1928.11.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 16η

ΤΕΤΑΡΤΗ 14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία τῶν ἐργατῶν Ἐπισιτισμοῦ ὑποβάλλει ψήφισμα δι’ οὗ ζητεῖ τὴν μὴ τροποποίησιν τοῦ νόμου τοῦ θίγοντος τὴν ἑβδομαδιαίαν ἀνάπαυσιν τῶν ἐργατῶν κ.λ.π. —Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς καταθέτει αἴτησιν τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Βρύσεως ζητοῦντος τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος ταύτης ἐκ τοῦ ὑποβληθέντος πρὸ 4ετίας φόρου διὰ τὸν δάκον. —Οἱ ὑδατεργάται Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ἑταιρίας ὑδάτων μὴ προσλαβούσης ἀκόμη τοὺς ἀπεργήσαντας ἐργάτας. —Ὁ προϊστάμενος τῶν καπνεργατῶν Δράμας ὑποβάλλει ψήφισμα δι’ οὗ παρακαλεῖται ἡ Κυβέρνησις ὅπως ἐκπληρώσῃ τὰ ἐν αὐτῷ διαλαμβανόμενα αἰτήματα. —Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Βασιλικοῦ Κορινθίας διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου «περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ τῶν σεισμοπαθῶν». —Οἱ πρόεδροι τῶν Παμπροσφυγικῶν Ἑνώσεων Κάτω Ποροΐων καὶ Σερρῶν, διαμαρτύρονται διὰ τὴν βραδύτητα τῆς ἐνάρξεως τῶν ἀποζημιώσεων τοῦ παραμεθορίου πληθυσμοῦ. —Ἀνάπηροι τῆς πόλεως Κιλκὶς παρακαλοῦν ὅπως διατηρηθῇ τὸ μονοπώλιον τῆς λιανικῆς πωλήσεως σιγαρέττων. —Ὁ βουλευτὴς Λοκρίδος κ. Γ. Βασιλειάδης καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Καινουρίου Λοκρίδος διαμαρτυρομένων διὰ τὴν παράνομον καὶ σκανδαλώδη ἐλευθέραν ἀγορὰν τοῦ ἀπαλλοτριωθέντος ἀγροκτήματος Π. Κουτσοπούλου παρὰ προσώπων μὴ ἐχόντων σχέσιν μὲ τὴν γεωργίαν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μαρσέλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ Κάτω Κοκκινιᾶς Πειραιῶς ὑποδεικνυόντων δι’ αὐτῆς διάφορα μέτρα τῶν ὁποίων παρακαλοῦν τὴν ἀποδοχὴν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν. —Ὁ γεωργικὸς συνεταιρισμὸς Φαρσάλων παρακαλεῖ ὅπως ἀναθεωρηθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ συμβουλίου ἐποικισμοῦ περὶ ἀπαλλοτριώσεως 250 στρεμμάτων τῆς θέσεως Ἄνω Κάτω Καρνῶν καὶ Καραπλάς. —Ἐργολάβοι Θεσσαλονίκης παραπονοῦνται διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἀπέκλεισεν ἐκ τῶν ἔργων αὐτούς, ἐκτελέσαντες μὲ μεγαλυτέραν εὐσυνειδησίαν προηγούμενα ἔργα. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γρηγοράκης καταθέτει αἴτησιν τῶν ἐν Καλάμαις Λακώνων παρακαλούντων ὅπως ἀπαλλαγῇ τὸ βρώσιμον ἔλαιον τῶν ἐπαρχιῶν Οἰτύλου καὶ Γυθείου ἐκ τῆς δεκάτης ἢ μειωθῇ αὕτη. —Ἡ γενικὴ συνομοσπονδία τῶν ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος παρακαλεῖ ὅπως χορηγηθῇ ἀποζημίωσις εἰς μίαν μερίδα καπνεργατῶν σιγαροποιῶν Ἰωαννίνων ἀποκλεισθέντων ἐξ αὐτῆς. —Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις τῶν παθόντων παρὰ τοῦ στρατοῦ τῶν συμμάχων διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἐλάττωσιν τῆς ἀποζημιώσεώς των. —Οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν δήμων Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας διαμαρτύρονται, διότι προετιμήθη ὡς πρῶτον ἔργον ὁδοποιΐας ἡ ὁδὸς Ναυπάκτου–Ἰτέας. —Τὸ ἐμπορικὸν καὶ βιομηχανικὸν ἐπιμελητήριον Καβάλλας διαμαρτύρεται, διότι ἡ ὁδὸς Δράμας–Καβάλλας ὑπήχθη εἰς τὴν βʹ σειρὰν ἐκτελέσεως. —Οἱ πρόσφυγες τοῦ ἀστικοῦ συνοικισμοῦ Κυψέλης διὰ ψηφίσματος ὑποβάλλουν διάφορα αἰτήματα ὧν ζητοῦν τὴν ἀποδοχὴν καὶ ἐκτέλεσιν. —Ἡ Προσφυγικὴ Ἕνωσις Σερρῶν διαμαρτύρεται κατὰ τῆς μελετωμένης τροποποιήσεως τῆς συμβάσεως Ἐξηντάρη. —Ἡ ἕνωσις τραυματιῶν καὶ ἀναπήρων Ρεθύμνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ν. Δ. περὶ λιανικῆς πωλήσεως καπνῶν. —Οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες ζητοῦν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεώς των. —Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ συνεταιρισμοῦ Ἀκτίου καὶ Λευκάδος διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ζητουμένης ἐξώσεως τῶν ὠργωμένων καὶ ἐσπαρμένων ἀγρῶν τῶν προσφύγων τῶν ἀκτημόνων Λευκαδίων, καλλιεργητῶν. —Οἱ ἔφεδροι γηγενεῖς ἀκτήμονες Κατερίνης παρακαλοῦν ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τὸ ὑποβληθὲν ὑπόμνημά των. —Τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως ἐπιταχυνθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παροχῆς ἐνυποθήκων δανείων καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας. —Οἱ κτηνοτρόφοι Μαλεσίνης παρακαλοῦν ὅπως ἀπαλλαγοῦν ἐκ τῆς φορολογίας τῆς ἑταιρίας Κωπαΐδος. —Οἱ δημοδιδάσκαλοι Νεαπόλεως, Κομοτινῆς καὶ Σουφλίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἱδρύσεως σχολείων. —Ὁ Παμπροσφυγικὸς Σύλλογος Βερροίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν περικοπὴν τοῦ τόκου τῶν ὁμολογιῶν. —Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Ἄνω Διμηνίου Κορινθίας διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ τῶν σεισμοπαθῶν. —Ἡ Παμπροσφυγικὴ Ἕνωσις Σερρῶν παρακαλεῖ ὅπως γίνῃ τὸ ταχύτερον ἡ ἐκδίκασις καὶ ὁ συμψηφισμὸς τῶν ἀποζημιώσεών των διὰ τὰ χρέη των πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως. —Αἱ ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις Θεσσαλονίκης παρακαλοῦν ὅπως ἀντιπροσωπευθοῦν ἐν τῇ Γερουσίᾳ. —Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Συγγροῦ κρατούμενοι ὑπόδικοι καὶ κατάδικοι παρακαλοῦν ὅπως ἐλαττωθῇ ἡ ποινή των. —Ἐπιτροπὴ προσφύγων Γουμενίτσης ζητεῖ τὴν μετάθεσιν τοῦ προϊσταμένου τοῦ γραφείου Ἀξιουπόλεως, ἀρνουμένου τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαταγῶν τῆς προϊσταμένης του ἀρχῆς. —Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Τ. Ἀναστασίου ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν Κοινοτήτων Ξηροκάμπου, Λυκοθρέση, Λάλα, Δαρδίζης, Λούβρου καὶ Νεμούτας αἵτινες ὑποβάλλουν τὴν παράκλησιν περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ καταργηθέντος νόμου περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Παμπροσφυγικῆς Ἑνώσεως Σερρῶν διαμαρτύρεται κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπαιτούσης νὰ εἰσπράξῃ ἐντόκως παρὰ τῶν ἐκ Θράκης καταφυγόντων εἰς τὴν Ἑλλάδα συναιτερισμῶν τὰ χρέη των συντόμως. —Οἱ κρατούμενοι εἰς τὰς φυλακὰς Αἰγίνης κατάδικοι ἐκ τῆς Φθιωτιδο–Φωκίδος καταγόμενοι παρακαλοῦν ὅπως αἱ φυλακαὶ Ἀμφίσσης μετατραποῦν εἰς ἐγκληματικὰς ἀπὸ ἐπανορθωτικὰς καὶ μεταφερθοῦν εἰς αὐτάς. —Τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον τῆς Ἑλλάδος ὑποβάλλει ἰδίαν γνώμην ἐπὶ τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου περὶ ἀσυμβιβάστου τῶν καθηκόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας πρὸς τὰ ἔργα ὑπαλλήλων ἢ συμβούλων τῶν μετὰ τοῦ Κράτους συμβεβλημένων ἑταιριῶν κ. λ. π. —Πολῖται Ζακύνθου παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως ψηφίσῃ ἀνάλογον σύνταξιν ὑπὲρ τῆς χήρας τοῦ ἀποθανόντος πολιτικοῦ Κωνσταντίνου Ἀργασάρη Λομβάρδου. —Ὁ κ. Α. Χρηστομᾶνος (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας) καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν εἰς ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Νικολίτσα σχετικῶς πρὸς τὴν ἐπισκευὴν τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν Ἀγρινίου–Κεφαλοβρύσου καὶ Ἀγρινίου–Μακρινείας–Ναυπάκτου. (Ἀναγινώσκει). «Οἱ προϋπολογισμοὶ συντηρήσεως τῶν ἀνωτέρω ὁδῶν ἐξετέθησαν ἤδη εἰς δημοπρασίαν, ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν τούτων χορηγηθεισῶν πιστώσεων ἀνακοινοῦμεν ὅτι αἱ πιστώσεις αὗται δὲν ἀφορῶσι τὴν ἐτησίαν συντήρησιν ἀλλὰ μόνον τὸ μέχρι 31 Μαρτίου 1929 τετράμηνον». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της, ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἀναπροσλήψεως ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Διευθύνσεως Σιδηροδρόμων ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 14 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἱδρύσεως Εἰδικοῦ Ταμείου κοινωφελῶν ἔργων Νεμέας. 3) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Μαΐου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀποζημιώσεως οἰκογενειῶν ὑπαλλήλων τῶν Σ.Ε.Κ. εἰς περίπτωσιν δυστυχήματος καὶ 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὰ ἐκτελούμενα ἔργα τῶν ὑπονόμων Θεσσαλονίκης διατάξεων τοῦ ἀπὸ 17 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων. Ὁ βουλευτὴς κ. Δημάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τοῦ ἐν τῇ περιφερείᾳ Κατερίνης Νοσοκομείου φυματιώντων ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Σανατόριον Ἱερᾶς Μονῆς Πέτρας Ὀλύμπου». Οἱ κύριοι Π. Πετρίδης (ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης), Κ. Ζαβιτζιᾶνος (ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν), Θ. Σοφούλης (ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καὶ Π. Βουρλούμης (ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας), ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως αʹ) τοῦ ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1927 Δ. περὶ ρυθμίσεως ἐν γένει τῶν μισθώσεων παντὸς εἴδους ἀστικῶν ἀκινήτων, βʹ) τοῦ ἄρθρου 31 τοῦ νόμου 281 καὶ γʹ) τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 325». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13)11) 27 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 21)4)26 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ Ἐπιμελητηρίων Νόμων». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11)11)27 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐγκρίσεως ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν τινων ἔργων». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ κυρώσεως συμβιβασμοῦ μεταξὺ δημοσίου καὶ δήμου Χίου. 2) Περὶ τροποποιήσεως πίνακος τεχνικοῦ προσωπικοῦ τοῦ τυπογραφείου Χωροφυλακῆς καὶ 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ διορισμοῦ ὑφυπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σακκαλῆς, Π. Τσιτσίλιας, Ν. Ἀβραὰμ κ.λ.π. ὑποβάλλουσιν πρότασιν νόμου «περὶ ἀποσπάσεως τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων ἐκ τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας καὶ προσκολλήσεως αὐτῆς εἰς τὴν περιφέρειαν Πειραιῶς». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Κογεβίνας, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τῶν ἐν τῷ δήμῳ Κερκυραίων ἀγαθοεργῶν ἱδρυμάτων». Οἱ κ. κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Κ. Ζαβιτζιᾶνος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν χορήγησιν εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων προσωρινοῦ δανείου μέχρι τοῦ ποσοῦ 40 ἑκατομμυρίων δραχμῶν». Οἱ κ. κ. Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν), καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Νοεμβρίου 1925 Ν.Δ. περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἐν Πειραιεῖ κτιρίου ὑπὸ τὸν τίτλον Ρωσσικὸν Νοσοκομεῖον καὶ χρησιμοποιήσεως αὐτοῦ ὡς νοσοκομείου Π. Ν.» Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως αʹ) τοῦ ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1927 Διατάγματος περὶ ρυθμίσεως ἐν γένει μισθώσεων παντὸς εἴδους ἀστικῶν ἀκινήτων, βʹ) τοῦ ἄρθρου 31 τοῦ νόμου 281 καὶ γʹ) τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 325». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν. Ὁ κ. Ἀσκεπίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐνοικιαστῶν καταστημάτων Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης.

§3Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ἀναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς γονέων μαθητῶν Δαδίου.

§5Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ, ὅπως μὴ μετατεθῇ ὁ καθηγητὴς κ. Μουρτζίνης.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς παμπροσφυγικῆς ἑνώσεως Σερρῶν.

§7Α. ΛΟΥΛΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων συνοικισμοῦ Κυλινδὶρ Θεσσαλονίκης.

§9Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ λάθος ἐγράφη, ὅτι ἡ ἀναφορὰ ἀπευθύνεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Προνοίας ἐνῷ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Πρόκειται περὶ τοῦ συνοικισμοῦ Κιλινδὶρ Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος ἀπησχόλησε κατ’ ἐπανάληψιν τὴν Βουλὴν μέχρι τοῦδε. Εὐτυχῶς καθωρίσθη καὶ ὁ τόπος εἰς τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἱδρυθῇ ὁ συνοικισμὸς οὗτος. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐνεγράφη ὁριστικὸν κονδύλιον ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως. Μεθ’ ὅλας ὅμως τὰς προπαρασκευάς, μέχρι σήμερον αἱ 100 οἰκογένειαι ἐκεῖ παραμένουσι ἄστεγοι. Ἐπικαλοῦμαι τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ τὸν παρακαλῶ, νὰ ἐρωτήσῃ καὶ νὰ μάθῃ, διατὶ ἡ καθυστέρησις διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ συνοικισμοῦ Κυλινδρίου.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐθυμιάδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§11Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Τὸ τμῆμα τοῦ Κυλινδὶρ Τοψὶν εἶχεν ἀπαλλοτριωθῇ μαζύ. Ἀπὸ τότε εἰς τὸν συνοικισμὸν Τοψίν, ἀνηγέρθη ὁλόκληρος συνοικισμὸς ἀπὸ 100 οἰκίσκους καὶ εἰς τὸν ἄλλον τοῦ Κυλινδὶρ 150. Καὶ τὰ δύο αὐτὰ κτήματα καλλιεργοῦνται μέχρι σήμερον. Δυστυχῶς εἰς τὸν συνοικισμὸν Κυλινδὶρ καίτοι ἐστάλησαν 100 οἰκογένειαι προσφύγων τῇ ἐπεμβάσει τοῦ ἰδιοκτήτου, δὲν ἔγινεν ὁ συνοικισμός. Τὰ κτήματα αὐτὰ ἀπηλλοτριώθησαν ἐν καιρῷ δικτατορίας ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Σταμούλη, ὑπουργοῦντος δὲ τοῦ κ. Χαριτάκη ἔγινε σύμβασις διὰ τῆς ὁποίας ἤρθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ ἀγροκτήματος Κυλινδίρ. Ὅταν ὅμως ἦλθεν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις ἐτροποποίησε τὴν σύμβασιν αὐτήν, ὑπὸ τὸν ὅρον παραμονῆς ἐκεῖ τῶν προσφύγων. Προχθὲς Σάββατον, ἐπεσκέφθη καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τὸ κτῆμα αὐτό. Οἱ πρόσφυγες παραμένουσι κάτω ἀπὸ τὰ ἐντελῶς κατεστραμμένα παραπήγματα, ὁ δὲ ἰδιοκτήτης παρὰ τὸν νόμον ἐκαλλιέργησε 5–6000 στρέμματα γῆς χωρὶς νὰ ἔχῃ κανένα νόμιμον τίτλον. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἂν ἐδόθη εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ἄδεια, νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν καλλιέργειάν του πέραν τῶν 3000 στρεμμάτων, ὅπως προβλέπει ὁ νόμος καὶ ποῖος ὁ λόγος ὁ καθυστερήσας τὸν συνοικισμὸν τοῦτον, ἐνῷ τὰ ὑλικὰ εἶναι ἕτοιμα. Ὁ νόμος ἐπεκυρώθη ὑπὸ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἔπρεπεν ἀμέσως νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν, ὅπως ἐτέθησαν καὶ ἄλλοι νόμοι εἰς ἐφαρμογήν. Διατὶ ἐπετράπη εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, νὰ καλλιεργήσῃ 6000 στρέμματα καὶ εὑρίσκονται οἱ πρόσφυγες πρὸ τῆς θέσεως τῆς οἰκτρᾶς νὰ μὴ βγάζουν τὸ ψωμί των. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ ἐξετάσῃ σχετικῶς καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν.

§12Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγοράκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Λαγίας Λακωνίας.

§14Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Ἀφορᾷ, κύριε πρόεδρε, τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Παρακαλῶ, τοὺς κυρίους ὑπουργούς, ὅπως λάβωσιν ἄμεσον πρόνοιαν διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῆς Κοινότητος ταύτης, διότι αὕτη οὐδεμίαν ἔχει συγκοινωνίαν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σταυρόπουλος, ἐπὶ ἀναφορᾶς ὀδοντοϊάτρων Καβάλλας.

§16Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως λάβῃ τὰ σχετικὰ μέτρα προστασίας τῶν διπλωματούχων ὀδοντοϊατρῶν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καπνοπαραγωγῶν Ἀγρινίου, Ζαπαντίου, Παραβόλας κλπ.

§18Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐκ τοῦ ὀνομαστοῦ καπνοῦ τῶν περιφερειῶν Τσεμπίλης ἠγοράζοντο μέχρι πρὸ τετραετίας 600.000 κοιλὰ τὸ ἔτος, ἤδη ἔφθασεν ἡ ἀγορὰ νὰ περιορισθῇ εἰς 500.000 κοιλὰ ἐτησίως. Αἰτίαι τῆς κρίσεως ταύτης εἶναι πρῶτον ἡ πολυποίκιλος εἰς βάρος τοῦ καπνοῦ φορολογία, δεύτερον ἡ ἑνιαία ποιότης σιγαρέτων, ἐξ ἧς κερδίζουν οἱ βιομήχανοι καὶ τρίτον τὸ λαθρεμπόριον. Θὰ παρεκάλουν συνεπῶς, ὅπως ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐλάμβανε μέτρα προστασίας διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς φορολογίας, τῆς καταδιώξεως τοῦ λαθρεμπορίου καὶ τοῦ καθορισμοῦ ἰδιαιτέρου σώματος διὰ τὰ καπνὰ τῆς περιφερείας Ἀγρινίου. Ἐπίσης πολὺ θὰ συνέβαλεν εἰς τὴν μείωσιν τῆς χρήσεως, ἂν διετάσσετο νὰ μεταχειρίζωνται οἱ βιομήχανοι, καλὸν σιγαρόχαρτον καὶ ἂν ἀπηγορεύετο ἡ χρῆσις τῆς κατωτέρας ποιότητος τοῦ καπνοῦ. Ἐπίσης, ἀπαραίτητον θὰ ἦτο, νὰ ρυθμισθοῦν τὰ ἐκ τοῦ καπνοῦ κέρδη τῶν καπνεμπόρων εἰς ὄφελος τῶν παραγωγῶν, δεδομένου ὅτι ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν ὑπολογισμῶν μένουν 18 δραχ. κατὰ κοιλὸν κέρδος εἰς τὸν βιομήχανον. Συνιστῶ εἰς τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ υἱοθετήσουν τὰ μέτρα τὰ προτεινόμενα παρὰ τῶν καπνοπαραγωγῶν τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ ἐπωφελῆ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στρᾶτος, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§20Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ λάβῃ προστατευτικὰ μέτρα ὑπὲρ τοῦ προϊόντος τοῦ καπνοῦ τῶν περιφερειῶν Ἀγρινίου, Ζαπανδίου, Παραβόλας κλπ. ὧν ἡ κατανάλωσις ὑπέστη μεγάλην ἐλάττωσιν, εἰς ἣν πολὺ συνέβαλεν καὶ ἡ ἑνιαία ποιότης τῶν σιγαρέτων, διότι οἱ βιομήχανοι κάμνουν χρῆσιν ἄλλου καπνοῦ καὶ τὰ παρουσιάζουν ὡς καπνὰ Ἀγρινίου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Παπαθανάσης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§22Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ καπνικὸν ζήτημα κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀληθές, ὅτι πολλάκις ἀπησχόλησεν τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, ἀλλὰ καὶ ἰδιαιτέρως τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν. Ἐν τούτοις καίτοι τοῦτο ἐμφανίζεται ὑπὸ τρεῖς διαφόρους μορφάς, δηλ. ὡς καπνοεμποροβιομηχανικόν, ὡς καπνεργατικὸν καὶ ὡς καπνοπαραγωγικόν, ἡ μελέτη καὶ ἡ ἔρευνα αὐτοῦ περιορίσθη πάντοτε εἰς τὴν νομοθετικὴν προστασίαν τῶν δύο πρώτων τάξεων καὶ εἰς τὴν ἐξυγείανσιν αὐτῶν. Ἡ τρίτη ὅμως τάξις, ἡ οὐσιωδεστέρα, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ὑπάρξεως τῶν ἄλλων, οὐδέποτε ἀπετέλεσε ἀντικείμενον κυβερνητικῆς μερίμνης καὶ ἡ παράλειψις αὕτη, ἴσως νὰ βαρύνῃ καὶ αὐτοὺς τοὺς παραγωγούς, διότι λόγῳ τῆς συντηρητικότητος, ἡ ὁποία τοὺς διακρίνει, οὗτοι μὴ ἔχοντες μόρφωση ἰδίαν συνείδησιν ἐπαγγελματικήν, μένουν τελείως ἀμέτοχοι εἰς τὴν πάλην τὴν διεξαγομένην μεταξὺ τῶν ἐμπόρων καὶ τῶν ἐργατῶν. Τοιουτοτρόπως τὸ δίκαιον αὐτῶν καὶ τὰ συμφέροντά των, ἔμειναν ἀνερμήνευτα καὶ ἀπροστάτευτα. Ἡ συζήτησις περὶ τῶν μέτρων τῆς ρυθμίσεως τοῦ τοιούτου ζητήματος, τοῦ τόσον σοβαροῦ, ἀποτελεῖ συζήτησιν, τοῦ σοβαρωτέρου ἴσως ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησαν ὑμᾶς, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο συνδέεται, ὡς εἶναι γνωστὸν, ἀρρήκτως μὲ τὴν εὐστάθειαν τοῦ προϋπολογισμοῦ, μειουμένης δηλαδὴ τῆς καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ καὶ τῆς ἀκολουθούσης κρίσεως, ἡ ὁποία μαστίζει τὴν παραγωγήν, ἀσφαλῶς θὰ ἔχωμεν ἄμεσον ἀντίκτυπον εἰς αὐτὸν τὸν προϋπολογισμόν. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν μέτρων τούτων, εἶναι ζήτημα γενικωτέρας συζητήσεως, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον πρέπει, νὰ ἀπασχολήσῃ ἡμᾶς πάντας γενικώτερον, ὅταν θὰ ὑποβληθῶσι τὰ μέτρα τὰ σχετικὰ μὲ τὴν προστασίαν τοῦ καπνοῦ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλη μία ὄψις τοῦ ζητήματος σοβαρωτάτη, εἶναι ἡ ὑποστηριζομένη ὑπὸ τοῦ ὑπομνήματος τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλήν, ἐκ μέρους τῶν συνεταιρισμῶν τῶν καπνοπαραγωγῶν τῆς περιφερείας Ἀγρινίου, διότι τὸ ὑπόμνημα τοῦτο, ἐρευνᾷ μετὰ θετικῆς ἀντιλήψεως καὶ σαφηνείας σοβαρώτατα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐφαρμοζόμενα καὶ τὸν καπνοπαραγωγὸν θὰ ἐξυπηρετήσουν, ἀλλὰ καὶ τὸ δημόσιον συμφέρον, διότι διὰ τῶν μέτρων τούτων καὶ τὸ λαθρεμπόριον θέλει περιορισθῆ καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους θέλουσιν αὐξήσῃ, ἀλλ’ ἐπίσης θέλουσιν σοβαρῶς ἐνισχύσῃ καὶ τήν παραγωγήν. Πρόκειται περὶ μέτρων τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν προϊὸν πείρας καὶ ἐνδελεχοῦς μελέτης καὶ προέχεται ἀπὸ τοὺς ἰδίους καπνοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι διὰ πρώτην φορὰν ἐμφανίζουσιν αὐτοὺς ἔχοντες συνείδησιν ἰδίαν ἐπαγγελματικήν, προελθοῦσαν ἀπὸ πορίσματα τῆς μακρᾶς μελέτης αὐτῶν.

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἐρωτήσεως, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἄλλος νὰ ὁμιλήσῃ, θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν δήλωσιν. Δὲν ἠξεύρω πῶς διεδόθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ ἐπιβαρύνῃ διὰ μιᾶς νέας φορολογίας τὸν καπνόν. Εἰς ἐκείνους ποῦ μοῦ τὸ εἶπον, ἐξέφρασα τὴν ἔκπληξίν μου. Καθ’ ἣν στιγμὴν κάμνομεν δηλώσεις, ὅτι δὲν θὰ ἐπιβάλλωμεν οὐδεμίαν νέαν φορολογίαν, πῶς ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ πιστευτόν, ὅτι σκεπτόμεθα νὰ ἐπιβαρύνωμεν προϊὸν τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον βαρύτατα φορολογημένον; Παρεκλήθην λοιπὸν νὰ κάμω αὐτὴν τὴν δήλωσιν καὶ τὴν κάμνω, οὔτε εἶπον τίποτε εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ὅτι θὰ ἐλαττωθῇ ἡ φορολογία ἀλλ’ εἶπον, ὅτι τὴν πρώτην στιγμήν, ποῦ ὁ προϋπολογισμὸς θὰ τὸ ἐπιτρέψῃ, ἔπρεπε νὰ σκεφθῶμεν σοβαρῶς νὰ ἐλαφρύνωμεν τὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἐπιβεβλημένη ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, διότι διὰ τῆς βαρείας αὐτῆς φορολογίας, καθιστῶμεν δυσχερῆ τὸν συναγωνισμὸν πρὸς τὰ ἄλλα καπνὰ τῶν ἄλλων χωρῶν. (χειροκροτήματα). Ἐν πάσῃ περιπτώσει δηλῶ καὶ πάλιν ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν ἀτυχῆ καπνὸν καὶ τὸν ὀνομάζω ἀτυχῆ, ὄχι διότι εἶναι προϊὸν ἀτυχές, ἀλλὰ διότι εἶναι βεβαρυμένον τόσον πολύ, ὥστε νὰ καταντᾷ νὰ φοβοῦμαι διὰ τὸ μέλλον του, λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ βαρεῖα φορολογία καθιστᾷ δυσχερῆ τὸν συναγωνισμόν.

§24Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εὐχαριστοῦμεν διὰ τὴν ἀπάντησιν.

§25Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἄσχετον ἐγὼ ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐρωτήσεώς σας, ἔκαμα τὴν δήλωσιν αὐτήν, δὲν ἀπήντησα εἰς τὴν ἐρώτησίν σας. Ἐὰν ἡ ἐρώτησίς σας χρῄζει ἀπαντήσεως θὰ σᾶς ἀπαντήσουν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί.

§26Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Τὸ δυσκολώτερον κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἡ ἐλάττωσις τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ. Ἀφοῦ βεβαιῆτε, ὅτι εἶσθε εἰς θέσιν νὰ ἐπιφέρητε ταύτην, τὰ λοιπὰ μέτρα τὰ προστατευτικὰ ποῦ ἐνδεικνύονται εὐκολώτερον θὰ τὰ κατορθώσητε καὶ αὐτά.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης, ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφύγων ἐκ Βουλγαρίας.

§28Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δι’ αἰτήσεώς των οἱ ἐκ Βουλγαρίας πρόσφυγες, παραπονοῦνται ὅτι ἡ στάσις τῆς τε Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπέναντι αὐτῶν, εἶναι ὅλως ἀδιάφορος ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύουν οἱ δύο αὐτοὶ ὀργανισμοὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς πρόσφυγας. Διότι ἐνῷ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, προκειμένου γενικῶς περὶ τῶν προσφύγων, καθώρισεν ἓν ποσοστόν, τὸ ὁποῖον εἰσπράττει κατ’ ἔτος χωρὶς νὰ θίξῃ ποσῶς τὴν ἀποζημίωσίν των, ἐν τούτοις προκειμένου περὶ τῶν ἐκ Βουλγαρίας μεταναστῶν, ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ ἐξ ἀποζημιώσεως ὁμολογίαι, κρατᾷ σχεδὸν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ δὲν ἀφίνει εἰς αὐτοὺς τὰ ὑλικὰ μέσα βελτιώσεως τῆς καταστάσεώς των. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἠναγκάσθην νὰ προβῶ εἰς διαβήματα παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ Ἀποκαταστάσεως, ἡ ὁποία μοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι ἐνῷ κατ’ ἀρχὰς συνεψήφισεν ὁλόκληρον τὸ χρέος τῶν μεταναστῶν ἐκ Βουλγαρίας, ἤδη κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ συμβουλίου ἀπεφάσισε νὰ συμψηφίσῃ 10–20.000 ἀπὸ τὴν ἀποζημίωσίν των τὴν ἀποτιομένην εἰς αὐτοὺς διὰ τῶν ταμείων της. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, ὁσονδήποτε ἀποφασιστικὴ καὶ ἂν εἶναι, δυσχεραίνει τὰ μέγιστα τὴν κατάστασιν τῶν ἐκ Βουλγαρίας προσφύγων, ἀντιτίθεται δὲ σαφῶς πρὸς αὐτὴν τὴν σύμβασιν τοῦ δανείου, βάσει τῆς ὁποίας ὁ πρόσφυξ ἔχει ὑποχρέωσιν, νὰ πληρώσῃ τὰ πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως χρέη του, ἐντὸς 40 ἐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρωτοκόλλου τοῦ πρώτου καὶ ἐντὸς 15 ἐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τελευταίας συμφωνίας, τῆς γενομένης κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1927. Ἐπικαλοῦμαι ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, καὶ παρακαλῶ ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὴ μόνον ἡ ἀδικία ἡ ὁποία προσεγένετο. Διότι ὡς γνωστόν, εἷς πρόσφυξ εἶχε τὸ δικαίωμα διὰ τῆς ἐνεχειριάσεως τῶν ὁμολογιῶν, νὰ ἐπιτυγχάνῃ τὴν σύναψιν δανείου. Διὰ τὸ χορηγούμενον οὕτω δάνειον, ὁ μετανάστης ἐπλήρωνε μέχρι τοῦ τέλους Σεπτεμβρίου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τόκον 8%. Αὐτὸς ἦτο ὁ συνομολογημένος τόκος μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἤδη πληροφοροῦμαι, ὅτι ὅλως παραδόξως ἀπὸ τὸ τέλος Σεπτεμβρίου καὶ ἐπέκεινα οἱ ἐκ Βουλγαρίας μετανάσται, ζητεῖ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, νὰ πληρώνουν ἕνα τόκον διὰ τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα συνάπτουν βάσει ἐνεχείρου αὐτῶν τῶν ὁμολογιῶν ὄχι πλέον 8% ἀλλὰ 12%. Ἀμφότερα τὰ ζητήματα, δεικνύουν πραγματικῶς μίαν ἐξαιρετικῶς πλέον οὐχὶ εὐνοϊκὴν στάσιν τῆς τε Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπέναντι τῆς κατηγορίας ταύτης τῶν προσφύγων καὶ ἐπικαλοῦμαι ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὴν προσοχὴν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§29Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Συνιστῶ κ. Πρόεδρε τὴν ἀναφοράν.

§30Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κύριε Πρόεδρε.

§31Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε, νὰ μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης, ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφύγων συνοικισμοῦ τσιμεντοκτιστῶν Ξάνθης.

§33Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Λυποῦμαι, διότι κατ’ ἐπανάληψιν ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν σήμερα. Προκειμένου περὶ τῶν τσιμεντοκτιστῶν Ξάνθης καὶ Κομοτινῆς, ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι οἱ συνοικισμοὶ οὗτοι ἀνεγερθέντων ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως προσφύγων, παρεδόθησαν καὶ ἐχρεώθησαν εἰς τοὺς αὐτοὺς ἐγκατασταθέντας πρόσφυγας. Δυστυχῶς ὅμως, ἡ χρέωσις ἐγένετο κατὰ τρόπον ὑπερβολικόν. Ἐκτὸς δὲ αὐτοῦ καὶ τὰ μισθώματα τὰ καθορισθέντα ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς ἦσαν πολὺ ἀνώτερα ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν τῶν προσφύγων τούτων. Ἀπετάθημεν, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως καὶ ἐζητήσαμεν, ὅπως ἐξετάσῃ ἂν ὄντως τὰ παράπονα τοῦ κόσμου ἦσαν βάσιμα. Διὰ τὴν ἔρευναν τοῦ ζητήματος ὁ κ. Πάλλης μετέβη εἰς Θράκην. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως μᾶς πληροφορήσῃ εἰς ποῖα πορίσματα κατέληξεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως κατόπιν τῆς προσωπικῆς ἐρεύνης τοῦ κυβερνητικοῦ ἀντιπροσώπου παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ Ἀποκαταστάσεως.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρυωτάκης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§35Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Τὰ αὐτὰ μὲ τὸν προλαλήσαντα συνιστῶ καὶ ἐγώ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν χηρῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν.

§37Α. ΛΟΥΛΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§38Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς δημοδιδασκάλων Ἐδέσσης, Ἰωαννίνων, Φλωρίνης, Λευκάδος, Λαμίας κ.λ.π.

§40Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, γενικὴ καὶ ὁμόθυμος εἶναι ἡ διαμαρτυρία, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἡ κατακραυγὴ τῶν ἁπανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος καὶ ἰδιαιτέρως τῶν χωρίων ἐπαρχιῶν τῶν συλλόγων τῶν δημοδιδασκάλων. Ἡ διαμαρτυρία αὐτὴ ἔχει ἀντικείμενον τὴν ἀναστολὴν παντὸς προβιβασμοῦ διδασκάλων εἰς ἀνώτερα σχολεῖα. Οἱ κ. κ. συνάδελφοι γνωρίζουσι τὸ ζήτημα, διότι ἕκαστος ἐξ αὐτῶν ἔχει παρομοίας διαμαρτυρίας. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν, νὰ θελήσῃ ἐπὶ τέλους νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ σκανδαλῶδες ἂς τὸ ὀνομάσωμεν πλέον ζήτημα, διότι εἶναι κἄπως σόλικον τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ βόρειαι ἐπαρχίαι καὶ ἰδιαιτέρως ἐν Μακεδονίᾳ, ἐγέμισαν ἀπὸ σχολεῖα, εἶναι λέγω, σόλικον νὰ μὴ ἐπιτρέπηται νὰ πραγματοποιηθῇ εἷς δίκαιος πόθος τῶν κατοίκων. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔκαμε τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ δώσῃ ὁπωσδήποτε τὰ μέσα πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως πραγματοποιήσῃ τὴν ἐπιθυμίαν αὐτὴν τῶν βορείων ἐπαρχιῶν. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ θελήσῃ νὰ δείξῃ τὸ ἐνδιαφέρον του, ὑπὲρ τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ πόθου αὐτῶν, ὁ ὁποῖος κατήντησε πανελλήνιος.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐθυμιάδης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§42Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλήφθη μία ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ διορισθῇ κανεὶς νέος ὑπάλληλος.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἀπών, κ. βουλευτά, ὅτε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπανέλαβε τὰς δηλώσεις ὅτι παρέσχε πιστώσεις διὰ τὰ σχολεῖα καὶ τοὺς διδασκάλους.

§44Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, κατόπιν ληφθείσης ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργείου, νὰ μὴ διορισθῇ οὐδεὶς ὑπάλληλος, δὲν διορίζεται, μπορεῖ αὐτὸ νὰ ἀφορᾷ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους εἰς τὰ ὑπουργεῖα, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ στερῆται ἕνας ὁλόκληρος συνοικισμὸς δημοδιδασκάλων, καὶ ἔπειτα ἔχει τὸ Κράτος τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ γίνηται εἰς τὰ σύνορα προπαγάνδα.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§46Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁμολογῶ ὅτι ἡ κατάστασις ἡ ὁποία ὑφίσταται σήμερον εἰς τὰ σχολεῖα τῆς βορείου Ἑλλάδος, δὲν ὑπῆρξεν ποτὲ καὶ εἰς τὰς πλέον ἀνωμάλους περιστάσεις τῆς Βορείου Ἑλλάδος δὲν εὑρέθησαν ἄνευ διδασκάλων· ἐφέτος, δυστυχῶς δὲν γνωρίζομεν διὰ ποίους λόγους, καθιστερήθη ἡ τοποθέτησις διδασκάλων τῶν νέων χωρῶν αἱ ὁποῖαι ἐδαπάνησαν ἐκ τοῦ ἄρτου των νὰ κτίσουν σχολεῖα τὰ ὁποῖα μένουν κενὰ καὶ μὲ τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι μελετοῦν τὸ ζήτημα ἐξακολουθοῦν ὅπως βλέπητε νὰ ἀναγινώσκονται, καθημερινῶς ἀναφοραί, αἱ ὁποῖαι εἶναι μία νύξις, ὅτι τὸ ζήτημα ἐπείγει καὶ πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ συμπληρωθοῦν τὰ κενά. Ὑπάρχει συνοικισμὸς ὁ ὁποῖος ἔχει χιλίους κατοίκους καὶ δὲν ἔχει σχολεῖον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§48Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κατόπιν τῶν προχθεσινῶν δηλώσεων τοῦ κ. προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νομίζω ὅτι ἡ περαιτέρω συζήτησις περιττεύει.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς.

§50Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Παραλείπω τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα λέγει ἡ ἀναφορὰ καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, εἰς διατυπώσεις τὰς ὁποίας ζητοῦν τώρα, ἀπὸ τὸ γενικὸν Λογιστήριον, γιὰ ἕνα διορισμόν. Στέλλουν τὰ χαρτιὰ ἐκεῖ καὶ τὰ κρατοῦν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ὀργανικῆς θέσεως, νὰ μὴ γίνωνται αὐταὶ αἱ διατυπώσεις, διότι ἄλλως ἕως ὅτου διορισθῇ, θὰ τελειώσῃ τὸ σχολικὸν ἔτος.

§51Α. ΛΟΥΛΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν ἀναφοράν.

§52Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ὁμοίως καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταυρόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§54Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐσιαστικῶς οἱ διδάσκαλοι ζητοῦν δύο πράγματα. Πρῶτον προαγωγὴν καὶ δεύτερον διορισμόν. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ζητήματος, φρονῶ, ὅτι εἶναι ζήτημα προγράμματος Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως περιττεύει πᾶσα σύστασις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, θὰ θελήσῃ νὰ διορίσῃ ἂν ὑπάρχουν κεναὶ θέσεις.

§55Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Ὁμοίως καὶ ἐγὼ, κύριε πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§57Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάρχουν δύο ζητήματα. Διορισμὸς δημοδιδασκάλων καὶ ἵδρυσις σχολείων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν διδασκάλων, αἱ ὑπηρεσιακαὶ πληροφορίαι εἶναι, ὅτι εἰς κανὲν σχολεῖον δὲν ὑπάρχει ἔλλειψις διδασκάλων. Διορίζουν ἢ τὰ τοπικὰ συμβούλια ἢ οἱ γενικοὶ διοικηταί. Αἱ πληροφορίαι τῆς ὑπηρεσίας εἶναι, ὅτι παντοῦ οἱ γενικοὶ διοικηταὶ καὶ τὰ τοπικὰ συμβούλια, διώρισαν· τοσούτῳ μᾶλλον ἐζητήσαμεν πληροφορίας, ἐὰν ὑπάρχουν θέσεις κεναί, καὶ μᾶς ἀπήντησαν ὅλοι, ὅτι, δὲν ὑπάρχουν. Τὸ ἄλλο ζήτημα εἶναι ἡ ἵδρυσις σχολείων. Ὡς γνωστόν, δὲν ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη πίστωσις καὶ συνεπῶς ἐφέτος δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι χειρότερα ἀπὸ πέρυσι.

§58Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐβράδυναν ἐφέτος νὰ μεταβοῦν οἱ διδάσκαλοι στὰ σχολεῖα τους.

§59Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἀργήσουν πέραν τῶν 10 ἡμερῶν, τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια νὰ τοὺς παύσουν. Λοιπόν, προχθὲς ἐζήτησα νὰ δοθῇ ἡ ἀνάλογος πίστωσις, πρὸς ἵδρυσιν ὡρισμένων σχολείων, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον προτάσεις τῶν ἁρμοδίων ἐπιθεωρητῶν. Μοὶ ἀνεκοινώθη, ὅτι ἡ πίστωσις ἐδόθη καὶ ἔδωκα ἀμέσως διαταγὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ ἑτοιμασθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προτάσεων ὁ πίναξ. Ἐλπίζω ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος, νὰ εἶναι ἕτοιμος νὰ σταλῇ πρὸς δημοσίευσιν καὶ ἐλπίζω, νὰ μὴ εὕρω κανὲν ἐμπόδιον ἀπὸ τὸ γενικὸν Λογιστήριον, διότι ὅπως γνωρίζητε, διὰ νὰ ἱδρυθῇ ἓν σχολεῖον, ἀπαιτεῖται ὑπογραφὴ ὁλοκλήρου τοῦ συμβουλίου. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σταματήσω ἕως ἐδῶ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς προαγωγὰς κλπ., δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Σ. Σταυρόπουλος καὶ Δ. Φλωριᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφυγικοῦ κόσμου Λήμνου, Λαυρίου, Λεβαδείας, Καβάλλας κλπ.

§61Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γρηγοράκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς Κοινότητος Λυμπέρδου Λακωνίας, περὶ κατασκευῆς γεφύρας εἰς Κρύα Βρύσην.

§63Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι κάτοικοι τῆς Κοινότητος Λυμπέδου Λακωνίας, ζητοῦν ν’ ἀποσταλῇ μηχανικὸς πρὸς ἐπισκευὴν τῆς γεφύρας, διὰ ν’ ἀποκατασταθῇ ἡ συγκοινωνία.

§64Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ (Ὑπουργός τῆς Συγκοινωνίας). Ἐδόθη ἡ διαταγὴ διὰ νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ξανθόπουλος, ἐπὶ ἀναφορᾶς συνοικισμῶν Πρόβλα καὶ Πυργουδίων.

§66Α. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Πρόβλακος Χαλκιδικῆς διὰ τοῦ ὁποίου διαμαρτύρονται 200 προσφυγικαὶ οἰκογένειαι διὰ τὴν ἐγκατάλειψίν των ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς: Πρὸ 3 περίπου ἐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὁ Ἐποικισμὸς Μακεδονίας ἐγκατέστησαν εἰς τὴν ἐσχατιὰν τῆς Χαλκιδικῆς, ἐκεῖ ὅπου ἑνώνεται ἡ Χερσόνησος τοῦ Ἄθω μετὰ τῆς λοιπῆς Χαλκιδικῆς καὶ ὅπου ὁ Ξέρξης κατὰ τὴν ἀρχαίαν ἐποχὴν ἀπεπειράθη νὰ κόψῃ τὸν ἰσθμόν, δύο προσφυγικοὺς συνοικισμούς, τὸν τοῦ Πρόβλακος ἢ Ν. Ρόδα καὶ τῶν Πυργουδίων. Τοὺς ἐγκατέστησαν—216 οἰκογενείας—προσωρινῶς εἰς 2 μικρὰ μετόχια τοῦ Ἁγίου Ὄρους μὲ τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ τοὺς παρεχώρουν ἀρκετὴν γῆν ἀπὸ τὰ ἐκεῖ εὑρισκόμενα 2 Σερβικὰ μετόχια, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξηγόραζεν ἢ θὰ ἀπηλλοτρίωνεν τὸ Κράτος καὶ μὲ τὴν κενὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ τοὺς διένειμον τὸ ἐπίδικον μεταξὺ Βατοπεδίου καὶ Ἰερισσοῦ κτῆμα τῆς Ἀλαδιάβας τὸ ὁποῖον πρὸ διετίας ἐκηρύχθη ἀπαλλοτριωτέον. Κατόπιν τούτων μετέβησαν, κύριοι, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς τοὺς ἄνω συνοικισμούς, ἀλλὰ μὴ ἔχοντες ἐπαρκῆ κλῆρον γῆς, φυτοζωοῦν. Οὕτω, εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς μὲν τὸν συνοικισμὸν Πρόβλακος, ἀποτελούμενον ἐξ 80 οἰκογενειῶν, τὸ Ἐποικιστικὸν γραφεῖον διένειμεν γῆν ἀπὸ 10–17 στρεμμάτων εἰς ἑκάστην γεωργικὴν οἰκογένειαν, εἰς δὲ τὰ Πυργούδια ἀποτελούμενα ἀπὸ 136 οἰκογενείας, ἔδωκε ἀπὸ 3–10 στρέμματα καὶ αὐτὰ χωράφια διὰ δημητριακὰ καὶ οὐχὶ καπνοχώραφα, παρὰ δὲ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Ἐποικισμοῦ ἡ Ἀλαδιάβα ἀπηλλωτριόθη καὶ κατέχεται ὑπὸ τῶν Ἰερισσοτῶν μὴ δοθεῖσα εἰς τοὺς πρόσφυγας τῶν ἄνω συνοικισμῶν. Εἶναι προφανές, ὅτι αἱ 216 αὐταὶ οἰκογένειαι στερούμεναι ἐπαρκοῦς ποσότητος γῆς, δυστυχοῦν, θὰ ἀναγκασθοῦν δὲ—ὡς μοὶ ἐτηλεγράφησαν—νὰ καταλάβουν διὰ τῆς βίας τὸ κτῆμα τῆς Ἀλαδιάβας ἂν καὶ τὸ συμφέρον των ἀπαιτεῖ, νὰ μὴ ἔλθωσι εἰς ῥῆξιν μετὰ τῶν γειτόνων των Ἰερισσοτῶν. Πέρυσι, ἐγένετο ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν νομάρχην, τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ τὸν προϊστάμενον Ἐποικισμοῦ, μὲ τοὺς προέδρους τῶν δύο ἀντιδίκων κοινοτήτων, ἵνα λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς Ἀλαδιάβας ἡ ἐπιτροπὴ δὲ ἀπεφάνθη ὅπως τὸ κτῆμα τοῦτο διανεμηθῇ ἐξ ἴσου μεταξὺ Ἰερισσοτῶν καὶ προσφύγων. Μέχρι σήμερον ὅμως, οὐδὲν ἐξετελέσθη. Βεβαίως, ὅπως σήμερον εὑρίσκονται τὰ ἐξωτερικά μας ζητήματα, νομίζω ὅτι οὔτε σκέψις ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῶν Σερβικῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, πάντως ὅμως πρέπει νὰ δοθῇ μία μέση λύσις ἱκανοποιητική. Τὸ ζήτημα ἔχει ἀνάγκην προσοχῆς, εἶναι δὲ ἔργον φιλανθρωπίας καὶ καθῆκον τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας νὰ δώσῃ ὀλίγην προσοχὴν ἐπὶ τούτου. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, πρέπει, πρῶτον νὰ σπεύσῃ νὰ διανείμῃ μεταξὺ τῶν προσφύγων τὸ κτῆμα τῆς Ἀλαδιάβας συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς· δεύτερον δύναται νὰ ἐνοικιάσῃ διὰ μίαν 5ετίαν ἢ 10ετίαν τὰ δύο Σερβικὰ μετόχια, δίδων εἰς τὴν μονὴν τὰ ὅσα ἐλάχιστα εἰσπράτει ἐξ αὐτῶν, διότι μόνον διὰ βοσκὴν τὰ χρησιμοποιοῦν.

§67Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε συνάδελφε, καὶ ἄλλοτε ἐνοικιάσθησαν μοναστηριακὰ κτήματα, ὥστε νομίζω, ὅτι καὶ ἐνταῦθα δυνάμεθα νὰ τὰ ἐνοικιάσωμεν.

§68Α. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἐφαρμοσθοῦν ταχέως τὰ μέτρα ταῦτα, κύριοι βουλευταί, οἱ ἀτυχεῖς κάτοικοι θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς οἰκίας των, διαρρέοντες εἰς τὰς πόλεις καὶ οὕτω, ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ χαθοῦν χρήσιμαι γεωργικαὶ χεῖρες, ἀφ’ ἑτέρου δὲ αἱ κτισθεῖσαι ὑπὸ τοῦ Ἐποικισμοῦ οἰκίαι θὰ μείνουν ἔρημαι. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργόν, νὰ λάβῃ μέριμνα καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς συνοικισμοὺς πρὸς τὸ συμφέρον αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωσταντόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφύγων Σιδηροκάστρου.

§70Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ ζήτημα τῶν πολεμοπαθῶν τῆς περιφερείας Σιδηροκάστρου. Πληροφορηθέντες οὗτοι ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἓν μέρος τοῦ ποσοῦ τοῦ διατεθέντος εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ Στρυμόνος θὰ ἐδίδετο ὑπὲρ τῆς στεγάσεως αὐτῶν, ὑπὲρ ἀνεγέρσεως οἰκημάτων, ἔσπευσαν νὰ στείλουν τοὺς ἀντιπροσώπους των διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ προσδοκουμένου αὐτοῦ ἀγαθοῦ. Δυστυχῶς ἀπερρίφθη τὸ δίκαιον αὐτὸ ζήτημα τῶν πολεμοπαθῶν κατοίκων τῆς ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τώρα ἡ αἴτησίς των περιορίζεται εἰς τὸ νὰ κινήσῃ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως. Ὅπως λυθῇ καὶ τὸ περιβόητον αὐτὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως τῶν πολεμοπαθῶν, ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρό τινων ἡμερῶν, μᾶς διεβεβαίωσεν ὅτι εὐθὺς ὡς ἐπιτρέψουν αἱ περιστάσεις, θὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τούτου, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται ἡ εὐτυχία ἑνὸς ἐκλεκτοῦ μέρους τῆς Β. Ἑλλάδος. Ἐλπίζω, ἢ μᾶλλον εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ὑπόσχεσις αὕτη θὰ πραγματοποιηθῇ συντόμως.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκις ἐπὶ ἀναφορᾶς παλαιῶν ἀγωνιστῶν Χανίων.

§72Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι Βουλευταί. Μεταξὺ τῶν ὑπογεγραμμένων τὴν αἴτησιν παλαιῶν ἀγωνιστῶν συμπεριλαμβάνεται καὶ εἷς ἥρως Καλογεράκις. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐξ ἐκείνων ὁ ὁποῖος δύναμαι νὰ περιγράψω τὸ ἡρωϊκὸν τοῦτο παληκάρι. Δὲν εἶμαι ἱκανὸς νὰ ἐξάρω τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὴν ἱκανότητα αὐτῶν, καθ’ ὅσον ἀφ’ ἑνὸς μὲν κωλύομαι διεθνῶς καὶ ἀφ’ ἑτέρου σέβομαι τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. συναδέλφους Ὀθωμανούς, τοὺς ἔχοντας τὴν τιμὴν νὰ παρακάθηνται ἐδῶ. Ὑπάρχει ὅμως, εὐτυχῶς, ἡ ζῶσα ἱστορία τῶν τελευταίων ἐτῶν τῆς Κρήτης, ἡ ὁποία εἶναι κατάμεστος ἀπὸ τοὺς ἡρωϊμοὺς τοῦ ἥρωος αὐτοῦ. Εὐτυχῶς δὲν θὰ διαφεύγῃ τὴν μνήμην τῶν πλείστων κ. κ. πληρεξουσίων ἐκ Κρήτης, τὸ γεγονὸς τῆς πολεμικῆς του δράσεως. Ὁ ἥρως Καλογεράκις μὲ μίαν δράκα εὐσταλῶν Κρητῶν, κατώρθωσεν νὰ ἐγκλείσῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Βάμου τάγματα τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ περιωρίσας αὐτὰ ἐπὶ εἴκοσι ὀκτὼ ἡμέρας. Ἔτυχεν ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ προσωπικῶς, νὰ γνωρίσῃ τὸν πολεμικὸν τοῦτον ἥρωα, καθ’ ὅσον πολλάκις ἀσφαλῶς θὰ εὑρέθησαν μαζὺ εἰς τὸ πεδίον τῶν μαχῶν, εἴτε ἴδιον μετερίζη ἐργαζόμενοι μαζὺ ὑπὲρ τῆς ἀποσκιρτήσεως ἀπὸ τοῦ τουρκικοῦ ζυγοῦ. Οἱ ἀγωνισταὶ οὗτοι σήμερον παραπονοῦνται διότι φρονοῦν, ὅτι ἡ πατρὶς παρεῖδε τὰς εὐεργεσίας των, δὲν ἐκφράζουν δὲ τὰ παράπονά των, ἀλλ’ ἁπλῶς θέλουν νὰ ἀποσπάσουν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς αἰτήσεώς των. Ἄν δὲν ἀπατῶμαι ὅταν ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐσχηματίσθη μία ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία κατέταξεν τοὺς ὁπλαρχηγοὺς εἰς τρεῖς κατηγορίας. Πρώτην, δευτέραν καὶ τρίτην. Εἰς τούτους ἡ Κυβέρνησις ἐχορήγησε ἓν μικρὸν βοήθημα ἀπὸ 10–60 φράγκα τὸν μῆνα. Τὸ σπουδαιότερον δὲ ἦτο, ὅτι ἡ ἐλαχίστη αὐτὴ ἀμοιβὴ ἦτο προσωπική, δηλαδὴ ὅτι ἀποθνήσκοντος τοῦ παλαιοῦ ἀγωνιστοῦ, ἡ σύζυγός του ἡ ἐπιζῶσα δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ ταύτην. Τὸ σπουδαιότερον δὲ πάντων εἶναι τὸ ἑξῆς. Εἰς τὴν Κρήτην κατὰ τὰς διαρκεῖς ἐπαναστάσεις δὲν ἐπολέμησαν μόνον οἱ ἄνδρες, οἱ ἀνήκοντες εἰς ὡρισμένας κλάσεις, ἀλλ’ οἱ ἄνδρες ἀπὸ 14–70 καὶ 80 ἐτῶν. Δὲν εἶχον λοιπὸν οὗτοι οὔτε ἐφοδιοπομπὰς οὔτε κανὲν μέσον πρὸς μεταφορὰν τῶν τροφίμων των. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ὅμως ὁ ἀνεφοδιασμὸς ἐνηργεῖτο ἀπὸ τὰς γυναῖκας αἱ ὁποῖαι πολλάκις ἔφθανον μέχρι τῆς γραμμῆς τοῦ πυρὸς διὰ νὰ ἐφοδιάσουν αὐτούς. Ἄρα καὶ αἱ σύζυγοι τῶν Κρητῶν πολεμιστῶν ἐμάχοντο μαζὺ μὲ τοὺς συζύγους των. Παρακαλῶ συνεπῶς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸν καὶ τὸν ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ὅπως λάβωσι μέριμναν καθ’ ὅσον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, ὑπάρχουσιν αἱ ἀναφοραὶ αἱ ὁποῖαι ἐστάλησαν ἀπὸ τὴν Κρήτην, αἱ ὁποῖαι διεβιβάσθησαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸ ἐν λόγῳ ὑπουργεῖον νὰ προκαλέσῃ νομοθέτημα, ὥστε τὸ γλίσχρον ποσὸν τὸ ὁποῖον χορηγεῖται εἰς τοὺς ἀγωνιστάς, νὰ χορηγῆται, ὁσάκις αὐτοὶ ἀποβιώσουν εἰς τὰς ἐπιζώσας συζύγους των, καθ’ ὅσον αὐταὶ εἶχον συμπολεμήσει μαζὺ μὲ τοὺς ἄνδρας των. Ἐπιτρέψατέ μου δὲ νὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Εἰς τὴν Κρήτην ἦτο παλαιὸς πολεμιστής, ὁ μακαρίτης Ψαρουδάκις, ὁ ὁποῖος ἀπετελείωσε τὰς σπουδάς του ὅταν δὲν εἶχε ἐπαναστατήσει ἡ Κρήτη. Μόλις ὅμως ἐπανεστάτησε δὲν ἠθέλησε νὰ ἀπολαύσῃ τοῦ ἠρέμου καὶ ἡσύχου βίου τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ κατῆλθεν εἰς τὴν πατρίδα του, ὁτὲ μὲν πολεμῶν, ὁτὲ δὲ διεξάγων τὸ δικηγορικόν του ἐπάγγελμα εἰς τὰ Χανία δωρεάν. Δυστυχῶς ὅμως ἢ μᾶλλον πρὸς τιμήν του, ἡ σύζυγός του ἐστερήθη καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου της. Διὰ τοῦτο καὶ πάλιν παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ ὁρίσῃ τουλάχιστον τὸ ποσὸν τῶν 100 δραχμῶν τὸν μῆνα διὰ τὰς γυναῖκας τῶν ἀποθανόντων πολεμιστῶν. Θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀπόντας κ. ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Προνοίας, νὰ λάβωσιν ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ προκαλέσωσι νομοθέτημα διὰ τοῦ ὁποίου, ὅ,τι χορηγεῖται εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς συζύγους, νὰ χορηγῆται καὶ εἰς τὴν ἐπιζῶσαν σύζυγον.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοκκινάκης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§74Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἔχω καὶ ἐγὼ παρὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ δὲν θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τῶν ἀπόντων ὑπουργῶν ἀλλὰ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι εἶναι πρῶτον Κρὴς καὶ δεύτερον γνωρίζει κάλλιον παντὸς ἄλλου τὰς ἀνάγκας τῶν ἀγωνιστῶν. Ἀρκεῖ δὲ νὰ μάθῃ ἡ Βουλή, ὅτι οἱ παλαιοὶ αὐτοὶ ἀγωνισταί, τὰ ἐρείπια αὐτὰ τῶν ἐπαναστάσεων λαμβάνουν 80, 100 καὶ 120 δραχμάς. Εἶναι δυνατὸν κύριοι, μὲ 120 δραχμὰς τὸν μῆνα νὰ ζήσῃ ἕνας ἄνθρωπος; Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ ζήτημα καὶ ν’ αὐξήσῃ τὰς συντάξεις καὶ νὰ τὰς ἐξομοιώσῃ τουλάχιστον μὲ τὰς συντάξεις τῶν ἄλλων νεωτέρων ἀγωνιστῶν. Ἐκτὸς τούτου δὲ δὲν ἀρκεῖ, ὅτι εἶναι ψυχία ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δίδει ἡ Πατρὶς εἰς τοὺς ὑπὲρ αὐτῆς ἀγωνισθέντας, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ ψυχία καθυστερεῖ καὶ δὲν τὰ δίδει τακτικά. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἰπῶ ὅτι καθυστεροῦνται συντάξεις ἐπὶ ἓν ἔτος καὶ πλέον, ἡ δὲ ἁρμοδία ὑπηρεσία δικαιολογεῖται καὶ λέγει, ὅτι συνέπεσε νὰ ἔχωσι πολλὴν ἐργασίαν καὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐκτελέσωσιν ὅλους τοὺς τύπους, ἵνα πληρωθῶσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Ἡ παράκλησίς μου ἀπευθύνεται κυρίως πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ αὐτῆς.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυχρονίδης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§76Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν παλαιῶν ἀγωνιστῶν καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὴν ἐξετάσῃ μετὰ πάσης εὐμενείας. Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι τὰ ποσὰ τά ὁποῖα λαμβάνουν εἶναι γλισχρότατα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνακουφισθῶσιν. Ἀναγνωρίζομεν καὶ τὴν οἰκονομικὴν δυσχέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ Κράτος καὶ δὲν ἔχομεν πολλὰς ἀξιώσεις. Νομίζομεν μόνον, ὅτι πρέπει νὰ ἐξομοιωθῶσι πρὸς τοὺς ὁπλίτας θυμάτων πολέμου, ἵνα κατορθώσωσι νὰ ζήσωσι καὶ αὐτοί.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§78Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως παρακαλῶ, τὸν λόγον.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§80Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν ἀναγράφονται δέκα νομοσχέδια, τὰ πλεῖστα τῶν ὁποίων εἶναι Νομοθετικὰ Διατάγματα πρὸς κύρωσιν. Ὡς γνωστόν, ὑπάρχει πλῆθος Νομοθετικῶν Διαταγμάτων ἐκδοθέντων κατὰ τὴν παρελθοῦσαν βουλευτικὴν περίοδον, τὰ ὁποῖα δὲν εἰσήχθησαν πρὸς κύρωσιν συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, ἐγένετο μακροτάτη καὶ κατὰ διαφόρους συνεδριάσεις, συζήτησις καὶ ἐγένετο δεκτὸν τότε ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ τετράμηνον τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ 77 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, πρέπει νὰ εἶναι πλῆρες, τοὐτέστιν 120 πλήρεις συνεδριάσεις. Ὅταν διελύθη ἡ παρελθοῦσα Βουλή, ἀπέμειναν, ὡς ἐνθυμοῦμαι, 20 πλήρεις συνεδριάσεις, αἵτινες λήγουσι μετὰ 2 ἢ 3 συνεδριάσεις, Μετὰ 3 λοιπὸν συνεδριάσεις, κύριε Πρόεδρε, πολὺς ἀριθμὸς Νομοθετικῶν διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἔπληξαν τὴν Οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας θὰ εἶναι ἄκυρα. Φαντάζεσθε ὁποῖαι δίκαι θὰ δημιουργηθοῦν καὶ ποῖα συμφέροντα θὰ καταστραφῶσιν. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς τοῦ ζητήματος καὶ νὰ λάβῃ ἓν μέτρον ἀποτελεσματικόν, ἵνα μὴ εὑρεθῶσι τὰ ἄτομα καὶ οἱ διάφοροι ὀργανισμοὶ ἐκτεθειμένοι εἰς τὰ δικαστήρια. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἐλήφθη ἀπόφασις κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, νὰ εἶναι 120 συνεδριάσεις πλήρεις, δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν ἄποψιν αὐτὴν καὶ ἐντὸς τῶν 3 ὑπολειπομένων συνεδριάσεων, νὰ ἐπικυρώσωμεν τὰ νομοθετικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θέλουσι τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Αὐτὰς τὰς συστάσεις ἔχω νὰ κάμω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§81Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τὴν ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει παραπεμφθῇ τὸ Νομοσχέδιον τῆς Γερουσίας καὶ τὸ νομοσχέδιον τῆς ῥυθμίσεως τοῦ Ἀστυνομικοῦ ζητήματος, ὅπως ὑποβάλῃ τὰς ἐκθέσεις της τὸ ταχύτερον. Δὲν μέμφομαι τοὺς κ. κ. βουλευτάς, διότι ὑπάρχει πολὺ ἐργασία, ἀλλὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν, ὅτι αὐτὰ τὰ δύο νομοσχέδια εἶναι ἐκ τῶν ἐπειγόντων καὶ παρακαλῶ νὰ μᾶς τὰ φέρωσιν. Ἐπίσης θὰ ἐπαναλάβω δημοσίᾳ, παράκλησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμον καὶ πρὸς τὸν κ. Σακκαλῆν καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὰ ὁποῖα παρεπέμφθη χθὲς τὸ νομοσχέδιον τροποποιητικὸν τοῦ νόμου τοῦ σχετικοῦ πρὸς τὸ πλεύρισμα τῶν ἀτμοπλοίων. Ἔδωσα τὸν λόγον μου εἰς τὸν πρόεδρον τῶν λεμβούχων, ὅτι μέχρι τοῦ Σαββάτου, θὰ ἔχῃ ἐκδοθῇ νόμος τῆς Βουλῆς κανονίζων τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑφισταμένου Νόμου δὲν δικαιούμεθα ν’ ἀφίσωμεν τὸ πλεύρισμα τῶν πλοίων προτοῦ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ σχετικὸς νόμος. Εἶπον λοιπὸν εἰς τοὺς λεμβούχους, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι δίκαιον. Σᾶς ζητῶ ὅμως, νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τοῦτο, ἀλλὰ ν’ ἀναγνωρίσητε τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν τοῦ πλευρίσματος τῶν πλοίων καὶ ἐγὼ μέχρι τοῦ Σαββάτου νὰ σᾶς ἔχω τὸν Νόμον τὸν σχετικόν. Παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ μὴ μ’ ἀφίσῃ ἐκτεθειμένον, ὡς μὴ ἐκτελέσαντα μίαν τοιαύτην ἐπίσημον ὑπόσχεσιν, διότι αὐτοὶ συνῄνεσαν εἰς τὸ ἄμεσον πλεύρισμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου νόμου.

§82Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ εἶμαι εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπελήφθη τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ νομοσχεδίου «περὶ λεμβούχων» ἔχω νὰ δηλώσω, ὅτι θὰ καταβάλλω πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως ἐντὸς δύο ἡμερῶν, ἀναπληρώσω μίαν ἀμέλειαν τριῶν καὶ ἡμίσεως ἐτῶν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§84Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως 1) τοῦ ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1927 διατάγματος περὶ ῥυθμίσεως ἐν γένει μισθώσεων παντὸς εἴδους ἀστικῶν ἀκινήτων, 2) τοῦ ἄρθρου 31 τοῦ νόμου 281 καὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 315». Εἶναι γνωσταὶ κύριοι βουλευταὶ αἱ προσπάθειαι αἱ Κυβερνητικαὶ αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν εἰς βελτίωσιν τῆς τιμῆς καὶ τῆς ποιότητος τοῦ ἄρτου. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔδωσα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτε ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἐγώπιον ὑμῶν σχετικὸν νομοσχέδιον, ἐπληροφορήθη ἡ Βουλή, τοῦτο μὲν πόσα κέρδη ἀπολαμβάνουν ὡρισμέναι τάξεις συμμετέχουσαι εἰς τὴν κατασκευὴν ἐκ τῆς ἐργασίας ταύτης, τοῦτο δέ, περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔχει ὑπ’ ὄψει καὶ ὀφείλει νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἀντιμετωπίσῃ καὶ βελτιώσῃ κατάστασιν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἀφόρητον. Ἀτυχῶς..., κύριοι βουλευταί, ἐν Ἑλλάδι ἡ ἀρτοποιΐα διενεργεῖται ὑπὸ τὰς χειροτέρας καὶ τρομερωτέρας τῶν συνθηκῶν, ὑπὸ συνθήκας τοιαύτας, τὰς ὁποίας οὐδεμία Κυβέρνησις σεβομένη τὸν ἑαυτόν της εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἐχειροτέρευσεν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη κυρίως διὰ τῆς παροχῆς ἀφθόνων ἀδειῶν πρὸς ἵδρυσιν νέων ἀρτοποιείων, ἐνῷ οὔτε αἱ τεχνικαὶ συνθῆκαι οὔτε οἱ οἰκονομικοὶ ὅροι τὸ ἐπιτρέπουν. Οὕτω χειρίστου εἴδους σταῦλοι, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἐπεξεργάζεται ὑπὸ τὰς μᾶλλον ἐλεεινὰς ὑγιεινὰς συνθήκας καὶ τὰς χειρίστας οἰκονομικάς, τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕνα μικρότερον μέρος μιᾶς μακροσκελοῦς ἐκθέσεως Ἐπιτροπῆς ὑγειονομικῆς, ἡ ὁποία ἐπεσκέφθη ταῦτα καὶ λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «Εἶναι ἀληθῶς ἀπογοητευτικὸν τὸ πρᾶγμα ἀλλὰ καὶ συγχρόνως ἐξευτελιστικὸν διὰ μίαν πρωτεύουσα πεπολιτισμένου Κράτους κλπ». Ἠθέλησα δι’ αὐτῶν τῶν ὀλίγων νὰ καταστήσω πρὸς ὑμᾶς γνωστὴν μίαν κατάστασιν ἀπέναντι τῆς ὁποίας εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀδιαφορήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἀκριβῶς ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος, διότι πρόκειται περὶ καταστάσεως τὴν ὁποίαν πολὺ ἀκριβὰ πληρώνει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καθόσον ἀκριβὰ ἐπίσης πληρώνει καὶ τὴν ἀκαθαρσίαν ἄνευ τῆς ὁποίας τὸ ψωμί του, Θὰ τὸ ἔτρωγεν καὶ εὐθηνότερον καὶ καθαρώτερον. Ἕν ἐκ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νά λάβῃ εἶναι νά ἀναθεωρήσῃ τὴν παλαιάν διατίμησιν. Ἡ παλαιά διατίμησις ἔχουσα ὑπ’ ὄψει ὄχι τὸ συμφέρον τοῦ συνόλου τῶν πολιτῶν ἀλλά μόνον νά διατηρήσῃ αὐτά τά ἐλεεινά καταστήματα, αὐτάς τῆς ἐλεεινάς τρώγλας, περὶ τῶν ὁποίων ἠκούσατε, ὥριζε τὴν διατίμησιν ἐπὶ τῇ βάσει κατεργασίας καὶ παραγωγῆς τριῶν σάκκων ἀλεύρων. Διά τῆς νέας διατιμήσεως ὡρίσθη, ὅτι ἡ παραγωγὴ ἔπρεπε νὰ ὑπολογίζηται ἐπὶ τῇ βάσει 5½ σάκκων.

§85Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Τουλάχιστον.

§86Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Προέβη ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, εἰς τὴν νέαν διατίμησιν καὶ ἐπέπρωτο ἀτυχῶς, νὰ συναντήσῃ τὰς σκληροτέρας καὶ τὰς μᾶλλον ἐπαισχύντους ἀντιδράσεις. Παρ’ ὅλα ταῦτα, ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἠθέλησε νὰ ἐξωθήσῃ τὸ πρᾶγμα εἰς τὰ ἄκρα. Ὄχι διότι ἠσθάνθη ἀδυναμίαν, διότι αἰσθάνεται καὶ ἔχει ὅλην τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλῃ τὰς θελήσεις της, ἀλλὰ διότι ἐν τῇ κοινωνικῇ αὐτῆς πολιτική, ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη, ὀρθῶς κατ’ ἐμέ, νὰ μὴν ἀδικήσῃ κανένα, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἀδικήματος, ἐφόσον ἐπὶ οὐδενὸς νόμου θὰ ἠδύνατο νὰ στηριχθῇ ἡ ἀξίωσις περὶ ἀποζημιώσεως, ἀλλὰ περὶ ζημίας τὴν ὁποίαν ὡσαύτως ἠθέλησε ν’ ἀποφύγῃ. Ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦτο, καλῶ ἐγώ, ὡς ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅλους τοὺς ἀρτοποιοὺς τοὺς ἐξεγερθέντας διὰ τὴν νέαν διατίμησιν καὶ ἐξηγῶ εἰς αὐτούς, ὅτι μολονότι ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς ἀποζημιώσῃ διότι οὐδεὶς νόμος ἐπιβάλλει εἰς αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διατηρῇ ἐπ’ ἄπειρον μίαν διατίμησιν, διότι κάποτε σᾶς ἔδωκε μίαν ἄδειαν διὰ τὴν ὁποίαν ἂν ἔχῃ εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις ἔχουσιν ἀσφαλῶς καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὴν ἐζήτησαν, μολονότι λέγω, δὲν ἔχει καμμίαν ὑποχρέωσιν μ’ ὅλα ταῦτα ἐσκέφθη νὰ σᾶς ἀποζημιώσῃ. Καὶ δὲν ἐσκέφθη τοῦτο, ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε, ἠθέλησε νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἄνεσίν σας ἵνα μὴ ἀμφισβητηθῇ οὔτε ἡ εἰλικρίνεια αὐτῆς οὔτε ἡ πιθανότης τῆς ἀποζημιώσεως. Ἐσκέφθη δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν διαθέτουσα 5 λεπτὰ ἐπὶ τοῦ λιμενικοῦ φόρου, νὰ ἐξασφαλίσῃ οἰκονομικὰ κεφάλαια τοιαῦτα, ὥστε ἡ ἀποζημίωσις αὐτῶν θὰ ἦτο εὐχερεστάτη. Διότι σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι τὰ 5 λεπτὰ ἀποτελοῦν πρόσοδον ἐξ 23 καὶ πλέον ἑκατομμυρίων δραχμῶν κατ’ ἔτος. Εἶπον ἐπὶ πλέον εἰς αὐτοὺς ὅτι οἱ ἀρτοποιοὶ δύνανται νά ἐξετάσουν τὰ καθ’ ἑαυτοὺς καὶ ἂν θέλουν νὰ ἐξακολουθήσουν ἐργαζόμενοι ὑπὸ τοὺς ὅρους τοὺς ἀνθρωπίνους τοῦ νόμου καὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ἐργασθοῦν. Ἐὰν ὅμως δὲν θέλουν νὰ ἐργασθοῦν, δύνανται νὰ ἐκτιμήσουν τὸ πρᾶγμα ἂν καὶ θέλουν νὰ διατηρήσουν τὸ κατάστημά των διὰ νὰ κερδίζουν ἐκ τῶν ψηστικῶν καὶ τῶν πρατηρίων τοῦ ἄρτου, ὅτι θὰ τύχωσι μιᾶς ἀποζημιώσεως, πάντως μικροτέρας ἐκείνης τῆς ὁποίας ἤθελον τύχῃ ὅσοι τυχὸν εἶναι ἀποφασισμένοι νὰ ἐγκαταλείψουν ὁριστικῶς τὸ ἔργον των. Τοιαύτη εἶναι ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τοὺς ἀρτοποιοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς. Ἐφόσον δὲ ἐκ τῆς συζητήσεως εἶδον ὅτι αὐτοὶ ἐθεώρουν ἑαυτοὺς ἠδικημένους, διότι ἄνθρωποι μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν σχέσιν πρὸς τὴν ἀρτοποιΐαν ἔχουσι μόλα ταῦτα πρατήρια ἄρτου εἴτε εἰς διάφορα καροτσάκια εἴτε εἰς τὴς πόρτες τῶν καταστημάτων των, μὲ ἐπληροφόρησαν ὅτι ἐξ αὐτῶν ζημιώνονται πολλὰ διότι κερδίζουν 40 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ὑπεσχέθην καὶ ἔτι πλέον εἰς αὐτούς, ὅτι θὰ δώσω εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ διατηρήσουν τὰ καταστήματά των ἀνοικτὰ καὶ τὸ μονοπώλιον, ἂν ἐπιτρέπηται ἡ ἔκφρασις, τῆς πωλήσεως τοῦ ἄρτου. Μικραὶ καὶ ἐπίμονοι συζητήσεις ἐγένοντο ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς, ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ἦτο οἱ ἀρτοποιοὶ νὰ παραιτηθῶσιν πάσης ἀξιώσεως, νὰ ἀναγνωρίσουν τὸ βάσιμον τοῦ Κυβερνητικοῦ μέτρου, ὅτι ἡ διατίμησις δέον νὰ γίνεται, ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 3 σάκκων, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 5½ καὶ παρῃτήθησαν πάσης ἄλλης ἀξιώσεως καὶ αὐτῆς τῆς ἀποζημιώσεως, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἐξετασθῶσιν τὰ κονδύλια τῆς νέας διατιμήσεως, διότι ἰσχυρίζονται ὅτι θὰ ἠδικοῦντο. Ἡ Κυβέρνησις μὴ θέλουσα νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ἀδικήσῃ ἢ νὰ ζημιώσῃ, ὡς εἶπον, κανένα καὶ θέλουσα νὰ μὴν ἀφίσῃ οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἐπὶ τῆς εἰλικρινείας τοῦ ἔργου της, ἐδέχθη τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ ἀφῆκε τοὺς ἀρτοποιοὺς νὰ ὁρίσωσιν αὐτοὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἤθελον ἀποφανθῆ ἐπὶ τῶν αἰτημάτων των. Ἠρώτησε δηλαδὴ τούτους. Θέλεις τὸν Α; Τὸν θέλω. Θέλεις τὸν Β; Τὸν θέλω. Θέλεις τὸν Γ; Δὲν τὸν θέλομεν. Ἔξω λοιπὸν ὁ Γ. Θέλουμε καὶ τὸν Δ, καὶ τὸν Ε νὰ προσθέσουμε. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη εἰργάσθη εὐσυνειδήτως, διέθεσε 4 ὁλοκλήρους ἡμέρας ἀπὸ πρωΐας μέχρι νυκτός. Ἤκουσε τὰ παράπονά των. Ἔτρεξε εἰς τὰ συμβολαιογραφεῖα διὰ νὰ εὑρίσκῃ συμβόλαια νὰ στηρίξῃ τὰς ἀποφάσεις της καὶ τὸ ἀποτέλεσμα, κύριοι, ἦτο, ὅτι ἡ διατίμησις, τὸ φιλοδίκαιον τῆς ὁποίας ἠμφισβήτουν οἱ ἀρτοποιοί, ὄχι μόνον δὲν τοὺς ἠδίκει, ἀλλὰ τοὺς ὠφέλει ὑπερμέτρως. Προσκαλῶ κύριοι, ἐκ νέου τοὺς ἀρτοποιοὺς τοὺς ὑποβάλλω τὴν διατίμησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμνε ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν ἐκεῖνοι ἐξέλεγξαν καὶ μετὰ μακρὰν συζήτησιν προσέθεσαν εἰς αὐτούς, ὅτι μολονότι οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ σᾶς ἀποζημιώσῃ, μολονότι σεῖς παρῃτήθητε τοῦ δικαιώματος τῆς ἀποζημιώσεως, παρ’ ὅλα ταῦτα ὅμως, σᾶς προσφέρομεν ἐκ νέου τὴν ἀποζημίωσιν. Μακρὰ συζήτησις ἐγένετο ἐπὶ ὥρας πολλὰς καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως ἦτο, ὅτι οἱ ἀρτοποιοὶ διὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοὺς ὁποίους ἀπέστειλαν ἀπεδέχθησαν πλήρως τὰς Κυβερνητικὰς ἀντιλήψεις. Ὑπέβαλον καὶ μίαν νέαν ἀξίωσιν. Εἶπον δηλαδὴ πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. «Μάλιστα κύριε, ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν ὅμως, νὰ κλείσωμεν τὰ καταστήματά μας ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην, ἐὰν δὲν ἐκτιμήσωμεν ποία εἶναι ἡ θέσις ἡ νέα ἡ δημιουργουμένη ἐκ τῶν Κυβερνητικῶν μέτρων». Κατελήξαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις εἰς αὐτοὺς διὰ τὰς οἰκονομικὰς βλάβας τὰς ὁποίας τυχὸν ἤθελον ὑποστῆ διὰ τὸ διάστημα τῶν ἡμερῶν ἕως ὅτου καταλήξουν εἰς τὴν ἀπόφασιν, περὶ τοῦ ἂν θὰ ἔπρεπε ἢ ὄχι, περ’ τοῦ ἂν συμφέρῃ ἢ ὄχι νὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ἐργάζωνται. Καὶ τὴν ἀξίωσιν ταύτην, δὲν ἐδίστασε νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ τοὺς ὑπεσχέθη ὅτι ἐκ τοῦ ἰδίου ταμείου τὸ ὁποῖον ἤθελε σχηματισθῆ ἐκ τῶν πόρων τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερον, ὑπεσχέθη λέγω, πρὸς αὐτοὺς ὅτι θὰ τοὺς ἀπεκαθίστατο ἡ ζημία τὴν ὁποίαν ἤθελον συναντήσῃ εἰς τὸ διάστημα τῶν 10 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς νέας διατιμήσεως διότι ἐκρίθη ὅτι τὸ διάστημα αὐτό, ἦτο ὑπεραρκετὸν διὰ νὰ λάβουν μίαν ἀπόφασιν καὶ παρείχετο εἰς αὐτοὺς συγχρόνως τὸ μέσον, ὅπως κατὰ τὰς 15 ταύτας ἡμέρας ὑποβάλωσιν ἐν τέλει τὰς ἀντιλήψεις των ὅπως ἀκούσῃ ταύτας ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἦτο πάντοτε πρόθυμος νὰ τὰς ἐξετάσῃ μετὰ πάσης εὐνοίας ὅπως καὶ προηγουμένως. Καὶ ἐνῷ τὸ πρᾶγμα ἐθεωρεῖτο τελειωμένον καὶ ἐνῷ ἐζήτησαν μόνον ὡς τελευταίαν χάριν, νὰ ἀρχίσῃ ἡ διατίμησις, ὄχι ἀπὸ τὴν Τρίτην ἀλλὰ ἀπὸ τὴν Τετάρτην καὶ ἐγένετο κύριοι καὶ αὐτό, ἔρχονται τὴν ἑπομένην καὶ ζητοῦν, τὶ νομίζετε Κύριοι; Νέαν ἀναθεώρησιν τῆς διατιμήσεως. Μά..., κύριοι, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰδικώτερον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἦτο δυνατὸν πλέον νὰ παρακολουθήσῃ τὴν τοιαύτην συζήτησιν. Εἶπον εἰς αὐτοὺς καθαρά, ὅτι εἴμεθα πολὺ ἀνεκτικοί, ὅπως λέγει ὁ συνάδελφος, τόσῳ μᾶλλον διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν αἰσθάνεται καμμίαν ἀδυναμίαν διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὰ μέτρα καὶ τὰς ἀποφάσεις της. Ἀποτέλεσμα τῆς ἀρνήσεως, ἦτο ἡ ἐντὸς τῆς ἑσπέρας ἀπότομος κήρυξις τῆς ἀπεργίας χωρὶς κἂν νὰ τὴν ἀναγγείλουν 24 ὥρας προηγουμένως ὡς στοιχειωδῶς ὤφειλον ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας, ἀλλὰ κυρίως ἐκ τοῦ εἴδους τῆς βιομηχανίας, τὴν ὁποίαν ἐκράτουν εἰς χεῖρας των. Καὶ οὐδενὸς ἐφείσθησαν, Κύριοι, διότι καὶ τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν ἐπλήρωσαν ἐξ ἰδίων των διὰ νὰ μὴ ἐργασθοῦν καὶ παρακολουθήσουν καὶ οἱ ἐργάται αὐτούς.

§87Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπῆρξαν καὶ ἐξαιρέσεις;

§88Κ. ΖΑΒΙΤΖΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπῆρξαν καὶ ἐξαιρέσεις καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, διότι τὰ πρώτης τάξεως ἐργοστάσια εἶναι παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ μᾶς ἐβοήθησαν δυνατά. Εἰς τὴν στιγμὴν αὐτὴν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου κατέβαλον ὅλας τὰς προσπαθείας διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν κατάστασιν. Εὐτυχῶς εἰς τὸν Πειραιᾶ ἡ κατάστασις ἐξετυλίχθη ὁμαλῶς, τοῦτ’ αὐτὸ συνέβη καὶ εἰς τὰ προάστεια τῶν Ἀθηνῶν. Ἀνωμαλίαι συνέβησαν ἀναποφεύκτως μόνον ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι μέχρι τῆς αὔριον οὐδεμία ἀνωμαλία θὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ κατάστασις θὰ εἶναι πλήρως διευθετημένη. Νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ σταματήσω τὸν λόγον μου, ἐὰν δὲν ἤθελον ἐκφράσῃ τὴν βαθυτάτην μου λύπην, διότι οἱ ἐπαγγελματίαι πίπτουν δυστυχῶς ἐν Ἑλλάδι θύματα ὀλίγων ἐκμεταλλευτῶν, οἱ ὁποῖοι εἰσεπήδησαν εἰς τὰς διοικήσεις τῶν σωματείων καὶ τὰς ὁποίας κανονίζουν συμφώνως πρὸς τὰ ἴδια αὐτῶν συμφέροντα.

§89Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀληθέστατον.

§90Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ κύριοι, εἶναι τὸ πρῶτον ζήτημα τὸ ὁποῖον καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλουν νὰ ἐξετάσουν. Πρόκειται περὶ ἐκμεταλλευτῶν τοῦ χειρίστου εἴδους, οἱ ὁποῖοι, τὸ ἐπαναλαμβάνω εἰσεπήδησαν εἰς τὰς διοικήσεις τῶν σωματείων αὐτῶν, διὰ νὰ κανονίζουν ταῦτα σύμφωνα πρὸς τὰ ἴδια αὐτῶν ἀποκλειστικὰ ὀφέλη. Δὲν διστάζω κύριοι, νὰ σᾶς κάμω γνωστὸν ὅτι ἀκριβῶς καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ ἴδιον συμβαίνει. Ὁ πρόεδρος τοῦ σωματείου αὐτῶν εἰσπράττει...

§91ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὀνόματι;

§92Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Βασιλείου. Εἰσπράττει 5 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν κὼκ χορηγουμένου παρὰ τῆς συντεχνίας εἰς τοὺς ἀρτοποιούς. Καὶ αὐτὸ εἶναι κύριοι 10.000 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Εἰσπράττει 10 λεπτὰ δι’ ἕκαστον καλοῦπι μαγιᾶς, ὑπολογιζομένων δὲ εἰς 200 δραχμὰς ἡμερησίως, ἔχομεν κατὰ μῆνα 6.000 δραχμὰς καὶ εἶναι αὐτὰ τὰ νόμιμα κέρδη, διότι ἡ διαχείρισις τοῦ ἔδωσε τὰ ποσὰ ἀπὸ τοῦ 1921 μέχρι σήμερον, ὥστε νὰ εἶναι κύριος μεγάλης περιουσίας τὴν ὁποίαν ἐννοεῖ νὰ μεγαλώσῃ περισσότερον. Ἀλλὰ αἱ ἀπολαυαὶ δὲν σταματοῦν ἕως ἐδῶ. Ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω, ἡ συντεχνία λαμβάνει μίαν δραχμὴν δι’ ἕκαστον καλοῦπι μαγιᾶς διὰ τὴν ἵδρυσιν, παρὰ τὸν Ἅγιον Κωνσταντῖνον, Μεγάρου. Ἔχουν συλλεγῆ ἕως τώρα 3.000.000 τῆς συντεχνίας, τὰ ὁποῖα διεχειρίζετο ὁ πρόεδρος, ἄνευ οὐδεμιᾶς εὐθύνης πρὸς λογοδοσίαν. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, κύριοι, θὰ μὲ δικαιολογήσητε μὲ τὸ παραπάνω διὰ τὴν λύπην τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα, ὅτι δηλαδὴ εἰσπηδοῦν τοιαῦτα πρόσωπα, διότι ἡ προσπάθεια ἡ ὁποία σήμερον ἐπιδιώκεται πρὸς ματαίωσιν πάσης ἐνεργείας, πρὸς διατήρησιν τῆς καταστάσεως τῆς σημερινῆς, ἡ προσπάθεια ἀποβλέπει τοῦτο: ὅπως ἐν ᾗ περιπτώσει καταλήξουν εἰς τὴν ἀποζημίωσιν, μὴ λάβουν αὐτὴν οἱ μικροὶ ἀρτοποιοί, ἀλλὰ νὰ τὴν λάβῃ ἡ συντεχνία διὰ νὰ διανείμῃ αὐτὴ τὰ κέρδη καθ’ ὃν τρόπον νομίζει. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι νομίζει, ὅτι ἡ ἐπιείκεια δὲν εἶναι δυνατὸν παντοῦ νὰ βασιλεύῃ, διότι ἄκρα ἐπιείκεια δὲν εἶναι ἄκρα ἀδικία ἀπέναντι μιᾶς τυραννουμένης κοινωνίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις: 1) Νὰ δύναται διὰ διατάγματος νὰ ἄρῃ τὴν προστασίαν τοῦ ἐνοικιοστασίου ἐπὶ τῶν ἀπεργῶν αὐτῶν, 2) νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιστρατεύσῃ τοὺς κυρίους αὐτοὺς διὰ νὰ τοὺς τάξῃ εἰς τὰ ἔργα των. Δὲν ὑπάρχει καμμία δικαιολογία οἱ ὑπάλληλοι τῶν σιδηροδρόμων μόνον νὰ ἔχωσι τὸν πέλεκυν αὐτόν. Διότι ἀκριβῶς ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἔκριναν, ὅτι ἡ συγκοινωνία δὲν ἀνήκει εἰς αὐτούς, ἀλλ’ εἰς τὸ σύνολον τὸ Κράτος, δὲν ὑπάρχει λέγω καμμία δικαιολογία, νὰ μὴν ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῶν ἐργατῶν τοῦ ἄρτου. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ τρίτον ζήτημα. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιφυλάσσει τὸ δικαίωμα νὰ καλέσῃ αὐτοὺς πρὸς ἐργασίαν καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελον ἀρνηθῆ, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς τὴν διάλυσιν τῆς συντεχνίας, οὕτω δὲ θὰ περιέλθουν εἰς τὸ Κράτος καὶ τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ λαοῦ ἀφῃρέθησαν. (Χειροκροτήματα).

§93Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἐπιζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς.

§94Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταλήγων ἤθελον νὰ τονίσω, ὅτι εἶναι προφανές, ὅτι τὰ τοιαῦτα μέτρα τῆς κοινωνικῆς προνοίας ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ σταματήσῃ, διότι μία δρὰξ ἀτόμων οἱουδήποτε ἀναστήματος καὶ ἀριθμοῦ ἤθελεν ἐπιβούλως ὑπονομεύσῃ τὸ ἔργον αὐτῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν στοιχειώδη, νὰ ἱκανοποιήσῃ μίαν ἀξίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ φάγῃ τὸ ψωμί του ὅσον τὸ δυνατὸν εὐθηνότερον καὶ νὰ δώσῃ καὶ εἰς ἄλλας τάξεις, εἰς ἃς εἶναι ἀνατεθειμέναι λειτουργίαι κοινῆς χρήσεως ἀνάγκης καὶ ὠφελείας, τὴν ὀφειλομένην κατεύθυνσιν. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ἐπεχείρησεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ καταστήσῃ τὸν ἄρτον εὐθηνότερον διὰ τὸν λαὸν καὶ πλὴν τοῦ ὑποβιβασμοῦ τῆς τιμῆς τῶν 50 λεπτῶν τὴν ὁποίαν ἐπέτυχε διὰ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου τὸν ὁποῖον ηὔξησεν εἰς ἄλλα εἴδη, ἐπεδίωξε νὰ ὑποτιμήσῃ κατ’ ἴσον περίπου ποσὸν τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, ἐκ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τῶν ἐξόδων τῶν διαφόρων παρασκευαστῶν τοῦ ἄρτου. Εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, πρὸς τὸν ὁποῖον θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ ἀπευθύνω τὰ συγχαρητήρια τῆς ὅλης Κυβερνήσεως διὰ τὰς ὑπηρεσίας του ἐν προκειμένῳ καὶ διὰ τὴν ἀνεκτικότητα τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε καὶ διὰ τὴν ὑπομονήν, ὅπως συζητῇ ἐπὶ τοσοῦτον μακρὸν χρόνον τὰς ἀξιώσεις μετὰ τῶν ἐνδιαφερομένων, ἐκφράζω λέγω πρὸς αὐτὸν τὰ θερμὰ συγχαρητήρια τῆς ὅλης Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις. Διὰ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου μόνον κατὰ 40 λεπτὰ, ὁ κόσμος οἰκονομεῖ κατ’ ἔτος 200 ἢ 180 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Κάθε 5 λεπτὰ εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου εἶναι οἰκονομία 22 ἑκατομμυρίων περίπου, διὰ τὰ 40 λεπτὰ εἶναι οἰκονομία πλησιάζουσα σχεδὸν πρὸς τὰ 200 ἑκατομμύρια δραχμῶν.

§97Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ πρόκειται κ. πρόεδρε, περὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ἀθηνῶν μόνον. Ὑπολογίσατε τὶ γίνεται δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως. Πρόκειται μόνον διὰ τὸ ταμεῖον Ἀθηνῶν, ὁπότε ὁ κόσμος θὰ οἰκονομήσῃ 200 περίπου ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἀπὸ τὸ ψωμί του. Πρόκειται νὰ κλείσουν μερικὰ ἀρτοποιεῖα, τὰ ὁποῖα παρασκευάζουν ἄρτον μὲ ὀλιγώτερον ἀπὸ 5½ σάκκους τὴν ἡμέραν. Πόσοι εἶναι λοιπὸν αὐτοὶ οἱ φουρνάρηδες; 20, 40, 50, ἢ καὶ 80. Ἐσκέφθημεν λοιπὸν νὰ καταρτίσωμεν ἕνα ἰδιαίτερον ταμεῖον διὰ τῆς παρακρατήσεως τῶν 5 λεπτῶν ἐκ τοῦ λιμενικοῦ δασμοῦ διὰ νὰ σχηματίσωμεν τὸ ἀπαιτούμενον κεφάλαιον πρὸς ἀποζημίωσίν των. Τὸ ποσὸν αὐτὸ κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ συναδέλφου μου, ἀνέρχεται εἰς 22 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος. Διατὶ νὰ μὴ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τοὺς 100, 200, 500 ἀνθρώπους τὴν ἀποζημίωσιν αὐτὴν διά νά τεθοῦν ἔξω ἀπὸ τὴν παρασκευὴν τοῦ ἄρτου, ὥστε νά κατορθωθῇ νά οἰκονομήσῃ ὁ λαὸς ἀπὸ τὸ ψωμί του 200 ἑκατομμύρια; Εἶναι λοιπὸν 22 ἑκατομμύρια ἡ ἀποζημίωσις. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἑνὸς χρόνου, θά πάρῃ ἕκαστος 400.000 περίπου δραχμὰς ἐὰν πρόκειται διά 2–3 ἔτη 120.000. Δὲν ἐλπίζομεν νὰ δώσωμεν ὀγκώδεις ἀποζημιώσεις, ἀλλὰ διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἀποζημιωθῶσιν ἐπαρκῶς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τίθενται ἐκποδὼν ἀπὸ τὴν παρασκευὴν τοῦ ἄρτου. Καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις δὲν εὑρέθη μόνον πρὸ τῆς ἀντιδράσεως τῶν ὀλίγων ἀρτοποιῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνοι ἀπὸ ἀπόψεως ὑγιεινῆς, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν συνάδελφός μου, οἱ ὁποῖοι εἶναι τόσον καθυστερημένοι, ἀλλ’ εὑρέθημεν καὶ πρὸ τῆς ἑνώσεως τοῦ ἐπαγγελματικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἐπῆρε το μέρος τῶν ἀρτοποιῶν καὶ ἠπείλησε, ὅτι θὰ ἐνισχύσῃ τὸν ἀγῶνα τούτων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔκτοτε τοὺς ἐγκατέλειψεν ὁ ἐπαγγελματικὸς κόσμος, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, ὅτι ἔστω καὶ πρὸς στιγμὴν ἐσκέφθη ὁ ἐπαγγελματικὸς κόσμος, νὰ ἀντιδράσῃ εἰς τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως κατορθώσῃ νὰ φάγῃ τὸ ψωμί του εὐθηνότερον ὁ λαός. Σημειώσατε, ὅτι διὰ τοῦ μέτρου τοῦ κυβερνητικοῦ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ κατορθώσουν νὰ εἶναι φουρνάρηδες, θὰ λάβουν ἀποζημίωσιν γενναίαν. Οἱ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ παρασκευάζουν τὸν ἄρτον, θὰ εὑρεθῶσι μὲ κέρδη μετριασμένα. Θὰ ἦτο λοιπὸν φυσικόν, νὰ περιμένῃ κανείς, ὅτι οἱ μὲν ἀρτοποιοὶ τῶν μικρῶν φούρνων, οἱ ὁποῖοι θὰ λάβωσι τὴν ἀποζημίωσιν θὰ ἦσαν μὲ τὸ μέρος μας, διότι αὐτοὶ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ μετατρέψουν τὸ κατάστημα, νὰ μεταπωλῶσιν ἄρτον, νὰ κατασκευάζουν σημίτια κουλούρια καὶ νὰ πέρνουν καὶ ἀποζημίωσιν 60.000 δραχμές. Θὰ ἀνέμενε κανεὶς ἡ ἀντίπραξις νὰ προέλθῃ ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ἔχουν ἀνοικτοὺς τοὺς φούρνους των, διότι αὐτοὶ θὰ λαμβάνουν ἀπὸ ἑκάστην ὀκᾶν ψωμιοῦ 40 λεπτὰ ὀλιγώτερον ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλάμβανον ἕως τώρα. Καὶ ὅμως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἀποζημιωθοῦν, οἱ ἀνήκοντες ἀκριβῶς, εἰς τοὺς ἀπορωτέρους, ἔπρεπε νὰ ἀποβλέπουν μὲ συμπάθειαν εἰς τὴν ὑποτίμησιν τῶν 40 λεπτῶν, ἀντιδρῶσι κατὰ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἔρχονται οἱ ἄλλοι οἱ μεγαλοβιομήχανοι, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν ἀντιδρῶσιν ἀλλὰ καὶ πράττουν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ μᾶς δώσουν τὰ μέσα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν, καίτοι γνωρίζουν ὅτι μὲ τὴν συνδρομὴν τὴν ὁποίαν μᾶς παρέχουν θὰ λαμβάνουν 40 λεπτὰ ὀλιγώτερον ἀπὸ κάθε ψωμὶ καὶ θὰ κερδίζουν 180 ἑκατομμύρια ὀλιγώτερα ἀπὸ ὅσα κερδίζουν σήμερα. Εἶναι κάτι πράγματι ἀκατανόητον, τὶ συμβαίνει εἰς τὸ μυαλὸ τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ὥστε νὰ σκέπτηνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό· εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς ἄλλου φαινομένου. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ Κράτος δὲν σκοπεῖ παρὰ νὰ πείσῃ τοὺς ἐργαζομένους, ὅτι τὰ συμφέροντα τῆς ἐργασίας καὶ τοῦ κεφαλαίου εἶναι ἀλληλένδετα καὶ τοῦτο βεβαίως θὰ ἐπιτευχθῇ μίαν ἡμέραν, ἀλλὰ εὑρίσκεται ἀπέναντι τόσης μεγάλης ἀντιδράσεως ἐκ μέρους τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου διὰ νὰ δεχθῇ οὗτος ὅτι τὸ συμφέρον του εἶναι ἀλληλένδετον πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ ἐργοδότου. Λοιπὸν εἴδομεν καὶ τὸ παράδοξον τοῦτο εἰς τὸν τόπον μας, ὅτι κατωρθώθη μιὰ φορὰ εἰς τὸν τόπον μας νὰ ἴδῃ ὁ ἐργάτης, ὅτι τὸ συμφέρον του εἶναι ἀλληλένδετον, πρὸς τὸν ἐργοδότην καὶ ἔρχονται οἱ ἀρτεργάται νὰ ὑποστηρίξουν τοὺς ἀρτοποιοὺς διὰ νὰ πωλήσουν τὸ ψωμί των ἀκριβώτερον. Διότι ἀνεγνώρισαν ὅτι ἔχουν συμφέροντα ἀλληλένδετα καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τοὺς ἀρτεργάτας ἐξησφαλίσαμεν ὅτι θὰ πέρνουν τὸ ἴδιον ἡμερομίσθιον καὶ ὁ κ. συνάδελφός μου ὑπεσχέθη νὰ καθορίσῃ εἰς αὐτοὺς τὸν μισθὸν τοῦτον καὶ διὰ νόμου. Αὐτοὶ πηγαίνουν νὰ κάμουν ἀπεργίαν, διότι ἐννοοῦν, ὅτι εἶναι ἀλληλέγγυοι μὲ τοὺς ἀρτοποιούς, καὶ ἀληθῶς καταντᾷ κανεὶς νὰ μὴ καταλαμβάνῃ τίποτε ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Εἶναι ἀληθῶς ἐκπληκτικὸν τὸ φαινόμενον. Δι’ αὐτὸ ἔλαβον τὸν λόγον κύριοι βουλευταί, μολονότι ἐξήντλησε τὸ θέμα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, διὰ νὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν καὶ πρὸς τὴν κοινὴν γνώμην εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν νὰ τῆς ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ νὰ ζητήσω τὴν ἀμέριστον ὑποστήριξιν αὐτῆς εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, τὸν ὁποῖον διεξάγομεν διὰ τὸν καταβιβασμὸν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἕως τώρα ἀπὸ τὴν διατάραξιν τὴν ὁποίαν ἔφερεν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν κάθε χώρας ὁ πόλεμος ὁ μακρός, ἡ προσπάθεια εἰς τὸ παρελθὸν δι’ ἡμᾶς ἦτο κάθε φοράν, πῶς θὰ κατορθώσῃ κάθε μία τάξις κοινωνικὴ καὶ πρὸ πάντων ἐργατικὴ νὰ ὑψώσῃ τὰ ἰδικά της ἡμερομίσθια, πότε οἱ σιδηροδρομικοί, πότε οἱ τροχιοδρομικοί, πότε οἱ ἀρτεργάται, πότε αὐτός, πότε ἐκεῖνος. Κύριοι, μὲ αὐτὸ τὸ σύστημα, ἄκρη δὲν εὑρίσκεται, καθόσον αὐξανομένων τῶν μισθῶν μιᾶς ὡρισμένης τάξεως ἐργατικῆς, καθίσταται ἀναγκαία ἡ αὔξησις καὶ τῶν ἄλλων μισθῶν καὶ ἔτσι εὑρισκόμεθα εἰς ἕνα φαῦλον κύκλον. Ἐσκέφθημεν ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα, καθ’ ὅσον ἀπεμακρύνθημεν τόσον πολὺ καὶ ἀπὸ τὸ τέλος τοῦ πολέμου, νὰ πιάσωμεν τὴν ἄλλην ἄκρην. Δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἐλαττώσωμεν τὰ ὑπάρχοντα ἡμερομίσθια, ἀλλ’ εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ μὴ ὑποστηρίξωμεν τὴν αὔξησιν τῶν ὑπαρχόντων ἡμερομισθίων ἐκτὸς εἰς ἐξαιρετικὰς περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἀπεδεικνύετο πράγματι, ὅτι τοιαύτη αὔξησις θὰ ἦτο ἀναγκαία καὶ ἐπιβεβλημμένη. Θὰ προσπαθήσωμεν ὅμως δι’ ὅλων τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα δύναται νὰ διαθέσῃ ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἐπιτύχωμεν ὥστε μὴ αὐξανομένων τῶν ἡμερομισθίων, νὰ μὴ αὐξάνῃ καὶ τὸ κόστος τῆς ζωῆς ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ ἐλαττωθῇ. Ἓν δὲ ἀπὸ τὰ κυριώτερα μέτρα τῆς ἐλαττώσεως αὐτῆς εἶναι τὸ ψωμί. Εἰς τὸν δρόμον αὐτὸν θὰ ἐπιμείνωμεν καὶ ἐλπίζομεν, εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ κοινὴ γνώμη φωτιζομένη ἀπὸ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν θὰ μᾶς δώσῃ ἀμέριστον τὴν συνδρομήν της διὰ νὰ φέρωμεν εἰς πέρας τὸ ἔργον. Ἀλλὰ πρέπει νὰ προσθέσω, ὅτι ἐὰν ἡ κοινὴ γνώμη δὲν ὑποστηρίξῃ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ διστάσῃ οὐδὲ ἐπὶ στιγμὴν νὰ καταλίπῃ τὴν θέσιν της μᾶλλον παρὰ νὰ προδώσῃ τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν τῆς ἔδωσε ὁ λαός. Ἐδηλώσαμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι διὰ κάθε ἐνέργειαν θὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ κοινὸν συμφέρον θὰ θελήσωμεν νὰ ὑποτάξωμεν τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα καὶ τὰ συμφέροντα τῶν ὁμάδων. Τοῦτο ἐπιβάλλει τὸ κοινὸν συμφέρον (χειροκροτήματα). Δὲν εἴμεθα κεφαλαιοκρατικοί, δὲν εἴμεθα ἀντικοινωνικοὶ ἄνθρωποι. Ἐννοοῦμεν πολὺ καλά, ὅτι διὰ κάθε πρόοδον ἡ ὁποία θὰ προκαλέσῃ θυσίας ἐκ μέρους ὡρισμένης ὁμάδος, εἶναι δίκαιον τὰς θυσίας αὐτὰς νὰ τὰς ὑποστῇ ὁλόκληρον τὸ κοινὸν καὶ ὄχι ἡ ὁμὰς αὐτή. Ἀλλ’ ὅταν ἐρχόμεθα εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν καὶ δίδομεν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ζημιωθοῦν, λόγῳ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν, πλήρη ἀποζημίωσιν, δίδομεν εἰς αὐτοὺς 22 ἑκατομμύρια δραχμὰς τὸν χρόνον καὶ παρέχομεν ἐκ μέρους ὅλης τῆς κοινωνίας πλήρη ἀποζημίωσιν εἰς αὐτοὺς διὰ νὰ ἀσφαλίσωμεν εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν, καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους, 180.000.000 δραχμὰς κέρδους ἐκ μόνης τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, μὰ τὴν ἀλήθειαν, ἐφόσον εὑρισκόμεθα ἐναντίον ἀντιδράσεως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὠφελοῦνται ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐφαρμόσωμεν ὅλην τὴν αὐστηρότητα τοῦ νόμου. Δὲν θὰ λησμονήσωμεν ὅτι εἴμεθα κόμμα φιλελεύθερον καὶ δὲν θὰ μεταχειρισθῶμεν μέτρα ἀνελεύθερα. Ἀλλ’ ἐφόσον ὁ ὑπάρχων νόμος χαρακτηρίζει τὴν ἀπεργίαν τῶν ἀρτοποιῶν, ὡς ἀδίκημα καὶ ἐφόσον εἶναι ἀδίκημα, θὰ συνεχίσωμεν ζητοῦντες τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων καὶ θὰ ἐνασκήσωμεν ὅλην τὴν αὐστηρότητα τοῦ νόμου διὰ νὰ ἐπιβάλωμεν τὰς ἀντιλήψεις ὄχι τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τῆς κοινωνίας ἐν τῷ συνόλῳ της, ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖται ἐν τῇ Κυβερνήσει σήμερον (χειροκροτήματα). Ἀλλὰ καὶ ἐάν, ἐπαναλαμβάνω θὰ εἴχαμεν τὴν πληροφορίαν ἢ τὸ αἴσθημα, ὅτι πρόκειται ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία νὰ μὴ μᾶς ἀκολουθήσῃ εἰς αὐτὴν τὴν ὁδόν, εἰς τὴν ὁποίαν εἰσήλθομεν μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν θὰ εἴχωμεν καμμίαν δυσκολίαν κύριοι, νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν ἀρχὴν διὰ νὰ ἔλθῃ ἄλλος τις νὰ ἐφαρμόσῃ πολιτικὴν συμφωνοτέραν πρὸ τοιούτου εἴδους ἀντιλήψεις, οἷαι ἐκεῖναι τὰς ὁποίας ἐξέθηκα πρὸ μικροῦ. (χειροκροτήματα).

§99ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν θὰ εὑρεθῆτε εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνασυστάσεως τῆς ἐπαρχίας Παραμυθίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τῶν πεδιάδων Σερρῶν καὶ Δράμας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἱστορικοῦ ἀρχείου Κρήτης». Ὁ κ. Πολυχρονίδης ἔχει τὸν λόγον.

§105Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ ὅπως ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου, διαγραφῇ ἡ τελευταία φράσις «ἀφ’ ἧς ἐπεβλήθη καὶ ἤρξατο εἰσπραττόμενος ὁ δασμὸς οὗτος». Ὑποβάλλω σχετικὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν παρακαλῶ ὅπως ἐγκρίνῃ ἡ Βουλή.

§106Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατ’ ἄρθρον ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ Συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 7)10 Ἰουλίου 1926. περὶ κυρώσεως συμβάσεως ἠλεκτροφωτισμοῦ Βόλου». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 28 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ.» «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως Διεθνοῦς Συμβάσεως ἀφορώσης εἰς τὴν κυκλοφορίαν τῶν αὐτοκινήτων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀδειῶν ἐλευθέρας κυκλοφορίας καὶ ἐκτάκτων ἁμαξοστοιχιῶν εἰς δίκτυον Σ.Ε.Κ.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοὺ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ.» «περὶ χορηγίας δανείου εἰς τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». Ἅρθρον μόνον (ἀναγινώσκει).

§118Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἄκυρον.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὴ ἡ ἀκύρωσις. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ὀκτωβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ συστάσεως συνεταιρισμοῦ καταναλωτῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν ἔργων ὑδρεύσεως καὶ ἠλεκτροφωτισμοῦ ἐν τῇ πόλει Λαρίσσης.» Ὁ κ. Ροδόπουλος ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον:

§121Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη ἐπὶ δικτατορίας, ἔχει τὸ ἑξῆς παράδοξον· ἀναγκάζει τοὺς ἰδιοκτήτας οἰκιῶν Λαρίσσης νά γίνωσι ἀναγκαστικῶς μέτοχοι μιᾶς ἑταιρίας, ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως. Ἕως τώρα γνωρίζομεν, ὅτι κατὰ τὸ δημόσιον δίκαιον, ἀναγκαστικὴ εἰσφορὰ τῶν ἰδιωτῶν ἐπιβάλλεται ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῇ δημόσιος σκοπὸς ἢ κοινοτικὸς τοιοῦτος καὶ τὸ προϊὸν τῶν εἰσφορῶν αὐτῶν εἰσέρχεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ κράτους ἢ μιᾶς κοινότητος. Ἀπό τινος χρόνου ὅμως, τὸ δημόσιον δίκαιον καταπατεῖται, καὶ ἔγινε μιὰ νομοθεσία ἡ ὁποία ἀναμιγνύει διαφόρους διατάξεις αἱ ὁποῖαι δὲν στέκουν πουθενὰ ἐν σχέσει μὲ τὴν διαρρύθμισιν τῶν διαφόρων ἐξουσιῶν. Ἐδῶ ὅπως ἔχει διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον λέγει· (ἀναγινώσκει) «οἱ ἰδιοκτῆται ἀστικῶν κτημάτων .... κλπ.» δὲν λέγει κἄν ἂν εἶνε ἐφ’ ἅπαξ ἢ διὰ παντός. Ἐγὼ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ἀντιταχθῶ κατὰ μιᾶς διατάξεως ἀντισυνταγματικῆς, διότι ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, τὸ νὰ ὑποχρεοῦται ἕνας πολίτης νὰ γίνεται μέτοχος μιᾶς ἑταιρίας ἰδιωτικῆς φύσεως. Δηλαδή, θέλουν νὰ ἐφαρμόσουν ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦν εἰς Εὐρώπην κατὰ τὸ σύστημα τῶν αὐτονόμων ὀργανισμῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον, μετέχει ὁ δῆμος ἢ αὐτὸ τὸ Κράτος, ὁ κεφαλαιοῦχος ἢ ὁ καταναλωτής, ἀλλ’ ὄχι ἀπ’ εὐθείας ἀλλὰ διὰ τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων καὶ γεωργικῶν καὶ διὰ τῶν σωματείων τὰ ὁποῖα ἔχουσι περιουσίαν. Εἶναι δὲ θαυμάσιος ὁ θεσμὸς αὐτὸς καὶ ἀπέδωκε λαμπρὰ ἀποτελέσματα, διότι δύνανται νὰ εἶναι μέτοχοι καὶ οἱ ἐργάται, καὶ οἱ ὑπάλληλοι. Ὥστε ὁ θεσμὸς αὐτὸς εἶναι πολὺ φιλελεύθερος, διότι οἱ ἐργάται καὶ οἱ ὑπάλληλοι μετέχοντες εἰς τὴν διοίκησιν μιᾶς αὐτονόμου ἑταιρίας, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνθίστανται κατὰ πάσης τάσεως τῶν μετόχων, οἱ ὁποῖοι θέλοντες νὰ λάβωσι πολλὰ κέρδη δὲν ἐκτελοῦσι τὰς συμπληρώσεις καὶ ἐπισκευὰς ἐκείνας αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναγκαῖαι. Ὁ μηχανικὸς π. χ. ὁ ὁποῖος διευθύνει τὸ μηχανικὸν τμῆμα, δύναται ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ τμήματος τούτου εἰς τὸ συμβόλαιον νὰ εἴπῃ: Κύριοι, ἡ μηχανὴ αὐτὴ δὲν εἶναι ἐν τάξει, ὁ συρμὸς ἐπίσης, ἡ γραμμὴ εἶναι ἐλαττωματικὴ κλπ. Ἀλλὰ αἱ ἀρχαὶ τῶν νομοσχεδίων δὲν εἶναι τὸ σύστημα τῶν Ρεντιτονόμ. Δὲν ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἔργον εἶναι χρήσιμον διὰ τὴν Λάρισσαν, ἀλλὰ ζητῶ ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ δεύτερον ὡς καὶ τὸ τρίτον ἐδάφιον. Τὸ ἐδάφιον τοῦτο, δὲν λέγει ποίαν ὀνομαστικὴν ἀξίαν θὰ ἔχωσι, μέχρι ποίου ποσοῦ θὰ συνεισφέρουσι, τὸ ½ τοῦ εἰσοδήματος ἢ τὸ ἑκατοστόν, διὰ νά σχηματισθῇ αὐτὸ τὸ κεφάλαιον, καί διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι Βουλὴ δὲν δύναται νὰ τὸ δεχθῇ. Πῶς θὰ εἰσπράττονται αὐταὶ αἱ δόσεις τῶν μετοχῶν; Τί κεφάλαιον ὑποχρεοῦται ὁ ἰδιοκτήτης νὰ ἔχῃ διὰ νὰ γίνῃ μέτοχος μιᾶς ἑταιρίας; Θὰ ἰσχύῃ ὁ νόμος «περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων»; Καὶ μήπως ἀντιπροσωπεύεται ὁ μέτοχος αὐτὸς εἰς τὴν ἑταιρίαν; Μέλη τοῦ συμβουλίου εἶναι ἕνας ἐφέτης, ὁ διευθυντὴς τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, μέλη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, πολὺ εὐλόγως, διότι ὁ δῆμος μετέχει κατὰ 50% καὶ ἀπὸ τρεῖς συμβούλους ἀπὸ τοὺς ἀναγκαστικοὺς μετόχους, τοὺς ὁποίους ἐπὶ τοῦ παρόντος θὰ ἐκλέγῃ τὸ διοικητικὸν συμβούλιον. Καὶ ἄλλοτε ἦλθεν εἰς συζήτησιν τὸ ζήτημα αὐτὸ περὶ τῆς ἀναμείξεως τῶν δικαστικῶν εἰς ἔργα ἀλλότρια τῆς δικαιοσύνης, τὸ ἔθιξαν πρὸ ἡμερῶν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἀλλὰ δὲν μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ ν’ ἀναπτύξω τὴν γνώμην μου. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀνάμειξις τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας εἰς διοικητικὰ ἔργα καὶ εἰς ἰδιωτικὰ καὶ εἰς συμβούλια παρέχοντα ἠλεκτροφωτισμὸν καὶ ὕδρευσιν, δὲν ἔχει οὐδεμίαν θέσιν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, ἵνα μὴ μακρυγορῶ ὑποβάλλω ἔγγραφον τροπολογίαν, ὅπως καταργηθῇ τὸ 2ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 5, ὡς καὶ τὰ ἐδάφια 2, 3, 4, καὶ 5 τοῦ ἄρθρου 6 καὶ νὰ κυρωθῇ τὸ διάταγμα, ὅπως ἔχῃ. Κατὰ τὰ ἄλλα εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ οἰκονομία τοῦ ἔργου δέν διαταράσσεται καὶ δὲν ἐμποδίζεται ἡ ἐκτέλεσις, διότι ὑπάρχει τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον συνῆψεν ὁ δῆμος καὶ τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα κατέθεσαν οἱ μέτοχοι, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπελογίσθησαν μέχρι τοῦδε διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὅταν θ’ ἀρχίσῃ ἡ βεβαίωσις καὶ ἡ εἴσπραξις θὰ ἐξεγερθῇ ὁ κόσμος καὶ θ’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία θὰ καταργήσῃ διάταξιν ἀντισυνταγματικήν.

§122Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν πρόκειται περὶ προσχεδίου, τὸ ὁποῖον σήμερον καταρτίζεται, οὔτε περὶ καταστάσεως ἡ ὁποία σήμερον θὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν, ἀλλὰ περὶ τακτοποιήσεως νομοσχεδίου πρὸ διετίας εὑρισκομένου εἰς ἐφαρμογὴν καὶ περὶ καταστάσεως ἐφαρμοσθείσης ἤδη εἰς ὁλόκληρον τὴν πόλιν Λαρίσσης, διὰ ἠλεκτροφωτισμὸν καὶ ὕδρευσιν εὑρισκομένων ἐν χρήσει. Συνεπῶς καὶ ἐὰν καταργήσωμεν διάταξιν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν χρήσει, θὰ εἶναι δυνατὸν πολλοὶ τῶν κατοίκων, οἱ ἐνδιαφερόμενοι, οἱ ὁποῖοι ἐὰν δὲν ἐγνώριζον, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημμένη ἡ λῆψις μέτρων ἐκ μέρους αὐτῶν δὲν θὰ εἶχον λάβη μέρος, ἐὰν δὲ καταργήσωμεν αὐτὰς τὰς διατάξεις αὐτοὶ θὰ εὑρίσκωνται ἐν μετεώρῳ καταστάσει καὶ οὐχὶ ἐν τάξει. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει. Ἐὰν ὑπάρχωσι πράγματι ὅροι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀντισυνταγματικοὶ καὶ ἄδικοι, παρακαλῶ νὰ ὑποβληθῇ τροπολογία καὶ ὑπόσχομαι νὰ τὴν μεταβάλλω εἰς σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα ἀρχίσῃ ἡ δύναμις τῶν διατάξεων αὐτῶν ἀπὸ τώρα καὶ ἑξῆς. Πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος διὰ τὰ ἀντισυνεταιρικά. Ἐδῶ πρῶτος ὁ κ. συνάδελφος, ἐνέκρινε τὰς συνεταιρικὰς δημεύσεις τῶν περιουσιῶν καὶ μάλιστα οὐχὶ εἰς βάρος τοῦ ἰδιοκτήτου, ἀλλὰ πρὸς ἱκανοποίησιν ἄλλων.

§123Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπεδέχθην τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, διότι πράγματι τελειώνει ἡ προθεσμία. Τὸ μέρος αὐτὸ τῆς συμμετοχῆς τῶν ἰδιοκτητῶν, νὰ γίνωσι μέτοχοι δὲν ἐφηρμόσθη ἀκόμη. Τὰ ἔργα προχωροῦν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δανείων καὶ τῶν κεφαλαίων τῶν κατατεθειμένων, ἑπομένως ἡ περαιτέρω ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου δὲν κωλύεται ἀπὸ τὸν νόμον, ἐὰν ἀναθεωρηθῶσιν αἱ διατάξεις. Ἐγὼ ἀνέπτυξα τὸ σύστημα τῶν συνεταιρισμῶν, ἔχω ὑπογράψει μελέτας καὶ εἶμαι θιασώτης, ἀλλὰ κατὰ τρόπον κανονικὸν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πείρας. Ἐγὼ ἐπρότεινα νὰ μετέχωσι εἰς τὰ κέρδη οἱ ἐργάται. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δήμευσιν τῶν περιουσιῶν τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι συμμερίζομαι καὶ ἐγώ, δηλῶ ὅτι εὗρον ἀνοικτὴν θύραν καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ βαδίσω εἰς τὰ βουνά, ἀφοῦ ἡ λεωφόρος εἶναι ἀνοικτή.

§124Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶσθε ἐναντίον τῆς ἀπαλλοτριώσεως;

§125Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§127ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ.» «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Σεπτεμ-1925 Ν. Δ.» «περὶ χορηγίας ἀρωγῆς τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τοῦ εἰδικοῦ ταμείου χειμάρρου Νέδοντος». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ.» «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1926 Ν. Δ.» «περὶ ἀπαλλαγῆς τῆς καταβολῆς εἰσαγωγικῶν τελῶν καὶ δημοτικοῦ φόρου τῶν ἀναγκαιούντων ὑλικῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὑπονόμων Θεσσαλονίκης. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4.30′. μ.μ. αὔριον. (ὥρα 7.30′ μ. μ.)