1928.12.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32α

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. γραμματεύς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ταλιαδοῦρος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Παναγ. Βαβύλη κατοίκου Τρικκάλων κατὰ τοῦ σχολάρχου τοῦ 2ου Ἑλληνικοῦ σχολείου Τρικκάλων καὶ παρακαλεῖ νὰ σταλῇ αὕτη εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων. — Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει καὶ συνιστᾷ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Παληουρίου Καρδίτσης ζητούντων ἀναβολὴν εἰσπράξεως δημοσίων φόρων λόγῳ τῆς ἐπελθούσης ἐπὶ διετίαν συνεχοῦς καταστροφῆς τῶν σπαρτῶν ἐκ τῆς ἀκρίδος καὶ ξηρασίας. — Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Η. Τσεριώνης, καταθέτει ἀναφορὰν φορολογουμένων κατοίκων Ἀμαλιάδος δι’ αὐθαίρετον ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 1320 «περὶ φορολογίας οἴνου» εἰς βάρος των, παρὰ τὰς ἐναντίας διαταγὰς τοῦ ὑπουργείου. — Οἱ βουλευταὶ Ἰωαννίνων κ. κ. Δ. Μπότσαρης, Π. Φλῶρος, Κ. Κατσαδήμας, Α. Λούλης καὶ Σ. Σταυρόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου ἐργατῶν βυρσοδεψῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ζητούντων νὰ τύχουν τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀποζημιώσεως λόγῳ εἰσαγωγῆς μηχανημάτων. — Ὁ σύνδεσμος τῶν ἐν Ἀθήναις, Πειραιεῖ καὶ περιχώροις σταθμῶν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ὑποβάλλει ὑπόμνημα παρακαλῶν ὅπως κατὰ τὸν διακανονισμὸν τῶν μεταξὺ Κράτους καὶ Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρίας διαφορῶν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐν αὐτῷ ἀναφερόμενα αἰτήματα αὐτῶν. — Ὁ ἐν ἀποστρατείᾳ συνταγματάρχης πεζικοῦ Χιονάκος Ἠλίας, ὑποβάλλει ἀναφορὰν περὶ ἐπανορθώσεως ἀδικήματος ὑπὸ τοῦ συσταθέντος μεγάλου συμβουλίου περὶ ἐπαναφορᾶς ἀποστράτων ἀξιωματικῶν θέσαντος αὐτὸν εἰς τὸν γʹ πίνακα. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Νεμέας, ἐκφράζει τὴν εὐχήν, ὅπως τὸ δικαστικὸν νομοσχέδιον «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος τῶν πταισματοδικείων» ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὸ πρωτοδικεῖον Κορινθίας. — Οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι τοῦ πρωτοδικείου Ρεθύμνης παρακαλοῦν ὅπως εἰς τὸ Ν. Δ. περὶ ἀμίσθων δικαστικῶν κλητήρων προστεθῇ διάταξις περὶ προσμετρήσεως τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἀμίσθου κλητῆρος ὡς συνταξίμου. — Οἱ φοιτηταὶ καὶ φοιτήτριαι δημόσιοι ὑπάλληλοι πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀπαγορεύοντος τὴν φοίτησιν εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Πρώτης διαμαρτύρεται διὰ τὰς καταβαλλομένας ἐνεργείας ὑπό τινων ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι προσπαθοῦν νὰ ματαιώσουν τὴν μεταφορὰν τῆς ὑποδιοικήσεως τοῦ σταθμοῦ Ἀγγίστης. — Ὁ ἀγροτικὸς πολιτικὸς σύλλογος Δράμας διαμαρτύρεται ἐκ μέρους τῶν καπνοπαραγωγῶν, διότι δὲν εἰσηκούσθησαν αἱ διαμαρτυρίαι των ὑπὲρ ἀπαλλαγῆς ἐκ τῶν προστίμων τῶν ἐλλειμματιῶν καπνοπαραγωγῶν. — Οἱ καλλιεργηταὶ τοῦ ἀγροκτήματος Παναγιᾶς, διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεων Ἄρτης, ἥτις ἐκδικάσασα τὸ ἀγρόκτημα τοῦτο ἐξέδωκε ἀπόφασιν παράνομον. — Οἱ καπνοπαραγωγοὶ Πήλου παρακαλοῦν, ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς καλλιεργείας καπνοῦ εἰς τὰς Κυκλάδας» προστεθῇ ἄρθρον ἐπιτρέπον τὴν ἐφετεινὴν καλλιέργειαν, καθόσον ὑπέστησαν μεγάλας δαπάνας δι’ ἐνοικιάσεις ἀγρῶν κλπ. — Ὁ συνεταιρισμὸς καπνοκαλλιεργητῶν Γαλατᾶ Κρήτης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἀπαγόρευσιν τῆς καπνοφυτείας εἰς τὸν νομόν των. — Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Κερκυραίων καὶ ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος θεωροῦν τὸ ὑποβληθησόμενον νομοσχέδιον περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἀγροτικῆς πίστεως ὡς καταστρεπτικὸν διὰ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν. — Τὸ χρηματιστήριον Ἀθηνῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἀντιπροσωπευθῇ καὶ αὐτὸ εἰς τὴν Γερουσίαν. — Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Κ. Σῖμος τηλεγραφεῖ ἐκ Μιτυλήνης, ὅτι κατόπιν τῆς πραγματοποιήσεως τῆς μειώσεως τοῦ τόκου τῶν ὁμολογιῶν ἀνταλλαξίμων τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρῴου δι’ ἐκδόσεως νέας σειρᾶς ὁμολογιῶν, ἀτονεῖ πλέον ἡ τιμὴ τῆς λίρας, ἐφ’ ἧς διεκανονίσθη ἡ πληρωμὴ τῶν δικαιούχων τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρῴου καὶ ἐπιβάλλεται, ὅπως ἰσχύσῃ διὰ τὰς ἐπαναρχιζομένας πληρωμὰς ἡ τιμὴ τῆς τελευταίας ἑρμηνείας τοῦ νόμου περὶ σταθεροποιήσεως. — Ἡ πανελλαδικὴ ὁμοσπονδία ἐργατῶν ἠλεκτρισμοῦ μεταφορῶν καὶ φωταερίου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ κανονισμοῦ. — Ὁ σύνδεσμος δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων Καβάλλας, ὑποβάλλει τὴν εὐχήν, ὅπως εἰς τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας προσληφθῶσι καὶ συγγραφεῖς δημοσίου δικαίου. — Ὁ πρόεδρος τῶν προσφύγων κοινότητος Σταυροῦ, ὑποβάλλει αἴτησιν ἐπὶ διαφόρων αἰτημάτων των καὶ παρακαλεῖ ὅπως γίνουν ἀποδεκτά. — Ὁ πρόεδρος τῶν προσφύγων Βιτάστης διερμηνεύει τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς μεταφορᾶς τῆς ἕδρας Ζίχνης εἰς Ἄγγιστα. — Ἡ ἕνωσις καπνεργατῶν «Ἡ Πρόοδος» Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ψιφίσματα εἰς τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται διάφορα αἰτήματά των ὧν ζητεῖ τὴν ἀποδοχὴν καὶ ἐκτέλεσιν. — Τὸ ἐπαγγελματικὸν καὶ βιοτεχνικὸν ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ τοῦ τρόπου τῆς πωλήσεως γάλακτος καὶ τῆς διώξεως τῆς νοθείας. — Ὁ σύλλογος τῶν δικαστικῶν κλητήρων Πειραιῶς δι’ ὑπομνήματος ὑποβάλλει πίνακα τιμολογίου τῶν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν αὐτῶν ἀνηκουσῶν ἐργασιῶν καὶ παρακαλεῖ νὰ καταστῇ τοῦτο νόμος τοῦ Κράτους. — Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν γεωργῶν Φλωρίνης παρακαλοῦν ὅπως διαταχθῇ τὸ ἐκεῖ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ παραδώσῃ καὶ ἄλλα 60 οἰκήματα διὰ τὰς οἰκογενείας ἰσαρίθμων γεωργῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπομένουν ἄνευ στέγης. — Ὁ σύλλογος τῶν Μακεδονομάχων Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλεῖ ὅπως γίνουν δεκτὰ τὰ πρὸ πολλοῦ ὑποβληθέντα αἰτήματά του. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Φλαμπουριᾶς, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἱδρύσεως σχολείων. — Ὁ πρόεδρος τοῦ συμβουλίου τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐπαρχιῶν Πόντου, παρακαλεῖ ὅπως μὴ παραγνωρισθῇ ὁ ἑλληνισμὸς τῆς Ρωσσίας, δικαιούμενος νὰ ἐκλέξῃ καὶ αὐτὸς ἀντιπρόσωπον ἐν τῇ Γερουσίᾳ. — Τὸ γεωργικὸν ταμεῖον Ἐπανωμῆς διὰ ψηφίσματός του ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματα καὶ παρακαλεῖ ὅπως ἐξετασθῶσι ταῦτα εὐμενῶς. — Ὁ δικαστικὸς κλητὴρ Νικόλαος Τσάρας δι’ αἰτήσεώς του παρακαλεῖ ὅπως τῷ ἀπονεμηθῇ ἀνάλογος σύνταξις ὡς ἔχων 35ετῆ ὑπηρεσίαν. — Οἱ πρόσφυγες τοῦ συνοικισμοῦ Πανδηλίου καὶ Νέας Ζώνης Σερρῶν διαμαρτύρονται διότι δὲν τοῖς παρεχωρήθησαν μερικὰ ἀκόμη στρέμματα γῆς καὶ αἰγοπρόβατα διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ συντηρηθῶσιν εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη ὅπου διαμένουν. — Τὸ ἐπαγγελματικὸν καὶ βιοτεχνικὸν ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως ἐκπροσωπηθῇ ἐν τῇ Γερουσίᾳ καὶ ἡ ἐπαγγελματοβιοτεχνικὴ τάξις. — Οἱ καπνεργάται Πραβίου διαμαρτύρονται, διότι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ εἴσοδος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀεργίας εἰς τὸ ὑποκατάστημα Τ.Α.Κ. — Τὸ συνδικάτον ἐργατῶν ἐπισιτισμοῦ, ὑποβάλλει ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν ἐπίλυσιν τῶν ἐν αὐτῷ διαλαμβανομένων αἰτημάτων των. — Ὁ ἐν τιμητικῇ ἀποστρατείᾳ ταγματάρχης τοῦ πεζικοῦ Νικόλαος Κεφαλλωνίτης, ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ ἀπονομῆς ἠθικῆς ἀμοιβῆς ἐπὶ διακεκριμένῃ πράξει κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1920–22. — Ὁ πρόεδρος τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Γεννιτσῶν, παρακαλεῖ ὅπως τοποθετηθῇ εἰς τὴν πόλιν των τμῆμα στρατοῦ διὰ νὰ προσδώσῃ ζωὴν εἰς τὴν πόλιν ταύτην καὶ συμβάλῃ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν αὐτῆς. — Οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων Μεσοποταμίας, Καλοχωρίου κ. λ. π. περιφερείας Καστορίας παρακαλοῦν ὅπως εἰς τὴν κωμόπολιν Μεσοποταμιᾶς ἱδρυθῇ εἰρηνοδικεῖον. — Ὁ πρόεδρος τῶν ἁλιέων Στυλίδος καταγγέλλει τοὺς ἀδελφοὺς Καπετανάκη ἰδιοκτήτας ἀνεμοτρατῶν, ὅτι κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου ἁλιεύουσιν ἐντὸς τοῦ κόλπου τῆς Στυλίδος δι’ ἀπηγορευμένων μηχανημάτων. — Οἱ ἐν Θεσσαλονίκῃ ὑπηρετοῦντες ἀναπληρωταὶ κλητῆρες παραπονοῦνται, διότι δὲν κατεβλήθησαν αἱ ἀποδοχαί των ὡς δοκίμων τοιούτων. — Τὸ σωματεῖον καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν Βόλου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐπιδεικνυομένην ἀνεκτικότητα τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῶν καπνεμπόρων. — Καπνεργάται τοῦ χωρίου Μιδαρὲ–Τσιφλίκ, διαμαρτύρονται κατὰ τῶν πιεστικῶν μέτρων τῆς ἀστυνομίας. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Κορακιάνας Κερκύρας, παρακαλεῖ ὅπως μὴ ψηφισθῇ τό νομοσχέδιον περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἀγροτικῆς πίστεως. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Μαχαίρας καταθέτει αἴτησιν τῶν ὑφαλοχρωματιστῶν, ματσακονιστῶν καὶ λεβητοκαθαριστῶν ἀτμοπλοίων παρακαλούντων ὅπως ψηφισθῇ Ν. Δ. διὰ τὴν ἐφαρμογὴν καὶ εἰς τὰ μέλη τῆς ἑνώσεώς των ἀτομικοῦ βιβλιαρίου. — Ὁ ἐνοριακὸς κλῆρος Μεραμβέλου πενόμενος παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ διαβαθμίσεως τοῦ κλήρου. — Ἡ ἕνωσις ἐμποροϋπαλλήλων Καβάλλας διὰ ψηφίσματος ὑποβάλλει ὑπόμνημα καὶ παρακαλεῖ ὅπως τύχουν προσοχῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὰ ἐν αὐτῷ περιλαμβανόμενα αἰτήματά των. — Τὰ μέλη τῆς Ἀρμενικῆς ἐπιτροπῆς Ἀταλάντης, παρακαλοῦν ὅπως καὶ ὁ λιμήν των συμπεριληφθῇ εἰς τὰς ἀγόνους γραμμὰς τοῦ Κράτους. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λούλης, ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ σωματείου ἀρτεργατῶν Πειραιῶς διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦν ὅπως γίνουν ἀποδεκτὰ τὰ ἐν αὐτῇ ἀναφερόμενα αἰτήματά των. — Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ διατάγματος περὶ διαλύσεως αὐτοῦ. — Οἱ ἐν τῇ γεωργικῇ σχολῇ Μεσσαρᾶς Κρήτης μετεκπαιδευόμενοι διδάσκαλοι, ὑποβάλλουν παράκλησιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου τῶν γεωργικῶν σχολείων. — Ὁ Φ. Διπλαράκης καὶ Α. Στάθης, ὑποβάλλουν ὑπόμνημα μετὰ δικογραφίας διὰ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης περὶ ἀναθεωρήσεως τῆς δίκης καὶ προσκλήσεως τῶν δικαιούχων. — Ὁ Φ. Διπλαράκης καὶ Β. Μίχελας καταθέτουν ὑπόμνημα μετὰ σχετικῆς αἰτήσεως διὰ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης περὶ προσκλήσεως μαρτύρων καὶ δικαιούχων διὰ τὴν συζήτησιν τῆς ὑποθέσεως. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 2.300.000 διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου Βόλου». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 18 Σεπτεμβρίου 1928 «περὶ συστάσεως συμβουλίου οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν». Οἱ κ. κ. Ι. Κανναβὸς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλουν νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ καθορισμοῦ πόρων ταμείου ἀντιφυλλοξηρικῆς ἀμύνης». Οἱ κ. κ. Π. Πετρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλουν τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Δεκεμβρίου 1924 ψηφίσματος τῆς Δʹ συντακτικῆς συνελεύσεως τῶν Ἑλλήνων, περὶ ἀνακρίσεως καὶ ἐκδικάσεως ἀδικημάτων τινῶν ὑπὸ τῶν ἐφετῶν, ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη τοῦτο διὰ τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουνίου 1925 ψηφίσματος τῆς αὐτῆς συνελεύσεως. 2) Περὶ τροποποιήσεως καὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας διατάξεών τινων τῶν δύο ὡς ἄνω ψηφισμάτων τῆς 16 Δεκεμβρίου 1924 καὶ 11 Ἰουνίου 1925· καὶ 3) Περὶ καταργήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἄρθρων 17 καὶ 18 τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος». Ὁ κ. Π. Πετρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης), ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου ΓΥΠΓʹ (3483) τοῦ 1909 περὶ συγγραφικῶν δικαιωμάτων τῶν θεατρικῶν συγγραφέων· καὶ 2) Περὶ τῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος παραχωρουμένων ὑποθηκῶν ἐπὶ ἀκινήτων ἐν ταῖς νέαις χώραις. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Ἀναστασιάδης, Σ. Ταλιαδοῦρος, Γ. Ροδόπουλος, Ν. Γαρδικιώτης, Ι. Κουτσίνας κ.λ.π. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βιομηχανικῆς πίστεως». Ὁ κ. Ι. Κανναβὸς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τῶν παρὰ τῇ διευθύνσει ἀνταλλαγῆς λειτουργούντων γνωμοδοτικῶν συμβουλίων καὶ συστάσεως μιᾶς μόνης γνωμοδοτικῆς ἐπιτροπῆς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαοικονόμου, Ι. Μουντζουρίδης, Ι. Παπαφλέσσας κ.λ.π. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν γενομένων μετὰ τὴν 7ην Νοεμβρίου 1920 ἀνακλήσεων κ.λ.π. ἀπομακρυνθέντων ὁπλιτῶν χωροφυλακῆς». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸν νόμον περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικῶν προαγωγῶν καὶ 2) Περὶ συστάσεως γενικῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν σχολῶν. Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 14 Ἰουλίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἱδρύσεως ταμείου προνοίας ἐλαιοπαραγωγῶν Κεφαλληνίας· καὶ 2) Περὶ ἐγκρίσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας γενομένης μισθώσεως οἰκήματος πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν ὑπηρεσιῶν ἀποζημιώσεως δικαιούχων ἀνταλλαξίμων. Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βιομηχανικῆς πίστεως». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως ὡς ἔχῃ τοῦ Ν. Δ. τῆς 14)6)28 περὶ ἐπιβολῆς φορολογίας ὑπὲρ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Κιάτου». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως ἐπιθεωρήσεως σωμάτων στρατοῦ». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 9 Δεκεμβρίου 1927 ὑπογραφείσης ἐν Γενεύῃ συμφωνίας περὶ τροποποιήσεως τοῦ σχεδίου πληρωμῶν ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1922 τοῦ ἀφορῶντος τὴν Ἑλληνοβουλγαρικὴν μετανάστευσιν». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αʹ) «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1917 περὶ ἰδιότητος ἐποπτείας καὶ ἐλέγχου τῆς Ἑλληνικῆς γεωργικῆς ἑταιρίας» καὶ βʹ) τοῦ Ν. Δ. τῆς 19)9)26 «περὶ αὐξήσεως χορηγουμένης ἐτησίας τακτικῆς συνδρομῆς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γεωργικὴν ἑταιρίαν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Γιαμούζης καὶ Δ. Δημάδης, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἀπὸ 28)8)25 νομοθετικοῦ διατάγματος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§3Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ βραδύτης, κ. Πρόεδρε, μεθ’ ἧς ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐξαγάγει τὰς ἐργασίας της, μὲ ἀναγκάζει νὰ συστήσω εἰς ὑμᾶς ἵνα συστήσητε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ διεξαγάγῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὰς ἐργασίας αὐτῆς ἐπὶ ὡρισμένων νομοσχεδίων καὶ δὴ τῶν περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, περὶ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, περὶ ὁριζοντίου ἰδιοκτησίας, περὶ μετατροπῆς ποινῶν, περὶ ἐπεκτάσεως δικαιοδοσίας πταισματοδικῶν, περὶ ἐπιθεωρήσεως κατωτέρων δικαστικῶν, περὶ καταργήσεως ἑρμηνευτικῶν νόμων καὶ περὶ νομίμου μοίρας, ἵνα μὴ βραδύνῃ ἡ Βουλὴ πρὸ τῶν ἑορτῶν νὰ συζητήσῃ τὰ νομοσχέδια ταῦτα.

§4Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ μομφὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐναντίον τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμος. Ἐκ τῶν 50 νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα μᾶς ὑπέβαλεν ὁ κ. ὑπουργός, τὰ 30 τὰ ἀπεστείλαμεν ὀπίσω διότι ἦσαν ἀντισυνταγματικῶς κατηρτισμένα. Ἑπομένως ἐὰν ἡ ὑπηρεσία σας τὰ ὑπέβαλλε κακῶς, δὲν πταίει ἡ ἐπιτροπή.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἀπηύθυνε μομφὴν, ἀλλὰ ἁπλῶς παρεκάλεσεν ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ συντομεύσῃ τὰς ἐργασίας της.

§6Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπέρασαν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἐπὶ τοῦ σημειώματος τούτου τὸ ὁποῖον θὰ ἀποστείλλω νὰ προτιμήσῃ εἰς τὰς ἐργασίας της τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργός.

§8Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐπέρασαν ὅλα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τόσο τὸ καλλίτερον. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν. Ὁ κ. Χαβίνης ἐπὶ ἀναφορᾶς φοιτητῶν ὑπαλλήλων.

§10Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἴπομεν ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ νὰ διαγραφῇ διότι ἐπισήμως ἐδηλώθη εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ τοιοῦτον μέτρον.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται. Ὁ κ. Μόδης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Φλωρίνης.

§12Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐπὶ μιᾶς καταστάσεως πραγμάτων, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ ἐν συνεχείᾳ τῆς περιφήμου ἢ διεθνοῦς, ἂν θέλετε, συμβάσεως Καραμάνου–Τρακάκη. Διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς δηλονότι εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, νὰ παραχωρήσῃ εἰς τοὺς πρόσφυγας τοὺς ἐκεῖ γεωργικῶς ἐγκατεστημένους, ὡρισμένον ἀριθμὸν γαιῶν, τὰς ὁποίας ἀκόμη δὲν παρεχώρησεν. Ἕνεκα τούτου ἔχουν δημιουργηθῆ πλεῖσται προστριβαὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ γεωργῶν, μεταξὺ ἐποικισμοῦ καὶ ὑπηρεσίας Πρεβέζης καὶ εἰς τὰς προστριβὰς αὐτὰς παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ἵνα δώσῃ τέρμα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§14Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἡ κατάστασις αὐτὴ κ. πρόεδρε, δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τὴν Φλώριναν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Βέρροιαν. Πρέπει νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, διὰ νὰ μάθουν ἐπιτέλους αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ποῦ θὰ κατοικήσουν.

§15Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς δικηγορικοῦ συλλόγου Καρπενησίου.

§17Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Πρόκειται κ. ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ Πρωτοδικείου Καρπενησίου. Ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος ὑπάρχουν καὶ δύο ἐπερωτήσεις, μία ἰδική μου καὶ ἡ ἄλλη τοῦ κ. συναδέλφου ἐξ Ἀγρινίου. Ἐγὼ θὰ συναινοῦσα νὰ μὴ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς σημερινῆς ἀναφορᾶς μου καὶ νὰ περιορισθῶμεν πάντες νὰ ὁμιλήσωμεν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων συγχωνευομένων καὶ τοῦτο ἐν’ ᾗ περιπτώσει θὰ ἐδέχετο ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μείνῃ ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα, νὰ μὴ συνταχθῇ δηλαδὴ σχετικὸν μισθωτήριον συμβόλαιον, μέχρις ὅτου ἔλθῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων τούτων.

§18Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἄς ἀναπτύξῃ ὁ κ. συνάδελφος τὴν σύστασιν.

§19Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἔχω πληροφορίας καὶ κάθε ἡμέραν λαμβάνω τοιαύτας, ὄχι προερχομένας ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, ἀλλ’ ἀπὸ ἀπείρως ἐγκυρωτέραν πηγὴν ἀπὸ τὸν τόπον, ἀπὸ τὴν πόλιν Δῆλον, καὶ μάλιστα ἀπὸ σύσωμον τὸ Καρπενήσιον δηλαδὴ ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῆς κοινότητος Καρπενησίου, ἀπὸ τὸν ἐμπορικὸν σύλλογον, ἀπὸ τὸν δικηγορικὸν σύλλογον καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν πόλιν αὐτὴν ὡς εἶπον καὶ αἱ ὁποῖαι πληροφορίαι εἶναι ἐγκυρώτεροι ἀπὸ οἱασδήποτε πληροφορίας, διότι δίδονται ἀπὸ ἐκείνους ποῦ γνωρίζουν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὰ πράγματα καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποστοῦν τὰς συνεπείας ἐκ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης λύσεως τοῦ ζητήματος τοῦ καταστήματος τοῦ πρωτοδικείου Καρπενησίου. Ὅπωσδήποτε ἐλέγχονται ἀκριβεῖς ἢ τουλάχιστον πιθανολογοῦνται ἐκ τῶν ἐγγράφων τῶν ὑπαρχόντων εἰς τὸν φάκελλον.

§20Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κατετέθη ὁ φάκελος.

§21Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἰδοὺ δὲ αὗται. Εἰς τὸ Καρπενήσιον καὶ τὸ πρωτοδικεῖον καὶ ἡ εἰσαγγελία εἶναι εἰς δύο διάφορα οἰκήματα. Τοῦτο δὲν ἔπρεπε νὰ συμβαίνει, διότι τὸ πρωτοδικεῖον καὶ ἡ εἰσαγγελία τοῦ Καρπενησίου ἔχουσι ὀλίγας ὑποθέσεις, διότι ἡ περιφέρειά των εἶναι περιωρισμένη, περιλαμβάνει μία μόνον ἐπαρχίαν καὶ ταύτην φιλήσυχον καὶ ἄνευ ἐμπορικῆς κινήσεως σοβαρᾶς, κατὰ συνέπειαν θὰ ἠδύνατο νὰ περιληφθῶσι εἰς ἕνα μόνον οἴκημα. Τοῦτο λαμβάνει ὑπ’ ὄψει ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ εἰσαγγελικοῦ καταστήματος καὶ ἔχων ἀνάγκην τοῦ οἰκήματος τούτου πρὸς ἰδιοκατοίκησιν, ὑπέβαλε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης μίαν πρότασιν καὶ ἐζήτησε νὰ τοῦ ἀποδοθῇ τὸ οἴκημα αὐτὸ μεταφερομένης τῆς εἰσαγγελίας εἰς τὸ κατάστημα τοῦ Πρωτοδικείου ἔχοντος ἀνάλογα διαθέσιμα δωμάτια, ἰσχυριζόμενος καὶ πολὺ δικαίως, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, θὰ ἐπήρχετο μία οἰκονομία εἰς τὸ δημόσιον 100 χιλιάδων δραχμῶν περίπου, διότι τὸ δημόσιον δὲ θὰ ἐπλήρωνε πλέον ἐνοίκιον, διὰ δύο καταστήματα. Ἀκόμη δὲ θὰ μποροῦσε νὰ καταργήσῃ τὸ δημόσιον τὴν μίαν ἐκ τῶν δύο θέσεων τῶν γραμματέων, διότι εἷς γραμματεὺς θὰ ἐπαρκοῦσε καὶ διὰ τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ διὰ τὴν Εἰσαγγελίαν, ὡς ἐπίσης, θὰ ἠδύνατο νὰ ὀλιγοστεύσῃ καὶ τοὺς γραφεῖς. Ἐξ ἄλλου δὲ ἡ τοιαύτη κοινὴ ἐγκαθίδρυσις τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, θὰ διηυκόλυνε δικαζομένους καὶ δικάζοντας. Τὴν πρότασιν αὐτὴν τὸ ὑπουργεῖον τὴν διεβίβασεν εἰς τὰς ἀρχὰς Καρπενησίου καὶ δὲν ἐγένετο δεκτή. Ἐὰν αὕτη δὲν ἀντέκειτο εἰς τὸ συμφέρον τοῦ κ. εἰσαγγελέως Καρπενησίου... Δυστυχῶς ὅμως δὲν συνέφερεν αὐτὴ ἡ πρότασις τὸν εἰσαγγελέα τοῦτον, διότι αὐτός, ἐὰν ἐγίνετο δεκτὴ ἡ πρότασις θὰ ἔχανε δωρεὰν ἰδιοκατοίκησιν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου, διότι τὸ κατάστημα τῆς εἰσαγγελίας τὸ ἐχρησιμοποίει ὁλόκληρον πρὸς ἰδίαν κατοίκησιν καὶ ἡ εἰσαγγελία ἦτο εἰς δύο δωμάτια ἰσόγεια ἢ ὑπόγεια. Δι’ αὐτὸ ἐσκέφθη καὶ ἀπεφάσισεν ὁ κύριος αὐτὸς ν’ ἀντιδράσῃ κατὰ τῆς ῥηθείσης μεταθέσεως ἡ ὁποία δὲν τὸν συνέφερε καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιδράσῃ ἀπ’ εὐθείας νὰ παραστήσῃ, δηλαδὴ ὅτι ἡ εἰσαγγελία δὲν ἐχώρει στὸ πρωτοδικεῖον, διότι θὰ συνελαμβάνετο ἐπ’ αὐτοφόρῳ, ὅτι ἐξηπάτα τὸ δημόσιον, ἔκαμε κἄτι ἄλλο πλάγιον, ἀπατηλὸν καὶ αὐτό, ἀλλὰ κἄπως κεκαλυμμένον ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σοφίζονται καὶ κάνουν, διὰ νὰ ζημιώνουν τὰ δημόσια συμφέροντα, οἱ τοιούτου εἴδους εἰσαγγελεῖς, προσεπάθησε δηλαδὴ νὰ παραστήσῃ, ὅτι τὸ κατάστημα τοῦ πρωτοδικείου ἦτο ἑτοιμόρροπον, ψευδὲς τοῦτο ἀπόδειξις δὲ εἶναι, ὅτι τὸ εἶχε τόσα χρόνια στὸ Καρπενήσι εἰσαγγελία καὶ δὲν εὕρισκεν, ὅτι ἦτο ἑτοιμόρροπον τὸ κατάστημα αὐτό. Μόλις ἐπρόκειτο ὅμως, νὰ μετατεθῇ ἡ Εἰσαγγελία εἰς αὐτὸ καὶ νὰ χάσῃ τὸ σπίτι εἰς ὃ δωρεὰν ἐκατῴκει, τότε κατέβασε τὸ μυαλό του, ὅτι τό προτοδικειακὸν κατάστημα εἶναι ἑτοιμόρροπον. Θὰ ἴδητε μέσα εἰς τὸν φάκελλον, ὅτι μόλις ὑπεβλήθη ἡ αἴτησις νὰ μεταφερθῇ ἡ Εἰσαγγελία εἰς τὸ πρωτοδικεῖον, τότε εἶπεν οὗτος, ὅτι εἶναι ἑτοιμόρροπον τοῦτο.

§22Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διαβιβάζετε τὴν ἔκθεσιν τοῦ προέδρου τῶν πρωτοδικῶν;

§23Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἡ ἔκθεσις αὕτη λέγει: (ἀναγινώσκει). Λαμβάνω τὴν τιμὴν.... 22 Φεβρουαρίου 1927 κ.λ.π. Τότε λοιπὸν ποῦ τὸν συνέφερε ἐσκέφθη νὰ παραστήσῃ ψευδῶς ὁ ἐν λόγῳ εἰσαγγελεύς, ὅτι ἦτο ἑτοιμόρροπον τὸ κατάστημα τοῦ πρωτοδικείου καὶ διὰ νὰ τὸ ἐπιτύχῃ, ἐζήτησε τὴν συνδρομὴν τοῦ συναδέλφου του, προέδρου τῶν πρωτοδικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδεσμεύθη νὰ τοῦ τὴν δώσῃ, δὲν ξέρω μόνον ἂν τὴν ἔδωσε λόγῳ συναδελφότητος ἐμπιστευόμενος εἰς αὐτὸν ἢ ἐν γνώσει ἂν δὲν ἦτο τὸ πρωτοδικειακὸν κατάστημα ἑτοιμόρροπον, ἐκεῖνο ποῦ ξέρω καὶ τὸ καταθέτω πρὸς μόρφωσιν πεποιθήσεως, περὶ τῆς γνώσεώς του εἶναι, ὅτι καὶ οἱ δύο αὐτοί, πρόεδρος καὶ εἰσαγγελεύς, ἦσαν τοῦ αὐτοῦ περίπου ἁμαρτωλοῦ παρελθόντος. Ὁ μὲν ἦτο φυγόδικος καὶ ὁ ἄλλος νομίζω τὸ ἴδιον ὁπωσδήποτε. Καὶ οἱ δύο προήχθησαν ἐπὶ Παγκάλου, ἐνῷ ὁ μὲν ἦτο στάσιμος ὁ δὲ εἶχε ὑποβιβασθῆ πρίν.

§24Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοί.

§25Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὁ ἕνας ὁ εἰσαγγελεὺς λέγεται Σαγγάριος ἀδελφὸς ἢ ἐξάδελφος ἐκείνου τοῦ ἀπατεῶνος παλαιοημερολογήτου ὁ ἄλλος νομίζω λέγεται Βογιατζάκης. Αὐτοὶ λοιπὸν οἱ δύο ἀπεφάσισαν νὰ παραστήσουν τὸ πρωτοδικειακὸν κατάστημα ὡς ἑτοιμόρροπον, ἀλλὰ ἐχρειάζετο καὶ ἡ συνδρομὴ καὶ κάποιου τεχνικοῦ. Ἡ τύχη τὸν παρουσίασε καὶ αὐτόν. Δὲν ἀπετάθησαν εἰς τὸν ἐπαρχιακὸν τὸν καὶ δυνάμει τοῦ διατάγματος περὶ ἑτοιμορρόπων, ἁρμόδιον μηχανικόν, διότι οὗτος, θὰ ὤφειλε νὰ κάμῃ ἐμπεριστατωμένην ἔκθεσιν, ἥτις δὲν ἠδύνατο νὰ εἶναι βεβαιωτική, ἀλλὰ προσέφυγον εἰς κἄποιον ὁ ὁποῖος ἐπέρασεν ἐκεῖθεν, διὰ νὰ παραθερίσῃ ὀλίγας ἡμέρας καὶ τοῦ εἶπον. «Σῶσε μας». Ἀσφαλῶς θὰ ἦτο καὶ ἐκεῖνος κανένας τοῦ αὐτοῦ παρελθόντος καὶ τοὺς ἔκαμεν μίαν ἔκθεσιν ἡ ὁποία ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἐμπεριστατωμένη ἀλλὰ τελείως ἀόριστος. Παραπέμπει εἰς τὸ τέλος της εἰς τὸν ἐπαρχιακὸν μηχανικὸν ἁρμόδιον νὰ κάμῃ τοιαύτην, ἐφαρμόζων τὸν νόμον, περὶ ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ἂν ἀπήλλασε τὸν συντάξαντα τῆς εὐθύνης, ὡς ἐφαντάζετο οὗτος, ἦτο ὅμως ἀόριστος καὶ μὴ ὁριστικὴ καὶ ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ κανέναν, αὐτοὶ διέλυσαν τὴν μίσθωσιν τοῦ πρωτοδικειακοῦ καταστήματος.

§26Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχουν τρεῖς ἐκθέσεις τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν;

§27Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐκείνην ποῦ δὲν εἴδατε φαίνεται καὶ πρέπει νὰ τὴν δῆτε εἶναι ἡ ἔκθεσις ἡ τελευταίως γενομένη τοῦ μόνου ἁρμοδίου τοῦ ἐπαρχιακοῦ μηχανικοῦ, ὅστις λέγει, ὅτι δὲν εἶναι ἑτοιμόρροπον τὸ πρωτοδικεῖον. Διέλυσαν λοιπὸν τὴν μίσθωσιν τοῦ πρωτοδικείου καὶ ἐπρότεινον νὰ ἐνοικιασθῇ ὡς πρωτοδικεῖον, ἕνα σπίτι, τὸ ὁποῖον κεῖται ἐκτὸς τῆς πόλεως μικρὸν δὲ καὶ ἔντιμον, ὥστε νὰ μὴ ἠμπορεῖ νὰ περιλαμβάνῃ καὶ τὰ δύο μέσα ἢ πρωτοδικεῖον ἢ εἰσαγγελία, διὰ λόγους εὐνοουμένους καὶ συμφέροντας τῷ εἰσαγγελεῖ. Πρὶν γίνῃ ἡ πρότασις αὐτὴ εἶχεν ἐμφανισθῆ ἄλλος ἐγχώριος, ἔκαμε αἴτησιν εἰς αὐτοὺς καὶ τοὺς εἶπεν, ὅτι ἔχω ἕνα σπίτι καὶ χωρεῖ καὶ εἰσαγγελίαν καὶ πρωτοδικεῖον καὶ τό ἐνοικιάζω. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ, οὔτε αὐτὸς οὔτε ὁ κ. ὑπουργός, οὔτε ἄλλη τις ἀρχὴ ἐνήργησαν τίποτε ἀπολύτως διὰ νὰ μείνῃ πάλιν ξεχωριστὴ ἡ εἰσαγγελία καὶ γλυτώσῃ τὴν δωρεὰν ἰδιοκατοικίαν ὁ εἰσαγγελεύς. Αὐτοὶ λοιπὸν ἐπρότειναν νὰ διαλυθῇ ἡ μίσθωσις τοῦ παλαιοῦ πρωτοδικειακοῦ καταστήματος καὶ νὰ ἐνοικιασθῇ ὡς τοιοῦτον ἕνα τὸ ὁποῖον ἦτο πολὺ μικρὸν καὶ ἐκτὸς τῆς πόλεως, νὰ ἐνοικιασθῇ δὲ ἄνευ δημοπρασίας, διὰ ἰδιαιτέρας συμβάσεως, τουθ’ ὅπερ δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ τοὺς νόμους περὶ μισθώσεως δημοσίων καταστημάτων. Ὁ ὑπουργὸς παρασυρθεὶς ἀπὸ αὐτοὺς ἔκαμε τὴν παράνομον ταύτην σύμβασιν συμφωνίας.

§28Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὴν τὴν σύμβασιν τοῦ δημοσίου μὲ τὸν νέον ἰδιοκτήτην τὴν ἐξετέλεσεν ὁ προκάτοχός μου.

§29Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὄχι κ. ὑπουργέ, δὲν τὴν ἐξετέλεσε ἀλλ’ ὁ ἴδιος τὴν διέλυσε, ὡς θὰ ἴδητε ἐκ τοῦ φακέλλου. Σεῖς θέλετε νὰ ἐκτελέσητε, ὅ,τι ἁμαρτωλὸν ἀπεφάσισε μὲν αὐτή, ἀλλὰ κατόπιν ἀνήρεσε τὴν σύμβασιν αὐτήν, ἅμα τὴν ἔμαθε ἐξηγέρθη σύσσωμος ὁ τόπος. Μέσα εἰς τὸν φάκελλον ὑπάρχουν πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τηλεγραφήματα τῆς κοινότητος τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου, τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου, τεχνικῶν συλλόγων καὶ ὀργανισμῶν. Ὅλοι διεμαρτυρήθησαν κατὰ τῆς συμβάσεως. Καὶ ὁ ὑπουργὸς ὁ τότε τῆς Οἰκομενικῆς ἠναγκάσθη νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου. Εἶδε ὅτι εἶχε δίκαιον ὁ τόπος καὶ ὄχι οἱ ρηθέντες δικαστικοὶ καὶ διέλυσε τὴν σύμβασιν. Διέταξε νέαν δημοπρασίαν, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ ἔπεσε αὐτὸς καὶ ἤλθατε σεῖς. Ὅταν ἔγινε ἡ δημοπρασία καὶ εἶσθε σεῖς ὑπουργὸς ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν οἱ ρηθέντες δικαστικοί, ὅτι δὲν ξέρετε τὴν ἀλήθειαν ἀπέκλεισαν παρανόμως τῆς δημοπρασίας τὸ παλαιὸν κατάστημα καὶ ἐδέχθησαν τὸ τῆς ἄνευ συμβάσεως. Σεῖς δὲ ἐνεκρίνατε ταύτην, ὅτε πάλιν ἐξηγέρθη ὁ τόπος καὶ νέα τηλεγραφήματα παρόμοια σᾶς ἔστειλαν. Εἶχα καὶ ἐγὼ ἕνα τοιοῦτον τηλεγράφημα. Ἦλθα εἰς σᾶς τὸν κ. ὑπουργόν, καὶ σᾶς λέγω, κύριε ὑπουργέ: Αὐτὰ κ’ αὐτὰ συνέβησαν. Δὲν ἠθέλατε νὰ τὰ ἀκούσητε. Τέλος ἐμείναμε σύμφωνοι νὰ διαταχθῇ ὁ ἐπαρχιακὸς μηχανικὸς ὁ ἁρμόδιος νὰ ὑποβάλῃ ἐμπεριστατωμένην ἔκθεσιν ἡ ὁποία δὲν ὑπῆρχε μέχρι σήμερον. Ἐπῆγε λοιπὸν ὁ μηχανικὸς ὁ ὁποῖος ἐβεβαίωσεν, ὅτι τὸ κτίριον δὲν εἶναι ἑτοιμόρροπον, ὅτι ἔχει μικράς τινας ἐξοχὰς καὶ ἐσοχὰς ἀλλ’ αὗται ἔγιναν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἀπὸ τῆς πρὸ καιροῦ κατασκευῆς, χωρὶς νὰ κάνουν τὸ πρωτοδικειακὸν κατάστημα ἑτοιμόρροπον. Ἀλλὰ καὶ παρὰ τὴν βεβαίωσιν αὐτὴν σεῖς κ. ὑπουργέ, ἐπιμείνατε εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς παρανόμου δημοπρασίας δι’ ἧς ἀπεκλείσθη τὸ παλαιὸν πρωτοδικειακὸν κατάστημα ὡς δῆθεν ἑτοιμόρροπον ἂν καὶ βεβαιοῖ ὁ ὁρκισθεὶς μηχανικός, ὅτι δὲν εἶναι ἑτοιμόρροπον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιδωρίκης, ἐπὶ τῆς πρώτης ἀναφορᾶς τῶν πλημμυροπαθῶν Δωρίδος.

§31Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν γνωρίζω ἂν ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ προέλθῃ εἰς βοήθειαν τῶν πλημμυροπαθῶν. Τοῦτο ἀνήκει εἰς αὐτήν. Εἶχον μόνον νὰ συστήσω ἐν ᾗ περιπτώσει σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις, νὰ προέλθῃ εἰς βοήθειαν ἄλλων πλημμυροπαθῶν, νὰ μὴ παραλείψῃ, νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ καὶ εἰς τοὺς πλημμυροπαθεῖς τῆς Δωρίδος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει συνιστῶ, ὅπως ἀποστείλῃ οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητὴν διὰ νὰ ἐποπτεύσῃ εἰς τὴν διανομὴν τῶν βοηθημάτων. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι τὸ σπουδαῖον· τὸ σπουδαῖον εἶναι ἡ ταχεῖα μέριμνα πρὸς πρόληψιν τῶν κινδύνων ἐκ νέων πλημμυρῶν. Πρὸς τούτοις ἤθελον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως τὸ ταχύτερον διατάξῃ τὴν ἀποστολὴν συρματοπλεγμάτων, ὡς ἐπίσης καὶ μηχανικοῦ διὰ ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἐργασία ἀφοῦ οἱ κάτοικοι προσφέρονται, ὅπως διὰ τῆς ἰδίας αὐτῶν ἐργασίας κατασκευάσωσι τὰ προχώματα. Ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἔδωσε περὶ τούτων διαταγάς, ἀλλ’ ἤθελον συστήσῃ καὶ νὰ ἐποπτεύσῃ εἰς ἐκτέλεσιν τῶν διαταγῶν του, διότι μεταξὺ διαταγῶν καὶ ἐκτελέσεως πολλάκις παρεμπίπτει διάστημα μέγα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἤθελον συστήσῃ εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως μὴ περιορισθῇ εἰς τὰς πρώτας πληροφορίας τῶν κατὰ πρῶτον ἀποσταλησομένων μηχανικῶν, ἀλλὰ νὰ παρακολουθήσῃ καὶ τὴν ἐργασίαν, συγχρόνως δὲ νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως ἀποσταλῇ ποσότης ἀρκετὴ συρματοπλεγμάτων καὶ νὰ συστήσῃ ὅπως μὴ γίνουν, ὅπως συμβαίνῃ εἰς τοιαύτας περιστάσεις, προσωρινὰ ἔργα διὰ τὰ ὁποῖα καὶ τὸ δημόσιον δαπανᾶ, τὰ δὲ προσωρινὰ ἔργα καταστρέφονται κατὰ τὰς πρώτας πλημμύρας. Αὐτὰς τὰς συστάσεις εἶχον νὰ κάμω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐν τῇ δραστηριότητι ἡ ὁποία τὸν διακρίνει θὰ λάβῃ ταύτας ὑπ’ ὄψιν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§33Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν συνάδελφον, ὅτι ἀπεστάλη συρματόπλεγμα ἱκανὸν διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἐκεῖ ἀνάγκας. Ἐπίσης θὰ μεταβῶ ὁ ἴδιος ἐπὶ τόπου καὶ θὰ καλέσω καὶ τὸν ἐπιθεωρητὴν ὁ ὁποῖος εἶναι κοινὸς ἐπιθεωρητὴς τῶν γειτνιαζόντων μερῶν διὰ νὰ ἐξελέγξω, ἐὰν πράγματι ἐστάλη το συρματόπλεγμα εἰς τοιαύτην ποσότητα, ὥστε νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς γεννηθείσας ἀνάγκας. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰκονομικὸν βοήθημα ἤκουσα νὰ λέγεται, ὅτι ἐστάλη βοήθεια διὰ τὰ ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαδᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς εἰρηνοδικῶν καὶ πταισματοδικῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς.

§35Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Διὰ τοῦ νόμου 2865 ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ ἐμμίσθου παρέδρου καὶ ἄνω καὶ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀντεισαγγελέως καὶ ἄνω, ὑπολογίζεται εἰς τὸν συντάξιμον χρόνον καὶ ἡ δικηγορικὴ ὑπηρεσία. Ἐπικολούθησεν ὁ νόμος 2882 καὶ τῶν ἀμίσθων ὑποθηκοφυλάκων καὶ μεταγραφοφυλάκων ὑπολογίζεται ὁ χρόνος τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας. Ἐπικολούθησεν τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ 23 καὶ οἱ γραμματεῖς τῶν πολυμελῶν δικαστηρίων ὑπολογίζουν εἰς τὴν σύνταξίν των καὶ τὴν δικηγορικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐπὶ τέλους ἦλθε τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ 26 διὰ τοῦ ὁποίου οἱ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι ὑπολογίζουν καὶ τὸν χρόνον τῆς φοιτήσεως τοῦ Πολυτεχνείου καὶ τοῦ Πανεπιστημίου. Παρέμειναν λοιπὸν μόνον ἐκ παραδρομῆς, βεβαίως οἱ εἰρηνοδῖκαι καὶ οἱ πταισματοδῖκαι, τῶν ὁποίων ὁ χρόνος τῆς δικηγορικῆς, δὲν ὑπολογίζεται εἰς τὸν συντάξιμον χρόνον ὑπηρεσίας. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ ὑπολογίζεται καὶ αὐτῶν ἡ δικηγορικὴ ὑπηρεσία. Εἶναι προφανές, ὅτι πρόκειται περὶ παραδρομῆς. Ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀντεισαγγελέως καὶ ἄνω καὶ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ γραμματέως καὶ ἄνω ὑπολογίζεται ἡ δικηγορικὴ ὑπηρεσία καὶ δὲν ὑπολογίζεται μόνον τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ πταισματοδικῶν. Πρέπει δὲ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὅλοι σχεδὸν οἱ εἰρηνοδῖκαι καὶ πταισματοδῖκαι ἔχουν δικηγορικὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἶναι πολὺ δίκαιον τὸ αἴτημά των καὶ σύμφωνα πρὸς τὴν κρατήσασαν νομοθετικὴν πολιτικὴν διὰ τοὺς ἀνωτέρους των καὶ τοὺς κατωτέρους των.

§36Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει δηλώσει εἰς ἰδιαιτέρας συνομιλίας τὴν γνώμην του ἐπὶ τοῦ ζητήματος διαπιστώσας, ὅτι πράγματι γίνεται μία ἀδικία εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας. Ἐλπίζω, ὅτι θέλει ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας καὶ πταισματοδίκας καὶ θέλει ὑπολογισθῇ εἰς τὴν σύνταξίν των ὁ χρόνος τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας.

§37Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Συνιστῶ ἐκθύμως τὴν ἀναφοράν, διότι, εἶναι δίκαιον νὰ ὑπολογισθῇ ὁ χρόνος τῆς δικηγορικῆς εἰς τὴν σύνταξιν καὶ νομίζω, ὅτι οἱ κύριοι ὑπουργοί, θὰ ἀναγνωρίσωσιν τὴν δικαίαν αὐτὴν ἀξίωσιν καὶ θὰ λύσωσιν τὸ ζήτημα.

§38Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς.

§39Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε ὑπὲρ τῶν ἀναφερομένων καὶ παρακαλῶ νὰ ὑπολογισθῇ ὁ χρόνος τῆς δικηγορικῆς εἰς τὴν σύνταξιν.

§40Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αἱ παραστάσεις τῶν κ. συναδέλφων εἶναι ὁμολογουμένως ὀρθαί. Μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία, νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα καὶ δὲν θὰ λείψω, νὰ λάβω τὰ προσήκοντα μέτρα, ὅπως ἀποκατασταθῇ τὸ δίκαιον.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης, ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων συνοικίας Ἁγίας Παρασκευῆς Καβάλλας.

§42Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Συνεζητήθη κ. Πρόεδρε.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται. Ὁ κ. Τζερμιᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Δοξάτου.

§44Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Παρακαλοῦμεν νὰ διαγραφῇ κ. πρόεδρε, διότι εὑρισκόμεθα εἰς συνεννοήσεις μὲ τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ ἀναφορὰ δι’ ἰδίου νομοσχεδίου.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσας, ἐπὶ ἀναφορᾶς συλλόγου ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων Καλαμῶν.

§46Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Καὶ προέρχεται μὲν ἀπὸ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους Καλαμῶν, ἀφορᾷ ὅμως τοὺς ἰδιωτικοὺς ἐν γένει ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους. Εἶναι γνωστὸν κ. ὑπουργὲ ἡ διαφορὰ τῆς μισθοδοσίας τῶν δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, ὡς ἐπίσης εἶναι γνωστὸν αἱ ὧραι τῆς ὑπηρεσίας διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους πολὺ ὀρθῶς καὶ πολὺ δικαίως. Μέτρον προστατευτικὸν διὰ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους οὐδὲν ἔχει ληφθῆ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ μεριμνήσῃ καὶ διὰ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν βιοπαλαιστῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων τῶν ὁποίων ὁ βίος ἔχει καταστῆ ὄχι ἀβίωτος ἀλλὰ σκληρὸς καὶ ἀπάνθρωπος.

§47Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ νὰ μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας, ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρου τῆς κοινότητος Γρανίτσης.

§49Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας, ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδέσμου ἀποστράτων ὁπλιτῶν ξηρᾶς καὶ χωροφυλακῆς.

§51Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν καὶ θὰ ἐνθυμοῦνται βεβαίως οἱ ἐνταῦθα εὑρισκόμενοι παλαιοὶ Ἕλληνες, ὅτι ὑπῆρξεν ποτὲ σῶμα ὀνομαζόμενον ἀστυφυλακή. Τὸ σῶμα ἐκεῖνο ἦτο στρατιωτικόν, ὑπήγετο ὑπὸ τοὺς στρατιωτικοὺς κανονισμούς, ὑπὸ στρατιωτικὴν πειθαρχίαν, ἦτο ἔνοπλον καὶ ἐφηρμόζετο ἐπ’ αὐτῶν ἡ στρατιωτικὴ ποινικὴ νομοθεσία περὶ τῶν παραπτωμάτων εἰς τὰ ὁποῖα ὑπέπιπτον οἱ ὁπλῖται τῆς ἀστυφυλακῆς. Τὸ σῶμα αὐτὸ διελύθη πρὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ οἱ ἀποτελέσαντες αὐτὸ ὁπλῖται μετετέθησαν εἰς τὴν χωροφυλακήν. Οἱ ὁπλῖται τοῦ σώματος αὐτοῦ ὅσοι εἶχον συμπληρώσει τὰ ἔτη τῆς συντάξεώς των, ἔλαβον τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτικοῦ κλητῆρος, ὅσοι δὲ ἀπεστρατεύθησαν ἐκ τῶν τάξεων τῆς χωροφυλακῆς ἔλαβον σύνταξιν στρατιωτικήν. Μεταξὺ τῆς συντάξεως τῆς στρατιωτικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς ὑπάρχει, ὡς γνωρίζητε μεγάλη διαφορά. Καὶ διὰ νὰ παραστήσω τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν προσέφεραν τὸ σῶμα αὐτό, θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι κατὰ τὸ 1897 τὸ Σύνταγμα τῆς ἀστυφυλακῆς ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ Συνταγματάρχου Μπαϊρακτάρη ἔλαβε μέρος εἰς τὴν μάχην τοῦ Γριμπόβου κατὰ τὴν ὁποίαν πολλοὶ ἐκ τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν ἐφονεύθησαν καὶ οἱ περισσότεροι ἐτραυματίσθησαν. Τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι πρόκειται περὶ καθαρῶς στρατιωτικοῦ σώματος. Ἐν τούτοις ὁ νομοθέτης ἐκ κακῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων ὑπήγαγεν αὐτοὺς εἰς τὴν πολιτικὴν σύνταξιν. Ὅθεν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπὸ ὄψει τὴν σύστασιν αὐτὴν τὴν δικαίαν καὶ δεχθῇ, ὅπως ὁ χρόνος καθ’ ἂν ὑπηρέτησαν εἰς τὴν ἀστυφυλακὴν λογισθῇ ὡς χρόνος στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, διότι στρατιωτικὴν τοιαύτην ἐξετέλουν οἱ ἀστυφύλακες καὶ μεταφέρῃ αὐτοὺς εἰς τὴν στρατιωτικὴν σύνταξιν, διότι μὲ τὴν πολιτικὴν σύνταξιν εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου.

§52Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὲ τὴν μὴ ἐξομοίωσιν αὐτὴν στεροῦνται καὶ τοῦ μερίσματος τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§54Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Συνηγορῶ κι’ ἐγὼ κύριε πρόεδρε ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ συνδέσμου ἀποστράτων ὁπλιτῶν ξηρᾶς καὶ χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι πάντως εὑρίσκονται ἐν δικαίῳ. Ἐφόσον ἐστρατεύθησαν, ἐφόσον ἔχυσαν τὸ αἷμα των ὑπὲρ Πατρίδος, διατὶ νὰ λαμβάνουν σύνταξιν πολιτικὴν ἡ ὁποία εἶναι κατωτέρα τῆς στρατιωτικῆς καὶ νὰ μὴ μετέχουν εἰς τὸ ταμεῖον τὸ Μετοχικὸν τοῦ στρατοῦ; Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ δὲν μετέχουν καὶ εἰς τὸ ἀπομαχικὸν ταμεῖον στρατοῦ. Διὰ τοῦτο συνιστῶ θερμῶς εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ θεραπεύσῃ τὴν διαφορὰν αὐτὴν ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν ἄλλων ἀποστράτων.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρου κοινότητος, Σητείας–Κρήτης ὁ κ. Κοθρῆς.

§56Μ. ΚΟΘΡΗΣ. Δύο λέξεις διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διὰ νὰ τοὺς παρακαλέσω νὰ συμπεριλάβωσι εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ Χίου καὶ τὴν γεωργικὴν σχολὴν Σητείας.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§58Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ὅταν ἀπεστάλη τὸ τηλεγράφημα τῆς κοινότητος Σητείας, εἶχεν ἤδη ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον περὶ Γεωργικῆς σχολῆς Ἀσωμάτων. Θὰ παρεκαλοῦμεν τὴν Βουλὴν ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τῆς Χίου, νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ γεωργικὴ σχολὴ Σητείας, διότι ἡ Σητεία εἶναι ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ἐπαρχιῶν, ἡ δὲ μονὴ Τοπλοῦ προσφέρει καὶ τὰ οἰκήματα.

§59Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ζητεῖτε δηλαδὴ τὴν δαπάνην τοῦ προσωπικοῦ μόνον. Θὰ μελετήσω τὸ πράγμα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζῖσκος, ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Λαμίας.

§61Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἔξωθι τῆς Λαμίας ὑπάρχει εἷς συνοικισμός. Εἰς τὸν συνοικισμὸν αὐτόν, τὸ εὐζωνικὸν Σύνταγμα ἀσκούμενον ἐπέφερε καταστροφὴν εἰς ἕν χῶρον ἐσπαρμένον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα καὶ ἀποζημιωθοῦν οἱ ἰδιοκτῆται τοσοῦτον μᾶλλον ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἄλλαι ἐκτάσεις 120 στρεμμάτων κατεστράφησαν καὶ οἱ ἰδιοκτῆται μέχρι σήμερον δὲν ἔχουν ἀποζημιωθῆ.

§62Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν ἐλάμβανον ἀπ’ εὐθείας τὴν ἀναφοράν, θὰ εἶχον ἤδη διατάξῃ τὰ δέοντα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρός, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§64Ν. ΞΗΡΟΣ. Συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς τῶν συμπολιτῶν μου, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ δικαία.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Λούλης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀδελφότητος, Παλαιοπύργου Ἠπείρου.

§66Α. ΛΟΥΛΗΣ. Τὸ γενόμενον κοινὸν διδακτήριον μεταξὺ τῶν κοινοτήτων Παλαιοπύργου καὶ Μερόπης προωρίζετο διὰ σχολαρχεῖον καὶ ἀντὶ τούτου ὑπεχρεώθησαν οἱ μαθηταὶ Παλαιοπύργου ἐγκατασταθέντος ἐκεῖ τοῦ δημοτικοῦ σχολείου, νὰ μεταβαίνουν καὶ φοιτοῦν εἰς αὐτὸ ἀπομακρυνόμενοι περὶ τὰ 20 λεπτὰ τῆς ὥρας ἀπὸ τὸ χωρίον των, κατὰ δὲ τῶν μὴ προσερχομένων ὑπεβλήθησαν καὶ μηνύσεις. Παρακαλῶ, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ διορθώσῃ τὸ πρᾶγμα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§68Π. ΦΛΩΡΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο, κ. πρόεδρε, συνεζητήθη καὶ ἄλλοτε καὶ ἔχομεν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, ὅμως τῆς ἱδρύσεως νέου μονοταξίου σχολείου, εὑρίσκω σκόπιμον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἵνα ἐπανιδρύσῃ τὸ σχολεῖον Παλαιοπύργου καὶ στεγάσῃ τὰ παιδιὰ εἰς αὐτὸ τὸ σχολεῖον. Τώρα εἶναι εὔκολον τὸ πρᾶγμα, διότι ἱδρυομένου τοῦ μονοταξίου σχολείου, δύνανται νὰ πηγαίνουν οἱ μικροὶ μαθηταί, οἱ δὲ μεγαλύτεροι, ἂς πηγαίνουν εἰς τὸ διτάξιον. Νομίζω, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἀπαιτουμένη δαπάνη τῆς προσθήκης μόνον ἑνὸς διδασκάλου.

§69Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅλη ἡ δαπάνη εἶναι ἡ προσθήκη ἑνὸς διδασκάλου. Σήμερον ἱδρύομεν 360 σχολεῖα κατὰ πρώτην φοράν. Τώρα ζητεῖτε νὰ διατηρήσωμεν τὸ διτάξιον καὶ νὰ συσταθῇ καὶ ἓν ἄλλο μονοτάξιον. Αἱ δύο τάξεις εἶναι διπλοῦς ἀριθμὸς διδασκάλων, τοῦ ὁποίου σκοπὸς εἶναι ἡ τελειοτέρα ἐκπαίδευσις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι εὔκολον, νὰ ἱδρυθῇ ἄλλο σχολεῖον.

§70Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κ. ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον οἱ ἐνδιαφερόμενοι λέγουν καὶ καταγγέλουν, ὅτι ἠπατήθησαν ἀπὸ τοὺς διακανονίσαντας ἔτσι τὰ πράγματα, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ παραπέμψητε τὴν ἀναφορὰν πρὸς τὸν κ. εἰσαγγελέα, ὅτε θὰ ἀποκαλυφθῇ, ὅτι ὁ ἡγούμενος τῆς ἐκπαιδευτικῆς κινήσεως ὑπεστήριξεν, ὅτι συνίστα Ἑλληνικὸν σχολεῖον. Αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονόν των.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς δημάρχου Ξάνθης, ὁ κ. Καρυωτάκης.

§72Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς κ. πρόεδρε, τοῦ δημάρχου Ξάνθης, ἀλλὰ μὲ τὸν φόβον, ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ καὶ αἱ διαμαρτυρίαι τοῦ κ. δημάρχου Ξάνθης δὲν πιστεύω νὰ εἰσακουσθοῦν, διότι μέχρι σήμερον, ἐπὶ δίμηνον ἀνέρχομαι τὰς κλίμακας τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, διαμαρτυρόμενος, διὰ τὸ κατάντημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει φθάσει ἡ ἐκπαίδευσις ἐκεῖ λόγῳ τῆς μὴ συμπληρώσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ γυμνασίου Ξάνθης. Καὶ μέχρι σήμερον γίνεται τὸ ἑξῆς: Ἐκ περιτροπῆς διορίζονται διάφοροι καθηγηταί, χωρὶς οὐδεὶς ν’ ἀναλάβῃ ὑπηρεσίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχει ὑποβληθῆ ἡ σχετικὴ ἐπερώτησις καὶ θὰ ἀναπτύξω εὐρύτερον τὸ ζήτημα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος, ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρων καὶ ἀντιπροέδρων κοινοτήτων Πηλίου.

§74Π. ΦΛΩΡΟΣ. Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε, νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἑνώσεως φυματιώντων θυμάτων πολέμου.

§76Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπάρατος ἀσθένεια φθίσις, βαδίζει μετ’ ἠλεκτρικῆς ταχύτητος ἀποστέλλουσα εἰς τὸν ἄλλον κόσμον χιλιάδας θνητῶν. Τοῦτο ἐξακριβοῦται ἐκ πρακτικῶν τῶν θανάτων, ὅπου τὰ 70% αὐτῶν προέρχονται ἐκ φυματιώσεως. Ναὶ μὲν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας δραστηρίως ἐργάζεται, ἀλλ’ εἰς τοῦτο πρέπει νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ τὸν βοηθήσῃ ὑλικῶς, ἵνα κατορθώσῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε πρέπει νὰ γίνῃ, ἄλλως θὰ καταντήσῃ ὄχι τὰ 70%, ἀλλὰ τὰ 100% νὰ εἶναι φυματιῶντες.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§78Α. ΛΟΥΛΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν ἀναφορὰν μὲ τὴν προσθήκην, ὅτι ἐφόσον δὲν ὑπάρχουν φθισιατρεῖα ἐπαρκῆ, εἰς τὰ ὑπάρχοντα τουλάχιστον νὰ προτιμῶνται οἱ ἔφεδροι πολεμισταί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸ δεύτερον στάδιον τῆς νόσου ταύτης καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ νὰ ἀποτανθῶσιν ἀλλοῦ δὲν ἔχουσι τὰ μέσα.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυχρονάκης.

§80Κ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ. Εἰς τὰ θύματα πολέμου ἐπιπολάζει ἡ φυματίωσις, διότι ἐκ τῶν παθήσεων τῶν τραυμάτων ἐξησθένησαν οἱ ὀργανισμοὶ αὐτῶν. Ἐπίσης δὲν ἐργάζονται τακτικὰ καὶ εὑρίσκονται εἰς οἰκονομικὴν καχεξίαν, ἡ δὲ συντήρησίς των δὲν εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ εἴπωμεν ὅτι διαιτῶνται καλά. Θὰ παρεκάλουν ὅπως κατὰ προτίμησιν οὗτοι ἄνευ τηρήσεως σειρᾶς, εἰσέρχωνται εἰς τὰ φθισιατρεῖα καὶ νὰ μὴ περιμένουν σειρὰν ὅπως πολλάκις γίνεται, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς σειρᾶς, αἰτήσεως. Ἐπίσης ἐπειδὴ οἱ ἀνάπηροι αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς οἰκονομικὴν καχεξίαν, διὰ νὰ θεραπευθῶσιν, θὰ σᾶς παρεκάλουν τὰ εἰσέρχωνται εἰς στρατιωτικὰ νοσοκομεῖα πρὸς θεραπείαν καὶ οὕτω θὰ προλαμβάνουν τὸ στάδιον τῆς φυματιώσεως.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης, ἐπὶ ἀναφορᾶς γεωργικοῦ συνεταιρισμοῦ Κατερίνης.

§82Α. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριοι, ὁ συνεταιρισμὸς Κατερίνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἐλάττωσιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου. Εὑρίσκω τὴν διαμαρτυρίαν ταύτην λογικωτάτην. Ὁ συνεταιρισμὸς ὁ ὁποῖος ἔχει συντελέσει καὶ αὐτὸς εἰς τὴν αὔξησιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς δικαίως διαμαρτύρεται διὰ τοῦτο. Ὀφείλομεν πάσῃ θυσίᾳ ὄχι νὰ ἄρωμεν εἰσαγωγικοὺς δασμοὺς προϊόντων, ἀλλὰ τοὐναντίον ν’ αὐξήσωμεν αὐτοὺς πρὸς βελτίωσιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§84Π. ΦΛΩΡΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω ἀντίθετον γνώμην ἐπ’ αὐτοῦ διότι οἱ παραπονούμενοι ἀποτελοῦν ἕνα ποσοστὸν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογενείας. Ὅταν λοιπὸν εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τὸ ψωμὶ κανονίζεται ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς, πολὺ ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ταῦτα τὰ ἀνακουφιστικὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ἀφοῦ ἐκπιπτωμένης τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, θὰ ἐλαττωθοῦν καὶ αἱ ἄλλαι τιμαὶ καὶ ἀξίαι, κατὰ συνέπειαν καὶ αὐτοὶ οἱ γεωργικοὶ πληθυσμοὶ θά ὠφεληθοῦν ἐκ τοῦ ἀντικτύπου τὸν ὁποῖον θὰ γεννήσῃ ἡ μείωσις αὕτη. Δι’ αὐτὸ συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας, ἐπὶ ἀναφορᾶς συλλόγου ἐμποροϋπαλλήλων Λαρίσσης.

§86Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησε καὶ ὁ κύριος Παπαφλέσσας. Παρὰ τὴν τάξιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὑπάρχει καὶ ἡ τάξις τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία οὔτε ὀλιγώτερον συμπαθὴς εἶναι, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὀλιγωτέρα ἀνάγκη τῆς Κρατικῆς προστασίας ἔχει. Θὰ παρακαλέσω νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει τ’ ἀναφερόμενα καὶ ἐξετασθῶσιν εὐμενῶς.

§87Π. ΦΛΩΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν.

§88Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐκτυπουμένου τοῦ καταστατικοῦ χάρτου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐξετασθῇ εὐμενῶς ἡ παροῦσα περίπτωσις.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἑνώσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν Μακεδονίας καὶ Θράκης.

§90Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε πρόεδρε.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§92Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς καὶ σήμερον ὑποστηρίζω τὴν ἀναφορὰν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, διὰ νὰ χρησιμοποιοῦνται οὗτοι εἰς τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα γίνονται σήμερον. Πρόκειται περὶ σχετικοῦ ψηφίσματος τῶν ἐφέδρων ὑπαξιωματικῶν καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ ἐξαπολύσῃ ἐγκύκλιον εἰς τὰς ἑταιρίας αἱ ὁποῖαι ἀναλαμβάνουσι τὰ ἔργα ταῦτα. Ἐφόσον δι’ αὐτούς, σκοπεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργείας, νὰ προτιμηθοῦν εἰς αὐτὰ οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοί, διότι ἄδικον εἶναι κατόπιν ἑνὸς πολέμου νὰ μένουν ἄνθρωποι ἱκανοί, ἄνευ ἐργασίας, εἰς τὴν ὁποίαν ὁσάκις ἔλαβον μέρος ἔγινεν τελεία: Ὡς παράδειγμα φέρω τὴν ἐλευθέραν ζώνην Θεσσαλονίκης, ὅπου εἰργάσθησαν ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοί. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις ἐξυμνοῦσα τὸ ἔργον τῆς ἐλευθέρας ζώνης, τοῦτο τὸ ὀφείλει εἰς τοὺς ἔφεδρους ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐχρησιμοποιήθησαν εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν.

§93Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὰ αἰτήματα τῶν ἐφέδρων εἶναι ἀπολύτως δίκαια καὶ εἰς πᾶσαν ἐνέργειάν της, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, τὰ προστατεύει ἡ Κυβέρνησις.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βερδέλης, ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων κωμοπόλεως Πορτοχελίου.

§95Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Πορτοχελίου, διότι θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει τὰ αἰτήματα τῆς κωμοπόλεως ταύτης. Ταῦτα συνίστανται εἰς τὸ ν’ ἀποκαταστήσῃ τὸ ὑποτελωνεῖον, διότι ὁ λιμὴν τῆς κωμοπόλεως ἐξυπηρετεῖ ὄχι μόνον τὴν κωμόπολιν ταύτην, ἀλλὰ καὶ τὴν πρωτεύουσαν τῆς κοινότητος, τὸ Κρανίδι καὶ τέλος ὁλόκληρον τὴν ἐπαρχίαν. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν ἀκμάζει ἀκόμη ἡ σπογγαλιεία καὶ θεωρεῖται ἀπαραίτητος ἡ ὕπαρξις τοῦ τελωνείου, διὰ νὰ δύνανται ν’ ἀποθηκεύουν τὰ σφουγγάρια. Ἀλλὰ ἐκτὸς τῆς περιωρισμένης αὐτῆς ἀντιλήψεως, ὑπάρχει μία γενικωτάτη, ἡ ὁποία ἴσως εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία μὲ ἔκαμε νὰ ὑποβάλω τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὴν Βουλήν: Τὸ ὅτι τὸ ὑποτελωνεῖον ὑπεβιβάσθη εἰς τελωνοσταθμαρχεῖον, διότι παρίστατο ἀνάγκη ἑτέρου τελωνοσταθμαρχείου νὰ προαχθῇ εἰς ὑποτελωνεῖον. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, δύναται διὰ νομοθετικοῦ μέτρου νὰ κάνῃ τὴν προαγωγὴν χωρὶς νὰ θίγωνται τὰ δικαιώματα καὶ ἡ εὐκολία ἄλλων ἐπαρχιῶν.

§96Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πότε ἔγινε αὐτό;

§97Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Τώρα τελευταίως.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαοικονόμου, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀποστράτων ὁπλιτῶν ξηρᾶς καὶ χωροφυλακῆς.

§99Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ καὶ εἰς τοὺς ἀποστράτους ὁπλίτας τῆς χωροφυλακῆς ἐκ κληροδοτήματος τοῦ μακαρίτου Συγγροῦ, πρόκειται ν’ ἀπονεμηθῶσιν μερίδια, νὰ ἀρχίσῃ ἡ διανομὴ ἀφ’ ἧς εἰσῆλθον οἱ πόροι αὐτοὶ εἰς τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον, δηλαδὴ ἀπὸ τὸ 1918.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὑπάρχει πρότασις, ὅπως προτιμηθῇ χαρακτηριζομένη ὡς ἐπείγουσα, ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 68 ἐπερώτησις τοῦ κ. Ταλιαδούρου περὶ τῆς Πάουερ.

§101Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον καὶ τὴν Βουλήν, νὰ μὴ ἐπιμείνουν εἰς τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, ἀλλὰ ν’ ἀφίσουν νὰ συζητηθῇ μὲ τὴν σειράν της, διὰ πολλοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἔχω ἤδη ἀναφέρει.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχηται τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀρνεῖται νὰ δεχθῇ τὴν πρόταξιν.

§105Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάξεως.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§107Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ ἐκθέσω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις αὕτη, διότι κατὰ τὸν κανονισμόν της πρέπει νὰ ὁμιλήσουν δύο ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων, ὁ προτείνων τὴν πρόταξιν καὶ ὁ ἀντιλέγων καὶ κατόπιν τούτων ἔπρεπε νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἥτις ἀφοῦ μὲ ἀκούσῃ ἐλπίζω νὰ μεταβάλῃ γνώμην. Πρόκειται, κύριοι, περὶ ἀποδόσεως μομφῆς πλαστογραφίας ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Νάκου κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ, ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος τῶν ἐλευθεροφρόνων, διότι ἀπεκάλυψεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν, ὅτι ἐγένετο δῆθεν πλαστογραφία εἰς τὸ πρακτικὸν τοῦ Φεβρουαρίου 1927, χωρὶς οὐδεὶς ἐκ τῶν βουλευτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, οὔτε οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οὔτε ὁ τότε πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Σοφούλης, νὰ ἀνακαλύψουν ἐπὶ 19 μῆνας, ὅτι ἐγένετο πλαστογραφία εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν μετὰ 19 μῆνας, διὰ ν’ ἀνακαλύψῃ αὐτήν. Τοῦτο δὲ ἀφορᾷ, ὄχι μόνον τὸν τότε ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὴν τότε Βουλήν, ἥτις δὲν ἀντελήφθη τοιαύτην παραποίησιν τῶν πρακτικῶν ἐπὶ 19 μῆνας, καὶ ἐζήτησα νὰ ἀποκαλυφθῇ διὰ τῆς παραβολῆς τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν μὲ τὴν ἐπιστολὴν τῆς Πάουερ καὶ ἂν εἶχεν ἐπίδρασίν τινα εἰς τὰς σχέσεις αὐτῆς μετὰ τῶν πελατῶν της ἡ μὴ συμφωνία πλήρως τῶν περιληπτικῶν πρακτικῶν μετὰ τῶν ἐστενογραφημένων.

§108Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰσέρχεσθε εἰς τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπερωτήσεως κ. συνάδελφε, δὲν ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§109Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἀντελήφθητε κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν καλῶς, ὁμιλῶ ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως. Εἶναι ἀνάγκη κύριοι, νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη, διὰ τῆς δημοσίας ἐνταῦθα συζητήσεως. Πρέπει ν’ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ ποία κατηγορία ἐξετοξεύθη ἐναντίον ἑνὸς ἀρχηγοῦ πολιτικοῦ κόμματος, ὁ ὁποῖος δὲν παρίσταται εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν, ἤμην δὲ καὶ ἐγὼ ἀτυχῶς ἀπὼν προχθὲς ἐκ τῆς αἰθούσης, ὅταν ἐγένοντο ταῦτα. Ὀφείλει ἡ Βουλὴ ν’ ἀποδεχθῇ τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἵνα διαφωτισθῇ καὶ αὐτὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη, ἵνα, μὴ διασύρωνται οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν ἐθνικὰ κεφάλαια. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν ἡ Βουλὴ νὰ στέρξῃ εἰς τὴν πρότασίν μου περὶ προτάξεως, διότι θέλει ἀποδειχθῆ, ὅτι ὅλ’ αὐτὰ εἶναι πυροτεχνήματα καὶ ἐγένοντο μόνον καὶ μόνον πρὸς δημιουργίαν στιγμιαίων ἐντυπώσεων καὶ δὴ κατ’ ἀνθρώπων ἀπόντων.

§110Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) Ἐφ’ ὅσον ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς παρεκάλεσεν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν πρόταξιν καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον, ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μὴ εἶναι εἰς θέσιν, μὴ κατέχων σήμερον ὅλα τὰ στοιχεῖα, νὰ δώσῃ ἀπάντησιν.

§111Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Θ’ ἀναγκασθῶμεν τότε νὰ καταφύγωμεν εἰς τὴν δημοσιογραφίαν χρησιμοποιοῦντες ὅλα τὰ διπλωματικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα κατέχομεν, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναμένωμεν τὴν σειρὰν τῆς ἐπερωτήσεώς μου μὲ τὴν τιμήν μας συκοφαντουμένην. Ἐὰν δὲν θέλετε σεῖς νὰ μᾶς ἀφήσετε νὰ διαφωτίσωμεν καὶ ὑμᾶς καὶ τὴν κοινὴν γνώμην, εἶναι μὲν δικαίωμά σας τοῦτο, ἀλλὰ τοῦτο ἀποκαλῶ καταπίεσιν τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς κατὰ τῆς μικρᾶς μειοψηφίας.

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀφοῦ ἡ Βουλὴ δὲν στέργει εἰς τὴν πρόταξιν διατὶ ἐπιμένετε;

§113Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Μὴ φωνάζετε. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι εἶμαι ἐνταῦθα εἷς, ἔναντι 249 ὀφείλετε νὰ μὲ ἀκούσητε.

§114Α. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Πόθεν κ. συνάδελφε κατέχετε τὰ διπλωματικὰ ἔγγραφα ὧν λέγετε θὰ κάμετε χρῆσιν;

§115Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Διατελέσας ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ἐσχημάτισα πλήρη φάκελλον ὁλοκλήρου τῆς ὑποθέσεως Πάουερ καὶ ἐκ τούτου κατέχω ἀντίγραφα ὅλων τῶν σχετικῶν διπλωματικῶν ἐγγράφων.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν στέργει εἰς τὴν πρότασιν προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως, καὶ θὰ ἔλθῃ αὕτη μὲ τὴν σειράν της.

§117Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ σειρὰ τῆς ἐπερωτήσεως θὰ ἔλθῃ μετὰ 9 μῆνας καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἡ συκοφαντία μαίνεται ἔξω, τοῦτο δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἀνεχθῶμεν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνω ὅτι θὰ κατέλθω εἰς τὴν δημοσιογραφίαν. Τουλάχιστον νὰ στέργῃ ἡ Βουλὴ νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου μου κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν.

§118Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἐπιμένει κυρίως εἰς τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας τῆς ἐπερωτήσεως. Κυρίως φέρει τὸ ζήτημα ἐπὶ μιᾶς κατηγορίας, ἡ ὁποία ἐλέχθη σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς Πάουερ καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν παραμόρφωσιν τῶν πρακτικῶν. Διὰ τοῦτο δέ, ὄχι μόνον ὁ ὑπουργός, εἰς τὸν ὁποῖον ἀναφέρεται ἡ ἐπερώτησις, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, θὰ εἶχεν ὕψιστον συμφέρον νὰ διαλευκανθῇ ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Νομίζω ὅτι ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλή, πρέπει νὰ τὴν συζητήσωμεν τὴν Δευτέραν, εἰδικῶς δι’ αὐτὸ τὸ σημεῖον.

§119Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἀντέκρουσα τὴν συζήτησιν περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία δὲν περιέχει ὅσα λέγει ὁ κ. συνάδελφος.

§120Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν ἐπειδὴ καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐνδιαφέρεται εἰδικώτερον, ἀφοῦ ἀφορᾷ τὸν τέως κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ ὁρισθῇ διὰ τὴν Δευτέραν ἡ συζήτησις εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§121Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δέχεσθε νὰ γίνῃ συζήτησις τὴν Δευτέραν ἐπ’ αὐτοῦ κ. συνάδελφε.

§122Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργός τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ὅπως εἶναι διατυπωμένη, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος μόνον καὶ μόνον παρακαλῶ τὸν ἐπερωτήσαντα νὰ στέρξῃ νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ μὴ λάβῃ γενικὸν χαρακτῆρα εἰς ὅλας τὰς συμβάσεις.

§123Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Θὰ περιορισθῇ τότε ἡ συζήτησις εἰς τὸ προσωπικὸν ζήτημα.

§124Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἔστω δέχομαι καὶ τοῦτο νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις εἰς τὸ προσωπικὸν ζήτημα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζήτημα ἀνύπαρκτον, διότι ὡς διετυπώθη ἡ κατηγορία τῆς πλαστογραφίας ἀφορᾷ τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον ἢ τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Ἡ συζήτησις θὰ γίνῃ τότε τὴν Δευτέραν. Ὑπεβλήθη πρότασις ἐκ μέρους 10 βουλευτῶν περὶ προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 62 ἐπερωτήσεως πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, παρακαλούμενον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν δι’ ἕκαστον χωριστὰ τῶν γυμνασίων καὶ ἡμιγυμνασίων Μακεδονίας καὶ Θράκης, ποία ἐκ τοῦ νόμου εἶναι ἡ σύνθεσις τοῦ προσωπικοῦ τῶν καθηγητῶν, πόσοι ἔχουν διορισθῆ, πόσοι ἐκ τῶν διορισθέντων ἀνέλαβον ἤδη ὑπηρεσίαν, πότε οἱ διορισθέντες καὶ μὴ ἀναλαβόντες εἰσέτι ὑπηρεσίαν θέλουσιν ἀναλάβει καὶ διατὶ δὲν ἐγένετο ἐγκαίρως ἡ συμπλήρωσις τοῦ προσωπικοῦ τῶν γυμνασίων Μακεδονίας καὶ Θράκης, ἵνα ἐξασφαλισθῇ ἡ ἔγκαιρος καὶ κανονικὴ λειτουργία τούτων. Ἐρωτῶ δὲ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐὰν εἶναι ἕτοιμος.

§126Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νομίζω, ὅτι ἠμπορῶ νὰ διευκολύνω τὴν συζήτησιν. Χωρὶς νὰ προταχθῇ καὶ χωρὶς νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλὴ εἰς συζήτησιν, εἶμαι ἕτοιμος νὰ καταθέσω ἀπάντησιν ἔγγραφον μετὰ καταλόγου λεπτομεροῦς, τοῦ τὶ ἐγένετο καὶ τὶ εἶναι ἐκκρεμές.

§127Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἕνα πρᾶγμα θέλομεν νὰ μάθωμεν ἐφόσον μᾶς κατατίθετε ἔγγραφα· ἐξακολουθοῦν τὰ γυμνάσια Καβάλλας νὰ εἶναι ἄνευ καθηγητῶν;

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ λάβητε γνῶσιν τῶν ἐγγράφων πληροφοριῶν πρῶτον καὶ ἐὰν μετὰ τοῦτο ἐπιμένετε εἰς τὴν ἐπερώτησίν σας, τότε νὰ προβῶμεν εἰς συζητήσεις.

§129Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ προταχθῇ, νὰ προταχθῇ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἤκουσα ὅτι ἠγέρθησαν ἀντιρρήσεις θέλω ἀπὸ τοῦδε νὰ λάβουν γνῶσιν οἱ κύριοι βουλευταί, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀποφασίζει ἡ Βουλὴ νὰ προταχθῇ. Σεῖς λέγετε, ὅτι δὲν ὑπάρχουν καθηγηταὶ καὶ ἐγὼ λέγω ὅτι ὑπάρχουν.

§130Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν καθηγηταί.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ἐπιμένετε εἰς τὴν πρότασίν σας ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται νὰ προταχθῇ.

§132ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἀποδέχεται τὴν πρόταξιν ὁ κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§134Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα, κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας τὰς ἰδικάς μου, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν ὄχι μόνον τῶν συμπολιτῶν μου, ἀλλὰ καὶ ἁπάσης τῆς χώρας, πρὸς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις ὄχι μόνον ἤκουσε μετ’ εὐμενείας τὰς ἰδέας τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, ἀλλὰ καὶ μετὰ πρωτοφανοῦς ταχύτητος ἐνήργησε, μὲ τὴν ὁποίαν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμολογήσω δὲν εἴμεθα συνειθισμένοι, καὶ νὰ θεραπεύσῃ μίαν Κρατικὴν αὐθαιρεσίαν. Ὡς εἶναι γνωστὸν κύριοι συνάδελφοι, ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου ὁρίζεται 10% εἰς εἶδος. Τοῦτο ὅμως εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐγκατεστάθη ὁ ἐνοικιαστής. Ἀλλὰ συμβαίνει ἐπὶ τῆς ἐνοικιάσεως τὸ ἑξῆς παράδοξον καὶ ἡ ἑξῆς ἀνωμαλία, ἥτις εἶναι ἡ αἰτία τῶν παρουσιαζομένων ἀνωμαλιῶν καὶ αὐθαιρεσιῶν, εἴτε ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, εἴτε εἰς βάρος τοῦ Κράτους. Ἀρχίζει ἡ ἔκθλιψις τῶν ἐλαιῶν, ἀλλὰ ἡ δημοπρασία διὰ τὴν ἐνοικίασιν τοῦ φόρου ἐξακολουθεῖ. Καὶ πολλάκις γίνονται δημοπρασίαι ἐνῷ τὰ ἐλαιοτριβεῖα ἔχουν σταματήσει τὰς ἐργασίας των. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν λέγει ὁ νόμος, ὅτι ὁ φόρος εἰσπράττεται εἰς χρήματα, ἐπὶ τῇ βάσει τιμῆς ὁριζομένης ὑπὸ κεντρικῆς ἐπιτροπῆς ἐν Ἀθήναις. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ κεντρικὴ ἐπιτροπὴ κατ’ Αὔγουστον, ὁπότε καὶ συγκαλεῖται, εἶχεν ὁρίσει τιμὴν ἐλαίου εἰς 32 δραχμάς. Καὶ ἐκαλοῦντο οἱ παραγωγοὶ νὰ καταβάλουν τὸν φόρον τῆς δεκάτης εἰς χρῆμα, ἐπὶ τῇ βάσει τιμῆς δραχμῶν 32, ἐνῷ ἡ πραγματικὴ τιμὴ τοῦ ἐλαίου ἦτο 22–25 δραχμάς. Ἐκαλοῦντο δηλαδὴ νὰ καταβάλουν ὅλοι ἀνεξαιρέτως καὶ κατὰ ταχυδακτυλουργικὸν τρόπον τὸν διπλάσιον φόρον ἐλαίου τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλει ὁ νόμος. Λαμβάνω τὸ θάρρος ἐκ τῆς ταχύτητος μετὰ τῆς ὁποίας ἐνήργησεν ὁ ἀξιότιμος κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ τοῦ ὑποβάλω μίαν σκέψιν ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς δημοπρασίας τοῦ ἐλαίου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν του. Διατὶ ἐξακολουθεῖ νὰ γίνεται καὶ μέχρι κλεισίματος τῶν ἐλαιοτριβείων ἡ δημοπρασία καὶ νὰ μὴ ὁρίζεται, ὅτι ἀρχίζει πρὸ ἑνὸς ἢ πρὸ δύο μηνῶν, πρὸ τῆς ἐκθλίψεως τῶν ἐλαιῶν καὶ νὰ τελειώσῃ τὴν τελευταίαν Κυριακήν; Δηλαδὴ ἓν χρονικὸν διάστημα, γνωστοῦ ὄντος ὅτι εἶναι παντοῦ γνωστὸς ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον ἀρχίζει ἡ ἔκθλιψις τῶν ἐλαιῶν.

§135Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄν ἐμφανισθοῦν.

§136Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Συνεζητήθη τὸ ζήτημα ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς, διότι ἐγὼ δὲν ἠδυνάμην νὰ δώσω ἐξηγήσεις. Μοῦ εἶπον: Τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν ἐφόσον παρουσιάζονται πλειοδόται; Ἀπήντησα παρουσιάζονται πλειοδόται, διότι γνωρίζουν ὅτι ὅταν προσφέρουν καὶ ἓν ἐλάχιστον ποσόν, θὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ προσφορά των. Μοῦ ἀπήντησαν φυσικά, ὅτι διὰ τὸν τρόπον τοῦ ὁποίου ἐγὼ συνέστησα ὑπάρχει κίνδυνος συστάσεως ὁμάδων πρὸς ἐκβιασμὸν τοῦ δημοσίου καὶ τῶν συμφερόντων αὐτοῦ. Ἀλλὰ ἐρωτῶ, ὅταν ὁρίσητε, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν Α ὅπου εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἔκθλιψις τῶν ἐλαιῶν ἀρχίζει τὴν 1ην Ὀκτωβρίου καὶ λήγει τὴν τελευταίαν Κυριακήν, διότι ὑπάρχει ὁ κίνδυνος, καὶ δὲν ὑπάρχει ὁ αὐτὸς κίνδυνος νὰ γίνουν αἱ αὐταὶ ὁμάδες ἐφόσον ὑπάρχει εἰδικὸς λόγος καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐνεργεῖτο μέχρι σήμερον. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι. Ἐὰν οἱ διάφοροι μνηστῆρες εἶναι εἰς θέσιν νὰ ζημιώσωσι τὸ δημόσιον, τὸ ὁποῖον ἐὰν λάβῃ τὰ μέτρα του καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην τὸν φόρον, διότι πολλάκις κρατεῖ δι’ ἑαυτὸ τὸν φόρον. Κύριε ὑπουργέ, διὰ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ δημοπρασία, τρόπου ἐντελῶς ἀντεπιστημονικοῦ, συμβαίνουν πολλὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ θεραπεύσητε, ὅπως ἐθεραπεύσατε μίαν αὐθαιρεσίαν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπεβάλατε. Πρῶτον ἄτοπον. Ἐξακολουθεῖ ἡ δημοπρασία μέχρις ὅτου κλείσουν τὰ ἐλαιοτριβεῖα καὶ διορίζονται ἐπιστατοφύλακες. Γνωρίζετε βέβαια, ὅτι οἱ διοριζόμενοι δὲν εἶναι ἀπόφοιτοι τῆς σχολῆς τῆς Σορβώνης, ἢ τῆς σχολῆς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι πᾶνε γιὰ 15–20 ἡμέρας νὰ τσιμπήσουν ἕνα ἡμερομίσθιον. Ἄλλο δὲν εἶναι, μόνον δι’ αὐτό. Ἀλλὰ εἶναι καὶ τὸ «λάδωμα». Σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλο ἄτοπον. Δὲν νομίζετε, κύριε ὑπουργέ, ὅτι δίδεται μία εὐκαιρία προστριβῆς ὑπαλλήλων ἐφόρων καὶ πολιτευομένων, διὰ πρᾶγμα τό ὁποῖον δὲν εἶναι εὐχάριστον τόσον, διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, ὅσον καὶ διὰ τοὺς πολιτευομένους. Ὑπάρχει καὶ τρίτον ἄτοπον. Ὁ ἐλαιοπαραγωγὸς ἐκθλίβει τὸ ἔλαιον καὶ θέλει νὰ καταβάλλῃ τὸν φόρον, ἀλλὰ δὲν ἔχει χρήματα, καὶ μάλιστα ὁ ἐλαιοπαραγωγός, ὁ ὁποῖος περίμενε νὰ ζήσῃ ἐκ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, εἶναι ὑποχρεωμένος, νὰ ἐξεύρῃ τὰ χρήματα καὶ νὰ τὰ καταβάλῃ, διὰ νὰ παραλάβῃ τὸ προϊόν. Ἀλλὰ νομίζετε ὅτι εἶναι εὔκολος ἡ ἐξεύρεσις χρημάτων καὶ μάλιστα εἰς μικρὰς περιφερείας; Καὶ νομίζετε, ὅτι εἰς τὴν θύραν τοῦ ἐλαιοτριβείου δὲν ἀναβαίνει ὁ τοκογλύφος, διὰ νὰ τὸ προσφέρῃ τὸ χρῆμά του, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω καὶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ θὰ πεισθῆτε, ὅτι ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον ἐγὼ συνέστησα εἶναι ὁ ἐξυπηρετῶν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂν νομίζετε, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ μέρους τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἂν ὑπάρχῃ ἀντίστασις τῶν ὑπηρεσιῶν, ὄχι διότι εἶναι ἀδύνατος, ἀλλὰ διότι εἶναι εὐκολώτερος, ὅταν δὲ αἱ ὑπηρεσίαι ἔχουν ἕναν τρόπον τὸν προτιμοῦν. Τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον προτείνω νομίζω, ὅτι θὰ εὕρετε δικαιότερον, διότι ὅταν εἰσπράττεται ὁ φόρος ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, δὲν εἰσπράττεται εἰς εἶδος καὶ ὑπῆρχον τότε εἰσπρατοφύλακες, ἐν ᾗ περιπτώσει, λέγω, εὑρίσκετε, ὅτι δὲν εἶναι πραγματοποιήσιμον τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον προτείνω, νομίζω θὰ εὕρετε δικαιότερον νὰ διορίσητε ἐπιστατοφύλακα, κάμετε τέλος, ὅτι θέλετε, οἱονδήποτε μέτρον λάβετε, ὅπως εἰσπράττηται εἰς εἶδος δηλαδὴ καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρχουν ἐπιστατοφύλακες οἱ ὁποῖοι εἰσπράττουν διὰ λογαριασμὸν τοῦ δημοσίου μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ὁ φόρος παρεδόθη εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν εἰς εἶδος, οὕτως ὥστε ὁ ἐλαιοπαραγωγὸς νὰ καταβάλῃ τὸν φόρον τὸν ὁποῖον ὁ νόμος τοῦ ἐπιβάλλει, ἤτοι 10% εἰς εἶδος. Μόνον τοιουτοτρόπως θὰ προλάβετε αὐθαιρεσίας αἱ ὁποῖαι ἀντιστρόφως ἐὰν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐστράφησαν κατὰ τὴν ἐλαιοπαραγωγήν, ὑπάρχει ὁ κίνδυνος αὔριον νὰ στραφοῦν εἰς βάρος τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Ἐθεραπεύσατε διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀληθῶς μίαν αὐθαιρεσίαν κατὰ τὴν ἐλαιοπαραγωγὴν ἀσφαλῶς, ὅμως δὲν ἐλύσατε τὸ ζήτημα καὶ διὰ τὸ μέλλον.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λύρας ἔχει τὸν λόγον.

§138Θ. ΛΥΡΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ὀλυμπίας καλῶς διετύπωσεν τὰ πράγματα. Ἀλλὰ ὁ φόρος, ὅταν πληρώνεται μετὰ τὴν ἔκθλιψιν εἰς χρῆμα, διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἔρχεται τὸ δημόσιον συνεπίκουρον τῶν αἰσχροκερδῶν, διότι ὁ ἐλαιοπαραγωγὸς τὴν στιγμὴν ποῦ τοῦ ἐπιβάλλετε αὐθημερὸν νὰ πληρώσῃ, διότι τὴν ἑπομένην ὑπάρχει ὁ κίνδυνος τοῦ προσθέτου εἰς τὰ ἀπόκεντρα μέρη, δὲν ὑπάρχουν ἔμποροι ἔχοντες συνείδησιν, ὥστε νὰ τρέξῃ ὁ παραγωγὸς νὰ πωλήσῃ ὀλίγον λάδι. Εἰς τὰ χωρία δὲν ὑπάρχουν ἔμποροι μὲ συνείδησιν. Καὶ προσφέρει ὁ παραγωγὸς λάδι εἰς αὐτούς, διότι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ ἀμέσως εἰς χρῆμα. Γνωρίζω εἰς τὴν περιφέρειαν μου λάδι προσφερθὲν μὲ 20 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν, τὸ ὁποῖον οἱ ἔμποροι δὲν ἐδέχθησαν καὶ εἰς ἄλλα χωρία 16 δραχμάς, διὰ νὰ πληρώσουν τὸν φόρον. Εὐχῆς ἔργον, θὰ ἦτο νὰ τοῦ ἐδίδετο μία προθεσμία ἢ ὁ ἐπιστατοφύλαξ νὰ πάρῃ σημείωσιν καὶ ὅταν ὁ ἐνοικιαστὴς ἀναλάβῃ τὴν ἐνοικίασιν, νὰ τὸ εἰσπράξῃ. Συνήθως, δὲ οἱ παραγωγοί, δὲν βγάζουν διὰ μιᾶς τὸν ἐλαιόκαρπον, δὲν τὸν ἐκθλίβουν διὰ μιᾶς καὶ συνεπῶς κατὰ τὴν δευτέραν ἢ τρίτην ἐσοδείαν δύναται ὁ ἐνοικιαστής, νὰ εἰσπράξῃ καὶ τὸ προηγούμενον ποσοστὸν ἐλαίου. Γίνεται δὲ καὶ τὸ ἄλλο κακὸν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ ἔγκρισις ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν καὶ θὰ καταβάλλῃ εἰς εἶδος πλέον εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν καὶ ὄχι εἰς χρῆμα παρατείνει τὴν ἔκθλιψιν τῶν ἐλαιῶν καταστρέφεται καὶ ἡ ποιότης τοῦ ἐλαίου, εἰς πολλὰ δὲ μέρη δὲν ἀρχίζουν καὶ τὴν συλλογὴν ἀναμένοντες τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Λοιπὸν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ γίνονται πολλὰ κακὰ καὶ τὸ δημόσιον ζημιώνεται, διότι ὅσον δὲν γίνεται ἡ συλλογὴ καταστρέφεται ὁ ἐλαιόκαρπος καὶ ἡ ποιότης τοῦ ἐλαίου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ πολὺ σπουδαῖον. Διότι, ὅπως σᾶς εἶπα καὶ προηγουμένως μαζὶ μὲ τὴν γενικὴν κρίσιν δὲν ὑπάρχουν ἔμποροι εὐσυνείδητοι. Ὥστε ἔρχεται, ὅπως βλέπετε τὸ Κράτος καὶ ἐνισχύει τὴν αἰσχροκέρδειαν. Δύναται δὲ τὸ Κράτος, νὰ ὠφεληθῇ, ὅταν τὰς ἐνοικιάσεις τὰς κάμετε καὶ κατὰ κοινότητας. Διότι παρουσιάζεται τὸ ἑξῆς περίεργον μόλις ὁ ἐνοικιαστὴς τῶν μεγάλων περιφερειῶν κατὰ δήμους ἢ ἐπαρχίας πάρῃ τὴν ἔγκρισιν κάμνει μίαν περιοδείαν εἰς τὰς κοινότητας καὶ ἐπινοικιάζει μὲ κέρδη σοβαρὰ εἰς βάρος τοῦ δημοσίου. Ἐὰν ὅμως τὸ δημόσιον ἐνεργήσῃ δημοπρασίας κατὰ ἐπαρχίας καὶ κοινότητας καὶ Δήμους, νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ πολὺ πολὺ μεγαλύτερον ποσόν. Διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἐνοικιάσῃ κατὰ κοινότητας, γνωρίζει πρόσωπα καὶ πράγματα, ὥστε δὲν θὰ γίνῃ κατάχρησις, δὲν θὰ τὸν κλέψουν καὶ συνεπῶς, θὰ δώσῃ μίαν ἀνάλογον τιμήν, μεγαλυτέραν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ ὁλόκληρος ὁ νομός. Παρακαλῶ συνεπῶς νὰ λάβετε τὴν σύστασιν αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν σας καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑπάρξεως τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι καὶ κατὰ κοινότητας δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἐνοικίασις καὶ κατὰ τρόπον ἴδιον μὲ τὸν ὁποῖον ἐνοικιάζει ὁ πρωτότυπος ἐνοικιαστής, ἢ μᾶλλον ἐπινοικιάζει.

§139Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πράγματι κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας πολιτευτής, πρώτην φορὰν μοῦ ἐπέστησε τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ παραπόνου αὐτοῦ. Τὸ παράπονον τοῦτο σύγκειται, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐκλείψεως τῶν ἐλαιῶν ἐκ τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου τοῦ φόρου ὑποχρεοῦνται οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ νὰ πληρώνουσι τὸν ἀναλογοῦντα φόρον εἰς χρῆμα ὑπολογιζομένου τοῦ ἐλαίου πρὸς 32 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Ἐξετάσας, εὗρον ὅτι εἰς οὐδεμίαν περιφέρειαν τῆς Ἑλλάδος τὸ ἔλαιον τιμᾶται ἐπὶ τόπου 32 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Συνέπεια τῆς ἐξετάσεως ἦτο, ὅτι τὸ Κράτος πράγματι ἠδίκει τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς εἰσπράττων οὐχὶ 10%, ἀλλὰ φόρον πολὺ ἀνώτερον. Διέταξα ἑπομένως νὰ εἰσπράττεται ὁ φόρος πρὸς 25 δρχ. καὶ ὑπέβαλα εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σχετικὴν τροπολογίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα παράπονα τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, δὲν εἶναι ὅλα πραγματοποιήσιμα. Δὲν εἶναι εὔκολος ἡ σύστασις τοῦ ἐξ Ὀλυμπίας συναδέλφου, περὶ παραλαβῆς ἐλαίων μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου, διότι τοῦτο ἀπαιτεῖ διαχειριστὰς καὶ πολυτέλειαν ἐγκαταστάσεων, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος καὶ ἡ ποσότης ἡ ἐλαχίστη τὴν ὁποίαν θὰ διαχειρίζωνται. Θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ ἐγκαιροτάτης προκηρύξεως τῶν δημοπρασιῶν καὶ ταχυτέρας ἀναλήψεως τοῦ φόρου, τὴν μέριμναν δὲ ταύτην θὰ λάβωμεν ἐν καιρῷ, διότι χρειάζονται νομοθετικαί τινες μεταρρυθμίσεις.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡσαΐας ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του περὶ τοῦ λιμένος Πειραιῶς.

§141Γ. ΗΣΑΪΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναντιρρήτως αὕτη εἶναι μεγίστης σημασίας καὶ ἑπομένως ἐπιβάλλεται ἡ ταχεῖα συζήτησις αὐτῆς, διότι ἑκάστης ἡμέρας παρερχομένης πολλαὶ ἑκατοντάδες χιλιάδων δραχμῶν πετῶνται εἰς τὴν θάλασσαν. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ ζήτημα εἶναι δύσκολον ὡς τεχνικὸν καὶ ὡς οἰκονομικόν, συνεννοήθην ὅταν ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησιν, νὰ συζητηθῇ αὕτη παρουσίᾳ τοῦ ἀξιοτίμου προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ἐξέφρασεν τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην. Παρακαλῶ λοιπόν, νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Δευτέραν μὲ τήν ἐλπίδα, ὅτι θὰ παρίσταται καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἀναβάλλεται. (Τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου καταλαμβάνει ὁ ἀντιπρόεδρος κύριος Κ. Ἀλαβάνος).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης.

§144Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Οἱ Πειραιεῖς ἀπὸ ἐτῶν παραπονοῦνται κύριε ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, διότι ἡ τελευταία ἁμαξοστοιχία τοῦ σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἀναχωρεῖ ἐξ Ἀθηνῶν τὴν 1 μ. μεσονύκτιον καὶ ὁ κόσμος τῶν θεατροφίλων ἀδυνατεῖ νὰ παρακολουθήσῃ τὰ θέατρα τῶν Ἀθηνῶν, τὰ ὁποῖα τελειώνουν πολὺ περισσότερον μετὰ τὴν 1 μ. μεσονύκτιον. Ἐκφράζω λοιπὸν τὴν εὐχὴν ὁ τελευταῖος συρμὸς νὰ ἀναχωρῇ εἰς τὰς 2 μ. μεσονύκτιον ἐξ Ἀθηνῶν καὶ εἰς τὰς 1.30 μ. μεσονύκτιον ἐκ Πειραιῶς. Ἀτυχῶς, ἐνῷ πρόκειται περὶ ἑταιρίας, πλουσιωτέρας κάθε ἄλλης, κωφεύει εἰς αὐτὰ τὰ δίκαια παράπονα τῶν Πειραιωτῶν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης.

§146Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἡ κοινὴ γνώμη πρό τινων ἡμερῶν ἀνησύχησε ζωηρῶς ἐπὶ τῇ εἰδήσει, ὅτι τὸ ὑποβρύχιον «Παπανικολῆς» ὑπέστη βλάβην καὶ ἡ ἀνησυχία τῆς κοινῆς γνώμης ἦτο τόσῳ μᾶλλον μεγαλυτέρα καθόσον ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπρόκειτο περὶ σκάφους νεοτεύκτου, διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ὁποίου ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐδαπάνησε περὶ τὰς 135.000 £ ἤτοι περὶ τὰ 50.000.000 δραχ. ἀφ’ ἑτέρου δέ, διότι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εἰς οὐδὲν ἐπίσημον ἀνακοινωθὲν προέβη σχετικὸν μὲ τὴν βλάβην, εἰς τρόπον ὥστε πλεῖσται ὅσαι διαδόσεις εὗρον ἔδαφος. Οὕτω διεδόθη, ὅτι ἡ βλάβη προῆλθε ἐκ παραλήψεως χειρισμοῦ ἐκ μέρους τοῦ μηχανικοῦ τοῦ σκάφους, ὁ ὁποῖος παρέλειψε νὰ ἀνοίξῃ μίαν δικλεῖδα τῆς ἀντλίας συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ἐπῆλθε ἐσωτερικὴ ὑπερπίεσις εἰς τρόπον ὥστε, ἐπῆλθεν διαχωρισμός, ἤτοι ἀπόσπασις τοῦ ἐσωτερικοῦ καί ἐξωτερικοῦ περιβλήματος. Διεδόθη ἐπίσης, ὅτι ἡ παράλειψις αὕτη τοῦ χειρισμοῦ θὰ ἐπέφερε φοβερὰς συνεπείας εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν ὑπῆρχε ἑτέρα βαλβὶς εἰς τὴν αὐτὴν ἀντλίαν ἀνοιχθεῖσαν αὐτομάτως. Διεδόθη ἐπίσης, ὅτι ὁ χειρισμὸς αὐτὸς ὁ παραλειφθεὶς ἦτο χειρισμὸς στοιχειωδέστατος, ἡ δὲ παράλειψις αὐτοῦ καταδεικνύει τὴν ἀτελεστάτην μόρφωσιν τοῦ τεχνικοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑποβρυχίου. Διεδόθη πρὸς τούτοις, ὅτι ἡ ἀφορμὴ τῆς ἀτελοῦς ἐκπαιδεύσεως εἶναι τὸ εὐσπευσμένον τῆς μορφώσεως τοῦ τεχνικοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑποβρυχίων. Ἐκ τῶν διαδόσεων αὐτῶν προκύπτει, ὅτι ἡ βλάβη αὐτὴ δὲν ὀφείλεται οὔτε εἰς τυχαῖον συμβεβηκός, οὔτε εἰς κακὴν κατασκευὴν τοῦ σκάφους, ἀλλ’ εἰς ὑπαιτιότητα τοῦ προσωπικοῦ. Ἡ ὑπαιτιότης αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν πρῶτον μηχανικὸν τοῦ σκάφους, ὁ ὁποῖος εἶναι ὡς ἤκουσα ἁπλοῦς ἀνθυπασπιστής, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀνώτερος μηχανικὸς μὲ ἀνωτέραν μόρφωσιν. Κατὰ δεύτερον λόγον δὲν εἶναι ἀμέτοχος τῆς εὐθύνης καὶ ὁ κυβερνήτης τοῦ σκάφους, ὁ ὁποῖος κακῶς ἐξέλεξεν ὑπαξιωματικὸν μηχανικόν, διὰ νὰ τοῦ ἀναθέσῃ τὴν ἀνωτέραν μηχανικὴν διεύθυνσιν τοῦ σκάφους. Ἐκ παραλλήλου πρὸς αὐτὰς τὰς διαδόσεις, ἔχομεν καὶ τὴν διάδοσιν, ὅτι ἡ ζημία ἡ ὁποία προεκλήθη κυμαίνεται μεταξὺ 200–500.000 δραχ. καὶ ὅτι ὁ χρόνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀπαιτηθῇ, διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ σκάφους θὰ εἶναι 2–2½ μῆνες. Ἀλλὰ ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὰς τὰς ποικίλας φήμας ὑπάρχουν καὶ ἕτεραι εὐχάρισται. Ἡ πρώτη εἶναι, ὅτι οὐδεμία ἐπῆλθε μείωσις εἰς τὸ σκάφος ἀφορῶσα τὴν ταχύτητα, κατάδυσιν ἢ μαχητικότητα τοῦ σκάφους, ἡ δὲ ἑτέρα εἶναι, ὅτι τὰ ἀποτέλεσμα τῆς ἀποσπάσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ περιβλήματος κατέδειξαν, ὅτι τὸ σκάφος εἶναι τέλειον καὶ ἡ κάρφωσις αὐτοῦ εἶναι τελεία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αἱ διαδόσεις αὗται δὲν φέρουν τὴν σφραγῖδα τοῦ ἐπισήμου· εἶναι ἐξώδικοι. Διὰ τοῦτο ἄγομαι εἰς τὴν ἀνάγκην, ὅπως ὑποβάλω εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν τὰ ἑξῆς ἐρωτήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀποδέχομαι τὴν ἀπάντησιν αὐτοῦ, ποῦ, πότε καὶ εἰς ποῖον σημεῖον τοῦ σκάφους ἐσημειώθη ἡ βλάβη ἢ αἱ βλάβαι, πόθεν προῆλθεν αὐτὴ ἡ βλάβη, ἂν ὑπάρχῃ ἡ αἰτιότης δι’ αὐτήν, ἂν ὀφείλετε εἰς λόγον ἀνωτέρας βίας ἢ εἰς κακὴν κατασκευὴν τοῦ σκάφους ἢ εἰς κακὸν χειρισμὸν ἐκ μέρους τοῦ τεχνικοῦ προσωπικοῦ. Πόση δαπάνη θ’ ἀπαιτηθῇ, διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς βλάβης, πόσον χρονικὸν διάστημα θὰ ἀπαιτηθῇ, διὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐπισκευῆς καὶ τέλος ἐὰν θέλῃ σημειωθῇ μείωσίς τις τοῦ σκάφους ἀπὸ ἀπόψεως ταχύτητος κατὰ τὴν πλεῦσιν ἢ κατὰ τὴν κατάδυσιν ἢ τὴν ἀνάδυσιν, εἴτε ἀπὸ ἀπόψεως τῆς μαχητικῆς αὐτοῦ ἱκανότητος.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§148Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργός τῶν Ναυτικῶν). Εἶμαι εὐτυχής, διότι μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ δώσω ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλήν, δι’ ὅσα συνέβησαν εἰς τὸ ὑποβρύχιον Παπανικολῆς. Τὸ ὑποβρύχιον αὐτὸ ὑπέστη δύο βλάβας. Ἡ μία βλάβη ἐπισυμβᾶσα ὀλίγον πρὸ τῶν γυμνασίων ἦτο ἡ αἰτία τῆς μὴ συμμετοχῆς τοῦ πλοίου τούτου εἰς τὰ γυμνάσια. Ἡ αἰτία τῆς μὴ συμμετοχῆς εἰς τὰ γυμνάσια τοῦ Παπανικολῆ ἦτο μία βλάβη ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς ἓν τεμάχιον εἰς ἓν ἐξάρτημα τῆς ἀντλίας σαρώσεως τοῦ ἀριστεροῦ πετρελαιοκινητῆρος, δηλαδὴ εἰς ἓν τεμάχιον μιᾶς ἀντλίας συνέβη μία μικρὰ ζημία καὶ ἔχω εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Πειραιῶς, τὸ σχεδιάγραμμα, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ πεισθῇ, ὅτι εὐτυχῶς πρόκειται μόνον περὶ μικροῦ τεμαχίου. Ὅταν ἀντελήφθη ὁ κυβερνήτης τὴν βλάβην αὐτήν, διέταξεν μίαν ἐξέτασιν, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ διατὶ ἐπῆλθε ἡ βλάβη αὐτή. Μήπως ἦτο ἀπὸ κακὴν κατασκευήν, ἢ μήπως ὑπῆρχε κανὲν λάθος. Ἡ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος ἀπέδειξεν, ὅτι πταίει ὁ μηχανικὸς τοῦ ὑποβρυχίου καὶ ἡ βλάβη ἐπῆλθεν ἀπὸ κακὴν λίπανσιν τοῦ τεμαχίου αὐτοῦ. Ἐὰν δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ ἄμεσος ἀντικατάστασις τοῦ τεμαχίου τούτου, εἶναι διότι ὁ Ναύσταθμος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ παρακαταθήκην ὅλων τῶν ἀνταλλακτικῶν τεμαχίων, δι’ ὅλα τὰ τεμάχια τῶν ὑποβρυχίων. Προέβη ἀμέσως ὁ Ναύσταθμος μὲ τὰ ἰδικά του μέσα εἰς τὴν ἀντικατάστασιν. Ὁ ἀρχηγὸς τῶν ὑποβρυχίων κατόπιν τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἐπείσθη, ὅτι πταίει ὁ μηχανικός. Ἐτιμώρησε λοιπὸν τὸν μηχανικὸν μὲ φυλάκισιν. Αὐτὴ ἡ ζημία εἶναι ἐλαχίστη καὶ δὲν φέρει βεβαίως ἀπολύτως καμμίαν μείωσιν εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ Παπανικολῆ. Ἐκτὸς τῆς ζημίας αὐτῆς ἡ ὁποία ἦτο, ὡς προεῖπον, ἡ αἰτία τῆς μὴ συμμετοχῆς τοῦ ὑποβρυχίου εἰς τὰ γυμνάσια, παρετηρήθη τὴν 16ην Ἰουνίου διαρροὴ ἑνὸς καρφιοῦ ἐντὸς τῆς ἀριστερᾶς ἐξωτερικῆς πετρελαιοδεξαμενῆς τοῦ ὑποβρυχίου. Ἀρχικῶς ἐνόμισαν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς καρφιοῦ τοῦ ὁποίου ἡ κάρφωσις δὲν ἦτο τελεία καὶ δὲν ἔδωσαν ἄλλην προσοχὴν εἰς τὴν διαρροὴν αὐτὴν πλὴν τῆς ἐπισκευῆς της. Ὅταν κατὰ τὸν μῆνα Ὀκτώβριον παρετηρήθησαν ἄλλαι διαρροαὶ τῶν καρφιῶν, τότε διετάχθη μία ἐπιτροπὴ νὰ ἐξετάσῃ τὴν αἰτίαν τῶν διαρροῶν. Τὸ πόρισμα τῆς ἐξετάσεως εἶναι, ὅτι ἡ βλάβη ἐγένετο λόγῳ ἐφελκυσμοῦ τῶν καρφιῶν ποῦ συνδέουν τοὺς ἀγκῶνας τοῦ ἐξωτερικοῦ σκάφους πρὸς τὸ ἐσωτερικὸν σκάφος, ὁ δὲ ἐφελκυσμὸς αὐτὸς ὀφείλεται εἰς ὑπερπίεσιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη κατὰ τὴν μετάγγισιν τοῦ πετρελαίου ἐκ μιᾶς δεξαμενῆς εἰς τὴν ἄλλην. Ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται. Ὅπως γνωρίζητε, ὑπάρχουν οὕτως εἰπεῖν δύο σκάφη. Μεταξὺ τῶν δύο σκαφῶν ὑπάρχει ἓν κενόν. Εἰς τὸ κενὸν αὐτὸ εἰσέρχεται τὸ ὕδωρ ὅταν πρόκειται τὸ ὑποβρύχιον νὰ καταδυθῇ καὶ βγαίνει τὸ ὕδωρ ὅταν πρόκειται καὶ πάλιν νὰ ἀναδυθῇ. Τὸ κενὸν αὐτὸ διαιρεῖται εἰς διαφόρους τομεῖς. Εἰς τὸ κενὸν τοῦ ἑνὸς τομέως, ἀντὶ νὰ εἰσέρχεται θαλάσσιον νερό, εἰσέρχεται τὸ πετρέλαιον, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται εἰς τὰς μηχανάς. Ὅταν πρόκειται νὰ γίνῃ χρῆσις τοῦ πετρελαίου, τότε αὐτομάτως εἰσέρχεται πάλιν τὸ θαλάσσιον νερὸ εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ πετρελαίου, ὅταν δὲ πρόκειται νὰ γεμίσῃ μὲ πετρέλαιον ὁ χῶρος οὗτος, ἀνοίγεται εἷς εἰδικὸς κρουνός, ὥστε νὰ βγῇ τὸ ὕδωρ. Ἐλησμόνησαν τότε νὰ ἀνοίξουν τὸν κρουνόν, ὥστε νὰ βγῇ τὸ θαλάσσιον ὕδωρ, διὰ νὰ εἰσέλθῃ πάλιν τὸ πετρέλαιον εἰς τὰς δεξαμενάς. Ὡς ἐκ τούτου ἐσχηματίσθη ὑπερπίεσις καὶ πολλὰ καρφιὰ ὑπεχώρησαν.

§149Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Δηλαδὴ ἔλαβε χώραν παράλειψις χειρισμοῦ;

§150Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως. Ἀνησύχησεν ὅμως ἡ ὑπηρεσία, διότι ἐνόμιζεν, ὅτι ἦτο κακὴ κατασκευὴ καὶ βεβαίως, ἐὰν ἦτο κακὴ κατασκευὴ ἡ ζημία θὰ ἦτο μεγάλη, διότι δὲν θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ ἔχῃ ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν στερεότητα τοῦ σκάφους. Διετάχθησαν ἀνακρίσεις καὶ ἐπεβεβαιώθη αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερον δηλαδή, ὅτι ἦτο κακὸς χειρισμός. Ἡ ζημία αὐτὴ θὰ ἀρχίσῃ νὰ ἐπιδιορθοῦται ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν. Ἡ δαπάνη, δὲν εἶναι καὶ μεγάλη, δὲν θὰ ἀνέλθῃ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, οὔτε εἰς 200,000 δραχμάς. Ποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος; εἶναι ὁ κυβερνήτης, εἶναι ὁ ὕπαρχος, εἶναι ὁ μηχανικός; ἀπὸ τὰς ἐπανειλημμένας ἐξετάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι γίνει καὶ ἔλαβον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὴν τελευταίαν ἔκθεσιν ἐκ μέρους τοῦ νέου διοικητοῦ ἀρχηγοῦ τῶν ὑποβρυχίων ἑνὸς διακεκριμένου ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος τώρα τελευταίως ἐτοποθετήθη ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὑποβρυχίων φαίνεται, ὅτι ὁ κυβερνήτης δὲν εἶναι ὑπεύθυνος, ὑπεύθυνος δὲ εἶναι ὁ ἴδιος ὁ μηχανικός, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ὁ ὑπαίτιος καὶ τῆς ἄλλης βλάβης. Τώρα πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν αὐτὸ τὸ λάθος τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἶναι ἐντελῶς ἀσυγχώρητον. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι τοιαῦτα λάθη δυστυχῶς γίνονται καὶ δὲν γίνονται μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁμοίως ὁ Κατσώνης ὑπέστη τὴν αὐτὴν βλάβην ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐνῷ ἀκόμη εὑρίσκετο εἰς χεῖρας τῶν Γάλλων ἀξιωματικῶν. Δὲν τὸ λέγω βεβαίως αὐτό, διὰ νὰ καλύψω τὴν εὐθύνην τοῦ μηχανικοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει τιμωρηθῆ ἤδη καὶ θὰ ἴδω ποίαν ἄλλην τιμωρίαν θὰ ἐπιβάλλω, τὸ λέγω μόνον, διότι θὰ ἤθελα καὶ νὰ καθησυχάσω τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι δὲν εἶναι ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα συμβαίνουν εἰς ἡμᾶς μόνον, διότι ἡμεῖς δὲν ἔχομεν, οὔτε τὰ μέσα οὔτε τὴν ἐπιμέλειαν νὰ μπορέσωμεν νὰ φροντίσωμεν, διὰ τὴν καλὴν συντήρησιν καὶ τὸν καλὸν χειρισμὸν τῶν ὑποβρυχίων. Ὁ κύριος συνάδελφος ἔκαμε μίαν ἄλλην παρατήρησιν, ὅτι αὐτὰ συμβαίνουν λόγῳ τοῦ τεχνικοῦ προσωπικοῦ. Δὲν ὑπάρχει καμία ἀμφιβολία, ὅτι σήμερον τὸ τεχνικὸν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας, τόσον τὸ κατώτερον ὅσον καὶ τὸ ἀνώτερον, δὲν εἶναι ἀκόμη εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ φθάσῃ. Καὶ ὑπέβαλον πρὸ ἡμερῶν δύο νομοσχέδια, διὰ νὰ προσπαθήσω νὰ βελτιώσω τὴν κατάστασιν αὐτήν. Δὲν ἀποκλείεται, ὅτι θὰ ζητήσω ἴσως καὶ τὴν λῆψιν, ἄλλων μέτρων διὰ νὰ βελτιώσω μὲ ὀλίγας θυσίας χρηματικὰς τήν κατάστασιν, ἰδίᾳ τῶν ὑπαξιωματικῶν, καθ’ ὅσον βεβαίως καὶ ἡ λίπανσις καὶ ὁ χειρισμὸς τοιούτων μηχανημάτων γίνεται ὄχι ἀπὸ ἀξιωματικούς, ἀλλὰ ἀπὸ ὑπαξιωματικοὺς καὶ εἶναι ὀρθόν, νὰ ὑπηρετοῦν ὡς ἐθελονταί, ὄχι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν εὑρίσκουν νὰ πᾶνε πουθενὰ ἀλλοῦ, ἀλλὰ τὰ καλλίτερα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν. Ὁπωσδήποτε δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει ἡ κοινὴ γνώμη ν’ ἀνησυχῇ καὶ μπορῶ νὰ τὴν διαβεβαιώσω, ὅτι λαμβάνονται ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα, ὅσα ἐνδείκνυνται.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὸν τελευταῖον διαγωνισμὸν βοηθῶν καπνεργοστασίων.

§152Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Μαρτίου ἐγένετο διαγωνισμὸς πρὸς πρόσληψιν γραφέων εἰς τὴν θέσιν βοηθῶν καπνοεργοστασίων. Ἐγένοντο διαγωνισμοὶ, προσῆλθον ἀρκετοὶ νέοι, εἰκοσαπλάσιοι τῶν εἰσαχθέντων, κατηρτίσθη ὁ πίναξ τῶν ἐπιτυχόντων, ἀλλὰ μέχρι σήμερον καίτοι παρῆλθε ἐννεάμηνον διάστημα δὲν διωρίσθη κανείς. Οἱ ἐπιτυχόντες εὑρίσκονται ἀπὸ ἐννεαμήνου εἰς μίαν διαρκῆ συγκίνησιν καὶ παρακαλῶ ὅπως μᾶς δηλώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν σκέπτεται νὰ καλέσῃ τοὺς ἐπιτυχόντας καὶ πόσους, διὰ νὰ λάβουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τὰ μέτρα των, ἢ νὰ προτιμήσουν δηλαδὴ τὸ ὑπαλληλικὸν στάδιον, ἢ νὰ λάβουν μέτρα νὰ εὕρουν ἄλλην τύχην. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἐπειδὴ τὸ τοιοῦτον συμβαίνει εἰς πολλὰ ὑπουργεῖα, θὰ παρεκάλουν ὅλους τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους ὑπουργούς, νὰ μὴ προβαίνουν εἰς προκήρυξιν διαγωνισμῶν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι διατεθειμένοι καὶ δὲν ἔχουν ἐπαρκῆ τὰ μέσα διὰ τὸν διορισμὸν τῶν ἐπιτυχόντων διότι προσφέρουν μία κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἕνα ἀριθμὸν νέων, τοὺς ὁποίους ἐκτὸς τοῦ ὅτι τοὺς κατατυραννοῦν, τοὺς διδάσκουν ὅτι αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος πλειστάκις δὲν πράττει τὸ καθῆκον του καὶ δὲν ἐκπληροῖ τὰς ὑποχρεώσεις του τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν, διότι ἀσφαλῶς ἀνέλαβεν μίαν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι ἀνθρώπων τοὺς ὁποίους ὑπέβαλεν εἰς δαπάνην καὶ τοὺς εἶπε, ὅτι ὅσοι ἐπιτύχετε, θὰ διορισθῆτε εἰς τὰς θέσεις τὰς κενάς. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ δηλώσῃ ἂν θὰ διορισθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ τὶ κατάλληλα μέτρα ἔλαβε διὰ νὰ τοὺς τὰ μεταβιβάσω.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§154Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πράγματι εὑρίσκω δίκαιον τὸ παράπονον τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε, νὰ προκηρύσσωνται διαγωνισμοὶ ἐφ’ ὅσον τὸ κράτος δὲν θὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, νὰ προέλθῃ συντόμως εἰς διορισμούς, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὑποβάλωνται εἰς κόπους καὶ δαπάνας οἱ ὑποψήφιοι. Τὸν διαγωνισμὸν περὶ τοῦ ὁποίου ἔγινε λόγος δὲν προεκήρυξα ἐγώ. Εἰδικῶς ὡς πρὸς τὴν γενομένην πρότασιν, δύναμαι νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ προσλάβω πλέον τῶν 10 ἐπὶ τοῦ παρόντος, διότι 10 μόνον ἀναγκαιοῦν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§156Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ κάμω ἐπίσης μίαν ἄλλην σύστασιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Εὐχαριστῶ πολὺ τὸν κ. ὑπουργὸν διότι λαμβάνει ὑπ’ ὄψει τὰς συστάσεις μου. Τὸ λογιστήριον τῆς νομαρχίας Μεσσηνίας εὑρίσκεται ἄνευ τοῦ μονίμου καὶ τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένου ὑπαλλήλου πλέον τοῦ ἔτους. Ὁ πρῴην ὑπάλληλος ἐγκληματίας εὑρίσκεται ἤδη εἰς τὰς φυλακάς, τὸν ἀναπληροῖ δὲ κἄποιος γέρων ἀνθυπομοίραρχος ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας ὅλην τὴν ἐργασίαν μιᾶς Νομαρχίας, ὡς ἡ Νομαρχία Μεσσηνίας, ἡ ὁποία ἔχει περὶ τὰς 5–6 χιλιάδας συνταξιούχους, τῶν ὁποίων τὰς καταστάσεις καὶ τὰ ἐντάλματα εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ συντάσῃ ἡ Νομαρχία. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ συμπληρώσῃ τὴν κενὴν αὐτὴν θέσιν καὶ νὰ στείλῃ ὑπάλληλον ἔχοντα τὸν βαθμὸν τοῦ λογιστοῦ εἰς τὴν Νομαρχίαν Μεσσηνίας, διότι προσφέρει μίαν κακὴν ὑπηρεσίαν πρὸ παντὸς εἰς τοὺς συνταξιούχους καὶ τὰ θύματα πολέμου ἰδιαιτέρως, τὰ ὁποῖα ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον ἔχουν νὰ λάβουν τὰς συντάξεις των.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§158Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ ταμεῖον περὶ οὗ πρόκειται ὑπηρετεῖ εἷς ἀπόστρατος ταγματάρχης. Δὲν γνωρίζω πῶς κάμνει αὐτὸς τὴν ὑπηρεσίαν του καὶ πῶς ἔκαμνεν ὁ τακτικός. Ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1929 τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν τῶν συντάξεων θὰ διεξαγάγουν τὰ ὑπουργεῖα καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ μέριμνα ἀποστολῆς ὑπαλλήλων.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μανουηλίδης.

§160Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Εἰς τὸν νομὸν Ἕβρου καὶ ἐν γένει εἰς τὴν δυτικὴν Θράκην, κύριοι συνάδελφοι, συμβαίνουν γενικῶς περίεργα πράγματα ἀπὸ ἀπόψεως διοικητικῆς, ἐκ τῶν ὁποίων τὴν τελευταίαν θέσιν εἰς τὰ περίεργα ἀκατάστατα καὶ ἔκτροπα αὐτὰ πράγματα ἔχει ἡ ἐκπαίδευσις ὅπως τοὐλάχιστον διενεργεῖται. Διὰ τῶν ἐπερωτήσεων τῶν ὁποίων ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλήν, θὰ ἔπαυα βεβαίως νὰ ἐλέγχω τὸ ἔργον τοῦ σημερινοῦ ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Παιδείας, διότι ἡ κατάστασις αὕτη εἶναι ἀπότοκος πολυετοῦς ἀπροσεξίας καὶ ἀμελείας τὴν ὁποίαν αἱ κατὰ καιρὸν Κυβερνήσεις ἐπέδειξαν ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐκπαιδευτικὰ ζητήματα τῆς παραμεθορίου καὶ ἐν γένει τῶν ἀπομακρυσμένων νέων χωρῶν. Θὰ ἐπεθύμουν ἐν τούτοις ὅπως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἥτις ἀκριβῶς ἐπηγγέλθη τὴν διόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων, προσέξῃ ἐπὶ σημείων τινῶν τῆς ἐκπαιδευτικῆς καταστάσεως ἐν τῷ νομῷ Ἕβρου καὶ γενικότερον ἐν τῇ δυτικῇ Θράκῃ, διότι ἡ κατάστασις αὕτη, ἀπότοκος ἐπαναλαμβάνω, ἀμέλεια καὶ ἀκαταστασία πολλῶν Κυβερνήσεων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ παρὰ μόνον μὲ μείωσιν τοῦ Κρατικοῦ γοήτρου παρὰ πληθυσμῶν οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς ἐξαιρετικῆς κοινοτικῆς των ἐκπαιδευτικῆς ὀργανώσεως ἐν τῇ ἀνατολικῇ Θράκῃ καὶ ἀλλαχοῦ, εἶναι συνειθισμένοι, ὥστε ἡ ἐκπαίδευσις νὰ λειτουργῇ κατὰ τρόπον ἀσυγκρίτως καλλίτερον καὶ κατὰ μέθοδον ἡ ὁποία ἀπέδιδε ἀσφαλῶς ἀνώτερα ἀποτελέσματα. Εἰς τέσσαρα μέρη ἔχει διαιρεθῆ ἡ ἐπερώτησις τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὸ πρῶτον μέρος ἐρωτᾶται ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διατὶ δὲν συμπληρώνει τὰς κενὰς θέσεις τῶν καθηγητῶν τοῦ Γυμνασίου Διδυμοτείχου καὶ Σουλίου τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν μὲ ἀνεπαρκὲς διδακτικὸν προσωπικόν. Μετὰ δύο αὐτὰ Γυμνάσια ἐξυπηρετοῦνται πολλαὶ δεκάδες χιλιάδων κατοίκων περιφερειῶν αἵτινες ἀποτελοῦνται ἀπὸ ἑκατὸ καὶ πλέον χωρία. Τὰ δύο λέγω Γυμνάσια αὐτά, ἔχουν ὀργανικὰς θέσεις καθηγητῶν περὶ τὰς 22, ἐξ αὐτῶν δὲ κατὰ ἐπικρατήσασαν ἀπὸ ἐτῶν συνήθειαν ποτὲ δὲν εἶναι πεπληρωμέναι θέσεις περισσότεραι τοῦ ἡμίσεως. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος συνεπληρώθη ὁλόκληρος ἡ περίοδος καὶ οἱ καθηγηταὶ τῶν Γυμνασίων Διδυμοτείχου καὶ Σουφλίου ἀπὸ 11–12 ἦσαν περιωρισμένοι εἰς τοὺς 5 ἢ 6. Ἐπανειλημμένα διαβήματα παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας καὶ τῷ ἐκπαιδευτικῷ συμβουλίῳ, εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα πάντοτε ἀφθόνους ἀνεκπληρώτους ὑποσχέσεις, ἀλλ’ οὐδέποτε τὴν πλήρωσιν τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν Γυμνασίων αὐτῶν. Οἱ πολῖται διεμαρτυρήθησαν κατ’ ἐπανάληψιν, τὰ κοινοτικὰ Συμβούλια ἐξανίστανται, τηλεγραφήματα διαρκῶς λαμβάνονται ἐκ μέρους ὅλων τῶν βουλευτῶν τῶν μερῶν ἐκείνων, διότι οἱ γονεῖς ἦσαν ἀνάστατοι ἐπειδὴ τὰ τέκνα αὐτῶν δὲν ἐπρόκειτο νὰ συμπληρώσουν τὰς σπουδὰς των παρὰ κατὰ τὸ ἥμισυ ἐφ’ ὅσον αἱ θέσεις τῶν καθηγητῶν ἦσαν μὴ πεπληρωμέναι. Ἐφέτος ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἰδία κατάστασις ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔτους. Ἀπετάνθημεν κατ’ ἐπανάληψιν πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καὶ πρὸς τὸ ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, ἠκούσαμεν δὲ τώρα τελευταίως, παρ’ αὐτοῦ τοῦ κ. προέδρου τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ὅτι τὰ παράπονα τῶν πολιτῶν εἶναι τελείως δικαιολογημένα καὶ ἠκούσαμεν ἀκόμη, ὅτι οἱ διοριζόμενοι καθηγηταὶ ἀρνοῦνται καὶ δυστροποῦν νὰ μεταδοῦν εἰς τὰς θέσεις των. Ἐπεκράτησε ἡ συνήθεια νὰ νομίζεται, ὅτι αἱ νέαι χῶραι ἀποτελοῦν μέρος ἐξορίας. Ἐξ αὐτοῦ δὲ προκύπτει ἡ ἄρνησις καὶ ἡ δυστροπία τῶν ἑκάστοτε διοριζομένων καθηγητῶν εἰς τὰς νέας χώρας νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς θέσεις των.

§161ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν πληρώνονται.

§162Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Εἶναι γεγονὸς ὅτι πληρώνονται καὶ ὅτι μολονότι διατάσσονται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον δυστροποῦν νὰ μεταβοῦν ἢ ὅταν μεταβαίνουν προτιμοῦν εἰς ἐποχὰς τὰς ὁποίας αὐτοὶ κρίνουν, ὅτι εἶναι κατάλληλοι, ὅταν παρέλθει λόγου χάριν ὁ χειμών, ὅταν αἱ κλιματολογικαὶ συνθῆκαι τοῦ τόπου συμβιβάζονται πρὸς τὰς ὑγιεινὰς συνθήκας τοῦ ἑαυτοῦ των καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Δὲν ἀρνοῦνται ἀλλ’ εὑρίσκουν πάντοτε τρόπον νὰ μὴ συμμορφώνονται πρὸς τὰς διαταγὰς τοῦ τε ὑπουργείου καὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, συνεχεῖς αἰτήσεις ἀδειῶν, διάφοραι προφάσεις περὶ ἀσθενειῶν, προσαγωγὴ πιστοποιητικοῦ ἰατροῦ καὶ πλεῖσται ἄλλαι ἀνοίγονται θύραι τὰς ὁποίας εἶναι ἀδύνατον νὰ παρακολουθήσῃ κανεὶς καὶ τὸ συμπέρασμα, ὅτι αἱ θέσεις τῶν καθηγητῶν μένουν ἐπὶ ὁλοκλήρους μῆνας κεναὶ καὶ ὅταν ἀποφασίσουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ τὰς πληρώσουν ἔχει παρέλθει τὸ ἑξάμηνον τὸ καὶ καταλληλότερον διὰ σπουδὰς καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος τῆς σχολικῆς περιόδου. Ἡ δυστροπία ὅμως αὕτη ἔχει καὶ ἕναν ἄλλον λόγον, ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον οἱ καθηγηταὶ προτιμοῦν τὰ κέντρα, προτιμοῦν τὰς πόλεις εἰς τὰς ὁποίας καὶ ὁ βίος εἶναι καλύτερος καὶ τὰ μέσα τοῦ βίου παρουσιάζονται περισσότερον ἄνετα, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει γεννᾶται τὸ ἐρώτημα ἐκ μέρους τῶν πληθυσμῶν τῶν ἀπομεμακρυσμένων μερῶν ὡς ἡ δυτικὴ Θράκη καὶ ὁ νομὸς Ἔβρου, γεννᾶται λέγω τὸ ἐρώτημα, διατί, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπακούουν οἱ διοριζόμενοι καθηγηταί, ὅπως μεταβαίνουν εἰς τὰς θέσεις των, διατὶ ἐξακολουθοῦν ὑφιστάμενα τὰ Γυμνάσια καὶ διατὶ δὲν θὰ ἦτο προτιμωτέρα ἡ κατάργησις αὐτῶν, ἀφοῦ ἡ αὐτὴ ἔλλειψις παρατηρεῖται, ἐπὶ ἔτη καθηγητικοῦ προσωπικοῦ, αἱ αὐταὶ ἐλλείψεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν τακτικὴν καὶ ἀνελλιπῆ λειτουργίαν τῶν ἐν λόγῳ Γυμνασίων. Ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου μίαν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ὑποβάλῃ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἰς τὴν Βουλήν, ἐξ ἀφορμῆς ἐπερωτήσεως συναδέλφου καὶ εἶδον ἐκεῖ, ὅτι ἀναφέρονται καὶ ὀργανικαὶ θέσεις τῶν Γυμνασίων, Σουφλίου καὶ Διδυμοτείχου καὶ ὅτι αἱ θέσεις αὐταὶ κατὰ τὸ πλεῖστον ἔχουσι συμπληρωθῆ. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω, ὅτι αἱ συμπληρώσεις αὗται γίνονται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐπὶ τοῦ χάρτου, ὅτι αἱ συμπληρώσεις αὗται διενεργοῦνται κατὰ τὰ εἰθισμένα, ὑπὸ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ἀλλ’ αἱ συμπληρώσεις αὗται δὲν εἶναι πραγματικαί. Οἱ διατασσόμενοι νὰ μεταβοῦν καὶ συμπληρώσουν τὰς κενὰς θέσεις, δὲν μεταβαίνουν εἰς τὰς θέσεις των.

§163Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Μήπως εἶναι οἱ ἴδιοι οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν καὶ πέρυσι καὶ ἐφέτος καὶ δὲν μεταβαίνουν;

§164Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὄχι, κἄποτε ὑπάρχουν καὶ παλαιοί, ἀλλὰ συνήθως ὑπάρχουσι νέοι διότι, γίνονται μεταθέσεις καὶ ἀπὸ ἄλλας περιφερείας στέλλονται εἰς ἄλλας περιφερείας. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐμποιεῖ τὴν περισσοτέραν ἐντύπωσιν ἐν προκειμένῳ, εἶναι ὅπως θὰ ἐπαναλάβω, ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου προέδρου τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου δήλωσις κατηγορηματική, καθ’ ἣν καὶ αὐτὸς ἀναγνωρίζει, ὅτι αἱ διδόμεναι διαταγαί, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν τούτων θέσεων δὲν ἐκτελοῦνται ἢ ἐκτελοῦνται μετὰ δυστροπίας καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ ἐκτέλεσίς των νὰ μὴ παρουσιάζῃ τὴν ὠφελιμότητα τῆς ἐγκαίρου μεταβάσεως εἰς τὰς θέσεις τῶν καθηγητῶν τούτων. Εἰς ἐρώτησίν μας διὰ τίνος τρόπου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθῇ τὸ κακόν, ἠκούσαμεν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ καθηγηταί οἱ ἀποστελλόμενοι εἰς ἐπαρχίας ν’ ἀμείβωνται κατὰ τρόπον καλύτερον ἢ νὰ δίδεται εἰς αὐτοὺς πρόσθετον ἐπίδομα.

§165ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ ἐπίδομα συνεστήθη πραγματικῶς εἰς τοὺς δήμους καὶ προσεφέρθησαν οὗτοι νὰ δώσωσιν αὐτό, ἀλλ’ ἠρνήθη τὴν ἔγκρισιν τοῦ τοιούτου ἐπιδόματος τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§166Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὁ κύριος συνάδελφος μὲ ἐπρόλαβεν. Ἀκριβῶς ἀνέφερα τοῦτο διὰ νὰ εἴπω, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης νὰ δηλώσω, ὅτι οἱ δῆμοι τοὐλάχιστον τῆς Θράκης ἔχουσι δηλώσει κατ’ ἐπανάληψιν, ὅτι διὰ ν’ ἀποφευχθῇ ἡ ἀφάνταστος αὐτὴ ἀκαταστασία καὶ τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς βάρος τῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ τόπου, ὅτι εἶναι προθυμότατοι ν’ ἀναλάβουν τὴν πληρωμὴν τοῦ προσθέτου αὐτοῦ ἐπιδόματος ἐξ ἰδίων των. Ἤθελον λοιπόν, νὰ παρακαλέσω, ὅπως, ἐὰν ἡ πραγματικὴ ἀφορμὴ τοῦ κακοῦ εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς προσθήκης εἰς τὴν ἀμοιβὴν τῶν διδασκάλων ἢ τῶν καθηγητῶν, οἵτινες μεταβαίνοντες εἰς τὰς νέας χώρας νομίζουσιν, ὅτι δικαιοῦνται τοιαύτης προσθήκης εἰς τὸν μισθόν των, νὰ ληφθῇ μία νομοθετικὴ πρόνοια, ἵνα δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον δὲν δύναται αὐτὴ ἐξ ἰδίων νὰ πληρώσῃ τὴν ἀνάγκην ταύτην, νὰ δεχθῇ τὴν προσφορὰν τῶν δήμων προθυμοποιουμένων νὰ διορθώσωσιν τὸ κακὸν τοῦτο. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον ἐκ περισσοῦ νὰ τονισθῇ, ὅτι οἱ καθηγηταὶ δὲν δύνανται ἐπ’ ἄπειρον ν’ ἀπειθοῦν εἰς τὰς διδομένας διαταγὰς ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου καὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων, εἰς ἅς διατάσσονται νὰ μεταβῶσιν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των. Ἐὰν ἔχουν λόγον ν’ ἀπειθοῦν καὶ νὰ μὴ ὑπακούουν, εἰς τὰς διδομένας εἰς αὐτοὺς διαταγάς, βεβαίως τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον, νὰ μεριμνήσῃ περὶ ἐφαρμογῆς τῶν πειθαρχικῶν ἐκείνων ποινῶν αἵτινες εἰς πᾶσαν παρομοίαν περίπτωσιν ὀφείλουν νὰ ἐπιβάλωνται. Καὶ ἔρχομαι ἤδη, κύριοι, εἰς τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Διατὶ δὲν προάγεται ἡ ἀστυκὴ σχολὴ τῆς Ὀρεστιάδος, εἰς ἡμιγυμνάσιον. Ἡ πόλις τῆς Ὀρεστιάδος, κύριοι συνάδελφοι, ἀριθμεῖ 4.000 κατοίκους. Ἡ δημοτικὴ περιφέρεια τῆς Ὀρεστιάδος, κύριοι συνάδελφοι, ἀριθμεῖ 10.000 κατοίκους. Ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῆς περιφερείας Ὀρεστιάδος ἀποτελουμένης ἐξ 60 χωρίων, ἀποτελεῖται ἐκ 40.000 κατοίκων. Ὁ πληθυσμὸς οὗτος ἀποτελεῖται ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἐκ προσφύγων οἵτινες ἦλθον ἐκ τῆς ἀντιπέραν ὄχθης τῆς περιφερείας, δηλονότι τῆς Ἀδριανουπόλεως. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ πέρισυ καὶ ἐφέτος, διὰ τὴν προσθήκην ἢ δυνατὸν δύο μόνον τάξεων εἰς τὸ ὑπάρχον ἤδη σχολεῖον τῆς Ὀρεστιάδος, διὰ νὰ δυνηθῇ ὁ πληθυσμὸς οὗτος τῶν 40.000 κατοίκων νὰ ἐξυπηρετηθῇ διὰ τῆς προσωρινῆς ἱδρύσεως τοὐλάχιστον ἡμιγυμνασίου. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι πάντοτε οἱ κατὰ καιρὸν ὑπουργοὶ ἔδειξαν προθυμίαν πρὸς πλήρωσιν τῆς ἀνάγκης ταύτης. Ἰδιαιτέρως ὁ σημερινὸς ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας, ἔχει ὑποσχεθῆ τὴν τοιαύτην ἵδρυσιν μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός του ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἤθελε νὰ χορηγήσῃ τὴν πίστωσιν ἥτις ἀπαιτεῖται, διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἡμιγυμνασίου τούτου. Μετ’ ἄλλων συναδέλφων τοῦ νομοῦ Ἔβρου πιεζόμενοι ὑπὸ τῆς ἀνάγκης καὶ τῶν διαμαρτυριῶν τῆς περιφερείας ταύτης, παρεκαλέσαμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως χορηγήσῃ τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεσχέθη νὰ τὸ πράξῃ, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι μεταγενεστέρως ἐπεκράτησαν ἄλλαι σκέψις γενικωτέρας πολιτικῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μὴ ἵδρυσιν περιπλέον Γυμνασίων, διότι ἡ τοιαύτη πληθώρα τῶν γυμνασιακῶν σπουδῶν θεωρεῖται ὡς ἐπιβλαβής. Ἡμεῖς δὲν θὰ εἴχωμεν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ὄχι μόνον νὰ δεχθῶμεν, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποστηρίξωμεν πάσῃ δυνάμει μίαν τοιαύτην μεταβολὴν τῆς Κυβερνητικῆς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς, φανταζόμεθα ἐν τούτοις, ὅτι ἡ τοιαύτη πολιτικὴ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς πόλεως τῆς Ὀρεστειάδος καὶ ἀπὸ πληθυσμὸν 40.000 κατοίκων οἱ ὁποῖοι, διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἐξακολουθοῦν νὰ μένουν ἄνευ γυμνασιακῶν σπουδῶν. Ὑπάρχει ὡς γνωστὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπερπληθώρα Γυμνασίων καὶ ἐὰν θὰ ἐλαμβάνετο ἡ πρόνοια τῆς καταργήσεως μέρους αὐτῶν, βεβαίως ἡ τοιαύτη κατάργησις δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε, ἀλλὰ θὰ προϋπέθετε μίαν ἀναλογικὴν κατάργησιν ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν ἑκάστου τόπου. Σήμερον φανταζόμεθα, ὅτι ὑπάρχουν πολλαὶ δεκάδες πόλεων καὶ περιφέρειαι αἵτινες μολονότι στεροῦνται καὶ τοῦ δεκάτου τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας Ὀρεστειάδος, ἔχουν τὸ εὐτύχημα ἢ ἀτύχημα νὰ ἔχουν 1 καὶ 2 Γυμνάσια εἰς τὰς περιφερείας αὐτῶν. Δὲν ζηλοτυποῦμεν, οὔτε ζητοῦμεν τὴν κατάργησιν ἀπὸ ἄλλας πόλεις τῶν Γυμνασίων, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ μεταβληθῇ ἡ ἐκπαιδευτική της πολιτική. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ ἔπρεπε καὶ παρακαλῶ πρὸς τοῦτο, νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν ἀναλόγως αἱ ἀνάγκαι ἑκάστου τόπου. Εἰδικῶς διὰ τὴν Ὀρεστειάδα ὑπάρχει καὶ ἡ περίπτωσις τοῦ ὅτι μετεφέρθη ἐκεῖ τὸ ἓν Γυμνάσιον τῆς Ἀδριανουπόλεως τοῦ ὁποίου γνωσταὶ εἶναι αἱ ὑπηρεσίαι, καὶ ἡ φωτεινὴ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς δουλείας δρᾶσις, διὰ τὴν καθόλου ἐκπαίδευσιν τοῦ Ἔθνους. Εἶναι γνωστὸν ἐπίσης, ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν Ἀδριανουπολιτῶν εὑρίσκονται σήμερον ὡς πολῖται Ὀρεστειάδος. Ἡ ἐντύπωσις εἰς τὸν κόσμον τοῦτον κατ’ ἐξοχὴν ἀστικόν, ἀλλὰ καὶ γεωργικὸν ἐδημιουργήθη, ὅτι τὸ Κράτος κατὰ τρόπον μεροληπτικὸν ἔχει ἱδρύσει τὰ διάφορα Γυμνάσια κατὰ περιφερείας καὶ ἐπὶ τῆς ἐντυπώσεως αὐτῆς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν θέλω νὰ συστήσωμεν νέα, ἀλλ’ ὅτι θὰ εἶμαι πρόθυμος εἰς τοῦτο νὰ καταργηθῶσιν τὰ πλεονάζοντα ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι ἡ τοιαύτη κατάργησις τῶν πλεοναζόντων, θὰ γίνῃ οὐχὶ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἀναδρομικὸν καὶ κατὰ τρόπον ὅστις θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς ἀνάγκας ἑκάστης περιφερείας καὶ θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει νὰ μὴ ἐνισχύσῃ τὴν ἐντύπωσιν περὶ ἀδικουμένων καὶ εὐνοουμένων περιφερειῶν. Ἐλέχθη ἐπίσης, ὅτι θά ἦτο προτιμώτερον εἰς τὴν περιφέρειαν Ὀρεστειάδος νὰ ἱδρυθῇ γεωργικὸν Γυμνάσιον. Θὰ εἴμεθα εὐχαριστιμένοι ἂν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἠκούωμεν συγκεκριμένως τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ περιφέρεια αὕτη εἶναι ἐξόχως γεωργική, διότι σύγκειται ἀπὸ 40 χωρία γεωργικὰ, χωρία ἀντιπροσωπεύοντα πληθυσμὸν 35–40.000 κατοίκων. Τὸ τρίτο μέρος τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἀναφέρει, διατὶ δὲν ἐπισπεύδεται ἡ ἔγκρισις παρὰ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου τῶν πιστώσεων τῶν ἀπαιτουμένων, διὰ τὴν δημοτικὴν Ἐκπαίδευσιν καὶ ἔχουν παραμείνει πλεῖστα χωρία τῶν περιφερειῶν μας ἄνευ διδασκάλων.

§167Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν εἴχαμεν σχολεῖα, πῶς νὰ διορίσωμεν διδασκάλους;

§168Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἀπεναντίας ὑποστηρίζομεν, ὅτι δὲν διορίζονται διδάσκαλοι ἐπὶ σχολείων ὑπαρχόντων.

§169Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ αὐτὸ ἔγινε.

§170Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔλαβον δὲν εἶναι τοιαῦται.

§171Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι παλαιαὶ αἱ πληροφορίαι σας.

§172Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Φρέσκιες, φρεσκότατες κύριε ὑπουργέ.

§173Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σᾶς εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν ὑπῆρχον αἱ ἀπαιτούμεναι πιστώσεις, διὰ νὰ διορισθοῦν διδάσκαλοι. Οἱ γενικοὶ Διοικηταὶ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ διορίσουν ἐλλείψει πιστώσεων. Ἡ Κυβέρνησις τώρα τελευταίως μόλις ἐνέκρινε τὰς ἀπαιτουμένας πιστώσεις καὶ διὰ τηλεγραφημάτων ἔχει χορηγήσει τοιαύτας πιστώσεις.

§174Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὄχι ὅλαι.

§175Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν θὰ ἐδιωρίσθησαν ἀκόμη ὅλοι. Τὴν γραφειοκρατίαν τὴν ξεύρετε.

§176Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἀκριβῶς αὐτὴν θὰ ἐλέγξω. Εἶμαι δὲ εὐτυχής, διότι εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει, νὰ ἐξεύρωμεν τρόπον νὰ διορθώσωμεν αὐτὸ τὸ κακόν. Ἀκριβῶς φαίνεται, ὅτι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἔχει ὑποκαταστήσει τελευταίως πολλὰς τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν διαφόρων ὑπουργείων.

§177Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐφύγαμεν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος.

§178Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὄχι, διότι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον λέγει ἀκριβῶς, ὅτι ἔχει ἀκόμη πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν ἐνέκρινε.

§179Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχω τηλεγραφήσει εἰς τοὺς γενικοὺς Διοικητὰς Μακεδονίας, ὅτι ἔχουν πιστώσεις.

§180Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἡ γενικὴ Διοίκησις Θράκης, ἔχει ζητήσει 50 θέσεων τὴν συμπλήρωσιν. Ὁ νομὸς Ἔβρου 19 θέσεων. Εἰς διάστημα δίμηνον ἐγὼ τοὐλάχιστον παρακολουθήσας τὴν κατάστασιν ἐκ τῆς σύνεγγυς εἶδα, ὅτι ὑπῆρχον μεγάλαι δυσκολίαι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔγκρισιν τῶν πιστώσεων. Πολλάκις αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας μὲ παραπέμπουν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον.

§181Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος.

§182Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Καὶ ἠναγκάσθην νὰ παρατηρήσω, ὅτι δὲν ἦτο ἔργον ἰδικόν μας ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχον ἀνάγκαι ἐκπαιδευτικαὶ νὰ παραπεμπώμεθα εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Δὲν ἐδόθησαν πιστώσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν τῶν διδασκάλων, διότι καὶ ἂν ἀκόμα δεχθῶμεν, ὅτι ἐδόθησαν ἐγκρίσεις, σήμερον μετὰ πάροδον 2 μηνῶν καὶ ἐὰν ὑπολογίσωμεν, ὅτι θὰ χρειασθῇ ἄλλον ἕνα μῆνα διὰ νὰ γίνουν αἱ διατυπώσεις.

§183Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχουν γίνει.

§184Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Περὶ συμπληρώσεως τῶν θέσεων, καταλήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐχάθησαν τρεῖς πολύτιμοι μῆνες ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τὴν καταλληλοτάτην εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἐκπαιδευτικῆς καὶ σχολικῆς περιόδου.

§185Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ἐχάθησαν τρεῖς μῆνες, ἀλλὰ 3½ ἔτη, διότι ἀπὸ τριῶν ἐτῶν οὐδὲν σχολεῖον ἔχει ἱδρυθῆ.

§186Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ εἴδατε, ὅτι ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου εἶπον, ὅτι ὁμιλῶ περὶ καταστάσεως χρονίας καὶ δι’ αὐτὸ ὀφείλει αὕτη νὰ διορθωθῇ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον κύριοι συνάδελφοι. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔχομεν εἰδικῶς ἀπὸ τὴν Θράκην φανερώνουν, ὅτι ἔχουν ζητηθῆ συνεπείᾳ τῆς ἐπικειμένης στρατολογίας ἄλλαι 170 ἐγκρίσεις θέσεων. Φαίνεται, ὅμως, ὅτι ἐδημιουργήθη μία ἐσφαλμένη ἀντίληψις παρὰ τῷ Γενικῷ Λογιστηρίῳ καὶ ἐν γένει παρὰ τοῖς ἁρμοδίοις, ὅτι πρόκειται περὶ δημιουργίας νέων θέσεων. Καὶ ἐξ αὐτῆς προέρχεται ὅλη αὐτὴ ὡς κωλυσιεργεία καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ καθιστέρησις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πλήρωσιν κενῶν, τὰ ὁποῖα δὲν δημιουργοῦν νέας θέσεις καὶ συνεπῶς δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ μὴ διορισμοῦ κατὰ τὸ τρίμηνον, ἀπόφασις δημιουργήσασα πολλὰ κακά.

§187Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐξευρέθησαν οἱ δημοδιδάσκαλοι.

§188Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐξακολουθεῖ, ὅμως τὸ Γενικὸν Λογιστήριον νὰ νομίζῃ, ὅτι πρόκειται περὶ νέων διορισμῶν μέχρις ὅτου δοθῶσιν αἱ ἐξηγήσεις.

§189Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐδόθησαν.

§190Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Παρήλθον δύο μῆνες μέχρις ὅτου δοθῶσιν αἱ ἐξηγήσεις αὗται.

§191Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι. Πότε προσῆλθον οἱ κληρωτοί.

§192Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἀλλ’ ἔχομεν τὰς ἄλλας 64 θέσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δύο μῆνας διὰ νὰ πληρωθοῦν.

§193Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ δὲν ἠμποροῦν ἀκόμη νὰ διορισθῶσιν, διότι δὲν ἀπελύθησαν.

§194Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Θὰ ηὐχόμην τὰ πράγματα νὰ ἐπανήρχοντο εἰς τὴν ὁμαλότητα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἀφορμὴ ἡ ὁποία μᾶς ἀνεβίβασεν εἰς τὸ Βῆμα, ὑφίσταται. Ἐπὶ 2 ἢ 3 μῆνας αἱ θέσεις ἦσαν κεναὶ οἱ δὲ διορισμοὶ ἐταλαιπωροῦντο μεταξὺ Ὑπουργείου καὶ Γενικοῦ Λογιστηρίου διὰ νὰ περιληφθῇ ἐπὶ τέλους εἰς τὴν τηλεγραφηθεῖσαν ἔγκρισιν. Τὸ γεγονὸς δὲ ὑφίσταται εἰς τὸ ἀκέραιον, ὅτι καθ’ ὅλον τὸ τρίμηνον διάστημα, οἱ πληθυσμοί, μετ’ ἀγωνίας καὶ δυσφορίας παρηκολούθουν τὴν μὴ ὕπαρξιν τῶν σχολικῶν μαθημάτων. Τὸ τέταρτον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως ἀναφέρει (ἀναγινώσκει). Τίνα μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ πολυθρυλήτου καταστάντος Τουρκικοῦ κτιρίου ἐν Ἀλεξανδρουπόλει. Θὰ ἠδυνάμην νὰ καταναλώσω ὥρας ὁλοκλήρους, διὰ νὰ ἐκθέσω τὸ πράγματι πολυθρύλητον καὶ σκανδαλῶδες τοῦτο ζήτημα τῶν Τουρκικῶν κτιρίων τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως, ἐὰν δὲν ἐφοβούμην μήπως κάμω κατάχρησιν τῆς καλωσύνης τῶν ἀκροατῶν μου. Διὰ τοῦτο θὰ περιορισθῶ εἰς τὰ κύρια σημεῖα τοῦ ζητήματος τούτου, ζητήματος ἐξαιρετικῶς σπουδαίου εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον ὑφίσταται, ὅσον καὶ ἐὰν ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται, ὅτι ἴσως δὲν ἔχει σημασίαν δι’ ἐκείνους οἵτινες εὑρίσκονται ἐν τῇ πρωτευούσῃ. Ἀπὸ τῆς κατοχῆς μᾶς ἐκληροδοτήθη ἕνα μεγαλοπρεπὲς κτίριον, ἐν Ἀλεξανδρουπόλει μὲ τὴν θεμελίωσιν καὶ τοὺς τοίχους του, κτίριον προοριζόμενον τότε ὡς Διοικητήριον, κτίριον προορισθὲν ἀπὸ τῆς Ἑλληνικῆς κατοχῆς, ὡς Ἐκπαιδευτικὸν οἴκημα. Ἀπὸ τοῦ 1922 δὲν ὑπῆρξε Κυβέρνησις, ἥτις νὰ μὴ ἠνοχλήθη, διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ κτιρίου τούτου. Κατὰ τὰ ἔτη 1924 μέχρι τοῦ 1928 ἐχορηγήθησαν περὶ τὰς 600 χιλιάδας δραχ. εἰς 4 ἕως 5 δόσεις. Ἤδη δὲ ἀπὸ ἑξαμήνου εὑρίσκονται ἐν Ἀλεξανδρουπόλει 200 χιλιάδες δραχμαὶ διὰ τὰς ὁποίας οὐδεμία λαμβάνεται φροντίς, ὅπως χρησιμοποιηθοῦν, ὅπως συμπληρωθῇ καὶ ἀποπερατωθῇ τὸ κτίριον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ὀκταετίας μένει εἰς οἵαν κατάστασιν παρελήφθη. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἶμαι ἐν τῇ ἀκριβείᾳ δὲν μένει εἰς οἵαν κατάστασιν παρελήφθη, διότι καὶ τοῦτο θὰ ἦτο εὐτύχημα. Ἀπ’ ἐναντίας κατὰ καιροὺς ἐξωδεύθησαν ὡς εἶπον εἰς 4 ἕως 5 δόσεις, αἱ 600 χιλιάδες δραχμαί, διὰ νὰ μὴ προχωρήσῃ ἡ ἐργασία τῆς οἰκοδομῆς καὶ διὰ νὰ γίνουν σφάλματα καὶ δαπάναι περιτταὶ καὶ διὰ νὰ ζημιωθῇ τὸ δημόσιον 200 χιλιάδες δραχμὰς ἐκ κακοῦ χειρισμοῦ ἀρχιτέκτονός τινος, ὁ ὁποῖος ἀπεστάλη ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως καὶ διὰ νὰ ἐξακολουθῇ ὁ κόσμος τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως, ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος παραλαβὼν θεμελίωσιν καὶ τοίχους ἀξίας, κατὰ τοὺς σημερινοὺς ὑπολογισμοὺς ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος παραλαβὼν τὴν θεμελίωσιν καὶ τοίχους τοιαύτης ἀξίας, δὲν κατώρθωσεν εἰς διάστημα 8 ἐτῶν ν’ ἀποπερατώσῃ τὴν θεμελίωσιν καὶ τοὺς τοίχους, ἅτινα εὑρῆκεν ἕτοιμα. Κατὰ τὸ 1923 τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας ἐχορήγησεν κατάθεσιν 500 χιλιάδων δραχμῶν καὶ ἐζήτησεν ὅπως τὸ κτίριον τοῦτο μετατραπῇ εἰς ὀρφανοτροφεῖον τοῦ Κράτους. Μόλις ἐλέχθη τοῦτο, οἱ διάφοροι μανδαρῖνοι τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας κατεξανέστησαν καὶ τέλος, ὅτε καὶ ἐγὼ παρεκάλεσα ὅπως ἀποπερατωθῇ τὸ ταχύτερον τὸ κτίριον, μὲ ἤλεγξαν ὡς μὴ ἀγαπῶντα τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ὡς συντελοῦντα εἰς τὸ νὰ ματαιωθῇ ἡ χρησιμοποίησις τοῦ κτιρίου δι’ ἐκπαιδευτικοὺς σκοποὺς τοῦ νομοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω. Ἀντιπαρετήρησα ὅτι ἐφόσον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας δὲν ἔχει νὰ χορηγήσῃ τὰς σχετικὰς πιστώσεις, ὅτι θὰ ἦτο φρόνιμον νὰ δεχθῶμεν τὰς 500 χιλιάδας δραχμάς, διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ κτιρίου. Ἐὰν δὲ μεταγενεστέρως τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἶχεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν του ἀναγεγραμμένον τὸ κονδύλιον αὐτό, νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας νὰ ἐπιστρέψῃ τὰς 500 χιλιάδας δραχμὰς καὶ νὰ παραλάβῃ τὸ κτίριον, δι’ ἐκπαιδευτικοὺς σκοπούς. Τὰ ἀρκετὰ προσωπικὰ καὶ ἁπλὰ αὐτὰ πράγματα, ἐθεωρήθησαν, ὅτι ἦσαν τελείως ἀνεφάρμοστα. Καὶ προετιμήθη ἡ ὁδὸς τῆς διὰ τὴν 100 χιλιάδων δραχμῶν χορηγίας πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ κτιρίου. Τὸ συμπέρασμα, κύριοι, εἶναι ὅτι αἱ 500 χιλιάδες τοῦ ὑπουργείου Προνοίας ἐπεστράφησαν ἀπὸ τοῦ 1923. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἔκτοτε ἐξώδευσεν 600 χιλιάδας δραχμάς. Τὸ κτίριον θέλει ἄλλας 800 χιλιάδας διὰ ν’ ἀποπερατωθῇ. Ἄρα καθαρὰ ζημία τοῦ δημοσίου περὶ τὸ 1 ἑκατομμύριον... ὑλικὴ αὐτή, ἐκτὸς τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς ἐπὶ πενταετίαν καθυστερήσεως, διὰ τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον μὴ δυνάμενον ν’ ἀποπερατώσῃ τὸ κτίριον αὐτό. Οἱ λόγοι τῆς τοιαύτης ἀκαταστασίας, θὰ ἔπρεπε νὰ ζητηθοῦν πολὺ βαθύτερον. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ὑφίσταται ἀρχιτεκτονικὸν τμῆμα. Τὸ τμῆμα τοῦτο ἔχει ἱδρυθῇ ἀπὸ τοῦ 1910 ἢ 1911. Κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἱδρύσεώς του οἱ μόνιμοι ὑπάλληλοι τοῦ τμήματος τούτου ἦσαν 3–4. Μετὰ πάροδον 17 ὁλοκλήρων ἐτῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ ὁποία ἐτριπλασιάθη κατὰ πληθυσμὸν καὶ κατὰ ἐκπαιδευτικὰς ἀνάγκας μὲ μίαν κίνησιν 600 σχολικῶν κτιρίων εἰς τὰς νέας χώρας ὑπὸ ἀνέγερσιν ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 400 εἶναι τελειωμένα καὶ τὰ 200 ἡμιτελῆ, εἰς μίαν κίνησιν 1000 κτιρίων εἰς παλαιὰν Ἑλλάδα ἐκ τῶν ὁποίων τά 500 εἶναι ἡμιτελῆ. Ἡ κίνησις αὕτη δὲ χρονολογεῖται μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1925 μέχρι 1928. Οἱ μόνιμοι ὑπάλληλοι τοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ τμήματος τοῦ ὑπουργείου Παιδείας ηὔξησαν κατὰ δύο. Δηλαδὴ 4 μόνιμοι ὑπάλληλοι ὑπῆρχον κατὰ τὸ 1910, 6 μόνιμοι ὑπάλληλοι κατὰ τὸ 1928. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκη ν’ ἀπορήσωμεν, διατὶ δὲν ἐτελείωσε τὸ κτίριον τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως καὶ διατὶ μένουν ἡμιτελῆ καὶ αἱ ἄλλαι ἑκατοντάδες τῶν σχολικῶν κτιρίων τῶν ὁποίων ἤρχισεν ἡ κατασκευή. Ὑποτίθεται, ὅτι γίνεται οἰκονομία, διὰ τῆς μὴ προσλήψεως τεχνικοῦ προσωπικοῦ, ὑποτίθεται, ὅτι δὲν εὑρίσκονται μηχανικοὶ ἢ τεχνικοὶ ὑπάλληλοι πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν τούτων, ἀλλὰ ἐγὼ θὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν τὰ ὄργανα πρὸς ἐκτέλεσιν τοιούτων μεγάλων ἔργων θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ μὴ ἐγίνετο ἡ ἕναρξις τῶν ἔργων τούτων, ἢ νὰ ἐξευρίσκετο ἄλλος τρόπος δι’ ἀντεπιστασίας ἢ ἄλλως πως συμπληρώσεως τῶν σχολικῶν τούτων κτιρίων, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένωμεν ἀπὸ ἓξ μονίμους ὑπαλλήλους τοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ τμήματος τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, νὰ παρακολουθήσουν τὴν ὅλην κίνησιν αὐτῶν τῶν κτιρίων τὰ ὁποῖα ὡς εἶπον, ἀνέρχονται εἰς 600 εἰς τὰς νέας χώρας καὶ εἰς 1000 εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα.

§195Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὰ κτίρια τῶν ξένων χωρῶν δὲν ὑπάγονται εἰς τὸ ἀρχιτεκτονικὸν τμῆμα τοῦ ὑπουργείου.

§196Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Τὸ γνωρίζω. Τοῦτο δὲ εἶναι χειρότερον ἀφοῦ ζητεῖται ἡ ἐπιθεώρησις ἐντεῦθεν. Ὅσον ἀφορᾷ εἰδικῶς τὸ σχολικὸν κτίριον τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως ἔχω νὰ συμπληρώσω τὰ ἑξῆς: Ὅτι ἀπὸ τριετίας λαμβάνομεν στερεοτύπους ὑποσχέσεις ὅτι πρόκειται εἷς τμηματάρχης τοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ τμήματος νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου διὰ νὰ δώσῃ μίαν λύσιν εἰς τὸ χρονίσαν τοῦτο ζήτημα καὶ ὁ τμηματάρχης οὗτος δὲν εὑρίσκει καιρόν, διότι ὁσάκις ἀπεσπάσθη διὰ νὰ μεταβῇ εἰς δυτικὴν Θράκην, ἐπειδὴ θεωρεῖται πολὺ μακρυνὸν τὸ ταξεῖδι προτιμᾶται ἡ μετάβασίς του εἰς πλησιόχωρα μέρη πρὸς ἀναγκαίαν ἐπίσης παρακολούθησιν ἄλλων ἔργων. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὸ σχολικὸν κτίριον τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω παρελάβαμεν κατὰ τὴν κατοχὴν ἀπὸ τοῦ 1920, τοῦ ὁποίου ἡ θεμελίωσις καὶ οἱ τοῖχοι στοιχίζουν σήμερον κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς δραχμὰς 1.500.000 μένει ἀσυμπλήρωτον καὶ ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἡ δαπάνη ἡ ὁποία προϋπελογίσθη πρὸ 5 ἐτῶν εἰς 500.000 δρ. σήμερον ἀναβιβάζεται εἰς 1.500.000 δραχμάς. Συνεπῶς ἡ ζημία εἶναι διττή, ζημία 1.000.000 περιπλέον τὸ ὁποῖον ὑποχρεοῦται νὰ συμπληρώσῃ τὸ δημόσιον διὰ τὴν καθυστέρησιν ταύτην, ζημία διότι ἀπὸ πενταετίας τὸ κτίριον μένον ἡμιτελὲς δὲν ἐχρησιμοποιήθη καὶ συνεπῶς ἐπληρώθησαν ὑπέρογκα ἐνοίκια εἰς ἄλλα κτίρια πρὸς πλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τὰς ὁποίας θὰ ἐκάλυπτεν ἡ ἀποπεράτωσίς του καὶ ζημία τρίτη κολοσσιαία ἢ καὶ μεγαλυτέρα, ἡ ἠθικὴ ζημία, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται τὸ Κράτος ὅταν οἱ πολῖται παρακολουθῶσι μίαν τοιαύτην ἐγκληματικὴν ἀμέλειαν καὶ ἀφάνταστον ἀκαταστασίαν, τὴν ἀκαταστασίαν τῆς ἐπὶ πενταετὲς διάστημα παραπαιούσης πολιτικῆς τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, πολιτικῆς τὴν ὁποίαν εἶναι προτιμώτερον νὰ μὴ χαρακτηρίσῃ τις. Αἱ διδόμεναι ἑκάστοτε ὑποσχέσεις ὄχι μόνον δὲν τηροῦνται, ἀλλὰ τηλεγραφοῦνται εἰς τοὺς κατοίκους, δίδονται ὑποσχέσεις εἰς τὰς διαφόρους κατὰ τόπους σχολικὰς ἐπιτροπάς. Ἀποστέλλονται χρήματα τὰ ὁποῖα δὲν χρησιμοποιοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα μένουσι ἐπὶ ὁλοκλήρους μῆνας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Παραιτοῦνται κατόπιν τούτων αἱ σχολικαὶ ἐπιτροπαὶ καὶ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις εἰς τὸν τόπον αἵτινες ἀσφαλῶς δὲν ἀπηχοῦν εὐμενῶς διὰ τὴν Κρατικὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὸ Κυβερνητικὸν γόητρον. Ἰδιαιτέρως διὰ τὸ κτίριον τοῦτο, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὅπως θεωρήσῃ, ὅτι εἶναι ἐπαρκὲς τὸ μαρτύριον τῆς ὀκταετοῦς ἀναμονῆς καὶ ἀποφασίσῃ ν’ ἀποσύρῃ τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἀπὸ ἑξαμήνου εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ κτιρίου.

§197Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀφοῦ ὁ γενικὸς Διοικητὴς ἐζήτησεν αὐτὰ τὰ χρήματα κατ’ ἀρχὴν καὶ ὅταν συμπληρώσῃ τὴν δαπάνην αὐτὴν νὰ τοῦ σταλῶσι τὰ ἄλλα, δὲν τὰ ἐχρησιμοποίησε ἀκόμη, τὰ χρήματα εὑρίσκονται ἐκεῖ.

§198Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ μὴ θελήσῃ νὰ δικαιολογήσῃ ἐν προκειμένῳ οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν, οὐδεμίαν γενικὴν διοίκησιν καὶ οὐδεμίαν Κυβέρνησιν, διότι πᾶσα δικαιολογία θὰ εἶναι πολὺ δυσχερής. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἀπὸ τὸ 1920 παραμένει τὸ κτίριον τοῦτο καὶ ἐνῷ ἔχομεν δαπανήσῃ 600,000 δραχμὰς ἐκ τῶν ὁποίων τὰς 200 ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ δημοσίου, χωρὶς νὰ ζητηθοῦν οἱ ἔνοχοι τὸ οἴκημα μετὰ πάροδον ὀκταετίας δὲν ἔχει ἀποπερατωθῆ. Διατὶ νὰ καταφύγω εἰς ἔγγραφα ἐφόσον ὑπάρχουν τὰ γεγονότα καὶ ἡ κατάστασις ἐν Ἀλεξανδρουπόλει δὲν μετεβλήθη ἀπὸ ἐτῶν καὶ τὴν γνωρίζουν ὅλοι. Δὲν φαντάζομαι, ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι ὑποστηρίζουν ὅτι συνεπληρώθη ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου. Αἱ ὑπηρεσίαι ὑποστηρίζουν, ὅτι χρειάζονται 600.000, ἐστάλησαν αὐταὶ καὶ πρέπει νὰ δαπανηθοῦν διὰ νὰ σταλοῦν καὶ τὰ πρὸς ἀποπεράτωσιν ὑπόλοιπα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν χωρεῖ καμμία διάψευσις. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἐζήτησα νὰ σταλῇ τεχνικὸς ὑπάλληλος ὁ ὁποῖος νὰ καθορίσῃ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ κτιρίου αὐτοῦ. Θὰ ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ δώσῃ ἰδιαιτέραν προσοχὴν εἰς τὸ ζήτημα, διότι παρ’ ὅλην τὴν καλὴν θέλησίν του κατὰ τὸ ἑξάμηνον διάστημα τὸ τελευταῖον, δὲν ἔχει γίνει τίποτε ἀπολύτως, καὶ τὸ κτίριον παραμένει ὅπως ἦτο· ἀντὶ δὲ δικαιολογιῶν καὶ διαψεύσεων πρέπει νὰ σταλῇ ἄνευ ἄλλων ἀναβολῶν ἀπεσταλμένος τοῦ ὑπουργείου, διὰ νὰ καταπαύσῃ τακτικὴν ἥτις ἀσφαλῶς οὐδένα δύναται νὰ ὠφελήσῃ. Ἀλλὰ νὰ λαμβάνωνται ἄλλα μέτρα τὰ ὁποῖα ἴσως δὲν θὰ ἦσαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐντυπώσεως ἐνθαρρυντικά, ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως διαφυλάξεως τῆς περιουσίας τοῦ δημοσίου καὶ ἐπιβεβλημένα καὶ συντελεστικά.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πανταζίδης, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§200Χ. ΠΑΝΤΑΖΙΔΗΣ. Θὰ ἦτο περιττὴ ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις τῆς ἐπερωτήσεως, μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος. Ἐγὼ θὰ ἀρκεσθῶ νὰ προσθέσω ὀλίγα καὶ νὰ εἴπω ὅτι ἡ κατάστασις τῶν Γυμνασίων Διδυμοτείχου καὶ Σουφλίου δὲν εἶναι καθόλου εὐχάριστος, κατ’ ἀνάγκην δὲ ἡ ἐκπαίδευσις ἐκεῖ διεξάγεται ἀτελῶς. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ πίναξ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Γυμνασίων παρουσιάζεται θεωρητικῶς συμπληρωμένος, ἀλλὰ εἰς τὴν πραγματικότητα οἱ καθηγηταὶ ἐλλείπουσι ἀπὸ τὰ σχολεῖα εἰς τὰ ὁποῖα διορίζονται. Ἐζητήσαμεν σχετικῶς ἐξηγήσεις ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία μᾶς ἐβεβαίωσεν ὅτι καίτοι προάγονται οἱ καθηγηταὶ δὲν μεταβαίνουσι εἰς τὰς νέας θέσεις διὰ λόγους οἰκονομικούς. Ἀνέπτυξε προηγουμένως ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι αἱ ἴδιαι κοινότητες πρόκειται νὰ καταβάλουσι ἐξ ἰδίων τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ τὴν μετάβασίν των ἐκεῖ. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ νομίζω, ὅτι καὶ τὸ ὑπουργεῖον δύναται νὰ λάβῃ μέτρα, ὥστε νὰ ἐνθαρρύνῃ τοὺς διοριζομένους καθηγητὰς καὶ νὰ διευκολύνηται ἡ μετάβασίς των εἰς τὰς νέας θέσεις. Ὑποδεικνύω τὴν δωρεὰν χορήγησιν εἰσιτηρίων διὰ νὰ βλέπωσιν τὰς οἰκογενείας των κατὰ τὰς διακοπάς, ὡς καὶ τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς νέας χώρας, εἰς διπλοῦν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι τὸ ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον δύναται νὰ λάβῃ ὅλα τὰ πρόσφορα μέτρα διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ κατάστασις τῆς ἀνταρσίας καὶ τῆς ἀρνήσεως τῆς ὑπηρεσίας, ἐπὶ πλέον καὶ τὸ μέτρον τῆς ἀπολύσεως νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὡς ὡς εἶναι τοὐλάχιστον σύμφωνος καὶ ὁ κ. ὑπουργός, διότι εἰς τὸ ἔγγραφον ἀναφέρει, ὅτι «ὁ μετατεθεὶς καὶ μὴ μεταβὰς εἰς τὴν νέαν του θέσιν ἀπολύεται». Ἀλλ’ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργόν, ὅτι ὄχι 20 ἡμέραι, ἀλλὰ 200 ἡμέραι ἔχουν παρέλθῃ ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τῶν διορισμῶν των καὶ οἱ καθηγηταὶ δὲν μεταβαίνουσιν εἰς τὰς θέσεις των. Ὁ πρόεδρος τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου μᾶς εἶπεν, ὅτι ἀδυνατεῖ ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας νὰ λάβῃ ἀναγκαστικὰ μέτρα. Νομίζομεν ὅτι ἐὰν πράγματι συμβαίνῃ τοιοῦτόν τι ὁ κ. ὑπουργὸς ὀφείλει τάχιστα νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ νομοθετικὰ μέτρα, ὥστε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς. Δὲν νομίζομεν, ὅτι μὲ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔχει στερρὰν ἀπόφασιν νὰ ἀναδιοργανώσῃ τὴν παιδείαν, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνεκτὴ μία κατάστασις ἀνταρσίας καὶ ἀρνήσεως ὑπηρεσίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς σχολῆς Ὀρεστειάδος καὶ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὑπὲρ ἀκράτου κλασσικισμοῦ, ἀλλ’ ἐν τούτοις συμμεριζόμεθα τὸ παράπονον τῶν κατοίκων τῆς Ὀρεστειάδος καὶ τῆς περιφερείας ὁλοκλήρου, παράπονον δικαιολογημένον. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ἀρκετὴ ἡ ἱκανοποίησις ἡμῶν νὰ εἴχωμεν τοὐλάχιστον τὴν βεβαίωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι ἐπωφελούμενος τοῦ σχετικοῦ νόμου, περὶ τῆς ἱδρύσεως τῶν ἀγροτικῶν Γυμνασίων θὰ μεριμνήσῃ καὶ περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Εἶναι τοιαύτη ἡ κατάστασις ἐκεῖ, ὥστε πρὸ ὀλίγου καιροῦ εἰς μικτὸν χωρίον πληθυσμοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ Τουρκικοῦ ὑπῆρχεν εἰδικὸν σχολεῖον διὰ τοὺς τουρκόπαιδας καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἴδιον σχολεῖον διὰ τοὺς Ἑλληνόπαιδας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τέταρτον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως, ὁ κ. συνάδελφος ἔχει διαφωτίσῃ ἀρκούντως τὴν Βουλήν, ὥστε περιττὸν νὰ ἐπιμείνω. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, εἶναι νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν παράκλησιν ἡμῶν καὶ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν μακρὰν αὐτὴν ἀκαταστασίαν τοῦ Τουρκικοῦ κτιρίου Ἀλεξανδρουπόλεως.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβληθείσης αἰτήσεως ἐκ μέρους 10 βουλευτῶν ἡ συζήτησις γενικεύεται. Ὁ κ. Καρυωτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§202Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι πρώτη φορά, κύριοι βουλευταί, ποῦ ἐγείρονται ἐν τῇ Βουλῇ παράπονα διὰ τὸ κυριολεκτικὸν ξεχαρβάλωμα τῆς παιδείας τῆς τε κατωτέρας, μέσης καὶ ἀνωτάτης. Ἔχει παρέλθῃ ἤδη τρίμηνον, κύριοι βουλευταί, τοῦ σχολικοῦ ἔτους καὶ οἱ καθηγηταὶ εἰς τὰ ἐκπαιδευτήρια τῆς μέσης τῶν νέων χωρῶν, δὲν ἔχουν ἀκόμη ἀναλάβει ὑπηρεσίαν. Καὶ κατόπιν ὅλων τούτων ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τὸ μέλλον νὰ παρουσιασθῇ ὀγκῶδες κῦμα τῆς ἀμαθείας τοῦ ἔτους τούτου, ποῖος θὰ φέρῃ τὴν εὐθύνην; Διότι δὲν δύναται βεβαίως, νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι διὰ τὸ κῦμα τοῦ ἔτους τούτου τῆς ἀμαθείας, θὰ εὐθύνεται τὸ παρελθόν. Τὸ παρελθὸν καὶ αἱ ἁμαρτίαι του ἀνήκουν εἰς τὸ παρελθόν. Θὰ ἐλέγξωμεν, ὅμως τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν κατέχει τὸ ἀξίωμα τοῦ ὑπουργοῦ. Μεγίστη ἀγανάκτησις κρατεῖ, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς νέας χώρας καὶ δικαίως, διότι ὅπως καὶ προηγουμένως σᾶς ἀνέφερον, ἐνῷ ἔχει παρέλθη τρίμηνον τοῦ σχολικοῦ ἔτους, οἱ καθηγηταὶ δὲν ἔχουν ἀναλάβει ὑπηρεσίαν. Τοιουτοτρόπως εἰς τὸ Γυμνάσιον Ξάνθης ὅπου προβλέπεται μία ὀργανικὴ σύνθεσις τοῦ προσωπικοῦ ἀπὸ 7 ἢ 8 φιλολόγους, ὑπάρχει εἷς μόνον. Προκαλῶ δὲ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ πόσοι φιλόλογοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸ Γυμνάσιον τοῦτο.

§203Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἰς τὸ Γυμνάσιον Ξάνθης εἶναι διορισμένοι 4 φιλόλογοι.

§204Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἰς ἀπάντησιν, σᾶς ἀναγιγνώσκω τηλεγράφημα τοῦ δημάρχου Ξάνθης ἔχον οὕτω: (ἀναγιγνώσκει). Ἄλλο τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τῆς σχολικῆς ἐπιτροπῆς Ξάνθης: (ἀναγιγνώσκει). Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ κάμῃ σύγκρισιν τῆς σημερινῆς ἐκπαιδευτικῆς καταστάσεως, τόσον τῆς κατωτέρας ὅσον καὶ τῆς μέσης, καὶ τῆς ὑφισταμένης. Καὶ τὸν προκαλῶ, ὅπως καὶ πάντα ἄλλον ὑπηρετήσαντα ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἀπὸ τῆς ὁποίας κατελάβαμεν τὰς νέας χώρας, νὰ συγκρίνῃ τὴν τέως ὑφισταμένην κατάστασιν, μὲ τὴν σημερινήν.

§205Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τί ἐννοεῖτε τέως; Ἐπὶ Τουρκοκρατίας;

§206Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἐπὶ Τουρκοκρατίας. Ἡ ἐκπαίδευσις ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἠσκεῖτο καὶ γνωρίζετε, κ. ὑπουργέ, ὑπὸ τῶν κοινοτήτων καὶ δημοτικῶν ἀρχόντων, ὑπὸ ἰδίων σχολικῶν ἐπιτροπῶν. Δὲν δύναταί τις παντάπασι νὰ συγκρίνῃ τὴν κατάστασιν τῆς τότε παιδείας πρὸς τὴν σημερινήν. Καὶ τοῦτο παρεπιπτόντως ἂς χρησιμεύσῃ ὡς ἓν σπουδαῖον ἐπιχείρημα, δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀκόμη δισταγμοὺς τινὰς ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ αὐτοδιοικήσεως.

§207Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ τότε εἴχομεν ἐλάχιστα σχολεῖα.

§208Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἀπαντῶ, μὲ τὴν προσωπικήν μου γνώμην, ὅτι εἰς τὸ Κράτος ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον τὰ σχολεῖα εὑρίσκονται εἰς τὸ σημερινὸν κατάντημα, εἶναι προτιμώτερον τὰ σχολεῖα αὐτὰ νὰ εἶναι κλειστά.

§209Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Παρακαλῶ τοὺς κ. βουλευτάς, νὰ μοῦ κάμουν ἕνα κατάλογον τῶν σχολείων τὰ ὁποῖα δὲν θέλουν, τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ καταργηθοῦν.

§210Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Εἶναι προτιμώτερον, κύριε ὑπουργέ, τὰ σχολεῖα τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν ἡμιμαθεῖς νὰ καταργηθοῦν...

§211Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶμαι σύμφωνος. Μίαν σημείωσιν μόνον κάνετέ μου.

§212Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Εἰς τοῦτο, δηλαδὴ εἰς τὸ ὅτι δὲν ἐπῆγαν ἐγκαίρως οἱ καθηγαί, μᾶς προβάλλετε ὡς ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν ἐδόθησαν ἐγκαίρως αἱ πιστώσεις. Ἔχω ὅμως ἀντιθέτους πληροφορίας, ὅτι ὡς πρὸς τὰς θέσεις τῶν καθηγητῶν τῶν νέων χωρῶν, ὑπῆρχον αἱ πιστώσεις.

§213Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχετε καὶ μίαν πληροφορίαν, πόσον καιρὸν ἐκάθησαν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον;

§214Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Δὲν δύνασθε, κύριε ὑπουργέ, μὲ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα νὰ μετατοπίσητε τὴν εὐθύνην ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἄν ἔβλεπεν, ὅτι οἱ ὦμοι αὐτοῦ δὲν ἦσαν δυνατόν, διὰ νὰ σηκώνουν τὸ βάρος αὐτό, ἠδύνατο ν’ ἀπαλλαχθῇ αὐτοῦ παραιτούμενος.

§215Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ὅλων τῶν ὑπουργείων δεσπόζει τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἀργοπορεῖ αὐτό, δὲν γίνεται τίποτε.

§216Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Μᾶς προβάλλουν ἀκόμη τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἡ τοποθέτησις καθηγητῶν εἰς τὰς νέας χώρας δίδει δικαίωμα προαγωγῆς, ἀπὸ τῆς ὁποίας δύνανται νὰ παραιτηθοῦν, ἐὰν θελήσουν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν προηγουμένην αὐτῶν θέσιν, ἢ ὅτι δὲν ὑπάρχουν καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι, νὰ θέλουν νὰ πᾶνε ἐκεῖ λόγῳ τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦν αἱ νέαι χῶραι. Ἀλλὰ γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχουν πλεῖσται ὅσαι αἰτήσεις προσώπων ζητούντων νὰ διορισθοῦν εἰς τὰς νέας χώρας, ὅπως μὲ ἐπληροφόρησεν ὁ πρόεδρος τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ἀναγνωρίζομεν πραγματικῶς, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι μεταβαίνουν εἰς τὰς νέας χώρας ἀντικρύζουν τὴν ζωὴν πολὺ δυσκολώτερον. Ἀλλ’ ἡμεῖς, συνεννοηθέντες μετὰ τῶν οἰκείων κατοίκων καὶ δημοτικῶν Ἀρχῶν ἐπετύχαμεν νὰ δίδεται σχετικόν τι ἐπίδομα εἰς τοὺς καθηγητὰς ἢ γυμνασιάρχας τῶν νέων χωρῶν. Ἐγένετο ἡ σχετικὴ πρότασις, διὰ τῆς ἁρμοδίας διοικήσεως πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τοῦτο ἀπέκρουσε τὴν πρότασιν. Πῶς θέλετε ἡ πόλις τῆς Ξάνθης, τῆς ὁποίας ἡ περιφέρεια συνεισέφερεν εἰς τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν, περὶ τὰ 90 ἑκατομμύρια, νὰ μὴ διαμαρτύρεται τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ Γυμνάσιον καὶ δὲν συμπληροῦται ἐγκαίρως, ἐνῷ ἡ ἀποτελουμένη δαπάνη εἶναι 500 χιλιάδες ἐτησίως; Καὶ ἐρωτᾶται ἐφ’ ὅσον οὕτως ἔχουν τά πράγματα, τί δέον γενέσθαι! Ἐπιβάλλεται εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως τὸ ταχύτερον καὶ διὰ οἵων μέσων νομίζει ὡς προσφορωτέρων, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀνάληψιν τῶν καθηκόντων ὑπὸ τῶν διοριζομένων καθηγητῶν. Δεύτερον, νὰ συστήσῃ, ὅπως εἰς τοὺς μεταβαίνοντας καθηγητὰς γίνεται ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ἐπιθεωρητὴν τῆς μέσης Ἐκπαιδεύσεως, συστηματικωτέρα ἐργασία, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπληρωθοῦν τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν δημιουργηθῆ λόγῳ τῆς παρελεύσεως τοῦ σχολικοῦ ἔτους. Ἄν δὲ οἱ μαθηταὶ δὲν ἔχουν πλήρως παρασκευασθῇ νὰ συνεχισθοῦν τὰ μαθήματα καὶ διὰ τὸν χρόνον τῶν διακοπῶν. Καὶ ἔρχεται τὸ ἴδιον τὸ σημείωμα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας εἰδικῶς διὰ τὸ Γυμνάσιον Ξάνθης, νὰ διαπιστώσῃ ὅτι αἱ πληροφορίαι μου εἶναι περισσότερον ἀληθεῖς ἢ αἱ ἰδικαί του. Ἐν τῷ γυμνασίῳ Ξάνθης προβλέπονται ὀργανικαὶ θέσεις τοῦ προσωπικοῦ τοῦ γυμνασίου, τρεῖς φιλόλογοι πρώτης, εἷς μαθηματικός, εἷς φυσικός, εἷς θεολόγος καὶ εἷς φιλόλογος δευτέρας, εἷς καθηγητὴς τῆς γαλλικῆς, εἷς τῶν καλῶν τεχνῶν καὶ εἷς τῆς ᾠδικῆς. Ἡ ὑπάρχουσα δύναμις ἐν τῷ Γυμνασίῳ εἶναι εἷς φυσικὸς δευτέρας, εἷς τῶν τεχνῶν καὶ εἷς τῆς ᾠδικῆς. Διορισθέντες εἷς καὶ μόνος. Διορισθησόμενοι......

§217Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργός τῆς Παιδείας). Διωρίσθησαν κ. συνάδελφε.

§218Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ὄχι κ. ὑπουργέ. Αὐτοὶ πρόκειται νὰ διορισθοῦν καὶ ἀσφαλῶς θὰ διορισθοῦν, ὅταν οἱ μαθηταὶ θὰ πρόκειται νὰ κάμουν ἐξετάσεις, δηλαδὴ εἰς τὸ τέλος τοῦ σχολικοῦ ἔτους. Μέχρι τοῦδε διωρίσθησαν, γυμνασιάρχης, εἷς φιλόλογος πρώτης, δύο μαθηματικοὶ δευτέρας, εἷς φιλόλογος δευτέρας, ἀλλὰ μόνον εἰς τὰ χαρτιὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀναγινώσκω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τοὺς πίνακας τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἤδη ὑπηρετοῦν ἐν Ξάνθῃ τέσσαρες καθηγηταί Διωρίσθησαν τέσσαρες καθηγηταί, ἀλλὰ τώρα ἀναγινώσκων τοὺς πίνακας βλέπω, ὅτι οἱ καθηγηταὶ αὐτοὶ εἶναι διορισθησόμενοι.

§219Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργός τῆς Παιδείας). Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ὁ πίναξ αὐτῶν τῶν διοριστέων ἐξηντλήθη, καὶ ὅτι συνεπῶς διωρίσθησαν ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι φαίνονται ἐν τῷ πίνακι ὡς διοριστέοι.

§220Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Λυποῦμαι, διότι αἱ πληροφορίαι μου συμπίπτουν μὲ τὰ κείμενα τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ ὄχι μὲ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας παρέσχε προηγουμένως.

§221Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Οὐδέποτε παρέσχον καμμίαν πληροφορίαν τοιούτου εἴδους. Οἱ φερόμενοι ἐν τῷ πίνακι ὡς διορισθησόμενοι σᾶς λέγω, ὅτι τώρα διωρίσθησαν.

§222Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε κ. ὑπουργὲ ἓν ἐρώτημα; Ποῖοι ἐκ τῶν φιλολόγων, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσιαστικωτέρα ὀργάνωσις τῶν καθηγητῶν, ποῖοι ἐκ τῶν φιλολόγων εὑρίσκονται ἤδη ἐν Ξάνθῃ;

§223Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν μπορῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω αὐτὴν τὴν στιγμήν. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω μετά, ὅταν θὰ τελειώσητε.

§224Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Εἶναι τοὐλάχιστον δυνατόν, νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ἐφ’ ὅσον τοὺς διορισθησομένους μᾶς τοὺς παρουσιάζετε ὡς διωρισθέντας, ὥστε κατὰ τὴν δυνατὴν πρόβλεψιν καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατόν, θὰ μποροῦμεν νὰ ξέρωμεν πότε θὰ πᾶνε, ν’ ἀναλάβουν ὑπηρεσίαν;

§225Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ τὸ Ἀστεροσκοπεῖον κάνει προβλέψεις.

§226Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Βεβαίως, κ. ὑπουργὲ καὶ τὸ Ἀστεροσκοπεῖον κάνει προβλέψεις, ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῶν προβλέψεων τοῦ Ἀστεροσκοπείου καὶ τῶν ἰδικῶν σας προβλέψεων.

§227Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τί θέλετε, νὰ τοὺς πάρω ἐγὼ νὰ τοὺς πάω; Τὸ Συμβούλιον τοὺς διώρισεν, αὐτοὶ ὅμως δὲν πᾶνε· τί νὰ τοὺς κάμω;

§228Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἰσχύει ἡ διάταξις κ. ὑπουργέ, καθ’ ἣν ὁ ὑπάλληλος ὁ ἀρνούμενος ἐντὸς δύο μηνῶν, ν’ ἀναλάβῃ ὑπηρεσίαν ἀπολύεται;

§229Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἰσχύει, νὰ καλεῖται εἰς ἀπολογίαν πρὸς ἀπόλυσιν.

§230Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Λυποῦμαι, κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι μὲ τὴν τακτικὴν αὐτοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, τὸ Γυμνάσιον Ξάνθης θὰ κλείσῃ.

§231Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν εἶναι τακτικὴ τοῦ ὑπουργείου, ἀλλὰ τακτικὴ τοῦ νόμου, ἐκτὸς ἂν θέλητε ν’ ἀλλάξητε τὸν νόμον.

§232Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Λυποῦμαι κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας διὰ τὴν τακτικὴν αὐτὴν τοῦ ὑπουργείου σας. Ἐπανειλημμένως διεμαρτυρήθην εἰς τὸ ὑπουργεῖον σας εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, δύο δὲ φορὰς ἐνώπιον ὑμῶν. Λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι μὲ ἀναγκάζετε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι καὶ τὰς δύο φορὰς ποῦ διεμαρτυρήθην ἐνώπιον ὑμῶν, εὑρέθην πρὸ μιᾶς σχετικῆς κωλυσιεργίας τῶν ὑπηρεσιῶν σας.

§233Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὶ θέλετε, νὰ κάμω, νὰ συλλάβω τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς συμβούλους;

§234ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπιτρέπετε κ. συνάδελφε; ὅταν οἱ διορισθέντες ἀρνοῦνται νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς ὑπηρεσίας των, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἔχει τὸ δικαίωμα ὅταν παρέλθουν 21 ἡμέραι, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσίν των.

§235Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Περιμένετε κύριε συνάδελφε νὰ ἀκούσητε ἐφ’ ὅσον σεῖς γνωρίζετε πῶς γίνονται αἱ ἀπολύσεις, ὅταν θὰ ὁμιλήσω...

§236Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Καὶ μετὰ ταῦτα κύριοι βουλευταί, τὰ πράγματα διαπιστοῦν τὸ ἀντίθετον καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, συγκρούονται μὲ τὰ πράγματα. Καὶ πῶς κ. ὑπουργὲ εἶναι δυνατὸν κρίνοντες ἐκ τῆς μέχρι σήμερον τακτικῆς τοῦ ὑπουργείου σας, νὰ δώσωμεν τὴν ἣν πρέπει, νὰ δώσωμεν σημασίαν εἰς τὰς ἀνακοινώσεις σας δημοσιευθείσας εἰς τὰς ἐφημερίδας, διὰ τῶν ὁποίων ὑπόσχεσθε μεταβολὴν ἐπὶ τὰ κρείττω τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπιθυμία ὅλων μας, συγχρονίζοντες οὕτω τὴν ἐκπαίδευσιν μὲ τὴν σήμερον ὑφισταμένην ἀναπόδραστον κοινωνικὴν ἀνάγκην;

§237Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Οὐδέποτε ἔκαμα τοιαύτας ἀνακοινώσεις.

§238Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Κατέχω ἐφημερίδα κ. ὑπουργὲ, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκάματε αὐτὰς τὰς ἀνακοινώσεις καὶ ἐφ’ ὅσον, δὲν τὰς διαψεύδετε, εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ τὰς θεωρήσω ὡς ἀληθεῖς. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, ἀφίνων τὸν λόγον, εἶμαι ὑποχρεωμένος τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ κάμω ὑστάτην ἔκκλησιν, ὅτι πρέπει, ν’ ἀλλάξῃ ἡ τακτικὴ αὐτή, τὸ ταχύτερον, καὶ νὰ συμπληρωθοῦν τὰ Γυμνάσια τῶν νέων χωρῶν. Θέλω, νὰ ἐλπίζω καὶ ἐπιθυμῶ, νὰ μὴ διαψευσθῶ ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅτι καὶ ἡ ὑστάτη μου αὕτη ἔκκλησις κρούει θύραν κωφῶν (χειροκροτήματα).

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημάδης.

§240Δ. ΔΗΜΑΔΗΣ. Ἔχει διεκτραγῳδηθῆ κύριοι βουλευταί, ἐπὶ συνεχεῖς ἡμέρας ἡ κατάστασις τῶν σχολικῶν κτιρίων καὶ γενικῶς τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν νέων χωρῶν. Ἐπανειλημμένως ἀπετάθημεν εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον καὶ δὲν ἀπετάθημεν κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν διακοπῶν εἰς ἐπανειλημμένα τηλεγραφήματα, ὅτι ὡρισμέναι περιφέρειαι καὶ ὡρισμέναι ἐπαρχίαι τῆς Μακεδονίας ἔχουσιν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς ἰδιαιτέρας μερίμνης τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας καὶ τοῦτο, διὰ λόγους ἐθνικοὺς καὶ διὰ λόγους συνθέσεως τοῦ πληθυσμοῦ. Ὄχι μόνον ἀπάντησιν δὲν ἐλάβαμεν, ὄχι μόνον οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν ἀνεκλήθη ἐκεῖθεν, διά νὰ τοποθετηθῇ εἰς ἄλλα Γυμνάσια εἰς τὰ ὁποῖα ἴσως δὲν ὑπάρχει τοιαύτη ἀνάγκη, τὸ προσωπικὸν ἦτο πλῆρες καὶ συγκεκριμένως ὁμιλῶ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ Γυμνάσιον Αἰκατερίνης. Καὶ ὅτι τὸ πρᾶγμα, οὕτως ἔχει, ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἀθρόων μεταθέσεων αἵτινες ἐνηργήθησαν εἰς τὰς νέας χώρας χωρὶς ν’ ἀντικατασταθῶσιν. Οὕτω 40 καὶ πλέον λειτουργοὶ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως μετετέθησαν χωρὶς οὐδεὶς ἐκ τῶν διορισθέντων νὰ μεταβῇ. Ἄν δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς κατέθετε πίνακα τῶν Γυμνασίων, τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν ἑκάστου, τὴν ἀπόστασιν καὶ τὸ ὑπηρετοῦν προσωπικόν, θὰ ἔχωμεν πλήρη εἰκόνα τῆς μὴ ἀμερολήπτου κατανομῆς. Καὶ συγκεκριμένως μάλιστα ὅσον ἀφορᾷ τὸ Γυμνάσιον Αἰκατερίνης. Τὸ Γυμνάσιον τοῦτο, τοῦ ὁποίου οἱ μαθηταὶ ἀνέρχονται εἰς 250, εὑρίσκεται ἄνευ καθηγητῶν καὶ ἄνευ γυμνασιάρχου. Ἐπανειλημμένως ἀνεφέρθην πρὸς ὑμᾶς κύριε ὑπουργέ καὶ ἔλαβα τὴν ἀπάντησιν, ὅτι θὰ διορισθοῦν καθηγηταί. Ἀνεφέρθην εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον καὶ ἔλαβα τὴν αὐτὴν ἀπάντησιν. Ἐξελιπάρησα τὸ ὑπουργεῖον καὶ κατέληξα εἰς τὴν ἐπερώτησιν. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν, νὰ μάθω, εἶναι δυνατόν, νὰ ἀφίσωμεν τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ μάλιστα προκειμένου περὶ ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀπόλυτον ἀνάγκην καλῶν καθηγητῶν, νὰ τὴν ἀφίνωμεν ἄνευ καθηγητῶν; Πρόκειται περὶ ἐπαρχίας, ἡ ὁποία δίδει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 50.000.000 ἐτησίως. Ποία ὑπῆρξεν ἡ μέριμνα τοῦ Κράτους; Δὲν πρέπει συνεπῶς νὰ ξενιζώμεθα ὅταν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν νέων χωρῶν ἐξανίστανται καὶ ζητοῦν τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ ἀποκέντρωσιν.

§241Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ δημοτικὴ ἔχει ἀποκέντρωσιν.

§242Δ. ΔΗΜΑΔΗΣ. Θὰ σᾶς ὁμιλήσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Τόσην ἀποκέντρωσιν ἔχει, ὥστε ἀναφερθέντων τῶν ἐπιθεωρητῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καὶ ζητησάντων νὰ τοποθετήσῃ δημοδιδασκάλους ἐντοπίους, δὲν ἐνέκρινε ἀκόμη τὸ ὑπουργεῖον τὴν τοποθέτησιν, ἄλλοτε μὲν διότι δὲν ὑπάρχει πίστωσις καὶ τὸ λογιστήριον δὲν ἐγκρίνει, ἄλλοτε, δὲ ἀποστέλλει ἀπὸ μονοτάξια σχολεῖα. Δὲν γνωρίζω ἂν λέγεται αὐτὸ ἀποκέντρωσις. Ἐπιπλέον μεταθέτετε κατὰ ἐξηκριβωμένην πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπὸ τὴν διοίκησιν Θεσσαλονίκης, 45 καθηγητάς. Πόσους ἐστείλατε ἀπὸ αὐτοὺς εἰς τὰς νέας χώρας; Ἐγὼ δὲν κάμνω διάκρισιν μεταξὺ παλαιῶν καὶ νέων χωρῶν, ἀλλὰ τὸ προσωπικὸν δέον νὰ κατανέμηται κατὰ ἕνα τρόπον ἀνάλογον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἄλλα Γυμνάσια, νὰ εἶναι πλήρη καὶ ἄλλα νὰ μὴ ἔχουν ἕνα καθηγητήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τῶν Χριστουγέννων, τὰ σχολεῖα δὲν λειτουργοῦν, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν θέσιν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐπαρχιῶν αἱ ὁποῖαι εἰσφέρουν μόνον εἰς τὸ Κράτος, δὲν ζητοῦν δὲ ποτὲ σοβαρὰ πράγματα καὶ ὅταν δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ἐπαρχίαι αὐταὶ εἰς τὰ ζητήματα τῆς ἐκπαιδεύσεως, δὲν γνωρίζω πῶς ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι, θὰ ἐμφανισθῶμεν πρὸ αὐτῶν καὶ νὰ ὁμιλῶμεν περὶ Κρατικῆς ἀνορθώσεως.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μηδενὸς ἑτέρου ζητήσαντος τὸν λόγον, ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη.

§244Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ἐπιθυμία μου, κύριοι εἶναι, νὰ κατατοπισθοῦν τὰ πράγματα καὶ ἕκαστος νὰ φέρῃ τὰς εὐθύνας τῶν πράξεών του ἢ καὶ παραλείψεών του. Ἐλέγχομαι ὡς ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διὰ πράξεις καὶ παραλείψεις ἀρχομένας ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ 1920. Τουτέστιν ἐπὶ μία ἐννεαετίαν.

§245ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ παρελθὸν τὸ ἀφίσαμεν εἰς τὸ παρελθόν.

§246Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σεῖς. Οἱ ἄλλοι ὄχι.

§247Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἀρχόμενος, κ. ὑπουργέ, τοῦ λόγου μου, εἶπον, ὅτι θ’ ἀναφέρω πράγματα, διὰ τὰ ὁποῖα εὐθύνονται ἐπανειλημμέναι κυβερνήσεις καὶ θὰ παρακαλέσω, εἶπον, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ μὴ θεωρήσῃ, ὅτι ὁ ἔλεγχος ἀφορᾷ αὐτόν.

§248Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ἐλέγχομαι ἐγώ, ἀλλὰ ἐγὼ ἀπολογοῦμαι. Θὰ ἤμην εὐτυχής, κύριοι, ἐὰν ἠδυνάμην νὰ φέρω εἰς τοὺς ὤμους μου, ὅλας τὰς εὐθύνας τῶν πράξεων ἢ παραλείψεων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1920 μέχρι σήμερον.

§249ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ζήτημα εἶναι ἐὰν μπορῆτε.

§250Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ ἤμην εὐτυχής. Ἀφοῦ δὲν δύναμαι, νὰ φέρω τὸ βάρος τῶν εὐθυνῶν τῶν 3, 4, 5 ἢ 6 μόνον μηνῶν, φαντασθῆτε πόσον δυσχερέστατον εἶναι εἰς ἐμὲ νὰ φέρω εὐθύνας 9 ἐτῶν. Τώρα, διατὶ ἐλέγχεται ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας; Ἐλέγχεται, διὰ παράβασιν νόμου, ἢ διὰ πράξεις ἢ παραλείψεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν αὐτὸς ὁ ὑπουργός; Ἐὰν ἐλέγχεται, διὰ παράβασιν νόμου, ὁμολογῶ, ὅτι εἶμαι ἐλεγκτέος, διότι ἐν τῇ διοικήσει τὴν ὁποίαν ἀσκῶ, μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην βεβαίως τῆς Βουλῆς καὶ κατ’ ἐξουσιοδότησιν, δὲν μοῦ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀσκήσω διοίκησιν κατ’ ἄλλον τρόπον εἰμή, ὅπως ὁ νόμος σαφῶς ὁρίζει, σεβόμενος καὶ ὑπακούων εἰς τοὺς νόμους. Πέραν τοῦ νόμου ὁμολογῶ, ὅτι εἶμαι ἀνίκανος νὰ διαπράξω πρᾶξιν οἱανδήποτε. Ποῖα ἦτο ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν εὗρεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὅταν ἀνέλαβε; Ὑπῆρξεν ἀπαγόρευσις ρητὴ ἀπὸ διετίας εἰς τὸ νὰ διορίζῃ οἱονδήποτε ὑπάλληλον. Ἀπαγόρευσις ἀναγραφῆς πιστώσεως εἰς προϋπολογισμὸν διὰ κάλυψιν τῶν κενῶν θέσεων. Εὑρέθημεν πρὸ προϋπολογισμοῦ κατατεθειμένου καὶ ἐγκεκριμένου. Ἀλλὰ κυρίως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρελείφθη, εἶναι ἡ ἀπαγόρευσις πρὸς διορισμὸν οἱουδήποτε ὑπαλλήλου ἀπὸ προκατόχους Κυβερνήσεις, συνεχιζομένην καὶ τώρα.

§251Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἤρθη ἡ διαταγή.

§252Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Γενικῶς;

§253Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§254Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι.

§255Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διότι κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀκατανόητος ἂν μὴ ἀνόητος.

§256Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὴν ἀνοησίαν τὴν φέρουσι πολλαὶ Κυβερνήσεις.

§257ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρθῇ.

§258Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι μόνον δὲν ἤρθη, ἀλλὰ ἐπεξετάθη.

§259Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κακῶς, κάκιστα.

§260Γ. ΜΟΔΗΣ. Οἱ διορισμοὶ ἐδῶ στὴν Ἑλλάδα, γίνονται τὸν Φεβρουάριον, Μάρτιον.

§261Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ νὰ λειτουργήσουν τὰ σχολεῖα, ὅπως πρέπῃ, δηλαδὴ ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ σχολικοῦ ἔτους, πρέπει αἱ μεταθέσεις νὰ γίνωνται εἰς ὡρισμένην ἐποχὴν τοῦ ἔτους. Ἀναγκαστικῶς ἐφέτος αἱ μετακινήσεις κατὰ 9]10 ἔγιναν τῇ αἰτήσει τῶν ὑπαλλήλων ἄνευ τῆς πληρωμῆς οἱασδήποτε δαπάνης, δι’ ὁδοιπορικά. Ἔπρεπε λοιπόν, νὰ εἶναι καθιερωμένον νὰ γίνωνται αἱ μεταθέσεις κατὰ τὰς διακοπὰς καὶ νὰ γίνωνται κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, καὶ ὅπως θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ πρὸς ὑμᾶς τὸν Μάϊον, οὕτως ὥστε, κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ σχολικοῦ ἔτους νὰ ξέρουν οἱ καθηγηταὶ ποῦ θὰ ὑπάγουν, εἰς ποίας θέσεις καὶ νὰ ξέρῃ ἡ ὑπηρεσία, πότε θὰ ὑπάγῃ. Διότι ὅπως γίνεται τώρα, ὄχι μόνον τὸν Σεπτέμβριον καὶ τὸν Ὀκτώβριον θὰ βλέπετε μεταθέσεις, ἀλλὰ καὶ τὸν Ἰανουάριον. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ κατάστασις δὲν ἐδημιουργήθη παρ’ ἐμοῦ, ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει πταίουν οἱ νόμοι καὶ ὄχι αἱ πράξεις τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων. Θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ νόμον, κατὰ τὸν ὁποῖον εἰς τὸ τέλος τοῦ Ἰουνίου νὰ ἔχουν γίνει ὅλοι οἱ διορισμοὶ καὶ ὅλαι αἱ μεταθέσεις.

§262Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς διακόψω, διότι ὅλοι πρέπει νὰ βοηθήσωμεν διὰ τὴν ἀπόκτησιν μιᾶς καλῆς διεξαγωγῆς τῆς ὑπηρεσίας. Εἶπα προηγουμένως, ὅτι τὰ μέτρα τὰ ἐφαρμοσθέντα, ἐκ μέρους τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου πρὸ μικροῦ χρόνου, οὐδεμίαν οἰκονομίαν ἐδημιούργησαν, ἀπολύτως οὐδεμίαν, τοὐναντίον δὲ συνέτειναν εἰς μίαν γραφειοκρατίαν ἀναίσχυντον καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ νὰ ἐπιμένητε παρὰ τῷ συναδέλφῳ σας καὶ τῇ Κυβερνήσει νὰ ἀρθοῦν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα παρεμποδίζουν τὴν ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐὰν θέλῃ οἰκονομίας ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δύναται ν’ ἀναστείλῃ τὰς δαπάνας, καθ’ ὃν τρόπον δύναται, διὰ τῆς μειώσεως τῆς ἐγγραφῆς, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν σχετικῶν κονδυλίων καὶ ἂν ἡ ταμιακὴ κατάστασις εἶναι κρίσιμος δύναται νὰ τροποποιήσῃ τὰς ληφθείσας ἀποφάσεις. Ἀλλ’ ὁ περιορισμὸς τῶν μεταθέσεων καὶ τῶν διορισμῶν εἶναι τερατώδης.

§263Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ ἀτομικῶς εἶμαι σύμφωνος καὶ εἶμαι τόσον σύμφωνος, ὥστε καὶ δι’ ἐγγράφου τὸ ἔχω διατυπώσει, οὐχ’ ἧττον ὅμως εἶμαι ἐν ἀπολύτῳ διαφωνίᾳ, μὲ Κυβερνητικὸν μέτρον τὸ ὁποῖον εἶναι συνέχεια ὑπαρχούσης καταστάσεως.

§264ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρέπει νὰ ἀρθῇ.

§265Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σήμερον δὲν μπορεῖ νὰ διορισθῇ ἢ μετατεθῇ οἱοσδήποτε ὑπάλληλος, καὶ αὐτὸν τὸν μηχανισμόν, ἀγνοοῦν πολλοί, ἂν δὲν ἐπιτρέψῃ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον τὴν δημοσίευσιν τοῦ διορισμοῦ, εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§266ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχετε ὑπολογίσει πόσος καιρὸς χρειάζεται ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποῦ θὰ λάβῃ τὸ ἔγγραφον τῆς μεταθέσεως καὶ τοῦ διορισμοῦ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, μέχρι τῆς ἡμέρας ποῦ θὰ ἐπιστρέψῃ ἡ πρᾶξις τῆς ἐγκρίσεως αὐτοῦ;

§267Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ προσεπάθησα νὰ ἀποδείξω, διατὶ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι βλέπουν καὶ τὸν Νοέμβριον καὶ τὸν Δεκέμβριον διορισμοὺς καὶ μεταθέσεις ἐκπαιδευτικῶν. Εἶναι λοιπὸν ἡ μηχανικὴ αὐτὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία παρουσιάζει ὅλας αὐτὰς τὰς δυσκολίας, ἀλλὰ τώρα ἀντὶ νὰ μειώσωμεν τὰς διατυπώσεις αὐτάς, ὅπως λέγῃ ὁ κ. συνάδελφος, ἔχομεν καὶ μίαν πρόσθετον δυσκολίαν. Ἔχομεν τὴν ἐπιτροπὴν τῶν δημοσιοϋπαλληλικῶν....

§268Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἄλλο σφάλμα.

§269Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας).... τῆς ὁποίας ἀπαιτεῖται ἡ ἄδεια, διὰ τὴν δημοσίευσιν τῆς πράξεως ἡμῶν ἐν τῇ ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Λοιπὸν ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος, διότι διὰ τὸ πρῶτον μοὶ ἀντετάχθη Συνταγματικὸν κώλυμα, ἐπειδὴ ἐξ ἀρχῆς ἔκαμα ἀναφορὰν κατέστησα γνωστὸν τὸ δύσκολον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει τὸ ἄτοπον αὐτὸ διότι δὲν πρόκειται νὰ διορισθοῦν εἰς νέας θέσεις, ἀλλὰ πρόκειται περὶ θέσεων ὀργανικῶν. Ἐννοεῖτε, ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τὸ ἐνέκρινε τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ πρὸ 10 ἡμερῶν, εὐτυχῶς, ἀπηλάγη τῆς διατυπώσεως αὐτῆς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ὡς πρὸς τὸ τμῆμα, τὸ ἐκπαιδευτικὸν μόνον, τοὐτέστι τοὺς διορισμοὺς τῶν ἐκπαιδευτικῶν. Ὥστε ἀπὸ τὸ πρῶτον ἀπηλάγη μὲν καὶ δι’ αὐτὸ τὴν ἑπομένην εἴδατε ἀθρόας δημοσιεύσεις διορισμῶν, εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, διότι οἱ διορισμοὶ αὐτοὶ ἐκάθηντο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ δὲν μπορούσαμε νὰ λάβωμεν, καμμίαν ἀπάντησιν. Τώρα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι αἱ πιστώσεις ὑπῆρχον ἀπὸ πέρυσι. Μάλιστα ὑπῆρχον καὶ ὑπάρχουν καὶ σήμερον διὰ τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν. Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ἔδωσα καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἔχομεν πιστώσεις νὰ διορίσωμεν ἐξ αὐτῶν εἰς τὰ διάφορα Γυμνάσια 50 καὶ 60 γυμναστάς. Ἔχομεν αἰτήσεις ἀρρένων καὶ θηλέων, περὶ τὰς 100 ἕως τὰς 120. Ἐπροτιμήθησαν αἱ ἄρρενες καὶ ἐξ αὐτῶν ὅσοι εἶχον ἐκπληρώσει τὴν στρατιωτικήν των ὑποχρέωσιν. Ἐκάμαμεν τοὺς διορισμούς, τοὺς ἐστείλαμεν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, παρῆλθεν ἀρκετὸν διάστημα χρόνου, ἕως ὅτου ἐγκρίνῃ τὴν δημοσίευσιν. Μετὰ ταῦτα οἱ διορισμοὶ ἀπεστάλησαν εἰς τὴν δημοσιοϋπαλληλικὴν ἐπιτροπήν. Ἡ ἐπιτροπὴ συνέρχεται ἅπαξ καὶ μετὰ γενομένην συζήτησιν ἀναβάλλει, συνέρχεται δὶς ἀναβάλλει, συνέρχεται διὰ τρίτην φορὰν καὶ ἀπορρίπτει.

§270ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν μποροῦμεν ν’ ἀπαλαγῶμεν τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς;

§271Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀπηλλάγημεν. Αὐτὰ ὅλα συνετέλεσαν, ὥστε νὰ μὲ κάμουν νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, νὰ εἴπω τὴν κατάστασιν τὴν ὑπάρχουσαν. Εὐτυχῶς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον συνήνεσεν καὶ ὑπεγράφη ἀπὸ ἐκείνης τῆς ἡμέρας ὁ διορισμὸς 45 γυμναστῶν καὶ εὑρίσκεται ἤδη, εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ἡ γραφειοκρατική, ἥτις δυστυχῶς στηρίζεται εἰς νόμον. Τώρα ἔρχεται ἓν ἄλλο. Πολλοὶ ὁμιλοῦσι καὶ λέγουσι, δὲν διορίζει, δὲν μεταθέτει, δὲν κάνει ὁ κ. ὑπουργός, χωρὶς νὰ γνωρίζωσιν, ὅτι ὁ ὑπουργός, οὔτε δικαίωμα ἔχει νὰ παύσῃ, οὔτε νὰ διορίσῃ, οὔτε νὰ μεταθέσῃ, οὔτε καὶ εἰς ἀπολογίαν, νὰ καλέσῃ. Τώρα φεύγωμεν, ἀπὸ τὰς παραλείψεις καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὰς πράξεις.

§272Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Δὲν κάμνετε μίαν ἔκθεσιν, διὰ νὰ ἀρθῇ καὶ τὸ ἐμπόδιον τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.

§273Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Λέγουν, ὅτι ὑπάρχει Συνταγματικὸν κώλυμα ἐγὼ δὲν τὸ ἀναγνωρίζω, ἀλλ’ ἔτσι λέγουν.

§274Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει Συνταγματικὸν κώλυμα.

§275Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰσερχόμεθα εἰς μίαν ὁμαλότητα. Αὐτὰ συνέβησαν εἰς τὸ τρίμηνον τὸ παρελθόν. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἴχομεν καὶ τὸν Δάγγειον ἐπὶ 15–20 ἡμέρας Ὅ,τι βλέπετε σήμερον εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο ἀπὸ τότε γενόμενον, ἀλλὰ λόγῳ τῶν ἐμποδίων αὐτῶν δὲν ἐδημοσιεύετο. Τώρα ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, δὲν ἔχει δικαίωμα, οὔτε νὰ διορίσῃ, οὔτε νὰ μεταθέσῃ. Αἱ αἰτήσεις πρὸς διορισμὸν ὑποβάλλονται εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ὀφείλω, νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἔχει φόρτον ἐργασίας· παμμεγίστην ἐργασίαν ἐν πολλοῖς τυπικήν, ἐν πολλοῖς ἐργασίαν τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπε, νὰ ἀσκῇ τὸ ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον καὶ περὶ τούτου, θὰ λάβω τὴν τιμήν, ὅταν εἰσηγηθῶ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια, νὰ εἰσηγηθῶ τρόπον ἀπαλλαγῆς αὐτοῦ ἀπὸ μερικὰ τυπικὰ καθήκοντα, διὰ νὰ δύναται νὰ ἀσχολῆται μὲ τὰ σπουδαῖα καθήκοντα αὐτοῦ. Ἂν οἱ κύριοι συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι μεταβαίνουν καὶ λαμβάνουν πληροφορίας ἀπὸ τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας τῶν ὑπουργείων καὶ ἀπὸ τὸ ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, εἶχον τὴν καλωσύνην νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὸ ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον τὴν πληροφορίαν περὶ τοῦ πόσα ἔγγραφα ἔχουσιν σταλῆ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀναλήψεως τῶν καθηκόντων μου, δὲν θὰ ἔλεγον, ὅτι διέπραξε παράλειψιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διότι ἀθρόα ὑπάρχουν τὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ καὶ ἀθρόαι αἱ δικαιολογίαι τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου αἱ ἐμπεριστατωμέναι, διότι ὄντως ὑπάρχει φόρτος ἐργασίας.

§276ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσοι μετετέθησαν εἰς τὰς Ἀθήνας;

§277Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν εἶναι μεμονωμένα, ἀποτελοῦν κἄποιο σύνολον. Λησμονεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἐφέτος ἐφηρμόσθη ὁ νόμος περὶ ὑποχρεωτικῶς μεταθετοῦ ἐξ Ἀθηνῶν. Δυνάμει τοῦ νόμου τούτου μετετέθησαν ἐξ Ἀθηνῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας 75–80 λειτουργοί.

§278Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Τὰ Γυμνάσια Ἀχαϊοήλιδος εἶναι πλήρη;

§279Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Παρέχω τὴν ἐπίσημον πληροφορίαν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι τὰ γυμνάσια τῆς πόλεως ἐξ ἧς κατάγομαι, δὲν εἶναι πλήρη, εἶναι ἀτελέστερα ἀπὸ τὰ ἰδικά σας. Προχθὲς ποὺ ἔγιναν οἱ ἰδικοί σας διορισμοὶ ἔγιναν καὶ ἐκεῖ ἕνας δύο, ἀλλ’ ἐξακολουθοῦν νὰ μὴ εἶναι πλήρη. Ὑπάρχουν Ἑλληνικὰ σχολεῖα εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς ἐπαρχίας μου, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν διδάσκαλον καὶ εἶναι σχολεῖα μὲ 120 μαθητάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς παραλείψεις αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον ἐγένοντο, δηλαδὴ δὲν συνεπληρώθησαν αἱ θέσεις καὶ τί ἐπέδρασεν εἰς τοῦτο, ὥστε τὸ προσωπικὸν ὅλων τῶν σχολείων νὰ μὴ εἶναι πλῆρες, νομίζω, ὅτι ἔδωκα σαφεῖς ἐξηγήσεις, μὲ γεγονότα, εἰς τὴν Βουλήν. Τώρα ἐρωτῶμεν καὶ διὰ κἄτι ἄλλο, διατὶ δὲν ἀπελύθησαν ἐγκαίρως οἱ μετατεθέντες καὶ μὴ μεταβάντες εἰς τὰς θέσεις των. Δὲν σᾶς εἶναι ἄγνωστον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι διὰ νὰ πάῃ εἰς τὸ Γυμνάσιον καθηγητὴς μεταβαίνει ἢ διὰ μεταθέσεως ἀπὸ Γυμνάσιον ἄλλο ἢ διὰ προαγωγῆς ἀπὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον εἰς Γυμνάσιον. Ἐξαίρεσις τοῦ κανόνος γίνεται, ὅταν δὲν ὑπάρχει, οὔτε διὰ μεταθέσεως, οὔτε διὰ προαγωγῆς νὰ πάῃ καὶ ἐπιτρέπεται νὰ διορισθῇ καὶ δευτεροβάθμιος καθηγητὴς τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἡ ἠθική, οὔτε ὁ νόμος τὸ ἐπιτρέπει, ὥστε αἱ θέσεις νὰ καταλαμβάνωνται, διὰ δευτεροβαθμίων διδασκάλων, τὸ πρῶτον διοριζομένων καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαίωμα προαγωγῆς, νὰ κάθηνται δευτεροβάθμιοι. Εἶναι ὑποχρέωσις νομικὴ τὴν ὁποίαν τὸ Συμβούλιον συνερχόμενον καὶ ἐφαρμόζον τὸ νόμον, εἶναι ὑποχρεωμένον ν’ ἀκολουθήσῃ τὴν τακτικὴν αὐτὴν τὴν ὁποίαν καὶ ἠκολούθησε. Ἔχει ὁ νόμος καὶ μίαν ἄλλην ἐξαίρεσιν. Ἔχει μίαν διάταξιν, ὅτι ὁ προαγόμενος καὶ μετατιθέμενος εἰς ἄλλην θέσιν, ἂν θέλῃ, δύναται ἐντὸς μιᾶς μικρᾶς προθεσμίας, νὰ δηλώσῃ, ὅτι δὲν ἀποδέχεται τὴν προαγωγήν. Εἶναι ὑποχρεωμένον δὲ τὸ Συμβούλιον καὶ ἡ διοίκησις τοῦ ὑπουργείου, νὰ δεχθοῦν τὴν δήλωσιν. Νόμῳ ὑποχρέωσις. Ἀλλ’ ἔχει καὶ μίαν ποινήν, αὐτὴν τὴν ποινὴν τὴν ἀναγράφει ὁ νόμος, ὅτι εἰς τὸν πίνακα τῶν προακτέων τίθεται εἰς τὸ ἀριστερόν. Χάνουν τὴν θέσιν των εἰς τὸν πίνακα καὶ γράφονται εἰς τὸ ἀριστερόν. Συνεπῶς θὰ προαχθοῦν ὅλοι οἱ πρὸ αὐτῶν καὶ κατόπιν θὰ προαχθοῦν αὐτοί. Αὐτὸ εἶναι τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει εἰς χεῖρας του, δυνάμει τοῦ νόμου καὶ τὸ Συμβούλιον καὶ ὁ λογοδοτῶν ὑπουργός. Αἱ προαγωγαὶ δὲν γίνονται οὔτε ἀπὸ τὸ Συμβούλιον εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε, οὔτε ἀπὸ τὸν ὑπουργόν. Συντάσσεται πίναξ προακτέων κατ’ ἀρχαιότητα καὶ κατ’ ἐκλογήν. Ὁ πίναξ οὗτος συντάσσεται τὸν Μάρτιον ἀπὸ τὸ Συμβούλιον. Ἀποφαίνεται ἐπ’ αὐτοῦ τὸ Συμβούλιον, τόν ὑποβάλλει εἰς τὸν ὑπουργὸν πρὸς ἔγκρισιν καὶ ἰσχύει δι’ ὅλον τὸ σχολικὸν ἔτος ὁ πίναξ. Δὲν δύναται δὲ νὰ προαχθῇ ἄλλος ἐκτὸς τοῦ πίνακος, πρέπει ν’ ἐξαντληθῇ ὅλος ὁ πίναξ αὐτός. Εἶναι ὑποχρεωτικὸν νὰ ἐξαντληθῇ ὁ πίναξ, ὁ ὁποῖος δὲν ἐξηντλήθη ἀκόμη. Πᾶσα προαγωγὴ γίνεται ἐκ τοῦ πίνακος ὑποχρεωτικῶς ἐκτὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν, ὅτι δὲν ἀποδέχονται τὴν προαγωγὴν καὶ μεταβαίνουσιν εἰς τὸ ἀριστερόν τοῦ πίνακος. Τώρα μερικοὶ δὲν ἐδήλωσαν, ὅτι δὲν ἀποδέχονται τὴν προαγωγὴν ἢ τὴν μετάθεσιν. Ἔχουν ὑποχρεωτικῶς, ὅπως πᾶς ὑπάλληλος, τὸ εἰκοσαήμερον τῆς προθεσμίας πρὸς μετάβασιν εἰς τὴν θέσιν των. Τὸ ἔχουν καὶ οἱ δικασταὶ καὶ ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι. Ποῦ δύναται νὰ ἠξεύρῃ ὁ ὑπουργὸς ἂν ὁ ὑπάλληλος τὸν ὁποῖον προήγαγε, διὰ τὸ γυμνάσιον ἂν θὰ μεταβῇ ἢ ὄχι εἰς τὴν θέσιν του. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία διάταξις τοῦ νόμου ἡ ὁποία νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ν’ ἀποτανθῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐκδοθῇ ἔνταλμα συλλήψεως καὶ νὰ τὸν στείλῃ εἰς τὸ γυμνάσιον ὑποχρεωτικῶς. Τοιαύτη διάταξις νόμου δὲν ὑπάρχει. Πρέπει νὰ παρέλθῃ ἓν διάστημα τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, εἰκοσαήμερον. Ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ Σεπτεμβρίου ἔχουν σταλλεῖ ἐγκύκλιοι πρὸς τοὺς κατὰ τόπους ἐπιθεωρητάς, νὰ κρατοῦν ἐνήμερον τὸν ὑπουργὸν καὶ τὸ Συμβούλιον, ποῖοι ὑπάλληλοι μετέβησαν εἰς τὰς θέσεις των καὶ ποῖοι δὲν μετέβησαν, νὰ παρακολουθοῦν τὴν ἡμέραν τῆς δημοσιεύσεως εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ὑπολογίζουν τὸν χρόνον καὶ νὰ ἀναφέρουν, ὅτι δὲν ἐπῆγαν εἰς τὰς θέσεις των μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς προθεσμίας. Ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ στέλλονται καὶ ἔγγραφα εἰς τοὺς γενικοὺς ἐπιθεωρητὰς ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον καὶ τοὺς λέγουν, ὅτι εἰς τὸ τάδε καὶ τάδε μέρος διωρίσθησαν οἱ τάδε καὶ τάδε. Αὐτὰ ὅλα ἔχουν γίνει ἀπὸ τὴν διοίκησιν καὶ δὲν χρειάζεται τίποτε ἄλλο. Ἐγὼ ἐξετάζω τὰ ἀποτελέσματα. Σεῖς δύνασθε νὰ λέγητε ὅ,τι θέλετε, ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι διδάσκαλοι δὲν ὑπάρχουν. Ὅταν εἰς ὑπάλληλος δὲν ἐπῆγε εἰς τὴν θέσιν του, κατὰ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἐκ τοῦ νόμου καὶ κατὰ τὴν διαταγὴν τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει ἐκ τῆς διοικήσεως, ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητής, θ’ ἀναφέρῃ ὅ,τι γνωρίζει καὶ εἰς τὸν ὑπουργὸν καὶ εἰς τὸ τμῆμα διοικήσεως τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Ὁ ὑπάλληλος καλεῖται εἰς ἀπολογίαν καὶ ὁ νόμος τοῦ τάσσει χρονικὸν διάστημα ποῦ πρέπῃ νὰ ἐπιδοθῇ εἰς αὐτὸν ἡ κλῆσις πρὸς ἀπολογίαν εἰς τοὺς μὴ μεταβάντας. Τὶ θέλετε νὰ τοὺς κάμω; ἔρχετε ὁ νόμος ὁ ὁποῖος τάσσει τὸ χρονικὸν διάστημα, διὰ νὰ ἀπολογηθοῦν. Συνέρχεται τὸ Συμβούλιον, δικάζει μετὰ τὴν ἀπολογίαν, ἀλλὰ μὲ ὅλα αὐτὰ παρέρχονται μῆνες. Ποῖον εἶναι τὸ κώλυμμα τὸ ὁποῖον δὲν μὲ ἔφερεν ἀμέσως εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ὑπαλλήλου; Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἶναι μόνιμοι δυνάμει τοῦ Συντάγματος. Ποῖος δύναται νὰ τοὺς ἀπολύσῃ ἄνευ τῶν διατυπώσεων τοῦ νόμου; Ὁσάκις ἐπεχειρήθη, ὄχι μόνον ν’ ἀπολυθοῦν κατὰ παράβασιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου καὶ τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ καὶ διὰ νόμου τοῦ ὁποίου ἐψήφισεν ἡ παρελθοῦσα Βουλή, οἱ ὑπάλληλοι κατέφυγον εἰς τὰ δικαστήρια καὶ δυστυχῶς εἴδομεν ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων δυνάμει τῶν ὁποίων κατεδικάζετο τὸ δημόσιον, διότι δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ τοὺς ἀπολύσῃ ὁ ὑπουργός, στηριζόμενος εἰς νόμον ἀντισυνταγματικόν.

§280Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀναλόγως τῶν συμπαθειῶν ἢ ἀντιπαθειῶν τοῦ Συμβουλίου.

§281Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁμιλῶ περὶ δικαστηρίων, δὲν εἶχον προηγηθῆ οὔτε συμπάθειαι, οὔτε ἀντιπάθειαι. Εἶχε προηγηθῆ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἐψήφισε τὸν νόμον ἐκεῖνον. Δυνάμει τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ καὶ τὸν ὁποῖον ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ὑπεχρεοῦτο νὰ σεβασθῇ, νὰ μὴ κρίνῃ ἂν εἶναι ἀντισυνταγματικὸς ἢ ὄχι, ἀπελύθησαν οἱ ὑπάλληλοι. Οἱ ὑπάλληλοι κατέφυγον εἰς τὰ δικαστήρια καὶ τὰ τοπικὰ δικαστήρια ἐξέδωκαν ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας κατεδικάζετο τὸ δημόσιον, νὰ πληρώνῃ τοὺς ὑπαλλήλους μέχρις ὅτου ἐπαναδιορισθοῦν εἰς τὰς θέσεις των, διότι ὁ νόμος εἰς τὸν ὁποῖον ἐστηρίχθη τὸ συμβούλιον ἦτο νόμος ἀντισυνταγματικός. Κύριοι βουλευταί, οἱ ὦμοι τοῦ ὑπουργοῦ, δὲν εἶναι τόσον μεγάλοι ὥστε νὰ μπορέσουν νὰ βαστάσουν τοιοῦτον βάρος καὶ ν’ ἀπολύσουν ὑπαλλήλους, παρὰ τὸ Σύνταγμα, παρὰ τοὺς νόμους. Ἂν κατηγορηθῶ, διότι δὲν εἶχον τοιούτους ἰσχυροὺς ὤμους εἶναι δικαία κατηγορία καὶ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν τοὺς ἔχω. Τώρα ὅσον ἀφορᾶ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Δὲν τροποποιῶ ἐγὼ τοὺς νόμους, τὸ δικαίωμα τὸ ἰδικόν μου εἶναι ὅμοιον μὲ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχετε καὶ σεῖς καὶ ὅταν εἰσηγηθῶμεν τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια, δύνασθε νὰ προκαλέσητε οἱανδήποτε τροποποίησιν, κατὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν τρόπον. Ἀλλὰ σήμερον ἀπαντῶ ἐπὶ ἐπερωτήσεως διὰ πρᾶξιν ἢ παράλειψιν ἡ ὁποία μοὶ κατηγγέλθη διὰ τὸ διάστημα τοῦτο καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω καὶ δικαιοῦμαι νὰ κριθῶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων τοὺς ὁποίους εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ ἐφαρμόσω. Ἐὰν εἶναι καλοὶ ἢ κακοί, ἄλλο τὸ ζήτημα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκπαιδευτικὴν ἀποκέντρωσιν εἰς ἕνα τμῆμα, ἐπαναλαμβάνω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ πρίν, ὅτι ὑπάρχει ἀποκέντρωσις τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἄλλο τί θὰ κάμωμεν. Δὲν τὴν ἀποκρούω, τὴν υἱοθετῶ καὶ τὴν ὑποστηρίζω ὁπωσδήποτε τὴν ἀποκέντρωσιν. Ἀλλὰ σήμερον μὴ νομίσητε, ὅτι ἔχομεν μερικὴν ἀποκέντρωσιν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν, διότι ἔχομεν τὰ Συμβούλια τῶν γενικῶν διοικητῶν, ἔχομεν καὶ τοὺς γενικοὺς ἐπιθεωρητάς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ μεταθέτουν ὑπαλλήλους ἐκπαιδευτικοὺς ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκονται καὶ νὰ τοὺς στέλουν εἰς τὰ σχολεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην. Ἀλλὰ μήπως καμμία σχολικὴ ἐπιτροπὴ ἢ κανεὶς ἐνδιαφερόμενος βουλευτὴς ἐζήτησεν τὸν διορισμὸν ὑπαλλήλου καταγομένου ἐκεῖθεν καὶ θέλοντος νὰ ὑπάγῃ καὶ δὲν τοῦ ἐγένετο; Διότι, τί θὰ εἶναι ἀποκέντρωσις; Θὰ εἶναι νὰ βρῇ ἕναν ὑπάλληλον ἐντόπιον. Καὶ τώρα ἐὰν εὑρεθοῦν οἱ ὑπάλληλοι, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ καμμία δυσκολία εἰς τὸ Συμβούλιον ὄχι μόνον, νὰ διορίσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ εὐχαριστήσῃ τοὺς προτείνοντας. Ἔχω δὲ νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ὅσαι αἰτήσεις καὶ ὅσαι πιστώσεις ὑπῆρχον ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὰ Συμβούλια καὶ διωρίσθησαν ἅπαντες, δηλαδὴ ὅσους ἐδικαιοῦτο δυνάμει τῶν πιστώσεων τὰς ὁποίας εἶχον. Νομίζω, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μετάθεσιν, τὴν ἀπόλυσιν ἢ μὴ ἀπόλυσιν, ἐξηγήθη σαφῶς. Τώρα μένει ἄλλη παράγραφος τῆς ἐπερωτήσεως. (ἀναγινώσκει). «Διατὶ δὲν προήγαγον τὴν σχολὴν Ὀρεστειάδος εἰς ἡμιγυμνάσιον καὶ ἐπὶ τῷ σκοπῷ κλπ.». Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν ἐρώτησιν, αὐτὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ὀρεστειάδα εἰδικῶς, γνωρίζει τὴν ἀτομικὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Ἡ Κυβέρνησις, εἶχεν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν συμμερίζομαι.

§282Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Τὴν ἀφορᾷ ἄλλως τε.

§283Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τοῦτο τὸ ἔκαμον, ὄχι διότι εἶχον παρεκλίνει τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ὁποίαν ἐγὼ προπάντων ἀκολουθῶ, ἀλλὰ διὰ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα εἶπον, διότι ἀπέβλεψα εἰς τὸν πληθυσμὸν τῆς Ὀρεστειάδος. Δι’ αὐτὸ ἐνόμιζα, ὅτι μεμονωμένως, θὰ ἠδυνάμην νὰ ἐπιτύχω τοῦτο κατ’ ἐξαίρεσιν. Εἶχον ἄλλως τε καὶ πρότασιν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Διότι ὅμως ἐγεννήθησαν πολλαὶ ἀξιώσεις, δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπεφάσισεν, οὔτε ἡ Ὀρεστειάς. Ἀλλ’ ἀσχέτως, αὐτὸ εἶναι ζήτημα ὑπηρεσιακόν, λεπτομερειακὸν ἐντελῶς. Ἡ γενικὴ γραμμὴ εἶναι, ὅτι πρόκειται νὰ ζητηθοῦν εὐθύναι ἐντεῦθεν. Εἶμαι πρόθυμος, νὰ τὰς ἀποδεχθῶ. Ὅ,τι καὶ πρεκλογικῶς ἐξηγγείλαμεν καὶ μετεκλογικῶς εἶναι, ὅτι θ’ ἀποφύγωμεν, διὰ παντὸς τρόπου τὴν σύστασιν γυμνασίων τοῦ ὑπάρχοντος τύπου. Νομίζω, ὅτι εἶμαι σύμφωνος καὶ πρὸς τὰς ἐπαγγελίας καὶ πρὸς τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν. Τώρα μοῦ εἶπεν ἕνας ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, διατὶ δὲν καταργεῖτε τὰ ὑπάρχοντα. Ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι σταματῶμεν τοὐλάχιστον, δὲν αὐξάνομεν τὸ κακόν. Διότι ἐὰν τοῦτο ἐγίνετο πρὸ 10ετίας καὶ 15ετίας, ἐὰν δὲν ηὐξάνοντο τὰ γυμνάσια δὲν θὰ εὑρισκώμεθα πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως. Δὲν εἰσηγούμεθα ἐκ τῶν πρώτων τὴν κατάργησιν, σιγὰ–σιγὰ προχωροῦμεν. Ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι εἴμεθα εἰς τὸν Δεκέμβριον. Διὰ νὰ καταργήσωμεν, θ’ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον, διότι διὰ νὰ καταργήσωμεν πρέπει, νὰ ἴδωμεν πῶς θ’ ἀντικαταστήσωμεν. Καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν εἰς τὰ τέκνα τοῦ λαοῦ, ὅτι σᾶς ἀπαγορεύομεν τὸ δικαίωμα τοῦ λοιποῦ ν’ ἐκπαιδευθῆτε πέραν τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου, ν’ ἀπαγορεύσωμεν εἰς αὐτὰ λέγω, τὸ δικαίωμα τοῦτο. Ἐπίσης νομίζω, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τρόπος λύσεως τοῦ ζητήματος, διὰ συστάσεως δημοσίων σχολείων, τὰ ὁποῖα ἔχουν καὶ ἄλλον προορισμὸν ὥστε, ὄχι ἀναγκαστικῶς ἀλλὰ τοὺς θέλοντας προαιρετικῶς νὰ τοὺς ὑποδείξωμεν καὶ νὰ τοὺς προτρέψωμεν καὶ διὰ διοικητικῶν μέτρων ν’ ἀκολουθήσωσι τὰ σχολεῖα ἄλλου τύπου, ἐπαγγελματικά, γεωργικά, σὺν τῇ ἀναπτύξει δὲ τῶν σχολείων τούτων καὶ σὺν τῇ κατευθύνσει τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ πλέον ὁ ἐπιθυμῶν ἐκπαίδευσιν ἀνωτέραν τῆς τοῦ δημοτικοῦ σχολείου μαθητής, θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν παραλλήλως, νὰ προβαίνῃ καὶ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν σχολείων τοῦ ὑπάρχοντος τύπου, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ μείνουν εἰς τὴν γραμμὴν τήν Α ἢ Β, αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἐξεταστέον. Ἀλλ’ ἀμεθόδως καὶ ἀπροπαρασκευάστως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι καταργοῦμεν τόσα γυμνάσια. Καὶ ἀπὸ ποῦ θ’ ἀρχίσωμεν τὴν κατάργησιν; Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν βουλευτὴς οἱασδήποτε περιφερείας, νὰ δώσῃ μίαν σημείωσιν καὶ νὰ εἴπῃ, καταργήσατε τὰ Α, Β, Γ, γυμνάσια, εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν βλέπω ἐν τῇ ἐπερωτήσει «περὶ μὴ ἐκπληρώσεως θέσεων εἰς ὑπάρχοντα γυμνάσια»; Εἶναι καὶ ἐπερώτησις, περὶ μὴ συστάσεως. Ὁ κ. συνάδελφος μοῦ λέγει, μίαν ἑσπέραν, ὅταν εἰς κἄποιαν ἀναφοράν, εἶπον τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν λέγω: «Εὐχαρίστως νὰ τὸ καταργήσητε». Ὅταν δ’ ἐγὼ εἶπον θὰ τὸ καταργήσω, μοῦ λέγει: «Καταργήσατε πρῶτα τὰ ἄλλα καὶ ἔπειτα τὸ ἰδικόν μας».

§284Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, νὰ γίνῃ βιοτεχνικόν.

§285Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μοῦ εἴπατε, ἔχετε τὸ δικαίωμα, νὰ τὸ καταργήσητε, καὶ σᾶς λέγω σᾶς εὐχαριστῶ· μόλις πάγω εἰς τὸ ὑπουργεῖον, θὰ κάμω τὴν κατάργησιν. Ἐξερχόμενος δὲ τῆς αἰθούσης μὲ ἐπλησιάσατε καὶ μοῦ εἴπατε, μὴ καταργήσητε τὸ ἰδικόν μας· πρῶτα τ’ ἄλλα. Δι’ αὐτοῦ θέλω, νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἀπολύτως εὔκολος καὶ σκόπιμος ἡ ἀπότομος κατάργησις, καὶ ἡ ἀμέθοδος κατάργησις. Τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως πρέπει, νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν δημιουργίαν ἄλλου τύπου σχολείων καὶ μὲ ἔρευναν τῶν πραγμάτων, ὥστε νὰ ἴδωμεν πόσοι μαθηταὶ θ’ ἀποσυρθῶσι ἀπὸ τὰ σχολεῖα τοῦ τύπου τοῦ ὑπάρχοντος καὶ ἔπειτα, νὰ ἱδρύσωμεν νέα. Διότι ὅταν ἀκούωμεν ἀγραμματωσύνην πρέπει, νὰ ἐξετάζωμεν τὰ αἴτια αὐτῆς. Ἡ ἀγραμματωσύνη δὲν ἔχει μόνον τοὺς ἀναφερομένους λόγους, ἔχει λόγους ἐκτὸς τῆς ἐλλείψεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν, ἐκτὸς τῆς ἀτελοῦς μορφώσεως, διότι μὴ λησμονῶμεν πῶς ἐπέρνοντο τὰ τελευταῖα ἔτη τὰ διπλώματα, ἐκ τῶν σπουδαστῶν, διὰ τοὺς ὁποίους εἶναι ἀνάγκη, νὰ γίνῃ μετεκπαίδευσις καὶ εἰσηγοῦμαι εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀνάγκην τῆς μετεκπαιδεύσεως τῶν ἤδη ἐκπαιδευτικῶν. Ἀλλὰ λάβετε καὶ ἓν ἄλλο ὑπ’ ὄψει σας, πάρετε ἕνα οἱοδήποτε γυμνάσιον, εἴτε τοῦ τόπου σας, εἴτε τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἐξετάσατε πόσοι μαθηταὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς αὐτὸ καὶ θὰ ἴδητε γυμνάσιον μὲ 600 καὶ πλέον μαθητὰς καὶ ἐρωτῶ: Καθηγητὴς ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς μίαν τάξιν 100 καὶ 120 μαθητάς, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὴν συνείδησιν ἤρεμον, ὅτι ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον του, εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι βέβαιος αὐτός, ὅτι ὅλοι οἱ μαθηταὶ παρακολουθοῦν τὴν διδασκαλίαν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετάζωσιν μαθητὰς ὅταν ἔχωσιν 120 εἰς ἑκάστην τάξιν; Βλέπετε, ὅτι ὑπάρχουσιν προβλήματα διαφόρου φύσεως τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐξετασθῶσιν μεμονομένως. Ἄλλη παράγραφος εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 3, περὶ τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων, διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Ἔλαβον τὴν τιμὴν διακόπτων τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, νὰ εἴπω, ὅτι ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου, ἐνεκρίθησαν καὶ αἱ πιστώσεις καὶ ἐδόθησαν αἱ διαταγαὶ εἰς τοὺς Γενικοὺς Διοικητάς καὶ τοὺς ἁρμοδίους Ἐπιθεωρητάς, νὰ προβαίνουν εἰς τοὺς διορισμοὺς καὶ νὰ ἐκτελῶνται οἱ διορισμοὶ τῶν δημοτικῶν οἱ ὁποῖοι γίνονται πλέον ἀμέσως. Καὶ ἔρχεται τὸ τέταρτον καὶ τελευταῖον ζήτημα τοῦ κτιρίου τῆς Ἀδριανουπόλεως. Ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος, κ. συνάδελφος, ἔχει ἱστορίαν ἀπὸ τοῦ 1922–23 νομίζω. Τώρα διατὶ δὲν ἐδόθη εἰς τὸ παρελθὸν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, διὰ νά τὸ κάμῃ ὀρφανοτροφεῖον καὶ διατὶ μένει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν, νὰ εἴπω, ἀλλὰ δὲν δύναμαι, νὰ εἴπω μόνον, ὅτι εἶναι δικαιολογημένοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται. Ἔχει τόσας ἐλλείψεις τὸ σχολεῖον αὐτὸ τὸ ὁποῖον θέλομεν νὰ διορθώσωμεν. Οἱ Μανδαρῖνοι ὅμως ἐκεῖνοι, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα παρὰ νὰ εἰσηγοῦνται· δὲν ἔχουν ὅμως τὸ δικαίωμα τῆς διαθέσεως οὐδενὸς ποσοῦ χρημάτων. Ὅπως ἀκούσατε, διετέθη μέχρι σήμερον δαπάνη 600.000 δραχμῶν, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ἔχω δὲ ἔγγραφον τελευταῖον τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἐχρειάσθησαν ἀκόμη 400.000 δραχμαί. «Στεῖλε μας 200.000 ἀμέσως καὶ μὲ τὰς 200 χιλιάδας αὐτὰς θ’ ἀρχίσωμεν ἐργασίαν». Ἀμέσως τοὺς ἐστείλαμεν ἔγγραφον. «Ζητήσατε 200.000 δραχμάς, πηγαίνετε καὶ ὅταν τὰς τελειώσητε αὐτάς, γράψατέ μας, νὰ σᾶς στείλωμεν καὶ ἄλλας». Μοῦ λέγετε, ὅτι τὸ τεχνικὸν τμῆμα τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, δὲν ἔχει ἐπάρκειαν καὶ δὲν ἔχει ἐπάρκειαν ὄχι νομίζω ἀπὸ ἀπόψεως ποιοῦ, ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως ὑλικοῦ. Εἰς αὐτὸ εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ ἔχομεν κατακραυγὴν καὶ ἐσωτερικὴν καὶ ἐξωτερικήν, ὅτι ἔχομεν πληθώραν δημοσίων ὑπαλλήλων. Χαίρω πολύ, ὅτι ἤκουσα καὶ μία φωνήν, ὅτι εἰς ὡρισμένον τμῆμα, ὄχι μόνον πληθώραν δὲν ἔχομεν, ἀλλὰ αὐτοῦ ἔχομεν καὶ ἔλλειψιν. Ἔχομεν δύο τμηματάρχας. Ὁ εἷς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ μένῃ μονίμως ἐδῶ, ὁ ἕτερος δὲν γνωρίζω πόσα ταξείδια ἔχει κάμει εἰς Κόρινθον μόνον, πόσα εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ πόσα ἄλλα. Ἐργάζεται πυρετωδῶς μὲ τὰ σχέδια νυχθημερόν, εἶμαι δὲ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν, νὰ διαπιστώσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἐγένετο μία τάσις ὄχι ἀπὸ τῶν ἡμερῶν μου, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν πρὸς ἀνοικοδόμησιν κτιρίων, δημοτικῶν κυρίως σχολείων, ἐννοεῖται δὲ καὶ εἰς πολλὰ μέρη ἔχουν προχωρήσει πολύ. Αἱ κοινότητες αἱ διάφοροι ἰδίως τῶν νέων χωρῶν, ἀπέδειξαν μεγάλην δραστηριότητα. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, διὰ τοῦ τμήματος τοῦ ἁρμοδίου, παρέσχε ὅσας ἠδύνατο, νὰ παράσχῃ ἐνισχύσεις. Προχθὲς ἀκόμη εἶχε ἔλθει ὁ Διευθυντὴς τῶν μηχανικῶν ὑπηρεσιῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ παρέστησε τὴν ἀνάγκην, ὅτι χρειάζονται ἄλλοι 2 μηχανικοὶ ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ. Ὑπεσχέθην δὲ καὶ ὑπέβαλον τὴν πρότασιν νὰ προσλάβω ἄλλους 2 εἰδικοὺς ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ, ὥστε νὰ γίνωσιν τέσσαρες καὶ ἀποκατασταθῇ ἐπάρκεια εἰς τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ἐπιχειρουμένων ἀξίων λόγου ἔργων. Ἔχομεν δὲ ἀκόμη ὑπὸ σκέψιν τὰ σχολεῖα τὰ δημοτικὰ τῆς ζώνης τῆς μεθοριακῆς, νὰ γίνωσιν ἀνεξαρτήτως πρὸς τοὺς πόρους τῆς κοινότητος, ἀνεξαρτήτως πρὸς τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, νὰ γίνωσιν δαπάναις τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰ δυνατὸν διὰ πόρων εὑρισκομένων ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἄλλοθεν. Ἔλαβε τὴν διαταγὴν ὁ μηχανικὸς ὁ ὁποῖος ἦτο προχθές, νὰ ἀρχίσῃ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τὰ σχέδια τῶν οἰκοπέδων. Αὐτὴ ἦτο κύριοι, ἡ ἐνέργεια τὴν ὁποίαν μοὶ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμω (χειροκροτήματα). Δὲν ἐπαγγέλλομαι, κύριοι, ὅτι ἔχω διοικήσει τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας κατὰ τρόπον ἐξαιρετικὸν καὶ ὅτι ἄλλοι δὲν τὸ διοίκησαν καλῶς. Τὸ διοίκησαν πολὺ καλλίτερον ἐμοῦ, ἀλλὰ ἐγὼ ἐξετετέλεσα τοὺς νόμους ἐφαρμόζων αὐτούς. Ἔκαμα ὅσα μοῦ ἐπέβαλε τὸ καθῆκόν μου, νομίζων, ὅτι οὐδὲν παρέλειψα καὶ οὐδένα νόμον παρέβην (χειροκροτήματα).

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους βουλευτὰς ἐπειδὴ ἔχομεν νὰ ψηφίσωμεν μερικὰ νομοσχέδια νὰ θεωρηθῇ ἡ συζήτησις αὐτὴ τερματισθεῖσα.

§287Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πληροφοροῦμαι, ὅτι πρόκειται, νὰ συνεδριάσωμεν αὔριον.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§289Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀφοῦ πρόκειται νὰ συνεδριάσωμεν αὔριον, ἂς ἀφίσωμεν τὰ νομοσχέδια δι’ αὔριον.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄν ἐπιμένουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, νὰ ὁμιλήσουν, ἂς ὁμιλήσουν, ἄλλως ἂν θέλετε, νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης τὴν Δευτέραν.

§291ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε αὔριον, θὰ εἶναι συνεδρίασις ἄνευ ἀναφορῶν καὶ ἀνακοινώσεων καὶ τὴν Δευτέραν θὰ συνεχισθῇ ἡ ἐπερώτησις. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 9.10 μ.μ.)