1928.11.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ βαθείας λύπης, κύριοι συνάδελφοι, ἀναγγέλλω τὸν θάνατον τοῦ πολυτίμου συναδέλφου καὶ ἀντιπροέδρου τοῦ σώματος Α. Εὐστρατιάδου. Παρήγγειλα τὴν κατάθεσιν στεφάνου, ἡ δὲ κηδεία γεννήσεται τὴν 3ην μ. μ. Εἰς ἔνδειξιν πένθους παρακαλῶ ὅπως ἡ Βουλὴ διακόψῃ τὰς ἐργασίας της ἐπὶ 10 λεπτὰ τῆς ὥρας (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 10 λεπτὰ)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ἐπιτροπὴ τῶν σεισμοπαθῶν Κορίνθου παρακαλεῖ ὅπως διανεμηθοῦν τὰ συλλεγέντα χρηματικὰ βοηθήματα. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Ἀνθρακόπουλος, Δ. Φλωριᾶς, Δημοσθ. Μέλφος καὶ Ν. Κωστόπουλος καταθέτουν τηλεγράφημα τῶν ἐπαγγελματιῶν τῆς κοινότητος Ἡρακλείας ἀνακοινούσης ὅτι ἐκ τῶν 70 κληρωτῶν τῆς ἐφετεινῆς κλάσεως οἱ 40 ἔλαβον ἀναβολὴν ἐτησίαν λόγῳ σωματικῆς ἀδυναμίας, προερχομένης ἐξ ἀνθυγιεινῶν ὅρων τῆς ζωῆς. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Ἀνθρακόπουλος, Δ. Μέλφος, Δ. Φλωριᾶς καὶ Σ. Κωνσταντόπουλος καταθέτουν ἐπίσης τηλεγράφημα τῶν κλητήρων πρωτοδικείου Σερρῶν παρακαλούντων ὅπως συμπεριληφθῇ καὶ ὁ κλάδος των εἰς τὸ ταμεῖον συντάξεως δικηγόρων. —Ἡ ἕνωσις γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Γιαννιτσῶν διαμαρτύρεται διὰ τὰ λαμβανόμενα μέτρα ἐναντίον τοῦ σπορελαίου. —Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων περιφερείας Λαγκαδᾶ διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ἀπόφασιν ὅπως οἱ κτηνοτρόφοι ἐπανέλθουν εἰς τὰς παλαιὰς βοσκάς. —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Δημάδης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ αὐτοκινητιστικοῦ κόσμου βορείου Ἑλλάδος διαμαρτυρομένου διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῆς βενζίνης. —Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Παλαιοσελίου παρακαλεῖ ὅπως ἐφαρμοσθοῦν τὰ ἐπαγγελθέντα μέτρα ὑπὲρ τῆς λαϊκῆς παιδείας. —Ὁ γραμματεὺς τῶν πρωτοδικῶν Τριπόλεως παρακαλεῖ ὅπως τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανώσεως τῶν δικαστικῶν γραφείων, χορηγηθῇ δὲ καὶ εἰς τοὺς γραμματεῖς ἐπίδομα κατοικίας ὡς μὴ ἐπαρκοῦντος τοῦ μισθοῦ των εἰς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας. —Ὁ ἔφεδρος λοχίας Χ. Μισιρλῆς παθὼν ἐκ φυματιώσεως παρακαλεῖ νὰ εἰσαχθῇ εἴς τι σανατόριον τῆς Ἑλλάδος —Ὁ ἐνοικιαστὴς τῆς δασικῆς βοσκῆς Καρκάρας διαμαρτύρεται διότι ἐνῷ κατέβαλε τὸ μίσθωμα τῆς βοσκῆς ταύτης τὸ γεωργικὸν γραφεῖον Χαλκιδικῆς προτίθεται ἤδη νὰ ἐνοικιάσῃ αὐτὴν εἰς ἕτερον κτηνοτρόφον. —Ὁ τέως γυμναστὴς Καλύμνου Ν. Τυλιακός, ἐκτοπισθεὶς ὑπὸ τῶν Ἰταλικῶν ἀρχῶν καὶ μένων ἤδη ἄνευ ἐργασίας, παρακαλεῖ νὰ διορισθῇ εἰς μίαν σχολὴν ὅπως δυνηθῇ νὰ διαθρέψῃ τὴν πολυμελῆ οἰκογένειάν του. —Ὁ πρόεδρος τῶν συνεταιρισμῶν Κερκύρας διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ κανονισμοῦ ἀσκήσεως ἀγροτικῆς πίστεως καὶ παρακαλεῖ ὅπως μὴ ψηφισθῇ τοῦτο. —Τὸ ἐπαγγελματικὸν καὶ βιοτεχνικὸν ἐπιμελητήριον Βόλου, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἁρμοδίας κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ἀποφανθείσης ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀντιπροσωπευθῶσιν ἐν τῇ γερουσίᾳ αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις. —Ἡ πιστωτικὴ ἕνωσις γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Κομοτινῆς παρακαλεῖ ὅπως τὸ ἀφαιρεθὲν ποσὸν ἐκ τοῦ φόρου τῆς δεκάτης ἀνερχόμενον εἰς 1.000.000 καὶ διατεθὲν ὑπὲρ τῆς Γεωργικῆς τραπέζης Μακεδονίας ἀποδοθῇ καὶ πάλιν εἰς τὴν πιστωτικὴν ἕνωσιν τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν. —Ὁ σύνδεσμος καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν Βόλου ὑποβάλλει ψήφισμα ἐνῷ περιλαμβάνονται διάφορα αἰτήματα, ὧν ζητοῦν τὴν ἀποδοχὴν καὶ ἐκτέλεσιν. —Οἱ ἔμποροι ὀπωρῶν Θεσσαλονίκης, παρακαλοῦν ὅπως κατά τὴν ἀνέγερσιν τῆς νέας ὀπωραγορᾶς ληφθοῦν μέτρα πρὸς ἀποφυγὴν ἐκμεταλλεύσεων. —Τὸ σωματεῖον καπνεργατῶν Ξάνθης ἡ «Ἕνωσις», διά ψηφίσματος, ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματα. —Ἡ πρόσφυξ Ἀλεξάνδρα Οὐλάσογλου, παρακαλεῖ ὅπως ἡ ἐκπροθέσμως ὑποβληθεῖσα δήλωσις περὶ ἀποζημιώσεώς της ἐκδικασθῇ ὡς ὑποβληθεῖσα κανονικῶς, καθόσον ἐξ ἀγνοίας τοῦ σχετικοῦ νόμου δὲν ὑπέβαλεν αὐτὴν ἐμπροθέσμως. —Πολλὰ μέλη τῆς γενικῆς ἑνώσεως ἀναπήρων πολέμου καταγγέλλουν καταχρήσεις γενομένας εἰς τὸ ταμεῖον τῶν θυμάτων πολέμου καὶ ζητοῦν τὴν διάλυσιν τῶν σωματείων. —Ὁ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐπιχειρηματίας Ἀρ. Μάου διαμαρτύρεται κατὰ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, διότι ζητεῖ μισθώματα διά καταστήματα τῶν ὁποίων τὴν ἀνέγερσιν δὲν ἐπέτρεψεν ὁ διευθυντὴς τοῦ σχεδίου πόλεως. —Ἐπιτροπὴ γηγενῶν καὶ προσφύγων Δοξάτου διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ἐνεργειῶν μερικῶν ἐπιτηδείων περὶ τῆς γενομένης δῆθεν καλῆς διανομῆς τῶν οἰκοπέδων. —Αἱ ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις καὶ οἱ πρόσφυγες Καβάλλας παρακαλοῦν ὅπως διαταχθῇ ἡ παράδοσις τοῦ τέως τουρκικοῦ γυμνασίου πρὸς χρησιμοποίησιν ὡς σχολείου. —Ὁ προσφυγικὸς ἀγροτικὸς κόσμος Λαγκαδᾶ διαμαρτύρεται διὰ τὴν στάσιν τοῦ προϊσταμένου τοῦ γραφείου ἐποικισμοῦ, ἐκδώσαντος ἐντάλματα κατ’ ἀγροτῶν προσφύγων διὰ χρέη. —Οἱ πρόεδροι τοῦ γεωργικοῦ συνεταιρισμοῦ Καρλοβασίου καὶ Χρυσοῦ διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἱδρύσεως νέων σχολείων. —Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ συνδέσμου τῶν καταστηματαρχῶν πωλήσεως βενζίνης διαμαρτύρεται, διότι δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑποβληθὲν ὑπόμνημά των, ὅπως μὴ ἱδρυθῶσι νέα πρατήρια εἰς στενοὺς δρόμους. —Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῶν συμβολαιογράφων Σπάρτης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ματαίωσιν τοῦ ταμείου συντάξεων συμβολαιογράφων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Κοθρῆς καταθέτει αἴτησιν τοῦ ἐν ἀποτάξει ἀνθυπολοχαγοῦ τοῦ πεζικοῦ Μιχαὴλ Τσαγκαράκη, ζητοῦντος ἐπανόρθωσιν τοῦ προσγενομένου αὐτῷ ἀδικήματος τῆς ἀποτάξεως, ἕνεκα πολιτικῶν λόγων. —Ὁ σύνδεσμος τῶν ἀποστράτων ὁπλιτῶν ξηρᾶς καὶ χωροφυλακῆς παρακαλεῖ ὅπως οἱ ἀπόστρατοι ὁπλῖται προσληφθοῦν εἰς τὰς Κρατικὰς καὶ ἰδιωτικὰς ὑπηρεσίας. —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Καλιγκάτσης καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων χωρίων Ἀλμοποίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν παράλειψίν του ἐκ τοῦ καταλόγου τῶν δικαιουμένων ἀποζημιώσεως ὡς παραμεθορίων. —Οἱ εἰρηνοδῖκαι καὶ πταισματοδῖκαι Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ὑποβάλλουν ὑπόμνημα, δι’ οὗ παρακαλοῦν ὅπως ὑποβληθῇ καὶ ψηφισθῇ νόμος, ἐπιτρέπων νὰ καταστῇ συντάξιμος καὶ ἡ δικηγορική των ὑπηρεσία. —Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ εἰσαγγελέως πρωτοδικῶν Πατρῶν, παρακαλοῦντος ὅπως προκληθῇ ἄδεια τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ Πατρῶν κ. Β. Ἀντωνοπούλου. —Ἐπιτροπὴ μετεκπαιδευομένων δημοδιδασκάλων ὑποβάλλει ὑπόμνημα δι’ οὗ ἐκφέρει σχετικὰς παρατηρήσεις καὶ παρακαλεῖ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν κύρωσιν τοῦ σχετικοῦ διατάγματος. Ἡ ἐπὶ τῆς Προνοίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ κυρώσεως διεθνοῦς ὑγιεινομικῆς συμβάσεως Παρισίων τῆς 21 Ἰουνίου 1926. 2) Περὶ ἱδρύσεως θεραπευτηρίου ἐν τῷ νομῷ Λέσβου καὶ 3). Περὶ μετατροπῆς εἰς ὑποχρεωτικὴν τῆς ἑκουσίας φορολογίας τῆς εἰσπραττομένης ἐν Χανίοις ὑπὲρ τοῦ ἀνεγειρομένου φθισιατρείου. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ παροχῆς ἀδείας πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεως διὰ τὴν μετασκευὴν κ.λ.π. τοῦ μεγάρου Συγγροῦ. 2) Περὶ κυρώσεως προσθέτου πρωτοκόλλου εἰς τὴν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀλβανίας σύμβασιν ἐκδόσεως τῆς 25 Ἰουνίου 1925. 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ προσθέτου πρωτοκόλλου εἰς τὴν σύμβασιν περὶ ἰθαγενείας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀλβανίας τοῦ ὑπογραφέντος ἐν Ἀθήναις τὴν 13ην Νοεμβρίου 1928 καὶ 4) Περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸς πληρωμὴν ἀνειλημμένης ὑποχρεώσεως δρ. 2.500.000 πρὸς τὸ βασίλειον τῶν Σέρβων, Κροατῶν καὶ Σλοβένων. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Αἰλιανὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 5 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ σχηματισμοῦ εἰδικοῦ λογαριασμοῦ σιδηροδρομικῶν συνταξιούχων». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως πρακτικοῦ γεωργικοῦ σχολείου εἰς Ἁγίους Ἀσωμάτους Ἀμαρίου Κρήτης». Οἱ κ. κ. Α. Καραπᾶνος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ ἑορτασμοῦ τῆς ἑκατονταετηρίδος ἀπὸ τοῦ θανάτου τοῦ φιλέλληνος Ἄστιγγος». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβολῆς ἀμέσου κοινοτικοῦ φόρου εἰς εἶδος ἐπὶ τῆς παραγωγῆς ἐλαίου τῆς κοινότητος Σπαθαραίων τῆς Σάμου διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ ἐνοριακοῦ ναοῦ Ταξιάρχης Σάμου κλπ.». Ὁ κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) καταθέτει τὰς κάτωθι ἀπαντήσεις εἰς ἐρωτήσεις κ. κ. βουλευτῶν. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 13 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Νικολίτσα ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι διετάχθη τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον νὰ συμπληρώσῃ τὸ προσωπικὸν τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων Πλατάνου Ναυπακτίας καὶ Κεφαλοβρύσου καὶ τοῦ γυμνασίου Κεφαλοβρύσου. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 26 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Καρυωτάκη ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλὴν ὅτι ἐν τῷ γυμνασίῳ Ξάνθης ὑπηρετοῦν οἱ 1) Λ. Παπακώστας φιλόλογος, 2) Ἀθ. Παπαναστασίου, θεολόγος, 3) Ἀπόστολος Σοφικίτης, φυσικός, 4) Στ. Θωμαΐδης, γαλλικῆς, 5) Κ. Σπάθης, ᾠδικῆς. Πλὴν αὐτῶν ἔχει τοποθετηθῆ διὰ προαγωγῆς, ὁ φιλόσοφος καθηγητὴς Σιορβανές, ὅστις διετάχθη ἤδη τηλεγραφικῶς νὰ μεταβῇ εἰς τὴν νέαν του θέσιν, τοποθετοῦνται δὲ εἰσέτι διὰ διατάγματος, δημοσιευομένου προσεχῶς, ὁ Ἀντωνᾶκος ὡς γυμνασιάρχης, ὁ Σαμαρτζῆς ὡς φιλόλογος καὶ ὁ Κακιᾶς ὡς μαθηματικός. Ἐν δὲ τῷ γυμνασίῳ Κομοτινῆς οἱ 1) Σερεφετενίδης γυμνασιάρχης, 2) Εὐθυμίου, φιλόλογος, 3) Φοράδης, φιλόλογος, 4) Πατρινός, θεολόγος, 5) Τσακαβάρας, μαθηματικῶν, 6) Ἠλιάδης, φυσικῶν, 7) Καλαντζῆς τῆς ᾠδικῆς καὶ 8) Ἀν. Προδρόμου, διδάσκαλος τῶν θεωρητικῶν μαθημάτων. Ἡ βραδύτης περὶ τὴν τοποθέτησιν καθηγητῶν εἰς τὰ σχολεῖα τοῦ Κράτους ὀφείλεται κυρίως εἰς τὴν ἔλλειψιν πιστώσεων, τὰς ὁποίας μόλις ἐπ’ ἐσχάτων ἐνέκρινε τὸ γενικὸν λογιστήριον. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν εἰς ἐρώτησιν κ. βουλευτοῦ. 1) Ἡ ἀποτελεσματικὴ δίωξις τῆς ἁλιείας διὰ δυναμίτιδος καὶ λοιπῶν δηλητηριωδῶν οὐσιῶν, ἐνεργουμένη πάντοτε ἐν ἀνοικτῇ ἢ καὶ κλειστῇ θαλάσσῃ μόνον ἀπὸ θαλάσσης εἶναι δυνατή. 2) Πρὸς τοῦτο ἀπαιτοῦνται κατάλληλα πλωτὰ μέσα, καταλλήλως ἐξωπλισμένα, δι’ ὧν αἱ λιμενικαὶ ἀρχαὶ νὰ δύνανται νὰ καταδιώκουν τοὺς διὰ παρανόμων μέσων ἁλιεύοντας. 3) Δυστυχῶς ὅμως αἱ λιμενικαὶ ἀρχαὶ στεροῦνται παντελῶς τοιούτων πλωτῶν μέσων, διαθέτουσι μόνον μικρὰ κωπήλατα ἐφόλκανα καὶ οὕτω πῶς εὑρίσκονται εἰς πλήρη ἀδυναμίαν διώξεις τῶν πολλάκις ἐν ὄψει ἁλιευόντων διὰ δυναμίτιδος. 4) Ἡ διεύθυνσις ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ ἐπανειλημμένως ἐζήτησε τὰς ἀναλόγους πιστώσεις διὰ τὴν προμήθειαν τῶν ἀναγκαιούντων πλωτῶν μέσων, ἀλλ’ αἱ αἰτήσεις αὐτῆς πάντοτε ἀπερρίφθησαν διὰ λόγους οἰκονομίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει ἀναφορὰν τοῦ εἰσαγγελέως Πατρῶν ὅπως χορηγηθῇ ἄδεια διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ Βαλασίου Ἀντωνοπούλου. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων. Ἐπὶ ψηφίσματος αʹ συνεδρίου προέδρων καὶ κοινοτήτων Μεσολογγίου ὁ κ. Τρικούπης ἔχει τὸν λόγον.

§4Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρὸ μηνὸς συνεκροτήθη ἐν Μεσολογγίῳ συνέδριον τῶν κοινοταρχῶν τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ δημάρχου. Τὸ συνέδριον τοῦτο κατέληξεν εἰς πορίσματα ἅτινα ἀπεκρυσταλλώθησαν εἰς ψηφίσματα καὶ τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω χθὲς εἰς τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικῶς τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, Δικαιοσύνης, Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν ὅπως ἀφοῦ μελετήσωσι τὰ ψηφίσματα ταῦτα ἀνακοινώσωσι τὰς σκέψεις των ἐπ’ αὐτῶν, ἐπιφυλάσσομαι δὲ ὅπως μετὰ τοῦτο ἐπανέλθω εἰς τὴν συζήτησιν ἑνὸς ἑκάστου τῶν πορισμάτων τοῦ συνεδρίου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρὸς ἐπὶ ψηφίσματος καπνεργατῶν Λαμίας.

§6Ν. ΞΗΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ τὸ ψήφισμα εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς Γυμνασιάρχου Καραπαναγιώτου.

§8Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη κ. Πρόεδρε ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἀντιλήψεως. Ὁ Γυμνασιάρχης καὶ διδάσκαλός μου κ. Καραπαναγιώτης ἀναφέρει ὅτι ἕνα οἰκόπεδόν του ἐπιτάχθη ἀπὸ ἐτῶν διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν προσφύγων. Ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν εἶναι ἐκεῖ ἐγκατεστημένοι πρόσφυγες εἰς κακὰ χάλια, καὶ ζητεῖ διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, ἵνα ὁ κ. ὑπουργὸς λύσῃ τὴν ἐπίταξιν αὐτὴν καὶ ἀποσύρῃ τοὺς πρόσφυγας βελτιώνων συγχρόνως καὶ τὴν θέσιν των. Ἀλλὰ τὸ καταπληκτικὸν δι’ ἐμὲ ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ εἶναι τὸ ὅτι ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου, διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν λύσιν τῆς ἐπιτάξεως αὐτῆς τοῦ ἐζήτησε χιλιάδας δραχμῶν καὶ τοῦτο ἵνα τὰς δώσῃ εἰς τοὺς πρόσφυγας. Ἤδη ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ποῦ βασιζομένη ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία οὐχὶ μόνον ἀξιοῖ ἀλλὰ καὶ ἐξεβίασεν τὴν θυγατέρα ταῦ κ. Καραπαναγιώτου νὰ ὑπογράψῃ συναλλαγματικὴν ὡρισμένων χιλιάδων δραχμῶν ἵνα εἰς ὡρισμένην προθεσμίαν λύσῃ τὸ οἰκόπεδον τῆς ἐπιτάξεως καὶ ἀποσυρθοῦν οἱ πρόσφυγες; Δι’ αὐτὸ π. χ. ἤθελον ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς παραλάβῃ τὴν ἀναφορὰν καὶ μελετήσῃ αὐτὴν αὐτοπροσώπως διὰ νὰ εἴδῃ καὶ τὴν κατάστασιν τῶν προσφύγων δεδομένου ὅτι ἀρκετὰ καὶ αὐτὸς συμπονεῖ τοὺς πρόσφυγας καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς πολὺ κακὴν κατάστασιν.

§9Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Καταπληκτικὸν δὲν εἶναι κ. πρόεδρε, ὅτι ἡ κατάστασις τῶν προσφύγων δὲν εἶναι καλή. Προσπαθοῦμεν νὰ τὴν βελτιώσωμεν ὅσον δυνάμεθα μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἔχομεν. Ἐπίσης δὲν ἐκπλήσσομαι ὅτι ὑπάρχουν κτήματα ἐπίτακτα, διότι ἀναγκαζόμεθα νὰ τὰ ἐπιτάξωμεν ἵνα ἀποφύγωμεν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καταπλήσσει εἶναι ἡ κατηγορία κατὰ τῆς ὑπηρεσίας ὅτι ἠθέλησε νὰ ἐκβιάσῃ τὸν ἰδιοκτήτην. Ἐνταῦθα δὲν πρόκειται περὶ ἐνεργείας ὑπηρεσιακῆς ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀδικήματος, περὶ ἐκβιασμοῦ. Ἄν ἡ τοιαύτη κατηγορία εἶναι ἀληθὴς βεβαίως θὰ τιμωρηθοῦν πειθαρχικῶς, δὲν πρόκειται δὲ περὶ ἁπλῆς πειθαρχικῆς καταδιώξεως ἐὰν τὸ καταγγελόμενον εἶναι ἀληθές, ἀλλὰ περὶ ποινικῆς καταδιώξεως.

§10Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ὁ ὑπογράφων εἶναι Γυμνασιάρχης.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγοράκης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπιτροπῆς τέως δήμου Λαγείας.

§12Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀφορᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Προνοίας ὑπουργὸν καὶ ὄχι τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὡς κατὰ λάθος ἐγράφη. Δι’ αὐτῆς ζητεῖται παράτασις τῆς προθεσμίας ὑπὸ διαφόρων ἀναπήρων πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων περὶ ἀπονομῆς συντάξεων εἰς ἀναπήρους πολέμου. Ὑπάρχουν κ. ὑπουργὲ πολλοὶ ἀνάπηροι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπρόφθασαν νὰ ὑποβάλουν αἰτήσεις. Διὰ τοῦτο παρακαλοῦσι ὑμᾶς ὅπως διὰ νόμου παρατείνητε τὴν προθεσμίαν ὑποβολῆς αἰτήσεων καὶ μεταρρυθμίσητε καὶ τὴν διαδικασίαν καθότι παρίσταται ἀνάγκη.

§13Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ἐὰν ἠννόησα καλῶς κ. πρόεδρε πρόκειται περὶ αἰτήσεως παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων δι’ ἀπονομὴν συντάξεως. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἔδωσα ἐξηγήσεις ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι ὀλίγον ἐπικίνδυνον ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν ἀποδεικτικῶν μέσων, διότι παρεισέφρυσαν διάφοροι καταχρήσεις, τὸ δὲ πόρισμα τῆς ἐπιτροπῆς λέγει ὅτι προέκυψεν ζημία πολλῶν ἑκατομμυρίων διὰ τὸ δημόσιον. Δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου ὅτι πρέπει νὰ ἀδικηθοῦν οἱ πραγματικῶς δικαιούμενοι. Ἡ ὑπηρεσία ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἔχει ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας εὑρίσκουν δικαιολογημένας. Πάντως ὡς ἐδήλωσα τὸ ζήτημα μελετᾶται καὶ ἐλπίζω νὰ εἶμαι εἰς θέσιν ἐντὸς ὀλίγου νὰ προβῶ εἰς διακοινώσεις.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωστόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς, κατὰ τῆς δεκάτης.

§15Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαγραφῇ, κύριε πρόεδρε, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, ἀνεκοίνωσεν τί μέτρα ἔλαβεν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρέκας ἐπὶ ἀναφορᾶς ὑπαλλήλων ἀνωνύμων ἑταιριῶν Λαυρίου.

§17Α. ΠΡΕΚΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργός.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμπορικῶν συλλόγων Φαρσάλων.

§19Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς κ. πρόεδρε, ζητεῖται ἡ ἵδρυσις ὑποκαταστήματος Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐν Φαρσάλοις. Ἐπὶ τοῦ ἰδίου ζητήματος καὶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὡμίλησα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαοικονόμου.

§21Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως συμπεριλάβῃ καὶ τὰ ἐκτελούμενα ὑδραυλικὰ ἔργα τοῦ Κικέλου καὶ μίαν ἔκτασιν 3000 στρεμμάτων τῆς ἐπαρχίας Ἁλμυροῦ καὶ Δελατάνου.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς φοιτητῶν κλάσεως 1926.

§23Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἱ φοιτηταὶ τῆς κλάσεως αὐτῆς παραπονοῦνται διότι δὲν ἔτυχον τῶν εὐεργετημάτων, ὧν ἔτυχον αἱ προηγούμεναι κλάσεις. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τόν κ. ὑπουργὸν ὅπως τὴν μελετήσῃ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς συλλόγου Ζαγορίου.

§25Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται διὰ τὰς ἐντυπώσεις τὰς ὁποίας ἐγέννησαν αἱ δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι ἐξ οἰκονομικῆς ἀδυναμίας τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν σχολεῖα οὔτε νὰ παραγάγωμεν τοιαῦτα.

§26Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπεναντίας τὸ ἀντίθετον. Ἐλέχθη ὅτι αἱ οἰκονομίαι δὲν θὰ ἐπεκταθῶσιν εἰς τήν ἵδρυσιν σχολείων.

§27Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ζήτημα τῆς ἱδρύσεως σχολείων εὑρίσκεται ἐν τῷ τελειοῦσθαι.

§28Π. ΦΛΩΡΟΣ. Εἴπατέ το ἐπὶ τέλους διὰ νὰ γραφῇ καὶ νὰ ἡσυχάσωμεν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐργατῶν δερμάτων Λαρίσσης.

§30Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ ἐξετάσῃ τὰ παράπονα αὐτῶν καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ἀναλόγως, διότι τὸ ἐν λόγῳ σωματεῖον χαρακτηρίζεται ὡς κομμουνιστικόν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐφέδρων χωροφυλακῆς Κρήτης.

§32Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, πάντες οἱ μεταστάντες ἐν Θεσσαλονίκῃ κατὰ τὸ 1912, θὰ γνωρίζωμεν τὶ ρόλον ἔπαιξαν οἱ Κρῆτες χωροφύλακες ἐπὶ πολλῶν εἰσβολῶν τῶν Βουλγάρων. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἐφονεύθησαν χωρὶς νὰ ἔχουν οὐδεμίαν στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν. Τὸ αὐτό συνέβη καὶ κατὰ τὸ 1915, ὁπότε ἐλάμβανον μισθὸν 80 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Σήμερον ἐξαντλοῦντες πᾶσαν ὑπομονήν, ζητοῦν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, κάποιαν ὑλικὴν ἀποζημίωσιν πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεως αὐτῶν. Ἐπειδὴ δὲ οἱ χωροφύλακες κατατάσσονται εἰς τὴν χωροφυλακὴν ἐπὶ τρία ἔτη ἀντὶ θητείας, παρακαλοῦν ὅπως, ἀπολυόμενοι ἐγγράφωνται εἰς τὴν ἐφεδρείαν τῆς χωροφυλακῆς. Παρακαλῶ κ. ὑπουργὲ τῶν στρατιωτικῶν, ὅπως λάβητε μέριμναν ὑπὲρ τῶν δικαίων αἰτημάτων τούτων.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς ἐπὶ ἀναφορῶν αὐτοκινητιστῶν Β. Ἑλλάδος.

§34Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Θὰ ἀναγκασθῶ λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος καὶ τοῦ μεγάλου ἐνδιαφέροντος, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς τάξεως πολυαρίθμου ὅπως εἶναι οἱ αὐτοκινητισταὶ τοῦ βορείου συγκροτήματος, νὰ ἀνέλθω τὸ βῆμα. Γνωρίζετε ὅτι οἱ αὐτοκινητισταὶ τῆς Β. Ἑλλάδος ἀπήργησαν καὶ συνεπείᾳ ὑποσχέσεως, ἡ ὁποία τοῖς ἐδόθη ἐκ μέρους ὑμῶν κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἔλυσαν αὐτήν. Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐξυπηρετοῦν ὄχι μόνον τὴν γραμμὴν τῆς Ἀνατολικῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ τῆς Δυτικῆς μετὰ τῆς ὁποίας διεξάγεται τὸ ἐμπόριον Κοζάνης καὶ Ἀλβανίας. Ὑπεσχέθητε κ. ὑπουργέ, ὅτι ὄχι μόνον θὰ ἀναθεωρήσητε τὴν ἄποψιν τῆς καταργήσεως τοῦ δασμοῦ τῆς βενζίνης, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη ἐπὶ Παγκάλου διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν ταμείου τῆς τροχαίας κινήσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς παγίας φορολογίας.

§35Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ὄχι.

§36Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐζητήσατε νὰ φέρωσι τοὺς πίνακας, ἂν εἰσεπράχθησαν τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα χρεωστεῖ τὸ ταμεῖον τῆς τροχαίας κινήσεως καὶ ἂν διετέθησαν, διότι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διατείνεται, ὅτι εἰσεπράχθησαν μέν, ἀλλὰ δι’ ἄλλας ἀνάγκας διετέθησαν καὶ δυστυχῶς τὸ ταμεῖον τροχαίας κινήσεως θέλει νὰ ἐξοφλήσῃ τοὺς λογαριασμούς του. Σήμερον ὅμως, ὁ κόσμος τῶν αὐτοκινητιστῶν εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν πίεσιν νέας αὐξήσεως, διότι αἱ ἑταιρεῖαι αὐξάνουν τὴν τιμήν. Ἢ πρέπει λοιπὸν νὰ ἐπέμβῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ καταργήσῃ τὸν φόρον, ἢ νὰ ἐλαττώσῃ τὸν φόρον, ἐφόσον ὑπάρχει ἡ ἄποψις, ὅτι ἐκ τῆς μεγάλης καταναλώσεως τῆς βενζίνης, εἶναι ἐνδεχόμενον αἱ πρόσοδοι τοῦ δημοσίου, νὰ μείνωσιν αἱ αὐταί, ἢ ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀγορανομίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ κανονίσῃ τιμὴν βενζίνης, διότι καὶ ἡ βενζίνη ὑπάγεται εἰς τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης. Πρόκειται κύριοι περὶ πολλῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται διὰ τὸν λαόν, διότι σημειώσατε, τὰ τρόφιμα μεταφέρονται δι’ αὐτοκινήτων καὶ ἐξυπηρετοῦν μεγάλας περιφερείας.

§37Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἤθελον νὰ ἀποδείξω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Θεσσαλονίκης βουλευτήν, ὅτι δὲν ἔχει ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν πρωτοβουλίαν καταργήσεως οἱουδήποτε φόρου, ὅταν οἱ φόροι ἐξυπηρετοῦντες εἰδικοὺς σκοποὺς ἐπιβάλλονται καὶ καταργοῦνται πρωτοβουλίᾳ τῶν ὑπουργείων ἐκείνων εἰς τὰ ὁποῖα ἀνήκουσι οἱ ἐξυπηρετούμενοι διὰ τῶν φόρων σκοποί. Ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς κεῖται ὁ φόρος τῆς τροχαίας κινήσεως, τοῦτο θὰ λυθῇ κατὰ πρωτοβουλίαν ὄχι τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ τοῦ ὑπουργείου ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάγεται ἡ τροχαία κίνησις. Θέλω νὰ προσθέσω τοῦτο, ὅτι δὲν ἀντελήφθη καλῶς ὁ κ. βουλευτὴς κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς παρουσιάσεως τῶν αὐτοκινητιστῶν Θεσσαλονίκης ἐνώπιον ἐμοῦ, τὶ ἀκριβῶς εἶπον εἰς αὐτὴν δὲν ὑπεσχέθην πρὸς αὐτοὺς νὰ λύσωσι τὴν ἀπεργίαν, διότι θὰ ἐπιλαμβανόμην ἐγὼ ζητήματος τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν ἐξηρτᾶτο ἐκ τῆς ἐμῆς πρωτοβουλίας, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀναλάβω ἐγὼ τὴν πρωτοβουλίαν καταργήσεως φόρου μὴ ὑπαγομένου εἰς ἐμέ. Εἶπον ὅτι ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν ἐφόσον δὲν ἐπεβαρύνετο ὁ προϋπολογισμὸς νὰ μὴ ἀντιτείνω εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου αὐτοῦ ἐὰν καὶ ἐφόσον τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον, θὰ ἔλεγεν ὅτι ὁ σκοπὸς δι’ ὃν ἐτέθη ἐπληρώθη. Ἐνόμιζον ὅτι ἡ ἐνέργειά μου ἔπρεπε νὰ στραφῇ εἰς ἐξέτασιν τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἐὰν δηλαδὴ ὁ φόρος αὐτὸς ἐξεπλήρωνε τοὺς σκοποὺς διὰ τοὺς ὁποίους προορίζεται. Δεύτερον, ἂν ἠδύνατο διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἁρμοδίου εἰς τοῦτο, νὰ γίνῃ αὔξησις τῶν εἰσιτηρίων τῶν αὐτοκινητιστῶν. Εἶπον ἀκόμη, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις ἐλαττώσεως τοῦ κυρίου δασμοῦ τῆς βενζίνης, ἡ ὁποία θ’ ἀπέβαινε εἰς ὠφέλειαν τῶν αὐτοκινητιστῶν, τοῦτο ἐπαναλαμβάνω εἶπον εἰς τὴν ἐμφανισθεῖσαν ἐπιτροπήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ μελετήσῃ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἐπιτρέπεται ἢ ἐνδείκνυται νὰ γίνῃ ἐλάττωσις τοῦ δασμοῦ τῆς βενζίνης, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησα νὰ συνδέσω οὔτε συνέδεσα τοῦτο πρὸς ὑπόσχεσιν διὰ τὴν λύσιν τῆς ἀπεργίας.

§38Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς τὸ τελευταῖον κεφάλαιον. Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον δὲν συμφωνοῦμεν εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι ὑπεσχέθητε εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματός των, τόσον ὑμεῖς ὅσον καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ αὐτοὶ ἔλυσαν τὴν ἀπεργίαν ἀκριβῶς, διότι ἐπίστευσαν καὶ ὀρθῶς, ὅτι εὑρίσκονται πρὸ Κυβερνήσεως ἡ ὁποία θὰ ἀντιμετώπιζε τὸ ζήτημα εἴτε ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, εἴτε περὶ ἀγορανομίας τῶν Ἐσωτερικῶν. Οὕτως ἔχῃ τὸ ζήτημα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Τραγανό.

§40Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Τραγανὸ εἶναι δικαιοτάτη. Μεταξὺ τῶν δύο κοινοτήτων Τραγανὸ καὶ Καμάρας κ. ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, παραρρέει ὁ χείμαρρος Φοίνιξ ὁ ὁποῖος κατ’ ἔτος ἐπιφέρει σοβαρωτάτας ζημίας εἰς τὰ κτήματα καὶ τῶν δύο χωρῶν. Ἐφέτος λίαν ὀρθῶς κατεσκευάσθησαν ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα πρὸς τὸ τμῆμα τῆς κοινότητος Καμάρας, μένει δὲ ἐκτεθειμένον τὸ τμῆμα τῆς κοινότητος Τραγανό. Οἱ κάτοικοι δὲν ζητοῦν νὰ λυθῇ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα, διότι εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ δυσκολώτερα ζητήματα καὶ θὰ περάσῃ πολὺς καιρὸς διὰ νὰ λυθῇ ζητοῦν νὰ διαταχθῇ τηλεγραφικῶς ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοσίων ἔργων, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς χεῖρας του συρματοπλέγματα, νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν κοινότητα ἐπαρκῆ ἀριθμὸν τοιούτων, ἵνα οἱ κάτοικοι διὰ προσωπικῆς ἐργασίας δυνηθοῦν, νὰ κατασκευάσουν πρόχειρα προχώματα καὶ νὰ προστατεύσωσι τὸ χωρίον των καὶ τὰ κτήματά των, Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ διατάξῃ τὸν ἐπιθεωρητὴν νὰ δώσῃ τὰ σύρματα.

§41Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα θὰ διατάξω.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιγδέμογλου ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπιτροπῆς προσφύγων, περὶ ἐπαναλήψεως τῆς πληρωμῆς τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρώου.

§43Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς της κ. Πρόεδρε, ἡ ἐπιτροπὴ τῶν προσφύγων, ζητεῖ ὅπως ἐπαναληφθῇ ἡ ἀνασταλεῖσα πληρωμὴ τῶν δικαιούχων τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρώου. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἀπὸ 20 ἡμερῶν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἔπαυσε νὰ πληρώνῃ τοὺς δικαιούχους τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρώου. Αὐτὸ προῆλθε κατόπιν τῆς ἐν τῷ ὑπουργικῷ συμβουλίῳ ληφθείσης ἀποφάσεως, ὅπως μειωθῇ ὁ τόκος τῶν ὁμολογιῶν τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρώου. Εἶναι ἀληθὲς ἐπίσης, ὅτι ἐδημοσιεύθη εἰς μερικὰς ἐφημερίδας, ὅτι πρόκειται κατὰ τὸ τελευταῖον πενταήμερον τοῦ τρέχοντος μηνὸς νὰ ἐπαναρχίσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα πληρώνουσα τοὺς δικαιούχους, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κατ’ ἀρχῆς ληφθείσης ἀποφάσεως ὑπὸ τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Τὸ τοιοῦτον δὲν φαντάζομαι νὰ προέρχηται ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, δεδομένου ὅτι δὲν εἰσήχθη ἀκόμη πρὸς συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, δὲν ἠκούσθη δὲ εἰσέτι καμμία προσφυγικὴ φωνὴ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, οὕτως ὥστε, ἀκουομένων καὶ τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων, νὰ λάβῃ ἀναλόγως καὶ σχετικὰς ἀποφάσεις ἡ Βουλή. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ περισσότερον χρονικὸν διάστημα ἡ ἀναστολὴ αὐτὴ τῆς πληρωμῆς τῶν δικαιούχων τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρώου, δεδομένου ὅτι ὡς ἀπεδείχθη ἐπανειλημμένως καὶ ἐπισήμως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι πρόκειται περὶ τῆς μᾶλλον πενομένης καὶ ἀναξιοπαθούσης τάξεως τῶν προσφύγων, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς τοῦ ὅτι περιμένουν ἀπὸ διετίας νὰ πληρωθοῦν, τὴν ἀποζημίωσίν των, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἔχασαν 16 μηνῶν τόκους ἐκτὸς τοῦ ὅτι πληρώνονται τὴν λίραν 30 δραχμὰς ὀλιγώτερον τῆς τιμῆς εἰς τὴν ὁποίαν ἐπληρώθησαν οἱ δικαιοῦχοι τοῦ πρώτου μητρώου, διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ μειωθῇ ὁ τόκος των κατὰ 2%. Ἤδη ὁπότε εἰσέρχεται ὁ 6ος χειμὼν καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἑορτῶν, ἀνεστάλη παραδόξως καὶ ἡ πληρωμὴ τῆς ἀποζημιώσεώς των. Φαίνεται δὲ ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ πρόκειται νὰ συνδυασθῇ μετὰ τῆς τροποποιήσεως ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ εἰς τὴν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συμβάσεως. Ἀλλ’ ἕτερον ἑκάτερον. Νὰ εἰσαχθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, περὶ μειώσεως τοῦ τόκου, ἀσχέτως μὲ κάθε ἄλλο νομοσχέδιον, ἀλλὰ νὰ εἰσαχθῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν Βουλήν, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ νὰ διαταχθῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ὅπως ἀρχίσῃ νὰ πληρώνῃ τοὐλάχιστον τὴν εἰς μετρητὰ ἀναλογίαν 20% ἐπὶ τῶν ἀποζημιώσεων ἑνὸς ἑκάστου δικαιούχου. Ἄλλωστε αὐτὸ ἔχει ἐφαρμοσθῆ ἤδη παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς πληρωμῆς τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρώου, ὁπότε ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπλήρωνε τοὺς δικαιούχους ἐπὶ 15 ἡμέρας μόνον διὰ μετρητῶν, διότι αἱ ὁμολογίαι δὲν ἦσαν ἀκόμη ἕτοιμαι. Ὅπως ἀνέφερα καὶ προηγουμένως, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ σπεύσῃ νὰ εἰσαγάγῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐφόσον θὰ ἐγκριθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς, νὰ ἀρχίσῃ καὶ ἡ καταβολὴ καὶ ἡ παραχώρησις τῶν ὁμολογιῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ληφθησομένης ἀποφάσεως.

§44Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀφείλω νὰ γνωρίσω πρὸς τοὺς κυρίους βουλευτὰς κύριε πρόεδρε, ὅτι ἀπολύτως ἀναγκαία ὑπῆρξε ἡ ἐν λόγῳ ἀναβολὴ τῆς διανομῆς τῶν ὁμολογιῶν εἰς τοὺς δικαιούχους τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρώου, διὰ νὰ παρασκευασθῶσιν αἱ νέαι ὁμολογίαι, διότι αἱ παλαιαὶ δὲν ἠδύναντο νὰ διανεμηθῶσι οὔτε ἐπανορθούμεναι. Ἐγένετο ἀπόπειρα διορθώσεως αὐτῶν διὰ σφραγίσεως μὲ μελάνην θεωρουμένην ἀνεξίτηλον, ἀλλ’ ἡ χημικὴ ἐξέτασις ἀπέδειξεν ὅτι, δὲν ἦτο δύσκολος ἡ ἐξάλειψις τῆς σφραγῖδος καὶ ἑπομένως ἐνεφανίζετο ὁ κίνδυνος τῆς παραποιήσεως τῶν ὁμολογιῶν τούτων, κίνδυνος ὁ ὁποῖος μόνον διὰ τῆς κατασκευῆς νέων ὁμολογιῶν ἀποσοβεῖται. Δὲν ὑπάρχει ὅμως κανεὶς λόγος νὰ σταματήσῃ καὶ ἡ διανομὴ τῶν μετρητῶν εἰς τοὺς δικαιούχους διὰ τοῦτο ἔδωσα διαταγὰς νὰ ἐξακολουθήσῃ τῶν μετρητῶν ἡ καταβολὴ ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τρικούπης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Αἰτωλικοῦ.

§46Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε πρόεδρε, οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Αἰτωλικοῦ εὑρίσκονται ἄνευ Ἑλληνοδιδασκάλου Ὑπέβαλον ἐπανειλημμένας ἀναφορὰς εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, δὲν συνεπλήρωσε τὰς θέσεις αὐτάς. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ συμπληρώσῃ τὰς δύο κενὰς θέσεις, διότι τὸ σχολεῖον δὲν μπορεῖ νὰ λειτουργήσῃ.

§47Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν διπλωματούχων ἀνωτάτων γεωπονικῶν σχολῶν.

§49Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν νέων αὐτῶν ἀποφοίτων τῶν ἀνωτάτων γεωπονικῶν σχολῶν καὶ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ αὐτοὺς τοὺς νέους. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ καὶ ὁ σχετικὸς νόμος, ὁ ἐμποδίζων τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ προσλαμβάνῃ αὐτοὺς ἄνευ τῆς ἀδείας τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουρτίδης, ἐπὶ ἀναφορᾶς καπνεμπόρων Μακεδονίας καὶ Θράκης.

§51Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδέσμου ἀποστράτων Μακεδονίας.

§53Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι τὸ Κράτος δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν ὕψωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν καὶ τῶν συνταξιούχων ὑπαλλήλων, ἐπέφερεν ἀναστάτωσιν εἰς τοὺς συνταξιούχους τούτους. Ἀνεξαρτήτως κ. βουλευταὶ τοῦ, ὅτι, αἱ συντάξεις αὐτῶν εἶναι ἐλάχιστοι, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι, βιωτικαὶ ἀνάγκαι εἶναι μέγισται, διὰ τοὺς ἀποστράτους ἰδίᾳ ἀξιωματικούς, ἐπιβάλλεται ἡ αὔξησις τῶν συντάξεων καὶ δι’ ἕνα ἄλλον σοβαρώτατον λόγον. Ὡς γνωστὸν ἡ σύνταξις τῶν ἀξιωματικῶν ἡ ὑπὸ τοῦ Κράτους διδομένη εἶναι πολὺ μικροτέρα τῆς συντάξεως τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ἀναλόγου βαθμοῦ καὶ τοῦτο διότι οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ λαμβάνουν καὶ μέρισμα τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου.

§54Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν θέλετε μπορεῖτε νὰ ἀναμείνητε τὴν ὑποβολὴν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§55Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὀλίγα τινὰ κ. πρόεδρε πρόκειται νὰ εἴπω. Ἐπληροφορήθην ὅμως προχθές, ὅτι τὸ Μετοχικόν ταμεῖον σκέπτεται, νὰ ἐλαττώσῃ κατὰ 25% τὸ μέρισμα τῶν συνταξιούχων. Ἡ ἐλάττωσις αὕτη εἶναι τεραστία ἀρκεῖ νὰ σκεφθῆτε, ὅτι ἑνὸς συνταξιούχου, ὁ ὁποῖος λαμβάνει σύνταξιν 1300–1400 δραχμάς, θὰ τοῦ γίνῃ ἔκπτωσις 300–400 δραχμῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κινήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, εἶναι ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ μετοχικοῦ ταμείου ὑπερεξογκώθησαν εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ νέα ἐλάττωσις τοῦ μερίσματος θὰ γίνῃ, διότι, ἐκτὸς τῶν 10–12 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἐχρεώθη τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον ἐκ τῆς ἀγορᾶς μετοχῶν τῆς ἑταιρίας Κιρκίνη, ἐκτὸς τῶν 20 ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα χάνει τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον ἐκ τῶν τόκων τῶν χρημάτων τῶν δαπανουμένων διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ νέου κτιρίου....

§56Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κάμνει κερδοσκοπικὰς πράξεις τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον.

§57Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐγένοντο ἐπὶ δικτατορίας διὰ νὰ βοηθήσουν τὴν σύμβασιν.

§58Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐκτὸς τῶν 20 ἑκατομμυρίων ἐπαναλαμβάνω τὰ ὁποῖα ἔχασεν ἐκ τόκων τῶν χρημάτων, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ τεραστίου αὐτοῦ μεγάρου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην θὰ εἶναι ὁ φίλος τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, ἐπὶ πλέον πληρώνει 700 χιλιάδας δραχμῶν περίπου κατ’ ἔτος δι’ ἐπίβλεψιν τοῦ κτιρίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον βραδύνει νὰ περατωθῇ. Τοῦτο ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι γνωρίζετε, οἱ ἰδιοκτῆται μεγάλων κτιρίων ἐνδιαφέρονται καὶ φροντίζουν διὰ τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχυτέραν ἀποπεράτωσιν αὐτῶν καὶ διὰ νυκτερινῆς ἐργασίας, ἵνα εἰσπράξωσι τὸ ταχύτερον τὰ ἐνοίκια. Τοῦτο ὅμως δὲν γίνεται καὶ μὲ τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον. Αἱ ἐργασίαι τοῦ κτιρίου δὲν θὰ τελειώσουν οὔτε μετὰ 3 ἢ 4 ἔτη, διότι ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου ἡ διοικοῦσα, οὐδὲν σχετικὸν μέτρον μέχρι τοῦδε ἔλαβεν. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου διότι φρονῶ, ὅτι τοιαύτη κολοσσιαία περιουσία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διευθύνηται ἀπὸ ἀξιωματικοὺς στερουμένους σχετικῶν γνώσεων. Πρέπει νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο σοβαρώτατα ἡ Κυβέρνησις, διότι εἶναι ζήτημα ἀφορὸν καὶ αὐτὸν τὸν προϋπολογισμόν, καθ’ ὅσον καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον θὰ ἀναγκασθῇ νὰ μειώσῃ πολὺ τὸ μέρισμα ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ Κράτος θὰ ἀναγκασθῇ νὰ αὐξήσῃ τὰς συντάξεις. Εἶναι ζήτημα τοῦτο ζωῆς καὶ θανάτου, διὰ τοὺς ἀποστράτους ἀξιωματικούς. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγώ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ μὴ ἀναμείνῃ οὔτε μίαν ἡμέραν καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν κατ’ ἄλλον τρόπον ὀργάνωσιν τῆς διοικήσεως τοῦ ταμείου.

§59Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἀνασύνθεσιν τοῦ ταμείου.

§60Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐφιστῶ κ. ὑπουργὲ τὴν προσοχὴν ὑμῶν ἐπὶ τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλωριᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς καπνοπαραγωγῶν Νιγρίτης.

§62Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Οἱ καπνοπαραγωγοί Νιγρίτης, ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν μίαν αἴτησιν διὰ τῆς ὁποίας ζητῶσι ὅπως ἀπαλλαγῶσιν τοῦ φόρου τῆς οἰκοδομῆς. Ὡς γνωστὸν ἡ κωμόπολις τῆς Νιγρίτης κατὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν Βουλγάρων τὸ 1913 ἐπυρπολήθη. Οἱ κάτοικοι τῆς Νιγρίτης ἠσχολοῦντο πρὸ τοῦ πολέμου εἰς τὴν μεταξοσκωληκοτροφίαν εἶχον δὲ μεγάλας ἑστίας ἐκ τῶν ὁποίων ἠδύναντο νὰ ζῶσιν. Μετὰ τὴν πυρπόλησιν τῆς πόλεως τῆς Νιγρίτης, κατεσκεύασαν μικρὰς οἰκίας ἐντὸς τῶν ὁποίων διαμένουσι, ἐναποθηκεύοντες καὶ ἐπεξεργάζοντες τὸ προϊὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀποδίδει τόσα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ μελετήσῃ σοβαρῶς τὰ αἰτήματα τῶν καπνοπαραγωγῶν, ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, ἀπαλλάσσον τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν. Ἐπὶ πλέον παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως καὶ μὲ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, παράσχῃ τὴν ἀτέλειαν τῶν οἰκοδομησίμων ὑλῶν διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀνεγείρουν καὶ αὐτοὶ οἰκίας, καθὼς καὶ εἰς τοὺς κατοίκους Σερρῶν διότι αἱ πόλεις αὗται κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν ἐπυρπολήθησαν ὑπὸ τῶν Βουλγάρων καὶ κατεστράφησαν. Διὰ τοῦτο οἱ κάτοικοι αὐτῶν ἔχουν ἀνάγκην τῆς Κρατικῆς ἐνισχύσεως.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§64Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Νιγρίτης, ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ συνηγορήσω καὶ νὰ προσθέσω μερικά. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ εὐαρεστηθῇ, ὅπως μελετήσῃ καὶ παράσχῃ τὴν ζητουμένην ἀτέλειαν εἰς τοὺς ἀναφερομένους, οἱ ὁποῖοι εἶναι γεγονὸς, ὅτι κατεστράφησαν ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ ἐντεῦθεν καὶ κατοικοῦσιν ὑπὸ λαμαρίνας ἢ εἰς κατοικίας ὑπογείους. Τὸ δημόσιον δὲν ἔχει μὲ τοῦτο νὰ πάθῃ τίποτε, διότι ἐκ τῆς καταναλώσεως τῶν ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ εἰσαχθοῦν θὰ εἰσπράξῃ ὅ,τι θὰ ἐλάμβανεν ἐκ τῶν φόρων. Ἀλλὰ τὸ οὐσιαστικώτερον αἴτημα τῶν καπνοπαραγωγῶν εἶναι τὸ δεύτερον μέρος, δηλαδὴ ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν. Οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἀπὸ διετίας ἐργάζονται, ὅπως ἀπαλλαγῶσιν ἀπὸ τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ἡ Νιγρίτη, ἀλλὰ ὁλόκληρος ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος ὁ ὁποῖος ἀφοῦ κατὰ τὸν γνωστὸν τρόπον ἀπομυζᾶται διὰ μιᾶς φορολογίας βαρυτάτης, εἶναι δίκαιον, ὅπως ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν, διότι ἡ οἰκοδομὴ τοῦ καπνοπαραγωγοῦ γίνεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νά προφυλάξῃ καὶ νὰ ἐπεξεργασθῇ τὰ καπνά του. Εἶναι δὲ δίκαιον τοῦτο κ. πρόεδρε, διότι τὰ καπνεργοστάσια καὶ καπναποθῆκαι τῶν μεγάλων ἐμπόρων δὲν πληρώνουσιν φόρον οἰκοδομῶν, ἐνῷ οἱ καπνοπαραγωγοί, ὁ πραγματικὸς συντελεστὴς τοῦ αἰτιατοῦ τοῦ δευτέρου, ἀναγκάζεται νὰ πληρώνῃ φόρον οἰκοδομῶν. Ἐγὼ ἤθελα νὰ μάθω ποῖα μέτρα δικαιοσύνης εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν, εἰς μὲν τὸν καπνοπαραγωγὸν νὰ πληρώνῃ, εἰς δὲ τὸν δεύτερον συντελεστὴν νὰ μὴ πληρώνῃ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ εὕρῃ ἄλλοθεν καὶ καλύψῃ τὸ τυχὸν ἔλλειμμα καὶ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον ἀπὸ τὸν φόρον αὐτὸν τὸν ἄδικον, διότι ἄδικος εἶναι, ἀφοῦ αἱ καπναποθῆκαι καὶ τὰ καπνεργοστάσια δὲν τὸν πληρώνουν, ἐνῷ πληρώνῃ ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος φόρον οἰκοδομῶν. Σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸν ἀπαλλάξητε διότι τὸ τονίζω, εἶναι φόρος δημευτικός, φόρος ποῦ ἐξεγείρει τὴν συνείδησιν τῆς μᾶλλον ἀδικουμένης ταύτης τάξεως.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μέλφος, ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§66Δ. ΜΕΛΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε. Κατόπιν τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἀναφορᾶς τῆς ἀφορώσης τὰ αἰτήματα τῶν κατοίκων Νιγρίτης, συνιστῶ καὶ ἐγὼ θερμῶς ταύτην καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ τονίσω ἓν μόνον σημεῖον τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομησίμων ὑλῶν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῆς κωμοπόλεως Νιγρίτης, ἐπιβάλλεται καὶ ἀπὸ δημοσιονομικῆς ἀπόψεως, διότι ἡ περιφέρεια αὕτη ἐκτὸς τοῦ ἐκλεκτοῦ καπνοῦ τὸν ὁποῖον παράγει, ἀπασχολεῖται ἀπὸ ἐτῶν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς σηροτροφίας. Διὰ τὴν παραγωγὴν καὶ ἐπεξεργασίαν τῶν προϊόντων τούτων, χρειάζονται εὐρύχωροι κατοικίαι, μὴ ὑπαρχουσῶν δὲ τοιούτων, ἀναγκάζονται οἱ δυστυχεῖς κάτοικοι οἱ καταστραφέντες κατὰ τὸ 1913 καὶ ἐκτοπισθέντες κατὰ τὸ 1916 ὑπὸ τῶν συμμαχικῶν στρατευμάτων, νὰ πωλῶσιν, οἱ πτωχότεροι ἐξ αὐτῶν, τὰ προϊόντα των εἰς διαφόρους ἐκμεταλλευτὰς ἐμπόρους εἰς πολὺ ἐξευτελιστικὰς τιμὰς, συνεπείᾳ δὲ τούτου τὸ Κράτος ζημιοῦται ἐκ τοῦ φόρου τὸν ὁποῖον εἰσέπραττεν ἂν ἐπωλοῦντο ταῦτα κανονικῶς εἰς τοὺς μεγαλεμπόρους, διότι θὰ ἐπληρώνετο φόρος πολὺ μεγαλύτερος. Κατὰ συνέπειαν ἐπιβάλλεται τὸ εὐεργέτημα τοῦτο εἰς τὴν καταστραφεῖσαν κωμόπολιν τῆς Νιγρίτης καὶ ἀπὸ δημοσιονομικῆς ἀπόψεως καὶ παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους κ. κ. ὑπουργοὺς καὶ τὸν ἀπόντα κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἵνα εἰσηγηθῇ τὸ εὐεργετικὸν μέτρον τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν οἰκοδομησίμων ὑλῶν, ὅπως τοῦτο συνέβη καὶ εἰς ἄλλας καταστραφείσας πόλεις τῆς Μακεδονίας κατὰ τοὺς πολέμους, ἤτοι εἰς τὰς Σέρρας, τὴν Θεσσαλονίκην κ.λ.π.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιβαθινόπουλος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Ἑλληνικοῦ μελοδράματος.

§68Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί! Θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος ὅπερ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἔχει καλλιτεχνικὸν χαρακτῆρα, ἀφ’ ἑτέρου εἶναι καὶ κοινωνικοῦ ἐνδιαφέροντος, ἀφοῦ ἀφορᾷ τάξιν πολιτῶν ἥτις ἐνῷ ἐργάζεται, καταδικάζεται νὰ μὴ τρώγῃ. Πρόκειται περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ μελοδράματος. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ προβῶ εἰς λεπτομερῆ ἐξιστόρισιν τοῦ πόθεν ἔσχων τὴν ἀρχὴν καὶ πῶς ἐδημιουργήθη τὸ Ἑλληνικὸν τοῦτο μελόδραμα. Ἐν γενικαῖς ὅμως γραμμαῖς θὰ διεξέλθω τὰς κυριωτέρας φάσεις καὶ θὰ ἀναπτύξω τοὺς κυριωτέρους σταθμοὺς τοὺς ὁποίους ἡ τριακονταετὴς αὐτοῦ ἐξέλιξις παρουσιάζει. Πρὸ τριάκοντα καὶ πλέον ἐτῶν ὀλίγοι καλλιτέχναι ἔχοντες ἐπὶ κεφαλῆς τὸν μέγαν μαέστρον τοῦ τόπου μας Διον. Λαυράγκαν, ἔθεσαν τὰς βάσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ μελοδράματος καὶ ἔκτοτε ἐργάζονται πεινῶντες καὶ διψῶντες, οἱ δυστυχισμένοι αὐτοὶ ἄνθρωποι διὰ νὰ δημιουργήσουν τὸ μέγα ἐκεῖνο καλλιτεχνικὸν οἰκοδόμημα, ὅπερ καλεῖται μελόδραμα. Οὐδεμία ποτὲ ἀρωγή, οὐδεμία ἐνθάρρυνσις ἐδόθη, παρὰ τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων κατὰ τὸ μακρὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ μεγαλοϊδεάται οὗτοι καλλιτέχναι ἀγωνίζονται διὰ τὴν ἐπίτευξιν ἑνὸς ἱεροῦ σκοποῦ. Αἱ μόναι ἀρωγαὶ αἵτινες ἐδόθησαν κατὰ τὸ μακρὸν τοῦτο διάστημα παρὰ τῶν φιλομούσων εἰς τοὺς ἀγωνιζομένους καλλιτέχνας, ἦσαν μία λάτα πετρέλαιον τὴν ὁποίαν προσέφερεν ὁ νέος τότε ἀρχιτέκτων Κονταρᾶτος, διὰ νὰ τροφοδοτῆται ἡ λάμπα δι’ ἧς ἐφωτίζετο ἕνας θάλαμος ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἔκαμνον τὰς πρώτας αὐτῶν δοκιμὰς οἱ μῦσται τῆς τέχνης καὶ ἕνα ἑκατοστάρικο τὸ ὁποῖον προσέφερεν ὁ ἀείμνηστος Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, ὅτε προσεκλήθη νὰ ἀκούσῃ τὰς δοκιμὰς τῶν εὐθαρσῶν καλλιτεχνῶν. Καὶ ἐν τούτοις, διὰ τῶν μέσων αὐτῶν καὶ ἐπὶ πλέον διὰ τῆς ἀφοσιώσεως τῶν νέων αὐτῶν πρὸς τὴν ἰδέαν, τὸ Ἑλληνικὸν μελόδραμα ἠνδρώθη καὶ ἐμεγαλούργησεν, οὐ μόνον δίδον ἐπὶ σειρὰν ὅλων ἐτῶν παραστάσεις ἐνταῦθα ἄνευ οὐδεμιᾶς Κυβερνητικῆς ἀρωγῆς, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν περιερχόμενον ὅλας τὰς πόλεις τῆς Τουρκίας, τῆς Αἰγύπτου καὶ τῆς Ρωσσίας, ὅπου ἤκμαζον ἄλλοτε αἱ Ἑλληνικαὶ παροικίαι. Πρὸ τριῶν ἐπὶ τέλους ἐτῶν ἦλθεν εἰς φῶς ἕνα νομοθετικὸν διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Ἑλληνικὸν μελόδραμα ἀνεγνωρίζετο ὡς νομικὸν πρόσωπον δημοσίου δικαίου, παρεχωρεῖτο δὲ εἰς αὐτὸ γενναία ἐτησία ἐπιχορήγησις καὶ ἀτέλεια. Πρέπει νὰ σᾶς προσθέσω ἐνταῦθα, ὅτι ἡ χορηγηθεῖσα παρὰ τοῦ νομοθετικοῦ ἐκείνου διατάγματος ἐπιχορήγησις, οὐδέποτε ἐδόθη, διότι οἱ ἑκάστοτε ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν, οὐδέποτε ἀνέγραψαν τὸ κονδύλιον τοῦτο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, θεωρήσαντες ὡς ἄσκοπον σπατάλην μίαν τοιαύτην χορηγίαν διὰ καλλιτεχνικοὺς σκοπούς. Καὶ ἐν τούτοις εἰς τὴν συνέλευσιν τοῦ 1864 ὑπάρχει ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου χορηγοῦνται 25.000 δραχμαὶ πρὸς συντήρησιν, εἴτε Ἑλληνικοῦ εἴτε Ἰταλικοῦ μελοδράματος ἐν Ἀθήναις, ψήφισμα ὅπερ ἐνεκρίθη διὰ ψήφων 130 ἐναντίον 30, τῆς ἐθνικῆς ἐκείνης συνελεύσεως. Ἀπὸ τοῦ 1864 οὐδέποτε πλέον ἐγένετο λόγος περὶ ἐπιχορηγήσεως εἰς μελόδραμα οὔτε Ἑλληνικὸν οὔτε Ἰταλικόν, μέχρι τοῦ 1925 ὅτε ἐδημοσιεύθη τὸ νῦν ἔτι ἰσχῦον νομοθετικὸν διάταγμα. Πᾶς ὅστις ἀγαπᾷ τὴν μουσικὴν καὶ παρακολουθεῖ τὴν μουσικὴν κίνησιν τῆς χώρας, γνωρίζει καλὰ τὶ κατορθώνει νὰ πραγματοποιῇ τὸ Ἑλληνικὸν μελόδραμα, κατὰ τὰ τρία αὐτὰ ἔτη διὰ μόνης τῆς ἀτελείας καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς Κρατικῆς ἐπιχορηγήσεως. Κατὰ τὴν ἐφετεινὴν χειμερινὴν περίοδον, ἡ διοικοῦσα τὸ σωματεῖον ἐπιτροπή, ἀπεφάσισεν νὰ μετακαλέσῃ ἐξ Ἰταλίας δύο μεγάλους καλλιτέχνας, τόσον διὰ τὴν πληρεστέραν ἐμφάνισιν τοῦ Ἑλληνικοῦ μελοδράματος, ὅσον καὶ διὰ τὴν ἀρτιωτέραν καλλιτεχνικὴν μόρφωσιν τῶν ἰδικῶν μας καλλιτεχνῶν ἥτις θὰ προέκυπτεν ἐκ τῆς συνεργασίας τῶν μετὰ τῶν ξένων συναδέλφων των. Καὶ αἱ παραστάσεις ἤρχισαν ὑπὸ τοὺς καλλιτέρους οἰωνούς, τοῦ κοινοῦ κατακλύζοντος τὸ θέατρον ἑκάστην ἑσπέραν. Αἴφνης ἐπεμβαίνει τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ λέγει: «Κύριοι, δὲν δικαιοῦσθε πλέον τῆς ἀτελείας, διότι ἀφοῦ ἐφέρατε δύο ξένους καλλιτέχνας, τὸ Ἑλληνικὸ μελόδραμα ἔχασε πλέον τὴν Ἑλληνικότητά του.

§69Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου γίνεται αὐτό.

§70Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι Ἑλληνικὸς στρατός, διότι ὑπάρχουσιν ἐν αὐτῷ δύο, τρεῖς Γάλλοι ἀξιωματικοί, οὔτε Ἑλληνικὸν ναυτικὸν οὔτε Ἑλληνικὴ χωροφυλακή, διότι ἐν αὐτοῖς συνεργάζονται μετὰ τῶν Ἑλλήνων, Ἄγγλοι ἀξιωματικοί. Θὰ χάσῃ, κύριοι, τὸ μέγα θέατρον, ἡ Σκάλα τοῦ Μιλάνου, τὴν παρὰ τοῦ Ἰταλικοῦ Κράτους διδομένην ἐπιχορήγησιν καὶ τὰ προνόμια τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ θέατρον αὐτό, ἐπειδὴ ἐν αὐτῷ θὰ λάβῃ μέρος ἐφέτος ὁ Ἕλλην καλλιτέχνης Λάππας; Ἔ, κύριοι, μόνον ὅσοι δὲν παρηκολούθησαν παραστάσεις μελοδραματικὰς εἰς ξένας χώρας, ἀγνοοῦσιν ὅτι ἡ καλλιτεχνία δὲν ἔχει πατρίδα καὶ ὅτι εἰς τὰ μεγάλα θέατρα τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀμερικῆς, συνεργάζονται οἱ Ἄγγλοι μὲ τοὺς Γάλλους, οἱ Γερμανοὶ μὲ τοὺς Ἰταλούς, καὶ τραγουδεῖ ἕκαστος εἰς τὴν γλῶσσάν του, διότι δὲν εἶναι εὔκολον, εἶναι ἀδύνατον ὁ μέγας καλλιτέχνης νὰ ἐκμάθῃ νὰ τραγουδῇ εἰς τὴν γλῶσσαν τῆς χώρας εἰς τὴν ὁποίαν προσκαλεῖται νὰ τραγουδήσῃ. Καὶ ἐν τούτοις διετάχθη τὸ Ἑλληνικὸν μελόδραμα νὰ καταθέτῃ κάθε βράδυ, ἀπὸ τὰ ἑσπερινάτου εἰσοδήματα, εἰς τὸ ταμεῖον παρακαταθηκῶν τὸν ἀναλογοῦντα φόρον. Ἐννοεῖτε κύριοι, τὶ συμβαίνει. Τὸ μελόδραμα εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου δύναται νὰ ζήσῃ ἄνευ ἐπιχορηγήσεως. Ὄταν ἀφαιρεθῇ ὁ φόρος, πληρωθῶσι δὲ καὶ οἱ ξένοι καλλιτέχναι, πρέπει οἱ ἐγχώριοι τοιοῦτοι βιοπαλαισταί, ἀφοῦ μελετήσουν ὁλόκληρον τὴν ἡμέραν καὶ ξελαρυγγισθοῦν ὁλόκληρον τὴν νύκτα, νὰ δέσουν κατὰ τὸ τέλος τῆς παραστάσεως τὴν κοιλίαν των, ἵνα ἐλαττώσουν τὴν περιεκτικότητα τοῦ στομάχου των. Τρέχει ἡ ἐπιτροπὴ πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦσα αὐτὸν ἐν ὀνόματι τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ δικαίου νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα πρὶν ἢ λυθῇ ὁ ὀμφαλὸς τῶν ἀτυχῶν καλλιτεχνῶν. Ἀλλὰ ὁ ὑπουργός... ἀγρὸν ἠγόρασεν. Ἐπέρασεν ἔκτοτε ἕνας μῆνας, ὅτε ἀπεφάσισα νὰ παρέμβω καὶ ἐγώ, παρακαλῶν τὸν κύριον ὑπουργὸν διὰ τὴν ταχυτέραν ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος καὶ ἔμπλεος χαρᾶς ἀνήγγελον εἰς τοὺς καλλιτέχνας τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν μοῦ εἶχεν δώσει, ὅτι ἐμελέτησεν ὁ ἴδιος τὸ ζήτημα καὶ ὅτι πεισθεὶς ὅτι οἱ καλλιτέχναι εἶχον ἀπολύτως δίκαιον, τὴν ἑπομένην θὰ ὑπέγραφε τὴν διαταγὴν δι’ ἧς θὰ ἀπεδίδοντο πρὸς τὸ μελόδραμα τὰ παρακατατεθειμένα εἰς τὸ ταμεῖον τῶν παρακαταθηκῶν χρήματα. Ἀλλὰ τὴν ἑπομένην ἐπληροφορούμην, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἀντὶ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα συμφώνως πρὸς τὴν πρὸ μικροῦ διατυπωθεῖσαν εἰς ἐμὲ ἀπόλυτον πεποίθησίν του εἰς τὸ δίκαιον τῶν ἀξιώσεων τῶν καλλιτεχνῶν, ἀπεφάσισε τὴν λύσιν τοῦ ὀμφαλοῦ τῶν καλλιτεχνῶν καὶ παρέπεμψεν τὸ ζήτημα πρὸς λύσιν εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ νομικοῦ συμβουλίου.

§71Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι εἰς τὴν ὁλομέλειαν· εἰς τὸν νομικὸν σύμβουλον μόνον.

§72Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω εἰς τὸν νομικὸν σύμβουλον. Ἀφοῦ ἐπὶ ὁλόκληρον μῆνα ἐμελέτησαν τὸ ζήτημα ὅλοι οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ φαρισαῖοι τοῦ ὑπουργείου, ἐμελέτησε δὲ αὐτὸ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. ὑπουργός, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιστρατευθῇ ἡ δεινότης τοῦ νομικοῦ συμβούλου, ὅπως ἀποφανθῇ, περὶ τίνος πράγματος νομίζετε; Περὶ τοῦ πνεύματος τοῦ νόμου. Τὶ εἶχον δηλαδὴ κύριοι, ἐγὼ εἰς τὴν διάνοιάν μου, ὅταν ἔκανα τὸν νόμον, διότι ἐγὼ εἶμαι ὁ διαπράξας τὸ ἔγκλημα τοῦτο, τοῦ ὑπάρχοντος ἐν ἰσχύει νομοθετικοῦ διατάγματος.

§73Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι περίεργον. Θὰ σᾶς εἴπω τὸ διατί.

§74Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐν τούτοις ἀκόμη δὲν λύεται τὸ ζήτημα. Ἐγώ, διὰ νὰ σᾶς πῶ τὴν ἀλήθειαν, ἤλπιζον ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅστις ἔπρεπε νὰ ἐνδιαφέρεται καὶ θὰ ἐνδιαφέρεται ὡς ἐλπίζω διὰ τὰ καλλιτεχνικὰ ζητήματα, θὰ προσεπάθη νὰ ἀναζωπυρώσῃ τὰ λανθάνοντα καλλιτεχνικὰ αἰσθήματα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι πολὺ λανθάνοντα (γέλωτες).

§76Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα μάλιστα ποῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἔχει πλήρη ἐλευθερίαν κινήσεως ἐπὶ τῶν ζητημάτων τούτων, διότι δὲν ἔχει συνάδελφον ὁ ὁποῖος νὰ τοῦ διαμφισβητῇ τὴν κυριαρχίαν ἐπὶ τῶν καλλιτεχνικῶν πραγμάτων, ὅπως ἄλλοτε συνέβη καὶ νὰ θέλῃ νὰ καλλιεργήσῃ τὴν μουσικὴν εἰς τοὺς κήπους μαζὶ μὲ τὰ ἄνθη καὶ τὰ λάχανα.

§77Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε εἰς τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας ἠπήγοντο αὐτὰ τὰ εἴδη;

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὥρα παρῆλθεν· βλέπω ὅμως, ὅτι ἡ Βουλὴ εὐχαρίστως ἀκούει τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Λιβαθινοπούλου καὶ ἑπομένως θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξακολούθησιν αὐτῆς;

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§80Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριοι, κατώρθωσα ὡς θεράπων ἂν θέλετε, νὰ μαλάξω τὴν ψυχὴν ἑνὸς στρατιωτικοῦ δικτάτορος καὶ νὰ στρέψω αὐτὴν πρὸς τὴν καλλιτεχνίαν καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ μαλάξῃ τὴν ψυχὴν ἑνὸς κοινοβουλευτικοῦ συναδέλφου του;

§81Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὰ λεπτὰ τὰ ἐπήρατε;

§82Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ γνωρίζετε ὅτι λεπτὰ δὲν ἐλήφθησαν.

§83Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τότε τὶ μάλαξιν ἐκάμετε;

§84Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν μάλαξιν τῆς ἀτελείας. Καὶ διὰ νὰ τελειώσω, κύριοι, εἶναι θλιβερόν, εἶναι ὀδυνηρόν, τὸ Κράτος τὸ ἐπίσημον νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς ἐπιτηδείους μὲ μιὰ κλωτσιά των, νὰ καταρρίπτουν ἕνα οἰκοδόμημα διὰ τὴν οἰκοδόμησιν τοῦ ὁποίου ἄνθρωποι μεγαλοϊδεάται ἐπὶ τριάκοντα ὅλα ἔτη, ἐσπατάλησαν τὸν βίον των.

§85Λ. ΝΑΚΟΣ. Αὐτὸν νὰ μαλάξατε.

§86Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, κ. Νάκε. Καὶ ἐπὶ τῆς μαλάξεως αὐτῆς θὰ σᾶς διηγηθῶ ἕνα ἀνέκδοτον: Κάποτε, εἰς τὸν ἀείμνηστον τότε ὑπουργὸν Λομβάρδον, παρουσιάσθη ἕνας γνωστός του νέος, ὅστις ἐζήτησεν παρ’ αὐτοῦ νὰ τοῦ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος τὸ ὁποῖον διηγήθη εἰς αὐτόν, ὁ δὲ Λομβάρδος τοῦ εἶπεν: Παιδί μου εἰς αὐτὸν τὸν τόπον δὲν ἀρκεῖ νὰ ἔχῃς δίκαιον καὶ νὰ ξεύρῃς νὰ τὸ ζητήσῃς· πρέπει νὰ εὕρῃς καὶ τὸν ἄνθρωπον ποῦ νὰ θέλῃ νὰ σοῦ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιόν σου καὶ νὰ δύναται. Σὺ καὶ δίκαιον ἔχεις καὶ καλὰ τὰ λές. Ἐγὼ ὅμως, ὅπου θέλω νὰ σοῦ ἀποδώσω τὸ δίκαιόν σου, δὲν δύναμαι νὰ πράξω τοῦτο. Ὁ Ἑλληνικὸς ὅμως λαὸς διὰ τῆς τελευταίας αὐτοῦ ψήφου πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων ἔδωσεν εἰς αὐτὸν ὅλην τὴν ἰσχύν, ὅπως ἐφαρμόσῃ τὸ Κράτος τοῦ νόμου καὶ διακανονίσῃ ὄχι μόνον τὰ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ ὅπως καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν βάλῃ κάθε κατεργάρην στὴ θέση του, ἀποδίδων πάντοτε τὸ δίκαιον ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει. (χειροκροτήματα).

§87Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶναι ἀλήθεια ὅτι τὸ ἑλληνικὸν μελόδραμα ἀπολαμβάνει μιᾶς ἀτελείας διὰ νόμων καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γεννηθῶσιν παρερμηνεῖαι τοῦ νόμου ὁσονδήποτε καὶ ἂν θέλουν νὰ διαστρέψουν τὰ πράγματα οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὸν φόρον αὐτὸν καὶ νὰ λέγουν, ὅτι ἐπειδὴ ἦλθον δύο καλλιτέχναι ξένοι καὶ τραγουδοῦν, ὅτι δὲν ἀπολαμβάνει τῆς ἀτελείας. Εἶναι τόσον τὰ πράγματα ἐξώφθαλμα, ὥστε ὑποθέτω ὅτι ἠδίκησε ἑαυτὸν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, παραπέμψας τὸ ζήτημα εἰς τὸν νομικὸν σύμβουλον. Δὲν χρειάζεται, οὔτε θεοσοφία, οὔτε φιλοσοφία.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νάκος.

§89Λ. ΝΑΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ συστήσω, κ. πρόεδρε, τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ μηδενὸς ἔκαμαν μελόδραμα, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν κἄτι τι τὸ ὁποῖον εἶναι ἀξιοθαύμαστον. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ λαμβάνωμεν γενικώτερα μέτρα, ζητοῦμεν σήμερον νὰ ἐπιβάλωμεν καὶ φορολογίαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τῆς φορολογίας. Δὲν κάνουν τίποτε ἄλλο οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, παρὰ νὰ ζητοῦν μίαν συνδρομὴν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δώσωμεν,

§90Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς βεβαιῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι μολονότι τὰ ἔνστικτά μου τὰ μουσικά, ὅπως εἶπεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, εἶναι πάρα πολὺ λανθάνοντα, τὸ μελόδραμα ἔχει ὅλην μου τὴν συμπάθειαν. Ἀλλὰ παρὰ τοὺς δισταγμοὺς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, περὶ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου, εἶμαι διατεθειμένος ὅπως ἐδήλωσα εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐκ Κεφαληνίας, νὰ ἐπιβάλω τὴν ἀτέλειαν εἰς τὰς παραστάσεις αὐτάς. Ἀλλὰ αἱ φορολογίαι τῶν δημοσίων θεαμάτων ἔχουν ἐκμισθωθῆ, οἱ δὲ ἐκμισθωταὶ ἔχουν συμφέροντα συγκρουόμενα πρὸς τὴν ἀτέλειαν τὴν ὁποίαν παρέχει ὁ νόμος. Ἰσχυρίζονται λοιπόν, ὅτι ἐπειδὴ κατὰ τὸν ὀργανικὸν νόμον τὸ μελόδραμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ μέλη παρὰ μόνον ἑλληνικά....

§91Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν λέγουν ἀλήθεια.

§92Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἢ ξένα μέλη, κατόπιν ὅμως ὡρισμένων διατυπώσεων, ὅτι ὁσάκις δίδονται παραστάσεις ὑπὸ ξένων μὴ μελῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ μελοδράματος αἱ παραστάσεις αὗται δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς ἀτελείας.

§93Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ τὸ λέγῃ αὐτό, κύριε ὑπουργέ;

§94Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἰσχυρίζονται λοιπὸν, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀτελείας. Δὲν ἔχω τὴν γνώμην αὐτήν. Τοὐναντίον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἀτέλεια καὶ ὅταν ἀκόμη αἱ παραστάσεις δίδονται ὑπὸ ξένων. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα πρὸ αἰτήσεως τῶν ἀντιδίκων τοῦ δημοσίου καὶ τοῦ μελοδράματος, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν πρὸ αἰτήσεως αὐτῶν ζητούντων νὰ ἐρωτηθῇ ὁ νομικὸς σύμβουλος, εἶναι ἀδύνατον εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ν’ ἀρνηθῇ ν’ ἀπευθύνῃ ἐρώτημα πρὸς τὸν νομικὸν σύμβουλον.

§95Ν. ΞΗΡΟΣ. Καθὼς ἔπραξεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐρωτήσῃ τὸν νομικὸν σύμβουλον ἀλλὰ νὰ μὴ μᾶς ὑποχρεώσῃ ἐν ἀναμονῇ τῆς γνωμοδοτήσεως νὰ καταβάλωμεν ἡμεῖς τὸν φόρον.

§96Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ ἄλλο. Ἐφ’ ὅσον δὲν λυθῇ τὸ ζήτημα θὰ παραμένουν τὰ χρήματα ἐπὶ παρακαταθήκῃ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμπληρωθείσης τῆς ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἀναβάλλονται. Οἱ κύριοι Α. Καραπᾶνος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλουσιν σχέδιον νόμου «περὶ ἑορτασμοῦ τῆς ἑκατονταετηρίδος ἀπὸ τοῦ θανάτου τοῦ Φιλέλληνος Οὔγου Φωσκόλου». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Κωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς πρώτης ἐπερωτήσεως πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας.

§98Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν ἰδιαιτέραν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας ἐπὶ τῆς πραγματικῶς οἰκτρᾶς καταστάσεως τῶν ἐν Καλάμαις ἐγκατεστημένων προσφύγων. Αἱ ἐπανειλημμέναι διαμαρτυρίαι καὶ τὰ διαβήματά του ἀπέβησαν μέχρι τοῦδε ἄκαρπα, διότι αἱ μὲν ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου τῆς Προνοίας ἀρκοῦνται εἰς ὑποσχέσεις, οὐδέποτε πραγματοποιουμένας, ὁ δὲ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπιρρίπτει τὴν εὐθύνην εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὀχυρούμενος πρὸ τῆς ἐλλείψεως τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς μίαν γενικωτέραν μελέτην τοῦ ὅλου προσφυγικοῦ ζητήματος· οὔτε παραγνωρίζω τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας ἀπεφασίσαμεν σήμερον. Ἀλλ’ οἱ λεγόμενοι προσφυγικοὶ συνοικισμοὶ ἐν Καλάμαις ἀποτελοῦνται ἀπὸ ἓν ἄθροισμα προχείρων παραπηγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐσπευσμένως ἐκτίσθησαν τὸ 1923 καὶ παραμένουν ἔκτοτε ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπισκευῆς. Ἐπὶ ἔτη οἱ πρόσφυγες ζητοῦν ὀλίγον πισσόχαρτον διὰ νὰ συμπληρώσωσι τὰς διατρήτους στέγας των χωρὶς τοῦτο νὰ τοῖς σταλῇ ποτέ. Πέρυσι ἐπὶ τέλους ἀπεφάσισεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία νὰ κινηθῇ καὶ ἀπέστειλε πισσόχαρτον, τὸ ὁποῖον διενεμήθη κατὰ τὴν κωμικὴν ἀναλογίαν 2 μέτρων τετραγωνικῶν κατὰ παράπηγμα. Ἐννοεῖται, ὅτι ταῦτα δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν καὶ ἐπωλήθησαν ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας εἰς τὴν ἀγοράν, ἵνα διὰ τοῦ ἀντιτίμου των ἐξοικονομήσωσιν ἄλλας των ἀνάγκας. Δὲν φαντάζομαι βέβαια, ὅτι μόνον ἡ πόλις τῶν Καλαμῶν ἔχει τοιαύτας ἀνάγκας διὰ τοὺς πρόσφυγας, τοὐναντίον γνωρίζω, ὅτι ἀπὸ ὅλους τοὺς συνοικισμοὺς ὑπάρχουν αἰτήσεις διὰ πισσόχαρτον πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας. Τὸ περίεργον ὅμως εἶναι, ὅτι ἐνῷ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας εὑρίσκεται πρὸ τῆς σωρείας τῶν αἰτήσεων αὐτῶν, ἀπὸ καιροῦ ἀντὶ νὰ προβῇ ἐγκαίρως εἰς τὴν δημοπρασίαν, πρὸς προμήθειαν πισσοχάρτου, μόλις περὶ τὰ τέλη τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου ἀπεφάσισε νὰ προβῇ εἰς αὐτὴν καὶ ἀφέθη πλέον ἡ ὅλη ἐργασία τῆς στεγάσεως τῶν προσφύγων εἰς τὴν καλὴν διάθεσιν τοῦ τελευταίου μειοδότου, ὁ ὁποῖος εὐτυχῶς εὑρέθη ἀρκετὰ εὐσυνείδητος καὶ ἀπεφάσισε νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀναληφθεῖσαν ὑποχρέωσιν. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας παραμένωσιν οἱ πρόσφυγες ἐκτεθειμένοι εἰς τὰς συνεχεῖς βροχάς. Ὡς νὰ μὴ φθάνῃ αὐτὸ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου ἰσχυρίζεται τώρα, ὅτι παραλαμβάνει μὲν αὐτὰ τὰ πισσόχαρτα, ἀλλὰ πρόκειται νὰ τὰ διανείμῃ εἰς τοὺς πρόσφυγας τοὺς πέριξ τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν γνωρίζω διατὶ τὸ ὑπουργεῖον ἔχει αὐτὴν μόνον τὴν φροντίδα. Νομίζω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου, ἔπρεπε νὰ στραφῇ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους, τοὺς μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν μεγίστην ἀνάγκην καὶ τῶν ὁποίων τὰ παράπονα δὲν φθάνουν τόσον εὐκόλως μέχρι τῶν ὑπουργικῶν γραφείων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ρητὴν διαβεβαίωσιν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅτι πρόκειται νὰ σταλῶσι αἱ ἀναγκαιοῦσαι ποσότητες τοῦ πισσοχάρτου καὶ εἰς τοὺς ἔξω τῶν Ἀθηνῶν συνοικισμοὺς καὶ ἰδίᾳ εἰς τὰς Καλάμας.

§99Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κύριε πρόεδρε; ἡ ὑπηρεσία εἶναι ὑπεύθυνος βλέπω, διότι κατὰ τὰ τέλη Σεπτεμβρίου προέβη εἰς τὴν μειοδοσίαν ἀλλ’ εἶναι ὑπεύθυνος καὶ διότι ὁ μειοδότης ἐφάνη εὐσυνείδητος. Εἶναι ὑπεύθυνος καὶ διὰ τὸ ἓν καὶ διὰ τὸ ἄλλο. Ἀλλ’ ὅπωσδήποτε, ἄς ἀφίσωμεν αὐτά. Τὸ πισσόχαρτον ἔφθασεν, γρήγορα ἢ ἀργά, σήμερον παραλαμβάνεται καὶ θὰ γίνῃ μία διανομὴ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῶν προσφύγων. Βεβαίως οἱ πρόσφυγες τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς δὲν ἔχουσι προνόμοια, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀνάγκη καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ σταλῇ πισσόχαρτον παντοῦ. Ἀλλὰ ῥητὴν καὶ ὡρισμένην βεβαίωσιν περὶ τῆς ποσότητος ἡ ὁποία θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποσταλῇ, μοὶ εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ δώσω, διότι ἐκ τῶν ἐνόντων, θὰ γίνῃ ἡ διανομή, καθ’ ὅσον ἡ ποσότης δὲν ἐπαρκεῖ δι’ ὅλας τὰς ἀνάγκας, οὐδὲ ὑπάρχει πίστωσις διὰ νὰ γίνῃ μεγαλυτέρα προμήθεια.

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Προκειμένου περὶ πισσοχάρτου δὲν θὰ εἶναι μεγάλη ἡ δαπάνη.

§101Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ (Ὑπουργός τῆς Προνοίας). Εἶναι δαπάνη ἑκατομμυρίων, κύριε πρόεδρε καὶ δὲν εἶναι μόνον ἡ δαπάνη ἑκατομμυρίων, ἀλλ’ εἶναι καὶ πεταμένα χρήματα, διότι εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ χρησιμοποιηθῶσι καὶ τοῦ χρόνου. Ἐκτιμῶ τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, ὅτι ἡ θέσις τῶν ἐν Καλάμαις προσφύγων καὶ ἄλλων μερῶν τῆς Πελοποννήσου δὲν εἶναι καλή. Τὴν ἀντελήφθην ἰδίοις ὄμμασιν διότι μετέβην ἐγὼ παντοῦ ὡς βουλευτής. Ἀλλὰ πρέπει τὸ ζήτημα νὰ λυθῇ ῥιζικώτερον διὰ τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν. Πρὸς τοῦτο συνενοήθην μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως ἡ ὁποία εἶναι πρόθυμος νὰ ἀνεγείρῃ διὰ τοὺς πρόσφυγας οἰκήματα, ἀλλὰ δὲν εὑρίσκεται ἐν Καλάμαις ἡ κατάλληλος ἔκτασις. Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον ὁ ὁποῖος δεικνύει τόσον ἐνδιαφέρον διὰ τοὺς πρόσφυγας τῶν Καλαμῶν, νὰ φροντίσῃ νὰ εὑρεθῇ ἡ κατάλληλος ἔκτασις πρὸς ἀνέγερσιν τῶν οἰκημάτων αὐτῶν.

§102Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, κ. ὑπουργὲ εἶναι ἐπεῖγον, διότι ἂν περιμένωμεν νὰ ἀνεγείρῃ ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Ἀποκαταστάσεως τὰ οἰκήματα τοῦ συνοικισμοῦ, δὲν θὰ ἔχωσι στέγην οἱ πρόσφυγες ἐπὶ πολὺ ἀκόμη. Δι’ αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποσταλῇ, ὡς τάχιστα τὸ πισσόχαρτον. Καὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐπερωτήσεως δὲν ἐδηλώθη σαφῶς, διατὶ ἡ παραγγελία ἔγινε μόλις κατὰ τὰ τέλη Σεπτεμβρίου.

§103Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἡ σαφὴς ἀπάντησις, εἶναι ὅτι κατὰ τὸν Ἰούλιον ἤρχισα νὰ καλῶ τὴν ὑπηρεσίαν ὅπως ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία μόνον τὸν Σεπτέμβριον κατώρθωσε νὰ ἐνεργήσῃ τὴν δημοπρασίαν. Ἐζήτησα εὐθύνας πειθαρχικάς, ἀλλ’ ὡς γνωρίζητε ὑπάρχει εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας ἡ κεκτημένη αὐτὴ ταχύτης εἰς βραδύτητα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρὸς καὶ ὁ κ. Φλῶρος, παρακαλοῦσι τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως πληροφορήσωσιν τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα ἔλαβον ἢ θὰ λάβωσιν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς οἰκτρᾶς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν Ἑλλήνων δικαστῶν.

§105Ν. ΞΗΡΟΣ. Δυστυχῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ἀπὼν καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀποτανθῶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, προκειμένου περὶ βοηθείας ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἐπείγουσα. Πολλάκις, κύριοι βουλευταί, ἠκούσθησαν ὅσα ἔπρεπε νὰ ἀκουσθοῦν σχετικῶς μὲ τὴν ἐνίσχυσιν αὐτήν. Δυστυχῶς μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης οὐδὲν ἐγένετο.

§106Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τοὺς μισθοὺς πρόκειται;

§107Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὄχι. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐνοικίου τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τοὺς δοθῇ κ. πρόεδρε. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπαρκῶς νὰ ζήσῃ ἕνας δικαστὴς εἰς τὰς Ἀθήνας. Τοὺς δίδετε 4 χιλιάδας δραχμὰς μισθὸν καὶ θέλουν 2 χιλιάδας μόνον δι’ ἐνοίκιον.

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐξαιρετικῶς διὰ τὰς Ἀθήνας συνιστᾶτε;

§109Ν. ΞΗΡΟΣ. Διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ Θεσσαλονίκην.

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐκεῖνοι χαλοῦν τὸν κόσμον νὰ ἔλθουν εἰς Ἀθήνας καὶ Θεσσαλονίκην.

§111Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὄχι κ. πρόεδρε, ἠξεύρω δικαστὰς οἱ ὁποῖοι μετετέθησαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἱκετεύουσι νὰ μὴ μετατεθῶσιν ἐκεῖ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ ἔλθουν ἐδῶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἴσως ἕνα σπιτάκι νὰ καθίσουν. Κύριε πρόεδρε, σᾶς λέγω ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν μίαν ὡραίαν πρωΐαν χωρὶς δικαστάς. Σᾶς ἀναφέρω τὸν κ. Τρωϊανὸν ὁ ὁποῖος παρῃτήθη ἀπὸ πρόεδρος τῶν πρωτοδικῶν καὶ ἐπῆγε βοηθὸς τοῦ νομομηχανικοῦ τῶν Κρατικῶν σιδηροδρόμων μὲ 3 χιλιάδες δραχμὰς μηνιαίως. Διατί; Διότι ἔχει μίαν βάσιν· ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ καὶ τίποτε δουλειὲς δικηγορικές. Ὅλοι οἱ καλοὶ δικασταὶ ζητοῦνται σήμερον ἀπὸ τὰς ἑταιρίας μὲ 6 καὶ 7 χιλιάδας δραχμὰς τὸν μῆνα καὶ προτιμοῦν νὰ φύγουν ἀπὸ τὸν δικαστικὸν κλάδον καὶ νὰ χάσουν καὶ τὴν σύνταξίν των, παρὰ νὰ μείνουν μὲ τοὺς σημερινοὺς μισθούς των.

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ μισθοὶ εἶναι ἀνεπαρκεῖς τὸ ξεύρομεν.

§113Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν ζητοῦν μεγάλα πράγματα, κύριε πρόεδρε, ζητοῦν τὸ ἐλάχιστον αὐτό. Ἐνισχύσατέ τους πληρώνοντες ἕνα ἐνοίκιον.

§114ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μὲ συγχωρῆτε, εἴπατε ἕνα παράδειγμα. Ὁ κ. Τρωϊανὸς διωρίσθη εἰς τοὺς Κρατικοὺς σιδηροδρόμους ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Μεταξᾶ μὲ τὸν μισθὸν τῶν 7 χιλιάδων δραχμῶν. Βεβαίως θὰ ἐπροτίμα τὰς 7 χιλιάδας ἀπὸ τὰς 4 χιλιάδας.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§116Π. ΦΛΩΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἑνώνω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὑπὲρ αὐτῶν, διότι μίαν ἡμέραν τὰ δικαστήρια τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῶν Ἀθηνῶν θὰ εὑρεθοῦν χωρὶς δικαστικοὺς λειτουργούς. Οἱ ἄνθρωποι δὲν ἠμποροῦν νὰ ζήσουν. Θέλουν ἐνοίκια πολλά. Ἐὰν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς δώσωμεν αὐξήσεις, ἂς προνοήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς δώσῃ στέγην, ὅπως γίνεται δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§118Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξαν οἱ ἀξιότιμοι προαγορεύσαντες εἶναι ἀρκετὰ σοβαρὸν καὶ ἀρκετὰ ἀπησχόλησεν τὸ ὑπουργεῖον. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἡ πρώτη μέριμνά μου, ἦτο νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα αὐτὸ διότι τὸ θεωρῶ πολὺ σοβαρόν. Ἤδη εὑρίσκομαι εἰς τὸ στάδιον τῆς περισυλλογῆς στατιστικῶν πληροφοριῶν τινων, ἵνα κατορθωθῇ τοὐλάχιστον, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ δοθοῦν μείζονες μισθοὶ εἰς τοὺς δικαστικοὺς λειτουργούς, νὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν θέσιν τὴν εὐχάριστον νὰ ἐπικουρήσω αὐτοὺς δι’ ἐπιδόματος τινὸς διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὰς ἄλλας μεγάλας πόλεις. Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι ἐκ τῶν μᾶλλον ἐπειγόντων, διότι εἰς Θεσσαλονίκην καὶ Ἀθήνας ἡ θέσις τῶν δικαστῶν εἶναι ἀρκετὰ δυσχερὴς καὶ προβληματική. Ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ συντόνως μέτρα, πότε νὰ ἀνακουφισθῶσιν τοὐλάχιστον.

§119Γ. ΜΟΔΗΣ. Καὶ ὅμως κ. πρόεδρε, ὅλοι εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ Θεσσαλονίκην θέλουν νὰ ἔλθουν.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 3 τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 38, εἶναι τοῦ αὐτοῦ περιεχομένου. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ συσχετισθοῦν.

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα μάλιστα. Ὁ κ. Πριμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§122Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀφορᾶ ἡ σύστασίς μου δύναται νὰ θεωρηθῇ νομίζω ὡς ἐξαντληθέν, καθ’ ὅτι ἀπέβη ἀντικείμενον συζητήσεως καὶ προηγουμένων ἡμερῶν. Ἀφορᾶ αἴτησιν ὑποκληθεῖσαν μὲ διάφορα ὑπομνήματα ἐκ μέρους τραυματιῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου διὰ τῶν ὁποίων ζητοῦν νὰ δοθῇ παράτασις εἰς τὴν προθεσμίαν ἡ ὁποία ἔληξε κατὰ τὰ τέλη Μαρτίου 1928 πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων ἐκ μέρους δικαιουμένων πολεμικῆς συντάξεως. Ἀλλὰ μολονότι εἶναι ἐξηντλημένον τὸ θέμα δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ὑποβάλω θερμοτάτην παράκλησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Προνοίας ὅπως δεχθῇ τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον ἡ κυρία δικαιολογία τὴν ὁποίαν προβάλλει ἀρνούμενον τὴν παράτασιν συνίσταται εἰς καταχρήσεις αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ ἔλαβον χώραν κατὰ τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ ἡ δικαιολογία αὐτὴ δύναται νὰ ἐξουδετερωθῇ ἐὰν γίνῃ μία ἐπιμελὴς ἐξέτασις τῶν ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων καὶ τῶν σχετικῶν πιστοποιητικῶν. Δὲν νομίζω ὅτι ἐπειδὴ ἔγιναν καταχρήσεις κατὰ τὸ παρελθὸν πρέπει νὰ στερηθοῦν τῆς δεούσης Κρατικῆς προστασίας πρόσωπα τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται ταύτης καθὼς καὶ πρόσωπα τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται ὄντως νὰ τύχωσι τοιαύτης προστασίας. Τὸ Κράτος, ἐπαναλαμβάνω, ἔχει ὑποχρέωσιν ἱερὰν νὰ μὴ ἀφήσῃ ἐστερημένα τοιαύτης προστασίας πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἔχασαν τὴν ἀκεραιότητα τοῦ σώματός των καὶ τὴν ἱκανότητα πρὸς ἐργασίαν. Διὰ τοῦτο παρὰ τοὺς ἐνδοιασμοὺς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, παρακαλῶ νὰ ληφθῇ πρόνοια παρεχομένης παρατάσεως τῆς προθεσμίας ὥστε νὰ δυνηθῶσι καὶ οἱ κωλυθέντος δι’ οἱουσδήποτε λόγους νὰ ὑποβάλωσι ἐμπροθέσμους αἰτήσεις καὶ τύχωσιν πολεμικῆς συντάξεως.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας.

§124Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κύριε πρόεδρε, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, ἔχει κάθε ἠθικὸν συμφέρον νὰ μὴ ἀδικήσῃ τοὺς τραυματίας πολέμου καὶ τοὺς ἀναπήρους ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, νὰ μὴ ζημιωθῇ ἀδίκως καὶ τὸ δημόσιον. Ἔχων τὴν ἀρχὴν ταύτην. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ν’ ἀφίσῃ εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ ὑπουργείου, τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ ἀδικούμενοι τυχὸν δύνανται νὰ εὕρουν τὸ δίκαιόν των.

§125Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Πολὺ ὀρθὸν κ. ὑπουργέ.

§126Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράτασιν δὲν δύναμαι παρὰ νὰ δικαιολογήσω τὰς ἀντιρρήσεις τῆς ὑπηρεσίας, ὅπως εἶπον ἐπανειλημμένως καὶ αἱ ὁποῖαι ἀντιρρήσεις, εἶναι λίαν δεδικαιολογημέναι. Ἑπομένως πρέπει νὰ εὑρεθῇ καὶ μελετᾶται, νὰ εὑρεθῇ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ φανερῶς καὶ ἀποδεδειγμένως ἀδικούμενοι θὰ εὕρωσι τὸ δίκαιόν των.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νάκος διὰ τὴν στέγασιν Βουλῆς καὶ Γερουσίας.

§128Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ κ. πρόεδρε, νὰ μάθω τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν παλαιῶν Ἀνακτόρων. Τῇ προτάσει μου ἄλλοτε ἐπὶ Κυβερνήσεως Κονδύλη, ἀπεφασίσθη ὅπως εἰς τὰ παλαιὰ Ἀνάκτορα, στεγασθοῦν ἡ Βουλὴ καὶ Γερουσία καὶ τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ τοῦτο ὄχι μόνον διὰ λόγους ἤδη ψυχολογικοὺς διὰ νὰ ἴδῃ ὁ λαός, ὅτι μετεβλήθη τὸ καθεστὼς καὶ ὅτι εἰς τὰ ἀνάκτορα τῆς βασιλείας, συνεδριάζουν σήμερον οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ. Πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἐδῶ ὅ,τι συνήθως γίνεται κατὰ τὰς μεταβολὰς τῶν μοναρχικῶν πολιτευμάτων καὶ δημοκρατικὰ καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν λαῶν ἐγκαθίστανται εἰς παλαιὰ Ἀνάκτορα. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι καὶ οἰκονομικοὶ λόγοι ἐπιβάλλουσι τοῦτο Ἀληθῶς, ἀνεξαρτήτως τῶν ἄλλων λόγων, τῶν ἐφ’ ἅπαξ δαπανῶν ὑπὸ τὸ Κράτος διὰ τὴν στέγασιν τὴν ἀξιοπρεπῆ τῆς Βουλῆς καὶ γερουσίας τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας εἶναι καὶ ἡ δαπάνη ἥτις θὰ ἀπαιτηθῇ καὶ διὰ τὴν ἵδρυσιν βιβλιοθήκης διὰ τὴν Γερουσίαν καὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Εἶναι σπουδαιότατον, τὸ ζήτημα τῶν βιβλιοθηκῶν. Τὰ τρία σώματα ἔχουν ἀνάγκην τριῶν βιβλιοθηκῶν, ἐνῷ ὅταν ἐγκαθιδρυθῶσι καὶ τὰ τρία σώματα εἰς ἓν οἰκοδόμημα μία βιβλιοθήκη ἡ ὑπάρχουσα ἐν τῇ Βουλῇ, θὰ χρησιμοποιῆται καὶ ἀπὸ τὰ τρία σώματα. Σκεφθῆτε καλῶς πρῶτον, τὶ θὰ ἐξοδεύσητε διὰ νὰ ἐγκαταστήσητε δύο ἀκόμη βιβλιοθήκας, βιβλιοθήκας διὰ τὰ τρία αὐτά σώματα, ἀλλὰ καὶ τὶ κυρίως θὰ δαπανᾶτε κατ’ ἔτος διὰ νὰ τροφοδοτῆτε τὰς βιβλιοθήκας αὐτάς. Νομίζω λοιπόν, ὅτι λόγοι οἰκονομικοὶ σπουδαιότατοι, λόγοι ψυχολογικοὶ καὶ λόγοι ἀξιοπρεποῦς ἐγκαταστάσεως τῶν μεγαλυτέρων ἐξουσιῶν τοῦ Κράτους, ἐπιβάλλουν ὅπως τὰ παλαιὰ Ἀνάκτορα διατεθῶσι διὰ τὴν στέγασιν Βουλῆς, Γερουσίας καὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἐμελετήθη. Ἐπὶ δικτατορίας εἶχεν ἀποφασισθῆ νὰ ἐγκαθιδρυθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ Ἀρχαί. Ἐπὶ Κυβερνήσεως Κονδύλη ἐματαιώσαμεν τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν καὶ ἀπεφασίσαμεν ὅπως εἰς τὰ παλαιὰ Ἀνάκτορα ἐγκατασταθοῦν ἡ Βουλή, ἡ γερουσία καὶ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἐκαλέσαμεν τὸν μηχανικὸν κ. Κριεζῆν καὶ ἔκαμε τὰ σχέδια καὶ τὸν ἐργολάβον καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπείσθησαν νὰ παραιτηθῶσι πάσης ἀποζημιώσεως, διὰ τὰ ἐκτελεσθέντα σχέδια καὶ ἔργα, ἂν τοὺς ἀναθέσωμεν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τήν ἐγκατάστασιν τῶν τριῶν αὐτῶν σωμάτων καὶ ἐδέχθησαν μὲ ἴσην τιμὴν κατὰ μονάδα, μὲ τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀναλάβει ἢ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, νὰ ἀναλάβωσι τὴν νέαν διαρρύθμισιν. Τὸ πρᾶγμα νομίζω εἶχε ἤδη προαχθῆ, ὅτε βλέπω εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι τὰ Ἀνάκτορα θὰ γίνουν μουσεῖον.

§129Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔγινε σχέδιον.

§130Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ζήτημα τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν παλαιῶν ἀνακτόρων ἀπησχόλησε καὶ μίαν τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Συνασπισμοῦ. Εἶχε ἐγκριθῆ ἓν σχέδιον ἀρκετὰ ἀξιόλογον ἀπὸ τὸν μηχανικὸν κ. Κουρεμένον πρὸς χρησιμοποίησιν τῶν παλαιῶν Ἀνακτόρων διὰ τὴν στέγασιν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας. Τὸ εἶδον καὶ ἐγὼ αὐτὸ καὶ πραγματικῶς ἐπειδὴ μοὶ ἐπέσυρε τὴν ἰδιαιτέραν προσοχήν, ἔδωσα εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν καὶ ἀπεφασίσθη νὰ ὑποβληθῇ εἰς μελέτην εὐρυτέραν ἐξ ἀρχιτεκτόνων. Βεβαίως ἡ ἰδέα τοῦ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ εἶναι ὀρθὴ ἐὰν ἐπιτρέπετε εἰς τὸ ἴδιον οἴκημα νὰ στεγασθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία τοὐλάχιστον, ἂν ὄχι καὶ τὸ συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἐπίσης ἡ σκέψις ὅπως εἰς τὰ παλαιὰ Ἀνάκτορα στεγασθῇ καὶ ἡ κορυφὴ τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ κυριάρχου λαοῦ εἶναι ἑλκυστική, ἀλλ’ ἐξ αὐτῆς τῆς ἰδέας δὲν πρέπει καὶ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, διότι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀρχιτεκτονικῶς ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ στεγασθῶσι ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία εἰς ἕνα μέγαρον, ὡς τὰ παλαιὰ Ἀνάκτορα. Ἀκριβῶς περὶ τούτου προέκυψαν δισταγμοὶ ἐκ τοῦ ὅτι ἡ ἐπισκευὴ θὰ κοστίσῃ τόσον πολλὰ ὥστε μὲ τὰς δαπάνας αὐτὰς νὰ ἀνεγερθῇ ἓν κτίριον τὸ ὁποῖον νὰ στεγάσῃ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Γερουσίαν καὶ τὸ ὁποῖον θὰ συντελέσῃ περισσότερον διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τῶν δύο σωμάτων. Δι’ αὐτὸ ἐλήφθη ἀπόφασις ὅπως τὸ παλαιὸν Ἀνάκτορον χρησιμοποιηθῇ πρὸς στέγασιν τῶν μουσείων καὶ δι’ αἰθούσας ὑποδοχῆς κατὰ τὰς ἑορτὰς τὰς Κρατικάς. Ὑπὲρ τῆς γνώμης ταύτης εἶχεν πλέον ταχθῆ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κ. Π. Καλλιγᾶ καὶ ἄλλων ἁρμοδίων διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Ὅσον καὶ ἂν εἶναι ἑλκυστικὴ ἡ ἰδέα τῆς στεγάσεως τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας ἐκεῖ, νομίζω ὅτι λόγῳ τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχει τὸ παλαιὸν ἀνάκτορον δὲν πρέπει νὰ κατισχύσῃ ὥστε νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα κατὰ τρόπον μὴ συμβιβαζόμενον πρὸς τὰς πρακτικὰς ἀνάγκας τῆς Γερουσίας. Ὀρθὸν εἶναι ὅπως ληφθῇ ἐγκαίρως ἀπόφασις, ὅπως λυθῇ τὸ ζήτημα ἱκανοποιητικῶς. Ἐγὼ καὶ μετὰ τὰς μεταγενεστέρας μελέτας ἤμην ὑπὲρ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν παλαιῶν Ἀνακτόρων διὰ τὴν στέγασιν τῆς Βουλῆς καὶ Γερουσίας. Σήμερον εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι πρέπει νὰ στεγασθῶσι μουσεῖα ὅπως τὸ Ἐθνολογικὸν ἐπεκτεινόμενον εἰς ἕνα Ἐθνογραφικὸν εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συγκεντρωθῶσι ὅλα τὰ μνημεῖα καὶ τὰ ἀγάλματα τὰ ὁποῖα νὰ παριστῶσιν ὅλην τὴν Ἐθνικὴν ζωὴν καὶ ἄλλα παρεμφερῆ μουσεῖα.

§131Λ. ΝΑΚΟΣ. Χαίρω πολὺ διότι πρώτην φορὰν θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. συνάδελφον. Νομίζω ὅτι ὁ λόγος τὸν ὁποῖον ἀνέφερα τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς ὑπαρχούσης βιβλιοθήκης καὶ διὰ τὰ τρία σώματα ὑπὸ ἄποψιν οἰκονομικὴν εἶναι σπουδαιότατος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν εἶναι ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ παρὸν κτίριον τῆς Βουλῆς δι’ ἄλλας ἀνάγκας, εἴτε θὰ ἐκποιηθῇ εἴτε θὰ ἐγκατασταθῶσι ἄλλαι ἀρχαὶ ὅπως ἡ Νομαρχία καὶ ἡ Ἀστυνομία; Ἐν πάσῃ περιπτώσει δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ κτίριον τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τὰ τρία σώματα. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ μηχανικὸς Κριεζῆς ἐμελέτησε τὸ ζήτημα καὶ μοῦ ἔδωσε ἔκθεσιν ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ σχέδια. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν δὲ αὐτὴν τὰ τρία σώματα δύνανται νὰ στεγασθῶσι εἰς τὰ παλαιὰ Ἀνάκτορα, ὑπάρχει δὲ καὶ ἀρκετὸς χῶρος ὥστε νὰ γίνῃ καὶ ἑστιατόριον ἱκανὸν νὰ περιλάβῃ καὶ τὰ μέλη τῆς Γερουσίας καὶ τὰ μέλη τῆς Βουλῆς. Καὶ τοῦτο εἶναι σπουδαιότατον. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ τὸν πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ἀποφασισθῇ τὸ ζήτημα ἐξ ὑφαρπαγῆς ἀλλὰ νὰ οἰκονομήσῃ δύο ἢ τρία πρόσωπα μηχανικοὺς καὶ ἄλλους καὶ νὰ ἐξετάσῃ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ οἰκοδόμημα τοῦτο. Βλέπω τὸν κ. πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὲ ἀποθαρρύνῃ διὰ τῶν νευμάτων.

§132Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι σύμφωνος ἀλλὰ ὄχι καὶ εἰς συμπεράσματα. Ὡς παρετήρησε καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως τὸ παλαιὸν Ἀνάκτορον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ στεγασθῶσι ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία δὲν δύναται νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας, διότι διὰ τὴν διαρρύθμισιν θὰ ἐξωδεύαμεν περισσότερα χρήματα ἀπὸ ὅσα ἠθέλομεν ἐξοδεύσῃ διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν ἑνὸς νέου μεγάρου. Εἶμαι σύμφωνος ὅτι πρέπει νὰ εἶναι μαζὶ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία, ἀλλὰ δὲν δέχομαι ὅτι πρέπει νὰ συνεχίσωμεν τὸ ἔγκλημα τὸ ὁποῖον ἐγένετο μέσα στὰ παλαιὰ ἀνάκτορα, αὐτὸ τὸ χάλασμα νὰ τὸ συμπληρώσωμεν ἡμεῖς δι’ ἐντελοῦς καταστροφῆς. Ἀφίσατε νὰ ἐπισκευάσωμεν τὸ ὑπάρχον κτίριον διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ ἀγρία κατάστασις καὶ νὰ ἠμπορέσωμεν πραγματικῶς νὰ στεγάσωμεν ὅλα τὰ μουσεῖα.

§133Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἡ γνώμη τῶν μηχανικῶν εἶναι ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλον διὰ μουσεῖα.

§134Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οἱ καλλιτέχναι οἱ ὁποῖοι δύνανται καλλίτερον νὰ ἀποφανθοῦν, ὡς καὶ ἄλλοι ἁρμόδιοι εἶπον ὅτι εἶναι κατάλληλον διὰ πινακοθήκην καὶ διὰ μουσεῖα. Ἡμεῖς δὲν θὰ ἐρωτήσωμεν τοὺς μηχανικούς. Εἰς τὸ ἐπάνω πάτωμα θὰ τοποθετηθῇ ἡ πινακοθήκη. Πάντως δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον θέλετε. Καλὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ ὑπῆρχε τὸ παλαιὸν Ἀνάκτορον ἐκεῖ διὰ νὰ κτίσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Γερουσίαν, ἀλλὰ δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ χαλάσωμεν ὁλόκληρον τὸ παλαιὸν Ἀνάκτορον καὶ νὰ τὸ μεταρρυθμίσωμεν διὰ νὰ στεγασθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία.

§135Λ. ΝΑΚΟΣ. Τότε ὁ μηχανικὸς Κριεζῆς εἶχεν εἰπῆ ὅτι ἡ μεγάλη αἴθουσα τῶν ἀνακτόρων δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς αἴθουσα Βουλῆς.

§136Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑφίσταται αἴθουσα· εἶναι γῆς Μαδιάμ. Ἠκούσαμεν μετὰ προσοχῆς τὰς συστάσεις καὶ ἐν καιρῷ θὰ φέρωμεν νομοσχέδιον διὰ νὰ μᾶς ἐξουσιοδοτήσητε. Δὲν δυνάμεθα νὰ μείνωμεν ἄστεγοι.

§137Λ. ΝΑΚΟΣ. Τί θὰ κάμετε διὰ τὰς βιβλιοθήκας; Εἶσθε ἠναγκασμένοι νὰ ἔχητε τρεῖς βιβλιοθήκας.

§138Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι σύμφωνος ὅτι πρέπει νὰ εἶναι εἰς ἓν μέρος.

§139Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι πολὺς χῶρος ὁ ὁποῖος δύναται νὰ χρησιμεύσῃ δι’ ὅλας τὰς ἀνάγκας, ὅπως ὁ κῆπος καὶ ἄλλα.

§140Λ. ΝΑΚΟΣ. Χρειάζεται βιβλιοθήκη καὶ διὰ τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§141Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν χρειάζεται πολιτικὴ βιβλιοθήκη διὰ τὸ συμβούλιον Ἐπικρατείας. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ἀναγκαίαν πίστωσιν διὰ τὴν Γερουσίαν καὶ τὴν Βουλήν. Καὶ τὰ δικαστήρια ἔχουν ἀνάγκην βιβλιοθήκης.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Κουλούρας, Κανάρης κλπ. διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος τῆς ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ὁ κ. Κουλούρας ἔχει τὸν λόγον.

§143Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἕνωσις τῶν Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν, ὑποβάλλει ὑπόμνημα διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μεριμνήσῃ, περὶ τῆς Ἐμπορικῆς Φορτηγοῦ Ἀτμοπλοΐας. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναπτύξω μερικὰ ζητήματα μὲ ὀλίγα λόγια, διότι πραγματικῶς τὸ ὑπόμνημα ἀριθμεῖ πάρα πολλά. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ζήτημα ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν καθαρᾶς προσόδου τῶν πληρωμάτων. Τοῦτο ἐπειδὴ πράγματι θίγει τὸ Pointfaible τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπειδὴ δηλαδὴ αἱ ἀνάγκαι τῆς χώρας εἶναι πολὺ μεγάλαι, δὲν θέλω νὰ θίξω τοῦτο τώρα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν ἄλλην στιγμὴν νὰ ἐπιληφθῶ τοῦ ζητήματος τούτου. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι τῶν ἀπομαχικῶν. Τὰ ἀπομαχικά, ὅπως γνωρίζητε, πληρώνονται μὲν ἀπὸ τοὺς ναύτας, ἔρχεται ὅμως ἀρωγὸς καὶ ὁ πλοιοκτήτης κατὰ τὰ 80%. Γνωρίζετε ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα ταξειδεύουν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, ἔχουσι ναύτας, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑποτάσσονται οὔτε εἰς τοὺς νόμους, οὔτε εἰς τὰς συστάσεις τῶν πλοιάρχων, καὶ ἀναγκάζονται οἱ πλοίαρχοι νὰ τὰ πληρώνωσι ἐξ ἰδίων καὶ εἰς βάρος τῶν πλοιοκτητῶν. Τὸ ἀφίνω καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἐπειδὴ εἶναι οἰκονομολογικόν. Ἔρχομαι ἤδη εἰς ἄλλο ζήτημα τὸ καὶ πλέον οὐσιῶδες. Τὰ πλοῖα, ὡς γνωρίζητε, εἶναι μία μηχανή. Ἡ μηχανὴ αὕτη εἶναι τὸ πλήρωμα. Τὸ πλήρωμα ἐπιβαίνει ἐπὶ τῶν ἀτμοπλοίων ἀναλόγως τῆς χωρητικότητος ἑκάστου ἐξ αὐτῶν. Εἶναι δὲ τὸ πλήρωμα οἱ ναῦται, οἱ θερμασταί, οἱ μηχανικοὶ καὶ δὲν δύναται κανεὶς νὰ λείψῃ ἐξ αὐτῶν, διότι εἶναι ὅπως τὸ ὡρολόγιον, τοῦ ὁποίου ἂν λείψῃ μία ρόδα δὲν ἐργάζεται κανὲν μέρος τῆς μηχανῆς του. Ἐπὶ Δικτατορίας ἐξεδόθη τὴν 22αν Φεβρουαρίου 1926 δικτατορικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον κατέστρεψε κυριολεκτικῶς τὴν μηχανὴν αὐτὴν ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ κανονικῶς. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἔγινε μία σύνθεσις προσωπικοῦ πληρωμάτων, ἡ ὁποία σύνθεσις λόγῳ τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Δικτατορίας ἔγινε ἀμελετήτως, ἔγινε χωρὶς καμμίαν ὑπομονήν, ἀλλὰ διὰ τῆς βίας ἐπεβλήθη καὶ τοσούτῳ ἐσπευσμένως καὶ δικτατορικῶς, ὥστε δὲν ἠδυνήθημεν παρ’ ὅλας τὰς διαμαρτυρίας καὶ τὰς ἐγγράφους καὶ τὰς προσωπικὰς καὶ παρ’ ὅλα τὰ ὑπομνήματα καὶ ἀναφοράς, δὲν ἠδυνήθημεν λέγω νὰ εἰσακουσθῶμεν ἀπὸ καμμίαν Ἀρχήν. Καὶ ἀπὸ τότε ἀρχίζει ἡ δέσμευσις, νὰ τὸ εἴπω, τῆς ἀτμοπλοϊκῆς κινήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀδύνατον νὰ συνεχισθῇ, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ ἀριθμὸς ὁ ὁποῖος ἐπιβαρύνει τὰ ἀτμόπλοια, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ διαβάθμισις ἡ ὁποία ἐγένετο εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ παρακωλύουν εἰς μέγιστον βαθμὸν τὴν κίνησιν τῶν ἀτμοπλοίων. Θὰ ἤθελα λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ καταργήσῃ, ὄχι νὰ τροποποιήσῃ, καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν σύνθεσιν, διότι μὴ λησμονῆτε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοὐτέστι τῆς μεγάλης δόξης, ὁπότε τὰ Ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια ἐβάδιζον ὅλα πρὸς βοήθειαν τοῦ πολέμου καὶ μετέφερον στρατιώτας καὶ μετέφερον πολεμικὸν ὑλικόν, δὲν ὑπῆρχε σύνθεσις καὶ οὔτε κανεὶς λιμενάρχης ἢ ὑπουργὸς ἐπεβλήθη εἰς τὰ ἀτμόπλοια αὐτὰ διὰ νὰ πάρουν περισσοτέρους ναύτας. Αὐτὰ τὰ ἴδια πλοῖα καὶ κατὰ τὸν Εὐρωπαϊκὸν πόλεμον ἔκαμον τὰ ταξείδια καὶ οὐδεὶς παρεπονέθη διὰ νὰ πάρουν περισσοτέρους ἢ ὀλιγωτέρους. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως καὶ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, ἂν εἶναι δυνατόν, καὶ αὔριον. Ἡ φωνή μου εἶναι φωνὴ ὅλου τοῦ ἐφοπλιστικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος σᾶς παρακαλεῖ δι’ ἐμοῦ νὰ μεριμνήσητε διὰ τὴν λύσιν ταύτην.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεωνίδας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§145Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μέριμναν τοῦ κ. προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ὑπομνήματος τῆς ἑνώσεως τῶν ἐφοπλιστῶν. Δὲν ἐπεκτείνω τὸν λόγον ἀναπτύσσων τὸ ζήτημα, διότι ἐν τῷ ὑπομνήματι εἶναι σαφεῖς ἐκτεθειμέναι αἱ ἀξιώσεις τῶν ἐφοπλιστῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως συστήσῃ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον καὶ μελετήσῃ τὸ ζήτημα.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μιαούλης.

§147Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Συνιστῶ θερμῶς κ. Πρόεδρε τὴν ἀναφοράν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετσάλης.

§149Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὸ ὑπόμνημα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακκαλῆς.

§151Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Εἰς τοὺς προλαλήσαντας ἀναφέρομαι κ. πρόεδρε.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαμούνης.

§153Ν. ΜΑΜΟΥΝΗΣ. Τὸ ἴδιον κ. πρόεδρε.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παχνός.

§155Α. ΠΑΧΝΟΣ. Ἐπίσης κ. πρόεδρε.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης.

§157Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Τὸ θαῦμα τῆς ἰδιωτικῆς δραστηριότητος, τὸ ὁποῖον καὶ συγχρόνως ἀποτελεῖ ἓν τῶν μεγαλυτέρων παραγόντων τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν οἰκονομίας, οἷα εἶναι ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία, εἶναι ἀληθῶς ὅτι παρωράθη τέλεον ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις καὶ δὲν ἀπέσπασε τὴν προσοχὴν αὐτὴν παρὰ ὅταν ἐπρόκειτο νὰ φορολογηθῇ καὶ νὰ γίνῃ συνέταιρος ἀλλὰ μόνον πρὸς διανομὴν τῶν κερδῶν της. Ἑπομένως τὸ ὑπόμνημα τῆς ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν εἶναι ἄξιον προσοχῆς καὶ μερίμνης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πάντοτε μὲν ἀλλ’ ἰδίᾳ τώρα καθ’ ὅσον ὄντως καὶ ἀναμφισβητήτως ἡ Ἑλληνικὴ ἐμπορικὴ ναυτιλία διέρχεται ἡμέρας κρίσεως. Εἶναι πολλὰ τὰ αἴτια εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλεται ἡ κρίσις αὕτη, ἀλλὰ πρὸ παντὸς καὶ βεβαίως ὁ διεθνὴς συναγωνισμὸς καὶ ἀνταγωνισμός, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ πρόσθετοι λόγοι, ὅπως εἶναι τὰ πρόσθετα ἐπασφάλιστρα τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιριῶν Λονδίνου καὶ Ἀμβέρσης, ὅπως εἶναι καὶ αἱ ὑπερβολικαὶ καὶ ἄκρως ἀσυμβίβαστοι ἀξιώσεις τῶν Ἑλληνικῶν, ἀτυχῶς πληρωμάτων. Ἄν ἑπομένως εἰς πᾶσαν ἐποχὴν ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία εἶχε τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐπικαλῆται καὶ ν’ ἀπολαύῃ τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀνακουφίζῃ ταύτην δι’ ἐλαφρύνσεως τῶν φορολογικῶν βαρῶν καὶ διαρρυθμίσεως διαφόρων σχέσεων, αἵτινες θίγουσι ζωτικὰ συμφέροντα τῆς ναυτιλίας, κατ’ ἐξοχήν, λέγω σήμερον ἐνδείκνυται ἡ τοιαύτη μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ ὑπόμνημα τῆς ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν. Ἄν ἐξαιρέσωμεν ἕν σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἡ ἕνωσις δὲν εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ, ἐννοῶ τὴν ἀξίωσιν, ὅπως ἐὰν τὸ πλήρωμα ἐλαττωθῇ κατ’ ἀριθμόν, εἴτε λόγῳ θανάτου, εἴτε λόγῳ λιποταξίας, δικαιοῦται ὁ πλοίαρχος νὰ ἐπιστρέψῃ μὲ ἐλλειπὲς πλήρωμα. Τοῦτο εἶναι παρακεκινδυνευμένον, ἂν ἐξαιρέσωμεν αὐτὸ τὸ σημεῖον καθ’ ὅλα τὰ ἄλλα σημεῖα εὑρίσκεται ἡ ἕνωσις ἐν πληρεστάτῳ δικαίῳ. Ἡ πρώτη ἀξίωσις εἶναι ἡ ἐλάφρυνσις τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας ἀπὸ τῶν βαρῶν τῶν φορολογιῶν, τὰ ὁποῖα βαρύνουν αὐτήν. Ἡ ἑλληνικὴ ναυτιλία ἐπιβαρύνεται μὲ φόρους ὑπερβολικοὺς καὶ μάλιστα ἐὰν παραβάλωμεν τὴν ναυτικὴν πολιτικὴν τῶν γειτονικῶν Κρατῶν, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἡ Ἰταλία, ἡ γείτων μας δύναμις π. χ. παρέχει ἐπιχορηγήσεις ἀνερχομένας εἰς 280.000.000 λιρεττῶν πρὸς τὴν ἐμπορικὴν Ἰταλικὴν ναυτιλίαν. Ἐπίσης δὲ παρέχει καὶ ἕτερα 70 ἑκατομμύρια λιρεττῶν εἰς ὅλους τοὺς ἐφοπλιστάς, οἱ ὁποῖοι ἀποφασίζουν νὰ ναυπηγήσουν πλοῖα εἰς Ἰταλικὰ ναυπηγεῖα. Οἱ Ἕλληνες ἐφοπλισταὶ ζητοῦν μόνον ἐλάφρυνσιν ἀπὸ τὰ διάφορα φορολογικὰ βάρη μὲ τὰ ὁποῖα βαρύνονται. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὰ προξενικὰ π.χ. τέλη εἶναι ὑπερβολικὰ καὶ ἀδικαιολόγητα. Εἶναι ἑπομένως δικαιολογημένη ἡ ἀξίωσις τῶν Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν, ὅπως τὸ μὲν ἐλαφρυνθοῦν τὰ φορολογικὰ τέλη, τὸ δὲ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὰ τέλη, τὰ ὁποῖα καταβάλλουν ἐφ’ ὅσον προσεγγίζουν εἰς λιμένας πρὸς ἀνθράκευσιν ἁπλῶς. Ἐπίσης ἡ ἀξίωσίς των ὅπως μειωθῇ ἡ εἰσφορά των πρὸς τὸ ναυτικὸν ἀπομαχικὸν ταμεῖον. Σήμερον βαρύνονται μὲ 80% οἱ ἐφοπλισταὶ καὶ 20% οἱ περιθαλψιοῦχοι, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν τὰ 20% αὐτὸ βαρύνει τοὺς ἐφοπλιστάς, διότι οὔτε αὐτὸ τὸ 20% καταβάλλουν τὰ πληρώματα Ἐπίσης ἡ παράκλησις τῶν ἐφοπλιστῶν ὅπως ἀπαλλαγοῦν τοῦ φόρου καθαρᾶς προσόδου διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν πληρωμάτων, διότι καὶ τὰ πληρώματα δὲν παραμένουν τὰ αὐτά, καὶ διότι εἶναι καὶ σκληροτράχηλα, εἰς τρόπον ὥστε ἀναγκάζονται οἱ ἐφοπλισταὶ νὰ πληρώνουν τὸν βαρὺν φόρον αὐτόν. Ἀνεξαρτήτως τῶν φορολογικῶν ἐλαφρύνσεων, τὰς ὁποίας ἀξιοῦν, ζητοῦν τὴν ρύθμισιν διαφόρων σχέσεων διοικητικῆς καθαρᾶς ἀπόψεως, αἱ ὁποῖαι εἶναι δίκαιαι καὶ δικαιολογημέναι, ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας. Ἡ σύνθεσις τῶν πληρωμάτων των γινομένη ἐπὶ τῇ βάσει δικτατορικοῦ διατάγματος, εἶναι ἐντελῶς ἄδικος, διότι καθώρισεν ἀφ’ ἑνὸς πολυτέλειαν πληρωμάτων, ἐξ ἄλλου δὲ ἔθεσεν ὡς γνώμονα τῆς συνθέσεως τῶν πληρωμάτων τὴν χωρητικότητα τῶν πλοίων. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ χωρητικότης δὲν καθιστᾷ δύο πλοῖα ἴσα πρὸς ἄλληλα. Συντρέχουν πλεῖστοι ἄλλοι ὅσοι συντελεσταί, οἱ ὁποῖοι καθιστοῦν τὰ πλοῖα διάφορα πρὸς ἄλληλα. Ἐπὶ παραδείγματι, ὁ χρόνος, ἡ ἡλικία, ἡ ναυπήγησις τοῦ πλοίου, ἡ εἰδικὴ κατασκευή, ἡ κατανάλωσις καυσίμου ὕλης καὶ ἄλλοι συντελεσταί, καθιστοῦν πλοῖα τῆς αὐτῆς χωρητικότητος διάφορα πρὸς ἄλληλα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου τ’ αὐτὰ πλοῖα, δὲν εἶναι προωρισμένα διὰ τοὺς πλόας, ἀλλ’ ἄλλα ἐκτελοῦν ὑπερποντίους, ἄλλα ὑπερωκεανίους. Βεβαίως εἰς τὰ ὑπερωκεάνια πλοῖα πρέπει νὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἡ ἀναλογία παρὰ εἰς τὰ ἐκτελοῦντα μεσογειακοὺς πλόας. Ἐπίσης τὰ αἰτήματα τῶν Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν, τὰ σχετικὰ μὲ τὰ πλοηγικὰ ζητήματα εἶναι δεδικαιολογημένα ἄκρως. Ζητοῦν τὰ πλοηγικὰ τέλη νὰ μειωθῶσιν, ν’ ἀπαλλαγῇ ὁ Πειραιεὺς τῶν πλοηγικῶν προσθέτων τελῶν. Ζητοῦν ἐπίσης νὰ εἶναι προαιρετικὴ ἡ πλοηγία. Ἐπὶ πλέον τὰ πλοηγικὰ τέλη, νὰ καθορίζωνται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς καθαρᾶς χωρητικότητος τῶν πλοίων. Ζητοῦν ἐπίσης νὰ γίνῃ ἐκκαθάρισις τῶν πλοηγῶν, ν’ ἀποβληθοῦν οἱ ἐσχατόγηροι, νὰ γίνεται δὲ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν πλοηγῶν, κατόπιν ἐξετάσεων, κατόπιν δοκιμῶν, ὥστε νὰ εἰσέρχωνται οἱ σχετικῶς μορφωμένοι καὶ πρὸ παντὸς οἱ γλωσσομαθεῖς, ὥστε νὰ δύνανται εὐχερῶς νὰ συνεννοοῦνται μὲ τοὺς πλοιάρχους καὶ τοὺς ναύτας τῶν ξένων ἀτμοπλοίων. Ἀλλὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει αἰτήματά των, τ’ ἀφορῶντα τὴν στέγην τοῦ ναύτου, ἡ ὁποία ὡς σήμερον λειτουργεῖ, εἶναι μᾶλλον ἑστία ὀκνηρίας, παρὰ ἑστία περιθάλψεως καὶ ἐξευρέσεως ἐργασίας τῶν Ἑλλήνων ναυτῶν. Καὶ τ’ ἀφορῶντα τὰ ναυτολογικὰ συμβόλαια, χρήζουν ρυθμίσεως, διότι ὄντως ἡ σχέσις μεταξὺ ἰδιοκτήτου καὶ ναύτου δὲν εἶναι ἁπλῆ σχέσις μισθώσεως ἐργασίας, ἀλλ’ εἶναι σχέσις ἐντελῶς ἰδιόρρυθμος, σχέσις ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ ἰδιαίτερον κανονισμόν, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχωνται προστριβαὶ μεταξὺ ναύτου καὶ ἰδιοκτήτου. Ἐπίσης ἡ κωδικοποίησις καὶ ἡ ἑνοποίησις τῶν ναυτικῶν νόμων καὶ ἡ παράκλησις, ὅπως ὑποδειχθῇ, ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, πρὸς τὰς λιμενικὰς καὶ προξενικὰς ἀρχάς, ἵνα ὑποδεικνύουσι πρὸς τοὺς πλοιάρχους καὶ ἐπιβολὴν πειθαρχικῶν ποινῶν εἰς τὰ πληρώματα, εἶναι ἀρκούντως σοβαρά. Συνεπῶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πάντα τὰ αἰτήματα τὰ περιλαμβανόμενα ἐν τῷ ὑπομνήματι, εἶναι ἄξια μεγάλης προσοχῆς, τοσοῦτον δὲ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἡ προστασία τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας, εἶναι προστασία αὐτῶν τούτων τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους, λαμβάνοντος μέρος εἰς τὰ κέρδη της, ἡ προστασία τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν καθόλου Ἐθνικὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν εὐμάρειαν.

§158Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐπιθυμῶ νὰ διαβεβαιώσω τοὺς προλαλήσαντας, ὅτι τὸ ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὸν κ, πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν καὶ θὰ ἤθελον μάλιστα νὰ σᾶς δώσω ἀμέσως μερικὰς ἐξηγήσεις. Ὡς πρὸς τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα βεβαίως δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος, καθ’ ὅσον μόνον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν εἶναι ἁρμόδιος νὰ λύσῃ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἔχετε ἐκθέσει εἰς τὸ ὑπόμνημα, ἀλλὰ θὰ μὲ εὕρητε συνήγορον ἐν μέρει, δι’ ὅσα ζητεῖτε ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν Λέγω ἐν μέρει, διότι εὑρίσκω, ὅτι ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα, δηλαδὴ τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῆς φορολογίας καθαρᾶς προσόδου, δὲν θὰ εἶναι βεβαίως δυνατὸν νὰ τοὺς ὑποστηρίξῃ κανεὶς ἀπολύτως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουν καθυστερήσεις...

§159Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Πρόκειται περὶ καθυστερουμένης φορολογίας τῶν πληρωμάτων, διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπεύθυνοι οἱ πλοιοκτῆται.

§160Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). ...Διότι εἶμαι σύμφωνος εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, καθ’ ὅσον εἶναι ἐκτὸς συζητήσεως ὅτι οἱ πλοιοκτῆται δὲν ἠδυνήθησαν νὰ εἰσπράξουν ἀπὸ τοῦ 1919 τὴν φορολογίαν αὐτήν. Σήμερον ζητεῖται ἀπ’ αὐτοὺς ἕν ποσόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχουν εἰσπράξει καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦν νὰ εἰσπράξουν. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι ἐν μέρει διὰ τὰ προξενικὰ τέλη. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον ὅταν πλοῖον, τὸ ὁποῖον μεταβαίνει εἰς λιμένα μόνον διὰ νὰ ἀνθρακεύσῃ, ἢ νὰ λάδῃ ὁδηγίας χωρὶς νὰ κάμῃ καμμίαν φόρτωσιν ἢ ἐκφόρτωσιν, νὰ τοῦ ἐπιβάλωμεν προξενικὰ τέλη. Νομίζω, ὅτι καὶ εἰς τοῦτο τὸ ζήτημα ἔχετε δίκαιον, ὅτι πρέπει νὰ μεταβληθῇ ὁ νόμος. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὅτι εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ τὸν ὁποῖον θέλω συνεννοηθῆ. Ὡς πρὸς τὴν εἰσφορὰν τοῦ πλοιοκτήτου, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ συμφωνήσω μαζί σας. Φρονῶ ὅτι εἶναι δικαία, ἡ εἰσφορὰ τῶν πλοιοκτητῶν. Εἰς ἓν σημεῖον συμφωνῶ ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιβαρυνθῶσιν οἱ πλοιοκτῆται καὶ μὲ τὸ μέρος τῆς εἰσφορᾶς τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ καταβάλῃ τὸ πλήρωμα καὶ τὸ ὁποῖον δὲν πληρώνει. Αὐτὸ βεβαίως πρέπει ἀπ’ εὐθείας νὰ εἰσπραχθῇ ἀπὸ τὰ πληρώματα. Ὡς πρὸς τὰ διοικητικὰ αἰτήματα, νομίζω ὅτι διὰ τὴν σύνθεσιν τῶν πληρωμάτων τῶν ἀτμοπλοίων, ἡ ἕνωσις ἔχει δίκαιον νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὸ διάταγμα τῆς δικτατορίας καὶ ἡ ὑπηρεσία εἶναι τῆς αὐτῆς γνώμης, ὅτι τὸ διάταγμα τοῦτο εἶναι ἀνεφάρμοστον. Τὸ διάταγμα τῆς δικτατορίας ὑπεβλήθη εἰς μίαν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς καταργήσεως αὐτοῦ, ν’ ἀφεθῶσι δὲ οἱ πλοιοκτῆται ἐντελῶς ἐλεύθεροι. Ἀλλ’ εἰς τὸ τελευταῖον τοῦτο, δὲν εἴμεθα σύμφωνοι καὶ ἔχομεν καταρτίσει νέαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία μελετᾷ τὸ ζήτημα. Θὰ ὑποβάλλω δὲ σχέδιον νόμου διὰ νὰ καταργήσω τὸ διάταγμα τῆς δικτατορίας, διαρρυθμίζω ὅμως τὸ ζήτημα διαφορετικά, ἔχοντας ὑπ’ ὄψει τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας ἐκάματε.

§161Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ. Κανὲν ναυτικὸν Κράτος δὲν ἔχει σύνθεσιν. Μόνον ἡμεῖς ἠθέλαμεν νὰ τὸ κάμωμεν.

§162Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νομίζω ὅτι, ὅπως ἔχει ρυθμισθῆ τὸ ζήτημα, δὲν ἔχει ρυθμισθῆ καλῶς. Νομίζω ἐν τούτοις, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἱκανοποιηθῇ καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Διὰ τὸ τελωνιακὸν σῶμα, συμφωνοῦμεν καὶ αὐτὰς τὰς ἡμέρας θὰ ὑποβάλλω ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ τροποποιήσῃ τὰς τυχούσας διατάξεις, συμφώνως μὲ τὰς ἐπιθυμίας σας. Εἰς ἓν σημεῖον δὲν συμφωνῶ καθόλου, δι’ ὅσα ἐλέχθησαν διὰ τὸν οἶκον τοῦ ναύτου καὶ θὰ σᾶς φέρω δύο παραδείγματα. Διὰ τοῦ οἴκου τοῦ ναύτου ἐκάμαμεν τὰ ἔξοδα τῶν ἐργατῶν ἐκείνων τῆς θαλάσσης οἱ ὁποῖοι δὲν εὑρίσκουν ἐργασίαν ἐδῶ καὶ τοὺς ὁποίους στέλλομεν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν διὰ νὰ εὕρωσιν ἐργασίαν. Δεύτερον πρὸ ὀλίγων μηνῶν, ὅτε ἐτέθη τὸ ζήτημα τῆς περιθάλψεως τῶν ἀσθενῶν τοῦ δαγκείου, διὰ τοῦ οἴκου τοῦ ναύτου, χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ καθόλου τὸ δημόσιον ταμεῖον, οὔτε οἱ πλοιοκτῆται καὶ ἠξεύρετε καλῶς ὅτι τὰ πληρώματα ἀξιοῦσιν ἀπὸ τοὺς πλοιοκτήτας νὰ τοὺς πληρώνουν τὰ ἔξοδα λόγῳ δαγκείου, ἐπληρώσαμεν αὐτὰ τὰ ἔξοδα μὲ τὰς εἰσπράξεις τοῦ Οἴκου τοῦ ναύτου. Φρονῶ, ἑπομένως, ὅτι τοῦτο τιμᾷ αὐτόν, ὅστις ἔχει προσφέρει ἀρκετὰς ὑπηρεσίας. Διὰ τὸ σύμφωνον τῆς ναυτολογίας, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, δὲν ἐπεκύρωσε τὰς ἀποφάσεις τῆς συνδιασκέψεως, ἀκριβῶς δὲ συμφωνῶ μαζί σας. Φρονῶ, ὅτι εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία, ὑπὸ τὰς ὑλικὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς σήμερον νὰ ἐπικυρώσωμεν τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς ὑποδείξεις αὐτῆς. Τώρα, διὰ τὰ πλοῖα, μᾶς ζητεῖτε νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τοὺς πλοιοκτήτας νὰ ἔχουν τὴν ἐλευθερίαν νὰ καταρτίζουν τὸ πλήρωμα τούτων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ὅταν δὲν εὑρίσκουν πληρώματα ἀλλαχοῦ. Ἐδῶ δὲν μπορῶ νὰ συμφωνήσω. Δύναμαι μόνον νὰ συμφωνήσω εἰς ἓν πρᾶγμα. Ὅταν δὲν εὑρίσκωσι πληρώματα, νὰ συμπληρώνωσι τὸ Ἑλληνικὸν πλήρωμα μὲ ξένους, διὰ νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ δυνηθῶσι κατόπιν ἐδῶ νὰ τὸ συμπληρώσουν μὲ Ἑλληνικὸν πλήρωμα. Διότι ἐὰν τοὺς ἐδίδετο τὸ δικαίωμα νὰ συμπληρωθῇ τὸ Ἑλληνικὸν πλήρωμα μὲ ξένους, ὑπὸ τὴν πρόφασιν ὅτι δὲν εὑρίσκουσι τοιοῦτον, εἰς τὸ τέλος, δὲν θὰ ἔχωσι παρὰ ξένα πληρώματα. Τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ κανείς. Πρέπει νὰ τυπωθῇ αὐτὸ τὸ ὑπόμνημα τῆς ναυτιλίας, διὰ νὰ τὸ μελετήσωμεν.

§163Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ τὸ ὑπόμνημα τῆς ναυτιλίας διὰ νὰ τὸ μελετήσωμεν.

§164Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἤθελα νὰ προσθέσω, κ. πρόεδρε ἐξ ἀφορμῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ νὰ τονίσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ σπουδαιότερον ἄτοπον, τὸ τονιζόμενον ἐν τῇ ἀναφορᾷ τῶν ἐφοπλιστῶν, παρήχθη ἀφ’ ἧς στιγμῆς, ἀφ’ οὗ χρόνου, ὑπήχθη τὸ ἐμπορικὸν ναυτικὸν καὶ πάλιν εἰς τὸ πολεμικόν. Ὁ κίνδυνος δηλαδὴ νὰ παράγωνται ἐνέργειαι ἐπιζήμιαι, διὰ τὸ ἐμπορικὸν ναυτικόν, δὲν θὰ ἐπιλείπῃ ποτέ, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ἄτοπον τὸ διορθωθὲν κατὰ τὸ 1918, ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐπαναχθὲν εἰς τὸ φῶς. Σήμερον ἡ Ἑλλὰς μόνον παρουσιάζει τὸ θέαμα νὰ ὑπαγάγῃ τὸ θαλάσσιον ἐμπόριον εἰς ὑπουργεῖον πολεμικόν. Τοῦτο τὸ σημεῖον θέλω νὰ τονίσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, θέλω νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§165Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν ἀναφορὰν τῶν ἐφοπλιστῶν δι’ ἧς γυρεύουν νὰ μείνῃ εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν.

§166Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν ἠξεύρουν τὶ θέλουν οἱ ἐφοπλισταί, κ. πρόεδρε.

§167Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Σακκαλῆς, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὅλα τὰ ναυτικὰ ζητήματα πρέπει νὰ στεγάζωνται εἰς μίαν καὶ μόνον στέγην. Εἶναι π. χ. ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία, εἶναι ἡ ἁλιεία, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἶναι οἱ λιμένες οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, εἶναι ὁ ἀσύρματος εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν καὶ πολλὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα πρὸς στιγμὴν μοῦ διαφεύγουν. Αὐτὸ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὅπως καλύψῃ ὅλα αὐτὰ εἰς μίαν στέγην καὶ μόνον.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης περὶ παραμεθορίων.

§169Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἡ ἐπερώτησις περὶ παραμεθορίων δὲν ὑπεβλήθη πρὸς ἔλεγχον ὡρισμένων πράξεων τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἀλλὰ προῆλθεν ἀπὸ τὸν πόθον καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν αἰσθανόμεθα νὰ προωθήσωμεν ζήτημα ἐκ τῆς λύσεως τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται κατὰ πολὺ ἡ ὠφέλεια τοῦ Ἑλληνικοῦ συνόλου. Τὸ πρῶτον ἐρώτημα τὸ ὁποῖον προβάλλεται εἰς τὸν μελετητὴν τοῦ προβλήματος τῶν παραμεθορίων, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ποία εἶναι γενικῶς ἡ μέριμνα, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὰ Κράτη ὅσον ἀφορᾷ τοὺς παραμεθορίους; Μία ἐπισκόπησις ἔστω καὶ πρόχειρος τῆς κειμένης νομοθεσίας τῶν Κρατῶν πείθει τὸν ἀπασχολούμενον μὲ τὴν μεθοριακὴν πολιτικὴν τῶν Κρατῶν, ὅτι ταῦτα πανταχοῦ καὶ πάντοτε ἐπέδειξαν ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον περὶ τῶν κατοίκων τῶν συνόρων καὶ περιέβαλον αὐτοὺς δι’ ἰδιαιτέρας μερίμνης. Τῆς τοιαύτης ἰδιαιτέρας Κρατικῆς εὐνοίας ὁ λόγος εἶναι ὅτι ὁ παραμεθόρειος πληθυσμὸς ἀποτελεῖ τὸ κάτοπτρον τοῦ πολιτισμοῦ τοῦ Κράτους εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει. Αὐτὸς δημιουργεῖ τὴν δυσμενῆ ἢ εὐμενῆ πρωταρχικὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν ἐπισκεπτόμενον διὰ πρώτην φορὰν μίαν χώραν.

§170Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ περιορίζεται εἰς τὴν εἴσοδον μόνον τῆς Γευγελῆς.

§171Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν φαντάζομαι, ὅτι ὑμεῖς οἱ γνωρίσαντες πλείστων λαῶν καὶ Ἐθνῶν ἄστεα, θὰ ἀρνηθῆτε τὴν προκατάληψιν ἡ ὁποία παρακολουθεῖ τὸν ἐπισκέπτην μιᾶς χώρας, ὅταν δυσμενὴς εἶναι ἡ πρώτη ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἀποκομίζει ἀπό τὰ σύνορα.

§172Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ περιορίζεται μόνον εἰς τὸν τόπον τῆς εἰσόδου. Ἄλλα εἶναι τὰ ἐπιχειρήματα τὰ σπουδαῖα.

§173Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἄς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὁλοκληρώσω τὰ ἐπιχειρήματά μου, καθ’ οἷον τρόπον νομίζω προσφορώτερον. Ἀπὸ τὸν παραμεθόριον πληθυσμόν, ἢ μᾶλλον ἀπὸ τὴν παγίωσιν τῆς παραμεθορίου, ἐξαρτᾶται κατὰ πολὺ ἡ ἐξασφάλισις, πρῶτον τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τῆς χώρας καὶ ἡ ἀπόδοσις ἐφαρμογῆς δασμολογικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία δύναται ἐπικινδύνως νὰ τρωθῇ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ σύνορα δὲν πυκνοκατοικοῦνται ἀπὸ πληθυσμὸν ἀντιλαμβανόμενον τὴν λεπτὴν αὐτοῦ ἀποστολὴν καὶ στερούμενον παλμοῦ ἐθνικῆς ψυχῆς. Ὅταν τὰ σύνορα δὲν φρουροῦνται ἀπὸ ἀνθρώπινον ὑλικὸν ἔχον συμφέρον περιφρουρήσεως τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἐκεῖ δι’ ἱδρῶτος κτωμένης μικρᾶς αὐτοῦ περιουσίας, τὰ σύνορα μεταβάλλονται εἰς ἑστίας λαθρεμπορίου καὶ παρέχουσι πρόσφορον ἔδαφος δημιουργίας προστριβῶν μετὰ τῶν ὁμόρων Κρατῶν.

§174Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ λαθρεμπόριον διενεργεῖται πάντοτε δι’ ἀνθρωπίνων χειρῶν.

§175Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μάλιστα. Διευκολύνεται ὅμως τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ σύνορα, κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, εἶναι κενὰ πληθυσμοῦ. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς ἀνάπτυξιν τῶν διατάξεων τῆς ξένης νομοθεσίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μέριμναν ὑπὲρ τοῦ παραμεθορίου πληθυσμοῦ. Θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν τῶν παραμεθορίων τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Ἑλληνικὴ παραμεθόριος, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὅταν λέγω παραμεθόριον δὲν ἐννοῶ τὴν νοητὴν γραμμὴν ἀπὸ Ἀλβανίας μέχρις Ἕβρου ἀλλὰ τὴν ὁρισθεῖσαν διὰ νόμου ὑπὸ τοῦ ἐπιτελείου τῆς Ἑλλάδος, ἀπετέλεσεν ἀνέκαθεν τὴν «Ἀχίλλειον πτέρναν» τῆς ἀκωλύτου Ἐθνικῆς σταδιοδρομίας μας πολλάκις δὲ μᾶς ἠνάγκασεν καὶ μέχρι τῆς τελευταίας ἀκόμη περιόδου νὰ ἐγγραφῶμεν δι’ ἐπεισόδια λαβόντα ἐκεῖ χώραν, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ τὰς ἀποφάσεις τῆς τελευταίας ν’ ἀκριβοπληρώσωμεν μὲ χρήματα τοῦ φορολογουμένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ τὸ πρῶτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον τίθεται πρὸ ἡμῶν ἐν τῇ ἀναπτύξει τοῦ ζητήματος τῶν παραμεθορίων εἶναι τὸ ἑξῆς: Ποία ἦτο ἡ Ἐθνολογικὴ σύνθεσις τῶν συνόρων ἀπὸ τοῦ 1912 μέχρι τοῦ 1922 καὶ ποία μετὰ τὴν Ἐθνικὴν καταστροφήν. Εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς ἔχω Ἐθνολογικοὺς πίνακας ἐπὶ τοῦ προκειμένου, γνωστοὺς εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον καὶ ὑποβληθέντας ἁρμοδίως ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως προσφύγων πρὸς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν. Ἐὰν θὰ ἐξετάσωμεν τοὺς Ἐθνολογικοὺς αὐτοὺς πίνακας, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο βάσει τῶν στατιστικῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Προνοίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν μικτῶν ἐπιτροπῶν ἐπὶ τῆς ἀνταλλαγῆς καὶ τῆς μεταναστεύσεως τῶν πληθυσμῶν ἀφ’ ἑτέρου, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαπιστοῦμεν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι εἰς μὲν τήν περιφέρειαν Φλωρίνης, ἐνῷ κατὰ τὸ 1912 ἡ Ἐθνολογικὴ σύνθεσις ἦτο ἡ ἑξῆς, Ἕλληνες 32%, κατὰ τὸ 1926 ἔχομεν 61%, Καρατζόβα τὸ 1912 σχεδὸν μηδὲν τὸ 1926 69%. Γουμένιτσα τὸ 1912 36% τὸ 1926 79%, Κιλκὶς τὸ 1912 2% τὸ 1926 97%, Σιδηρόκαστρον τὸ 1912 19% τὸ 1926 84% καὶ Δράμα τὸ 1912 15% καὶ τὸ 1926 97%. Ἡ Ἐθνικὴ αὕτη τόνωσις προῆλθεν ἀπὸ τὸν ἐποικισμὸν τῶν συνόρων μετὰ τὴν Ἐθνικὴν καταστροφήν. Ἡ Ἐθνολογικὴ σύνθεσις τῶν συνόρων μετὰ τὴν ἀνταλλαγὴν εἶναι τοιαύτη, ὥστε σήμερον δύναται κανεὶς νὰ εἴπῃ, ὅτι εἰς τὰ Ἑλληνικὰ σύνορα ὄντως πέρα γιὰ πέρα πάλλει ἡ Ἑλληνικὴ ψυχή. Διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν προωθήσαμεν εἰς τὰ σύνορα σχεδὸν 20.000 οἰκογενειῶν. Οἱ μεταβάντες εἰς τὰ σύνορα ἀπετελοῦντο ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι προερχόμενοι ἀπὸ ὀρεινὰ μέρη, εἶχον κατ’ ἐπανάληψιν ἐργασθῆ ὑπὲρ τῆς συγκρατήσεως ἐλευθέρων συνειδήσεων. Ἐκεῖ δὲ ἐπάνω εἰς τὰ σύνορα ἐπρόκειτο νὰ συντελέσωσι, ὄχι μόνον εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς γεωργικῆς ἀποδόσεως, ἀλλὰ καὶ νὰ καταστήσωσι σεβαστὸν τὸν ἐθνικὸν πόθον τῆς εἰρηνικῆς ἐξελίξεως συνόρων καὶ πεδιάδος συνταρασσομένης συχνάκις ἀπὸ τὴν εἰσβολὴν ἀτάκτων στοιχείων. Δυστυχῶς ὅμως, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ ὁμολογηθῇ εἶναι ὅτι οἱ τοποθετηθέντες εἰς τὰ σύνορα δὲν ἐτοποθετήθησαν κατόπιν ἰδιαιτέρας ἐπιλογῆς. Εἰς τὸν πληθυσμὸν τῶν συνόρων εἶχον εἰσχωρήσῃ καὶ χῆρες καὶ ὀρφανά, τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνθέξουν εἰς τὰς σκληρὰς συνθήκας τῆς ἐκεῖ ζωῆς καὶ νὰ ἐξασφαλίσουν οἰκονομικὴν ἐπάρκειαν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι προκειμένου, περὶ τῶν συνόρων τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως διέθεσαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐφοδίων ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθῇ. Δυστυχῶς ὅμως τὰ χορηγηθέντα δὲν διετέθησαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἀποβῇ καρποφόρος ἡ δαπάνη αὕτη. Δὲν ἐγένετο μέχρι τῆς παρούσης στιγμῆς οὔτε ἐπιστημονικὴ καλλιέργεια, οὔτε ὀπωροκαλλιέργεια, οὔτε σηροτροφία, οὔτε κτηνοτροφία, οὔτε ἀμπελουργία κατὰ τρόπον τείνοντα εἰς δημιουργίαν νέας ἀγροτικῆς ζωῆς. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι ἐκ μέρους τῶν ἐποικιστῶν κατεβλήθη πᾶσα προσπάθεια, ὅτι ἐπεδείχθη ἐκ μέρους πολλῶν ἐξ αὐτῶν αὐτοθυσία ἀξιέπαινος, ἀλλὰ τὸ σύνολον τῶν ἐξοδευθέντων ἦτο δυσανάλογον πρὸς τὰς ἀπαιτουμένας δαπάνας. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχόντων ἀπολογισμῶν πληροφορούμεθα ὅτι μέχρι τῆς παρούσης στιγμῆς αἱ γενόμεναι δαπάναι ἀνέρχονται εἰς 210.000.000. Ἐὰν λοιπὸν ὑπολογίσωμεν ὅτι τὰ ἔξοδα ταῦτα ἐγένοντο διὰ τὴν ἀποκατάστασιν 20 χιλ. οἰκογενειῶν τὰ δαπανηθέντα δι’ ἐφόδια ἀνέρχονται κατὰ μέσον ὅρον εἰς 10 χιλ. δρχ. κατὰ οἰκογένειαν. Ἐὰν λοιπὸν αὐτὰ λέγουν οἱ ἀριθμοί, κύριοι συνάδελφοι, θὰ δυνηθῶμεν νὰ διαπιστώσωμεν τὸ σταθερὸν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀνθρώπων, ἐὰν θελήσωμεν τὰ κονδύλια ταῦτα νὰ παραβάλωμεν πρὸς ὅσα ἀλλαχοῦ ἐξοδεύονται πρὸς ἀποκατάστασιν ἐποίκων. Ἡ Βουλγαρία παραδείγματος χάριν δαπανᾷ 300 λίρας ἀγγλίας διὰ τὴν ἀποκατάστασιν μιᾶς ἀγροτικῆς οἰκογενείας, ἡ Βραζιλία 500 λίρας ἀγγλίας, ὁ δὲ ἐποικισμὸς εἰς Παλαιστίνην ἐξοδεύει 700 λίρας ἀγγλίας κατὰ οἰκογένειαν. Καὶ ἡ διαφορὰ αὕτη τῶν μέσων ἀποκαταστάσεως καθίσταται πλέον ἐμφανής, ὅταν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς Ἑλλάδα ἀποκαθιστῶμεν οἰκονομικὰ ἐρείπια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὁ πόλεμος ἀφῄρεσε καὶ αὐτὸ τὸ ψυχικὸν σθένος ἀντιμετωπίσεως τοῦ ἀγῶνος τῆς ζωῆς καὶ μόνον τὸ ἔνστικτον τῆς αὐτοσυντηρήσεως ὠθεῖ πρὸς δρᾶσιν.

§176Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Φαίνεται, ὅτι οἱ ἀριθμοί σας δὲν εἶναι ἀκριβεῖς· δὲν ἐξωδεύθησαν. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξωδεύθησαν 10.000 δρ. κατὰ οἰκογένειαν, ὥστε νὰ ἀφήσητε τοὺς ἀριθμοὺς καὶ νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ ζητήματος γενικῶς.

§177Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πολλοὶ συνοικισμοὶ ἐγκατεστάθησαν εἰς παλαιὰ Τουρκικὰ χωρία, ἑπομένως δι’ αὐτοὺς δὲν ὑπολογίζονται, οὔτε γαῖαι, οὔτε τὰ οἰκήματα.

§178Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ὑπολογισθοῦν καὶ αὐτά.

§179Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ὑπὸ τοῦ Κράτους κατεβλήθη κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς 30% ἐπὶ πλέον ἀπὸ ὅτι κατεβλήθη διὰ τοὺς ἄλλους ἀγροτικοὺς πληθυσμούς.

§180Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πολὺ καλά, ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι οὔτε αὐτὸ τὸ ποσὸν εἶναι ἐπαρκές.

§181Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀριθμούς, κ. πρόεδρε, τοὺς ἠρύσθην ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως προσφύγων ἀντιπροσωπεύουσι δὲ ὅπως ἐδήλωσα τὰ ἐφόδια τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τὸν κόσμον τοῦτον, ἀνεξαρτήτως τῆς ἀξίας τῶν οἰκημάτων τῶν παλαιῶν τῶν ἤδη εὑρισκομένων ὑπὸ τὴν κατοχὴν αὐτῶν καὶ τῆς ἀξίας τῆς γῆς. Ἀλλὰ πρὸς τὶ νὰ συνυπολογίσω ἀξίαν γῆς καὶ οἰκημάτων, ἐφόσον ἀμφότερα δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀξίαν ἄνευ τῆς παρουσίας τῶν προσφύγων παραμεθορίων. Παράδειγμα αὐτῶν ἔχομεν χωριὰ κενὰ καὶ ἐκτάσεις τῆς παραμεθορίου τῆς Θράκης ὅπου οὐδεὶς καὶ προσφερόμενα τὰ δέχεται.

§182Γ. ΜΟΔΗΣ. Ποῖοι εἶναι οἱ παραμεθόριοι αὐτοί; Τὶ λογαριασμὸν κάνετε;

§183Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἔχετε ὑπομονήν.

§184Γ. ΜΟΔΗΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ παραμεθόριοι;

§185ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καθορίσατε, κύριοι συνάδελφοι, ποῖοι μεθόριοι, διότι δυστυχῶς ἐπεκράτησεν ἡ ἀντίληψις, ὅτι εἶναι οἱ ἀπὸ τοῦ Κιλκὶς μέχρι τοῦ Νέστου.

§186Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὴν παραμεθόριον ζώνην, ὥρισεν αὐτὸ τοῦτο τὸ ἐπιτελεῖον ἐν τῇ μερίμνῃ του περὶ καθορισμοῦ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὴν προκάλυψιν, οἱ δὲ ἐκεῖ ἐγκατεστημένοι πρόσφυγες κυμαίνονται μεταξὺ 15 καὶ 20.000 οἰκογενειῶν.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις μὲ αὐτὸν τὸν τόνον, λυποῦμαι πολύ, ὅτι θὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν. Ὑπάρχει ὁ κανονισμὸς ὁ ὁποῖος δίδει τὰ μέσα τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως.

§188Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐὰν λοιπὸν προκειμένου περὶ τῶν παραμεθορίων ἐκτὸς τῆς γῆς καὶ τῆς στέγης ἐξωδεύθησαν 210 ἑκατομμύρια ὑπολείπονται κατὰ πολὺ τῶν δαπανηθέντων ὑπὸ ἄλλων χωρῶν πρὸς ἐποικισμὸν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἡ Βουλγαρία ἐπὶ παραδείγματι πρὸς ἐποικισμὸν εἰς ἐδάφη τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀνέκαθεν καλλιεργημένα, τὰ ὁποῖα ἦσαν διανεμημένα, ἑπομένως τὸ ζήτημα τῆς κτηματογραφήσεως δὲν ἐπέπρωτο νὰ παρεμποδίσῃ τὸ ἔργον, διέθεσε κατὰ οἰκογένειαν ἀγροτικὴν 300 λίρες. Εἰς τὴν Παλαιστίνην ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πινάκων στατιστικῆς ἐξωδεύθησαν 750 λίρας ἀγγλίας κατὰ ἀγροτικὴν οἰκογένειαν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἠρύσθημεν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως προσφύγων. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀνεπάρκεια τῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν εἰς τὴν μὴ παγίωσιν τοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ. Τὸ Κράτος ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἦτο ἕτοιμον ὅπως παγιώσῃ ὄντως τὸν παραμεθοριακὸν αὐτὸν πληθυσμόν, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἀπαιτουμένη συγκοινωνία, οὔτε ἡ στοιχειώδης ἀκόμη, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ μία σχετικὴ ἀξία τῶν γεωργικῶν προϊόντων τὰ ὁποῖα παράγονται εἰς τὰ σύνορα. Καὶ διὰ νὰ σᾶς δώσω ἕνα αἰσθητὸν παράδειγμα, προκειμένου περὶ τῆς ἐπιβαρύνσεως πλέον τῶν γεωργικῶν προϊόντων εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς δηλώσω ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν ἐκ μέρους αὐτόπτων μαρτύρων, ὅτι ἡ μεταφορὰ τοῦ καπνοῦ ἀπὸ Κλεισόβης εἰς Σιδηρόκαστρον—καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν, τῶν ἐκεῖθεν συναδέλφων—βαρύνει τὸ προϊόν κατ’ ὀκᾶν μὲ ἑπτὰ δραχμὰς. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν ἄλλων προϊόντων, διὰ νὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα ἔστω καὶ ἀμυδρὰν τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ζῇ, καλλιεργεῖ καὶ περιμένει ν’ ἀπολαύσῃ ὁ χωρικὸς εἰς τὰ σύνορα. Ταῦτα ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ διδακτήρια τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὰ σύνορα, πολλάκις μᾶς ἐδόθη εὐκαιρία ν’ ἀπασχολήσωμεν μὲ τὴν κατάστασιν αὐτῶν τὴν Κυβέρνησιν. Διδακτήρια ἡμιτελῆ ὀφειλόμενα καὶ αὐτὰ εἰς προσωπικὴν ἐργασίαν τῶν παραμεθορίων, χωρὶς νὰ δύνανται νὰ ἀνεγερθῶσι νέα λόγῳ ἐλλείψεως πιστώσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν τῶν σχολῶν τῶν συνόρων, τοῦτο δυστυχῶς, ὅπως ἄλλως τε συμβαίνει καὶ μὲ τὸ διοικητικὸν καὶ δικαστικὸν τοιοῦτον δὲν ἀνταποκρίνεται ἐκτὸς ἐξαιρέσεων πρὸς τὴν λεπτὴν αὐτοῦ ἀποστολήν. Εἰς τοὺς ὑπαλλήλους βεβαίως αὐτοὺς θέλομεν νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀντίληψις, ὅτι ἐκεῖ ἐπάνω πρόκειται νὰ ἐκτίσουν θητείαν στρατιωτικήν, θητείαν ἐπιβαλλομένην ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν σύνολον. Θὰ ἔπρεπε ὅμως καὶ τὸ Κράτος, νὰ παράσχῃ εἰς αὐτοὺς τουλάχιστον τὰ μέσα, ὅπως εὐκολώτερον ἀνταποκριθοῦν πρὸς τὴν ἐπιταγὴν τῆς Ἑλληνικῆς πολιτείας.

§189Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀπευθύνετε ἐπερώτησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι παρημέλησεν νὰ κάμῃ ὅλα αὐτά.

§190Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐδήλωσα, κύριε ὑπουργέ, ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, ὅτι ἡ παροῦσα ἐπερώτησις δὲν ἀφορᾷ εἰς ἔλεγχον, τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἀλλὰ εἰς ὑπόδειξιν τῶν μέσων τὰ ὁποῖα χρειάζονται πρὸς προώθησιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀπὸ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται ἡ ἀσφάλεια τῶν ἑλληνικῶν συνόρων. Αὐτὸς ἦτο ὁ πρόλογος τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Μετὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ, διότι ἄλλοι συνάδελφοι θὰ συμπληρώσουν τὰ κενά, εἰσέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς δικαιοσύνης. Κατ’ ἐπανάληψιν μᾶς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἐπισκεφθῶμεν τὰ σύνορα, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διεπιστώσαμεν εἶναι, ὅτι ἡ δικαιοσύνη δὲν εἶναι γνωστὴ εἰς τὰ σύνορα παρὰ ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Εἰρηνοδίκου μεταβαίνοντες ἐκεῖ διὰ τὴν λῆψιν προσωρινῶν μέτρων. Ἡ κατάστασις αὕτη μᾶς ἠνάγκασεν ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀπαγορεύσωμεν, ὄχι μόνον τὴν ἐκτέλεσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν λῆψιν προσωρινῶν μέτρων, ἐφ’ ὅσον ἡ ἰδιοκτησία παραμένει ἀκόμη ἀκαθόριστος, ὑστερεῖ δὲ ἡ καταμέτρησις καὶ ἡ διανομή. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διοίκησιν εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς γνωρίσω, ὅτι αὕτη εἰς τὰ σύνορα δὲν ἐκδηλοῦται παρὰ μόνον διὰ τοῦ χωροφύλακος, ὁ δὲ στρατὸς ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν προκάλυψιν, γίνεται γνωστὸς καὶ ἔρχεται εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν παραμεθόριον κόσμον διὰ τῆς ἐπιτάξεως καὶ τῶν ἐλαχίστων ζώων τὰ ὁποῖα ἔχουν διὰ τὰς ἀνάγκας των οἱ κάτοικοι. Πῶς πληρώνονται δὲν εἶναι γνωστόν, εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τὸν σκληρὸν λογιστικὸν νόμον. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὰ ζητήματα τῆς παραμεθορίου ὑγιεινῆς, διότι αἱ στατιστικαὶ τοῦ κ. Καρδαμάτη, τὰς ὁποίας ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, παρέχουν μίαν ζοφερὰν εἰκόνα, τῆς ἑλονοσίας ἀπὸ τὴν ὁποίαν πάσχουν οἱ παραμεθόριοι. Δὲν ἀναφέρω μίαν ἄλλην πληγήν, πληγὴν δυστυχῶς, ἡ ὁποία ἐκληροδοτήθη εἰς τοὺς παραμεθορίους ἐκ μέρους τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν δὲν λάβωμεν ἐγκαίρως μέτρα, εὐκόλως θὰ ἴδωμεν, ἐντὸς ὀλίγου, νὰ ἐκφυλίζηται ἡ νέα γενεὰ τῶν συνόρων. Ἡ πληγὴ αὕτη εἶναι ἡ σύφιλις.

§191Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἀπὸ τὸν κάμπον τὴν ἔφεραν.

§192Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω ἐπὶ τοῦ δευτέρου γεγονότος καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιζητῶ νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τώρα ἐὰν αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν συνόρων, ὁ παραμεθόριος ἔχει ἆρα γε εἰς τὴν διάθεσίν του εἰς τὴν πεδιάδα ὁρμητήρια ἀρκούντως πλέον παρασκευασμένα, ὥστε νὰ ἀποτελοῦν ἐν ἐνδεχομένῃ στιγμῇ ὄασιν ἀνακουφίσεως αὐτοῦ; Τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον τίθεται μᾶς ἀναγκάζει πλέον νὰ ἐξετάσωμεν ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῶν ὑποδιοικήσεων εἰς τὰς ὁποίας κατ’ ἀνάγκην πρόκειται νὰ καταφύγῃ ὁ παραμεθόριος διὰ ν’ ἀποκτήσῃ τὰ ἐφόδια τῆς ζωῆς καὶ ν’ ἀναπνεύσῃ. Ποία ἡ στοργὴ τοῦ Κράτους διὰ τὰ ὁρμητήρια ταῦτα μᾶς ἀποδεικνύει ἡ μελέτη ἀπὸ ἀπόψεως βαρῶν, καὶ κρατικῶν ἀγαθῶν εἰς μίαν τοιαύτην ὑποδιοίκησιν, οἵα ἡ τῆς Ξάνθης. Ἐξετάζων τὴν ὑποδιοίκησιν ταύτην ἀπὸ ἀπόψεως πλέον μέσης ἐτησίας φορολογικῆς ἀποδόσεως εἰς τὸ Κράτος, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαπιστῶ εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ ὑποδιοίκησις αὐτὴ ἡ ὁποία πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ὁρμητήριον τῶν παραμεθορίων, τὸ 1922–1923 ἐπλήρωσεν εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ Κράτους 16.414.000 δραχμάς, τὸ δὲ Κράτος ἐδαπάνησε δι’ ὅλας τὰς τοπικὰς ἀνάγκας 2.174.000 δραχμάς, τὸ 1923–24 ἐπληρώθησαν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον 40.000.000 ἐδόθησαν δὲ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους διὰ τὰς τοπικὰς ἀνάγκας 3.226.000, τὸ 1925–26 ἐπληρώθησαν 75.000.000 τὰ δὲ ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐξοδευθέντα προκειμένου περὶ τῶν τοπικῶν ἀναγκῶν ἀνέρχονται εἰς 18.000.000, 1926–27 ἐπλήρωσεν εἰς τὸ Κράτος 95.195.000 δραχμάς, τὰ δὲ κρατικὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἀνέρχονται εἰς 8.000.000 δραχμῶν. Ποίαν λοιπὸν ἄνεσιν καὶ ποῖον κρατικὸν ἀγαθὸν ἔχει ὁ τόπος οὗτος, ὥστε νὰ τὸ μοιρασθῇ μὲ τοὺς παραμεθορίους, ὅταν καταφύγουν ἐκεῖ πρὸς μόρφωσιν ἢ ἀνακούφισιν.

§193ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τίνος λέγετε ταῦτα;

§194Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει στατιστικῆς ἡ ὁποία ἐξεπονήθη ἐκ μέρους τοῦ δήμου Ξάνθης καὶ ἡ ὁποία νομίζω......

§195Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Δὲν εἶναι παραμεθόριος ἡ Ξάνθη.

§196Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν σᾶς ὁμιλῶ περὶ παραμεθορίου. Σᾶς ὁμιλῶ περὶ ὁρμητηρίου ὑποδιοικήσεως τῶν μελλόντων νὰ ἐγκατασταθῶσιν εἰς τὰ σύνορα καὶ περὶ ὑποδιοικήσεως ἐντεῦθεν τῆς παραμεθορίου γραμμῆς εὑρισκομένης, ἥτις καὶ θὰ συγκρατήσῃ τοὺς εἰς τὰ σύνορα ζῶντας.

§197Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι καὶ παραμεθόριος καὶ παραθαλάσσιος.

§198Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν συνεννοούμεθα, κύριε Πρόεδρε.

§199Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι πλησιέστερον πρὸς τὴν θάλασσαν παρὰ πρὸς τὰ σύνορα.

§200Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἀπορῶ διὰ τὴν διακοπήν. Ὁμιλῶ περὶ ἐρείσματος τῆς παραμεθορίου ζώνης, ὅπου ἡ ἀκηδεία τοῦ Κράτους εἶναι ἐγκληματική. Καὶ ταῦτα μὲν ἀπὸ ἀπόψεως συνδρομῆς τοῦ Κράτους εἰς τὸ ζήτημα τῶν παραμεθορίων καὶ τῶν ἐντεῦθεν παραμεθορίων ὑποδιοικήσεων. Καὶ ἤδη μὴ ἐννοοῦντες νὰ ἐγκλεισθῶμεν εἰς μίαν ἐπίκρισιν στείραν καὶ ἀρνητικήν, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ὑπόδειξιν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν ἐπιβάλλεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως παραμεθορίων πληθυσμῶν. Ἐν τῇ ἀντιμετωπίσει τοῦ προβλήματος τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν κατὰ τὸ 1926–1927, εὑρέθημεν πρὸ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς Δικτατορικῆς περιόδου τὸ ὁποῖον ἵδρυε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διοίκησιν, τὸν ἐποικισμὸν ἐν γένει τῆς παραμεθορίου, ἵδρυε λέγω, τρεῖς ἐποπτείας τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν. Διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου, θὰ ἐφηρμόζετο πλήρης αὐτοδιοίκησις καὶ ἀποκέντρωσις εἰς τὰ σύνορα, ἡ ἐποπτεία τοῦ πληθυσμοῦ θὰ ἦτο οὐσιαστικὴ καὶ ὁ ἐποικισμὸς θὰ συνετελεῖτο κατὰ τρόπον ταχὺν καὶ ἀποτελεσματικόν. Δυστυχῶς τὸ νομοθετικὸν τοῦτο διάταγμα, δὲν ἐφηρμόσθη μέχρι σήμερον καίτοι παρῆλθεν ἔτος ἀπὸ τῆς συμπληρώσεως αὐτοῦ παρ’ ἡμῶν. Νομίζομεν λοιπόν, ὅτι προκειμένου περὶ διοικήσεως, δὲν ἠξεύρω ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῶν διατάξεων, τοῦ νομοθετικοῦ τούτου διατάγματος.

§201Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐτροποποιήθη καὶ ἐτροποποιήθη μάλιστα ἐπὶ τὸ πρακτικώτερον.

§202Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Διὰ τοῦ διατάγματος τούτου ἱδρύονται τρεῖς ἐποπτεῖαι, ἀπαρτιζόμεναι ἀπὸ ἀντιπρόσωπον τοῦ στρατοῦ, ἀντιπρόσωπον τῆς διοικήσεως τοῦ Ἐποικισμοῦ. Εἰς αὐτοὺς προσετίθετο καὶ εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Αἱ ἐπιτροπαὶ αὐταὶ αἱ παραμεθόριοι εἶχον ὡς σκοπὸν τὴν διὰ περιοδειῶν διαπίστωσιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου, τὴν ὑποβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ αὐτῶν εἰς τὴν δευτεροβάθμιον ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ἵδρευεν εἰς τὰς γενικὰς διοικήσεις. Διὰ τῆς δευτεροβαθμίου ἐπιτροπῆς ἐξησφαλίζετο πλέον ὁ ἔλεγχος τῶν προβλεπομένων ἐξόδων, ἡ κύρωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, βάσει τοῦ ὁποίου αἱ ἐποπτεῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ προβαίνουν εἰς τὰς ἀπαιτουμένας δαπάνας. Πίστωσις 50 ἑκατομμυρίων ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ προβλεπομένη ἐν τῷ νομοθετήματι θὰ ἤρχετο νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ προωρίζετο ὑπὸ τῆς Ε.Α.Π. διὰ τὸν Ἐποικισμὸν τῶν συνόρων. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ταχυτέρα ἐφαρμογὴ τοῦ νομοθετικοῦ τούτου διατάγματος συμπληρουμένου καταλλήλως. Ἐφαρμογή, λοιπὸν πλήρους αὐτοδιοικήσεως καὶ ἀποκεντρώσεως, θὰ μᾶς ἐξασφαλίσῃ πραγματικὰ σύνορα, διότι εἶναι αὐταπόδεικτον, ὅτι τὰ σύνορα δὲν δύνανται νὰ κυβερνηθοῦν μὲ τὸ διοικητικὸν σύστημα μὲ τὸ ὁποῖον κυβερνῶνται αἱ Ἀθῆναι καὶ ὁ Πειραιεύς. Καὶ ταῦτα μὲν ἀπὸ ἀπόψεως διοικήσεως. Ἡμεῖς ἀναμένομεν πρὸς τούτοις τὴν ταχυτέραν σύστασιν τῶν κινητῶν Εἰρηνοδικείων καὶ τῶν μονομελῶν δικαστηρίων, διὰ νὰ ἴδωμεν ἔστω καὶ στοιχειώδη ἀπονομὴν δικαιοσύνης εἰς τὰ σύνορα. Τὸ τρίτον ζήτημα εἰς τὸ ὁποῖον ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς παραμεθορίους πληθυσμούς, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως. Εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν νομίζω, ὅτι ὀφείλει νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρα προσοχή, διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ παραμεθόριος δὲν ἔχει τὰ ἀπαιτούμενα σχολικὰ κτίρια, δὲν ἔχει τὸ ἀπαιτούμενον ἀνθρώπινον ὑλικὸν ἀπὸ ἀπόψεως διδασκάλων, εὐκόλως ἀπογοητεύεται, διότι δυστυχῶς δι’ ἡμᾶς ἓν βλέμμα αὐτοῦ πρὸς τὰ σχολικὰ κτίρια τοῦ ὁμόρου κράτους, παρέχει εἰς αὐτὸν τὴν εἰκόνα τῆς ὑποδεεστέρας θέσεως εἰς ἣν ἀπὸ ἀπόψεως πνευματικῆς εὑρίσκεται κατοικῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὴ δὲ ἡ σύγκρισις τῆς θέσεως τοῦ εὑρισκομένου εἰς τὴν ἑλληνικὴν παραμεθόριον ἀφ’ ἑνὸς μὲν τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὴν βουλγαρικὴν τοιαύτην, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ εἶναι δυνατὸν νὰ γεννήσῃ τὴν ἀπογοήτευσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ διδακτικὸν προσωπικόν, νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν ἀποστολὴν τῶν καλυτέρων τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξασφαλισθοῦν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἰδιαίτερα προνόμια εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ. Νομίζω ὅτι ἡ ἀναβίωσις μόνον τοῦ σχετικοῦ διατάγματος τῆς 26)8)1925 διὰ τοῦ ὁποίου λογίζεται διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν διδασκάλων ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὴν παραμεθόριον προσηυξημένος κατὰ τὸ ἥμισυ, ἀρκεῖ ὅπως μᾶς ἐξασφαλίσῃ πραγματικὰ ἓν διδακτικὸν προσωπικὸν τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἀντάξιον τῆς ἀποστολῆς του. Καὶ ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκπαίδευσιν. Εἰσέρχομαι τώρα εἰς τὸ στρατιωτικὸν σύστημα τὸ ἤδη ὑπάρχον. Δὲν προτίθεμαι, κύριοι συνάδελφοι, ἐν τῇ ἀναπτύξει τοῦ στρατιωτικοῦ συστήματος τῆς προκαλύψεως, νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, ἄλλως τε ἐπὶ στρατιωτικῶν ζητημάτων δυστυχῶς εἶμαι σχεδὸν βέβηλος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ δηλώσω εἶναι, ὅτι ἐν τῇ ἐξετάσει τῶν ἄλλων συστημάτων τῶν στρατιωτικῶν τῶν ὁμόρων κρατῶν, διαπιστώνω συστήματα ὅλως διόλου διάφορα τῶν ἰδικῶν μας. Ἡ Σερβία σήμερον προκειμένου περὶ συνόρων ἐκτὸς τοῦ στρατοῦ τὸν ὁποῖον κατ’ ἐπιλογὴν ἀποστέλλει εἰς τὰ σύνορα ἐποικίζει ἐκεῖ πληθυσμὸν τὸν ὁποῖον μεταφέρει ἀπὸ τὰ διαμερίσματα, ὅπου ἀνθεῖ ὁ ἐθνικὸς φανατισμὸς καὶ ἀφοῦ ἀποζημιώνη τοὺς μετακινουμένους πληθυσμοὺς εἰς τὸ ἀκέραιον διὰ τὴν ἐγκαταλειπομένην ἐκ μέρους αὐτῶν ἀκίνητον περιουσίαν, μεταφέρει αὐτοὺς εἰς τὰ σύνορα, ὅπου καὶ τοὺς ἐφοδιάζει πλήρως. Προκειμένου περὶ Βουλγαρίας γνωρίζετε, ὅτι οἱ μὲν στρατιῶται ἀποτελοῦνται ἀπὸ ἐθελοντικὰ σώματα, ἐφόσον εἰς τὴν Βουλγαρίαν δὲν ὑπάρχει ὑποχρεωτικὴ θητεία, ἀλλὰ ἡ ἐφεδρεία τῶν συνόρων ἀποτελεῖται ἀπὸ πληθυσμοὺς ἐγκατασταθέντας εἰς τὰ σύνορα καὶ ἀνταλλαγέντας βάσει τῆς συνθήκης τοῦ Νεϊγὺ ἐκ Μακεδονίας καὶ Θράκης. Τούτους γνωρίζομεν καλῶς ἀπὸ τὰς εἰσβολὰς ποῦ κάμνουν εἰς τὸ ἑλληνικὸν ἔδαφος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Τουρκίαν ἀπὸ ὅσα τοὐλάχιστον ἔχομεν διαβάσει, γνωρίζομεν ὅτι οἱ μεταβαίνοντες εἰς τὰ σύνορα ἔχουν ἰδιαίτερα προνόμια, ὁ δὲ στρατιώτης Τοῦρκος νομίζει ἰδιαιτέραν τιμωρίαν τὴν στιγμὴν ποῦ θὰ τὸν παραλάβουν ἀπὸ τὰ σύνορα διὰ νὰ τὸν μεταφέρουν εἰς τὴν πεδιάδα. Ποῖον τὸ στρατιωτικὸν σύστημα τῶν συνόρων μας; Ἔχομεν 12.000 στρατὸν σήμερα εἰς τὰ σύνορα τοῦ ὁποίου τὴν ἐφεδρείαν ἀποτελεῖ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στρατιωτικῶν κανονισμῶν τὸ τρίτον, δηλαδὴ 4.000 ἄνδρες ἀποτελοῦν τὰ ἐφεδρικά. Οἱ δὲ στρατιῶται τοὺς ὁποίους ἔχομεν εἰς τὰ σύνορα προέρχονται ἀπὸ τὴν Πελοπόννησον, τὰς νήσους καὶ ἄλλα μέρη. Νομίζω ὅτι ἐν τῇ ἀντιμετωπίσει τῆς συνοριακῆς πολιτικῆς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἶναι ὅπως οἱ κάτοικοι τῶν συνόρων κάμνουν τὴν στρατιωτικὴν θητείαν των εἰς τὰ σύνορα. Ἠμπορεῖ νὰ τὴν κάμνουν εἰς τὸ ἴδιον χωριὸ ἀπὸ τὸ ὁποῖον κατάγονται, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι εἶναι καὶ ἐποικοδομητικὸν καὶ ἀπὸ ἀνάγκης ἀσφαλείας καὶ ἀπὸ ἀνάγκης οἰκονομικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ στρατιῶται τῶν συνόρων ἐντέλλονται καὶ ὑπηρετοῦν εἰς τὰ σύνορα.

§203Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ τοὺς στέλλομεν; Μήπως εἰς τὴν παλαιὰ Ἑλλάδα;

§204Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὄχι, ἀλλὰ κάτω εἰς τὴν πεδιάδα.

§205Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μπορεῖ νὰ γίνουν ἐκεῖ ἐπάνω ἀσκήσεις.

§206Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ ἐκγυμνάσεως.

§207Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχουν στρατῶνες;

§208Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὄχι.

§209Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Χωρὶς στρατῶνες δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ ἐκπαίδευσις. Ὑπάρχουν νοσοκομεῖα; Εἶναι εὔκολον νὰ τὰ λέγῃ κανείς. Εἰς τὰ σύνορα πᾶνε ἄνδρες γυμνασμένοι, διότι πρέπει νὰ φυλάττουν, δὲν μπορεῖ νὰ τοὺς γυμνάζωμεν ἐκεῖ ἐπάνω καὶ συγχρόνως νὰ τοὺς βάλωμεν νὰ φυλάξουν τὰ σύνορα.

§210Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε· θὰ ἐδεχόμην τὰς παρατηρήσεις σας αὐτάς, ἐὰν ὑπεστήριζα ὅτι ἐκεῖ ἐπάνω θὰ ἐγίνετο ἡ ἐκπαίδευσις. Ὁμιλῶ περὶ ἐκπληρώσεως ὑπολοίπου στρατιωτικῆς θητείας μετὰ τὴν ἐκπαίδευσιν, μετὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ ἀπομακρύνωνται ἐκεῖθεν.

§211Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀπομακρύνονται.

§212Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος διὰ τὰ μέτρα, λέγεται καὶ περισσότερα νὰ ληφθοῦν, ἐπὶ τῶν οἰκούντων εἰς τὰ σύνορα, διότι φέρουν βάρη πολλὰ καὶ καθήκοντα πολλὰ καὶ συμφέρει τὸ Κράτος νὰ τοὺς ἐνισχύσῃ, ἀλλὰ δὲν εἶναι κατάλληλοι νὰ φυλάξουν τὰ σύνορα, διότι θὰ φεύγουν εὔκολα, ἅμα εἶναι κοντά τους τὸ χωριό τους.

§213Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρεπονέθητε διατὶ ἀπὸ τὴν Πελοπόννησον πᾶνε στρατιῶται νὰ φυλάξουν τὰ σύνορα καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι τοῦτο γίνεται κατ’ ἀνάγκην, διότι πᾶνε οἱ γυμνασμένοι διὰ νὰ συμπληρώσουν τὴν θητείαν των εἰς τὰ σύνορα Ἀνεγνωρίσατε ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτὸ ἅμα γυμνασθοῦν πᾶνε εἰς τὰ σύνορα καὶ ἅμα τελειώσουν πᾶνε στὰ σπίτια των.

§214Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐφ’ ὅσον πραγματικῶς αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ ἀνήκουν εἰς τὰ συντάγματα τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὴν προκάλυψιν εἰς τὸν πρῶτον κώδωνα τοῦ κινδύνου θά εἶναι ἕτοιμον.

§215Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ ἔκανα πολλὰ χρόνια ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτε καὶ ἡμεῖς οἱ Κρῆτες ἐν καιρῷ στρατεύσεως σπεύδομεν ἐκεῖ διὰ νὰ στρατευθῶμεν, ἀλλ’ ἀποστρατευόμεθα εὐκόλως, διότι εἴμεθα πλησίον.

§216Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ μᾶς εἴπῃ διὰ νὰ θέσωμεν τέρμα εἰς τὴν συζήτησιν.

§217Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δυστυχῶς, κ. συνάδελφε, δὲν κατενοήσατε περὶ τίνος ὁμιλῶ. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποῦ θὰ παγιωθῇ ὁ κόσμος αὐτὸς τῶν συνόρων δυνάμεθα νὰ ἐλπίζωμεν εἰς οἰκονομίαν σοβαρὰν δαπανῶν. Μὲ τὸν ἐποικισμὸν τῶν συνόρων ἀποκτῶμεν ἐφεδρείαν πληθυσμοῦ 20–30 χιλιάδας αἱ ὁποῖαι θὰ συντελέσουν εἰς μείωσιν τῆς στρατιωτικῆς ἐφεδρείας. Μὲ 64.000.000 εἶναι ἀδύνατον σχεδὸν νὰ συντηρήσωμεν τὸν ἤδη ὑπάρχοντα πληθυσμόν. Δὲν ἔθιξα αὐτὸ ζήτημα διότι εἶναι ζήτημα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§218Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Ἀποκαταστάσεως ἐπειδὴ ὅπως γνωρίζητε, τὸ τμῆμα τριμεροῦς δανείου, τὸ ὁποῖον εἶναι προωρισμένον διὰ τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἀποκαταστάσεως, δὲν ἐπραγματοποιήθη ἀκόμη, ἐδόθη ἀπέναντι ἕνα ποσὸν κἄτι ὀλιγώτερον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν καὶ ὑπολείπεται 1.500.000 καὶ πλέον 1.000.000 ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως εἶναι στενοχωρημένη οἰκονομικῶς, ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ τῆς δηλώσω, ὅτι σταματᾶτε τὰς ἐργασίας, διότι δὲν ἔχετε χρήματα, λοιπὸν σᾶς εἰδοποιῶ ὅτι τὸ Κράτος εἶναι εἰς θέσιν νὰ προκαταβάλῃ ἀπέναντι τοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον θὰ πραγματοποιηθῇ, ὅπως ἐλπίζω ταχέως, ὅλα τὰ ποσὰ διὰ νὰ μὴ καθυστερῆται εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἐποικιστικοῦ ἔργου καὶ διὰ νὰ μὴ ὑφιστάμεθα τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς ἐπιτροπῆς, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἀπόδοσιν ἀνάλογον. Μοὶ ἔστειλε προχθὲς μίαν αἴτησιν διὰ 13.000.000 τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν ἀμέσως, ἀλλὰ τοὺς ἐδήλωσα ὅτι μποροῦμεν νὰ τοὺς δώσωμεν καὶ 50 καὶ 100 καὶ 150.000.000.

§219Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει χρήματα, ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν εἶναι βεβαία περὶ τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ δανείου κρατεῖ τὰ χρήματα.

§220Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς τὰ κρατήσῃ αὐτὰ καὶ τῆς δίδομεν παρὰ πέρα.

§221Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἰδίᾳ ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ πόσον νομίζουν ἀπὸ ἀπόψεως φορολογικῆς δικαιοσύνης, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνακουφίσωμεν τὸν παραμεθόριον πληθυσμόν.

§222Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἤθελον νὰ μοῦ διασαφηνίζατε τὸ κονδύλιον τῶν 3.500.000 δραχμῶν.

§223Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. 3.500,000 δραχμῶν τὸ προϊόν τῆς φορολογίας τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ὅλης τῆς παραμεθορίου.

§224Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅλου τοῦ βάθους;

§225Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μάλιστα.

§226Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν πρόκειται περὶ τόσου μικροῦ ποσοῦ, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν λύσιν. Θὰ ἐγεννᾶτο μόνον τὸ ζήτημα διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ τὸ κάμωμεν, διότι εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν θὰ σᾶς πληροφορήσῃ ὁ κ. Μόδης ποῦ εἶναι ἁρμόδιος, ὅτι εἰς τὸ βάθος αὐτὸ οἱ πληθυσμοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπωφεληθῶσιν αὐτοῦ δὲν εἶναι οἱ προσφυγικοί. Λοιπὸν θὰ ἦτο ὀλίγον ἀνώμαλον αὐτό. Τὸ ποσὸν εἶναι τόσον ὅσον ἀναφέρετε. Εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ ὅπως εἰς τοὺς πρόσφυγας τοὺς ἐγκατεστημένους εἰς τὴν παραμεθόριον, αὐτὸς ὁ φόρος τῆς ἐγγείου χαρισθῇ. Ἀλλὰ θέλει μελέτην τὸ ζήτημα, νὰ δοῦμε πῶς θὰ τὸ κάνωμε, ὥστε νὰ μὴ λάβῃ πολὺ ἔκτασιν καὶ νὰ καθιερώσουμε μίαν ζώνην παραμεθορίων ἡ ὁποία νὰ θεωρηθῇ δικαία, πλὴν τῶν ἄλλων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ λάβωμεν διὰ νὰ διευκολύνωμεν τούς παραμεθορίους πληθυσμούς.

§227Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἕτερον μέσον διὰ τοῦ ὁποίου ἦτο δυνατὸν νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς παραμεθορίους πληθυσμούς, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν παραμεθορίων. Γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι τὸ ζήτημα μᾶς ἀπησχόλησε τώρα ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον, ὅτι τὸ ζήτημα ἀπὸ ἀπόψεως πλέον ἑρμηνείας τῶν κειμένων νόμων ὑπεβλήθη ὄντως εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξαν τὴν κατάστασιν τὴν γεωργικήν τῶν παραμεθορίων αὐτοὶ οὗτοι οἱ ὑπεύθυνοι διαχειρισταὶ τοῦ Ἐποικισμοῦ Μακεδονίας καὶ Θράκης. Ὁ κ. Καραμᾶνος καὶ ὁ κ. Δεμέστιχας μὲ τὰ σχετικὰ στοιχεῖα προσῆλθον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξαν, ὅτι ἡ ὑπάρχουσα ἀγροτικὴ ἐγκατάστασις εἶναι τόσον στοιχειώδης, ὥστε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπάρχοντος ψηφίσματος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀποζημίωσις αὐτῶν. Τὴν ἄποψιν δὲ αὐτὴν ἀπεδέχθη καὶ ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ ψηφίσματος τῆς 14ης Ἀπριλίου 1925 καὶ ἀπεφάσισεν, ὅπως οἱ παραμεθόριοι ἀποζημιωθοῦν καθ’ ὃν τρόπον ἀπεζημιώθησαν καὶ οἱ ἀστοί. Δὲν γνωρίζω, κύριε πρόεδρε, πῶς θὰ ὀνομάσητε αὐτὴν τὴν ἀποζημίωσιν, ἐὰν τὴν ὀνομάσητε ἀποζημίωσιν ἀστικὴν ἢ ἀποζημίωσιν παραμεθορίων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται, εἶναι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἄνθρωποι τῶν παραμεθορίων δὲν πᾶνε νὰ ἐξασφαλίσουν μόνον τὴν ἰδικήν των εὐημερίαν, ἀλλὰ πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσουν καὶ μίαν ἐθνικὴν ἀνάγκην, μία τοιαύτη προτίμησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου, δὲν φαντάζομαι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γεννήσῃ καὶ τὴν ἐλαχίστην ἀντίρρησιν. Ἄλλως τε ὑποθέτω, ὅτι καὶ τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν ἔχει προβλεφθῆ ἐν τῇ ὑπαρχούσῃ συμβάσει μεταξὺ Κράτους καὶ Ἐθνικῆς καὶ ἑπομένως τὸ ζήτημα δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἐὰν ὄντως προβαίνω εἰς τὴν παράκλησιν, ὅπως ἐπισπευσθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως αὐτῆς, πράττω τοῦτο, διότι νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν δυνάμεθα τὰ σχετικὰ κονδύλια τὰ ὁποῖα θὰ διαθέσωμεν διὰ τὸν ἐποικισμὸν νὰ τὰ συνενώσωμεν ὥστε νὰ μπορέσωμεν νὰ σχηματίσωμεν κεφάλαιον σημαντικὸν ἐφ’ οὗ νὰ στηρίξωμεν ἐφαρμογὴν ὁλοκληρωτικοῦ προγράμματος, τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα τμηματικῶς διατίθενται κατὰ μέγα μέρος εἶναι χαμένα. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως ἐπισπεύσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως διὰ νὰ μπορέσωμεν νὰ ἔχωμεν ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ ἐργασθῶμεν ἀποτελεσματικῶς.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§229Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα ζητήματα τὰ μεταπολεμικὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσουν τὴν χώραν ἡμῶν, ἦτο καὶ τὸ ζήτημα τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν, δηλαδὴ ἡ πύκνωσις τῆς μεθορίου γραμμῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν παραμεθόριον, ὅπως ἀντιμετωπίσῃ ἐν δεδομένῃ στιγμῇ τὸν ἐχθρὸν πλήρως ὁπλισμένη ἡ χώρα ἡμῶν. Τὸ πρόβλημα τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν κύριοι συνάδελφοι δὲν εἶναι σημερινὸν ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησεν τὰς Ἑλληνικὰς Κυβερνήσεις ἀπὸ τοῦ 1914 καὶ ἐντεῦθεν. Ἀπησχόλησε δὲ ζωηρότερον τὰς Ἑλληνικὰς Κυβερνήσεις κατὰ τὸ 1919 καὶ αὐτὸν τοῦτον τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Λέγω ὅτι προτοῦ ἐξετάσωμεν τὸ σημερινὸν μεθοριακὸν ζήτημα, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν ἱστορικῶς, διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον ἡ σημασία αὐτοῦ εἶναι μεγάλη καὶ κατὰ πόσον ἐπιβάλλεται ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπω νὰ μακρυγορήσωμεν καὶ ὀλίγον καὶ διὰ νὰ πεισθῶμεν ὅλοι μας, ὅτι καὶ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη εἶναι, ὅπως λάβωμεν ἀμέσως τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα. Ἐνθυμούμεθα ὅτι κατὰ τὸ 1919 οἱ νομάρχαι τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν ὁμήρων καὶ τὴν ἐξόντωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, εἶχον διαταχθῆ παρὰ τῆς τότε Κυβερνήσεως, ὅπως καταρτίσωσιν μελέτην καὶ ὑποδείξωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸν τρόπον τῆς πυκνώσεως τῆς παραμεθορίου ἀπὸ ἕνα ὁμοιογενῆ πληθυσμόν. Ἔσχον καὶ ἐγὼ τὴν τιμὴν τότε, μετὰ τοῦ τότε νομάρχου κ. Ἀνδρεάδου, νὰ συνεργασθῶ καὶ ὑποβάλω τὴν γνώμην μου, κατὰ τίνα τρόπον ἔπρεπε νὰ ἐποικισθῇ ἡ μεθόριος. Εἶπον ὅτι, ἀπὸ τὴν μελέτην ἡ ὁποία ἐγένετο προβλέπετο, ὅτι ἐχρειάζετο διὰ νὰ δημιουργηθῇ μία ὁμοιογενὴς Ἐθνικὴ πολιτικὴ διὰ νὰ δημιουργηθῇ μία Κρατικὴ πολιτικὴ ἐχρειάζετο λέγω περίπου, ὡς ἐλέγετο τότε ἀπὸ τοὺς εἰδικούς, ἕνα ποσὸν 50–60 ἑκατομμυρίων χρυσῶν δραχμῶν, δηλαδὴ 1.200.000.000 σημερινῶν δραχμῶν. Καὶ δὲν ἐπρόκειτο μόνον νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἀπὸ τὸν Πόντον ἀργότερα ἢ καὶ ὅσοι εἶχον ἔλθει ἀπὸ τὸ 1919 καὶ ἐντεῦθεν ἀλλὰ ἐγένετο καὶ σοβαρὰ σκέψις ὅπως ἀπὸ τὴν ὀρεινὴν περιφέρειαν τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, μετακινηθῇ ἕνας πληθυσμὸς σοβαρὸς εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἐδίδετο ποσὸν μέχρι 10 χιλιάδων δραχμῶν χρυσῶν, διὰ νὰ πυκνώσωμεν τὴν παραμεθόριον ἀπὸ ὁμοιογενῆ πληθυσμόν. Ἡ πολιτικὴ ἐκείνη τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ πολιτικὴ λέγω ἐκείνη ἐπέπρωτο νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτομάτως μετὰ μίαν τεραστίαν καταστροφήν. Τοῦτο δὲν ἦτο βεβαίως εὐτύχημα ἀλλὰ αὕτη ἔσωσε τὴν Μακεδονίαν. (Διαμαρτυρίαι).

§230Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διαμαρτύρομαι ἐντονώτατα δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε.

§231Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ μιᾶς ἀπόψεως κ. Πρόεδρε ἀπὸ ἀπόψεως Μακεδονικῆς ὑπῆρξε εὐτύχημα.

§232Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ οὐδεμιᾶς.

§233Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν θὰ ἐφαντάσθη κανείς, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπεν ὅτι ἦτο καλὴ ἡ καταστροφή, ἀλλὰ ἤθελεν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐκ τῆς καταστροφῆς αὐτῆς κατωρθώσαμεν ν’ ἀρυσθῶμεν καὶ μερικὰ ὠφελήματα.

§234Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν φρασεολογίαν δὲν εἶμαι ἐπιμήκης (θόρυβος) οὔτε ρήτωρ εἶμαι. Δὲν λέγω ὅτι ἦτο εὐτύχημα ἡ καταστροφή, ἡ καταστροφή μας.

§235ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ἔχετε μεγαλυτέραν ἐπιμέλειαν εἰς τὰς ἐκφράσεις.

§236Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ζήτημα ζωτικόν. Δὲν εἶπον ὅτι εὐτύχημα ἦτο ὅτι κατεστράφημεν, ἐπαναλαμβάνω δὲν εἶπον τοῦτο. Λέγω ὅτι ἡ Κυβερνητικὴ πολιτικὴ ἐκείνη, ἐφηρμόσθη μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων. Οἱ πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι ἀπεκατεστάθησαν εἰς τὴν παραμεθόριον εἶναι οἱ πρόσφυγες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν ἐπὶ μίαν δεκαετίαν συνεχῶς συντεταγμένα στρατεύματα Τουρκικά, ἐπολέμησαν τὰς ὀρδὰς ἀκόμη τοῦ Κεμάλ. Εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπησχόλησαν μυριάδας Τούρκων εἰς τὸν Πόντον καὶ δὲν ἐπέτρεπον εἰς αὐτοὺς νὰ κατέλθουν ὁμαδικῶς εἰς τὸ μέτωπον τῆς Σμύρνης. Εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συνεκράτησαν τὸν Ἐθνισμόν των, διωκόμενοι καὶ δολοφονούμενοι, συνεκράτησαν ἕνα πληθυσμὸν ὁλόκληρον, ὁ ὁποῖος μετεφύτευσε τὰ λείψανά του εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι οἱ λεοντόθυμοι πολεμισταί, εἶναι μία δρὰξ ἀνθρώπων, εἶναι οἱ ἀκρῖται τοῦ Πόντου, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν πάντοτε μὲ φανατισμὸν καὶ κατὰ τοὺς βυζαντινοὺς χρόνους ὑπὲρ τῆς Πατρίδος. Δι’ αὐτὰ τὰ ἐρείπια ἐρχόμεθα ἡμεῖς, νὰ παρακαλέσωμεν καὶ νὰ ἐπιμείνωμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ γενικώτερα μέτρα καὶ εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἔθεσε κατὰ τὸ 1919 πρόγραμμα τῆς πολιτικῆς του ὅπως δημιουργήσῃ τὴν Μακεδονίαν Ἑλληνικήν, εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι, πονῶν δι’ αὐτὸν τὸν κόσμον, θὰ συνεισφέρῃ καὶ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους πᾶν τὸ δυνατὸν ἐν ἀνάγκῃ καὶ εἰς βάρος ἄλλων γενικῶν ἀναγκῶν διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἔχωμεν τοὐλάχιστον τὴν κεφαλὴν τοῦ Κρατικοῦ κορμοῦ μας, τὴν παραμεθόριον, ἰσχυρὰν ὡς κατοικουμένην ἀπὸ ἕνα πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος τίποτε ἄλλο δὲν ζητεῖ, διὰ τὸν ὁποῖον τίποτε ἄλλο δὲν ζητοῦμεν, παρὰ νὰ τὸν ἀποκαταστήσωμεν πραγματικῶς ἀγροτικῶς. Λέγω ὅτι ὁ παραμεθόριος πληθυσμὸς ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα πληθυσμὸν ἀπολύτως φανατικόν, πληθυσμὸν ἀγαπῶντα τὴν πατρίδα του, πληθυσμὸν ὁ ὁποῖος ἐζήτησε μόνος ν’ ἀποκατασταθῇ ἐκεῖ κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἀποκαταστάσεως, λέγω ὅτι ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τοὺς φρουροὺς τῆς παραμεθορίου Ἑλλάδος, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐμπαίζηται καὶ νὰ λικνίζηται ἐπὶ μακρὸν μὲ ὑποσχέσεις ἐκ μέρους ὅλων τῶν Κυβερνήσεων. Διότι ἀπὸ τετραετίας ἔχομεν ἐπίσημα ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἐστάλησαν καὶ ἐλήφθησαν ἐκεῖ καὶ τὰ ὁποῖα ὑπόσχοντο πᾶσαν προστασίαν καὶ ἀπὸ τετραετίας ὁ κόσμος αὐτὸς ἐγκατελείφθη χωρὶς νὰ ληφθῇ κανένα μέτρον γενικὸν καὶ μόνιμον. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἡ ἱστορία μᾶς λέγει, ὅτι ἐπὶ τῶν βυζαντινῶν χρόνων οἱ πληθυσμοὶ οἱ ὁποῖοι ἐφύλασσον τὰ παραμεθόρια μέρη, ἐλάμβανον καὶ ἀξιώματα ὅταν ἐπανήρχοντο εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἐπὶ φραγκοκρατίας εἴχομεν τοὺς Σεβαλιὲ οἱ ὁποῖοι ἐμισθοδοτοῦντο ἐξαιρετικῶς καὶ ἐλάμβανον διαφόρους τίτλους. Ἡμεῖς διὰ τοὺς πληθυσμοὺς οἱ ὁποῖοι φυλάσσουν τὴν παραμεθόριον δὲν ζητοῦμεν οὔτε τίτλους νὰ τοὺς δώσωμεν οὔτε τίποτε, περισσότερον ἀπὸ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἔχουν οἱ ἀγρόται τοῦ ἐσωτερικοῦ, δηλονότι ζητοῦμεν μίαν ἀποκατάστασιν, μίαν ἀποκατάστασιν ἀνθρωπινήν, διὰ νὰ δυνηθοῦν συνδεόμενοι περισσότερον μὲ τὴν γῆν νὰ τὴν φυλάξουν μὲ πραγματικὴ καρδιὰ χωρὶς νὰ παραπονοῦνται, ὅτι ἐγκατελείφθησαν ἀπὸ τὴν πατρίδα τους, ἡ ὁποία τοὺς ἔταξεν ἐκεῖ ἐπάνω φρουρούς. Κύριοι συνάδελφοι καὶ ἐνῷ τὸ πρῶτον, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1925 ἡ νομαρχία Σερρῶν ἐγνώρισεν εἰς τὰς προσφυγικὰς ὀργανώσεις τοῦ νομοῦ Σερρῶν, ὅτι ὁ γενικὸς διοικητὴς ἔλαβε παρὰ τῆς Κυβερνήσεως 50 ἑκατομμύρια πρὸς συμπλήρωσιν τῶν μέτρων ὑπὲρ τῆς παραμεθορίου ἐγκαταστάσεως καὶ τῆς ἐνισχύσεως αὐτῆς καὶ ὅτι καθ’ ἃς εἶχεν πληροφορίας τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἀπεφάσισε νὰ διαθέσῃ 80 ἕως 100 ἑκατομμύρια διὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν, τὸ σχετικὸν ἔγγραφον φέρει ἡμερομηνίαν 5 Δεκεμβρίου 1925 καὶ ὑπογραφὴν «ὁ νομάρχης Πιστολάκης»....

§237Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ Κυβερνήσεως Παγκάλου. Ναὶ τότε ἀκριβῶς.

§238Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ... ἡ εἴδησις αὐτὴ δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ προκαλέσῃ χαρὰν εἰς ὅλους ἡμᾶς, ἀλλὰ ἐμείναμεν μὲ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ καὶ μὲ τὴν ἐκδήλωσιν τῆς χαρᾶς μας, χωρὶς νὰ εἴδωμεν οὐδὲ μίαν δραχμὴν καὶ τὰ ἑκατομμύρια παρέμειναν νεκρά, χωρὶς νὰ ἐνισχυθῇ ἡ παραμεθόριος. Βραδύτερον ἡ Κυβέρνησις, ἐνήργησε πιεζομένη ὑπὸ πολλῶν συλλαλητηρίων καὶ ὑποδείξεων εἰς αὐτήν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ὁ κόσμος αὐτὸς νὰ ἀναμένῃ χωρὶς νὰ καταστῇ παραγωγικός, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ἐπὶ ὁλόκληρον διετίαν νὰ δίδεται εἰς αὐτοὺς ζωοτροφία, ζωάρκεια—καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι χρεωμένοι περισσότερον ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους πρόσφυγας— καὶ ὅτι δὲν ἦτο δίκαιον νὰ τοὺς συντηρῶμεν δι’ ἄρτου καὶ μόνον, ἐφ’ ὅσον οἱ μαρτυρήσαντες αὐτοὶ ἄνθρωποι δὲν ἐζήτουν παρὰ μίαν ἀποκατάστασιν πραγματικήν, διὰ τοῦ ἐφοδιασμοῦ των διὰ δύο ἢ τριῶν ἀγελάδων, ὅπου ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ κτηνοτροφία μεγάλη ἢ διὰ τεσσαράκοντα ἕως πενῆντα μικρῶν ζῴων ὅπου ἦτο δυνατὴ ἡ κτηνοτροφία τῶν μικρῶν. Ἐζήτουν προσέτι μίαν διδαχὴν ἐκ μέρους τῶν ἐπιστημόνων, διὰ νὰ δυνηθῶσιν νὰ καλλιεργήσωσιν ἐπιστημονικῶς τὴν γῆν. Ἐζήτουν νὰ γίνωσιν μερικὰ ἀρδευτικὰ ἔργα, ὥστε νὰ ποτίσωσιν τὰς ἐκτάσεις αὐτῶν, διὰ νὰ ἀποδώσωσι, διότι αἱ ἐκτάσεις εἰς τὴν παραμεθόριον εἶναι ἄγονοι ὡς ὀρειναὶ καὶ ὁ κλῆρος των μικρός. Ἔκτοτε τὰ γεωργικὰ προγράμματα διανέμονται ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως ἀφειδῶς, χωρὶς πρακτικὴν ἐφαρμογήν. Ἡ ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως λέγει, ὅτι διέθεσεν ἑκατομμύρια, ἡμεῖς δὲν λέγομεν, ὅτι δὲν διέθεσεν, ἀλλ’ εἰς ἕνα πληθυσμὸν ἀπὸ εἴκοσιν χιλιάδας οἰκογενείας, ἐγὼ παραδέχομαι δέκα–πέντε χιλιάδας πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐντὸς τῆς ζώνης ἑπτὰ ἕως δέκα χιλιομέτρων, τὰ διατεθέντα δὲν ἐπαρκοῦν. Ἐὰν ἐγένετο ἐπαρκὴς ἐνίσχυσις διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τῆς παραμεθορίου ἀπεκαλύφθη ἐνώπιον ἡμῶν ἀπὸ τὸν συνάδελφον κ. Μπακάλμπασην, ἡ δὲ ἐνίσχυσις αὐτὴ ἦτο ἐνίσχυσις 10.000 δρχ. κατ’ οἰκογένειαν. Καὶ ἐρωτῶ ὑμᾶς εἶναι δυνατὸν μία ἀγροτικὴ οἰκογένεια, μία οἰκογένεια ἡ ὁποία ἀποκαθίσταται εἰς τὴν παραμεθόριον εἰς μίαν ἄγονον ἔκτασιν, εἶναι δυνατὸν μὲ 10.000 δρχ. σημερινὰς νὰ γίνῃ παραγωγική, νὰ γίνῃ δημιουργική, ἤτοι μὲ 5, 10 ἢ 20 πρόβατα; Διότι θὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ὅτι ἐγὼ ἔδωσα πρόβατα. Μάλιστα ἔδωσε πρόβατα ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ἀλλὰ τὰ πρόβατα αὐτὰ τὰ ἔφερε ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν 10ην ἡμέραν ἀφ’ ἧς τὰ παρέδωσεν εἰς τοὺς πρόσφυγας ἐψόφησαν.

§239Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς δώσω μίαν ἀκριβῆ πληροφορίαν. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἐδαπάνησεν 20.000.000 δραχμῶν, δηλ. αὐτὸ τὸ ποσὸν εἶναι κατακεχωρημένον εἰς τὰ βιβλία της, ἀλλὰ καὶ ἀρκετὰ ποσὰ ἀκόμη δὲν ἔχουν καταχωρηθῆ. Εἴκοσι ἑκατομμύρια ὁλόκληρα.

§240Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ· ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως σᾶς ἔφερε τὰ χρεωστικὰ τοῦ 1927. Μέσα εἰς αὐτὰς τὰς 10.000 δρχ. ὑπάρχει ἡ ζωοτροφία αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ μίαν διετίαν καὶ τὴν προκαλῶ νὰ τὸ δηλώσῃ, ἐπὶ μίαν διετίαν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ἔδωσε σιτάρι καὶ κριθάρι εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον διὰ νὰ ζήσῃ. Ἑπομένως αἱ 10.000 δρχ. δὲν ἦσαν ἀπολύτως παραγωγικαὶ ἀλλ’, ἐδίδοντο διὰ νὰ συντηρήσωμεν τὸν κόσμον αὐτόν, μέχρις ὅτου τὸν ἐφοδιάσωμεν ἱκανῶς ἀπὸ ἀπόψεως πραγματικῆς γεωργικῆς ἀποκαταστάσεως, δηλ. τὸν ἐφοδιάσωμεν μὲ τὴν κτηνοτροφίαν ἐπαρκῶς καὶ λάβωμεν παραπλεύρως καὶ τὰ ἄλλα μέτρα τὰ ἐπιστημονικά, τὰ γεωργικά. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ὅταν ἕκαστον γεωργὸν τῆς μεθορίου εἶχεν ἐφοδιάσει μὲ 10.000 δρχ. καὶ ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου αἱ 4.000 ἢ 5.000 δρχ. ἦσαν χρήματα ψωμιοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν δημοσίᾳ νὰ λέγῃ, ὅτι αἱ 10.000 αὐταὶ δρχ., ἦσαν ἀρκεταί. Ἐγὼ δὲν κατηγορῶ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως εἶναι ἕνας οἰκονομικὸς ὀργανισμός· αὐτὴ κάμει πολιτικὴν οἰκονομικήν, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν της, αὐτὴ περιμένει τὰ χρήματα αὐτὰ νὰ εἶναι ἀπολύτως παραγωγικά. Δὲν τὴν ἐνδιαφέρει πολὺ αὐτήν· τὴν ἐνδιαφέρει ἐν μέρει, δὲν τὴν ἐδιαφέρει ὅπως ἐνδιαφέρῃ ἡμᾶς τὸ Κράτος, ἡ μεθοριακὴ κατάστασις.

§241Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄδικος εἶσθε εἰς τὰς κρίσεις.

§242Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρῆτε, κ. πρόεδρε, τὴν ἐνδιαφέρει λέγω, ἀλλὰ δὲν τὴν ἐνδιαφέρει ὅπως ἐνδιαφέρει ὑμᾶς, κύριε πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφερόμεθα διὰ τοὺς πληθυσμοὺς αὐτούς. Μὲ ἄλλο μάτι θὰ τοὺς ἴδωμεν ἡμεῖς ὡς ἀνθρώπους φρουροὺς ἐκεῖ ἐπάνω. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας. Ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως διαθέτουσα τὰ χρήματά της, δὲν τὰ διαθέτει ὅπως ἔπρεπε. Ἠγόρασε βόδια τὰ ὁποῖα ἐψόφησαν εἰς 10 ἡμέρας, ἠγόρασε πρόβατα τὰ ὁποῖα—τὸ λέγω ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ τὴν προκαλῶ νὰ μὲ διαψεύσῃ—κατὰ 80% κατεστράφησαν. Ὅταν ἔχωμεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν ἐνώπιον ἡμῶν καὶ ἔχομεν τὸν κόσμον αὐτὸν νὰ περιμένῃ ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν μίαν ἐνίσχυσιν, δὲν δυνάμεθα ἐπὶ πλέον νὰ παρατείνωμεν τὴν κατάστασιν αὐτήν, διότι ἐφόσον ἔχει δημοσιευθῆ ἡ συντακτικὴ ἀπόφασις περὶ ἀποκαταστάσεως καὶ ἐποπτείας τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν, ἐφόσον αὕτη ἔχει ἐγκριθῆ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1927, ἡ δὲ Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ προέβη εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος, τότε μόνον ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεσχέθη εἰς τὸν τότε ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅτι θὰ καταβάλλῃ τὰ 50.000.000 διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς ἐποπτείας, δὲν ἐπιτρέπεται πλέον μετὰ ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα νὰ περιμένωμεν ἀενάως ἀδιαμαρτυρήτως τὴν ἐφαρμογήν των. Δυστυχῶς, παρὰ τὴν ἐπικύρωσιν τοῦ διατάγματος τούτου καὶ τὰ 50.000.000 δὲν κατεβλήθησαν μέχρι τοῦ μηνὸς Ἰουλίου 1928, ὁπότε ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν προσφυγικῶν ἔρχεται καὶ διὰ σημειώματος ἐπείγοντος καὶ αὐστηροῦ πρὸς τὸν τότε ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐζήτει τὴν ἄμεσον ἐνίσχυσιν τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν.....

§243Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀλλὰ καὶ τὸ Ν. Διάταγμα ἀφοῦ δὲν ἐνεκρίθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, σήμερον ἔχει ἀτονίσει.

§244Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσα Ν. Διατάγματα δὲν ἠκυρώθησαν ἀπὸ τὴν Βουλήν, θεωροῦνται κεκυρωμένα καὶ δυνάμει αὐτῶν ἐλήφθησαν διάφορα μέτρα καὶ λειτουργοῦν τόσοι ὀργανισμοί. Ἀλλ’ ἐκηρώθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἐφόσον ἐκυρώθη καθ’ ὑμᾶς θεωρεῖται ὅτι εἶναι ὑφιστάμενος νόμος καὶ ἑπομένως ἠδύνατο νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν, ὅταν λέγω, κατὰ Ἰούνιον ἐ. ἔ. ὅταν τὰ πράγματα εἶχον προχωρήσει καὶ ὁ παραμεθόριος πληθυσμὸς παρουσιάσθη δι’ ἐπιτροπῆς εἰς τὸν ἀξιότιμον πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν προσφυγικῶν, ἡ μὲν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν προσφυγικῶν ἀπέστειλε τότε εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἔγγραφον αὐστηροτάτου περιεχομένου καὶ ἐπεζήτει συμφώνως μὲ τὴν ὑπόσχεσιν νὰ διαθέσῃ τὰ 50.000.000, ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἀληθὲς αὐτό, εἶπε ὅτι ἐφόσον εἶναι οἱ παραμεθόριοι καὶ δὲν εἶναι φίλοι μου, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἐμένα, δὲν ἠμπορῶ νὰ δώσω χρήματα διότι ἐπιβλέπουσι τὴν μεθόριον γραμμήν.....

§245ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ἦτο αὐτός;

§246Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο ὁ ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων.

§247Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγητε τοιαῦτα πράγματα.

§248Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ταρασσέσθω ἡ καρδία ὑμῶν, κ. συνάδελφε, μὴ ἀγωνίζεσθε ὑπὲρ αὐτοῦ, ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ διὰ νὰ τὸν φορτώσω μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς εὐθύνας, διότι ἐκεῖνος εἶναι ὑπεύθυνος.

§249Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὅταν εἶναι ἐδῶ νὰ τὰ λέγητε.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε παρακαλῶ.

§251Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ μόνος του, ἐγὼ δὲν θὰ τὸν προεκάλουν. Εἶχε ὑποχρέωσιν εἰς ἓν τόσον σοβαρὸν ζήτημα ὡς τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν παραμεθορίων, ὡς ἀρχηγὸς κόμματος, νὰ ἦτο ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἴδῃ ὅτι καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀνταλλαξίμων ὁμολογιῶν καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν καὶ δι’ ἄλλα προσφυγικὰ ζητήματα λόγῳ τῆς γνωστῆς του νωχελείας καὶ ἀδιαφορίας, εἶναι ὑπεύθυνος καὶ σήμερον ἀγωνιζόμεθα, ἵνα ἀσφαλίσωμεν ὅσα μὲ κόπους καὶ μόχθους ἐκερδίσαμεν. Αὐτὸς καὶ μόνος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος.

§252Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τώρα θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ ἐγώ.

§253Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω λοιπόν, ὅτι τότε ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν προσφυγικῶν, δι’ ἑνὸς αὐστηροτάτου ἐγγράφου πρὸς τοὺς τότε κ. ὑπουργοὺς τῆς Γεωργίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, παρεκάλει ὅπως τεθῇ ἀμέσως εἰς ἐφαρμογὴν ἡ ἐποπτεία τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν διατιθεμένου τοῦ ποσοῦ τῶν 50.000.000 δραχμῶν καὶ τὸ αἴτιον αὐτὸ ἡ ἐγκατάλειψις δηλονότι τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν, ἡ ἐγκατάλειψις ὁλοκλήρου τῆς ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως, μιᾶς πραγματικῆς ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως ἐκ μέρους Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἡ ἐγκατάλειψις λέγω ὅλων τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων, ὡς τὸ ζήτημα τῆς στέγης, προὐκάλεσαν τότε τὴν δυσφορίαν τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου καὶ ὁ κόσμος αὐτὸς ἐζήτει μὲ κραυγὰς πραγματικῆς ὀδύνης, ὅπως καταλυθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη καὶ γίνωσι ἐκλογαί. Λέγω ὅτι τὰ ζητήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν ἐξέγερσιν τῶν προσφυγικῶν πληθυσμῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων πρωτίστην θέσιν ἐπέχει τὸ ζήτημα τῆς ταχείας ἐπουλώσεως τῶν πληγῶν τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν, εἶναι ζητήματα μεγίστης σημασίας, δὲν εἶναι ζητήματα δυνάμενα νὰ παραμείνωσι ἐπὶ πλέον ἐκκρεμῆ ἀκινδύνως, λέγω ἀκινδύνως ἀπὸ ἀπόψεως Ἐθνικῆς ἀπὸ ἀπόψεως Κρατικῆς. Αὐτὰ μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐποπτείαν τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων δέον νά ληφθοῦν σοβαρώτατα μέτρα διότι καὶ μικροὶ συνοικισμοὶ ἐξ 20 καὶ 25 κατοικιῶν, δὲν δύνανται νὰ ἀποκτήσουν σχολεῖα σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους νόμους θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποκτήσουν οἰκοτροφεῖα διότι 20 καὶ πλέον συνοικισμοὶ μόνον εἰς τὴν περιφέρειαν Σιδηροκάστρου—διότι μόνον περὶ αὐτῶν τῶν παραμεθορίων ἔχω πληροφορίας—20 καὶ πλέον συνοικισμοὶ λέγω, στεροῦνται σχολείων καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι μέσα εἰς τὰ ὑπόγεια καὶ ἐρείπια νὰ πηγαίνουν νὰ διδάσκωνται τὰ παιδιά των τὴν ἑλληνικήν. Εἶναι τόσον σοβαρὸν αὐτὸ τὸ ζήτημα, ὥστε δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κρατοῦμεν νὰ ἔχωμεν ἐπὶ πλέον τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς μακρὰν τῶν γραμμάτων τὰ ὁποῖα θὰ δώσουν εἰς τὴν νέαν γενεὰν τὴν πραγματικὴν συνείδησιν, τὴν πραγματικὴν Ἐθνικὴν συνείδησιν, τὴν ἀγάπην πρὸς τὴν Πατρίδα. Λέγω λοιπὸν μετὰ τὴν λησμοσύνην τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Ν. Διατάγματος, περὶ ἐποπτείας τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν, τίθεται ἕνα ἄλλο ζήτημα σοβαρώτατον, τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν, ὅσους ἐνεκαταστήσαμεν, ὅσους ἀτελῶς ἐνεκαταστήσαμεν. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐπήγασεν ὡς ἑξῆς. Ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, περιώδευσεν ὁλόκληρον τὴν μεθόριον, εἶδεν τὴν κατάστασιν αὐτῶν ἐθέσαμεν κάτω τοὺς ἀριθμοὺς καὶ ἐπείσθημεν ὅλοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδὲ μὲ 50.000.000, οὐδὲ μὲ 70.000.000 νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν ὅπως τὸ θέλῃ ἡ Ἐθνικὴ ἀξιοπρέπεια, ὅπως τὸ ἐπιβάλῃ μία πραγματικὴ ἀποκατάστασις τῶν πληθυσμῶν εἰς τὴν μεθόριον. Καὶ ἐλέχθη· ἐφόσον ἐφαρμόζεται τὸ 4 ἄρθρον τοῦ ψηφίσματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1925 καὶ ἐλάβομεν διαφόρους ἀποφάσεις περὶ τῶν ἀτελῶς ἐγκατεστημένων εἰς τὴν παραμεθόριον, ἐφόσον οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ κατὰ 90% εἶναι ἀνταλλάξιμοι, κατὰ τί δὲν θὰ ἦτο δίκαιον νὰ ἀποζημιωθοῦν καὶ αὐτοί, ὥστε νὰ ἠμπορέσωσι μόνοι των νὰ ἐπουλώσουν τὰς πληγάς των, δεδομένου ὅτι, μετὰ μίαν 10ετίαν ἢ 5ετίαν ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεώς των οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ ἀπέκτησαν ὡρισμένην συνείδησιν τὴν συνείδησιν τῆς παραμονῆς των εἰς τὴν παραμεθόριον καὶ διὰ νὰ ἐνισχύσωμεν αὐτὴν ἔτι περισσότερον, ἐπιβάλλεται νὰ ἀποζημιωθοῦν. Συνεζητήθη τὸ ζήτημα εἰς τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον τῆς ἀνταλλαγῆς. Τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον τῆς ἀνταλλαγῆς τὸ ὁποῖον ἀπεφάνθη ὅτι λόγῳ τῆς ἐθνικῆς ἀνάγκης καὶ διὰ τοὺς ἀγρότας τοὺς ἔχοντας ἀτελῆ ἐγκατάστασιν λέγω ὅτι, ἀπεφάσισεν τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον καὶ εἶπεν νὰ τοῦ παρασχεθοῦν ὡρισμέναι πληροφορίαι διὰ νὰ κρίνῃ, διότι προηγουμένως καὶ ἀπὸ τὸ 1926 εἶχε ἀποφασισθῆ ὡς ἀγροτικῆς ἐγκατεστημένης οἰκογενείας ἀτελῶς, δηλαδὴ τὰς ἐχούσας κλῆρον ¼ τοῦ βασικοῦ, νὰ χορηγηθῇ ἡ ἀποζημίωσις. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς ἀποζημιώσεως, εἶναι ἀνάγκη ἀπὸ κεφαλῆς νὰ ἀρχίσωμεν τὴν διόρθωσιν. Ἔλεγον ὅτι ἀπεφασίσθη νὰ λάβουν τὴν ἀποζημίωσιν, ὡς ἀτελῶς ἀγροτικῶς ἐγκατεστημένοι; ὡς ἐνθυμοῦμαι δὲ ἦλθον καὶ ἐγὼ μετ’ ἀντιπροσώπου εἰς τὸν νῦν πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν: «θὰ εἶχον ὅλην τὴν προθυμίαν, σᾶς ἀγαπῶ ἰδιαιτέρως, νὰ παράσχω τὴν συνδρομήν μου. Δυστυχῶς εἶμαι ἀρχηγὸς μειοψηφίας, ἀλλ’ ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μοῦ δώσῃ τὴν δύναμιν, τὸ ζήτημα αὐτὸ ὡς Ἐθνικὸν θὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας μερίμνης». Ἡμεῖς συνεννοήθημεν τότε.

§254Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ πάλιν ἀναγνωρίζω ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον. Ἐν τούτοις θὰ μελετηθῇ καὶ ἐν καιρῷ θὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ κατάλληλα μέτρα.

§255Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνας λόγος, μιὰ λέξις ἰδική σας δι’ ἡμᾶς ἀποτελεῖ συγκίνησιν, κ. πρόεδρε. Ἐπειδὴ γνωρίζω τὸ ἐνδιαφέρον σας ἐκ τοῦ παρελθόντος, καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἦλθεν ἐνώπιον ὑμῶν, θὰ παρακαλέσω χωρὶς νὰ εἴπω περισσότερα, νὰ προβῇ ἀμέσως τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ μητρώου τῆς παραμεθορίου. Δὲν εἶναι τὸ ζήτημα παρὰ 10–12 χιλιάδων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ ἀποζημιωθοῦν, ὡς ἔχει ἀποφασισθῆ ἄλλωστε. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου θὰ ἀποκατασταθοῦν πλήρως ἐνῷ διὰ τῆς ἐποπτείας δὲν θὰ δυνάμεθα νὰ διοχετεύσωμεν 200.000.000 ποῦ χρειάζονται διὰ τοὺς παραμεθορίους. Ἐφ’ ὅσον δὲ τὸ ζήτημα ἔχει ἤδη ἀποφασισθῆ, καὶ ἐφόσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διοχετεύσωμεν, τὸ τονίζω ἰδιαίτατα τοῦτο διὰ τῆς ἐποπτείας τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν ἕνα ποσὸν ἑκατομμυρίων ὁλόκληρον δι’ αὐτῆς, τοὐλάχιστον νὰ κάμωμεν τὰ σχολεῖα, τὰς ἐκκλησίας καὶ τοὺς δρόμους, ἀφοῦ τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς δώσῃ οὔτε ἀπὸ 50 πρόβατα οὔτε ἀπὸ ἀγελάδες τὰς ὁποίας ἔχουν ἀνάγκην. Τότε δυνάμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅταν ἀμέσως ἀποζημιωθῶσιν οὗτοι λύοντες οὕτω ζήτημα σοβαρώτατον χωρὶς τὸ δημόσιον νὰ ὑποστῇ σοβαρὰς δαπάνας. Ἂν ὑπάρχῃ δαπάνη, αὕτη ἀφορᾷ ἡμᾶς. Ἡμεῖς δὲ κατοικοῦντες κατὰ πλειοψηφίαν εἰς Μακεδονίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχώμεθα ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐθυσιάσθησαν καὶ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰ πάνδεινα, δὲν εἶναι λέγω δυνατὸν ἐξ ἀλληλεγγύης τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀνεπτυγμένην, νά τοὺς βλέπωμεν νὰ πεινῶσι αὐτοὶ διὰ νὰ εὐτυχῶμεν ἡμεῖς καὶ διατὶ τοὺς θέλομεν νὰ εἶναι ἄνθρωποι, νὰ ζῶσι διὰ νὰ πιστεύομεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι ἡ μεθόριος μὲ τὸν στρατόν, καὶ τὸν πληθυσμὸν αὐτόν, φυλάσσεται καλῶς καὶ δυνάμεθα νὰ ζῶμεν εἰρηνικῶς, ὅπως θέλωμεν νὰ ζῶμεν. Ἀπὸ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως ἢ μᾶλλον ἀπὸ ἐπιστημονικῆς γεωργικῆς ἀπόψεως, ἐὰν κύριοι βουλευταί, ἀντιμετωπίζαμεν τὸ ζήτημα, ἀπ’ ἀρχῆς ὅπως ἔπρεπεν, σήμερον θὰ εἴχωμεν πολλαπλασιασμὸν τῆς παραγωγῆς πολὺ μεγαλύτερον, διότι τὰ ἐδάφη εἰς τὴν παραμεθόριον ἂν καὶ εἶναι γόνιμα καὶ σήμερον ἐμφανίζονται ἄγονα, εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῶσιν γόνιμα διὰ τῆς ἐκτελέσεως μικρῶν ὑδραυλικῶν ἔργων. Δι’ ἑνὸς μικροῦ ἐξόδου 10–15 ἑκατομμυρίων εἶναι δυνατὸν ἐν τῷ νομῷ Σερρῶν νὰ ἀρδεύωνται 15–25 χιλιάδες στρέμματα, ἐκτάσεις δηλαδὴ αἱ ὁποῖαι ἅπαξ καταστᾶσαι γόνιμοι δύνανται νὰ πολλαπλασιάσωσι τὴν παραγωγήν. Ἐπίσης ν’ αὐξήσωμεν τὴν παραγωγὴν τῆς ἀμπελουργίας, ἀλλὰ καὶ νὰ δημιουργήσωμεν μίαν νέαν καλλιέργειαν, τὴν ροδοκαλλιέργειαν τὴν ὁποίαν ἐκμεταλλεύεται ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις, κερδίζουσα μέχρι 2 ἑκατομμυρίων λιρῶν χρυσῶν, καλλιέργειαν λέγω, ἡ ὁποία ἀνεπτύσσετο πάλαι ποτὲ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Ἀλλὰ οἱ γεωπόνοι ἐπιστήμονες περιωρίσθησαν εἰς τὸ νὰ μᾶς κάμωσι σπίτια, νὰ μᾶς ἐφοδιάζωσι μὲ βόδια χωρὶς νὰ κάθωνται εἰς τὰ χωριὰ καὶ νὰ διδάσκουν τὸν τρόπον τῆς καλλιεργείας. Δὲν τὸ λέγω διὰ τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, δὲν ἔχει αὐτὸς τὴν εὐθύνην, ἀλλὰ διὰ τοὺς γεωπόνους οἱ ὁποῖοι κάθηνται εἰς τὰ γραφεῖα, χωρὶς νὰ σκέπτωνται διὰ τὸν τρόπον τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας, ὥστε καὶ ὁ βίος νὰ καταστῇ εὐθυνότερος ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν. Ὅλα τὰ φορολογικὰ μέτρα, ὅλα αὐτὰ τὰ νομοθετικὰ μέτρα, δι’ ἐμὲ ἀποτελοῦν μέτρα ὄχι σωστικά, ἀλλ’ ἁπλῶς σωσίβια τὰ ὁποῖα μᾶς σώζουν ἀπὸ τὴν μεγάλην θαλασσοταραχήν. Ὅταν τὸ Κράτος δὲν θὰ στραφῇ ὁλοκληρωτικῶς εἰς τὴν αὔξησιν τῶν παραγωγικῶν μέσων καὶ μεθόδων καὶ δὲν θ’ ἀρχίσῃ τὴν διόρθωσιν τῶν κακῶν ἀπὸ κεφαλῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ, ἀλλὰ καὶ ὅσα ὑποσχόμεθα περὶ βελτιώσεως τῶν ὅρων τῆς ζωῆς, δύναμαι νὰ εἴπω, εἶναι ψεύδη, εἶναι κατὰ συνθήκην ἀλήθειαι. Ἔλεγον ὅτι οἱ γεωπόνοι τῆς Ἑλλάδος οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξέλθουν εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ διαδώσουν τὴν γεωργικὴν ἐπιστήμην, ἐλησμόνησαν τὴν ὕπαιθρον χώραν. Κύριοι συνάδελφοι. Δὲν θέλω νὰ θίξω τοὺς γεωπόνους. Ἐγὼ χωρὶς νὰ εἶμαι ἐπιστήμων γεωπόνος, εἶμαι ὑπὲρ τῶν γεωπόνων καὶ τοὺς ὑπεστήριξα ἐπανειλημμένως, διότι ἀποτελοῦν δι’ ἐμὲ τὴν πραγματικὴν ζωὴν τῆς χώρας μας, εἰς τὰ διάφορα συνέδρια. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἐφόσον δὲν θέλουσι νὰ ἐξέλθωσιν ἀπὸ τὰ γραφεῖα των καὶ νὰ ὁδηγήσωσιν τοὺς γεωργούς, πῶς πρέπει νὰ χειρίζωνται τὸ ἀλέτρι, δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ γεωπόνοι αὐτοὶ νὰ ἔχωσι τὴν συμπάθειαν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἀλήθεια παγκοίνως ἀνεγνωρισμένη. Τελειώνων τὸν λόγον μου κ. πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐσπλαχνίαν ὑπὲρ αὐτῶν, ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐσπλαχνίαν ἁπάντων ὑμῶν, ἐπικαλοῦμαι τὴν φιλανθρωπίαν ὑμῶν, ἐπικαλοῦμαι λέγω, τὴν προσοχὴν ὑμῶν πρὸς τὴν μεθόριον τῆς Μακεδονίας, διὰ νὰ ἀναγεννηθῇ ἕνας πληθυσμὸς ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ στηρίξητε τὰς ἐλπίδας τοῦ Ἔθνους, ὁ ὁποῖος ἀναμένει ἀπὸ ὑμᾶς τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν του καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ληφθέντων μέτρων, δηλαδὴ τὴν ἄμεσον λειτουργίαν τῆς ἐποπτείας καὶ τὴν καταβολὴν τῆς ἀποζημιώσεώς των διὰ τὴν δι’ ἰδίων μέσων ἀποκατάστασίν των.

§256Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς ἐπρότεινον νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, διὰ νὰ ψηφίσωμεν μερικὰ νομοσχέδια.

§257Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφόσον ἐπροτείνατε νὰ ψηφισθῶσι μερικὰ νομοσχέδια σᾶς λέγω, ὅτι ἐφόσον ὁ κανονισμὸς ἐπιτρέπει καὶ ἐφόσον τὰ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδια εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τυπικά....

§258Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Γίνεται τροποποίησις τοῦ κανονισμοῦ.

§259Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. .... εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγγράφωνται 20 νομοσχέδια.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὸν κανονισμὸν δέκα ἐγγράφονται, διὰ νὰ συζητηθῶσι καὶ εἴκοσι πρὸς προπαρασκευήν.

§261Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐξαιρουμένων τῶν πρὸς κύρωσιν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων.

§262Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Γίνεται τροποποίησις τοῦ κανονισμοῦ.

§263Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ ὁ κανονισμὸς καὶ τὸ Σύνταγμα ἐπιτρέπουν πλεῖστα νομοσχέδια, νὰ χαρακτηρίζωνται ὡς ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι δουλειὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§265Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ πλεῖστα εἶναι ὑπηρεσιακὰ καὶ δὲν ἔχουν οὐδεμίαν συζήτησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν διὰ νὰ μὴ καταναλίσκωμεν ἄλλην συνεδρίασιν, θὰ ἐπροτίμουν νὰ συνεχισθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις.

§266Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι 9 μ. μ. καὶ θὰ ἀργήσωμεν. Θὰ παρακαλέσω τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ ἐπισπεύσωσι τὰς ἐργασίας των ἰδίως δὲ τὸ νομοσχέδιον, περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τοῦ σίτου καὶ ἀραβοσίτου, νὰ τὸ φέρουν ταχέως, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν περιορισμὸν τοῦ φόρου τοῦ ἀραβοσίτου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπεῖγον.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως γενικεύεται καὶ θὰ συνεχισθῇ τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρου προστασίας τῶν σεισμοπαθῶν Κορινθίας».

§268Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀναβάλλεται.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἀπριλίου 25 Μαΐου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀκυρώσεως ἀπαιτήσεων κατὰ πολιτῶν ὡς συνεργῶν καὶ συναιτίων ἐπαναστάσεως κατὰ τοῦ πρὸ τοῦ 1920 Συνταγματικοῦ καθεστῶτος καὶ καταργήσεως τῶν ἐκ τούτων δικῶν κλπ.» οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 8 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. περὶ χορηγήσεως προνομιακῆς ἀδείας διὰ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν Σαλαμῖνος» οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως διεθνοῦς συμβάσεως μετὰ καταστατικοῦ καὶ πρωτοκόλλου ὑπογραφῆς περὶ διεθνοῦς καθεστῶτος τῶν σιδηροδρομικῶν γραμμῶν συναφθείσης ἐν Γενεύῃ τὴν 9ην Δεκεμβρίου 1923» οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν ἐργασιῶν κατασκευῆς ὑδραγωγείου Σούδας καὶ Καλεσσῶν Κρήτης» οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως διεθνῶν συμβάσεων ἀφορωσῶν τὴν μεταφορὰν διὰ σιδηροδρόμων ἐπιβατῶν ἀποσκευῶν καὶ ἐμπορευμάτων» οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 2ας Φεβρουαρίου 1926 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἐγκρίσεως δραχμῶν 1,400,000 διὰ τὴν ἀγορὰν πίνακος τοῦ Ἕλληνος ζωγράφου Θεοτοκοπούλου» οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πληρωμῆς τῷ οἴκῳ Wills-and. Sons-Limited δαπανῶν μελέτης τοῦ λιμένος Πειραιῶς» οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ παρακαλῶ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως πίνακος τεχνικοῦ προσωπικοῦ τοῦ τυπογραφείου χωροφυλακῆς» οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 11 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ διοικήσεως τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους Ν. Δ. τῆς 4ης Ἰουνίου 1923» οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν 4½ μ. μ. (ὥρᾳ 8 καὶ 40 μ. μ.