτερον. Εἰς αὐτὸ ἰδιαιτέρως τὸ σημεῖον ἤθελον, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, μολονότι βεβαίως δὲν ἔχει κανένα λόγον, νὰ μὴ προσπαθήσῃ νὰ ἐπιτύχῃ καλλιτέρους ὅρους. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι εὐνοϊκοὶ ὅροι, ὡς ἐγένετο μὲ τὴν ἔκδοσιν τοῦ τριμεροῦς δανείου καὶ μετὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιέλθει ἡ χώρα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἐκάμετε προηγουμένως, ὅτι ἐὰν τὸ δάνειον ἐκδοθῇ, δηλαδὴ τὸ ἀναλαμβάνει ὁ οἶκος πράγματι αὐτός, νὰ τὸ πληρώσῃ ἀνεξαρτήτως τῆς καλύψεως, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδοθῇ ὑπὸ καλλιτέρους ὅρους. Ἤθελον ἐπίσης, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, εἰς τὸ μέρος τοῦ δανείου τὸ ὁποῖον, θὰ ἐκδοθῇ, διὰ τὴν γεωργικὴν πίστιν. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν τοὺς ὅρους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν εἰς αὐτὸ τὸ δάνειον, νομίζω, ὅτι θὰ καταντήσῃ 7%.

§64Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀλιγώτερον.

§65Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὄχι ὀλιγώτερον. Ὑπολογίσατε τὸν τόκον ἐπὶ 84. Θὰ καταντήσῃ 7% περίπου. Νομίζετε, ὅτι εἶναι συμφέρον εἰς τὴν γεωργικὴν πίστιν, νὰ τῆς δώσωμεν χρήματα μὲ 7%, ἐὰν γίνῃ ἓν δάνειον, ὥστε νὰ ἔχῃ 7%; Τί περαιτέρω θὰ στοιχίσῃ τὸ δάνειον αὐτὸ μέχρις ὅτου φθάσῃ εἰς τοὺς ἀγρότας; Θὰ στοιχίσῃ καὶ ἄλλας δαπάνας.

§66Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς φαίνεται πολὺς ὁ τόκος;

§67Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀφῆστε, κύριε ὑπουργέ, γνωρίζω καὶ ὑποτίθεται, ὅτι θὰ γίνῃ συνδυασμὸς μὲ ἄλλα κεφάλαια, διὰ τῶν ὁποίων ἴσως ἐλαφρυνθῇ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δανεισμὸς κεφαλαίου μὲ 7%, ἵνα ὑποστηρίξωμεν τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, δὲν εἶναι μέσον τόσον κατάλληλον, διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Εἰς τὸ σημεῖον δὲ τοῦτο ὑπάρχει κἄποιο λάθος εἰς τὴν ἐκτύπωσιν ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν φαίνεται, ἐὰν ἀναλαμβάνωμεν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῶν δανειστῶν, νὰ τὰ διαθέσωμεν μόνοι μας, ἢ ἐὰν αὐτοὶ ἀναλαμβάνουν ὑποχρέωσιν, διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν. Διότι λέγει «ποσὸν διατεθήσεται»...

§68Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅπως διατυποῦται εἶναι καὶ τοῦ νομοθέτου ἡ ἐπιταγή, ὅτι θὰ διατεθῇ....

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θέλω νὰ διασαφηνισθῇ τοῦτο. Ἂν δι’ αὐτοῦ ἐννοεῖται καὶ ἀπέναντι τῶν δανειστῶν, ἐὰν ἀναλαμβάνωμεν τοιαύτην ὑποχρέωσιν ἢ νὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα ἀπέναντι τῶν δανειστῶν, ν’ ἀναλάβουν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῶν ἀγροτῶν. Διότι αὔριον ἠμποροῦν νὰ εἴπουν, ὅτι ὀφείλετε αὐτὸ τὸ ποσόν, νὰ τὸ διαθέσητε ἐκεῖ καὶ αὐτὸ νὰ μὴ τὸ διαθέσητε ἐκεῖ.

§70Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως δὲν ἦτο δυνατόν, ν’ ἀναλάβωμεν ὑποχρέωσιν καὶ ἀπέναντι αὐτῶν.

§71Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Τοῦτο θέλω νὰ σᾶς τονίσω, διότι τὸ ἄρθρον ὡς ἔχῃ, δὲν εἶναι ἀρκετὰ σαφὲς εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Ἐπὶ πλέον εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἐδάφιον 2, ἀναφέρεται τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Αἱ ὁμολογίαι θὰ ἔχωσι τὴν αὐτὴν σειρὰν..... συνθετικὸν τοκοχρεωλύσιον». Ἐννοεῖτε αὐτὸ διὰ τὴν σειρὰν αὐτὴν τῶν ὁμολογιῶν ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπόλοιπον δάνειον τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδοθῇ;

§72Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει καὶ γνωρίζετε τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἔγινε.

§73Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄλλην παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε ὁ πρῶτος ἐκ τῶν ἀγορευσάντων κυρίων συναδέλφων σχετικῶς πρὸς τὸ δάνειον λέγετε, ὅτι ἐδῶ διὰ τῶν νομοσχεδίων δίδεται ἡ ἄδεια, ὅτι δὲν θὰ ἐκδώσωμεν ὄχι μόνον παραγωγικὸν δάνειον, ἀλλὰ καὶ ἄλλο δάνειον ὑπὸ χειροτέρους ὅρους.

§74Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν θέλωμεν, ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν.

§75Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀλλὰ δὲν ἀναλαμβάνομεν τὴν ὑποχρέωσιν καὶ δι’ ἄλλο δάνειον;

§76Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ζήτημα διατυπώσεως τῆς συμβάσεως ἀκόμη.

§77Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διότι νομίζω, ὅτι ἡ σύμβασις δὲν πρέπει νὰ δεσμεύσῃ μέχρι τοιούτου σημείου τὸ Κράτος.

§78Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν εἶναι ὑπὸ συμφερωτέρους ὅρους, δὲν δεσμευόμεθα.

§79Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Βεβαίως, ἀλλ’ ἐὰν παρουσιασθῇ νὰ ἐκδώσωμεν ἐφ’ ὅσον.....

§80Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῶν παρατηρήσεων τὰς ὁποίας ἔκαμε ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς. Τὴν συζήτησιν τὴν σχετικὴν μὲ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν ἀντελήφθην ὡς ἑξῆς: Ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ δώσῃ ἐξ ἰδίων της πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως 500 ἑκατομμύρια. Ἐξ αὐτοῦ δὲν ἕπεται, ὁ τόκος ὁ ὁποῖος θὰ βαρύνῃ τὴν Κυβέρνησιν, τὸ Κράτος, διὰ τοῦ δανείου αὐτοῦ, ὅτι αὐτὸς ὁ τόκος θὰ βαρύνῃ καὶ τὸ ἵδρυμα τὸ ὁποῖον θ’ ἀναλάβῃ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν. Διότι ἐν ᾗ περιπτώσει, ἂν πρόκειται τὸ ἵδρυμα αὐτὸ καὶ ἐγὼ ἐλπίζω ὅτι θὰ εἶναι μία αὐτοτελὴς Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἂν πρόκειται νὰ βαρύνεται μὲ ἕνα τόκον 7%, νομίζω, ὅτι τὸ δάνειον αὐτὸ εἶναι ἀσύμφορον. Καὶ εἶναι ἀσύμφορον, διότι ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη, ὅπως ἀναφέρεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ διαθέσῃ 150.000.000 ἐκ τῶν καλυμμάτων καὶ ἐκτὸς τούτου ν’ ἀναγκάσῃ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν σύμφωνα μὲ τὰς προηγουμένας συμβάσεις, νὰ διαθέσῃ καὶ ὅτι σήμερον ἔχει ὑποσχεθῆ νὰ διαθέσῃ ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς πίστεως μὲ τὰ 200.000.000.

§81Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ πόσον τόκον;

§82Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ διαθέτει σήμερον 8%, εἰς τὰς ἑνώσεις 9%, εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς καὶ 10% διὰ τὰ ἄτομα. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ διαρρυθμίσωμεν τὴν ἀγροτικὴν πίστιν δι’ ἑνὸς ἰδίου ἱδρύματος, εἶναι φυσικόν, ὅτι τὸ ἵδρυμα αὐτὸ θ’ ἀναλάβῃ νὰ διαθέτῃ εἰς τὰς ἑνώσεις καὶ τοὺς συνεταιρισμοὺς καὶ εἰς τὰ ἄτομα δάνεια καὶ εἰς τὸ ἵδρυμα αὐτὸ θὰ σχηματισθοῦν κεφάλαια ὄχι μόνον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διαθέτει σήμερον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐξοικονομήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῶν καλυμμάτων. Ἀλλὰ διὰ τὰ κεφάλαια αὐτὰ καὶ τὰ τῶν καλυμμάτων, βεβαίως δὲν μπορεῖ νὰ βαρυνθῇ τὸ ἵδρυμα μὲ τόκον ὑψηλόν. Εἶναι Κρατικὰ χρήματα καὶ ἢ δὲν θὰ βαρύνῃ οὐδόλως μὲ τόκον ἢ θὰ ὑποσχεθῇ τὸ ἵδρυμα νὰ πληρώνῃ ἕνα τόκον 4%. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ κεφάλαια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ταῦτα διατίθενται σήμερον μὲ τοὺς τόκους τοὺς ὁποίους ἀνεφέραμεν, ἀλλ’ ἡ Τράπεζα ἔχει καὶ τὰς δαπάνας τῆς διαθέσεως καὶ ἐπὶ πλέον ἔχει ὅλως τὸν κίνδυνον τῆς διαθέσεως. Τὴν στιγμὴν ὅμως ποῦ θὰ ἔχωμεν ἕνα ἰδιαίτερον ἵδρυμα τὸ ὁποῖον θὰ ἀσφαλίζῃ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐναντίον παντὸς κινδύνου, εἶναι φυσικὸν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ν’ ἀναλάβῃ νὰ διαθέσῃ τὰ κεφάλαια ταῦτα μὲ ἕνα τόκον 2% κάτω τοῦ τόκου τὸν ὁποῖον κατὰ μέσον ὅρον πληρώνει διὰ τὸν πορισμὸν τῶν κεφαλαίων της. Μόνον ἔτσι ἀναλαμβάνει ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα διάθεσιν ἐνυποθήκων δανείων ἐκ τῶν κεφαλαίων της. Ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ 2% εἶναι τὸ περιθώριον χωρὶς νὰ ἔχῃ καὶ τὰς δαπάνας τῆς διαθέσεως καὶ τοὺς κινδύνους. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα λοιπόν, χωρὶς δαπάνας διαθέσεως, διότι θὰ δανείζῃ ἐν συνόλῳ καὶ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἀσφαλῶς θὰ εἶναι πολὺ ἐγκληματικὸν νὰ ἀξιώσῃ καὶ τὸ Κράτος νὰ ὑποχωρήσῃ νὰ δώσῃ δάνεια μὲ τόκους ἄνω τῶν 2%, τοσοῦτο μᾶλλον καθ’ ὅσον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, διὰ προνομίου ἔχει καὶ 1½ δισεκατομμύριον, διὰ τὸ ὁποῖον πληρώνει ὀλιγώτερον τόκον. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, τὸ ἵδρυμα τὸ ὁποῖον, θὰ ἐνισχύσῃ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, θὰ ἔχῃ κεφάλαια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σήμερον κατατεθέντα ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τὰ ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ ἐκ τῶν καλυμμάτων 1,500 ἑκατομμύρια. Ἑπομένως δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συνάψωμεν δάνειον πρὸς 7%, ἵνα διὰ τοῦ τόκου αὐτοῦ βαρύνεται καὶ τὸ ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον θ’ ἀναλάβῃ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, διότι θὰ ἔχῃ καὶ δαπάνας καὶ κινδύνους. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἶπον, ὅτι ἐὰν μὲν τὸ Κράτος δανείζεται 500 ἑκατομμύρια καὶ τὰ διαθέτῃ ἄνευ ἀξιώσεως καλύψεως τῶν τόκων διὰ τὸ ἀγροτικὸν ἵδρυμα, εἶναι μία πρᾶξις ὀρθή, ἐὰν ὅμως τὸ Κράτος σκέπτεται νὰ δανεισθῇ ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ 500 ἑκατομμύρια, διὰ νὰ τὰ διαθέσῃ ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς πίστεως, εἴτε διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, βαρύνον τὸ ἵδρυμα τὸ ὁποῖον, θ’ ἀναλάβῃ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν μὲ ἕνα τόκον 7%. Νομίζω, ὅτι ἡ πρᾶξις δὲν εἶναι καθόλου ὀρθή, τὸ δάνειον θὰ ἔχῃ μεγίστην σημασίαν μὲ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐξέθεσα. Καὶ ὅσον καὶ ἂν θεωρῆται μέγα τὸ ποσὸν διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνεται τὸ ποσὸν τὸ διατιθέμενον, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως εἰς 500 ἑκατομμύρια, τὸ πρᾶγμα δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὑπερβολικόν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐξυπηρετεῖ σήμερον τὴν προσωπικὴν βραχυπρόθεσμον πίστιν καὶ δὲν ἐξυπηρετεῖ ὄχι μόνον τὴν μεσηπρόθεσμον, ἀλλ’ οὔτε καὶ τὴν κτηματικήν. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἐξ αὐτοῦ ἰδίως τὴν ἀγροτικὴν πίστην, τὸ ποσὸν θὰ εἶναι μέγα, καὶ ἀκόμη θὰ εἶναι μεγαλύτερον. Ἐὰν τώρα ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ ἐν νῷ, ὅπως τὸ εἰδικὸν αὐτὸ ἵδρυμα τὸ ὁποῖον, θ’ ἀναλάβῃ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς γεωργικῆς πίστεως, διαδεχθῇ τὴν ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, διότι ἡ ἐργασία αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφεθῇ ἄνευ περισσοτέρας συνεχείας, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ μία συνέχεια τῆς ἐργασίας αὐτῆς καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ κατ’ οὐδένα ἄλλον τρόπον παρὰ διὰ τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς ἰδίου ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του ἀρκετὰ κεφάλαια καὶ δὲν θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ εἶναι ὑπερβολικὸν καὶ τὸ δάνειον τὸ ½ τοῦ προσφυγικοῦ, τὸ ὁποῖον θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ συνάψωμεν. Ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους νομίζω, ὅτι ἡ σύναψις ἑνὸς τυχόντως δανείου 500 ἑκατομμυρίων εἶναι συμφέρουσα. Ἄν πρόκειται νὰ πάρωμεν 500 ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, νὰ τὰ δώσωμεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ τὰ διαχειρισθῇ, ὅπως θέλῃ σήμερον, ἢ νὰ τὰ δώσωμεν εἰς ἄλλο ἵδρυμα, νομίζω, ὅτι ἡ πρᾶξις εἶναι ἀσύμφορος καὶ ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν θὰ τὴν ἐπιδοκιμάσωμεν.

§83Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι σήμερον δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ περίστασις, ἐκ τοῦ θέματος, διὰ νὰ συζητήσωμεν περὶ τῆς γεωργικῆς πίστεως καὶ περὶ τῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα θὰ διαθέσῃ τὸ Κράτος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν γεωργικὴν πίστιν. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις εἰσηγηθῇ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα σκέπτεται, τότε βεβαίως, θὰ ἴδωμεν καὶ ἕκαστος θὰ ἐκφέρῃ τὰς κρίσεις του, κατὰ πόσον ταῦτα εἶναι σύμφορα ἢ ὄχι. Ἡ ἰδική μου ἡ παρατήρησις περιωρίσθη εἰς τοῦτο, ὅτι ὁ δανεισμὸς χρημάτων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ μὲ τοὺς πρὸς τοὺς ὑπὸ συζήτησιν, νὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν ὁ κ. ὑπουργός, διὰ νὰ δανεισθῇ. Ὁ δανεισμὸς αὐτῶν τῶν χρημάτων, δὲν εἶναι δανεισμὸς πρόσφορος εἰς τὴν γεωργικὴν πίστιν, διότι 7%, ἐὰν κοστίσῃ, ὅπως θὰ κοστίσῃ τοῦτο, βεβαίως, ἐὰν διατεθῇ εἰς τὴν γεωργικὴν πίστιν, θὰ εἶναι ἓν δάνειον τὸ ὁποῖον θὰ διευκολύνῃ τὴν γεωργίαν.

§84Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁρμᾶσθε ἀπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἀπὸ τὸ 7%, θὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ διαχείρισις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν κρίνω τὴν ἐν γένει γεωργικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ τὴν κρίνω ὅταν ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ὁλόκληρος ἡ πολιτική. Ἀλλὰ δανεισμὸς χρημάτων, ὁ ὁποῖος γίνεται μὲ 7% καὶ ὑφ’ οὓς ὅρους γίνεται, ἐφ’ ὅσον διὰ τούτου πρόκειται, νὰ βοηθήσωμεν τὴν γεωργικὴν πίστιν, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι προσήκων. Νομίζω, ὅτι ὁ τόκος τῶν 7% ὁ ὁποῖος μαζὶ μὲ τὰ παρεπόμενα, θὰ φθάσῃ 9, εἶναι τόκος πολὺ ἀκριβὸς διὰ τὸν γεωργικὸν πληθυσμόν. Ἐγὼ κάμνω ἁπλῶς τὴν παρατήρησιν αὐτήν. Δὲν ὁμιλῶ ἐπὶ τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, διότι ταύτην δὲν τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψιν.

§86Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. βουλευτοῦ Κορινθίας, δὲν εἶναι ὀρθή, διότι σήμερον ἡ γεωργία πάσχει, δεδομένου, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ τόκος τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα δίδει ἡ Τράπεζα ἀνέρχεται εἰς 10 ἕως 12%. Ἡ γεωργία ἐν Ἑλλάδι, ἐνῷ ἔχει ἀνάγκην 4–5 δισεκατομμυρίων, ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν της μόνον 700 ἑκατομμύρια. Ἑπομένως ὄχι μὲ 7, ἀλλὰ καὶ μὲ 10 πρέπει νὰ δανεισθῶμεν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, διὰ νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν γεωργίαν. Ὡμίλησαν περὶ αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ πῶς θ’ αὐξηθῇ αὕτη; Ἔχομεν ἀνάγκη λιπασμάτων, ἔχομεν ἀνάγκη νὰ αὐξήσουν οἱ γεωργοὶ τὴν ἔκτασιν τῆς γεωργικῆς ἐπιχειρήσεως. Δανειζόμενοι σήμερον μὲ 30 καὶ 40%, πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ πράξωσιν ταῦτα; Σήμερον λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς καχεξίας ἀναγκάζονται καὶ πωλοῦν τὸ σιτάρι των εἰς πολὺ ἐξευτελισμένην τιμήν. Ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύομεν τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς, εἴμεθα εὐχαριστημένοι καὶ μὲ 8 καὶ μὲ 9 καὶ μὲ 10%, νὰ εὕρῃ ἡ Κυβέρνησις κεφάλαιον ἵνα σώσῃ τὴν γεωργίαν, διότι πρέπει νὰ μάθωμεν καλῶς ὅλοι, ὅτι ἡ γεωργία κινδυνεύει. Ἡ σιτοπαραγωγὴ κινδυνεύει, νὰ πάθῃ, διότι στοιχίζει πολὺ εἰς τὸν γεωργὸν ὁ σῖτος. Ἡ δαπάνη τοῦ παραγωγοῦ ἀνέρχεται εἰς 6.50% κατ’ ὀκᾶν καὶ ὁ σῖτος πωλεῖται 5 ἕως 5.20%. Πῶς λοιπόν, θὰ προαχθῇ ἡ γεωργία; Θὰ προαχθῇ ἂν ἐνισχύσωμεν τὸν γεωργὸν νὰ κάμῃ εἰδικωτέραν καλλιέργειαν διὰ νὰ παραγάγῃ περισσότερον σῖτον καὶ διὰ νὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν ἑορτὴν τοῦ σίτου τὴν ὁποίαν ἔκαμε εἰς τὴν Ἰταλίαν ὁ Μουσολίνι, ὁ ὁποῖος σῖτος ἀπὸ 90 ὀκάδας κατὰ στρέμμα ποὺ παρήγετο πρότερον, ἔφθασε εἰς 130 ὀκάδας. Ἡμεῖς παράγομεν μόνον 65 ὀκάδας κατὰ στρέμμα, ἄλλα Κράτη παράγουν 150–200 ὀκάδας κατὰ στρέμμα. Πῶς Κύριοι, θὰ δυνηθῶμεν, νὰ ἔχωμεν γεωργίαν καὶ νὰ αὐξήσωμεν τὴν παραγωγὴν τοῦ σίτου εἰς τὴν χώραν μας; Μετέβην καὶ ἐγὼ εἰς τὸ Συνέδριον τῶν Ἀμπελοκτημόνων, ἀνήγγειλα μετά χαρᾶς τήν ἐπίδρασιν ταύτην, ἐπὶ τῆς γεωργίας καὶ μὲ ηὐχαρίστησαν ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν γεωργικῶν ἐπαρχιῶν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βερδέλης.

§88Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων τοῦ κ. συναδέλφου, διότι πράγματι ἡ γεωργία πάσχει καὶ οἱ γεωργοὶ πληρώνουν μεγάλον τόκον. Ἀναμφισβητήτως ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἐξεύρῃ χρήματα, ἐλπίζομεν μὲ χαμηλότερον τόκον, διὰ ν’ ἀνακουφισθοῦν ὀλίγον οἱ γεωργοί.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§90Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, κύριοι συνάδελφοι, ὄχι διὰ νὰ δώσω ἀφορμὴν εἰς μακροτέρας ἀγορεύσεις, ἀλλὰ διὰ νὰ περιορίσω ταύτας. Εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι ἡ ἐνίσχυσις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως εἶναι ἰσοδύναμος τῆς παραγωγικότητος πρὸς τὰ ἀποξηραντικὰ καὶ ἀρδευτικὰ ἔργα. Καὶ διὰ τοῦτο ἀπεφάσισε νὰ διαθέσῃ ἐκ τοῦ δανείου τοῦ προωρισμένου διὰ τὴν ἀποξήρανσιν ποσὸν 500.000.000 δραχμῶν περίπου, τὸ ὁποῖον προστιθέμενον εἰς τὸ ἄλλο τὸ ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διατιθέμενον ποσὸν τῶν 700.000.000 δραχμῶν καὶ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 450.000.000 τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θὰ δυνηθῇ νὰ διαθέσῃ, ὡς ἐλπίζω, ἐκ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος τῶν καλυμμάτων, ἀποτελεῖ ἓν κεφάλαιον 1.600.000.000 δραχμῶν, ἱκανὸν νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, ἱκανὸν νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν γεωργὸν ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τῆς τοκογλυφίας, ἱκανὸν νὰ δώσῃ εἰς τὸν γεωργικὸν κόσμον τὴν δυνατότητα νὰ κάμῃ δανεισμούς, ὄχι μόνον βραχυπροθέσμους, ἀλλὰ καὶ μακροπροθέσμους, ἐπὶ τόκῳ ἠλαττωμένῳ. Δὲν πρόκειται βεβαίως τώρα ν’ ἀναπτύξω τὴν γεωργικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τοῦτο δὲν συνεζήτησα αὐτό. Σήμερον θὰ συζητήσω κατὰ τίνα τρόπον ἢ διὰ τίνος ἱδρύματος θὰ παραχωρηθοῦν τὰ χρήματα ταῦτα εἰς τὸν λαόν, διότι εἶναι γνωσταὶ αἱ ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως ἀπ’ αὐτοῦ. Εἶπον, ἠλαττωμένον τόκον, διότι ἔχει ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὁ τόκος τῶν ἐκ τῶν καλυμμάτων διατεθησομένων 450 ἑκατ. θὰ εἶναι ἠλαττωμένος. θὰ εἶναι πιθανὸν ἠλαττωμένος καὶ κάτω τοῦ 4%, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καὶ ἑπομένως ἂν ἔχωμεν 450 ἑκ. πρὸς 4% καὶ 500 ἑκ. τοῦ παραγωγικοῦ δανείου πρὸς 7%, τότε θὰ ἔχωμεν 950 ἑκατομμύρια μὲ τόκον κατὰ μέσον ὅρον 5½%. Δοθέντος δέ, ὅτι θὰ ἔχωμεν σύνολον κεφαλαίων 1.600.000.000, ὁ τόκος τῶν 950 ἑκατομμυρίων αὐτῶν, θὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τοῦ τόκου τοῦ ὅλου κεφαλαίου, θὰ ἐπιδράσῃ μέχρι σημείου, ὥστε νὰ καταστῇ οὐχὶ πολὺ ἀνώτερος τοῦ τόκου τῶν 7%.

§91Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τί ποσὸν εἴπατε;

§92Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τετρακόσια πεντήκοντα σὺν πεντακόσια, ἤτοι 950 ἑκατομμύρια. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ὡμίλησε περὶ τόκου 4%, ἂν δὲ αἱ ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως καταλήξουν εἰς τοῦτο, θὰ ἔχωμεν κεφάλαιον 950 ἑκατομμύρια, τὸ ὁποῖον θὰ κοστίζῃ εἰς τὴν Γεωργικὴν Τράπεζαν, ἤτοι θὰ δανεισθῇ καὶ ἡ Γεωργικὴ Τράπεζα ἐπὶ τόκῳ κατὰ μέσον ὅρον 5½. Ὁ τόκος οὗτος βεβαίως θὰ ἐλαττώσῃ τὸν ὅλον τόκον τῶν 1.600.000.000 εἰς 7% περίπου, διὰ τὴν Τράπεζαν. Ἀλλὰ δὲν ἐνόμιζον ποτέ, ὅτι ἂν δὲν ἐπήρχετο ἡ ἐλάττωσις τοῦ τόκου ἐπὶ τοῦ ὅλου ποσοῦ τῶν 500.000.000, ὅτι θὰ ἠκούοντο ἐν τῇ αἰθούσῃ τὰ αὐτὰ παράπονα, διότι τὰ 500,000,000 ἔστω καὶ ἐπὶ τόκῳ 7% παρεχωρήθησαν εἰς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν.

§93Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Βεβαίως ὄχι. Σᾶς λέγω μάλιστα, ὅτι πρωτίστη ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους, ἂν θέλῃ νά εἶναι ὠφέλιμος ἡ πολιτικὴ τῆς διανομῆς τῶν κτηματιῶν τῶν μεγάλων, εἶναι νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶπον, εἶναι, ὅτι δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ καταλληλότερον μέσον νὰ δανείζηται τὸ Κράτος πρὸς 7% καὶ νὰ διαθέτῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 7%, διότι θὰ φθάσῃ ὁ τόκος τὰ 9–10%.

§94Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἔχῃ καλυτέρους τρόπους ἀνευρέσεως χρήματος ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς καὶ ἐπρότεινεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, πρώτη αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐχειροκρότῃ. Ἀλλὰ θέλω νὰ τονίσω μόνον τοῦτο καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἀκόμη δὲν ἐπήρχετο ἡ πρόσθετος βελτίωσις τῆς ἐλαττώσεως τοῦ τόκου ἐκ τῆς διαθέσεως τῶν ἐκ τῶν καλυμμάτων προκυψάντων ἑκατομμυρίων καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ δανεισθῶμεν πρὸς 7% διὰ νὰ δώσωμεν πρὸς 9%, πρὸς τὸν ἀγρότην, πιστεύω οὐδέποτε θὰ ἐδεχώμεθα τὴν παρατήρησιν, οὐδὲ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς ἑνώσεως, οὐδὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Οἱ τὰ ἐναντίον φρονοῦντες, δὲν γνωρίζουν φαίνεται ποίας δυσχερείας, ποίας δυσκολίας ὑφίσταται ὁ ἀγρότης, διὰ νὰ προμηθευθῇ τ’ ἀναγκαιοῦντα διὰ τὴν στοιχειώδη καλλιέργειαν τοῦ κτήματός του χρήματα. Ἐκτὸς τῶν 600–700 ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, γνωρίζετε πόσα ἀκόμη ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως πέραν τοῦ ποσοῦ τούτου; Πόσα δανείζεται ὁ ἀγρότης καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους τὰ δανείζεται; Ἐὰν εἴχατε τὴν περιέργειαν νὰ ἐξετάσητε πόσα πέραν τοῦ ποσοῦ τούτου δανείζεται ὑπὸ ποίους ὅρους, τὰ δανείζεται; καὶ ὅτι πολλάκις δανείζεται ἐπὶ τόκῳ ὑπολογιζομένῳ κατὰ μῆνα.....

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 100 δραχμὰς τὸν μῆνα τὸ χιλιάρικο.

§96Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν).... τότε βεβαίως θὰ ἐλέγατε, ὅτι θὰ εἶναι ἀληθὴς εὐεργεσία καὶ ἡ παροχὴ κεφαλαίων καὶ διὰ τοῦ τρόπου τοῦ δανεισμοῦ τοῦ Κράτους πρὸς 7% καὶ παροχῆς πρὸς 9% ἢ 10% εἰς τὸν ἀγρότην. Διότι θὰ ἐσώζαμεν τὴν μερίδα ἐκείνην τῶν ἀγροτῶν ἥτις μὴ εὑρίσκουσα νὰ δανεισθῇ ἐκ τῶν 700 ἑκατομυρίων, δανείζεται πρὸς 20 καὶ 25%, διὰ νὰ μὴ εἴπω μεγαλύτερα παραδείγματα τόκου αὐτόχρημα λῃστρικοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ἀντίληψιν, ὅτι διὰ τῆς διαρρυθμίσεως τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ εἰς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, ὁ γεωργὸς θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δανείζηται καὶ βραχυπροθέσμως καὶ μακροπροθέσμως ὅλα τ’ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς. Ὅτι ὁ γεωργὸς θὰ εἶναι εἰς θέσιν, νὰ δανείζεται καὶ πρὸς βελτίωσιν τῶν κτημάτων του μακροπροθέσμως ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἡ ἐνίσχυσις τὴν ὁποίαν δίδει εἰς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, εἶναι ὁ καλύτερος, εἶναι ὁ μόνος δυνατὸς τρόπος, διὰ νὰ καλλιεργηθῇ ἡ Ἑλληνικὴ γῆ κατ’ ἔκτασιν καὶ κατ’ ἔντασιν. Ἤθελον ἀκόμη ν’ ἀπαντήσω εἰς μίαν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Μᾶς εἶπεν ν’ ἀναλάβωμεν τὴν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῶν τραπεζῶν, νὰ δώσωσιν αὗται τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς τοὺς ἀγρότας. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος ν’ ἀναλάβωμεν τοιαύτην ὑποχρέωσιν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς θέλομεν εἶναι οἱ τραπεζῖται, νὰ συναινέσωσι, διότι οἱ τραπεζῖται ἐννοεῖτε ἔχουν συμφέρον, νὰ διατεθῇ τὸ δάνειον εἰς σκοποὺς παραγωγικοὺς καὶ ἑπομένως ἡ διάθεσις ποσοῦ τινος ἐκ τοῦ δανείου τούτου εἰς ἄλλους σκοπούς, ὄχι παραγωγικούς, θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ, ὅτι δὲν εἶναι διάθεσις πρὸς τοὺς ὅρους τοῦ δανείου. Ἑπομένως ἐζήτησεν ἀπὸ τοὺς τραπεζίτας, νὰ συναινέσωσιν, καὶ ὑπεστηρίξαμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον ὑποστηρίζομεν, ὅτι εἶναι ἐξ ἴσου παραγωγικὴ διάθεσις τοῦ ποσοῦ εἰς ἀγροτικὰ δάνεια. Ἤθελον ἀκόμη ν’ ἀπαντήσω εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τῆς ἐκδόσεως. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὅτι ἐν μέσῳ ὁμαλότητος καὶ εὐσταθείας ἐκδίδομεν δάνειον ὑπὸ ὅρους κατωτέρους τοῦ τριμεροῦς. Δὲν ἀγνοεῖ ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος, ὅτι οἱ ὅροι ἑνὸς δανείου κανονίζονται ἀπὸ δύο παράγοντας, πρῶτον ἀπὸ τὴν πίστιν τοῦ ἐκδίδοντος καὶ δεύτερον ἀπὸ τὴν θέσιν τῆς χρηματαγορᾶς εἰς τὴν ὁποίαν ἐκδίδεται τὸ δάνειον. Εἶναι δὲ βέβαιον καὶ ἀναντίρρητον, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐκδώσῃ νεώτερον δάνειον εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τῆς ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ, προηγουμένου δανείου, οὐδὲ εἰς τιμὴν ἴσην καὶ ἂν ἀκόμη τὸ νεώτερον δάνειον εἶχε τὴν αὐτὴν μὲ τὸ προηγούμενον σειρὰν ἐγγυήσεως. Σήμερον τὸ δάνειον τὸ τριμερὲς εἰς τὴν Ἀγγλικὴν ἀγοράν, ἔχει τὴν τιμὴν 90, διότι εἰς τὸ 92 καὶ ⅛ περιλαμβάνονται καὶ οἱ τόκοι. Τιμὴ καθαρὰ συνεπῶς εἶναι περίπου 90. Ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ἐκδίδομεν εἶναι 89. Διαφορὰ τοῦ δανείου τούτου ἀπὸ τὸ προηγούμενον εἶναι, 1ον) Δὲν ἔχει τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν Diantion ἡ ὁποία ὅσον καὶ ἐὰν ὑποτιμᾶται, ἀξίζει κάτι τὶ 2ον) δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν σειράν, 3ον) δὲν ἔχει τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Διεθνοῦς Ἐλέγχου, καὶ 4ον) εἶναι νέον δάνειον. Τὸ τελευταῖον δὲ τοῦτο γεγονὸς ἀρκεῖ, διὰ νὰ ὑποτιμήσῃ τὴν ἔκδοσιν αὐτῶν κατὰ ἡμίσειαν μονάδα, διότι ἐὰν ἕνας τραπεζίτης κάμῃ λάθος, νὰ ἐκδώσῃ νέον δάνειον εἰς οἵαν τιμὴν ὑπάρχει ἐκδεδομένον δάνειον, τότε ὁ τραπεζίτης κάμει ἀνόητον πρᾶξιν, διότι ἀντὶ ὁ ἀγοραστὴς νὰ ἔχῃ ὅλες αὐτὲς τὶς φασκρίες, θὰ ἐπήγαινε εἰς τὸ ἐκδεδομένον δάνειον ἀπαλλασσόμενος ὅλης αὐτῆς τῆς μερίμνης καὶ θὰ ἔχῃ καὶ προηγουμένην σειράν. Οἱ τέσσαρες οὗτοι λόγοι οἱ ὁποῖοι καθιστοῦν τὸ δάνειον τοῦτο ἀντικειμενικῶς κατώτερον τοῦ τριμεροῦς, οἱ τέσσαρες οὗτοι λόγοι ἐξοφλοῦνται, διὰ μιᾶς μονάδος. Σημειωτέον οὔτε αὐτὸ ἀπεδέχθη ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ ὑποχρεοῖ ἀκόμη τὸν τραπεζίτην ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ ἔκδοσις εἶναι δυνατὴ εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τῶν 89 νὰ ἐπιμερίζεται τὸ ἐπὶ πλέον ποσὸν μεταξὺ τραπεζίτου καὶ δημοσίου, ὥστε ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις ἀφῆκεν ἀπροστάτευτον τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου. Ἤθελα ἀκόμη νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι μόνον ἡ ἔλλειψις τοῦ Διεθνοῦς ἐλέγχου ἀξίζει ἴσως τὴν θυσίαν τουλάχιστον ἡμισείας μονάδος, διότι ἔχει σημασίαν τὴν ὁποίαν πιστεύω, ὅτι ἀντιλαμβάνεται ὁλόκληρος ἡ Βουλή, σημασίαν τονωτικὴν τῆς πίστεως τῆς Ἑλλάδος. Τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐμφανίζεται δανειζομένη μετὰ πολλὰς δεκαετηρίδας ἄνευ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Διεθνοῦς ἐλέγχου, πιθανὸν νὰ μὴ ἔχῃ σημασίαν, διὰ τὸ δημόσιον, ἀλλὰ ἔχει μεγάλην σημασίαν εἰς πολλὰς ἄλλας περιστώσεις ὡς λ. χ. προκειμένου, διὰ δάνειον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐζητοῦμεν, διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς βιομηχανικῆς πίστεως. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ βάσιμον τὸ παράπονον, ὅτι ἡ τιμὴ τῆς ἐκδόσεως τῶν 89 εἶναι ἠλαττωμένη, ἀκόμη πρέπει νὰ προσθέσω, ὅτι καὶ τὸ τριμερὲς ἐκδιδόμενον ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῆς χρηματαγορᾶς καὶ μὲ τὴν κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν, μὲ τὴν αὐτὴν σειρὰν ἐγγυήσεως, θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐγένετο εἰς τὰ 90, διότι σήμερον ἡ χρηματαγορὰ εἶναι πολὺ δυσκολωτέρα καὶ πρέπει νὰ εἴμεθα ἱκανοποιημένοι ἐὰν τὸ σημερινὸν δάνειον ἐκδίδεται εἰς τὰ 89 μὲ τόκον 6%...

§97Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οἱ πόροι οἱ ὁποῖοι ἐξασφαλίζουν τὸ δάνειον, διὰ τῆς Τραπέζης εἶναι τόσοι, ὥστε νὰ ἐξασφαλίζουν πολὺ περισσότερον αὐτό. Ἀπὸ ἀπόψεως ἐγγυήσεων ἔχει καλυτέρας ἐγγυήσεις, ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἔχουν ὅλα τὰ δάνεια.

§98Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν αὐτὴν σειράν;

§99Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν σημαίνει ἡ σειρά.

§100Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πῶς δὲν σημαίνει, εὑρίσκετε, ὅτι δὲν σημαίνει ἡ σειρά;

§101Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὄχι, ἐπειδὴ ὡμιλήσατε πολὺ περὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐλέγχου, θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ δίδωμεν τόσην σημασίαν, διότι ἀπεδείξαμεν εἰς ὅλους τοὺς πιστωτάς, ὅτι ὑπὸ τὰς χειροτέρας περιστάσεις πάντοτε ἐφάνημεν ἀκριβεῖς ἐκτελεσταὶ τῶν ὑποχρεώσεών μας. Εἴχομεν ἑπομένως τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαλλαγῶμεν αὐτοῦ τοῦ ἐλέγχου καὶ μάλιστα ἀπὸ τὸν πιστωτικὸν οἶκον, ὁ ὁποῖος ἔχει κάμει τὰ περισσότερα δάνεια εἰς τὴν Ἑλλάδα, χωρὶς νὰ δώσωμεν ἀντάλλαγμα καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἔπρεπε ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου βήματος τῆς Βουλῆς νὰ λεχθῇ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἀφοῦ ἀπηλλάγημεν ἀπὸ τὸν ἔλεγχον πρέπει, νὰ ἔχωμεν κἄποιο βάρος παραπάνω.

§102Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶπον τοῦτο. Εἶπον ὅτι ὑπάρχουν τέσσαρες λόγοι δικαιολογοῦντες τὸ πρᾶγμα. Εἴπετε, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐξεπλήρωσε πιστῶς τὰς ὑποχρεώσεις της. Πράγματι ἡ Ἑλλὰς πρέπει, νὰ εἶναι ὑπερήφανος, ὅτι ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις της, κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος δύναται ἀφόβως, νὰ συγκριθῇ πρὸς οἱονδήποτε Κράτος καὶ ἐκ τῶν μεγαλυτέρων καὶ τῶν ἀσυγκρίτως ἰσχυροτέρων οἰκονομικῶς. Ἀλλὰ ἀκριβῶς, ἰδοὺ ἡ περίστασις, διὰ νὰ ζητήσῃ ἡ Ἑλλὰς τὴν ἐμπράγματον ἀναγνώρισιν τῆς τακτικῆς ταύτης καὶ νὰ ζητήσῃ δάνειον ἄνευ μεσολαβήσεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἐλέγχου, τοῦ ὁποίου ἡ μεσολάβησις σημαίνει πάντοτε δυσπιστίαν. Δὲν ὑπολείπεται ν’ ἀπαντήσω εἰμὴ εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἡγέτου τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, περὶ τῶν πέντε μονάδων τῶν παραχωρουμένων. Ὁ κ. Τσαλδάρης ἔκαμε τὴν παρατήρησιν, ὅτι τὸ δάνειον θὰ ἐκδοθῇ καὶ ἐν Λονδίνῳ καὶ ἀλλαχοῦ. Πράγματι τὸ νομοσχέδιον, εἶναι οὑτωσὶ διατυπωμένον, διότι δὲν ἤθελον νὰ ζητήσω στενὴν ἐξουσιοδότησιν νὰ συνάψω σύμβασιν, μετὰ τοῦ Χάμπρο, διότι δὲν ἦτο δυνατόν, νὰ εἶμαι ἐκ τῶν προτέρων βέβαιος καὶ ἑπομένως ἔγινε ἡ διατύπωσις, ὥστε ἡ ἐξουσιοδότησις, νὰ εἶναι περισσότερον εὐρεῖα. Εἰς τὴν σύμβασιν δὲν εἶναι, ἡ αὐτὴ διατύπωσις καὶ ἐὰν ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις μὲ τὸν Χάμπρο, θὰ πρόκειται περὶ ἐκδόσεως εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ Λονδίνου. Βεβαίως εἶναι δυνατὸν ὁμολογίαι τινές, νὰ ἐκδοθοῦν καὶ ἐν Ἀμερικῇ, ὅπως συνέβη εἰς τὸ τριμερὲς δάνειον, μὲ ἠλαττωμένον τὸ χαρτόσημον, ἀλλ’ ἀκριβῶς ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ πιθανοῦ κέρδους τοῦ τραπεζίτου εἶναι ὁ πείθων αὐτόν, νὰ δεχθῇ πέντε μονάδας ἀντὶ 5½, αἱ ὁποῖαι εἶναι, κανονικὴ τοῦ τραπεζίτου ἀμοιβὴ καὶ ἀποζημίωσις, ἡ περίπτωσις δηλαδή, ὅτι τινὲς τῶν ὁμολογιῶν, θὰ χαρτοσημανθοῦν μὲ μικρότερον χαρτόσημον. Δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ψήφισιν.

§103Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ πέντε αὐτὰ ἑκατοστά, νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει δίκαιον, διότι πρέπει, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κατὰ τὴν σύναψιν τοῦ τριμεροῦς δανείου, διὰ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἐπληρώσαμεν 6 μονάδας καὶ 4 μονάδας ἐπληρώσαμεν, διὰ τὸ ἐκδοθὲν εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ὁ μέσος ὅρος εἶναι 5. Κατὰ συνέπειαν, διὰ δάνειον ἐκδιδόμενον ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ ὑποκείμενον εἰς τὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ ἂν πληρώσωμεν 5 μονάδας, πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ὅρος καλύτερος. Τὸ γεγονός, ὅτι τὸ δάνειον αὐτὸ δὲν ὑπόκειται εἰς τὸν Διεθνῆ ἔλεγχον, εἶναι βέβαια ἕνας λόγος συντελῶν εἰς τὸ νὰ ἐκδοθῇ κάπως ἀκριβώτερα ἀπὸ τὰ δάνεια τὰ ἐκδιδόμενα, διὰ τοῦ Διεθνοῦς ἐλέγχου. Τώρα κατὰ πόσον ἡ μὴ χρησιμοποίησις τοῦ Διεθνοῦς ἐλέγχου, ἔχει οὐσιαστικὴν ὠφέλειαν εἶναι ἄλλο ζήτημα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐξυψώνει τὴν πίστιν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, οὐσιαστικῶς ὅμως δὲν ἀπαλλασσόμεθα ἀπὸ τὸν Διεθνῆ οἰκονομικὸν ἔλεγχον, διότι ἔχομεν ἄλλα δάνεια, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς αὐτόν. Ἡ ἀποφυγὴ αἰτήσεως, ὅπως ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἐκδοθῇ καὶ αὐτὸ τὸ δάνειον, δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ἦτο ἐπιβεβλημένη αὐτὴν τὴν φοράν. Τοῦτο εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει λόγος, νὰ ἐξετάσωμεν σήμερον. Πάντως καὶ ἡ μὴ προσφυγὴ εἰς τὴν Κ.Τ.Ε. ἐξυψώνει τὴν πίστιν καὶ τὸ κῦρος τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον δύναται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἰδίας του ἀξιοπιστίας, νὰ πορισθῇ μεγάλα κεφάλαια. Κατὰ συνέπειαν νομίζω, ὅτι αἱ παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δὲν εἶναι δεδικαιολογημέναι. Ἡ κἄπως ἀκριβωτέρα ἔκδοσις τοῦ δανείου κατὰ 2 μονάδας, δικαιολογεῖται καὶ ἐξ ἄλλου λόγου, ὅτι ἤδη ἡ τιμὴ τοῦ τριμεροῦς δανείου ἔχει ὀλίγον ἐκπέσει καὶ ἐκ τοῦ ἄλλου λόγου, ὅτι ἔρχεται παρακάτω ἀπὸ τὸ τριμερὲς δάνειον εἰς τὰς ἐγγυήσεις καὶ εἶναι φυσικόν, νὰ ἔρχεται ὀλίγον ἀκριβώτερον. Ἤθελον, νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀγροτικῆς πίστεως σχετικῶς πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Φαίνεται, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν γνωρίζω ἂν καὶ ὅλη ἡ Κυβέρνησις, ἀποδίδει ἐξαιρετικὴν σημασίαν προκειμένου περὶ ἀγροτικῆς πίστεως εἰς τὸ μέγεθος τῶν κεφαλαίων, ἐνῷ, ὡς ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα εὑρίσκομαι καὶ ἐγὼ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ γνωρίζω ποῖαι εἶναι αἱ ἀνάγκαι αἱ μεγάλαι. Ὡς ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα τὸ προέχον δὲν εἶναι ἡ αὔξησις τῶν κεφαλαίων, τὸ προέχον εἶναι ἡ ὀργάνωσις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε ἀπὸ ὅλην τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος δὲν ζητεῖ κατὰ πρῶτον λόγον τὴν αὔξησιν τῶν κεφαλαίων ζητεῖ τὴν διάφορον ὀργάνωσιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως, διότι ἡ ἀγροτικὴ πίστις δὲν ὁμοιάζει πρὸς τὴν βιομηχανικὴν καὶ τὴν ἐμπορικὴν πίστιν, ἡ ὁποία δύναται, νὰ διοχετεύηται εἰς τοὺς μεγάλους βιομηχάνους καὶ τοὺς ἐμπόρους ὑπὸ ἐνδύματα, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ πίστις ἔχει ἀνάγκην ἰδίας ὀργανώσεως καὶ ἀποκεντρωτικῆς καὶ ἰδίᾳ κεντρικῆς ὀργανώσεως στηριζομένης ἐπὶ τῶν ἀρχῶν κοινωφελοῦς δράσεως. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἶπον κι’ ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, ὅτι τὸ προέχον δὲν εἶναι ἡ αὔξησις τῶν κεφαλαίων· τὸ προέχον εἶναι ἡ διάφορος ὀργάνωσις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Καὶ ἂν αὔριον δώσητε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἄλλο 1.000.000.000.....

§104Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὶ νὰ τὴν κάμωμεν τὴν ὀργάνωσιν, ἐὰν ἔχωμεν ὀργάνωσιν ἄνευ κεφαλαίων;

§105Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅταν λέγω αὐτὰ τὰ πράγματα κ. ὑπουργέ, ἐννοῶ τοῦτο, ὅτι ἡ σημερινὴ διοργάνωσις, ἡ διαχείρισις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν εἶναι ἐλαττωματική. Καὶ ἐὰν δώσητε αὔριον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἄλλα 1000 ἑκατομμύρια, ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι τὸ μέγιστον μέρος ἐξ ἐκείνων τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι δανείζονται πρὸς 20% θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ δανείζωνται πρὸς 20% — αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ — ἐννοῶ διάφορος ὀργάνωσις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως δύναται, νὰ ἔχῃ τὸ πλεονέκτημα καὶ ἀσφαλεστέρας εὑρέσεως τῶν ἐχόντων πραγματικὴν ἀνάγκην καὶ τὸ σπουδαιότερον, ἐξευρέσεως κεφαλαίων ἐξ αὐτοῦ τοῦ τόπου κεφαλαίων εὐθυνοτέρων ἀπὸ τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα, θὰ προμηθευθῶμεν μὲ τὸ δάνειον τὸ ἐξωτερικόν.

§106Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Θὰ ἦτο περίεργον, ἐὰν δὲν ἦτο ἐξ ἴσου ἐπιβεβλημένη ἡ ὕπαρξις κεφαλαίων ὡς εἶναι καὶ ἡ ὀργάνωσις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Δὲν θέλω, νὰ κάμω χρῆσιν τῆς διακοπῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶπε τὶ νὰ τὴν κάμωμεν τὴν ὀργάνωσιν, ὅταν δὲν ἔχωμεν κεφάλαια. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ὄχι μόνον ἡ ὀργάνωσις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι πως ἐλλιπής, ἀλλὰ καὶ ὅτι τόσα χρήματα ὅσα δύνανται, ν’ ἀπορροφήσουν οἱ συνεταιρισμοὶ καὶ ἐν γένει οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ δὲν ἐτέθησαν ποτὲ εἰς τὴν διάθεσιν αὐτῆς. Ἄλλο ζήτημα εἶναι, ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δύναται, νὰ δώσῃ καὶ ἀσφαλίσῃ περισσότερα χρήματα. Κατ’ ἐμὴν γνώμην ἡ Τράπεζα δὲν ἀντεμετώπισεν ἀποτελεσματικῶς τὰς ἀνάγκας τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εὑρεθεῖσα πρὸ ἀθρόων ἀπαιτήσεων τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ἀπαιτήσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνάγονται μόνον εἰς τὰ συνήθη ἀγροτικὰ δάνεια, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλης φύσεως δάνεια πρὸς τρίτους, εὑρέθη εἰς τὴν ἀδυναμίαν, νὰ δώσῃ τὰ ζητούμενα δάνεια. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπόν, νὰ μὴ ἐνδιαφέρεται ὁ ἀγροτικὸς κόσμος καὶ διὰ τὸ ποσὸν τῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα, θὰ διατεθοῦν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης, διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν καὶ... Ἴσως τὸ Κράτος, θὰ κατέληγεν εἰς τὸ νὰ ἀναγκασθῇ, νὰ δώσῃ τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα δανείζεται μὲ 7%, νὰ τὰ δώσῃ μὲ 7% καὶ εἰς τοὺς χωρικούς. Ἐγὼ προχωρῶ περισσότερον ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ ἀπὸ τοὺς διαστάντας πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν. Καὶ ἂν ἀκόμη ἐκ τῆς χρήσεως τῶν ποσῶν διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν προέκυπτεν, ὅτι θὰ ἐπεβαρύνετο τελικῶς τὸ Κράτος μὲ ἓν ἢ καὶ ἥμισυ τοῖς ἑκατὸν π. χ. προκειμένου, νὰ ριφθοῦν 250 ἑκατομμύρια εἰς τὸν γεωργικὸν πληθυσμόν, θὰ ἤξιζε τὸ Κράτος, νὰ ἐπλήρωνεν ἐξ ἰδίων τρία ἢ τέσσαρα ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸ κονδύλιον τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν.

§107Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία.

§108Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀλλ’ ἐπικρίνεται ἡ Κυβέρνησις, διότι τὰ 250 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα πέρνει μὲ 7%, θὰ τὰ δώσῃ πάλιν μὲ 7% εἰς τοὺς χωρικούς. Ἐγὼ προχωρῶ περισσότερον καὶ λέγω, ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις ἔπερνε τὰ χρήματα αὐτὰ μὲ 7% καὶ οἱ χωρικοὶ μὲ 8%, τὸ 1%, θὰ ἤξιζε νὰ τὸ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς ὤμους της, προκειμένου νὰ δώσῃ εἰς τοὺς χωρικοὺς 250 ἑκατομμύρια.

§109Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαιότατα.

§110Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀφοῦ ἄλλως τε, δι’ ἄλλης χειρὸς τὸ Κράτος, θὰ ἠδύνατο νὰ πάρῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἔδιδε.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος.

§112Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω, ὅτι ὁ γεωργικὸς κόσμος, οὗτινος ἀντιπρόσωπος ἔχω τὴν τιμήν, νὰ εἶμαι θέλει χρήματα καὶ ὄχι Γεωργικὴν Τράπεζαν, ὡς τὴν ὀνειρεύεται καὶ τὴν θέλῃ ὁ ἄλλοτε ἀρχηγὸς ἐργατο–ἐργατικοῦ κόμματος ἤδη τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καὶ δὲν ξέρω τίνος κόμματος αὔριον, Τράπεζαν ἄνευ χρημάτων μὲ διευθυντὰς καὶ ὑπαλλήλους ὅλους τοὺς γεωπόνους, τοὺς Ἰασεμίδην κλπ. Ὁ γεωργικὸς κόσμος θέλει Τράπεζαν μὲ χρήματα, διότι πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ νοηθῇ Γεωργικὴ Τράπεζα μὲ 700 ἑκατομμύρια ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 300, θὰ δαπανηθοῦν εἰς μισθούς, οἰκήματα καὶ λοιπὰ ἔξοδα, ἀφοῦ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, καίτοι διαθέτει 900 ἑκατομμύρια σήμερον, χωρὶς νὰ δαπανήσῃ ἐκ τούτων οὔτε μίαν δραχμήν, δι’ ὑπαλλήλους καὶ ἐνοίκια, ἐν τούτοις εἶναι τελείως ἀνίκανος, νὰ ὑπηρετήσῃ τὸν γεωργικὸν κόσμον, ἀφοῦ τὰ κεφάλαια ταῦτα δὲν ἐπαρκοῦν, οὔτε διὰ καλλιεργητικὰ δάνεια, πόσῳ μᾶλλον διὰ μακρυπρόθεσμα παραγωγικὰ καὶ ἐνισχυτικὰ τῆς καλλιεργείας. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι μόνον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἐνισχυομένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως δι’ ἑτέρων κεφαλαίων, θὰ δυνηθῇ, νὰ δώσῃ εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, οἵαν ὄντως ἔχει ἀνάγκην ὑποστηρίξεως χρηματικῆς χορηγοῦσα εἰς αὐτόν, οὐ μόνον βραχυπροθέσμια δάνεια, ἀλλὰ καὶ μακρυπροθέσμια τοιαῦτα. Μόνον οὕτω, θὰ σωθῶσι ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τῶν τοκογλύφων, παρ’ ὧν δανείζονται—δὲν θὰ πιστεύσετε καὶ ἐν τούτοις εἶναι ἀληθὲς—ἀντὶ 365% ἤτοι ἀντὶ μιᾶς δραχμῆς τοῖς ἑκατὸν τὴν ἡμέραν. Διὰ τοῦτο ὁ γεωργικὸς κόσμος ζητεῖ χρήματα καὶ ὄχι ἰδίαν Γεωργικὴν Τράπεζαν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀντὶ τῆς φράσεως «δύναται νὰ διατεθῇ», νὰ τεθῇ ἡ λέξις τὴν ὁποίαν εἶπεν καὶ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καρδίτσης «διατεθήσεται».

§113Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἐδήλωσα. Δὲν εἶχον τὴν ἀπάντησιν τῶν Τραπεζιτῶν, ἐὰν δέχωνται καὶ δι’ αὐτὸ ἔκαμα τὴν πρώτην διατύπωσιν. Κατόπιν ἦλθεν ἡ ἀπάντησις καὶ ἑπομένως σήμερον δηλῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι προϊόντος τοῦ δανείου τούτου, θὰ διατεθῇ.

§114Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Αὐτὰ θέλει ὁ γεωργικὸς κόσμος καὶ δὲν θέλει Διευθυντὰς Τραπεζῶν καὶ ὑπαλλήλους.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη.

§116Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ ἄρθρον 5 κ. Πρόεδρε ἔχει τυπωθῇ ἐσφαλμένως.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠννοήσαμεν, «διατεθήσεται».

§118Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κακῶς ἐτυπώθη, διότι τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη λέγει, διατεθήσεται.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Εἰς τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, ὑπάρχει «διατεθήσεται». Ἄρα δὲν εἶναι τροπολογία καὶ ἑπομένως ἠμπορεῖ, νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε καὶ τὸ σύνολον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ, νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§122Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἶμαι ἐγγεγραμμένος πρῶτος, νὰ ὁμιλήσω.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, ἐὰν θέλητε, νὰ ψηφισθοῦν μερικὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν συζήτησιν.

§124Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἄς προηγηθῇ κ. Πρόεδρε τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4.

§125Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἶναι 20 ἡμέραι κ. Πρόεδρε, ποὺ εἶναι ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν νομοθετικὴν διάταξιν τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 3.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπροσωπῶν τὴν πλειοψηφίαν ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως παρακαλεῖ, νὰ προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4.

§127Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον κ. Πρόεδρε, δὲν πρόκειται, νὰ προκαλέσῃ ἀντιρρήσεις, ἄς προηγηθῇ αὐτό.

§128Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἂς ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ ἂν ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις ἂς μείνωσι, διὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται τὴν ἄποψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§132Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ συζήτησις κανονίζεται ἀπὸ τὸν κανονισμόν, ἐγὼ προτίθεμαι νὰ ὁμιλήσω.

§133Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δικαίωμά σας.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα τὴν Βουλήν, διά τὴν πρόταξιν καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἑπομένως εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν Κορινθίας». Ὁ κ. Κωστόπουλος ὡς εἰσηγητὴς ἔχει τὸν λόγον.

§135Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι πρόσφατος ἀκόμη εἰς τὴν ἐνθύμησιν ὅλων, ἡ ὁμόθυμος συμμετοχὴ τῆς κοινῆς γνώμης εἰς τὸ πένθος καὶ τὴν συμφορὰν ἡ ὁποία ἔπληξε μίαν ἐκ τῶν πλουσιωτέρων καὶ ὡραιοτέρων ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος. Καὶ εἶναι πρόσφατος ἀκόμη καὶ λίαν γνωστὴ τόσον ἡ γενναία προθυμία μὲ τὴν ὁποίαν συνέρρευσαν οἱ ἔρανοι ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τοῦ πολιτισμένου κόσμου, ὅσον καὶ αἱ μεγάλαι θυσίαι τοῦ Κράτους πρὸς ἀνόρθωσιν τῶν καταστροφῶν, τὰς ὁποίας προεκάλεσαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Κορινθίας οἱ τελευταῖοι σεισμοί. Δυστυχῶς αἱ καταστροφαὶ ὑπερβαίνουν τὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ ἦτο τυχὸν δυνατὸν νὰ θεραπευθοῦν ἀπὸ τοὺς ἐράνους τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας καὶ τὰ προσωρινὰ καὶ κατὰ τὸ πλεῖστον σπασμωδικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἠδυνήθη νὰ λάβῃ τὸ Κράτος κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι σήμερον ἑπτὰ ὁλοκλήρους μῆνας μετὰ τὴν καταστροφήν, ἡ ἱστορικὴ πόλις τῆς Κορίνθου καὶ αἱ ἄλλοτε ἀνθοῦσαι γειτονικαί της περιφέρειαι, κατάκεινται εἰς σωρὸν ἐρειπίων, ἐνῷ συγχρόνως οἱ δυστυχεῖς πληθυσμοί του εὑρίσκονται ἀκόμη προσωρινῶς καὶ ἀτελῶς ἐστεγασμένοι ὑπὸ τὰ προχείρως ἀνεγερθέντα παραπήγματα. Εἶναι προφανεῖς, κύριοι βουλευταί, οἱ στοιχειώδεις λόγοι Κρατικῆς ἀξιοπρεπείας καὶ κοινωνικῆς προνοίας, συγχρόνως δὲ καὶ τὰ ὕψιστα συμφέροντα τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν τὴν ταχίστην ἐνέργειαν τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς σεισμοπαθοῦς περιφερείας καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν κατοίκων της. Εἶναι ὅμως ἐπίσης προφανές, ὅτι ἐργασία τόσον ὀγκώδης καὶ τόσον πολυσχεδής, εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀχθῇ εἰς ἓν πέρας αἴσιον καὶ ταχύ, χωρὶς ἕνα ὡρισμένον σύστημα, χωρὶς μίαν ὡρισμένην ὀργάνωσιν. Τὸ σύστημα αὐτὸ καὶ τὴν ὀργάνωσιν αὐτὴν ἔρχεται νὰ εἰσαγάγῃ τὸ ὑπὸ τὴν ψήφισιν τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου, περὶ ἱδρύσεως αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπαθῶν τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας. Γνωρίζω τὰς θεωρητικὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας θὰ ἐγείρῃ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ αἱ ὁποῖαι περιωρίζοντο κυρίως εἰς τὸ ἐπικίνδυνον τῆς νέας αὐτῆς κατατμήσεως τῆς κρατικῆς ἁρμοδιότητος τὴν ὁποίαν ἀπειλεῖ νὰ εἰσαγάγῃ ὁ ὑπὸ ἵδρυσιν αὐτόνομος ὀργανισμός. Αἱ ἀντιρρήσεις αὗται διετυπώθησαν καὶ ἐνώπιον τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, μακραὶ δὲ συζητήσεις ἐγένοντο ἐπ’ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ κατέληξε, διὰ πλειονοψηφίας εἰς τὴν παραδοχὴν τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ. Ποῖαι εἶναι αἱ μέθοδοι τὰς ὁποίας εἶναι δυνατόν, ν’ ἀκολουθήσωμεν, διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐργασίας αὐτῆς τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς Κορινθίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν πληθυσμῶν. Ὁ πρῶτος τρόπος θὰ ἦτο νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐργασίας, ἐνισχύοντες αὐτὴν οἰκονομικῶς, ἀλλ’ ἐφαρμόζοντες αὐστηρῶς τοὺς κανόνας τῆς ὀρθοδόξου πολιτικῆς οἰκονομίας, οἱ ὁποῖοι ἀπαγορεύουν τὴν ἀνάμειξιν τοῦ Κράτους καὶ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἁρμοδιότητος αὐτοῦ εἰς τοιαῦτα ζητήματα. Ἀλλ’ ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία ἡ ὁποία ἔχει ἀληθῶς θαυματουργήσει ἐν Ἑλλάδι, θὰ ἦτο ἀνίκανος νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἕνα πρόβλημα τοσαύτης ἐκτάσεως. Διότι δι’ ὅλα τὰ πολύκροτα ζητήματα, ὅπως τὸ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπαθῶν, ἀπαιτεῖται πλὴν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας καὶ τὸ συλλογικὸν πνεῦμα τοῦ γενικοῦ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ ἰδιαίτερον χαρακτηριστικὸν μόνον τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ ὄχι τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ἡ ὁποία διαπνέεται μᾶλλον ἀπὸ τὸ κερδοσκοπικὸν πνεῦμα. Ἐπίσης, θ’ ἀπῃτεῖτο ἡ ἐπιβολὴ ὡρισμένων ἀναγκαστικῶν λύσεων, δι’ ὡρισμένα ζητήματα, καὶ τοῦ στοιχείου τούτου τῆς ἀναγκαστικότητος στερεῖται ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν, ὅτι ἡ ἐγκατάλειψις τοῦ ὅλου ζητήματος εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, θ’ ἀπετέλῃ τὴν ἀστοχωτέραν λύσιν τοῦ ζητήματος καὶ τὴν μᾶλλον δυσανάλογον διὰ τὰς ἐκκρεμούσας ἀνάγκας τῶν πληθυσμῶν. Ἡ ἄλλη λύσις θὰ ἦτο ν’ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος, διὰ τῶν ἁρμοδίων αὐτοῦ ὑπηρεσιῶν ὁλόκληρον τὴν ἐργασίαν αὐτὴν τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς σεισμοπαθοῦς περιφερείας καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ πληθυσμοῦ. Δυστυχῶς καὶ ἡ μέθοδος αὕτη, καίτοι συμβιβάζεται πρὸς τὰς νεωτέρας θεωρίας περὶ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ προορισμοῦ αὐτοῦ, διότι ὅπως γνωρίζητε τὸ σύγχρονον Κράτος ἐπεκτείνει διαρκῶς τὴν ἁρμοδιότητα αὐτοῦ καὶ εἰσέρχεται εἰς τὴν ἐπίλυσιν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἐθεωροῦντο ἀναγόμενα εἰς τὸν κλάδον τῆς ἰδιωτικῆς καὶ κοινωνικῆς δράσεως, ἐν τῇ πρακτικῇ τῶν ἐφαρμογῇ ἀσφαλῶς δὲν θὰ μᾶς ἔδιδε καλλίτερα τῆς πρώτης ἀποτελέσματα. Διότι ἐνῷ εἰς ὅλας τὰς ξένας χώρας ἡ ἐπέκτασις αὕτη τῆς Κρατικῆς ἁρμοδιότητος ἔχει γίνει κατὰ ἕνα τρόπον βαθμιαῖον καὶ ταὐτοχρόνως πρὸς αὐτὴν ἐπεδιώχθη καὶ ἐπετεύχθη ἡ προσαρμογὴ τοῦ πνεύματος τοῦ θεσμοῦ καὶ τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν πρὸς τὴν σήμερον κρατοῦσαν τάσιν, δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν ἡ ἐπέκτασις τῆς Κρατικῆς ἁρμοδιότητος, ἔγινε κατὰ τρόπον ἀπότομον καὶ μόλις κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἐνῷ τὸ πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα τῶν θεσμῶν καὶ ὑπηρεσιῶν μας ὑπολείπεται κατὰ παρασάγγας. Συνέπεια ἀναποδράσεως τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, εἶναι ἡ ἀπόσπασις διαφόρων Κρατικῶν ἁρμοδιοτήτων καὶ ὑπηρεσιῶν καὶ ἡ ἀνασύστασις αὐτῶν ὑπὸ μορφὴν αὐτονόμων ὀργανισμῶν ἀπολαυόντων τῶν πλεονεκτημάτων τῶν Κρατικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ διεπομένων, ὑπὸ τοῦ συλλογικοῦ πνεύματος τοῦ γενικοῦ συμφέροντος, τοῦ ὁποίου ὑστερεῖ ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, ἀντιπροσωπευόντων, ὄχι μόνον τὸ Κράτος, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐνδιαφερόμενα ἰδιωτικὰ συμφέροντα καὶ συχρόνως ὑποκειμένου εἰς τὸν διπλοῦν ἔλεγχον τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν. Παραδείγματα τοιούτων ὀργανισμῶν ἔχομεν ἄφθονα σήμερον, ἰδίως εἰς τοὺς κλάδους τοὺς ἀφορῶντας τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν ἵδρυσιν ἢ μᾶλλον τὴν κατασκευὴν δημοσίων ἔργων τοπικῆς σημασίας. Τὰ διάφορα ὑδραυλικὰ ταμεῖα, τὰ ταμεῖα ἐλαίας, ὁ αὐτόνομος σταφιδικὸς ὀργανισμὸς ἢ ὅλοι οἱ ἄλλοι οἱ τόσον εὐδοκίμως δράσαντες ὀργανισμοί, ἀποτελοῦν παραδείγματα ζωντανὰ τῆς ἀναρμοδιότητος τοῦ Κράτους, ὅπως ἐπιληφθῇ τῆς τελικῆς λύσεως τῶν ζητημάτων, εἰς τὰ ὁποῖα ὅμως ἡ ἀνάμειξίς του εἶναι ἀναγκαία λόγῳ τῆς γενικῆς των σημασίας. Ἀποτέλεσμα λοιπὸν τῆς γενικῆς αὐτῆς σήμερον λύσεως εἶναι καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Καθὼς δὲν θὰ ἦτο πρακτικόν, νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ἡ ἐπίλυσις τοῦ ζητήματος τούτου, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ Κράτος, νὰ ἐπιληφθῇ αὐτοῦ, διὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν του μόνον. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῶν πλεονεκτημάτων αὐτῶν τῶν θεωρητικῶν, ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς παρουσιάζει καὶ τὸ πρακτικὸν πλεονέκτημα τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς εἰδικοῦ ταμείου, τὸ ὁποῖον προικοδοτεῖ μὲ ὡρισμένους πόρους καὶ ἐλευθερίαν διαχειρίσεως αὐτῶν καὶ τὸ ὁποῖον παύει πλέον τὴν ἀπ’ εὐθείας ἐξάρτησιν τῆς ἐργασίας τῆς ἀνοικοδομήσεως ἀπὸ τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν, τὸν τόσον εὐπαθῆ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Βεβαίως ἐὰν οἱ πόροι τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἐπρόκειτο νὰ περιορισθῶσιν εἰς μόνην τὴν Κρατικὴν ἐπιχορήγησιν, τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ δὲν θὰ εἶχε καμμίαν σημασίαν. Ἀλλ’ ὡς θὰ ἴδωμεν ἐξετάζοντες τοὺς πόρους τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, οἱ πόροι οὗτοι δὲν εἶναι μόνον ἄμεσοι, ἀλλὰ καὶ ἔμμεσοι, ὅπως εἶναι ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς περιουσίας τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, ἡ ὁποία ἐκμετάλλευσις, ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον παραγωγικὸν καὶ δὴ κατὰ τρόπον ταμιευτικόν, πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν Κρατικὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ ὑπαχθῇ εἰς ἰδιαίτερον ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὰ πλεονεκτήματα τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ τὸν αἰσιώτερον οἰωνὸν τῆς ἐν γένει ἐπιτυχίας αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, τὸ γεγονός, ὅτι ἡ πρωτοβουλία τῆς ἱδρύσεώς του ὀφείλεται εἰς αὐτοὺς τοὺς ἐνδιαφερομένους πληθυσμούς. Δὲν διαφεύγει δὲ κανενὸς τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἀπαραίτητος ὅρος τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, δὲν εἶναι μόνον ἡ θεωρητική, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη καὶ ἡ συμπάθεια τὴν ὁποίαν θὰ ἐμπνέῃ ὁ αὐτόνομος οὗτος ὀργανισμὸς εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους πληθυσμοὺς περὶ τῆς σκοπιμότητος τῆς ἱδρύσεώς του καὶ τῆς ἀποστολῆς του. Ἕν ζήτημα τὸ ὁποῖον ἠγέρθη, ὅσον ἀφορᾷ τὸν αὐτόνομον ὀργανισμόν, ἀνεξαρτήτως τῆς γενικῆς ἀρχῆς τῆς ὑπαγωγῆς εἰς αὐτὸν τῆς ἀνοικοδομήσεως, εἶναι καὶ ἡ ὑπαγωγὴ τῆς λουτροπόλεως Λουτρακίου εἰς τὴν ἁρμοδιότητα αὐτοῦ, δηλαδὴ κατὰ πόσον θὰ ἔπρεπε ν’ ἀναπτυχθῇ καὶ νὰ περιλάβῃ καὶ τὸν ἐξωραϊσμὸν τῆς λουτροπόλεως Λουτρακίου, κατὰ τὸ πρότυπον τῶν Εὐρωπαϊκῶν λουτροπόλεων. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν, ὅτι ὁ συνδυασμὸς τῶν δύο αὐτῶν ἐργασιῶν εἶναι ἀπαραίτητος. Τὸ παράδειγμα τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία θεωρεῖται σήμερον ὡς μία τῶν ὡραιοτέρων μεγαλουπόλεων τῆς Ἀνατολῆς, ἀποτελεῖ μίαν νέαν ἀπόδειξιν τοῦ παλαιοῦ γνωμικοῦ, ὅτι οὐδὲν κακὸν ἀμιγὲς καλοῦ. Καὶ εἶναι προφανές, ὅτι ἡ ἐργασία τῆς ἀναπτύξεως τοῦ Λουτρακίου ἔπρεπε, νὰ συνδυασθῇ πρὸς τὴν ἐργασίαν τῆς ἐν γένει ἀνοικοδομήσεως αὐτοῦ. Ἄλλως τε, εἰδικῶς, προκειμένου περὶ μιᾶς λουτροπόλεως τῆς ἀξίας καὶ τῆς σημασίας τῆς λουτροπόλεως Λουτρακίου, θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἀδίκως καὶ ἐπὶ προφανῇ ζημίᾳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μέχρι σήμερον ἔχει ἀφεθῆ εἰς τὴν τύχην της καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε, νὰ ληφθῶσι μέτρα ὑπὲρ αὐτῆς, ἀσχέτως πρὸς τὰς καταστροφὰς τὰς ὁποίας ἐπήνεγκον οἱ τελευταῖοι σεισμοί. Καθὼς εἶναι γνωστόν, μέχρι σήμερον τὸ Κράτος εἰς τὴν πολιτικήν του ἀπέναντι τῶν λουτροπόλεων, δὲν ἀπέβλεψεν εἰς ταμιευτικὴν πολιτικήν, διότι λόγῳ τῆς οἰκτρὰς καὶ πρωτογόνου καταστάσεως τῶν περισσοτέρων λουτροπόλεων, δὲν ἐπεζήτησε νὰ ἐνοικιάσῃ εἰς ὡρισμένας ἑταιρίας, διὰ νὰ εἰσπράττῃ ὡρισμένα ποσά, ἀλλὰ ἐξεχώρει ἑκάστοτε αὐτὰς μόνον καὶ μόνον, ἵνα ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς κ. ἐνοικιαστὰς τὴν ἐκτέλεσιν ὡρισμένων ἐξωραϊστικῶν ἔργων. Διὰ τῆς λύσεως λοιπὸν τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Λουτρακίου, ἐπιπροσθέτως δὲ καὶ οἱ πόροι οἱ προερχόμενοι ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ Λουτρακίου καὶ οἱ ὁποῖοι διέφευγον μέχρι σήμερον ἀπὸ τὸ Κράτος, θὰ διατεθοῦν ὑπὲρ τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ. Ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ λοιπόν, ἀπεδέχθη τὴν ὑπαγωγὴν τοῦ Λουτρακίου εἰς τὸν αὐτόνομον ὀργανισμόν, νομίζω δὲ προσωπικῶς, ὅτι ἡ ἐπιτυχία τῆς ὑπαγωγῆς αὐτῆς τῆς λουτροπόλεως εἰς τὸν αὐτόνομον ὀργανισμόν, ἀσφαλῶς θὰ ἐπηρεάσῃ εἰς προσεχέστατον μέλλον ὡς ἕν πρότυπον, ὁλόκληρον τὴν πολιτικήν μας, ἀπέναντι τῶν λουτροπόλεων. Ἀλλ’ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ὅλη ἐργασία τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἔχει ἀνάγκην οἰκονομικῶν βάσεων καὶ οἰκονομικῶν πόρων. Διότι εἶναι προφανές, ὅτι ὁ αὐτόνομος ὀργανισμός, θὰ χρειασθῇ χρήματα καὶ χρήματα πολλά, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἐξ αὐτοῦ ἀνατιθεμένου ἔργου. Δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει λεπτομερὴς λογαριασμὸς τῶν ἀπαιτουμένων ποσῶν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως καὶ τὸ ὁποῖον ἐπρονόει περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, μέχρι ποσοῦ 150.000.000, διὰ νὰ χορηγηθοῦν δάνεια εἰς τοὺς σεισμοπαθεῖς, ὅπως ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐνεργηθῇ ἡ ἀνοικοδόμησις ἢ ἡ ἀποκατάστασις. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, εὐθὺς κατωτέρω προνοεῖ, διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ὁρίζει, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 150.000.000 δύναται ν’ αὐξηθῇ μέχρι τοῦ διπλασίου κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§136Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησε πληροφορίας περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον θέλει καλυφθῆ ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου δημιουργουμένη δαπάνη.

§137Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει προσηρτημένη ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.

§138Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν;

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§140Χ. ΛΑΔΑΣ. Τότε δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἰσαχθῇ πρὸς συζήτησιν.

§141Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη πίστωσις εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ποῦ τὰ εὑρήκατε τὰ 70.000.000. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ἀνέγραφε τὴν πίστωσιν εἰς τὸν προϋπολογισμόν, θὰ ἔλαβε πρόνοιαν νὰ τὴν καλύψῃ.

§142Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὸ Σύνταγμα δὲν λέγει αὐτό. Λέγει, ὅτι ἐὰν ἀναγράφηται εἰδικὸν κεφάλαιον καὶ ἄρθρον τὸ ὁποῖον συνεπάγεται ἐλάττωσιν ἢ αὔξησιν χρημάτων, χρειάζεται ἔκθεσις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ τρόπου τῆς καλύψεως.

§143Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐφ’ ὅσον συνεπάγεται δαπάνην.

§144Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν εἶναι δαπάνη αὐτή;

§145Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι, δὲν ὁρίζεται οὐδεμία δαπάνη, διότι δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπειδὴ ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς ἔχει ἐπαρκεῖς πόρους, δὲν ἀναγράφω οὐδεμίαν πίστωσιν.

§146Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν εἶναι ἐν τῷ δικαίῳ. Τὸ γεγονός, ὅτι ἐξουσιοδοτεῖται ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναγράψῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πίστωσιν, δὲν ἕπεται, ὅτι δίδεται καὶ δικαίωμα δαπάνης. Δίδεται δικαίωμα δαπάνης εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα μπορεῖ νὰ καλυφθῇ, διότι πράγματι ἡ ἀνάγκη τῆς ταχείας ψηφίσεως εἶναι ἀναμφισβήτητος, ἐφ’ ὅσον προσέλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ δηλώσῃ, ὅτι ἐκ τοῦ ἀποθέματος τὸ ὁποῖον, ὑπάρχει δύναται νὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη ἡ ἀπαιτουμένη ὑπὸ τοῦ νόμου.

§147Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δημιουργεῖται κακὸν προηγούμενον.

§148Χ. ΛΑΔΑΣ. Πνέει ἀκόμη ὁ ἄνεμος δικτατορίας, διὰ νὰ γίνωνται αὐτά.

§149Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὸ προεδρεῖον πρέπει νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ Σύνταγμα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον ἠμπορεῖ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ προεδρεῖον δὲν δύναται νὰ παραβιάσῃ τὸ Σύνταγμα καὶ ἑπομένως, θὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. (χειροκροτήματα θόρυβος).

§151Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Συμπολίτευσις καὶ ἀντιπολίτευσις εἶναι σύμφωνοι· διατὶ ν’ ἀναβληθῇ;

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδὲ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ μεταβάλῃ τὸ Σύνταγμα. (Θόρυβος).

§153Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀνώτερον ὅλων εἶναι τὸ Σύνταγμα. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸ μεταβάλῃ.

§154ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλεται, ἀναβάλλεται.

§155Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς.

§156Χ. ΛΑΔΑΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως τοῦ ἀπαραδέκτου. Κύριοι βουλευταί, συχνὰ πυκνά, ἐμφανίζεται τὸ περίεργον τῆς ὑποβολῆς νομοσχεδίων παραβιαζόντων τὸ Σύνταγμα, ἴσως, διότι μακρὰ συνήθεια παραβιάσεως τοῦ Συντάγματος μᾶς ἄφησε αὐτὴν τὴν εὐκολίαν, ἴσως καὶ διότι ἐπειδὴ εἶναι νέον τὸ Σύνταγμα τὸ ἀγνοοῦμεν οἱ περισσότεροι. Εἰς τὸ Σύνταγμα ἀναγράφεται διάταξις περὶ ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία παρεβιάσθη κατὰ καιροὺς καὶ ἠναγκάσθη ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ζητήσῃ ν’ ἀποσυρθοῦν μερικὰ νομοσχέδια, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἔκθεσις αὐτή.

§157Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οὐδέποτε ἐπεδείχθη τοιαύτη Συνταγματικὴ εὐθιξία, ὁποία μᾶς καταλαμβάνει τὴν ἑσπέραν ταύτην, προκειμένου περὶ δυστυχῶν ἀνθρώπων τῆς Κορινθίας, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 7½ μῆνας παρέμειναν ἄστεγοι ὑπὸ τὸ ψῦχος καὶ τὰς κακουχίας τοῦ χειμῶνος.

§158Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀξιότιμε κύριε βουλευτά, ἐκ Κορινθίας, θὰ ἠδυνάμην καὶ ἐγὼ νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀφοῦ τὸ θέλετε, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐζήτησεν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἄνευ συζητήσεως καὶ παρεκάλεσεν τοὺς κ.κ. βουλευτάς, νὰ ἐπιφέρωσιν τὰς παρατηρήσεις των κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, ἐν τούτοις σεῖς ἐπεμένετε, νὰ γίνῃ συζήτησις. Ποῖοι εἶναι λοιπὸν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀφίνουν τοὺς συμπολίτας σας ὑπὸ τὸ ψῦχος;

§159Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Γνωρίζω πολὺ καλά, νὰ ὑπερασπίζω τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν μου.

§160Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὸ Σύνταγμα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμόζηται κατὰ τὰς περιστάσεις καὶ κατὰ τὰς περιστάσεις νὰ παραβιάζηται. Τὸ Σύνταγμα τοῦτο λέγει εἰς τὸ ἄρθρον 29, ὅτι πᾶσα πρότασις νόμου ὑποβαλλομένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεπαγομένη δαπάνην ἢ ἐλάττωσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, πρέπει νὰ συνοδεύηται ὑπὸ ἐκθέσεως ὑπογεγραμμένης ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ τρόπου τῆς καλύψεως τῆς δαπάνης. Καὶ ἐπειδὴ μάλιστα τὸ Σύνταγμα ἐφοβήθη, ὅτι ἦτο δυνατὸν οἱ ὑπουργοὶ νὰ ὑποβάλουν ἐνίοτε ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ βουλευτοῦ προτάσεις νόμων, περιέλαβε καὶ ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν καὶ ὅτι ὅταν λέγομεν Κυβέρνησιν ἐννοοῦμεν καὶ ἕναν ἕκαστον ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἐντὸς τῆς ἁρμοδιότητός του ὑποβάλλει νομοσχέδιον. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, κατὰ ποῖον τρόπον εἶναι δυνατόν, νὰ καλυφθῇ διὰ μιᾶς προχείρου δηλώσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ κατὰ τί εἶναι δυνατόν, νὰ ζημιωθῇ τις, ἂν ἀντὶ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον μετὰ μίαν ἢ δύο ἡμέρας; Δὲν βλέπω λοιπόν, διατί, νὰ παραβιάσωμεν τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἔργον κοινὸν πάντων ἡμῶν. Καὶ ἐρωτῶ περιέχει ἐλάττωσιν τὸ νομοσχέδιον; Εἴπομεν περὶ τῶν 70 ἑκατομμυρίων. Ὑπάρχουν καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Καζίνου Λουτρακίου τὰ ὁποῖα περιέρχονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸν αὐτόνομον ὀργανισμόν. Παραμένει λοιπὸν καμμία ἀμφιβολία, ὅτι παρεβιάσθη ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος; Δὲν θὰ συζητήσω τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, διὰ νὰ ἴδω ἂν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ ἠθέλησα ἁπλῶς νὰ ἐρωτήσω τὸν εἰσηγητὴν ὁ ὁποῖος εἰσηγεῖτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ἂν ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 29 τοῦ Συντάγματος. Δὲν τὸ κάμω διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀλλὰ διότι συνεδριάζοντες ἐπὶ μῆνας εἰς τὴν Βουλὴν ταύτην, δὲν κατωρθώσαμεν νὰ συνειθίσωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Τὸ κάμνω ὄχι δι’ ἡμᾶς, ἀλλὰ διὰ τὰς ὑπηρεσίας αἱ ὁποῖαι δὲν ἔλαβον ἀκόμη τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσουν τὸ Σύνταγμα. Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 29 εἶναι ἐπιτακτικὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία δύναται νὰ καλυφθῇ δι’ ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Οὐδὲν θὰ εἴχωμεν νὰ πάθωμεν ἂν ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον δι’ αὔριον. Ἴσως ἡ τοιαύτη λύσις, θὰ μᾶς κάμῃ νὰ σκεφθῶμεν. Ἴσως μελετήσωμεν καὶ ἡμεῖς καλλίτερον τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας δὲν ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ λαϊκοῦ κόμματος. Ἀναβαλλομένου δὲ τοῦ νομοσχεδίου, θὰ προσκομισθῇ κατὰ τὴν νέαν συζήτησιν ἡ ἐλλείπουσα ἔκθεσις. (χειροκροτήματα).

§161Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα, κ. Πρόεδρε, εἶναι ὀρθαὶ αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ κ. Λαδᾶς, διότι ὑπάρχει μία Συνταγματικὴ παράλειψις.

§162Α. ΜΑΡΚΟΥ. Θὰ τὸ κρίνῃ τὸ προεδρεῖον, ἂν ὑπάρχῃ συνταγματικὸν ἀπαράδεκτον.

§163Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀρχίζω μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. συναδέλφου, ἀπαντῶν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ κρίνῃ, ἂν εἶναι ἓν νομοσχέδιον συνταγματικὸν ἢ ὄχι. Ἡ ἑρμηνεία τοῦ Συντάγματος δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸν κύκλον τῶν καθηκόντων τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἀποτελεῖ δικαίωμα καὶ συνάμα ὑποχρέωσιν τῆς λαϊκῆς ἀντιπροσωπείας. Ἑπομένως ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ καὶ νὰ διατυπώσῃ τὴν γνώμην της.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον γνωρίζει τὰ καθήκοντά του.

§165Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι χωριστὴ ἡ ὑποχρέωσις τῆς Βουλῆς καὶ χωριστὴ ἡ ὑποχρέωσις τοῦ προεδρείου. Δὲν πρέπει αὐτὰ τὰ δύο νὰ συγχίζωνται.

§166Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἄν πρόκειται ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ ἑρμηνεύῃ κάθε νομοσχέδιον, εἶναι παρακεκινδυνευμένον...

§167Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἀντικείμενον πλειοψηφίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται τὰ δικαιώματα καὶ αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§168Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν, ἂν εἶναι νομικῶς ὀρθόν ἢ ὄχι...καὶ ἰσχυρίζομαι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ μεθίσταται εἰς θέσιν τοιαύτην καὶ νὰ ἑρμηνεύῃ ποῖαι αἱ ὀρθαὶ ἑρμηνεῖαι τοῦ Συντάγματος ἢ καὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐφόσον διετυπώθη ἔνστασις ἀπαραδέκτου, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν, καὶ θὰ παρακαλέσω ψυχραίμως. Τὸ Σύνταγμα ἀπαιτεῖ δύο τινά. Ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, διὰ τὰς δαπάνας, ἡ ὁποία εἶναι τυπωμένη, ἔχει διανεμηθῆ, ἔχει δοθῆ εἰς τὸ προεδρεῖον καὶ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν παντός. Δεύτερον: Ἀπαιτεῖ ἔκθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀπαραίτητος ἐποπτεία ἐκ μέρους τοῦ Κρατικοῦ ὀργάνου ἐπὶ τῶν δημοσίων ἐξόδων. Αὐτὴ δὲν εἶναι ἀνάγκη, νὰ ὑπάρχῃ εἰς ἰδιαίτερον φύλλον χάρτου. Δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ἡ ὁποία εἶναι ὑπογεγραμμένη παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ καὶ εἰς τὸ σχέδιον νόμου εἰς τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι αἱ δαπάναι, θ’ ἀνέλθουν εἰς 70 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι, εἰς ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔχουν περάσει καὶ ἔχουν δαπάνας, εἶναι δυνατόν, νὰ κάθηται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ κάμῃ τὴν αὐτὴν γενικὴν δήλωσιν: «Κύριοι θὰ τὰ πληρώσῃ ἐκ τῶν περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ;» Ἄν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καταθέσῃ ἔγγραφον δήλωσιν καὶ εἴπῃ, ὅτι θὰ πληρωθοῦν ἐκ τῶν περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν ὁποίαν δήλωσιν ἀναντιρρήτως δύναται, νὰ κάμῃ, καὶ θὰ ἐσταμάτα ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀναμένει ἕνας πληθυσμὸς δεινοπαθήσας;

§169Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἄν κάμῃ τὴν δήλωσιν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ.

§170Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κάμω μίαν πρότασιν διὰ νὰ διευκολύνω τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἔχει καταστῆ ἀδικαιολόγητος. Ἡ ἀστοργία τοῦ Κράτους ἔχει καταστῆ τελείως ἀδικαιολόγητος.

§171Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐπικαλοῦμαι, ὄχι τὴν ἐπιείκειάν σας, διότι ὑποθέτω, ὅτι ὑπάρχει, ἐπικαλοῦμαι ὅλα τὰ συμπαθῆ σας αἰσθήματα ὑπὲρ τῆς ἀτυχοῦς ἐπαρχίας μου καὶ τῶν ἀτυχῶν συμπολιτῶν μου, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ ὀκταμήνου ὑποστάντες ἕνα ἀτύχημα τό ὁποῖον συνεκλόνισεν τὴν ὑφήλιον πᾶσαν ἐξακολουθοῦν ἀκόμη λόγῳ ἐλλείψεως νομικῆς ρυθμίσεως τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα προέκυψαν ἐκ τῶν σεισμῶν, νὰ ζοῦν πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ὑπὸ ἀντίσκηνα καὶ σκηνάς, νὰ ὑφίστανται τὰ κρύα καὶ τὰς βροχὰς καὶ τὰς χιόνας, χωρὶς οἱ ἄνθρωποι, νὰ ἠμποροῦν νὰ τὰς ἀντιμετωπίσουν ἐφ’ ὅσον δὲν ψηφίζεται τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καταρτισθὲν νομοσχέδιον, νὰ ἠμποροῦν ν’ ἀντικρύσουν τὴν κατάστασιν αὐτὴν τῆς ἀπογνώσεως μὲ μίαν ἀκτίδα ἐλπίδος, ὅτι ἐπὶ τέλους τὰ βάσανά του, θὰ τελειώσουν κάποτε. Προεβλήθη κύριοι, κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπὶ τῆς βάσεως τοῦ ὁποίου καὶ τῶν λεπτομερειῶν, θὰ ἔχω πολλὰ νὰ εἴπω, διὰ νὰ ἐλέγξω τὴν ἀβελτηρίαν ἡ ὁποία ἐπεδείχθη ἐκ μέρους τοῦ ὀργανωμένου Κράτους πρὸς τοὺς δυστυχεῖς συμπολίτας μου, προεβλήθη κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἕνα Συνταγματικὸν ἀπαράδεκτον στηριζόμενον εἰς τὸ ἄρθρον 29. Κύριοι, δὲν δύναμαι, νὰ τὸ δεχθῶ τὸ ἄρθρον 29 ὀρθῶς ἑρμηνευθὲν ὅπως τὸ ἠρμήνευσεν ὁ ἀναπτύξας τὴν ἔνστασιν κ. ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς, οὐδὲ δύναμαι, νὰ δεχθῶ, ὅτι πρέπει τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ ἑρμηνευθῇ καθ’ ὃν τρόπον ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως τὸ ἠρμήνευσεν. Τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος τὸ ὁποῖον περιέχει μίαν καινοτομίαν τῆς ὁποίας ἡ ἀξία ἔγκειται εἰς τὸ νὰ ὑπαγάγῃ ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ προβλέποντα δαπάνας ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος λέγει, ὅτι οὐδεμία πρότασις νόμου συνεπαγομένη δαπάνας, ἢ πρότασις αὐτὴ πρέπει, νὰ ἔχῃ ἀντικείμενον δαπάνης καὶ τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§172Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ διοικητικῆς πράξεως ἠμποροῦν, νὰ προκύψουν τὰ ἔσοδα αὐτά.

§173Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα, διὰ διοικητικῆς πράξεως ἠμπορεῖ νὰ προκύψῃ αὐτὸ τὸ ἔσοδον, δὲν εἶναι νόμιμος ὑποχρέωσις, διὰ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ὅπως πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. βουλευτὴς Καρδίτσης, ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχομεν τὴν αἴτησιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία ἐφιστᾷ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἔχομεν ὅμως τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπὸ τὴν ἔκθεσιν τὴν αἰτιολογικὴν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ θέσῃ τὴν ὑπογραφὴν του ἐξήλεγξε, ἐὰν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα συμβιβάζεται μὲ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠμπορῶ, νὰ δεχθῶ, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιπολαίως ἔθεσε τὴν ὑπογραφήν του, οὔτε ἔχει ἀξίαν δι’ ἐμέ, ἐὰν τὴν θέτῃ καὶ διὰ δευτέραν φοράν.

§174Γ. ΜΟΔΗΣ. Σημασίαν ἔχει ἐὰν περιέχῃ τὸ νομοσχέδιον μείωσιν ἐσόδων.

§175Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ἐπέχει μείωσιν ἐσόδων, διὰ τὰ ἔσοδα τοῦ καζίνου, διότι αὐτὰ δὲν εἶναι νομοθετικῶς ὑποχρεωτικὰ διὰ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐγὼ ἔχω ἀντίρρησιν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἀκριβῶς ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐπέβαλε δαπάνην εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, δὲν ἀνεγράφη ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους, διὰ νὰ εἶναι ὁ νόμος αὐτὸς οὐσιαστικῶς ὠφέλιμος διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον γίνεται. Ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς εἶναι ἕνας τρόπος διοικητικός, εἶναι ἕνα σωματεῖον δημοσίου δικαίου τὸ ὁποῖον ἱδρύεται ἵνα ἐξυπηρετήσῃ ἕνα σκοπόν, ἡ στέγασις ὅμως, θὰ γίνῃ μὲ χρῆμα, τὸ χρῆμα, θὰ προσπορισθῇ ἐκ τῶν ἐσόδων, τὰ ὁποῖα προβλέπει ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὰ εὑρίσκει πῶς τὰ ἐξοικονομῇ μετὰ πολλῆς φειδολότητος καὶ ἐγὼ ἐλέγχω ὡς ἐντολοδόχος τῆς ἐπαρχίας μου, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διότι δὲν προβλέπεται δαπάνη.

§176Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀπαραδέκτου εἶναι αὐτά;

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἔχει τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ κανονισμοῦ.

§178Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ὑποβάλῃ μίαν ἔκθεσιν.

§179Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ συμμερισθῶ κατ’ ἀρχὴν μὲ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ὅτι πράγματι λόγῳ ἴσως τῆς νεαρᾶς ἡλικίας τοῦ Συντάγματος δὲν ἐσυνείθισαν ἀκόμη αἱ ὑπηρεσίαι εἰς τὴν ἐφαρμογὴν ὡρισμένων Συνταγματικῶν διασκέψεων καὶ ὑποβάλλονται νομοσχέδια χωρὶς νὰ συνοδεύωνται ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μὲ ἠνάγκασεν ὡς ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐγγράφως, νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ του προεδρείου τῆς Βουλῆς, ὅπως τηροῦνται αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Ταῦτα κατ’ ἀρχήν. Εἰδικῶς, διὰ τὴν περίπτωσιν, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ σήμερον, πρόκειται, περὶ νομοσχεδίου ὑπογεγραμμένου καὶ ὑπ’ ἐμοῦ καὶ συνοδευομένου, ὑπὸ ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Προβάλλεται ὅμως ἔνστασις ἀπαραδέκτου, διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἔκθεσις ἰδιαιτέρα εἰς χωριστὸν σῶμα, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ κατὰ τίνα τρόπον, θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη. Δέχομαι, ὅτι τὰ ἄρθρα 29 τοῦ Συντάγματος καὶ 49 τοῦ Συντάγματος, καθορίζουν δύο ὡρισμένας προϋποθέσεις, διὰ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων τῶν συνεπαγομένων ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ μία προϋπόθεσις συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι πρέπει, νὰ συνοδεύωνται ὑπὸ ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καθοριζούσης τὴν συνεπαγομένην δαπάνην, ἡ δευτέρα ὑποχρέωσις ἡ τοῦ ἄρθρου 29 λέγει, ὅτι πρέπει ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ὑπογράφουν ἔκθεσιν, περὶ τοῦ τρόπου τῆς καλύψεως τῆς δαπάνης. Ὑπάρχει ὅμως μία διαφορά, ἐπὶ τῆς ὁποίας πρέπει, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὸ ἄρθρον 29 δὲν ἀπαγγέλλεται ἀπαράδεκτον ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει ἔκθεσις, περὶ τοῦ τρόπου τῆς καλύψεως τῆς δαπάνης, ἐνῷ ἀντιθέτως ἀπαγγέλλει ἀπαράδεκτον ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 49, ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον δὲν συνοδεύηται ὑπὸ ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν προκειμένῳ. Τὸ ἄρθρον 29 εἶναι διάφορον τῶν διατυπώσεων καὶ δὲν εἶναι τυχαίως διάφορον. Ἐπιβάλλει σύστασιν τὴν ὁποίαν πρέπει, νὰ τηρῶμεν, δὲν δημιουργεῖ ὅμως ἔνστασιν ἀπαράδεκτον· θέλω δηλαδὴ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν θὰ εἶχεν λόγον ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 29 ἐν διαστολῇ πρὸς τὸ ἄρθρον 49, ἐὰν ἀμφότεραι ἐδημιούργουν τὸ ἀπαράδεκτον τῆς συζητήσεως, τὸ ἀπαράδεκτον τῆς συζητήσεως πρέπει, νὰ περιορισθῇ ἐκεῖ ὅπου τὸ Σύνταγμα τὸ ἀπαγγέλλει, δηλαδὴ ὅπου δὲν ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν ἔλλειψιν ἐκθέσεως, περὶ τρόπου καλύψεως τῆς δαπάνης νομίζω, ὅτι δύναται νὰ προχωρήσῃ ἡ Βουλὴ πρὸς συζήτησιν καὶ ἐν ἐλλείψει αὐτῆς, ν’ ἀρκεσθῇ δὲ εἰς τὴν κατὰ τὴν συζήτησιν γεννησομένην δήλωσιν, περὶ τοῦ τρόπου τῆς καλύψεώς της, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἄλλωστε περὶ αὐτοῦ ἐπαρκῆ τὰ στοιχεῖα, ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τῇ προσυπογεγραμμένῃ ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐκτιμήσῃ ἡ Βουλή, δὲν νομίζω δέ, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἡ αὐστηρὰ ἑρμηνεία εἰδικῶς, διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς Κορίνθου.

§180Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχω νὰ παρτηρήσω, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων, ἐκ τῶν ὁποίων περιορίζω τὴν ἔνστασιν τοῦ ἀπαραδέκτου, ὅτι τοῦτο δὲν ὑφίσταται, ὄχι μόνον διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ἔσοδα τῶν λεσχῶν, δὲν εἰσάγονται εἰς τὸν γενικὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ τὰ μὲν εἰς τὰς κοινότητας, τὸ δὲ εἰς τὸ ταμεῖον τῶν μονίμων ὁδοστρωμάτων. Ἑπομένως, θὰ ὑπάρχῃ μείωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὅταν δὲ λέγει τὸ Σύνταγμα προϋπολογισμόν, ἐννοεῖ τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους καὶ ὄχι τὸν προϋπολογισμὸν τῶν διαφόρων νομικῶν προσώπων. Ἄλλως τε, ὅπως ἔχει ὁ νόμος τὰ ἔσοδα τὰ μὲν εἰσάγονται εἰς τὸ ταμεῖον ὁδοστρωμάτων, τὰ δὲ δίδονται εἰς τὰς κοινότητας. Ἑπομένως τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ δὲν ὑφίστανται. Καὶ ὑποθέτω, ὅτι τὴν οἰκονομίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τήρησιν τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος περὶ τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ ἄλλοτε ὡμίλησα, θὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν κατ’ οὐσίαν συζήτησιν προκειμένου περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ὁποίου ἔπρεπε πρὸ πολλοῦ, νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως ψηφισθῇ. Καὶ ἤδη παρῆλθον 7½ μῆνες καὶ οἱ ἄνθρωποι πάσχοντες μένουσιν ἔξω ὑπὸ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους ἐξέθεσεν ὁ κ. συνάδελφος, ἴσως εἶναι καὶ μερικοὶ ἀπὸ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται καὶ εἰς χειροτέραν κατάστασιν. Ἂς μὴ ἐξακολουθήσωμεν λοιπόν, νὰ ἐπιμένωμεν ἐκεῖ ὅπου θὰ ὑπάρχουν πραγματικαὶ προϋποθέσεις, οὔτε καταπατοῦμεν οὐσιώδεις ὅρους τοῦ Συντάγματος καὶ ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐργασίαν.

§181Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ζήτημα συμπαθείας. Ἡμεῖς τὴν συμπάθειαν τὴν ἐξεδηλώσαμεν, ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πρὸς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, εἰδικώτατα καὶ ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς καὶ ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὁ ὑποφαινόμενος ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ, κατέβαλεν ὑπερανθρώπους προσπαθείας, διὰ τὸν ταχύτερον τερματισμὸν τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν. Τότε δὲ οἱ ἴδιοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν ἐφρόντισαν νὰ συνοδεύηται ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς καὶ μὲ τὰς ἀπαραιτήτους διατυπώσεις τὰς ὁποίας ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Ἀντικείμενον συζητήσεως δὲν εἶναι ἡ βραδύτης, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ διὰ μίαν ἡμέραν, ἀλλ’ εἶναι ἡ τακτικὴ τὴν ὁποίαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐτήρησαν, διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Δὲν ἠμποροῦμεν, νὰ δεχθῶμεν, ὄχι μόνον τὴν παραβίασιν τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ καὶ τὴν τακτικὴν τὴν ὁποίαν ἐτηρήσατε ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐπὶ 20 ἡμέρας εἰς Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ληφθῇ ταὐτοχρόνως. Βεβαίως εἶμαι κυρίαρχον μέλος τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Συντάγματος, διότι τὸ Σύνταγμα δὲν εἶναι Δικονομία διὰ νὰ ὁρίζῃ τὰς διατάξεις, ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος ἢ μὴ ἐφ’ ὅσον τὸ Σύνταγμα ἐπιτάσσει, ὅτι ἐπιβάλλεται καὶ εἶναι λόγος τάξεως, διὰ τὰ ἔσοδα καὶ ἔξοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ ὑποβολὴ ἐκθέσεως. Διότι ἄλλως τε δὲν μποροῦμε ὅταν δὲν συνοδεύηται ἕνα νομοσχέδιον, ἐπὶ ἐκθέσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ σχηματίσωμεν προϋπολογισμὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ρητῶς μὲν τὸ ἄρθρον 49 λέγει, ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι ἀπαράδεκτος, δηλαδὴ δὲν μπορεῖ, οὔτε ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ νὰ τό συζητήσῃ. Διαφέρει ὅμως τὸ ἄρθρον 29 τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι πρέπει νὰ συνοδεύηται μὲ ἔκθεσιν. Ἐὰν λοιπὸν συζητηθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἀποφανθῇ μάλιστα αὕτη, τὸ ζήτημα θὰ τὸ λύσῃ τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, διότι εἶναι καὶ τὸ ὑπεύθυνον Σῶμα.

§182Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ συγχωρῆτε ἐπὶ τῆς ἑρμηνείας τοῦ Συντάγματος, δὲν ἔχει καμμίαν προτεραιότητα τὸ προεδρεῖον.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἑρμηνείας τοῦ Συντάγματος, δύναται ὁ πρόεδρος ἐὰν νομίζῃ, ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματικόν, νὰ προβάλῃ οἴκοθεν τὸ ἀπαράδεκτον.

§184Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ προβάλῃ.

§185Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Καὶ θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαιότατα.

§187Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοῦτο θὰ εἰπῇ, ὅτι καὶ μὴ προβαλλομένης ἐνστάσεως ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, δύναται τὸ προεδρεῖον νὰ προβάλῃ τὴν ἔνστασιν τοῦ ἀπαραδέκτου.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ θ’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§189Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως τῆς ἐνστάσεως κριθησομένης ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Εἰς μίαν περίπτωσιν τὸ Σύνταγμα ρητῶς ἀπαγγέλλει ἀπαράδεκτον, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅταν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τίποτε δὲν ἠμπορεῖ νὰ καλύψῃ τὴν ἔλλειψιν αὐτήν. Εἰς τὸ ἄρθρον 29 δὲν ἀπαγγέλλει. Ἀφίνει τὴν Βουλὴν ἐλευθέραν νὰ κρίνῃ ἐκ τῶν λοιπῶν συνεισαγομένων στοιχείων ἢ ἐκδηλώσεων. Ἡ Βουλὴ ἡ ὁποία ἐψήφισε τὸ Σύνταγμα, δὲν ἔρριψεν εἰκῇ καὶ τυχαίως τὰ δύο αὐτὰ ἄρθρα. Εἶχε λόγους, δι’ αὐτὸ καὶ ἡ διατύπωσις εἶναι διάφορος. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ συζητήσητε λέγει ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης τὰ νομοσχέδια. Ἀναγκαστικῶς λέγει ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης, νὰ ἔχωσιν καὶ ἔκθεσιν. Τοῦτο ὅμως δὲν λέγει ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης προκειμένου, διὰ τὴν ἄλλην περίπτωσιν. Ἐὰν εἴπω, ὅτι τὴν δαπάνην θὰ καλύψω ἐκ τῶν περισσευμάτων, θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις καὶ ἂν λείπῃ ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.

§190Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν φαντάζομαι, ὅτι ὁ νομοθέτης τοῦ Συντάγματος ἐσκέφθη, νὰ κάμῃ μίαν συμβουλὴν εἰς τὰ νομοθετικὰ σώματα, νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει καὶ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ καλυφθῶσιν αἱ δαπάναι ἐὰν προκαλοῦνται δαπάναι. Ἠθέλησε νὰ εἰσηγηθῇ μίαν ὑποχρέωσιν τοιαύτη ὥστε πάντοτε ἡ Βουλὴ νὰ συζητῇ καὶ τὸν τρόπον τῆς καλύψεως τῶν δαπανῶν. Εἶμαι σύμφωνος, ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις μπορεῖ νὰ καταντήσῃ τυπικὴ ἐντελῶς, δεδομένου ἑκάστοτε, ὅτι ἐκ τῶν περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ καλύπτηται, ἀλλὰ τότε ἡ Βουλὴ θὰ ἐξετάσῃ ἐὰν αὐτὴ ἡ δήλωσις εἶναι σοβαρὰ καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταντήσῃ ἐντελῶς τυπικὴ αὐτὴ ἡ διάταξις. Καὶ δι’ αὐτὸ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. συνάδελφον ὁ ὁποῖος πρότερον ἐπανέλαβεν μίαν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, ἐφ’ ὅσον εἴμεθα σύμφωνοι, πρὶν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Θὰ λυθῇ διὰ τῆς κυρώσεως τοῦ τύπου αὐτοῦ. Ὑποβάλλατε μίαν δήλωσιν, ὅτι θὰ καλυφθῶσιν ἀπὸ τὰ περισσεύματα, ἵνα μὴ δημιουργηθῇ προηγούμενον.

§191Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐὰν ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε εἶναι αὐτὴ ἤδη, τοὐτέστι δὲν ἐπιβάλληται ἡ ὑποχρέωσις αὐτὴ ἐπὶ ποινῇ ἀπαραδέκτου, πῶς θὰ φαντασθῇ ἡ Βουλὴ, ὅτι δέον νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι δὲν ὑπάρχει δήλωσις πῶς θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη. Νομίζω θὰ μᾶς φέρετε ἕνα προϋπολογισμόν. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας ὡρισμένον προϋπολογισμόν, ὡρισμένα κεφάλαια καὶ κονδύλια, ἐνῷ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑφαρπαγῇ ποσὸν ἑκατομμυρίων ὁλοκλήρων. Ἀλλὰ εἶναι ζήτημα ὑπάρξεως ἐνῷ εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς ψήφισιν νομοσχεδίου 70.000.000, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ἀπὸ ποὺ θὰ εὑρεθῶσιν αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια;

§192Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐξοδεύθησαν ἤδη.

§193Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι ἔγκρισις γενομένης δαπάνης.

§194Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἶναι ζήτημα ἀρχῆς. Ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην τῆς ἐπιψηφίσεως ὁ κ. ὑπουργός; Διατὶ δὲν κάμει καμμίαν δήλωσιν;

§195Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἀνεξαρτήτως τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος νὰ κρίνῃ ὅτι ὁ συντακτικὸς νομοθέτης ἐνδιεφέρετο περισσότερον, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 29 τοῦ Συντάγματος παρὰ τοῦ 49, διότι τὸ μὲν ἁπλῶς πρόκειται νὰ χωρίσῃ τὸ μέγεθος τῆς δαπάνης, διὰ δὲ τοῦ δὲ πρόκειται νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον τῆς καλύψεως τῆς δαπάνης. Ἑπομένως φρονεῖτε, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πιστευτόν, ὅτι διὰ μὲν τὸ ἄρθρον 29 δηλαδή, διὰ τὴν σπουδεωτέραν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κάμῃ ἡ Βουλή, νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ διὰ τὸ ἄρθρον 49 νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ νὰ εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ συζήτησις;

§196Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Καὶ ἐξ ἄλλων διατάξεων ἐξάγεται τὸ ἀπαράδεκτον, ὅταν ἔχωμεν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ φόρος, εἰμὴ διὰ νόμου, πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ μὴ εἶναι ἡ ἑρμηνεία περὶ ἀπαραδέκτου ὅταν ἐπιβάλλεται αὔξησις δαπάνης ἢ ἐλάττωσις ἐσόδων, μόνον ἐὰν ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν εὐθύνην, δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προχωρήσῃ, ἀλλ’ ἡ ἀντισυνταγματικότης ὑπάρχει.

§197Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νὰ μὴ ὑπάρξῃ κακὸν προηγούμενον.

§198Α. ΜΑΡΚΟΥ. Παρ’ ὅλην τὴν ζωηρὰν συμπάθειαν τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι, κύριοι βουλευταί, πρὸς τοὺς παθόντας τῆς Κορινθίας, παρ’ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἔχω ἵνα ψηφισθῇ τὸ προτεινόμενον νομοσχέδιον, νομίζω, ὅτι ὅλοι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τηροῦμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγων μόνον μηνῶν ἡμεῖς αὐτοὶ ἐθεσπίσαμεν. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν ἐν τῇ Βουλῇ συναδέλφων καὶ ἐγώ, ὑπήρξαμεν οἱ συντάκται τῶν ἄρθρων τούτων τοῦ Συντάγματος. Ἔχομεν λοιπὸν ὑποχρέωσιν ὑπὲρ πᾶσαν συμπάθειαν, ὑπὲρ πάντα λυρισμόν, νὰ τηροῦμεν τὰ ἄρθρα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐθεσπίσαμεν. Δὲν χρειάζεται καὶ καταβολὴ μεγάλης προσπαθείας, διὰ νὰ ἑρμηνευθῇ ἐν ἀλληλουχίᾳ τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Συντάγματος, πρὸς τὸ ἄρθρον 49. Σαφῶς προκύπτει καὶ ἀπὸ τὸ ἕν καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο, ὅτι ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης, ἠξίωσεν ἀπὸ κάθε Κυβέρνησιν ὑποβάλλουσαν ἓν οἱονδήποτε νομοθετικὸν μέτρον, πρῶτον τὴν ἐξακρίβωσιν ποίας ἐπιβαρύνσεις, θὰ φέρῃ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ δεύτερον, τὴν ἐξακρίβωσιν διά τινων μέσων, θὰ καλυφθοῦν αἱ τυχὸν ἐπιβαρύνσεις. Φρονεῖτε λοιπόν, ὅτι ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης ἐθεώρησεν, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Κουτσοπέταλος, ἐπουσιωδεστέραν τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, τὴν ἐπιβάλλουσαν τὴν ἐξεύρεσιν τῶν πόρων τῆς καλύψεως τῶν δαπανῶν, ἢ τὴν ἐθεώρησεν σπουδαιοτέραν; Ἀσφαλῶς, διότι ἡ διατύπωσις ἡ ἐπιβαλλομένη τοῦ νὰ ζητεῖται ἡ γνώμη τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, εἶναι διατύπωσις ἁπλῶς τυπική, ὁ νομοθέτης ὁ θέλων, νὰ θεσπίσῃ ἓν μέτρον, πρέπει νὰ γνωρίζῃ κατὰ τίνα τρόπον βαρύνεται καὶ πόθεν θὰ ἐξευρεθῶσιν τὰ οἰκονομικὰ μέσα, διὰ τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Ἡ ἀξίωσις αὐτὴ τοῦ Συντάγματος κύριοι βουλευταί, δὲν δύναται, οὔτε διὰ τῆς δηλώσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ν’ ἀναπληρωθῇ, διότι τότε ἀρχίζομεν καὶ αὖθις, νὰ διεπόμεθα ἀπὸ σανφασονισμὸν καὶ κολλᾶμε τὸ χεροῦλι κατὰ τὴν παροιμίαν, ὅπου στέκει. Λοιπὸν αὐτὴ ἡ διάταξις εἶναι τυπική, ἔρχεται κατόπιν ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ λέγει, ὅτι τὰ καλύπτω ὅλα καὶ τότε καθίσταται τὸ Σύνταγμα κουρελόχαρτο. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, δύναται, νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλήν, ποίας εἰσπράξεις, θὰ στερηθῇ τὸ Κράτος ἀπὸ τὸ παρὸν νομοθέτημα καὶ μὲ ποίους φόρους θὰ ἐπιβαρυνθῇ καὶ κατὰ τί ὁ προϋπολογισμός; Διότι αὐτὸ ἠξίωσεν τὸ Σύνταγμα.

§199Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, σεῖς στηρίζετε τὸ ἀπαράδεκτον εἰς τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ὁσάκις ἐπιβάλλεται δαπάνη ἢ ἐλάττωσις ἐσόδων καὶ σᾶς λέγω εὑρετέ μου τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλεται ἡ δαπάνη ἢ ἐπέρχεται ἐλάττωσις ἐσόδων.

§200Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἶναι ἡ διάταξις ἐκείνη ἡ ὁποῖα ἀπαγορεύει τὴν ἵδρυσιν καζίνων εἰς ἀκτίνα ἑκατὸν τόσων χιλιομέτρων.

§201Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μείωσις ἐσόδων εἶναι αὐτή; Ἐνδιαφερόμεθα νὰ μὴ γίνῃ καζῖνο ἢ νὰ μὴ γίνῃ παράβασις τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος.

§202Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται ἂν θὰ γίνουν ἢ δὲν θὰ γίνουν καζῖνα, ἐμὲ μὲ ἐνδιαφέρει νὰ μὴ γίνῃ κουρελόχαρτο, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγομεν Σύνταγμα.

§203Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου συγκεκριμένως, νὰ μᾶς εἰπῆτε.

§204Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὸ συγκεκριμένον αὐτὸ νομοσχέδιον, δὲν θέλω νὰ συντελέσῃ, νὰ γίνῃ κουρελόχαρτο τὸ Σύνταγμα.

§205Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι μάχη κατ’ ἀνεμομύλων.

§206Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ἵδρυσις καζίνων δὲν εἶναι ἐλάττωσις ὑφισταμένων ἐσόδων, διότι δὲν ὑπάρχει κανὲν τοιοῦτον καζῖνον, τὸ ὁποῖον, νὰ εἰσάγῃ ἔσοδα εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§207Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν ἐγενόμην ἀντιληπτὸς ἀπὸ τοὺς ἀντιλέξαντας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἠθέλησα νὰ κάμω μεταξὺ τῶν δύο ἄρθρων. Δὲν ἠθέλησα, νὰ δημιουργήσω ἐγὼ τὴν διαστολήν, ἡ διαστολὴ ὑπάρχει, ὅσον καὶ ἄν θέλουν νὰ μὴ τὴν βλέπουν τινὲς τῶν συναδέλφων. Ἡ μὲν μία διάταξις τοῦ ἄρθρου 49 λέγει καθαρῶς «πρότασις νόμου, συνεπαγομένην ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐφ’ ὅσον μὲν ὑποβάλλεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν, ἂν δὲν συνοδεύηται ἀπὸ ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, καθορίζουσαν τὴν συνεπαγομένην δαπάνην, ἐφ’ ὅσον δὲ ὑποβάλλεται ὑπὸ τῆς Βουλῆς, πρὸ πάσης συζητήσεως διαβιβάζεται εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ὑποχρεούμενον νὰ ὑποβάλῃ τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν ἐντὸς δέκα ἡμερῶν». Εἶναι προφανές, ὅτι τὸ ἄρθρον 49 προβλέπει μόνον περὶ νομοσχεδίων συνεπαγομένων ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, κατὰ τοῦτο εἶναι στενώτερον τοῦ ἄρθρου 29 ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ὁμιλεῖ, περὶ νομοσχεδίου ὑποβαλλομένου, εἴτε ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν διακρίσεων τούτων. Τοὐναντίον τὸ ἄρθρον 29 λέγει: «πᾶσα πρότασις νόμου ὑποβαλλομένη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ συνεπαγομένη δαπάνην ἢ ἐλάττωσιν ἐσόδων» δηλαδὴ τὸ ἄρθρον 29 προβλέπει περὶ μόνων ἐκείνων τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶναι δηλαδὴ στενωτέρα, ἐν τούτῳ ἡ διάταξις ἀπὸ τὴν τοῦ ἄρθρου 49 καὶ περιοριζομένη ἐπὶ μόνων τῶν νομοσχεδίων τῶν προερχομένων ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ὅμως ἡ αὐτὴ διάταξις ἀντιθέτως εὐρυτέρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἀρκεῖται μόνον εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων, ὅπως σημαίνει, ὅτι καὶ ὑποχρεωμένος ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ εἰσηγούμενος τὴν ἐλάττωσιν ἑνὸς φόρου λ. χ. νὰ εἰσηγηθῇ, εἰς τρόπον καλύψεως τοῦ ἐλλείμματος τούτου. Πρόκειται λοιπὸν περὶ 2 σαφῶς διακεκριμμένων ἀπόψεων. Ἕτερον ἑκάτερον. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἡ διατύπωσις τῆς sanction διάφορος. Εἰς μὲν τὸ ἄρθρον 49, εἶναι ποινὴ ἀπαραδέκτου, εἰς δὲ τὸ ἄρθρον 29 δὲν εἶναι. Καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι προκειμένου περὶ 2 διαφόρων περιπτώσεων ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μὲν μία ῥητῶς ἔχει ὡς ποινὴν τὸ ἀπαράδεκτον, ἡ δὲ ἄλλη τὸ 29, δὲν ἔχει. Αὐστηρὰ λίαν θὰ εἶναι ἡ ἑρμηνεία, ὅτι πρέπει νὰ ἐπεκτείνωμεν καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 29 τὴν ποινὴν τοῦ ἀπαραδέκτου καὶ νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν κατὰ πρώτην φορὰν ἐν Κορίνθῳ. Τοῦτο ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἦτο αὐστηροτέρα τοῦ δέοντος ἡ ἑρμηνεία.

§208Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ αὐτά, κύριε ὑπουργέ, ἀποτελοῦν παράβασιν τοῦ Συντάγματος.

§209Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχει καλῶς, προχωρῶ. Βεβαίως εἶναι παράβασις τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ καὶ προχωρήσῃ χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον, θὰ καλυφθῇ. Ἀλλὰ ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα, νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ νὰ ἴδῃ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ὑπάρχουν δαπάναι, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ὑπάρχῃ ἐλάττωσις. Διὰ τοῦτο ἔχω δώσει τὴν ἐξήγησιν τὴν ὁποίαν εἰσηγοῦμαι ὡς τὴν ἐπιεικεστέραν, διότι ὅσα καὶ ἐὰν εἴπωμεν σήμερον, ἄλλα προβλέπει τὸ 49 καὶ ἄλλα τὸ 29. Τὸ μὲν 49 ἐπαναλαμβάνω προβλέπει πηγὴν τοῦ νομοθετήματος καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ περιορίζεται ἐπὶ μόνον τῶν νομοσχεδίων τῶν δημιουργούντων ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ δὲ 29 προβλέπει νομοθέτην μόνον τὴν Κυβέρνησιν καὶ περιπτώσεις νομοθετήματος πλείονας καὶ εὐρυτέρας, ἤτοι καὶ τὴν ἐπιβάρυνσιν εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πρόκειται ἑπομένως περὶ 2 περιπτώσεων διαφόρων, διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι θὰ ἦτο αὐστηρὸν, τὴν διατύπωσιν περὶ ἀπαραδέκτου τοῦ ἀριθμοῦ 49, νὰ τὴν ἐπεκτείνωμεν εἰς τὴν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 29. Τὴν νομίζω αὐστηροτέραν χωρίς, νὰ τὴν νομίζω, διὰ τοῦτο ἐσφαλμένην.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν κάμετε μίαν δήλωσιν;

§211Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ἑρμηνευθῇ, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 49 δὲν ἐπεκτείνεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 29, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, νὰ προβῶ εἰς δήλωσιν, διότι ἐφόσον ὑποβάλλεται νομοσχέδιον συνυπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἕπεται, ὅτι ἔχομεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς δι’ αὐτοῦ δημιουργηθησομένας θετικάς, οὐσιαστικὰς ἢ ὑπὸ αἵρεσιν ἐνδεχομένως δαπάνας. Διότι ὑπάρχουν νομοσχέδια τὰ ὁποῖα δὲν δημιουργοῦν αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ δαπάνας, ἀλλ’ ἀναλαμβάνει τὸ δικαίωμα ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐγγράψῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν δαπάνην. Ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν δημιουργεῖται ὑποχρέωσις ἢ ἐπιβάρυνσις, διότι δικαίωμα δίδεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐγγράψῃ χωρὶς νὰ δημιουργεῖται ὑποχρέωσις. Λέγω, ὅτι ὑπάρχουν νομοσχέδια τὰ ὁποῖα δὲν δημιουργοῦν ἐκ τῆς ψηφίσεως των τὴν δαπάνην, ἀλλὰ ἐκ τῆς ἐνδεχομένης ἐφαρμογῆς.

§212Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθὸν κ. ὑπουργέ, διότι τότε ὁ κ. ὑπουργός, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, νὰ κόψῃ τὰς δαπάνας τῶν δημοσίων ἔργων ἢ ἄλλας δαπάνας καὶ νὰ τὰ δώσῃ ἀλλοῦ. Πάντως πρέπει, νὰ προηγηθῇ ἡ διατύπωσις.

§213Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, ἀλλ’ εἶπον, ὅτι ἔλλειψις δὲν ἀποτελεῖ ἔνστασιν ἀπαραδέκτου.

§214Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐὰν μὲν ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ψηφισμένος, δὲν δικαιοῦσθε νὰ τὸ κάμετε, ἐὰν δὲν εἶναι ψηφισμένος θὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ θὰ τὸ ἴδωμεν.

§215Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Περὶ ἄλλης περιπτώσεως ὡμίλησα.

§216Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Διετυπώθη ἡ ἀντίρρησις, ὅτι ἐφόσον σεῖς ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πέρνετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐγγράφετε 70 ἢ 100 ἑκατομμύρια εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἐνδέχεται νὰ τὸ κάμετε ἐπὶ μειώσει ἄλλων πιστώσεων. Ἐπὶ μειώσει εἰδικῶς ἀναγεγραμμένων πιστώσεων δὲν δικαιοῦσθε, νὰ τὸ κάμετε. Ἐὰν πάλιν, δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένον, πάλιν θὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§217Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Προβλέπω, ὅτι ἐν τῷ ἐψηφισμένῳ προϋπολογισμῷ, θὰ καλυφθῇ ἀπὸ τὰ ἀποθεματικά.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Τσαλδάρη προκύπτει, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν συνεπάγεται οὔτε δαπάνην, οὔτε ἐλάττωσιν ἐσόδων.

§219Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναγκαίως δὲν συνεπάγεται, βεβαίως ἐὰν ἐγγράψω εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ποσὸν πρὸς ἐξυπηρέτησιν συνεπάγεται δαπάνην. Ὑπάρχουν νομοσχέδια τὰ ὁποῖα δὲν δημιουργοῦν αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ δαπάνην, διὰ τῆς ψηφίσεώς των, ἀλλὰ διὰ τῆς χρήσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ παρεχομένου, διὰ τοῦ νομοσχεδίου· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλει ὁ νομοθέτης εἶναι, νὰ βεβαιωθῇ πόθεν θὰ καλυφθῶσιν αἱ τυχὸν δημιουργούμεναι δαπάναι, ὄχι δὲ μόνον αὐταί, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐλάττωσις τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως, θ’ ἀρκέσῃ ἡ δήλωσις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ ἐκ τούτου ἐλάττωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ δύναται, νὰ καλυφθῇ ἐκ τοῦ ἀποθεματικοῦ.

§220Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δεχόμεθα τὴν δήλωσιν, χωρὶς τὴν ἑρμηνείαν.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀποσύρεται ἡ αἴτησις περὶ ἀπαραδέκτου, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§222Α. ΠΡΕΚΑΣ. Θὰ ἤθελον, νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας ἀπὸ τὰ ἐνδεχόμενα περισσεύματα τῶν προϋπολογισμῶν, ἀλλ’ ἡ περίπτωσις ἡ συγκεκριμένη τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δικαιολογῇ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐὰν τὰς τυχόν, παρουσιασθησομένας ἀνάγκας, θὰ τὰς καλύψῃ διὰ δανείου. Διότι, διὰ δανείου ἐκαλύφθησαν ὅλα τὰ ἐλλείματα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀνέκαθεν, ἐὰν δὲ καὶ σήμερον, διὰ τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἤθελεν εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συνομολογήσῃ δάνειον, θὰ εἶναι πλήρως δικαιολογημένος.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον.

§224Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, κατηναλώθη πολὺ ὥρα συζητοῦντες περὶ τῶν παραδεκτῶν ἢ ἀπαραδέκτων τῆς συζητήσεως, θ’ ἀποφύγω νὰ συζητήσω εἰς τὴν 1ην κατ’ ἄρθρον ἀνάγνωσιν καὶ θὰ ὁμιλήσω εἰς τήν 2αν ἀνάγνωσιν.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καί κατ’ ἄρθρον)

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνέχεια τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 3642 περὶ μέτρων προστασίας τῶν σεισμοπαθῶν Κορινθίας». Ὁ κ. Σαμαρᾶς ὡς εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου ἔχει τὸν λόγον.

§228Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Ὡς γνωρίζητε, κύριοι βουλευταί, ἓν ἐκ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τοὺς δυστυχεῖς σεισμοπαθεῖς τῆς Κορίνθου, εἶναι καὶ ὁ ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως νόμος 3642. Διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἤρθη τὸ ἐνοικιοστάσιον διὰ πάντας τοὺς ὁπωσδήποτε καταγομένους ἐκ τῆς Κορίνθου χωρὶς νὰ γίνεται οὐδεμία διάκρισις τῶν μισθωτῶν. Ἀλλ’ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐπροστατεύθησαν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ἀνάγκην οὐδεμιᾶς προστασίας. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐδημιουργήθη μία νέα τάξις παθόντων, ἐκ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Τοῦτο λαβοῦσα ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλεν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου προσπαθεῖ νὰ προστατεύσῃ τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην προστασίας σεισμοπαθεῖς τῆς Κορίνθου. Τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰσήχθη εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, ὅπου ἔγιναν αἱ δέουσαι τροπολογίαι, ἀλλ’ ἐπῆλθε διαφωνία μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὡς ἐκ τούτου εἰσήχθη ἐκ νέου εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν. Ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ παρουσίᾳ καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, συνεζήτησε τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα παμψηφεὶ πλὴν τοῦ 2ου διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ὁμιλήσω καὶ τὸ ὁποῖον ἐγένετο δεκτὸν κατὰ πλειοψηφίαν ὑπαρχούσης καὶ τῆς ἀντιρρήσεως ἐπὶ ἀντισυνταγματηκότητος. Διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου προστατεύονται δύο τάξεις προσώπων. Πρῶτον οἱ ἔχοντες ἰδιόκτητον οἰκίαν ἐν τῇ σεισμοπλήκτῳ περιοχῇ ἡ ὁποία κατέστη ἀκατοίκητος ἀνεξαρτήτως ἐὰν κατάγωνται ἐκ Κορινθίας. Οἱ ἔχοντες δῆλον ὅτι, κατοικίαν ἐν τῇ σεισμοπλήκτῳ περιοχῇ, καὶ ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων κατέρρευσεν ἡ οἰκία εἰς τὴν ὁποίαν κατῴκουν. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ποῦ ἐτέθη, προστατεύονται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔπαθον ἐκ τῶν σεισμῶν. Προστατεύονται δέ, δι’ ἄλλης διατάξεως ὄχι πάντως ἀνεξαιρέτως, οἱ παθόντες ἐκ τῶν σεισμῶν, ἀλλὰ οἱ ἔχοντες σήμερον μηνιαῖον εἰσόδημα κατώτερον τῶν 10 χιλιάδων. Κατὰ τοῦ νόμου ἠγέρθησαν πολλαὶ ἀντιρρήσεις καὶ παρ’ ὀλίγον, νὰ καταργηθῇ, διὰ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι βεβαίως ἔχουν ἀνάγκην προστασίας οἱ σεισμοπαθεῖς, ἀλλά, διὰ τοῦ προστατευτικοῦ ὑπὲρ αὐτοῦ μέτρου πρέπει, νὰ ἐπιβαρύνηται ὁλόκληρος ὁ λαὸς καὶ ὄχι μόνον 300 μισθωταί. Καὶ οἱ μὲν ἰδιοκτῆται ἐν Ἀθήναις εἶναι, ὁπωσδήποτε εὔποροι. Οἱ μισθωταὶ ὅμως εἶναι οἱ πλεῖστοι ἄποροι. Τοῦτο ἀντελήφθην ἰδίοις ὄμμασι, διότι παρουσιάσθησαν πρὸ ἡμερῶν ὀρφαναὶ καὶ πτωχαὶ οἰκογένειαι αἱ ὁποῖαι διεμαρτύροντο, ὅτι τοὺς ἐγένετο ἔξωσις. Ἐτέθη δέ, ὅτι προστατεύονται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰσόδημα κάτω τῶν 10.000, διότι ἐὰν ἔχῃ εἰσόδημα 10.000 καὶ ἄνω δὲν εἶναι ἄξιος προστασίας ὁ ἰδιοκτήτης, ὁ δὲ μισθωτὴς ἐὰν ἔχῃ ἄνω τῶν 7.000 δραχμῶν τότε ἐπίσης ἐξαιρεῖται καὶ δὲν προστατεύεται. Ἐὰν ἔχῃ κάτω τῶν 7.000 δὲν ἐξαιρεῖται προστατεύεται ὅμως ὁ ἰδιοκτήτης, διότι τὸ μίσθωμα, θ’ αὐξάνεται, ἀντὶ τοῦ 14πλασίου ποὺ λαμβάνει σήμερον, εἰς τὸ 20πλάσιον ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1928, τὴν δὲ ἐπὶ πλέον διαφοράν, θὰ τὴν πληρωθῇ ἀπὸ τὸ ταμεῖον τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἐπίσης ἐψηφίσθη ἡ διάταξις ἡ ὁποία ἀπήτει, ὅτι ἔπρεπε, νὰ κατοικῇ ἕνα ἔτος πρὸ τῶν σεισμῶν.

§229Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶχε καὶ καμμίαν σημασίαν.

§230Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Ἔχει, διότι ὅπως ἤδη ἔχῃ διατυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐπροστατεύοντο μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς ἔπαθον. Τώρα εἰς τὸ 2ον ἄρθρον ὑπῆρχε ἡ ἑξῆς διαφωνία καὶ διετυπώθη τοῦτο ἐν πλειοψηφίᾳ, ὑπαρχούσης μειοψηφίας. Τὸ σχέδιον νόμου ὑπεβλήθη, διὰ νὰ προστατεύσῃ κυρίως τὰ θύματα τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἐκ τοῦ προϋπάρχοντος νόμου, διότι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ 17 ἐδόθησαν ἀποφάσεις ὑπὲρ εὐπόρων ἰδιοκτητῶν ἐκ Κορίνθου κατὰ διαφόρων μισθωτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ πλεῖστοι ἦσαν πτωχοί. Τοῦτο ἀντελήφθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ μαζὶ μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ κατατεθὲν ἐδήλωσεν, ὅτι μόνον ὅσαι ἀποφάσεις ἐξεδόθησαν μέχρι τῆς καταθέσεως ἦσαν ἰσχυραὶ καὶ ἔγκυροι. Αἱ ἐκκρεμοῦσαι ὅμως διαφοραὶ καὶ μὴ ἐκτελεσθεῖσαι ἀποφάσεις, ἔμενον ἀνεκτέλεστοι καὶ διετάσσετο ἡ ἐπαναφορὰ τῶν πραγμάτων εἰς τὴν προηγουμένην των κατάστασιν. Σήμερον ὑπάρχουν ἀποφάσεις ἐκδοθεῖσαι σχεδὸν ἐναντίον ὅλων τῶν μισθωτῶν. Ἐὰν αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ ἐξετελοῦντο, ἐὰν δηλαδή, δὲν ἐμποδίζοντο ὑπὸ τῆς δηλώσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἡ προστασία ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἦτο δῶρον ἄδωρον.

§231Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἠναγκάσθην, νὰ θέσω τὸ ἄρθρον 7 διότι σχεδὸν μετὰ 3 ἢ 4 ἡμέρας ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ ἐθεώρησα ὡς ἰσχυούσας ὅλας τὰς ἀποφάσεις, διότι ὅλοι ἐθεωρήσαμεν, ὡς ἰσχυούσας, ὡς ἐχούσας κῦρος ὅλας τὰς ἀποφάσεις τὰς ἐκδοθείσας μέχρι τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι συνέπιπτε, διὰ τοῦ ὑποβληθέντος τότε νομοσχεδίου νὰ τάσσεται καὶ ἡ προθεσμία. Ἀπὸ τότε, ὅμως μέχρι τῆς συζητήσεως, μέχρι σήμερον, παρῆλθεν εἷς μὴν καὶ περισσότερον καὶ δι’ αὐτὸ ἔχω ἀντίρρησιν καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου. Ὅταν τὸ ἀπεδέχθην ἦτο ἡ χρονολογία σχεδὸν ἡ αὐτὴ μὲ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἠννόουν νὰ παύσουν αἱ ἐκτελέσεις.

§232Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Μέχρι σήμερον ἔχουν ἐκδοθῆ ἀποφάσεις καθ’ ὅλων σχεδὸν τῶν μισθωτῶν. Ἐὰν δὲν ἐκτελοῦνται αὗται, δὲν ἐκτελοῦνται κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ τῆς διατάξεως, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὸ σχέδιον νόμου, καθ’ ἣν ὅλαι αἱ ἀποφάσεις αἱ μὴ ἐκτελεσθεῖσαι εἶναι ἄκυροι. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη, ὅτι αἱ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀντικαθιστωμένης παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 2 ἐκδοθεῖσαι ἀποφάσεις ἀντικείμεναι εἰς τὰς διατάξεις τοῦ προηγουμένου ἄρθρου, ἀποβάλλουσι τὴν ἰσχύν των ἐφ’ ὅσον δὲν ἐξετελέσθησαν μέχρι τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου,. Αἱ ἐκτελεσθεῖσαι ὅμως ἀποφάσεις καὶ οἱ γινόμενοι συμβιβασμοὶ πρὸ τῆς 29 Σεπτεμβρίου, διατηροῦσι τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. Πᾶσα ἐκτέλεσις ἢ συμβιβασμὸς μετὰ τὴν 29ην Σεπτεμβρίου τοῦ 1928 εἶναι ἄκυροι καὶ διατάσσεται ἡ ἐπαναφορὰ τῶν πραγμάτων εἰς τὴν προτέραν κατάστασιν. Μειοψηφία διετυπώθη ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ἀραβαντινοῦ, τὸν ὁποῖον ἠκολούθησαν καὶ 2–3 ἄλλα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὁ ὁποῖος ἐν τῇ οὐσίᾳ ἦτο σύμφωνος.

§233Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα, μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὸν τύπον.

§234Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Προεβλήθη ἡ ἀντίρρησις, ὅτι ἦτο ἀντισυνταγματικὸν τὸ ἄρθρον. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ προβαλλομένη ἀντίρρησις, διότι δὲν πρόκειται περὶ προσβολῆς κεκτημένων δικαιωμάτων, ὥστε νὰ γεννηθῇ ζήτημα ἀντισυνταγματικότητος· τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Συντάγματος προστατεύει τὴν κινητὴν καὶ ἀκίνητον περιουσίαν. Θὰ ἠδύνατο μόνον νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ δευτέρου κεφαλαίου, περὶ διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν. Φρονῶ, ὅτι ἡ μόνη περίπτωσις ἀντισυνταγματικότητος ἐπὶ τῆς ὁποίας, θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ συζήτησις θεωρητική, θὰ ἦτο ἡ διάταξις τοῦ δευτέρου τούτου κεφαλαίου τῆς διαιρέσεως τῶν ἐξουσιῶν. Ἀλλ’ ἐν τῇ πράξει ἰδίως οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐξαιρετικοὶ νόμοι περὶ ἐνοικιοστασίου, ἔχουσι πλείστας διατάξεις καὶ ἰδίᾳ τοιαύτας, ὅτι καὶ ἐκδοθεῖσαι ἀποφάσεις ἐκτελοῦνται καὶ ἡ ἐπαναφορὰ τῶν πραγμάτων διατάσσεται μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν.

§235Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε, πραγματικῶς ἡ ἐπιτροπὴ εἰργάσθη εὐσυνειδήτως, διὰ νὰ περιωρίσῃ μερικὰ ἀτοπήματα τὰ ὁποῖα εἶχεν ὁ νόμος ὁ τροποποιούμενος. Ἀληθῶς ὑπεστήριξα καὶ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος, παρέμεινα, ὅμως μόνος μετὰ ἑνὸς ἢ δύο συναδέλφων μειοψηφῶν. Εἶναι ἡ ἄποψις ἡ αὐστηρῶς Συνταγματικὴ εἰς τὴν ὁποίαν καὶ πιστεύω, ὅτι ὅταν αἱ ἐκτελεσθεῖσαι ἀποφάσεις θεωροῦνται μὴ ἐκτελεσθεῖσαι, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία καταργεῖ αὐτὰς ταύτας τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις, διότι ἡ δύναμίς των ἔχει ἐξαντληθῆ πλέον, τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἀντισυνταγματικόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θεωρῶ τοῦτο οὐσιαστικῶς δίκαιον καὶ θὰ παρεκάλουν τοὺς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἀπέκρουσαν τὴν πρότασίν μου, νὰ δεχθῶσι μίαν τροπολογίαν ἡ ὁποία πρόκειται νὰ προστατεύσῃ πραγματικῶς, δηλαδὴ νὰ τηρῶσι τὸ κῦρος των αἱ ἀποφάσεις, προκειμένου περὶ ἰδιοκατοικήσεως καὶ νὰ μὴ προστατεύσῃ τὸν ἰδιοκτήτην, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ κερδίσῃ ἀνώτερον μίσθωμα· τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ὑποβάλλω.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς. (ἀναγινώσκει): «Αἱ ἐκτελεσθεῖσαι ὅμως ἀποφάσεις μετὰ τὴν 29ην Ὀκτωβρίου 1928 διατηροῦν τὸ κῦρος καὶ τὴν ἰσχύν των, ἐφ’ ὅσον ἤδη ἐγκατεστάθη ὁ ἰδιοκτήτης καὶ οἱ οἰκεῖοι του».

§237Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Σωστὸν εἶναι κ. Πρόεδρε, δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§238Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπὶ ποίου ἄρθρου γίνεται ἡ τροποποίησις;

§239Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου.

§240Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου δὲν εἴδομεν τί ἐκάμετε, κύριε ὑπουργέ.

§241Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἔγινε συζήτησις ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου.

§242Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑπάρχουν καὶ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ἀντιρρήσεις.

§243Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἴπετε τὴν γνώμην σας.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον εἶναι, ὅπως διετυπώθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§245Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εἴμεθα σύμφωνοι.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§247Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ εἰς τὴν παροῦσαν ἐθεωρήθη, ὅτι οἱ Κορίνθιοι οἱ ὁποῖοι ἔπαθον ἐκ τοῦ σεισμοῦ καὶ εὑρέθησαν, νὰ ἔχωσιν οἰκίαν, εἴτε ἐν Ἀθήναις, εἴτε ἀλλαχοῦ ὅπου ἰσχύει τὸ ἐνοικιοστάσιον, ἔχουν ἀνάγκην μιᾶς προστασίας οὐχὶ ἁπλῶς, διὰ στέγην, ἀλλὰ καὶ διὰ πόρου ζωῆς αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις. Δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὴν βάσιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις; Ἐὰν δὲν δέχεται τὴν βάσιν αὐτήν, τότε παρέχεται ἡ προστασία ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται. Ἐὰν δεχθῆτε αὐτὴν τὴν βάσιν κατ’ ἀνάγκην πρέπει, νὰ δεχθῆτε, ὅτι οἱ ἐκ Κορίνθου ἐλθόντες μετὰ τὸν σεισμὸν καὶ κατοικήσαντες ἐν Ἀθήναις, ἔχουσιν εἰς πᾶσαν στιγμὴν δικαίωμα στέγης ἐπὶ τῶν οἰκιῶν των.

§248Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Καὶ οἱ ἑκατομμυριοῦχοι ἀκόμη;

§249Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε βουλευτά, ὅταν ἕνας ἠναγκάσθη, νὰ φύγῃ ἐκ Κορίνθου καὶ τῶν σεισμοπλήκτων χωρίων καὶ νὰ ἔλθῃ μετὰ τὴν συμφορὰν εἰς Ἀθήνας, σημαίνει, ὅτι οὗτος δὲν δύναται πλέον, νὰ διαμείνῃ ἐκεῖ. Θὰ τοῦ ἀρνηθῆτε τὸ δικαίωμα στέγης; Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἑκατομμυριοῦχος. Δυστυχῶς δὲν δύναμαι, νὰ ἐξελέγξω ποῖοι εἶναι ἑκατομμυριοῦχοι καὶ ποῖοι δὲν εἶναι ἑκατομμυριοῦχοι. Αὐτὴ εἶναι περίπτωσις τὴν ὁποίαν δὲν δύνασθε ν’ ἀρνηθῆτε καὶ νὰ εἰπῆτε εἰς ἕναν παθόντα ὁ ὁποῖος ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν του, πήγαινε καὶ κάθησε ἀλλοῦ. Εἶναι ἄξιοι βεβαίως συμπαθείας καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κάθηνται μὲ ἐνοίκιον καὶ πρέπει, νὰ εὕρωμεν ἓν μέσον, νὰ προστατεύσωμεν καὶ ἐκείνους. Ἕν μέσον προστασίας αὐτῶν, ἔχει ὁ νόμος καθ’ ὅσον τοὺς δίδει τὴν διαφορὰν τοῦ ἐνοικίου τὴν ὁποίαν, θὰ πληρώσῃ τὸ ταμεῖον τοῦ ἐνοικιοστασίου.

§250Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Ἐπιτρέπετε; Ἠξεύρετε ποία εἶναι ἡ διαφορὰ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό; Τὸ ἐνοικιοστάσιον δὲν διατάσσει τὴν ἔξωσιν κανενός, ἀλλὰ δημιουργεῖ μίαν τάξιν ἀπόρων ἐνοικιαστῶν οἱ ὁποῖοι, διὰ νὰ πληρώνουν τὸ 12πλάσιον τοῦ προπολεμικοῦ ἐνοικίου ἐνισχύονται ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῶν ἐνοικιαστῶν. Ἀλλ’ ἐδῶ πρόκειται, νὰ ἐξωσθῇ ὁ ἄπορος ἐνοικιαστής.

§251Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δύνασθε, νὰ τὸ εἰπῆτε εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἔμεινεν, διὰ μίαν καταστροφὴν ἄστεγος καὶ δὲν δύναται οὐδὲ νὰ ἐργασθῇ;

§252Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Ἐὰν ἔχῃ εἰσόδημα ἄνω τῶν 10,000 δραχμῶν ἔχομεν ἓν τεκμήριον, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ.

§253Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ κύριε βουλευτά. Ὅταν ἔχῃ τις ἄνω τῶν 10.000 δραχμῶν καὶ ἔχει μίαν οἰκογένειαν πολυμελῆ, νομίζετε, ὅτι ἠμπορεῖ, νὰ ζήσῃ; Εὑρίσκω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀμελέτητον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς προστασίας τῶν παθόντων. Δὲν ἠμπορεῖτε, νὰ λείψητε ἀπὸ μίαν ὀρθὴν βάσιν. Ἡ ὀρθὴ ἡ βάσις εἶναι αὐτή· δὲν ἠμπορεῖτε εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἔφυγε ἀπὸ τὰ σεισμόπληκτα μέρη καὶ ἦλθεν ἐδῶ νὰ πάρῃ τὴν κατοικίαν του, δὲν ἠμπορεῖτε, νὰ τοῦ τὴν ἀρνηθῆτε.

§254Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Καὶ ἂν αὐτὸς εἶναι ἑκατομμυριοῦχος καὶ ὁ μισθωτής του ἄπορος;

§255Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅταν ἔχῃ 30.000 δραχ. τὸν μῆνα, ἀρνηθῆτε του, ὅταν ἔρχεται τὸ σῶμα καὶ τοῦ θέτει ἕνα ὅριον.

§256Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δηλαδὴ θέλετε, νὰ αὐξήσῃ τὸ ἔσοδον;

§257Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ν’ αὐξήσῃ ἔστω. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι ἠμπορεῖ, νὰ ζήσῃ ἕνας οἰκογενειάρχης, διότι ἔχει 10.000 δραχ. ἔσοδον, δὲν ἔχετε δίκαιον.

§258Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ποῖον ποσὸν νομίζετε, ὅτι δύναται, νὰ χαρακτηρίσῃ ἕνα εὔπορον; Ἡ ἐπιτροπὴ ὥρισεν ἓν ποσὸν 10.000 δραχ.

§259Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω τὸ ἑξῆς: Εἶσθε εἰς κρείσωνα θέσιν ἢ εἰς ὁμοίαν θέσιν μὲ ἐμέ, νὰ γνωρίζητε ποῖοι εἶναι οἱ πάσχοντες καὶ ἐὰν κάμητε τὴν δήλωσιν, ὅτι τοὺς προστατεύετε ἐπαρκῶς, ἐγὼ δὲν τὴν δέχομαι, ἐὰν νομίζετε σεῖς ὁ ὁποῖος εἶσθε γνώστης τῆς καταστάσεως.

§260Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, εἶμαι ἐν ἐπιγνώσει τῆς καταστάσεως, διότι εἶμαι κι’ ἐγὼ σεισμόπληκτος, ἀλλ’ εἶμαι μέλος καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισε καὶ νομίζει, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ προηγούμενον τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη ἐφαρμοσθῆ περιελάμβανε διάταξιν εἰς ἄκρον ἐπιζημίαν διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν Ἀθηνῶν, ἡ ἐφαρμογὴ δὲ αὐτῶν ἐν τοῖς δικαστηρίοις ἀπέδειξεν, ὅτι καὶ κακῶς ἐν πλείστοις ἐφηρμόσθη. Ἐνόμισε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τῆς ἐπεβάλετο, ἵνα φέρῃ μίαν ἐξίσωσιν τῶν πραγμάτων καὶ τῶν καταστραφέντων ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν Ἀθηνῶν, νὰ ἐξεύρῃ μίαν λύσιν ἡ ὁποία νὰ συμβιβάζῃ τὰ διεστῶτα. Ἡ λύσις λοιπὸν τὴν ὁποίαν ἐξεῦρεν εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη καὶ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή. Ἐὰν σεῖς νομίζετε, ὅτι αἱ 10.000 δρχ. τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ παρεδέχθη ὡς ἔσοδον, ἵνα χαρακτηρισθῇ τις, ὡς πλούσιος εἶναι ὀλίγαι, τότε δυνάμεθα ν’ αὐξήσωμεν τὸ ἔσοδον κατά τι.

§261Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχει δίκαιον ἀπολύτως ὁ κ. Τσαλδάρης.

§262Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν θέλω, νὰ σᾶς θέσω εἰς δύσκολον θέσιν πρὸς τὰς Κυβερνητικάς σας ἀντιλήψεις καὶ πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις σας, ὡς ἀντιπροσώπου τῆς Κορινθίας. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι, χωρὶς νὰ παύσω νὰ σέβωμαι καὶ τὰς Κυβερνητικάς σας ἀντιλήψεις, νὰ μὴ εἴπω, ὅτι δὲν ἀποβλέπει τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν προστασίαν τῶν Κορινθίων.

§263Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀποβλέπει εἰς τὴν προστασίαν τῶν σεισμοπαθῶν, ὄχι ὅλων τῶν Κορινθίων.

§264Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀφίσατε, νὰ σᾶς ἐξηγήσω, διατὶ δὲν προστατεύει.

§265Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀκούω.

§266Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λοιπὸν θὰ τεθῇ εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον μία διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἐκ τῶν σεισμοπλήκτων μερῶν ἐρχόμενοι καὶ κατοικοῦντες εἰς τὰ μέρη ὅπου ὑπάρχει τὸ ἐνοικιοστάσιον ἔχουν ἐν πρώτοις, ἀπολύτως, ἄνευ περιορισμοῦ τινος, δικαίωμα ἰδιοκατοικήσεως.

§267Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ἔχομεν.

§268Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τοῦτο δὲν τὸ ἔχετε.

§269Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι μόνον δικαίωμα ἰδιοκατοικήσεως, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐκμεταλλευθοῦν ὅλα τὰ πατώματα τῆς αὐτῆς οἰκίας.

§270Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν τὸ ἔχετε.

§271Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀναγνώσατέ το παρακαλῶ κ. συνάδελφε.

§272Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἰδοὺ τί λέγει (ἀναγινώσκει).

§273Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ προτείνω νὰ τεθῇ «ἐβλάβησαν οὐσιωδῶς».

§274Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἰδιοκατοικήσεως εἶναι ἄλλο.

§275Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Τώρα θὰ τὰ λύσετε αὐτά; Προσπαθῆτε νὰ καταστήσητε μίαν ὑπόθεσιν ἀσυμπαθῆ διὰ τρία ἄτομα; Ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς καὶ τὸ ἐνοικιοστάσιον δὲν εἶναι προσωπογραφίαι.

§276Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ λυποῦμαι, διότι ὁ κ. βουλευτὴς εὑρίσκεται ἐν ἀγανακτήσει καὶ δὲν μοῦ ἐπιτρέπει, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅτι ἡ διάταξις δὲν ὑπάρχει, διότι ὁμιλεῖτε περὶ ἐκείνων τῶν ὁποίων κατεστράφη ἡ οἰκία. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἕνας π. χ. ἰατρός, ἕνας δικηγόρος, ἕνας ἔμπορος, ὅστις λόγῳ τοῦ σεισμοῦ δὲν δύναται, νὰ ἐξασκήσῃ ἐν Κορίνθῳ τὸ ἐπάγγελμά του, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἔχῃ δικαίωμα οὗτος νὰ ἰδιοκατοικήσῃ καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν εἶχεν ἐν Κορίνθῳ ἰδίαν οἰκίαν, ἀλλ’ ἦτο μισθωτής;

§277Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Δὲν τοῦ ἀρνεῖται, ἀλλὰ τοῦ δίδει ὁλόκληρον τὸ σπίτι.

§278ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι προστατεύονται πρῶτον οἱ ἔχοντες ἐκεῖ οἰκίαν καὶ δεύτερον οἱ κατοικοῦντες ἐκεῖ ὡς μισθωταί.

§279Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ἀναγιγνώσκει) «κατοικοῦντες εἰς οἰκίαν ὑπὸ μίσθωσιν». Ἄρα ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔρχεται ἐδῶ ἢ θὰ εἶχε δικό του σπίτι ἐκεῖ, ἢ θὰ εἶναι μισθωτὴς ἐδῶ.

§280Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπίσης δὲν εἶναι δικαιολογημένος ὁ περιορισμός, ὅστις ἐτέθη περὶ τῶν ἐσόδων τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ ἐνοικιαστοῦ. Ἡ προστασία τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἀλλ’ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει, ἐγὼ εἶμαι μία μειοψηφία.

§281Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Συντάσσομαι καὶ ἐγὼ μὲ τὴν μειοψηφίαν τοῦ κ. Τσαλδάρη, ὅτι προκειμένου περὶ ἰδιοκτησίας δὲν δέχομαι τὴν τροποποίησιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§282Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Ὅταν πρόκειται περὶ ἰδιοκατοικήσεως, πρέπει νὰ εἶναι ἐλευθέρα καὶ νὰ μὴ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψει τὸ μίσθωμα πόσον εἶναι.

§283Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Αἱ συμβάσεις εἶναι ἔγκυροι.

§284Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐφ’ ὅσον σεβόμεθα τὰς ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων σεβόμεθα καὶ τὰς συμβάσεις αἱ ὁποῖαι ἀπ’ εὐθείας ἐγένοντο διὰ συμβολαίων.

§285Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Νὰ ὑπαχθοῦν ὅμως εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, διότι πολλοὶ λόγῳ ἀνάγκης ἔκαμον συμβάσεις μὲ τετραπλάσιον μίσθωμα.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατ’ ἄρθρον ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 4½ μ. μ. (Ὥρα 8.30′ μ. μ.)