1928.06.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 87Η

ΤΗΣ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 6.40′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν παρεπιδημούντων Σεβαστῶν Μητροπολιτῶν, τῆς αὐτοκεφάλου ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὑποβάλλουν ὑπόμνημα πρὸς τὴν Βουλὴν δι’ οὗ χαρακτηρίζεται τὸ ὑποβληθὲν σχέδιον νόμου περὶ ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις τῆς Ἑλλάδος Μητροπόλεων καὶ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ὡς ἀντικανονικὸν καὶ ἀντισυνταγματικόν, καὶ παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως ἀπορρίψῃ αὐτό. Ὁ πολιτευτὴς Ἀττικοβοιωτίας καὶ πρόεδρος τῶν παθόντων κατὰ τὸν Εὐρωπαϊκὸν πόλεμον Δημ. Σ. Σχοινᾶς ὑποβάλλει αἴτησιν δι’ ἧς ἀναφέρει τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστη καὶ παρακαλεῖ, ὅπως ἀποζημιωθῇ παρὰ τοῦ Κράτους ἐφόσον εἰς τοῦτο κατεβλήθησαν ὑπὸ τῶν Μεγάλων Δυνάμεων αἱ ἀποζημιώσεις. Ὁ βουλευτὴς Τρικκάλων κ. Π. Χρηστοδῆμος καταθέτει τηλεγράφημα 1) τῶν κατοίκων Καΐτσης παρακαλούντων διὰ τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ περὶ δασῶν νόμου» καὶ ἀποδοκιμαζόντων ἐλαχίστους ἀντιδρῶντας ἐκβιαστὰς 2) τηλεγράφημα 140 συνδικατόχων δάσους Σμουλιάδου παρακαλούντων ὁμοίως διὰ τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαδάτος καταθέτει τηλεγραφήματα 1) τῶν κατοίκων Δορόβης διαμαρτυρομένων διὰ τὴν σκανδαλώδη διαγωγὴν τοῦ Εἰρηνοδίκου των καὶ ζητούντων τὴν ἄμεσον ἀπομάκρυνσίν του 2) τηλεγραφήματα τῆς ἑνώσεως κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν Τ.Τ.Τ. Καβάλλας παραπονουμένης διὰ τὴν μὴ αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν καὶ 3) τηλεγράφημα τῶν καπνεργατῶν Καβάλλας κηρυξάντων ἀπεργίαν διὰ τὴν μὴ ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων των ὑπὸ τῶν καπνεμπόρων. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπαπαράσχος καταθέτει ὑπόμνημα τῶν κατοίκων Κύπρου, παρακαλούντων ὅπως ἡ δημοσία ὁδὸς Γιδᾶ–Αἰκατερίνης διέλθῃ διὰ τῆς κωμοπόλεως Κύπρου. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Μπακόπουλος ὑποβάλλει ἀναφορὰν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν πίνακος βʹ παρακαλούντων ὅπως δοθῇ σαφὴς ἐξήγησις ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῆς ἐννοίας τοῦ ἀπὸ 20 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. ἐν ᾧ ἐπιφέρονται τροποποιήσεις εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ μετοχικοῦ ταμείου. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης καταθέτει ὑπόμνημα τῶν κατοίκων τῶν χωρίων Βλαχοπούλου, Κοριφασίου Πλατάνου, Παπουλέου, Κουρτακίου, Ζαΐμογλου, Δάρα, Καινούργιου Χωρικοῦ καὶ Βέϊκας αἰτουμένων ὅπως τὸ Κράτος ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τεχνικῶν ἔργων ἐπὶ τῶν κατασκευασθεισῶν δημοσίων ὁδῶν διὰ προσωπικῆς ἐργασίας τῶν κατοίκων. Καπνεργάται Καβάλλας διαμαρτύρονται διὰ τὰ λαμβανόμενα μέτρα ἐναντίον των καὶ τὴν μὴ ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων των. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι Ἠλείας, Κιλκίς, Χανίων, Θεσσαλονίκης, Καλαμῶν, Πατρῶν, Πρεβέζης, Ἀμφίσσης, Ἀγρινίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν των. Οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων Κερκύρας ζητοῦν ὅπως ληφθῇ ἄμεσος Κυβερνητικὴ πρόνοια πρὸς ἵδρυσιν αὐτονόμου ὀργανισμοῦ προστασίας ἐλαίας. Τὸ σωματεῖον ἀρτεργατῶν Καβάλλας, ὁ σύνδεσμος πρόοδος καὶ ἐπιτροπὴ καπνεργοστασίων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπίθεσιν τῶν ἀρχῶν ἐναντίον τῶν συνελθόντων καπνεργατῶν καὶ ζητοῦν τὴν τιμωρίαν τῶν ὑπευθύνων. Ἡ Ἕνωσις τῶν Τυπογράφων διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ καταβολὴν εἰσέτι τῆς ἀποζημιώσεώς των. Πρόσφυγες Γρεβενῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ καταβολὴν τῆς ἀποζημιώσεώς των. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συνεταιρισμοῦ ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος ὑποβάλλει τηλεγραφικὴν αἴτησιν ὑπερεκατὸν ἀγροτῶν, παρακαλούντων ὅπως ἀκυρωθῇ ἡ σύμβασις Καντζάχ. Πλεῖστοι ἀρχηγοὶ οἰκογενειῶν δικαιούχων Καΐτσης διαμαρτύρονται ἐντόνως διὰ τὸν ἐκβιασμὸν ὃν ὑφίστανται ὑπὸ τῶν ἐνοικιαστῶν Πινδάσου τῆς Κοινότητός των. Ἐπιτροπὴ κατοίκων Μηλεῶν, Κεραμυδίου καὶ Βυζίτσης διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ ταμείου ἐλαίας. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Μάνδρας γνωρίζει εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ σημερινὴ τιμὴ τῆς ριτίνης ἐν Μάνδρᾳ εἶναι 4 δραχμαὶ καὶ 60 λεπτὰ ἡ ὀκᾶ καὶ οὐχὶ 8 δραχμαὶ ὡς ἐκανόνισεν ἡ ἀγορανομία. Μετανάσται ἐκ Βουλγαρίας διαμένοντες ἐν Δράμᾳ διαμαρτύρονται διὰ τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως Καφαντάρη– Μολώφ. Οἱ Φαρμακευτικοὶ Σύλλογοι Μακεδονίας παρακαλοῦν ὅπως ψηφισθῇ πρὸ τῆς διακοπῆς τῆς Βουλῆς τὸ Νομοσχέδιον περὶ φαρμακευτικῶν Συλλόγων. Πληρεξούσιοι τοῦ δάσους Σμοκόβου, παρακαλοῦν ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλὴν περὶ δασῶν. Δικαιοῦχοι Μακεδονίας καὶ Θράκης παρακαλοῦν νὰ υἱοθετηθῶσιν αἱ ἀπόψεις τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων ὑπηκόων παρὰ τῆς Βουλῆς. Ἕλληνες ὑπήκοοι πρόσφυγες Βόλου καὶ περιχώρων διαμαρτύρονται διὰ τὴν βραδύτητα τῆς πληρωμῆς τῶν ἀποζημιώσεών των. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ Συλλόγου Ἰωαννίνων ἀνακοινοῖ τηλ)κῶς εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Ἀλβανικὴ Κυβέρνησις παρατηρήσασα τὴν ἀνασύστασιν τῶν Βορειοηπειρωτικῶν Συλλόγων ἀντικαθεστωτικῶν ἐτοιχοκόλλησεν ἀπόφασιν καταδικάζουσαν ἅπαντα τὰ μέλη τῶν Συλλόγων εἰς τὴν ποινὴν τῆς ἐσχάτης προδοσίας. Τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀττικοβοιωτίας περιλαμβάνον τὰ δύο τρίτα τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Χώρας, παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια ἵνα ἐκπροσωπηθῇ ὁ γεωργικὸς κόσμος δι’ ὀκτὼ τοὐλάχιστον Γερουσιαστῶν. Οἱ ἀρχηγοὶ καὶ ὁπλαρχηγοὶ τοῦ νομοῦ Χανίων ὑποβάλλουν αἴτησιν παρακαλοῦντες ὅπως ἀπονεμηθῇ εἰς ἕκαστον ἐξ αὐτῶν ἡ σύνταξις τοῦ βαθμοῦ των. Ὁ Σύνδεσμος Λαϊκῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ἐπιτροπῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ περιχώρων ὑποβάλλει ψήφισμα τῶν συνελθόντων ἐνοριτῶν διαμαρτυρόμενος διὰ τὴν ριζικὴν μεταβολὴν θεμελιωδῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ἐνοριακῶν Ναῶν καὶ ἐφημερίων καὶ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν αὐτοῦ. Ἐπιτροπὴ κατοίκων Τούμπας διαμαρτύρεται διὰ τὴν στάσιν ἣν ἐπεδείξατο ὁ Γεν. Διοικητὴς Θεσσαλονίκης πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Δ. Κυβετὸς καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Σωματείου Ἑλλήνων ὑπηκόων διαμαρτυρομένων διὰ τὴν κακὴν ἐφαρμογὴν τῶν νομοθετημάτων περὶ συμψηφισμοῦ τῶν ἐν Τουρκίᾳ κτημάτων αὐτοῦ. Ὁ Πρόεδρος τῶν ἐν Σάμῳ Μικρασιατῶν διαμαρτύρεται διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν ἔλαβεν ἀκόμη διαταγὴν πληρωμῆς τοῦ Συμπληρωματικοῦ καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ πρόσφυγες δυσανασχετοῦν. Οἱ Σύλλογοι Φθιωτῶν καὶ Λοκρῶν ὑποβάλλουν ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλοῦν νὰ παραχωρηθῇ τὸ προνόμιον ἀποξηράνσεως τῆς Λίμνης Ξυνιάδος εἰς τὸν ὁμώνυμον Γεωργικὸν Συνεταιρισμόν. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνομολογήσεως δανείου διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν συμβάσεων κατασκευῆς τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τῆς πεδιάδος Θεσσαλονίκης καὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως δημοσίων ὁδῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ ἐπαναφορᾶς εἰς ἰσχὺν τοῦ νόμου 3341 «περὶ ἱδρύσεως Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». 2) «Περὶ Διοικήσεως καὶ Διαχειρίσεως τῶν περιουσιῶν τῶν σχολείων τῆς τέως ἑλληνικῆς κοινότητος Μελενίκου». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 1 Ἰουνίου 1928 συμβάσεως περὶ προμηθείας ὑπὸ τῆς Ἐθν. Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ λ)σμὸν καὶ ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλλ. Δημοσίου μέχρι 4000 τόννων ἀραβοσίτου πρὸς διάθεσιν εἰς τοὺς κατοίκους περιφερειῶν τινων τοῦ Κράτους». 2) «Περὶ τροποποιήσεως ἐδαφίων τῆς κλάσεως 4 τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου». 3) «Περὶ μειώσεως ἀξίας τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς τοῦ δασμοῦ τῶν ὑπ’ ἀποταμίευσιν εὑρισκομένων κενῶν βαρελίων». Οἱ κ. κ. Ι. Σπεισιώτης, Ν. Δαρβέρης ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς ἐπίδοσιν δηλώσεων νεοδμήτων οἰκοδομῶν ἢ προσθηκῶν ἀνεγερθεισῶν ἐντὸς τῆς προθεσμίας τοῦ Ν. Δ. τῆς 26 Ἀπριλίου 1926, ὡς μεταγενεστέρως ἐτροποποιήθη». Ὁ κ. Α. Μυλωνᾶς (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ ἐξακριβώσεως ζημιῶν τῶν ἐν ἔτει 1925 ἐνοικιαστῶν τοῦ φόρου δημοσίων θεαμάτων Θεσσαλονίκης, Πατρῶν καὶ ἐκπτώσεως τοῦ ὀφειλομένου ἐνοικίου». 2) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου». Ὑποβάλλονται ὡσαύτως αἱ κάτωθι τροπολογίαι. Τοῦ κ. Σ. Χασιώτη 1) ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στοιχειώδους γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως» καὶ 2) ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Γεωργικῶν σχολείων Μέσης ἐκπαιδεύσεως». Τοῦ κ. Β. Μεϊμαράκη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Δικαστικοῦ νόμου 3297». Τοῦ κ. Δ. Μπούκουρα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταστάσεως Δημοτικῶν ὑπαλλήλων». Τοῦ κ. Χ. Παπάζογλου ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων 1) «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου κατασκευῆς ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ποταμοῦ Ἕβρου» καὶ 2) «περὶ φορολογίας γεωργικῶν τινων προϊόντων καὶ τῶν αἰγοπροβάτων καὶ χοίρων». Ὁ κ. Δ. Κουτσοπέταλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συνάψεως συμβάσεων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἀποξηραντικῶν καὶ ὑδραυλικῶν ἔργων κλπ» Ὁ κ. Λ. Ἰασωνίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συνάψεως συμβάσεων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἀποξηραντικῶν καὶ ὑδραυλικῶν ἔργων κλπ.» Οἱ κ. κ. Σ. Κρεμεζῆς, Ν. Μπακόπουλος, Τ. Ἀναστασίου, Α. Μελᾶς κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ γάμων τῶν Ἑλλήνων».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μάξιμος.

§3Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι. Ἔγινε χθὲς ἀργὰ παρόντων ἐλαχίστων Βουλευτῶν κατὰ τὴν συνεδρίασιν μία παράκλησις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ συζήτησις ὅπως φέρῃ τάχιστα εἰς τὴν Βουλὴν ὅλας ἐκείνας τὰς πληροφορίας καὶ ὅλας τὰς ἐπισήμους ἀνακοινώσεις τὰς ὁποίας ἔχει ἐπὶ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν εἰς τὴν Καβάλλαν. Ἐπειδὴ ἔγινε μία συζήτησις κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως ἐπὶ ἐπερωτήσεώς τινος, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπήντησε διὰ βραχέων, εἰπών, ὅτι ἡ ἀπεργία τῶν καπνεργατῶν βαίνει ὁμαλῶς. Ἐν τῷ μεταξὺ μέχρι τῆς 10ης ἐλήφθησαν τὰ πρῶτα τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἀνήγγειλαν ὅτι εἰς τὴν πόλιν τοῦ Πραβίου οἱ καπνεργάται, θέλοντες νὰ ἀποστείλωσι τηλεγράφημα καὶ ἀκολουθοῦντες τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἐπιδώσῃ αὐτὸ ὑπέστησαν ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τῶν χωροφυλάκων, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας ἦτο ὁ θανάσιμος τραυματισμὸς ἑνός, ὅστις καὶ ἀπεβίωσε, καὶ ὁ τραυματισμὸς εἴκοσι ἑτέρων καπνεργατῶν. Αἱ πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι ἤρχοντο μετὰ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο τὸ ὁποῖον ἦτο τῆς 12ης, ἦσαν πληροφορίαι συγκεχυμέναι. Ἄλλαι ἠρνοῦντο καὶ αὐτὸ τὸ γεγονός, αὐτὸ δὲ ἔπραξε καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἄλλαι δὲ ἀνέφερον ὅτι οἱ τραυματίαι ἦσαν πολὺ περισσότεροι. Αὐτὰ τὰ γεγονότα ἐκρίναμεν ἀναγκαῖον νὰ φέρωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα ζητήσωμεν ἀπό τὴν Κυβέρνησιν ἵνα δώσῃ ὅλας τὰς ἐξηγήσεις καὶ εὐθύνας διὰ τὰ λαβόντα χώραν, διότι ἐνταῦθα πρόκειται περὶ πράξεως ἡ ὁποία ἔχει χαρακτῆρα δολοφονικὸν, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ἕνεκα τούτου, ὁ Διοικητὴς ζητεῖ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀσφαλείας ἐκ τοῦ Πραβίου.

§4Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές. Δὲν ἐζητήθη τοιοῦτόν τι, ὅπως δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐτραυματίσθησαν εἴκοσι.

§5Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι νὰ ἐξακριβωθῇ ἐὰν οἱ τραυματίαι εἶναι 20 ἢ 40 καὶ ἐὰν ἀπεβίωσαν 3,4, 2 ἢ 1. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι ἡ ἀπεργία συνεχίζεται καὶ ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις ἔθεσε τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας ὡς ζήτημα τάξεως, διότι τοῦτο εἶναι ἡ τακτικὴ τῶν Κυβερνήσεων αἱ ὁποῖαι θέλουν νὰ καλύψουν τὴν προστασίαν τῶν καπνεμπόρων, παρουσιάζουσαι τὰ ζητήματα τῆς ἀπεργίας ὡς ζήτημα τάξεως, δὲν γνωρίζομεν τί θὰ συμβῇ. Διατί προεκλήθη ἡ ἀπεργία; Τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν ὑπεβλήθησαν πρὸ πολλοῦ. Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία λέγει ὅτι ὑπεβλήθησαν ἀπὸ τὰς 24 Μαΐου, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐγνώριζεν ὅτι καὶ πρὶν ὑποβληθῶσι ταῦτα, ὑπῆρχε μία ζύμωσις ζητημάτων, ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις αὐταὶ ἦσαν σπουδαιόταται, πολὺ σπουδαιότεραι ἀπαιτήσεων ἄλλων, αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται συχνάκις ὑπὸ τὸν τύπον τῶν συμβάσεων. Διότι πρόκειται περὶ ἀπαιτήσεων 40 χιλιάδων καπνεργατῶν καὶ περὶ ἀπαιτήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ τύχωσιν ἐπισταμένης καὶ σοβαρᾶς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀντιμετωπίσεως. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις τὶ ἔπραξεν; Ἀντιμετώπισε τὸ ζήτημα τοῦτο ὡς ζήτημα κομμουνιστικῆς ἐνεργείας καὶ ἔρχεται εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ σᾶς ἀναφέρῃ ὅτι οἱ κομμουνισταὶ εἶναι ὑπαίτιοι τῶν ταραχῶν, αὐτοὶ προεκάλεσαν αὐτὰς καὶ ὅτι οἱ ἀπεργήσαντες μόνον εἰς τὴν Καβάλλαν 12 χιλιάδες καπνεργάται εἶναι μόνον 5–6 ἄτομα. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν λύεται μὲ τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀλλὰ ὑφίσταται εἰς τὴν οὐσίαν, διότι ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται ἡ ἀπεργία, ὑφίσταται καὶ τὸ ἐνδεχόμενον τῶν Κυβερνητικῶν καταδιώξεων, τῶν ἐξοριῶν κατὰ δεκάδας καὶ τῶν συλλήψεων καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ συνεχίζεται ἡ ἀπὸ μέρους τῶν τοπικῶν ἀρχῶν σφοδροτάτη καὶ βίαιος ἐπίθεσις ἡ διεξαγομένη πάντοτε κατὰ τὸν γνωστὸν τρόπον εἰς τὰς Μακεδονικὰς πόλεις, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ οὐσιαστικὴν ἀπάντησιν, ἐὰν δέχεται τὰς ἀπαιτήσεις τῶν καπνεργατῶν, ποῖαι εἶναι αὐταὶ καὶ ποῖαι εἶναι αἱ σοβαρώτεραι ἐξ αὐτῶν;

§6Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Νὰ λυθῇ πρῶτον ἡ ἀπεργία καὶ κατόπιν θὰ συζητηθοῦν αἱ ἀπαιτήσεις.

§7Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ἐπειδὴ γνωρίζω ὅτι θὰ ἐλέγετε ὅτι δὲν δύνανται νὰ συζητηθοῦν αἱ ἀπαιτήσεις ἐὰν δὲν λυθῇ ἡ ἀπεργία, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι μία ἁπλῆ πρόφασις, ἐπειδὴ γνωρίζετε καὶ σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἀντιπολιτεύεσθε τὸν κομμουνισμὸν ὅτι οὐδέποτε μέχρι τοῦδε, μὰ οὐδέποτε ἀπολύτως μέχρι σήμερον, δὲν ὑπάρχει ἔστω καὶ μία περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐδέχθησαν οἱ καπνέμποροι ἐργατικὰς ἀπαιτήσεις, διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ καθορίσῃ σαφῶς τὴν στάσιν της, διὰ νὰ ἀποκαλυφθῇ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἀκριβέστερον τί συμβαίνει. Δὲν εἶναι δυνατὸν, κ. Συνάδελφε, ἐπειδὴ ἐφονεύθη εἷς ἐργάτης καὶ οὐχὶ δέκα, ἐπειδὴ ἐτραυματίσθησαν εἴκοσι καὶ οὐχὶ σαράντα, τὸ γεγονὸς αὐτὸ νὰ διέρχεται ἀπαρατήρητον καὶ νὰ ἔχῃ μειονεκτικὴν σημασίαν. Αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ καπνεργατικοῦ κόσμου εἶναι ἀπαιτήσεις ἄμεσοι, ὅπως εἴπομεν καὶ χθές, ἄμεσοι καὶ συγκεκριμμέναι καὶ ἔχουν ἀνάγκην ἀμέσου ἱκανοποιήσεως. Τί θὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτῶν. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἢ νὰ ὑπερασπίσῃ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτὰς καὶ νὰ τὰς δεχθῇ, ἢ νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν πίεσιν τῶν καπνεμπόρων, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ ἡ αἰτία τῆς τελευταίας καπνικῆς κρίσεως. Εἶναι ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεωμένη ἢ νὰ θέσῃ τὴν ἀπεργίαν ὡς ζήτημα τάξεως καὶ νὰ τὴν κτυπήσῃ, ἢ νὰ δεχθῇ τὰς ἀπαιτήσεις τῶν καπνεργατῶν, ἀναγκάζουσα τοὺς καπνεμπόρους νὰ ὑποκύψουν εἰς τὴν καπνεργατικὴν πίεσιν. Τοῦτο ὅμως τὸ τελευταῖον οὐδεὶς δὲν ἀμφέβαλεν ὅτι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναμείνῃ ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι στέργουν νὰ πιέσουν τὸ κεφάλαιον, καὶ δὴ τὸ κεφάλαιον τῶν καπνεμπόρων. Τοῦτο τὸ ἀπέδειξεν ἐμπράκτως μέχρι σήμερον, ὅτι γνωρίζει μὲν νὰ περιστέλλῃ τὰς καπνεργατικὰς συγκεντρώσεις, ὅτι γνωρίζει ν’ ἀποστέλλῃ καθ’ ἑκατοντάδας τοὺς ἐργάτας εἰς ἐξορίαν, δὲν εἶναι ὅμως εἰς θέσιν νὰ πιέσῃ τὸ κεφάλαιον, διότι εἶναι Κυβέρνησις τοῦ Κεφαλαίου καὶ ὡς τοιαύτη ἀντιμετωπίζει τὸ οὐσιῶδες αὐτὸ ζήτημα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν δὲν εἶναι νὰ δηλώσῃ πόσοι ἐφονεύθησαν, ἀλλὰ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἀπαιτήσεις τῶν καπνεργατῶν, θὰ τὰς δεχθῇ ἢ δὲν θὰ τὰς δεχθῇ; Καὶ ἂν δὲν τὰς δεχθῇ διατί;

§8Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἐλήφθησαν τὰ ἑξῆς τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα διευκρινίζουν τὴν κατάστασιν μετὰ τὴν ἀπεργίαν ἐν Μακεδονίᾳ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰ ἀναγνώσω διὰ νὰ κρίνετε κατὰ πόσον ὅσα ἐκοινολογήθησαν εἶναι ἀληθῆ· διότι κατ’ ἐμὴν ἀντίληψιν πολὺ ἐνδιαφέρει ἐὰν ἐφονεύθη εἷς καὶ ὄχι 100 καὶ πολὺ ἐνδιαφέρει ἂν ἐτραυματίσθη εἷς καὶ δὲν ἐτραυματίσθησαν διακόσιοι ἢ τριακόσιοι, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτής. (Ἀναγινώσκει τρία τηλεγραφήματα τῶν Ἀρχῶν Καβάλλας, Πραβίου καὶ Δράμας, τὰ ὁποῖα ἀναφέρουν ὅτι καὶ ἐκεῖ καὶ ἑτέρας πόλεις ἐξερράγη ταυτόχρονος ἀπεργία καὶ ἐγένοντο καὶ διαδηλώσεις καπνεργατῶν). Κατόπιν τῶν τηλεγραφημάτων τούτων ἔδωκα διαταγὴν ὅπως τηρηθῇ πάσῃ θυσίᾳ ἡ τάξις, ἐφαρμοζομένου τοῦ νόμου. Ὡς παρατηρεῖτε ἐκ τῶν τηλεγραφημάτων, ἡ τάξις οὐδόλως διεσαλεύθη. Αὐτὰ ἦτο καθῆκον νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ τὴν διαφωτίσω, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται τὰ πράγματα καὶ ὅτι διαταγαὶ ἐστάλησαν νὰ ἐπιβληθῇ τὸ Κράτος τοῦ Νόμου, ἐὰν ἡ τάξις διασαλευθῇ.

§9Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Συνάδελφός μου ἀνέγνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγραφήματα τῶν Ἀρχῶν τῆς Μακεδονίας, ἐκ τῶν ὁποίων ἐμφαίνεται ὅτι ἡ τάξις οὐδόλως διεταράχθη, ὅτι αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔδωκε χθὲς εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λαρίσης Βουλευτής, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, κ. Μάξιμος ὁ ὁποῖος πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων ἀνέφερεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἐγένετο σύγκρουσις μεταξὺ ἐργατῶν καὶ τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων καὶ ὅτι ἐτραυματίσθησαν 25 καὶ ἐθανατώθησαν, δὲν γνωρίζω πόσοι, ἀπεδείχθησαν ἀνακριβεῖς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καταφαίνεται σαφῶς ἐκ τῶν ἐπανειλημμένων συνεννοήσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμα σήμερον μετὰ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Θεσσαλονίκης καὶ τῶν Ἀρχῶν τῆς Μακεδονίας, εἶναι τοῦτο, ὅτι οἱ ἐργάται, ἀπεργήσαντες ὑπῆρξαν προκλητικοί. Ἐνῷ ὁ Νομάρχης Καβάλλας ἐζήτησεν ἐπιτροπὴν δεκαμελῆ, ἐν τῷ μεταξὺ ἑκατοντάδες καπνεργατῶν ἐπολιόρκησαν τὴν Νομαρχίαν Καβάλλας καὶ ὑπέβαλον τὰ αἰτήματα αὐτῶν κατ’ ἐντελῶς πρωτοφανῆ τρόπον. Ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, οὕτω πως προπηλακιζομένη παρὰ τῶν ἐργατῶν, ἔρριψε μερικοὺς πυροβολισμοὺς εἰς τὸν ἀέρα, χωρὶς νὰ συμβῇ ἄλλο τι. Εἰς τὸ Πράβι, ποὺ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἦτο μικρά, δύναμις ἀποτελουμένη ἐξ ἐλαχίστων χωροφυλάκων ὑπὸ ἕνα ἀξιωματικόν, ἐνῷ οἱ καπνεργάται ἦσαν περισσότεροι τὸν ἀριθμόν, ἐκεῖ δὲν ἠρκέσθησαν μόνον νὰ πολιορκήσουν τὸ Τηλεγραφεῖον ἵνα ἐπιδώσουν τηλεγραφικῶς τὰ αἰτήματά των πρὸς τὸν Γενικὸν Διοικητήν, ἀλλὰ ἠθέλησαν νὰ καταλάβωσι καὶ τὸ Τηλεγραφεῖον, καὶ ἐν τῇ ἀρνήσει τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν κατάληψιν παρὰ τῶν ἐργατῶν τοῦ τηλεγραφικοῦ καταστήματος, ἐπετέθησαν διὰ λίθων καὶ πυροβολισμῶν καὶ ἐτραυματίσθησαν ἐκ μὲν τοῦ ἑνὸς μέρους τρεῖς ἕως τέσσαρες χωροφύλακες, ἐκ δὲ τοῦ ἑτέρου ἐτραυματίσθη εἷς ἐργάτης διὰ σφαίρας περιστρόφου. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἔκτροπα, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν αἱ Ἀρχαὶ τῆς Μακεδονίας, εὑρισκόμεναι ἐν ἀμύνῃ κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ τὰς διαταράξουν. Ἐλέχθη, Κύριοι, ἀπὸ τὸν κ. Μάξιμον, ὅτι δι’ ἐμὲ ἡ ἀπεργία τῶν καπνεργατῶν ὑπῆρξεν ἀπροσδόκητος καὶ ἀσυμπαθής. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ἐὰν μία τάξις ὑπεστηρίχθη ἐμπράκτως, αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις τῶν καπνεργατῶν. Αἱ νεώτεραι ἀρχαὶ τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς ἀπέδειξαν ὅτι οὐδεμία τάξις καὶ ἡσυχία δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἄνευ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως, καὶ ἡ ἀρχὴ αὕτη ἐφηρμόσθη τὸ πρῶτον εἰς τὴν τάξιν τῶν Καπνοπαραγωγῶν. Ἐκτὸς τούτου ταμεῖα ἀσφαλίσεως τῶν καπνεργατῶν ἱδρύθησαν, ταμεῖα συντάξεως, ταμεῖα ἀνεργίας, ταμεῖα διὰ τὴν περιοδικὴν ἀνεργίαν ἡ ὁποία ἔγκειται ἐν τῇ φύσει τοῦ ἔργου τοῦ καπνεργάτου, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον καὶ ταμεῖα κατὰ τὰς ἀσθενείας καὶ τοῦ γήρατος τῶν καπνεργατῶν διὰ τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν ὁλόκληρα ἑκατομμύρια. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλα. Ἱδρύθη καὶ γενικὸν ταμεῖον ἰατρικῆς περιθάλψεως καθ’ ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα διὰ τοὺς καπνεργάτας.

§10Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δωρεάν;

§11Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Μάλιστα. Γενικὴ νοσοκομειακὴ περίθαλψις δωρεὰν εἰς τὰ νοσοκομεῖα, διὰ τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην νοσοκομειακῆς περιθάλψεως. Ἱδρύθη σανατόριον εἰς τὸ Ἀσβεστοχώριον καὶ ἀναρρωτήριον διὰ τοὺς καπνεργάτας εἰς πολλὰ δὲ μέρη τῆς Ἑλλάδος, δίδεται βοήθημα εἰς τὰς καπνεργάτιδας, ἀνὰ 500 δραχμαὶ κατὰ τὸν χρόνον τοῦ τοκετοῦ κλπ. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχει ἀδικαιολόγητος ἀπεργία εἶναι ἡ τῶν καπνεργατῶν. Ἀλλ’ αὕτη, εἶναι σύνηθες μέσον τῶν Κομμουνιστῶν νὰ τηροῦν εἰς διαταραχὰς τοὺς καπνεργάτας πρὸς τὸ Κράτος διὰ νὰ ἐπιλαμβάνωνται οἱ Κομμουνισταὶ τῆς εὐκαιρίας νὰ ἀνέρχωνται εἰς τὸ Βῆμα καὶ νὰ λέγουν ὅτι τὸ Κράτος δὲν λαμβάνει μέτρα διὰ τοὺς καπνεργάτας. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὡς καὶ ἡ Οἰκουμενική, ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν ἀρκετὰ νομοσχέδια ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν, ἐκκρεμεῖ δὲ εἰσέτι τὸ νομοσχέδιον περὶ εὑρέσεως ἐργασίας καὶ ἀσφαλείας τῶν ἐργατῶν. Τί θὰ εἴπουν οἱ ἄλλοι ἐργάται διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐλήφθησαν τὰ προστατευτικὰ μέτρα ἅτινα ἐλήφθησαν περὶ τῶν καπνεργατῶν; ὡς εἶναι οἱ μεταλλωρύχοι, οἱ ὑποδηματεργάται κλπ. Οἱ καπνεργάται οἵτινες ἀπεργοῦν δὲν ἔχουν οὐδένα ἄλλον σκοπὸν εἰ μὴ νὰ ἐμποδίσουν τὸ Κράτος καὶ νὰ καταστήσουν ἀδύνατον τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν αὐτοῦ. Ὑπεβλήθησαν αἰτήματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐκ μέρους τῶν καπνεργατῶν, ἀλλ’ ὑπεβλήθησαν τυπικῶς, ἄνευ οὐδεμιᾶς προθέσεως συζητήσεως, εἰ μὴ μόνον διὰ νὰ κηρύξουν τὴν μελετηθεῖσαν ἀπεργίαν εἰς τὴν ὁποίαν δυστυχῶς παρεσύρατε καὶ τὰ συντηρητικὰ στοιχεῖα. Μετὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως ἀπὸ διμήνου ἐνεπνεύσατε εἰς τοὺς καπνεργάτας καὶ τοὺς κομμουνιστὰς τὴν ἰδέαν νὰ ὑποβάλλουν αἰτήματα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ ζητοῦν νὰ μὴ εἰσφέρουν εἰς τὸ ταμεῖον τοῦτο, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ καπνέμποροι ἔχουν τὴν εἰσφοράν των ὑπὲρ τῶν καπνεργατῶν ηὐξημένην, τὸ δὲ Κράτος ἔχει εἰσφορὰν 12 ἑκατομμυρίων, ἐνῶ διὰ τοὺς ἄλλους ἐργάτας δὲν ἔχει οὐδεμίαν εἰσφορὰν τὸ Κράτος. Ἐξ αἰτίας αὐτῶν ἐδημιουργήθη ἡ κατάστασις, ἥτις εἶχε δυστυχῶς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ φονευθῇ εἷς ἐργάτης. Πάντως, ἡ Κυβέρνησις θὰ διατηρήσῃ πάσῃ θυσίᾳ τὴν ἔννομον τάξιν καὶ δὲν θὰ συζητήσῃ τὰ αἰτήματα τῶν καπνεργατῶν, παρὰ μόνον ὅταν θὰ παύσῃ ἡ ἀπεργία.

§12Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶχα σκοπὸν νὰ ὁμιλήσω, ἀλλ’ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα. Καὶ χθὲς ἐτόνισα, ὅτι εἰς τὸ καπνικὸν ζήτημα τὸ προέχον εἶναι τὸ ζήτημα τῆς παραγωγῆς, διότι καὶ ἡ ἐπεξεργασία καὶ τὸ ἐμπόριον αὐτοῦ ἐξαρτᾶται ἐκ ταύτης. Ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν ἕπεται ὅτι κάθε ζήτημα εἶναι περιφρονητέον καὶ κομμουνιστικόν. Ἄν ὑπάρχουν εὐθύναι τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ στάδιον μέχρι τῆς κηρύξεως τῆς ἀπεργίας, αὗται συνίστανται ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὸ ὅτι δὲν ἔδωσε τὴν δέουσαν προσοχὴν εἰς τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διότι εἰς κάθε ἐργατικὴν κίνησιν βλέπει κομμουνιστικὴν τοιαύτην. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ παρουσιάζῃ διαρκῶς τὸ μορμολύκειον τοῦ κομμουνισμοῦ. Διότι δι’ ἐμέ, κύριοι, ὁ κομμουνισμὸς εἶναι μορμολύκειον, δεδομένου ὅτι ἐὰν τὸ Κράτος ἤθελε λάβει τὰ προσήκοντα μέτρα δὲν ὑπάρχει οὐδὲ πόρρωθεν ὁ φόβος τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀναγνωρίζω, ὅτι τὸ Κράτος ἔλαβεν ἀρκετὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν καπνεργατῶν, ἀλλ’ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ τάξις τῶν καπνεργατῶν εἶναι τάξις ἐξαιρετικῶς ὑποφέρουσα, ἀπόδειξις δὲ τὸ σανατόριον τοῦ Ἀσβεστοχωρίου καὶ δι’ αὐτὸ τὸ Κράτος προηγήθη εἰς τὴν προστασίαν αὐτῶν τῶν ἐργατῶν. Ἀλλὰ πάντως τὸ Κράτος ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃ τὰ καπνεργατικὰ αἰτήματα.

§13Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σεῖς, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ ἐργατικοῦ καὶ ἀγροτικοῦ κόμματος, τί ἐπράξατε ὑπὲρ τῶν καπνεργατῶν;

§14Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ λέγετε τοιαῦτα. Ὅ,τι ἔγινεν ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸν κ. Παπαναστασίου. Σεῖς οὐδὲν ἐπράξατε. Ὅ,τι διαλαλεῖτε εἶναι ἔργον ἄλλων. Εἴμεθα κατὰ τῶν κομμουνιστῶν καὶ ταραξιῶν καὶ θέλομεν νὰ ἐπιβάλλεται ἡ τάξις, ἀλλὰ δὲν θὰ δεχθῶμεν μὲ τὴν κομμουνιστικὴν ἐτικέτταν νὰ συντρίβωνται αἱ ἐργατικαὶ τάξεις.

§15Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπετε πρὸ ὀλίγου ὅτι τὰ αἰτήματα ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἄνευ προθέσεως συζητήσεως, ἐνῷ ταῦτα συνεζητοῦντο ἐπὶ 15 ὁλοκλήρους ἡμέρας ἐν Καβάλλᾳ.

§16Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Τὰ αἰτήματα ταῦτα δὲν ὑπέβαλον οἱ καπνεργάται Καβάλλας, ἀλλὰ ἡ καπνεργατικὴ συνομοσπονδία.

§17Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν θὰ συνεζητοῦμεν ἐκτάκτως ἐὰν δὲν ἐγένοντο τὰ γεγονότα ταῦτα εἰς Πράβιον καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχε φόβος ἐπεκτάσεως τῆς ἀπεργίας εἰς ἄλλα μέρη. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἐνῷ ἐπὶ 15 ἡμέρας ἐγένετο συζήτησις περὶ τῶν ζητημάτων τούτων, δὲν ἐπῆλθεν οὐδεμία συμφωνία. Τὸ Κράτος ὅμως δὲν πρέπει νὰ ἀφίνῃ εἰς τὴν τύχην των τὴν ἔκβασιν τοιούτων συνεννοήσεων. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πρέπει νὰ χειραγωγῇ τὰς μεταξὺ κεφαλαίου καὶ ἐργασίας διαφοράς, προτοῦ ἀκόμη ἐκραγοῦν αἱ συγκρούσεις. Εἴπετε ὅτι ὅλη ἡ κίνησις ἀπέβλεπεν εἰς πολιτικοὺς σκοπούς, ἀλλὰ αὕτη εἶναι ἐσφαλμένη ἀντίληψις, διότι οἱ πλεῖστοι τῶν ἀπεργῶν εἶναι συντηρητικοὶ ἐργάται, ὡς ἐπίσης συντηρητικὸς ἦτο καὶ ὁ φονευθείς. Τὸ δὲ σκάνδαλον αὐτὸ, δυστυχῶς, συνεχίζεται. Δὲν ἔχομεν ἀκριβῆ ἀντίληψιν τῶν πραγμάτων διότι τὰ ἀναγνωσθέντα τηλεγραφήματα προέρχονται ἀπὸ τὰς ἰδίας ἀρχάς, αἵτινες ἴσως εἶναι καὶ ὑπεύθυνοι. Εἶμαι σύμφωνος ὑπὲρ τῆς διαταράξεως τῆς τάξεως καὶ ὑπὲρ τῆς προστασίας τῶν ἐπιθυμούντων νὰ ἐργασθῶσιν, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ὅτι εἰς μικρὰν κωμόπολιν, ὡς εἶναι τὸ Πράβιον, ἔνθα ἑδρεύει ὁλόκληρον σύνταγμα, ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ διαδήλωσις, ἥτις νὰ εἶχε φόβον ἀνατροπῆς τοῦ καθεστῶτος. Φοβοῦμαι ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως, νὰ θεωρῇ πᾶσαν ἐργατικὴν κίνησιν ὡς κομμουνιστικήν, μετεδόθη καὶ εἰς τὰς τοπικὰς ἀρχάς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπε χθὲς ὅτι ἐν ἀνάγκῃ θὰ γίνουν καὶ μάχαι, ἀλλὰ αἱ μάχαι θὰ γίνουν ὅταν εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, διότι ἡ αἱματοχυσία εἶναι τὸ τελευταῖον καταφύγιον τοῦ Κράτους. Δὲν φαντάζομαι δὲ ὅτι εἰς τὸ Πράβιον ἦτο ἀνάγκη νὰ καταφύγῃ τὸ Κράτος εἰς αἱματοχυσίαν. Ἀξιοῦμεν νὰ γίνουν αὐστηραὶ ἀνακρίσεις καὶ νὰ ἐξακριβωθῇ ἂν ὑπάρχωσιν ὑπεύθυνοι, οἵτινες νὰ τιμωρηθοῦν.

§18Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Θὰ διεξαχθοῦν εὐρύταται ἀνακρίσεις.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἤκουσα τὸν ν. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λέγῃ ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ συζητήσῃ τὰ αἰτήματα τῶν καπνεργατῶν προτοῦ νὰ λήξῃ ἡ ἀπεργία.

§20Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅταν ὑπεβλήθησαν τὰ αἰτήματα αὐτὰ εὐθὺς ἀπὸ τῆς πρώτης συνεδριάσεως οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν καπνεργατῶν ἀπεχώρησαν καὶ τὴν ἑπομένην ἐκήρυξαν τὴν ἀπεργίαν.

§21Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ ἐλέγχω τὸ Κράτος καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἐπὶ 15 ἡμέρας διεξήγοντο συνεννοήσεις εἰς τὴν Καβάλλαν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον εὑρίσκετο ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῶν συνεννοήσεων αὐτῶν. Ἀλλ’ εἶναι βαρεῖα ἡ εὐθύνη σας, ὅταν λέγετε ὅτι δὲν μπορεῖτε νὰ ἐπέμβητε προτοῦ λήξῃ ἡ ἀπεργία. Αὐτὸ ἀποδεικνύει τὸ ἀντεργατικὸν πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως. Ὤφειλε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ διευθύνῃ τὸ ζήτημα καὶ ὄχι νὰ λέγετε ὅτι δὲν θὰ ἐπέμβητε προτοῦ οἱ ἐργάται ἀναγνωρίσουν τὴν ἧτταν τῶν.

§22Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἐγὼ μάλιστα κατηγορήθην ὡς φιλεργατικὸς λόγῳ τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον.

§23Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄλλο ὑποβολὴ νομοσχεδίων καὶ ἄλλο ἐφαρμογὴ φιλεργατικῆς πολιτικῆς. Τὸ Ὑπουργεῖον ἔπρεπε νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀποστολήν του, ἥτις εἶναι ἡ γαλήνη μεταξὺ ἐργασίας καὶ κεφαλαίου.

§24Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει πρὸ παντὸς νὰ ἀποκατασταθῇ τὸ Κράτος τοῦ νόμου, διότι οἱ ἐργάται λιθοβολοῦν τὰς ἀρχάς.

§25Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐὰν ὑπάρχουσι τινὲς θορυβοποιοί, οἵτινες ἔρριψαν λίθους, πρέπει τοῦτο νὰ τὸ πληρώσῃ ὁλόκληρος ἡ ἐργατικὴ τάξις;

§26Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ Κράτος ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως καὶ νὰ μὴ ἀφίνῃ αὐτὰ ἀπροστάτευτα ἀπέναντι παραφρόνων καὶ κακοποιῶν.

§27Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑποστηρίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ τῶν κακοποιῶν καὶ ἐκείνων οἵτινες ὑπέβαλον νομίμως τὰ αἰτήματά των εἰς τὸ Κράτος. Ἄλλο τὸ ἓν καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Καὶ βεβαίως οἱ κομμουνισταὶ θὰ προσπαθοῦν πάντοτε νὰ ἐκμεταλλευθοῦν κάθε ρῆξιν μεταξὺ κεφαλαίου καὶ ἐργασίας. Τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα δὲν κρύπτει τοὺς σκοπούς του, ἀλλὰ εἶναι ζήτημα προνοίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ὅπως διὰ τῆς ἐγκαίρου ἐπεμβάσεως αὐτοῦ μὴ δίδῃ εὐκαιρίαν εἰς τὸν κομμουνισμὸν ἐκμεταλλεύσεως πάσης διαφορᾶς μεταξὺ κεφαλαίου καὶ ἐργασίας. Διὰ τῆς πολιτικῆς της ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον δὲν ἐλαττώνει ἀλλὰ αὐξάνει τὸν κίνδυνον τοῦ κομμουνισμοῦ. Πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, λησμονῶν ὅσα ἀγέρωχα εἶπε, νὰ λάβῃ εἰς χεῖράς του τὸ ζήτημα αὐτὸ διότι ὑπάρχει φόβος ἐπεκτάσεως τῆς ἀπεργίας. Τὸ Κράτος ἀναμφισβητήτως ἔχει πυγμήν, ἀλλὰ εἶναι καλλίτερον τὸ Κράτος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιβάλλει τὴν πυγμήν του ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν πολιτῶν του.

§28Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρέπει ὑπὸ τῆς Βουλῆς νὰ διαπιστωθῇ τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τὰ ἐλατήρια τῆς σημερινῆς ἀπεργίας εὑρίσκεται ἐν πλάνῃ. Τοῦτο ἐξάγεται ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, χαρακτηρίσαντος τὴν σημερινὴν ἀπεργίαν ὡς ἀναρχικὴν καὶ κομμουνιστικὴν κίνησιν. Ἴσως ἔχει δίκαιον, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ παρελθουσῶν τινων ἀπεργιῶν τῶν καπνεργατῶν. Δὲν ἕπεται ὅμως ὅτι κάθε καπνεργατικὴ ἀπεργία, εἶναι κομμουνιστικὴ κίνησις. Ἂς μάθῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ἡ σημερινὴ ἀπεργία, εἶναι ἀπεργία τῶν συντηρητικῶν καπνεργατῶν, τῶν ὁποίων τὴν φιλοπατρίαν καὶ τὰ ἁγνὰ ἐργατικὰ αἰσθήματα οὐδέποτε κατώρθωσε νὰ μολύνῃ ὁ κομμουνισμός. Εἶναι οἱ φιλήσυχοι καὶ ἀγαθοὶ ἐργάται, οἱ ὁποῖοι ἀπήργησαν. Δυστυχῶς, οἱ κομμουνισταὶ ἠθέλησαν, ὅπως πάντοτε, νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν κίνησιν αὐτὴν καὶ προέβησαν αὐτοὶ εἰς ἐξώθησιν τῶν πραγμάτων καὶ οὐχὶ οἱ φιλήσυχοι ἐργάται. Εἰς τὰς ἀποφάσεις της, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἤθελον νὰ μὴ παρασυρθῇ ὑπὸ τῆς ἰδέας ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀναρχικὴν κίνησιν, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ αἰτήματα τοῦ συντηρητικοῦ ἐργατικοῦ κόσμου καὶ νὰ τὰ ἐξετάσῃ ὑπὸ πνεῦμα ἀπολύτου δικαιοσύνης καὶ εὐμενείας. Ἂς λάβῃ προσέτι ὑπ’ ὄψιν ὅτι μετὰ τεραστίας δυσκολίας συγκρατοῦνται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπὸ τοῦ νὰ πέσωσιν εἰς τὰς ἀγκάλας τοῦ κομμουνισμοῦ, ἐξ αἰτίας, δυστυχῶς, τῆς ἀμελείας τοῦ Κράτους.

§29Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἰδιαιτέραν πάντοτε ἐλάβομεν πρόνοιαν περὶ τῶν συντηρητικῶν ἐργατῶν, σωρεία δὲ μέτρων ἐλήφθη ὑπὲρ βελτιώσεως τῆς θέσεως ὅλων τῶν ἐργατῶν.

§30Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Ἐξωτ.). Παρακαλῶ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις διότι ὑπάρχει σωρεία σοβαρῶν ἐκκρεμῶν νομοθετημάτων πρὸς συζήτησιν.

§31Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Νομίζω ὅτι ἅμα συγκεντρωθοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ὥστε νὰ μὴ χάσωμεν καὶ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν.

§32Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω διὰ μερικὰ πράγματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§33Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον). Ἔδωσαν πληροφορίας οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ παρεκάλουν, ἐπειδὴ δὲν πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως, νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως καὶ νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§34Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ὅταν ὁμιλεῖτε διὰ μίαν ἀπεργίαν, τὴν ὁποίαν ἐχαρακτηρίσατε καθαρῶς κομμουνιστικήν, δὲν ἠμποροῦμεν παρὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὁμιλοῦμεν περὶ ἀγροτικῆς πολιτικῆς. Ἂν δὲν σᾶς ἱκανοποιεῖ ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως νὰ κάμετε ἐπερώτησιν. Σήμερον δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις.

§36Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐφόσον ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι σύμφωνος νὰ παραβιασθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις.

§37Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Εὑρισκόμεθα εἰς παραμονὰς ἀπεργίας καὶ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Βουλὴ νὰ προλάβῃ μίαν κατάστασιν. Ὑπάρχει ἀπόφασις Πανελλαδικῆς ἀπεργίας (θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ματαιοπονεῖτε. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλήσητε.

§39Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἡμεῖς ἀπεφύγαμεν νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς ὁλόκληρον τὸ κατηγορητήριον, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἀπηύθυνε καθ’ ἡμῶν. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ σήμερον ἡ συζήτησις ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ θέματος. Σήμερον ἐδώσαμεν πληροφορίας, καὶ εἰς ἀπάντησιν τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν ἐδέχθημεν κατηγορητήριον. Ἡ συζήτησις θὰ συνεχισθῇ ὅταν ἔλθῃ τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως, τὸ ὁποῖον ἀναμένει ὁ κ. Συνάδελφός μου.

§40Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ἔχω μίαν δήλωσιν νὰ κάμω.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον. Θὰ κατεβῆτε κάτω. Σᾶς εἶπα δὲν ἔχετε κανὲν δικαίωμα.

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κάτω, κάτω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§43Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλήσητε, κ. Συνάδελφε.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§45Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Θὰ ἤθελα νὰ προτιμηθῇ.

§46Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐγώ, συναισθανόμενος τὸ καθῆκον μου, δηλῶ ὅτι ἀποχωρῶ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἔχωμεν Κανονισμόν, νὰ τὸν τηρήσωμεν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμωμεν προτιμήσεις, διότι ἡμεῖς ἔχομεν εὐθύνας.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἑλβετίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Δεκεμβρίου 1927 Συμβάσεως Ἐγκαταστάσεως καὶ Δικαστικῆς Προστασίας. Δεκτόν. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. «περὶ ἀποδόσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους τῶν ὑπὸ τοῦ τέως Γεν. Προξένου Σικάγου Α. Ματλῆ ἰδιοποιηθεισῶν κληρονομιῶν καὶ ἀποζημιώσεων ἰδιωτῶν καὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 5 αὐτοῦ». Δεκτόν. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως α) τῆς μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας καὶ Τσεχοσλοβακικῆς Δημοκρατίας συναφθείσης καὶ ὑπογραφείσης τὴν 7 Ἀπριλίου 1927 συμβάσεως ἐκδόσεως καὶ δικαστικῆς συνδρομῆς ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς Ποιν. Δικαιοσύνης καὶ β) τοῦ ὑπὸ αὐτὴν ἡμερομηνίαν πρωτοκόλλου». Δεκτόν.

§48Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 «περὶ τελωνειακῆς συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἑνώσεως τῶν Σοβ. Σοσ. Δημοκρατιῶν» νὰ συζητηθῇ καὶ νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Μάξιμον, διὰ νὰ ἀκούσωμεν τὰ ἐπιχειρήματα τὰ συντελοῦντα εἰς τὴν μὴ ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας.

§49Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Δὲν ἤκουσα.

§50Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Εἶναι περιττὸν ν’ ἀκούσετε, ἀφοῦ καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα γράφω τὰ παραχαράσσετε.

§51Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπωφελήθη μιᾶς ἀπὸ μέρους μου ἀστόχου ἑρμηνείας ἑνὸς λόγου του, ἐκφωνηθέντος κατὰ τὸ 1915, διὰ νὰ ἄρῃ μίαν εὔκολον ἐπιτυχίαν ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ νὰ μὲ κατηγορήσῃ προσωπικῶς, ὅτι ἐγὼ συστηματικῶς καὶ ἐνσυνειδήτως διέστρεψα τὸ κείμενον τοῦ λόγου του. Αὐτὸ τὸ δεύτερον δὲν εἶναι ἀκριβὲς καὶ εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα, ἀφίνων τὸν μὲν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν μὲ τὴν εὔκολον νίκην του, ἐμὲ δὲ ἱκανοποιημένον, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπῆρξε συντηρητικώτατος τότε καὶ τώρα καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ μέχρις ὅτου ὑφίσταται ἐν τῇ πολιτικῇ ζωῇ νὰ ἀκολουθῇ τὰς συντηρητικὰς ἀρχάς. Κύριοι Βουλευταί, ὡρισμένα πράγματα ἤθελον ν’ ἀναφέρω, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ἕνωσιν τῶν Ρωσσικῶν Σοβιετικῶν Δημοκρατιῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ κ. Βενιζέλος, κατὰ τὸ 1921, εἰς ἐπίσκεψιν μιᾶς ἐπιτροπῆς ἐργατῶν, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον καὶ ἐγώ, ἐδήλωσεν ὅτι αἱ σχέσεις αἱ ἐμπορικαὶ καὶ αἱ διπλωματικαὶ μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας θὰ ἐπαναλαμβάνοντο, πράγματι δὲ καὶ ἐπανελήφθησαν αἱ διπλωματικαὶ σχέσεις καὶ συνήφθη καὶ ἡ προκειμένη τελωνειακὴ σύμβασις, ἡ ὁποία φέρεται σήμερον πρὸς ἀκύρωσιν. Οἱ λόγοι τῆς ἀκυρώσεως εἶναι ὁ πρῶτος, ὁ τυπικὸς λόγος, ὁ λόγος κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ σύμβασις ἡ προκειμένη θεωρεῖται αὐτοδικαίως ὡς μὴ ὑφισταμένη. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔκαμε διὰ τοῦ Βουλευτοῦ κ. Καραπαναγιώτου τὴν εἰσήγησιν τῆς συζητήσεως αὐτῆς, δὲν περιωρίσθη εἰς τὸν τυπικὸν τοῦτον λόγον. Ἐξήτασε καὶ οὐσιαστικώτερον τὸ ζήτημα καὶ ἀνέφερεν ὡρισμένα ἐπιχειρήματα, κατὰ τὴν γνώμην της καὶ τὰς ἀντιλήψεις της, ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς συνθήκης αὐτῆς. Αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐξετάσω. Αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ συνοψίζω εἰς τρία. Πρῶτον ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ὑπάρχῃ μία σύμβασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ρωσσίας, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σύμβασις αὐτὴ καταλήγει εἰς ὠφελήματα ἀποκλειστικῶς ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως τῶν Σοβιετικῶν Δημοκρατιῶν, ἐνῷ διὰ τὴν Ἑλλάδα δὲν παρουσιάζει κανὲν πλεονέκτημα, διὰ νὰ μὴ εἴπω ζημίαν. Στηρίζεται δὲ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο εἰς τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν σχέσεων τῶν ἐμπορικῶν τὸ μὲν ἐμπόριον τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας μὲ τὴν Ἑλλάδα ηὐξήθη, τὸ δὲ ἐμπόριον τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ρωσσίαν ὄχι μόνον δὲν ηὐξήθη, ἀλλὰ καὶ μένει στάσιμον. Δεύτερον ἐπιχείρημα, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα καὶ ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους ἀκόμη νὰ μὴ ἀκυρώσωμεν μίαν παρομοίαν συνθήκην, ἂν μᾶς παρεχωροῦντο ἐκ μέρους τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας τὰ δικαιώματα, ὄχι τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους, ἀλλὰ μᾶς παρεχωρεῖτο τὸ δασμολόγιον τὸ τελωνειακὸν τὸ εἰδικὸν διὰ τὰς Ἀσιατικὰς Χώρας. Καὶ τὸ τρίτον ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως εἶναι καθαρῶς πολιτικόν, ὅτι τῆς συμφωνίας αὐτῆς ἐπωφελεῖται ὄχι τὸ Σοβιετικὸν ἐμπόριον, ἀλλὰ ἡ Κομμουνιστικὴ Διεθνής, ἡ ὁποία, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς ἐγκαταστάσεως μιᾶς ἐμπορικῆς ἀντιπροσωπείας, χρησιμοποιεῖ τὰ ἐκ τῆς συμφωνίας προκύπτοντα ὠφελήματα, διπλωματικὴ ἀσυλία κλπ., ὑπὲρ τῆς διεξαγωγῆς ἢ τῆς ἐνισχύσεως τῆς κομμουνιστικῆς ἐν Ἑλλάδι προπαγάνδας. Αὐτὰ εἶναι τὰ τρία οὐσιαστικὰ ἐπιχειρήματα. Εἰς τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ θὰ προσπαθήσω νὰ ἀντιτάξω καὶ ἐγὼ ἐπίσης οὐσιαστικὰ ἐπιχειρήματα, ἀνατρέποντα, κατὰ τὴν γνώμην μου, τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ εἰσηγητοῦ καὶ τῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς εἶναι, Κύριοι, γνωστόν, ὅτι τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τῆς Ἑλλάδος εἶναι παθητικόν, μὲ οἱανδήποτε χώραν γενικῶς, δηλ. τὰ ἐμπορεύματα τὰ ὁποῖα εἰσάγει ἡ Ἑλλάς, εἴτε εἰς ποσότητα, εἴτε εἰς ἀξίαν, ἀπὸ ἑκάστην Εὐρωπαϊκὴν χώραν, εἶναι πάντοτε ἀνώτερα τῶν εἰς αὐτὴν εἰσαγομένων. Τοῦτο νομίζω ὅτι κανεὶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ, εἴτε ὅσον ἀφορᾷ τὴν Γαλλίαν, εἴτε ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀγγλίαν, εἴτε τὴν Ἰταλίαν, εἴτε ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ρωσσίαν τὴν πρὸ τοῦ πολέμου, ἐννοῶ τὴν Τσαρικὴν Ρωσσίαν Ὥστε δὲν ὑπάρχει μία περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ πλεονεκτήματα ἀπορρέοντα ἐκ τοῦ λόγου ὅτι αὐτὴ εἰσάγει εἰς τὴν Χώραν αὐτὴν ἐμπορεύματα εἰς ποσότητα καὶ εἰς ἀξίαν ἀνώτερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἰσάγει εἰς τὴν Ρωσσίαν. Πῶς ἦτο τὸ ἐμπόριον τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ρωσσίας πρὸ τοῦ πολέμου καὶ εἰς τί ποσότητα περίπου ἀνήρχοντο αἱ εἰσαγωγαὶ καὶ αἱ ἐξαγωγαί; Ἐνθυμοῦμαι μερικοὺς χαρακτηριστικοὺς ἀριθμοὺς καὶ φαντάζομαι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη. Τὸ ἐμπόριον μὲ τὴν Τσαρικὴν Ρωσσίαν παρουσίασε κατὰ μὲν τὸ 1909 εἰς εἰσαγωγὴν ἐκ Ρωσσίας εἰς Ἑλλάδα 17 ἑκατομ. ρούβλια καὶ εἰσαγωγὴν ἐξ Ἑλλάδος εἰς Ρωσσίαν 780.000 ρούβλια. Τὸ 1910 ἐκυμαίνετο ἡ εἰσαγωγὴ ἐκ Ρωσσίας εἰς 16.800.000 ρούβλια καὶ ἡ εἰσαγωγὴ εἰς 1 ἑκατομ. ρούβλια. Τὸ 1911 ἡ Ρωσσία εἰσήγαγε 18 ἑκατομμύρια ρούβλια καὶ ἐξήγαγεν ἡ Ἑλλὰς 1.500.000 ρούβλια. Μέσος ὅρος, διὰ τὴν τριετίαν, εἰσαγωγὴ μὲν ἐκ Ρωσσίας 16 ἑκατομ., ἐξαγωγὴ δὲ περὶ τὸ 1 ἑκατομμύριον.

§52Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὰ ἀπὸ Ρωσσικὴν στατιστικήν;

§53Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ναί, τὰ ὁποῖα ὅμως ἐπιβεβαιοῦνται ἀπὸ διεθνεῖς στατιστικάς. Ἀλλὰ τὸ ἐρώτημά σας, κ. Ἀρχηγὲ τῆς ἐλάσσονος, δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ δώσητε. Σεῖς κάμνετε μίαν ἐρώτησιν διὰ νὰ προσπορισθῆτε μερικὰ ὠφελήματα, δηλαδὴ νὰ ἀφήσητε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ ὑποφαινόμενος ἐκ ρωσσικῶν πηγῶν ἀρύεται τὰ ἐπιχειρήματά του καὶ συνεπῶς ἐκπροσωπεῖ ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ τὴν Ρωσσικὴν ἀντίληψιν. Αὐτὸ εἶναι δικαίωμά σας μολονότι δὲν ἀρνοῦμαι, ἀλλὰ θεωρῶ τιμήν μου, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὑποστηρίζω τὰς ἀπόψεις τῆς Ρ. Σ. Σ. Δημοκρατίας, ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἐργατικὴ ἄποψις. Αὐτὸς εἶναι ὁ μέσος ὅρος, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐξάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ ἐμπόριον Ἑλλάδος καὶ Ρωσσίας προπολεμικῶς ἦτο παθητικὸν καὶ διεξήγετο εἰς τὰς αὐτὰς περίπου ἀναλογίας, εἰς τὰς ὁποίας διεξάγεται καὶ σήμερον. Ποῖος εἶναι ὁ σημερινὸς μέσος ὅρος εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς; Περὶ τὰ 7 ἑκατομμ. ρουβλίων. Εἰς 7 ἑκατομμ. ρούβλια ἀνέρχονται αἱ ἐκ Ρωσσίας εἰσαγωγαί, ἡ δὲ εἰς Ρωσσίαν ἐξαγωγὴ παρουσιάζει περίπου τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν, τὴν ὁποίαν παρουσίαζε πρὸ τοῦ πολέμου, 600–700.000 ρουβλίων Συμπέρασμα. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι τὸ μετὰ τῆς Ρωσσίας ἐμπόριον διεξάγεται ὅπως διεξήγετο καὶ πρὸ τοῦ πολέμου, εἰς τὴν αὐτὴν δηλαδὴ ἀναλογίαν, παθητικὸν καὶ τότε, παθητικὸν καὶ σήμερον, καὶ εἰς τὴν αὐτὴν περίπου ἀναλογίαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον πόρισμα. Τὸ δεύτερον πόρισμα πρέπει νὰ εἶναι ἀποτέλεσμα ἐπιχειρήματος ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διατείνονται «ναὶ μὲν ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ κρατήσωμεν τὴν συμφωνίαν, ἀλλ’ ὅταν ἡ Σοβιετικὴ Ρωσσία παραχωρῇ εἰς τὴν Τουρκίαν ἔξαφνα τὸ δασμολόγιον τῶν Ἀσιατικῶν χωρῶν εἰς τὸν Καύκασον καὶ εἰς τὴν Κίναν καὶ εἰς τὰς Ἰνδίας καὶ εἰς ἡμᾶς τῶν Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, καὶ ὑπάρχει μία οὐσιαστικὴ διαφορά, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ τηρήσωμεν». Τὸ ζήτημα αὐτὸ μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προβληθῇ ὡς ἀπαίτησις, ἀλλ’ ὡς ἀπαίτησις εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ μὴ ἱκανοποιηθῇ. Πρὸς ποῖον λόγον θὰ σᾶς πῶ. Τὸ δασμολόγιον τὸ ὁποῖον ἐκανόνισεν ἡ Σοβιετικὴ Ρωσσία διὰ τὰς Ἀσιατικὰς χώρας εἶναι ἀποτέλεσμα καὶ συμπέρασμα κοινῶν δεσμῶν καὶ κοινῶν ἀγώνων, τοὺς ὁποίους διεξήγαγε μετὰ τῶν χωρῶν αὐτῶν, διὰ τὴν Ἑλλάδα ὅμως δὲν προκύπτει τὸ αὐτό. Ἡ Ἑλλὰς ὄχι μόνον μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας δὲν ἠγωνίσθη ἐναντίον τῶν Εὐρωπαϊκῶν Δυνάμεων, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῶν Δυνάμεων τούτων ἠγωνίσθη καὶ κατεπολέμησε τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ λαοῦ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ συμμετέσχε τῆς ἐκστρατείας καὶ σήμερον ἀκόμη συντελεῖ εἰς τὴν ἀντισοβιετικὴν κίνησιν. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, βάσις τοῦ ἐπιχειρήματος τούτου, διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν δικαιοῦται δασμολογίου τῶν Ἀσιατικῶν ἀνατολικῶν κρατῶν, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ κανεὶς οὔτε ὑποκειμενικὸς οὔτε ἀντικειμενικὸς ὅρος νὰ ἐπιβάλῃ τοῦτο. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ δασμολογίου, τοῦ ἰδιαιτέρου διὰ τὰς Ἀσιατικὰς χώρας, εἶναι ἀποτέλεσμα σκοποῦ, ὁ ὁποῖος τείνει εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῆς ἀναπτύξεως, τῆς ἰδιαιτέρας ἀναπτύξεως τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων εἰς τὰς χώρας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν πηγὴν ἐφεδρικῶν ὑλικῶν διὰ τὴν Σοδιετικὴν Ρωσσίαν ἐν περιπτώσει πολέμου μὲ τὰς Εὐρωπαϊκὰς Δυνάμεις. Ἀλλ’ εἶναι ἀναμφισβητήτως γνωστόν, ὅτι εἰς περίπτωσιν πολεμικῆς ῥήξεως ἡ ἀστικὴ Ἑλλάς, ἡ Ἑλλὰς ἡ δική σας δηλαδὴ, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, θὰ ταχθῇ μὲ τὸ μέρος εἴτε τῆς Ἰταλίας, εἴτε τῆς Σερβίας εἴτε δὲν ξεύρω ποίου ἄλλου συνδυασμοῦ. Πόθεν, λοιπόν, καὶ ὑπὸ ποίαν δικαιολογίαν προβάλλεται ἡ ἀπαίτησις νὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ ἰδιαίτερον ἐκεῖνο δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον ἰσχύει διὰ τὰς Ἀσιατικὰς χώρας; Ἀλλὰ ἂς ἀφήσωμεν αὐτὴν τὴν ἄποψιν καὶ ἂς ἔλθωμεν καὶ οὐσιαστικώτερον, ἀπὸ ἐμπορικῆς δηλαδὴ ἀπόψεως, νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα τί ἐξάγει ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν Ρωσσίαν, ὥστε νὰ εἶναι δικαιολογημένη μία τοιαύτη παραχώρησις. Τὰ εἴδη, κ. Συνάδελφοι, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐκ Ρωσσίας εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι εἴδη πρώτης ἀνάγκης καὶ ὁ καθεὶς τὸ γνωρίζει αὐτό. Εἰσάγει σῖτον, πετρέλαιον, νάφθαν, ὕλας πρώτης ἀνάγκης, χωρὶς τὰς ὁποίας δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἐμπορικὴ ἀγορά. Δὲν συμβαίνει ὅμως τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὰ ἑλληνικὰ προϊόντα. Τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης, τὰ ὁποῖα εἰσάγει ἡ Ἑλλὰς ἐκ Ρωσσίας, δὲν τὰ ἔχει ἡ Ἑλληνικὴ ἀγορά. Τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα ἐξάγει ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν Ρωσσίαν, τὰ ἔχει ἡ Ρωσσικὴ ἀγορά· κρασὶ ἔχει, πετρέλαιον ἔχει, σῖτον ἔχει, σταφίδα ἐπίσης ἔχει τὸ Τουρκεστάν, ὥστε δὲν προκύπτει καμμία ἐσωτερικὴ ἀνάγκη διὰ τὴν ρωσσικὴν κατανάλωσιν νὰ κάμῃ τὴν παραχώρησιν αὐτήν, ἐνῷ ἀντιθέτως διὰ τὴν ἑλληνικὴν ἀγορὰν καὶ διὰ τὴν λαϊκὴν κατανάλωσιν ἐν Ἑλλάδι εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη ἡ ὕπαρξις τῶν πρώτων σοβιετικῶν ὑλῶν. Πῶς ἐπέδρασεν ἡ εἰσαγωγὴ ἐμπορευμάτων ρωσσικῶν ἐν τῇ ἑλληνικῇ ἀγορᾷ; Τὰ 7 ἑκατομ. τῶν ρουβλίων, τὰ ὁποῖα εἰσάγει ἡ Ρωσσία εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀντιπροσωπεύουν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τὸ ἓν περίπου ἑκατοστὸν τοῦ ὅλου ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου τῆς Σοδιετικῆς Ρωσσίας, διότι φαντάζομαι, ὅτι εἶναι 700– 750 ἑκατομ. χρυσῶν ρουβλίων τὸ ποσὸν τῶν ρωσσικῶν ἐξαγωγῶν. Ὥστε ἡ ὅλη αὐτὴ ὑπόθεσις εἶναι διὰ τὸ 1%, δὲν ὑπάρχει δηλαδὴ καὶ κανεὶς ἰδιαίτερος λόγος, ἀναγκάζων τὴν Σοδιετικὴν Κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ πάσῃ θυσίᾳ νὰ δεχθῇ τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, αἱ ὁποῖαι μάλιστα προὐβλήθησαν κατὰ ἕνα κἄπως ἀπότομον τρόπον καὶ θὰ ἐξηγήσω διατί καὶ χωρὶς νὰ ἔχωσιν ἀντικείμενον ὑποστάσεως. Ἑπτὰ ἑκατομμύρια ρουβλίων, ἓν ἑκατοστὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ, φαντάζομαι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθοῦν θαυμάσια εἰς ἄλλην ἀγορὰν καὶ θὰ σᾶς ἀναπτύξω ἐπὶ τοῦ προκειμένου τί γίνεται μὲ τὰς Ἀγγλοσοδιετικὰς σχέσεις, μετὰ τὴν διακοπὴν τῶν διπλωματικῶν σχέσεων, τί γίνεται τὸ Ἀγγλοσοδιετικὸν ἐμπόριον. Δὲν πρόκειται, λοιπόν, περὶ σπουδαίου πράγματος διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Σοδιετικῆς Ρωσσίας, ἐνῷ διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ἀγορὰν καὶ τὴν λαϊκὴν κατανάλωσιν πρόκειται περὶ ἑνὸς σπουδαίου πράγματος καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω διατί. Γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ὡρισμένα εἴδη τὰ ὁποῖα εἰσήγαγεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ Ρωσσικὴ παραγωγὴ ἦσαν ἀποκλειστικὸν μονοπώλιον ὡρισμένων ξένων κύκλων, μονοπώλιον οὐσιαστικόν. Παράδειγμα εἶναι ὁ σῖτος. Ἡ εἰσαγωγὴ Ρωσσικοῦ σίτου ἐμείωσε κατὰ 6% ἂν δὲν ἀπατῶμαι τὴν ἀρχικὴν τιμὴν τοῦ σίτου, καὶ ὠφέλησε τὴν κατανάλωσιν. Ἐπίσης ὅσον ἀφορᾶ τὸ πετρέλαιον καὶ τὴν νάφθαν, δηλ. ἡ εἰσαγωγὴ τῶν Ρωσσικῶν προϊόντων, λόγῳ τοῦ ὅτι αὐτὰ εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν λαϊκὴν κατανάλωσιν καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν Ρωσσικῶν προϊόντων τὰ εἴδη αὐτὰ ἀπετέλουν μονοπώλιον οὐσιαστικὸν εἰς χεῖρας ὡρισμένων ξένων κεφαλαιοκρατικῶν κύκλων, συνετέλεσεν ἀρνητικῶς καὶ θετικῶς εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς λαϊκῆς καταναλώσεως. Αὐτὴ εἶναι μία ἀνάγκη. Εἶναι δὲ ἓν ἐπιχείρημα οὐσιαστικόν, εἶναι ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνώτερον κατ’ ἀξίαν ὅλων τῶν νομικῆς φύσεως ἐπιχειρημάτων διότι γνωρίζετε, ὅτι διὰ τὰ πυρεῖα π. χ. ἔφερεν ἕνα συναγωνισμὸν καὶ μίαν ὑποτίμησιν ἡ Ρωσσικὴ βιομηχανία. Τί δὲ νομίζετε ὅτι συνέβη ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνήθως συμβαίνει. Ἡ Ἑταιρία Σέλλ π. χ. ἡ ἰδία, ἔχω πληροφορίας ὅτι ἐπρότεινε εἰς τὴν ἐμπορικὴν ἐνταῦθα Σοβιετικὴν ἀποστολὴν νὰ κάμουν τέλος πάντων μίαν συμφωνίαν καὶ νὰ παραχωρηθῇ εἰς αὐτὴν τὸ ποσὸν ἐκεῖνο τοῦ ἐμπορεύματος τὸ ὁποῖον καταναλίσκει αὐτὴ ὡς Ρωσσικὴν παραγωγήν. Ἀλλ’ ἡ συμφωνία δὲν ἐπετεύχθη διότι αὐτὴ θὰ ἀντέβαινε καὶ πρὸς τοὺς σκοποὺς καὶ πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ Σοβιετικοῦ ἐμπορίου. Συμβαίνουν λοιπόν, ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτὴν τῆς κομμουνιστικῆς προπαγάνδας, μερικαὶ ἄλλης φύσεως ζυμώσεις, αἱ ὁποῖαι περισσότερον ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐνδιαφέρουν τοὺς κεφαλαιούχους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατέχουν τὴν Ἑλληνικὴν ἀγορὰν καὶ τὴν κρατοῦν μονοπωλιακῶς. Τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν τὸ θίγει καθόλου ἡ εἰσήγησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Διατί; Διότι ἡ εἰσήγησις θέλει νὰ συγκεντρώσῃ ἐκεῖνα μόνον τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸν ὅτι θὰ συντελέσωσι εἰς τὸ νὰ καταπέσῃ ἡ σύμβασις. Γίνεται δηλαδὴ ἕνας ἐκ τῶν προτέρων καθορισμὸς τῶν σημείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀπὸ κοινοῦ θὰ καταδείξωσιν, ὅτι ἡ συμφωνία ἐκείνη εἶναι ἀσύμφορος. Τί νομίζετε ὅτι θὰ συμβῇ ἐὰν ἀκυρωθῇ ἡ ἐν λόγῳ συμφωνία; Ἐὰν ἀκυρωθῇ ἡ ἐν λόγῳ συμφωνία τὰ Ρωσσικὰ ἐμπορεύματα τῆς ἀξίας ἑπτὰ ἑκατομμυρίων ρουβλίων, τὰ ὁποῖα καταναλίσκονται ἐν Ἑλλάδι, θὰ καταναλίσκωνται καὶ πάλιν. Τὰ ἐμπορεύματα αὐτὰ θὰ εὕρωσι τρόπον νὰ τοποθετηθοῦν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγορὰν, διότι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγορὰν εἶναι ἀναγκαῖα. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ μὲ τὴν Ἀγγλίαν. Ἀπὸ τότε ποὺ διεκόπησαν αἱ Ἀγγλο–Ρωσσικαὶ σχέσεις ἡ εἰσαγωγὴ Ρωσσικῶν ἐμπορευμάτων εἰς τὴν Ἀγγλίαν ηὔξησε. Γίνεται ὄχι πλέον διὰ τῆς ἐμπορικῆς ἀποστολῆς, ἀλλὰ γίνεται μέσῳ Οἴκων ἢ καθαρῶς Γερμανικῶν ἢ Ἀγγλογερμανικῶν ἢ Ρωσσο–αγγλο–γερμανικῶν, διαφόρων ἑταιριῶν μικτῶν, αἱ ὁποῖαι ἀναλαμβάνουν ὡς ἰδιωτικαὶ ἑταιρίαι τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ποσῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καὶ προηγουμένως ἦσαν ἀναγκαῖα διὰ τὴν Ἀγγλικὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν κατανάλωσιν. Τὸ ἴδιον θὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ μάλιστα δύναται ἀπὸ τοῦδε νὰ προβλέψῃ κανεὶς καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Τουρκία ἔχει ἀστακὸν δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ εἰς αὐτὴν ὡρισμένα πλεονεκτήματα, ἡ δὲ Τουρκία εἶναι γείτων τῆς Ἑλλάδος. Τὰ ἐμπορεύματα τὰ Ρωσσικὰ, τὰ ὁποῖα εἰσέρχονται εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπ’ εὐθείας, ἁπλούστατα θὰ εἰσαχθοῦν μέσῳ Κων)πόλεως, μέσῳ Τουρκικῶν ἐμπορικῶν οἴκων ἢ Τουρκοελληνικῶν ἐμπορικῶν οἴκων ἢ ξένων ἐμπορικῶν οἴκων, ἐν Τουρκίᾳ εὑρισκομένων, μὲ τὸ ἀνάλογον ποσοστὸν τὸ ὁποῖον θὰ μείνῃ εἰς τὰ χέρια τοῦ Τουρκικοῦ ἐμπορίου. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐκεῖνος λοιπὸν ὁ ὁποῖος θὰ ἐπωφεληθῇ τῆς ἀκυρώσεως τῆς Ἑλληνορωσσικῆς συμφωνίας ποῖος θὰ εἶναι νομίζετε; Θὰ εἶναι ἁπλούστατα τὸ Τουρκικὸν ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον θὰ κερδίσῃ. Τὰ ἐμπορεύματα θὰ ἔλθουν διότι εἶναι ἀνάγκαι τῆς ἀγορᾶς καὶ αἱ ἀνάγκαι τῆς ἀγορᾶς δὲν εἶναι τοιαύτης ἁρμοδιότητος ὥστε νὰ περιλαμβάνωνται εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Αὐταὶ αἱ ἀνάγκαι τῆς ἀγορᾶς διαφεύγουν τὰ σχέδια τῆς Ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, εἶναι κάπως σταθερώτεραι. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον ἐπιχείρημα. Τὸ τρίτον ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ρωσσία ἐπωφελεῖται τῆς διπλωμ. ἀσυλίας τῶν ἐμπορικῶν της πρακτόρων, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ ποικιλλοτρόπως, ὑλικῶς καὶ ἠθικῶς, δυνάμει δὲν ἠξεύρω ποίων ἄλλων δεσμῶν, τὸ ὑπάρχον κομμουνιστικὸν κίνημα ἐν Ἑλλάδι. Ἐγώ, Κύριοι, ἐνόμιζον ὅτι αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπανελήφθη πολλάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ ἕνα γενικὸν τρόπον, οὐδέποτε συγκεκριμένον, δὲν θὰ ἤρχετο ὡς ἐπιχείρημα διὰ τὴν ἀκύρωσιν μιᾶς ἐμπορικῆς συμφωνίας, ἀλλ’ ἀφοῦ ἔρχεται ἄς τὸ ἐξετάσω. Κομμουνισμὸς καὶ κομμουνιστικὸν κίνημα ἐν Ἑλλάδι ὑπῆρχε προτοῦ ἐπαναληφθῶσιν αἱ διπλωματικαὶ μετὰ τῆς Ρωσσίας σχέσεις. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὀξύτητος τῶν κοινωνικῶν ἀγώνων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὀξύτητος τῆς πάλης καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀναπτύξεως τοῦ κομμουνισμοῦ ὅλα αὐτά, προτοῦ πραγματοποιηθῇ ἡ ἐν λόγῳ συμφωνία, ἦσαν περίπου εἰς τὸ αὐτὸ στάδιον, εἰς τὸν αὐτὸν σταθμόν, εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκονται καὶ σήμερον καὶ μάλιστα ἔτι μεγαλύτερον. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐποχὴ τῆς μεγαλυτέρας ἐργατικῆς κινήσεως, ἡ ὁποία ἐσημειώθη ἐν Ἑλλάδι μὲ ἐπανειλημμένας καὶ ἀποτελεσματικὰς ἀπεργίας, ἦτο ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχε διπλωματικὴ ἐμπορικὴ ἀποστολὴ οὐδὲ διπλωματική. Ἦτο ἡ ἐποχὴ τῆς ἐκστρατείας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ἡ ἀπεργία τῶν ταχυδρομικῶν, ἡ γενικὴ ἀπεργία τοῦ 1919, ἡ γενικὴ ἀπεργία τοῦ 1923 ἦταν ἀπεργίαι αἱ ὁποῖαι συνεκέντρωσαν εἰς τὴν Ἑλλάδα δεκάδας χιλιάδας ἐργατῶν. Ἡ ἀπεργία τοῦ 1923 συνεκέντρωσε 85.000 ἐργάτας. Δὲν ὑπῆρχε τότε ἡ ἐν λόγῳ συμφωνία, δὲν ὑπῆρχον οἱ ἐμπορικοὶ πράκτορες, δὲν ὑπῆρχον οἱ διπλωματικοὶ Σοβιετικοὶ ἀντιπρόσωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐκκολάψουν καὶ νὰ ἐνισχύσουν αὐτὰς τὰς ἀπεργίας. Τὸ ἐπιχείρημα λοιπὸν αὐτό, δὲν εἶναι οὐσιαστικὸν ἐπιχείρημα. Εἶναι ἐπιχείρημα πολιτικῆς φύσεως καὶ δι’ αὐτὸ μοῦ φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ ἐξακριβωθῇ ἰδιαιτέρως ποία Κυβέρνησις ἦτο ἐκείνη, ἡ ὁποία συνῆψε τὴν σύμβασιν. Ἦτο ἡ Κυβέρνησις Παγκάλου. Δύναται κανεὶς νομίζω μεταξὺ ὑμῶν, Κύριοι, νὰ κατηγορήσῃ τὸν Πάγκαλον ἐπὶ φιλοκομμουνισμῷ; Ἀσφαλῶς ὄχι. Ὁ Πάγκαλος ὑπῆρξε δικτάτωρ, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν δὲ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ὑπῆρξεν ὅ,τι εἶναι καὶ ὁ ἡμέτερος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, προσκείμενος εἰς τὴν Ἰταλικὴν πολιτικήν, ὀλίγον ἰμιτασιὸν φασίστας, ἕνας τύπος, ὁ ὁποῖος κάθε ἄλλο παρὰ λιμπεραλιστικὰς διαθέσεις ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιδείξῃ ἀπέναντι τοῦ Σοβιετικοῦ Κράτους. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν τὸ πολιτικὸν στοιχεῖον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς καὶ συνεπῶς ἡ συμφωνία αὐτὴ δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν μιᾶς παραχωρήσεως, οὕτως εἰπεῖν, πρὸς τὴν σοβιετικὴν πολιτικήν. Αὐτὸ εἶναι δεδομένον, δὲν πιστεύω δὲ ὅτι ὁ Πάγκαλος ἐνδιεφέρετο διὰ τὸ ἀστικὸν καθεστὼς ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι ἐνδιαφέρεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Καὶ ὅμως λέγεται ὅτι, ἀνεξαρτήτως τῆς διαθέσεως τοῦ Παγκάλου, εἴτε διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐν ὀνόματι τοῦ Παγκάλου διεξήγαγον τὰς διαπραγματεύσεις δὲν ἐφάνησαν ἱκανοί, εἴτε διότι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Σοβιετικοῦ Κράτους ἐφάνησαν ἱκανώτεροι, τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἐγένετο ἡ συμφωνία αὐτὴ καὶ ὅτι τῆς συμφωνίας αὐτῆς ἐπωφελήθη μεταξὺ ἄλλων καὶ ἡ κομμουνιστικὴ προπαγάνδα διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος. Ὁ πρῶτος θόρυβος, ὁ ὁποῖος ἠγέρθη, ἦτο τὸ πολυμελὲς τῆς ἀποστολῆς. Καὶ θὰ ἐνθυμεῖσθε βεβαίως ὅτι αἱ ἐφημερίδες κάποτε παρουσίασαν τοὺς ἀπολαύοντας τῆς διπλωματικῆς ἀσυλίας ὑπαλλήλους τῆς ἀποστολῆς εἰς 100, οἱ 100 ἔγιναν 50, οἱ 50 ἔγιναν 15, καὶ παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἀνακοινώσῃ ὑπευθύνως πόσοι πράγματι ὑπάλληλοι ἀπολαύουν τῆς διπλωματικῆς ἀσυλίας, καὶ ἂν ὑπάρχουν ἐνδείξεις, δὲν λέγω ἀποδείξεις, ὅτι ὑπάλληλοί τινὲς τῆς ἀποστολῆς ἀνεμίχθησαν ἐμμέσως εἰς τὴν κομμουνιστικὴν προπαγάνδαν. Εἰς τὸ «ἐμμέσως» θέτω ὅλον τὸ περιθώριον, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαντλήσῃ κανεὶς μὲ τὸ «ἐμμέσως» καὶ θὰ παρακαλέσω σαφῶς νὰ δηλώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἂν πράγματι ἡ κατηγορία αὐτή, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ρωσσία ἐξεμεταλλεύθη τὴν διπλωματικὴν ἀσυλίαν, ἵνα ἐνισχυθῇ τὸ ἐν Ἑλλάδι κομμουνιστικὸν κόμμα, ἐὰν ἡ κατηγορία αὐτὴ εἶναι οὐσιαστική. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ κατηγορία αὐτὴ εἶναι ἀστήρικτος καὶ ἀνύπαρκτος καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ πρᾶγμα ἔχει μίαν βαθυτέραν σημασίαν. Ἐὰν ἡ κατηγορία αὐτὴ εἶναι ἀστήρικτος, ποῖοι λόγοι ὠθοῦν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ νὰ ἀναφέρῃ ἕνα ἀνύπαρκτον γεγονὸς ὡς γεγονὸς καὶ ἐπὶ τοῦ ἀνυπάρκτου αὐτοῦ γεγονότος νὰ στηρίξῃ ἓν τῶν σπουδαιοτέρων ἐπιχειρημάτων, ἵνα προτείνῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμφωνίας. Προτοῦ ὑποστηρίξω τὴν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου γνώμην μου ἤθελα νὰ εἴπω δι’ ὀλίγων ὅτι εἰς τὰ προηγούμενα ἐπιχειρήματα ὑπάρχει καὶ τὸ ἑξῆς· ὅτι ἡ σταφὶς εἶναι τὸ μόνον ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον κἄπως θὰ μὲ ἐνδιέφερε διὰ νὰ πραγματοποιήσωμεν τὴν συμφωνίαν αὐτήν, ἀλλ’ εἰς τὴν σταφίδα ἀκριβῶς ἐτέθησαν τοιοῦτοι περιορισμοί, τόσον ἀσήμαντος εἶναι ἡ ποσότης τὴν ὁποίαν θὰ εἰσάγωμεν, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν καὶ ἐκεῖθεν κανὲν ὄφελος, τοῦτο δὲ ὀφείλεται εἰς τὸ μονοπώλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου. Δὲν γνωρίζω ἂν σᾶς εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐπὶ Τσάρου καὶ ἐπὶ μίαν περίοδον 20ετίας περίπου εἶχεν ἀπαγορευθῆ ἡ εἰς Ρωσσίαν εἰσαγωγὴ Ἑλληνικῆς σταφίδος. Τὴν ἀπαγόρευσιν αὐτήν, τὴν ὑπάρξασαν μέχρι τοῦ πολέμου, ἡ νέα συμφωνία μετὰ τῆς σοβιετικῆς Ρωσσίας αἴρει. Δεύτερον ἔχω πληροφορίας ὅτι ἔγιναν προτάσεις προφορικαὶ καὶ γραπταὶ εἰς τὸν σταφιδικὸν ὀργανισμὸν ἐκ μέρους τῆς ἐμπορικῆς ἀποστολῆς, διὰ νὰ ἀγορασθῇ δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος μεγάλη ποσότης σταφίδος καὶ ὅτι ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμός, παρακληθεὶς νὰ προσφέρῃ τὰς τιμάς του καὶ ἐν γένει τοὺς ὅρους ἐπὶ τοὺς ὁποίους θὰ παρέδιδε τὸ ἐμπόρευμα, ἠρνήθη νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ μῆνας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξηγηθῇ ἄλλως, εἰμὴ ὅτι κυβερνητικὴ ἐνέργεια, ἀποσκοποῦσα τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμφωνίας, παρημπόδισε τὸν σταφιδικὸν ὀργανισμὸν ἀπὸ τοῦ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν συμφωνίαν. Τοῦτο τὸ συμπέρασμα εἶναι ἰδικόν μου.

§54Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ὁ ὀργανισμὸς ἠρνήθη;

§55Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἔχει προσφέρει μέχρι σήμερον τιμάς.

§56Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Προχθὲς ἐδῶ ἔγινε διαστροφὴ κειμένων καὶ περιμένετε νὰ ἀκούσετε γνώμας καὶ συμπεράσματα;

§57Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ἐπανέρχεσθε εὐχαρίστως εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§58Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐφόσον δὲν ἐπράξατε τὸ καθῆκον σας.

§59Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ ἤθελα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ μᾶς δώσῃ μίαν πληροφορίαν.

§60Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνοίξωμεν συζήτησιν τώρα. Δυνάμεθα εἰς ἄλλην ὥραν νὰ σᾶς δώσωμεν ὅλας τὰς πληροφορίας. Χθὲς ἐλήφθη τηλεγράφημα, ἐπὶ τῇ προόψει τῆς ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως, ὅτι διὰ τιποτίνιον ποσὸν σταφίδος, μετὰ ἓν ἔτος ὁλόκληρον, ἐπετράπη ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ συναλλάγματος. Τί νὰ στείλωμεν λοιπόν, σταφίδα; Ἕνας νόμος σοῦ ἐπιτρέπει νὰ εἰσαγάγῃς σταφίδα, ἄλλος νόμος σοῦ λέγει θὰ σοῦ δώσω εἰδικὴν ἄδειαν. Μήπως γνωρίζετε τί θὰ κάμετε; Δὲν δύναμαι δὲ νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι προσκομίζονται ὁπωσδήποτε καὶ ὅθεν δήποτε.

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἀναμένω πάντως τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας θὰ προσκομίσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος. Θὰ ἤθελον μόνον αἱ πληροφορίαι νὰ ἐπεκταθῶσιν ἐφ’ ὅλων τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων τῶν ἀφορωσῶν τὴν σταφίδα, ἀνεξαρτήτως τῆς συμβάσεως. Τὸ ἐνδιαφέρον σας ἄλλως τε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ τὴν σταφίδα εἶναι γνωστόν.

§62Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Καὶ τὸ ἰδικόν σας ἐνδιαφέρον δι’ ἔργων μάλιστα καὶ ὄχι διὰ λόγων, ὅπως καὶ τὸ ἰδικόν μου ἐπίσης εἶναι γνωστόν. Ἐφόσον θέλετε σεῖς τὰς πληροφορίας εὐχαρίστως θὰ σᾶς τὰς δώσω.

§63Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Μένει, λοιπόν, κ. Συνάδελφοι, τὸ τελευταῖον ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀνέφερα καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι ἐξαιρετικὸν ἐντελῶς. Ἀλλὰ τὸ τελευταῖον αὐτὸ ἐξαιρετικὸν ἐπιχείρημα ἀποδεικνύει ὅτι τὰ πολιτικὰ στοιχεῖα τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἐπέδρασαν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος κατὰ τρόπον ἀποφασιστικώτερον, δηλαδὴ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐθυσίασε τὰς ἀνάγκας τῆς λαϊκῆς καταναλώσεως, τὰς ἀνάγκας τῆς λαϊκῆς, εἰς σκοποὺς πολιτικούς, διὰ νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἐντύπωσιν, διὰ νὰ ἀφίσῃ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι αὐτὴ δὲν ἀνέχεται τὴν κομμουνιστικὴν προπαγάνδαν διὰ νὰ διευκολύνῃ ὡρισμένας ξένας ἀντιλήψεις καὶ εἰσηγήσεις, ὅτι καὶ αὐτὴ δὲν καθυστερεῖ εἰς τὰ ἀντισοβιετικὰ καὶ ἀντικομμουνιστικὰ μέτρα. Αὐτὸς δὲ εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ ὁ μόνος λόγος, ὁ οὐσιαστικός, τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐν λόγῳ συμφωνίας, διότι ἡ ἐν λόγῳ συμφωνία στηρίζεται ἀντικειμενικῶς ἐπὶ ἀναγκῶν τῆς Ἑλληνικῆς ἀγορᾶς. Δὲν εἶναι καμμία ἀπὸ τὰς ὑπόπτους ἐκείνας συμφωνίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ προσβληθῶσι μὲ ἐπιχειρήματα, ἀπὸ τὰς συμφωνίας ἐκείνας ἢ τὰς συμβάσεις ἐκείνας, κάτωθεν τῶν ὁποίων ὑποκρύπτονται συμφωνίαι ὡρισμένων ἐμπόρων καὶ ὡρισμένων ξένων καπιταλιστῶν. Δὲν ὑπάρχει δὲ οὔτε ἴχνος Χάμπρο, ἴσως εἶναι ἡ μόνη συμφωνία, ἀπὸ τὴν ὁποίαν λείπει ὑπὸ τὴν μίαν ἢ ὑπὸ τὴν ἄλλην μορφὴν ὁ κ. αὐτὸς ὁ Χάμπρο καὶ ἴσως αὐτὸ εἶναι καὶ τὸ ἐλάττωμα τῆς συμφωνίας, διότι εἶναι γνωστὸν καὶ διότι ἡ Βουλὴ ἐπανειλημμένως ἐψήφισε συμφωνίας εἰς τὰς ὁποίας πιστωτὴς καὶ χρηματοδότης εἶναι ὁ Χάμπρο. Τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τὸ μονοπώλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου εἶναι τὸ ἐμπόδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρεμποδίζει τὴν εἰσαγωγὴν Ἑλληνικῶν προϊόντων εἰς τὴν Ρωσσικὴν ἀγορὰν, ἐὰν ἀναφέρεται καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὡς ἐπιχείρημα, τότε πρέπει ἐκ τῶν προτέρων νὰ γίνῃ γνωστὸν ὅτι οἱαδήποτε νέα συμφωνία μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας εἶναι ἀδύνατος ἐὰν πράγματι τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο εἶναι εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ὑπάρχει καμμία ἐλπὶς μέχρι τῆς νέας συμφωνίας νὰ καταργηθῇ ἐν Ρωσσίᾳ τὸ μονοπώλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, καμμία ἐλπὶς διὰ τοὺς καπιταλιστὰς καὶ οὐδεὶς κίνδυνος δι’ ἡμᾶς νὰ καταργηθῇ τὸ μονοπώλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, διότι ἐγὼ ἐξετάζω τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ τὰ ἐξετάζω ἀπὸ μιᾶς ἀρκετὰ ἀντικειμενικῆς βάσεως. Ὅταν, κύριε, εἰσηγεῖσαι τὴν κατάργησιν μιᾶς ἐμπορικῆς συμφωνίας μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας καὶ ἀναφέρῃς μεταξὺ τῶν ἐπιχειρημάτων ὅτι ἕνας λόγος τῆς ἀκυρότητος τῆς συμφωνίας εἶναι, ὅτι τὸ μονοπώλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου μὲ ἐμποδίζει ἀπὸ τοῦ νὰ ἀναπτύξω τὸ ἰδικόν μου ἐμπόριον εἶναι τὸ ὡσὰν νὰ λές, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ κάμω καμμίαν νέαν συμφωνίαν μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας. Εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα, διότι τὸ μονοπώλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου τῆς Ρωσσίας πηγάζει ἀπὸ τὴν διάρθρωσιν τὴν οἰκονομικοκοινωνικὴν τὴν ὑπάρχουσαν ἐν Ρωσσίᾳ καὶ ἡ ὁποία μέχρι τῆς στιγμῆς κανεὶς κίνδυνος δὲν ὑπάρχει νὰ ἀνατραπῇ. Συνεπῶς δίδω μεγάλην ἀξίαν εἰς τὸ ἐπιχείρημα αὐτό. Διότι ὄπισθεν αὐτοῦ διακρίνω ὅτι κρύπτεται ἡ ἀντίληψις τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἰς οὐδεμίαν ἐμπορικὴν σχέσιν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ρωσσίαν, καὶ ὅτι αἱ διπλωματικαὶ σχέσεις μετ’ αὐτῆς πρέπει νὰ εἶναι εἰς μίαν κατάστασιν, ὥστε τὸ νῆμα νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διακοπῇ. Τὸ μονοπώλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου εἶναι μία ἀπὸ τὰς βάσεις τῆς σοσιαλιστικῆς ἀνοικοδομήσεως ἐν Ρωσσίᾳ. Ἐὰν λείψῃ τὸ μονοπώλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, τότε ἀνοίγεται ἐλεύθερος ὁ δρόμος πρὸς τὰ ξένα κεφάλαια, δηλαδὴ ὁ δρόμος τῆς καπιταλιστικοποιήσεως. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι τὸ μονοπώλιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, δὲν εἶναι ἓν δευτερεῦον σημεῖον τοῦ οἰκοδομήματος τοῦ σοσιαλιστικοῦ ἐν Ρωσσίᾳ, ἱκανὸν νὰ καταπέσῃ μὲ μερικὰς ἀντιρρήσεις, τὰς ὁποίας θὰ προβάλλῃ ἡ Ἑλλὰς μέσῳ τῆς Κυβερνήσεώς της καὶ διὰ ποσὸν 7.000 000), διότι δὲν κατέπεσε διὰ ποσὰ μεγαλύτερα, καὶ ἀπὸ Κυβερνήσεις ἰσχυρότερες. Οὐδεμία πρᾶξις, Κύριοι, κυβερνητική, εἴτε ἀφορῶσα οἰκονομικὰς συμβάσεις, εἴτε ἀφορῶσα κατασκευὴν σιδηροδρόμων, εἴτε ἀφορῶσα λιμενικὰ ἔργα, εἴτε ἀφορῶσα συμφωνίας ἐμπορικὰς μὲ ξένα Κράτη, οὐδεμία πρᾶξις Κυβερνήσεως εἶναι δυνατὸν νὰ παύσῃ νὰ ἔχῃ πολιτικὴν ἀξίαν καὶ πολιτικὴν σημασίαν. Ἔτι δηλαδὴ εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀνεφέρετο τὸ τελευταῖον, τὸ ὅτι δηλαδὴ ἡ διπλωματικὴ ἀσυλία χρησιμοποιεῖται διὰ σκοποὺς ὑποστηρίξεως τῆς κομμουνιστικῆς προπαγάνδας καὶ ἂν δὲν ἀνεφέρετο κἂν αὐτό, αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἡ κύρωσις τῆς τελωνειακῆς συμφωνίας μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας θὰ εἶχεν ἀναμφισβητήτως μίαν πολιτικὴν ἀξίαν. Ἐγὼ ἔτσι ἀντιλαμβάνομαι τὰ πράγματα αὐτὰ καὶ νομίζω ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ ἀντιλαμβάνεται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι τόσον χολωμένος ἐναντίον μου διότι δὲν τοῦ ἐζήτησα συγγνώμην διὰ τὴν διαστροφὴν τὴν ὁποίαν ἔκαμα τῶν λόγων του. Καὶ πραγματικῶς τὸ συμπέρασμα τὸ ἰδικόν μου εἶναι ὅτι ἡ συμφωνία μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας, ἡ ὑπὸ ἀκύρωσιν συμφωνία, εἶναι συμφωνία ἐπωφελὴς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς λαϊκῆς καὶ τῆς ἐργατικῆς τάξεως, διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς λαϊκῆς οἰκονομίας, διὰ τὴν λαϊκὴν κατανάλωσιν. Συνεπῶς εἶναι ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν πλειονοψηφίαν, ὅτι ἡ ἀκύρωσίς της οὐσιαστικὸν ἐπιχείρημα δὲν ἔχει ἄλλο, εἰμὴ τὸ ὅτι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐγκαινιάζει ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶναι τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ μὴ ἀνέχεται εἰς τὸ πλαίσιον αὐτῆς συμφωνίας μὲ χώρας ἐπαναστατικάς, μὲ χώρας ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὁποίων εὑρίσκονται ἐπαναστατικαὶ κομμουνιστικαὶ Κυβερνήσεις. Αὐτὴ εἶναι ἡ βαθυτέρα πολιτικὴ ἀξία, ἡ βαθυτέρα ἀξία. Ἐὰν προσέξετε, Κύριοι, βαθύτερον, θὰ ἀντιληφθῆτε, ὅτι ἀπὸ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεκράτησεν ἡ Ρωσσικὴ ἐπανάστασις μέχρι σήμερον αἱ ἐμπορικαὶ σχέσεις μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας διήνυσαν δύο φάσεις διακεκριμένας, αἱ ὁποῖαι ἀντιστοιχοῦν εἰς δύο ἀλλεπαλλήλους πολιτικὰς κατευθύνσεις. Πρώτη εἶναι ἡ περίοδος ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπικρατήσαντος πλέον τοῦ ἀποτελέσματος τῆς Ρωσσικῆς ἐπαναστάσεως, ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην αἱ καπιταλιστικαὶ χῶραι τῆς Εὐρώπης ἐγκαινιάζουν πολιτικὴν ἐμπορικῶν συμφωνιῶν μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας. Εἶναι αὐτὴ ἡ περίοδος ἡ ὁποία ἀρχίζει ἀπὸ τὴν Ἀγγλορωσσικὴν συμφωνίαν, διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὰς τελωνειακὰς συμβάσεις. Ἡ περίοδος αὐτῆς τῆς πολιτικῆς ἀντιστοιχεῖ εἰς τὴν περίοδον ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ Κυβερνήσεις τῆς Εὐρωπαϊκῆς κεφαλαιοκρατίας, ἔπαυσαν πλέον ἀπὸ τοῦ νὰ ἐλπίζουν εἰς μίαν ἀνατροπὴν τοῦ Κομμουνιστικοῦ καθεστῶτος ἐν Ρωσσίᾳ, διὰ στρατιωτικῆς ἢ ἄλλης τινὸς πολιτικῆς ἐπεμβάσεως. Ἀλλὰ σήμερον ὅμως διερχόμεθα μίαν ἄλλην ἐποχήν, εἶναι ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρον τὸ πολιτικὸν συγκρότημα τοῦ εὐρωπαϊκοῦ καπιταλισμοῦ δημιουργεῖ μπλόκ, συνασπισμὸν ἐναντίον τῆς Σοβ. Ρωσσίας. Καὶ εἰς τὴν νέαν αὐτὴν περίοδον εὑρίσκομεν εἰς ὅλας σχεδόν, τὰς περισσοτέρας χώρας, τὴν αὐτὴν τάσιν διακοπῆς τῶν ἐμπορικῶν μετὰ τῆς Ρωσσίας σχέσεων. Αὐτὸ ἐγένετο μὲ τὴν Ἀγγλίαν, αὐτὸ γίνεται μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ θὰ γίνῃ αὔριον μὲ τὴν Ἰταλίαν καὶ ἐγένετο ἐν μέρει μὲ τὴν Γαλλίαν. Ἀκολουθεῖ σήμερον ἡ Ἑλλὰς ἀστικὴν πολιτικὴν καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ οὐσιαστικὸς λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπραγματοποίησεν ὅλας ἐκείνας τὰς ἐνεργείας καὶ ἔκαμεν ὅλας ἐκείνας τὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως. Ἡ πρᾶξις συνεπῶς αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ μιᾶς γενικωτέρας καὶ μεγαλυτέρας συνεπῶς ἀξίας ἀπόψεως, ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τῆς Εὐρωπαϊκῆς πολιτικῆς, τῆς ὁποίας τώρα τελευταίως ἡ Ἑλλὰς εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀποτελεῖ πιστὸν καὶ τυφλὸν ὄργανον. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω, Κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συμφωνίαν αὐτήν.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί πρέπει νὰ γίνῃ;

§65Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ, Κύριοι Συνάδελφοι, εἶναι νὰ παραμείνῃ ὑπὸ κύρωσιν ἡ συμφωνία, διότι εἶναι ἐξυπηρετικὴ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ.

§66Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. Διὰ νὰ διδάσκουν τὴν αὐτονόμησιν τῆς Μακεδονίας, διὰ νὰ ἔλθουν 500 πράκτορες.

§67Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐπιχειρήματά μου, καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι τόσον οὐσιαστικά, ὥστε θὰ κατανοηθοῦν ἂν ὄχι ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰς μάζας ἐκείνας τοῦ λαοῦ, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποστοῦν τὰς βλάβας ἐκ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐν λόγῳ συμφωνίας.

§68Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερ.). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἔχει ὑπ’ ὄψει της ἀφ’ ἑνὸς τὴν ἔκθεσιν τὴν αἰτιολογικὴν τοῦ νομοσχεδίου, ὑπογεγραμμένην ἀπὸ τὸν ἀναπληροῦντα με Πρωθυπουργὸν κ. Ζαΐμην, τὴν ὁποίαν υἱοθετῶ κατὰ πάντα, ἀφ’ ἑτέρου τὴν προφορικὴν εἰσήγησιν τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς καὶ ἐκ τρίτου τὴν συνηγορίαν ὑπὲρ τῶν σοβιετικῶν ἀπόψεων, τὴν ὁποίαν ἤκουσε πρὸ ὀλίγου. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα νὰ κρίνῃ περὶ τῆς κυρώσεως ἢ τῆς ἀπορρίψεως τῆς συμβάσεως.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται τὸ νομοσχέδιον; Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ὑψώσωσι τὴν χεῖρα. Οὐδεὶς ὕψωσε τὴν χεῖρα. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ ἀπορρίπτει τὸ νομοσχέδιον δι’ ἀναστάσεως.

§70Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ συστήσητε εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ἐπιτροπὴν νὰ συνέλθῃ αὔριον καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τῶν ἔργων τοῦ Στρυμόνος.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Παρακαλῶ τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν».

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποσύρω καὶ παρακαλῶ τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν νὰ συνέλθῃ αὔριον μετὰ τῆς Προσφυγικῆς καὶ νὰ ὑποβάλῃ ἐντὸς 4 ἡμερῶν τὴν ἔκθεσίν της. Ἐπίσης παρακαλεῖται ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ἐπιτροπὴ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐντὸς 4 ἡμερῶν ἐπὶ τῆς συμβάσεως τῆς λίμνης Τάκας. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως δανείου πρὸς τὴν Ἐπιτροπείαν Ἐλευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης παρὰ τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων». Δεκτόν. Αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. διὰ τὴν ἐξυγίανσιν καὶ ἄρδευσιν τῶν ἑλῶν Τρυνάσου». Δεκτόν. Αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ ἐξυγιάνσεως καὶ ἀποξηράνσεως τῶν λιμνῶν Λυσιμαχίας καὶ Τριχωνίτιδος».

§74Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν ἐπ’ αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν.

§76Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερ.). Παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως τοῦ μεθ’ ὡρισμένων ἀκυρωτικῶν εἰσαγωγικοῦ καὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου τῆς Ἑλλάδος», τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη ὑπ’ ἀριθ. 24, παρὰ προηγουμένην ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Εἶναι γνωστόν, καὶ τὸ ἀνέπτυξα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ζητεῖται νὰ ρυθμίζῃ ἡ Ἑλλὰς τὴν εἰσαγωγὴν καὶ ἐξαγωγὴν τοῦ ἐμπορίου μεθ’ ὡρισμένων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν εἰσαγάγει τὸ σύστημα ὡρισμένων ποσοτήτων, πέραν τῶν ὁποίων δὲν δέχονται ἐμπορεύματα, ἀναλόγως τῆς εἰσδοχῆς τῶν ἐμπορευμάτων τὰ ὁποῖα τὰ Κράτη ἐκεῖνα κάμνουν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ ἐμπορεύματα. Εἶναι ὁμόθυμος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐπ’ αὐτοῦ καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον προτασσόμενον).

§77Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Ἡ Βουλή, εἰς προηγουμένας αὐτῆς συνεδριάσεις, καὶ ἰδίως κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ τῶν καταστροφῶν τῶν πλημμυροπαθῶν, εἶχεν ἐκφράσει τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐπισπευσθοῦν τὰ ἔργα τοῦ Στρυμόνος. Τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εὑρίσκεται εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἀπὸ 20 ἡμερῶν. Σήμερον ἠλπίζετο ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Συγκοινωνίας νὰ περατώσουν τὴν ἐπεξεργασίαν αὐτοῦ. Δυστυχῶς δὲν κατωρθώθη καθὼς μὲ ἐπληροφόρησαν, διότι ἀπαρτία δὲν ἐγένετο. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ θέσῃ ἕν ὅριον εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, ὥστε νὰ φέρωσι μέχρι τῆς αὔριον τὰς ἐκθέσεις των, διὰ νὰ προλάβωμεν νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον, πρὶν ἢ λήξουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ μάλιστα ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἐντὸς τῆς αὔριον νὰ περατώσῃ τὴν ἐπεξεργασίαν της ἡ Ἐπιτροπή, ὥστε νὰ ἀναγραφῇ μεθαύριον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§78Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν νομίζω ὅτι, ὅταν τάσσει ἡ Βουλὴ προθεσμίαν, ἡ προθεσμία αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι 4 ἡμερῶν.

§79Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Παρῆλθον 20 ἡμέραι.

§80Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀλλ’ αἱ Ἐπιτροπαὶ ἐργάζονται καθ’ ἡμέραν.

§81Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὰς Ἐπιτροπὰς Συγκοινωνίας καὶ Οἰκονομικῶν νὰ συνέλθωσιν αὔριον καὶ νὰ περατώσουν τὴν ἐργασίαν αὐτήν.

§82Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ψηφισθῇ ἕνα νομοσχέδιον ἀπολύτως τυπικόν. Εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 23 ἐν τῇ Ἡμ. Διατάξει.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1926–27».

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ τήρησις τῆς κατὰ σειρὰν ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων βεβαίως εἶναι ὀρθή, διότι οὕτω πως οἱ κ. Βουλευταὶ δύνανται νὰ παρακολουθήσουν, ἀλλὰ διὰ τὰ ἀπολύτως τυπικὰ νομοσχέδια νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ αὐτὴ διότι ὑπάρχουν καὶ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα πληροῦσι τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ τὰ ὁποῖα δὲν πρόκειται νὰ προκαλέσουν καμμίαν συζήτησιν. Ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀφορῶσι ταῦτα τοπικὰ τινὰ συμφέροντα καὶ πρέπει νὰ ἀπαλλαγῇ αὐτῶν ἡ Ἡμερησία Διάταξις. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ ἀφορῶν τὸν φωτισμὸν τῆς Λαρίσης καὶ ἐμποδίζεται ἡ περαιτέρω διεξαγωγὴ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως διὰ τὴν ὁποίαν ἔχει συναφθῇ καὶ δάνειον ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ἔχει κυρωθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀκόμη.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ὀκτωβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ συστάσεως συνεταιρισμοῦ καταναλωτῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν ἔργων ὑδρεύσεως καὶ ἠλεκτροφωτισμοῦ ἐν τῇ πόλει Λαρίσσης».

§87Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ ὑδραυλικῶν τινων συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι μένουν ἐκκρεμεῖς ἀπὸ πέρυσι νὰ μὴ σπεύσῃ νὰ τὰς συζητήσῃ. Ἂν θέλῃ ἂς τὰς ἀπορρίψῃ ἂν θέλῃ πάλιν ἂς τὰς δεχθῇ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζω καὶ ἐγὼ τί πρέπει νὰ κάμω.

§88Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ ἄλλοτε παρεκάλεσα, διὰ νὰ λείψουν αἱ προτάσεις προτιμήσεων, ἐὰν συμφωνῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις, νὰ πάρωμεν μὲ τὴν σειρὰν τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις καὶ κατόπιν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀντιρρήσεις.

§89Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ «περὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν».

§90Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωρ.). Τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν» τοῦτο εἶναι ἐκκρεμὲς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Γεωργίας. Αὐτὸ ποὺ πρέπει νὰ συζητηθῇ εἶναι ἄλλο, ἀλλὰ πρέπει νὰ συνδυασθῇ διὰ νὰ ἔλθουν μαζὶ πρὸς συζήτησιν καὶ τὰ δύο. Δυστυχῶς ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἀσθενὴς καὶ δὲν δύναται νὰ συνέλθῃ ἡ Ἐπιτροπή.

§91Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Νὰ δοθῇ προθεσμία τριῶν ἡμερῶν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅπως καταθέσῃ τὴν ἔκθεσίν της διότι τὸ ζήτημα δημιουργεῖ κοινωνικὰς προστριβάς.

§92Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωρ.). Παρακαλῶ νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Γεωργίας ὅπως ἐντὸς πέντε ἡμερῶν καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσίν της.

§93Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἐνδιαφέρει καὶ τὴν Προσφυγικὴν Ἐπιτροπήν, θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ μία συνεδρία κοινὴ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Προσφυγικῆς, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γίνῃ πρόσκλησις ἀμφοτέρων τῶν ἐπιτροπῶν. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10 ἀναβάλλεται, ὡς μὴ ἐκτυπωθέν. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν ἐξυγίανσιν καὶ ἄρδευσιν τοῦ ἕλους Τρινάσου κλπ. ὡς καὶ τοῦ τῆς 31 Ἰουλίου 1926 ἑτέρου Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμπληρωματικῆς συμβάσεως μετὰ τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας ἔργων ἐξυγιάνσεως καὶ ἀρδεύσεως τοῦ πεδίου Τρινάσου». Δεκτόν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως πρὸς ἐξυγίανσιν καὶ ἀποξήρανσιν τῶν πέριξ τῶν λιμνῶν Λυσιμαχίας καὶ Τριχωνίτιδος ἑλῶν».

§96Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω τροπολογίαν κ. Πρόεδρε. Θὰ ἔχωμεν εἰς τὴν δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὴν συζήτησιν τῶν τροπολογιῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ὑποβληθῶσιν αἱ τροπολογίαι ἐπ’ αὐτοῦ διὰ νὰ λάβω γνῶσιν αὐτῶν πρὸ τῆς συζητήσεως.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν ἀποξήρανσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῶν ὑδάτων τῆς Λίμνης Ξυνιάδος». Ἀναβάλλεται.

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε. Νὰ συζητηθῇ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἂν δέχεται τὴν ἀναβολήν.

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§101Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνεφωνήσαμεν πρωτήτερα, κ. Πρόεδρε, νὰ πάρωμεν μὲ τὴν σειρὰν τὰ νομοσχέδια καὶ ὅσα νομοσχέδια δὲν ἔχουσι συζήτησιν νὰ ψηφισθῶσιν, ἔπειτα νὰ ἐπανέλθωμεν διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὰ ἔχοντα συζήτησιν.

§102Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Θεσσαλονίκης εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή. Νὰ ψηφίσωμεν τὰ νομοσχέδια διὰ τὰ ὁποῖα γίνεται ἡ συνεδρίασις τῆς σήμερον.

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς ἔλθῃ τὸ ζήτημα τῆς Ξυνιάδος.

§104Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅταν λέγωμεν ἐπὶ νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἀντίρρησιν, σημαίνει ὅτι πραγματικῶς δὲν ἔχουν ἀντίρρησιν.

§105Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐψηφίσθησαν αἱ δύο συμβάσεις εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσωμεν καὶ αὐτὴν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§106Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ νομοσχέδιον ἀνεγράφετο ἐπὶ σειρὰν μηνῶν εἰς τὸ τέλος τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, πρὸ δύο τριῶν ἡμερῶν δὲ ἀνῆλθε μεταξὺ τῶν πρώτων. Ἐπειδὴ θ’ ἀπαιτήσῃ μακρὰν συζήτησιν, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς συμβάσεως κατ’ ἐξοχὴν ἁμαρτωλῆς, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τοῦ σχεδίου τούτου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ κ. Ὑφυπουργὸν νὰ μείνουν σύμφωνοι μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν.

§107Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶναι ἀναβολή, νὰ περάσουν ὅσα δὲν ἔχουν ἀντίρρησιν καὶ κατόπιν θὰ ἐπανέλθωμεν;

§108Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τῆς Ξυνιάδος θὰ προκαλέσῃ μακρὰν συζήτησιν διότι ἀνῆλθε ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως πρὸ τριῶν ἡμερῶν.

§109Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ ἢ νὰ ψηφισθῇ ἢ νὰ ἀπορριφθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ἐπ’ ἄπειρον.

§110Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς. Πρόκειται περὶ μιᾶς συμβάσεως εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν δύο ἀντιμαχόμενα μέρη· ἀφ’ ἑνὸς εἷς ἐργολάβος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁλόκληρος συνεταιρισμός, οἱ χωρικοὶ ὅλοι οἱ πέριξ. Λοιπόν, εἶναι ἐπιβεβλημένον ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ μετὰ τῆς δεούσης ἀμεροληψίας καὶ προσοχῆς. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ζητήματος λίαν σπουδαίου. Πρόκειται εἷς πολίτης, διὰ τῆς ἀποξηράνσεως τὴν ὁποίαν ὑπόσχεται καὶ ἀναλαμβάνει νὰ κάμῃ, νὰ περιλάβῃ εἰς τὴν κυριότητά του καὶ δικαιοδοσίαν του ὅλα τὰ πράγματα. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν πρέπει νὰ λυθῇ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου. Πρόκειται περὶ ζητήματος σπουδαιοτάτου. Παρακαλῶ, Κύριοι Συνάδελφοι, καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν αὐτῆς τῆς συμβάσεως, ἵνα συζητηθῇ ὅπως πρέπει καὶ ὅταν πρέπει. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις θὰ εἴπω ἀκόμη. Κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἡ ὁποία συνέταξε τὰς συμβάσεις καὶ ξεύρετε ποῦ πρόκειται νὰ καταλήξωμεν; Ὄχι μόνον νὰ τὰς ἐπικυρώσωμεν ὅλας, ἀλλὰ καὶ νὰ βελτιώσωμεν ὑπὲρ ἐκείνων τῶν ὁποίων συνήφθησαν. Τοιαύτη κατάστασις, νομίζω ὅτι δὲν συντελεῖ εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ Κοινοβουλίου.

§111Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§112Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἷς μόνον δύναται νὰ ὁμιλήσῃ κατὰ τῆς ἀναβολῆς.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Κουτσοπέταλος.

§114Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὅσα ἀνέφερον οἱ προλαλήσαντες ὑπὲρ τῆς συμβάσεως, συντελοῦν εἰς τὸ νὰ μὴ δεχθῶμεν καμμίαν ἀναβολὴν καὶ νὰ συζητήσωμεν ἀπόψε. Εἶπον οἱ κ. Συνάδελφοι ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἁμαρτωλόν. Τόσον τὸ καλύτερον, λοιπόν. Πρέπει νὰ συζητηθῇ ἀπόψε, νὰ μᾶς δείξουν οἱ κ. Συνάδελφοι τὰς ἁμαρτίας, τὰς ὁποίας ἔχει, καὶ τότε, εἴτε ψηφισθῇ εἴτε δὲν ψηφισθῇ, θὰ γίνουν διαμαρτυρίαι, εἴτε ἐντεῦθεν εἴτε ἐκεῖθεν. Ἀκόμη δὲ περισσότερον πρέπει νὰ συζητηθῇ τώρα καὶ νὰ μὴ ἀναβληθῇ, διότι προέρχεται παρὰ Κυβερνήσεως ἡ ὁποία λέγεται καὶ χαρακτηρίζεται ἀπὸ ὅλους μας ὡς ἁμαρτωλή. Αἱ συμβάσεις αἱ ὁποῖαι τυχὸν συνήφθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην δὲν πρέπει ν’ ἀπορριφθοῦν μόνον διὰ τὸν λόγον ὅτι συνήφθησαν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Πρέπει νὰ συζητηθοῦν παρὰ τῆς σημερινῆς Βουλῆς καὶ νὰ κρίνωμεν καὶ ἐφόσον μὲν εἶναι ὠφέλιμοι νὰ ψηφισθοῦν, ἐφόσον δὲ δὲν εἶναι ὠφέλιμοι νὰ ἀπορριφθοῦν. Δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ποτὲ ἡ προκατάληψις ἐκείνη, ὅτι ἁπλῶς καὶ μόνον ἐπειδὴ αἱ συμβάσεις αὐταὶ συνήφθησαν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, εἶναι ἁμαρτωλαὶ καὶ πρέπει νὰ ἀπορριφθοῦν ἀσυζητητεί. Δι’ αὐτὸ εἶμαι κατὰ τῆς ἀναβολῆς, καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ, προκειμένου περὶ συμβάσεως ἡ ὁποία καταγγέλεται ὡς μὴ ἠθική, πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ περὶ αὐτῆς.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς ἐτελείωσεν. Ὡμίλησαν εἷς ὑπὲρ καὶ εἷς κατά.

§116Χ. ΛΑΔΑΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς συμβάσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος παρακαλῶ νὰ ἐγερθοῦν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπερρίφθη ἡ ἀναβολή.

§118Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Δὲν ἀπερρίφθη, κ. Πρόεδρε.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ καὶ πάλιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. Μετρήσατε, κ. συνάδελφε. Ἀπερρίφθη.

§120Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Ἀντιστρόφως ἔπρεπε νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Τζίβα.

§122Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Θὰ καταναλωθῇ, κ. Πρόεδρε, ὁλόκληρος ἡ συνεδρίασις.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἐτελείωσε. Τί θέλετε νὰ κάμω κ. Καλκάνη; Ἠρώτησα τὴν Βουλὴν καὶ ἀπεφάνθη νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις. Περίεργον πρᾶγμα. Ὁρῖστε κ. Τζίβα.

§124Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, καθ’ ὃν χρόνον καταβάλλεται ὑπερτάτη προσπάθεια ὅπως ἀποκατασταθοῦν οἱ ἀκτήμονες καλλιεργηταί, ἐκποιουμένων ἀναγκαστικῶς τῶν μεγάλων κτημάτων τῶν ἀνηκόντων εἰς τοὺς ἰδιώτας, εἰς τὰ νομικὰ πρόσωπα καὶ τὸ Δημόσιον, καταβάλλεται ἐπίσης προσπάθεια νὰ δημιουργηθῇ ἐν Δομοκῷ εἷς τσιφλικοῦχος, ὁ ὁποῖος θὰ δημιουργήσῃ μίαν τάξιν δουλοπαροίκων εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, καθ’ ὃν χρόνον εἰς ἄλλα μέρη ἀντίθετος καταβάλλεται προσπάθεια. Εἶναι γνωστόν, κ. Βουλευταί, ὅτι ἐπὶ τῆς δικτατορίας συνήφθησαν διάφοροι συμβάσεις, παρὰ τὸν νόμον, παρὰ τὸ δίκαιον, παρὰ τὴν ἠθικήν. Αἱ συμβάσεις αὗται ἀποτελοῦν μίαν πρᾶξιν χαριστικὴν πρὸς τοὺς ἀναδόχους ἐκείνους ἐκ μέρους τῆς δικτατορίας. Τὸ γεγονὸς δὲ ὅτι αἱ συμβάσεις αὗται φέρουν τὴν ὑπογραφὴν Ὑπουργῶν διατελούντων ὑπὸ κατηγορίαν, εἶναι ἱκανὸν νὰ καταδείξῃ ὅτι αἱ συμβάσεις αὗται εἶναι ὄχι μόνον ἐπιζήμιοι, ὄχι μόνον ἄδικοι, ὄχι μόνον παράνομοι, ἀλλὰ καὶ συμβάσεις ἀνήθικοι. Ὑπῆρχε νόμος τοῦ 1915, κατὰ τὸν ὁποῖον, ἵνα παραχωρηθῇ ἡ ἐπιχείρησις ἀποξηράνσεως ἑλῶν ἢ λιμνῶν, ἀπῃτεῖτο δημόσιος διαγωνισμός, ἀπῃτεῖτο προμελέτη, ἄνευ τῆς ὁποίας εἶναι ἀδύνατον νὰ γνωρίζῃ τὸ Δημόσιον ποῖον εἶναι τὸ μέγεθος τῆς χαριστικῆς πράξεως τὴν ὁποίαν θὰ παράσχῃ εἰς τὸν ἀνάδοχον. Ἔχομεν, κ. Βουλευταί, τὰς ἐπανειλημμένας προτάσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας πρὸς τὰς διαφόρους Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, διὰ τῶν ὁποίων συνοδεύει τὴν σύμβασιν καὶ τὸ κυρῶσαν αὐτὰς Διάταγμα. Διὰ τῶν προτάσεων αὐτῶν ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις τῆς συμβάσεως, διότι δὲν προηγήθη δημόσιος διαγωνισμός, καὶ ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως αὐτοῦ, δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ γνωρίζῃ τὸ μέγεθος τῆς χαριστικῆς πράξεως, τὴν ὁποίαν παρέχει εἰς τὸν ἀνάδοχον. Καὶ ἐζήτει διὰ τῶν τριῶν, ἐπαναλέγω, προτάσεών του, τὰς ὁποίας ἀπέστειλε πρὸς τὰς Ἐπιτροπάς, τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως περὶ τῆς λίμνης Ξυνιάδος. Κύριοι Βουλευταί, εἶχε συναφθῆ σύμβασις κατὰ τὸ 1909 μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ἰσιγόνη. Ἡ σύμβασις αὕτη δὲν ἐπεκυρώθη, διότι ἐπηκολούθησεν ἡ Ἐπανάστασις τοῦ 1909 καὶ βραδύτερον οἱ Βαλκανικοὶ πόλεμοι. Κατὰ τὸ 1909 ἡ οἰκογένεια Ἰσιγόνη ἐζήτησε δι’ ὑπομνήματός της νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ὑπογραφεῖσα σύμβασις μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Ἰσιγόνη. Ἐστάλησαν μηχανικοὶ εἰς τὴν λίμνην ἵνα μελετήσωσι τὴν ἐπιχείρησιν. Τότε, ἀντὶ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ συνεχίσῃ τὰς ἐνεργείας του πρὸς πραγμάτωσιν τῆς συμβάσεως, συνῆψε σύμβασιν μετὰ τῆς Τραπέζης Βιομηχανίας καὶ τοῦ Χαριλάου. Ὅτε ἡ σύμβασις ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν, τότε ἡ οἰκογένεια Ἰσιγόνη ἀπετάθη πρὸς τὸν ἐν Παρισίοις εὑρισκόμενον ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐζήτησε νὰ ματαιωθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ὄντως, καίτοι τοῦτο εὑρίσκετο εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἀπεσύρθη συνεπείᾳ συστάσεως γενομένης ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως.

§125ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῦ τὰ εὑρήκατε αὐτά, κύριε Συνάδελφε;

§126Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἐκ τῆς μελέτης τῆς ὑποθέσεως, κ. Συνάδελφε. Εἶχον τὴν περιέργειαν νὰ μελετήσω ταύτην. Ἐκ τοῦ φακέλλου δὲ τὸν ὁποῖον ἐμελέτησα προκύπτει ὅτι οὕτως εἶχον τὰ πράγματα. Ἄλλως τε εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι εἶμαι ἀνίκανος νὰ μεταβάλλω τὰ πράγματα. Δὲν ἔχω τοιαύτην ἱκανότητα, οὔτε καὶ δεξιότητα. Κατὰ τὰ 1925, περὶ τὸν Δεκέμβριον μῆνα, ὑπουργοῦντος τοῦ Ταβουλάρη, ὑπεγράφη ἡ σύμβασις αὕτη μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Καντζούχ, ἑνὸς παραγγελιοδόχου, ἀνθρώπου ἄνευ οἰκονομικῆς ὑποστάσεως.

§127Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Αὕτη φέρει τὰς ὑπογραφὰς τοῦ Σταμούλη ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, τοῦ Τανταλίδου ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ταβουλάρη ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Ἀπὸ αὐτὰ ἠμπορεῖ νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς τιμιότητος τῆς συμβάσεως αὐτῆς.

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἄλλαι συμβάσεις φέρουν ἐπίσης τὰς ὑπογραφὰς αὐτάς.

§129Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Δὲν ἐπιτρέπετε λοιπὸν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ τὴν σύμβασιν ταύτην, διότι ἐὰν τολμήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐγκρίνῃ τὴν σύμβασιν ταύτην ἀσφαλῶς πρέπει νὰ παύσῃ τὴν δίωξιν κατὰ τοῦ δικτάτορος. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι).

§130ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς τὰς γνωρίζετε;

§131Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἐπειδὴ μὲ ἐπροκάλεσεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἀνέφερεν ὀνόματα τινὰ τῶν Ὑπουργῶν, συμπληρώνω τὸν κατάλογον τῶν Ὑπουργῶν, καίτοι εἶναι γνωστὸς εἰς τὴν Βουλὴν, ὁ Τανταλίδης, ὁ Σταμούλης, ὁ Βογόπουλος, ὁ Ταβουλάρης καὶ συντροφία. Ὅταν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διατελοῦν ὑπὸ δίωξιν ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας διὰ τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν, ὑπέγραψαν τὴν σύμβασιν ταύτην εἶναι δυνατὸν νὰ θελήσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ νὰ κάμῃ τὸ ἔγκλημα, νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἔγκρισιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς; Εἶναι δυνατὸν νὰ παραχωρήσῃ τὴν ἔγκρισίν της εἰς αὐτὸ τὸ ἔργον, τὸ κακόηθες, τὸ ἐγκληματικόν, τὸ ληστρικὸ; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκρίνωμεν τὴν πρᾶξιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἦλθον εἰς τὴν ἀρχὴν διὰ νὰ λῃστεύσουν καὶ νὰ ἁρπάσουν τὸν Δημόσιον πλοῦτον;

§132Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τρεῖς Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ τὴν ἐδέχθησαν, Κύριε Συνάδελφε.

§133Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Δεκατρεῖς ἐπιτροπαὶ νὰ τὴν ἐδέχθησαν, κ. Συνάδελφε, δὲν παύει νὰ εἶναι λῃστρικὴ καὶ ἀσύμφορος ἡ σύμβασις αὐτή.

§134Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὑπῆρξαν Βουλευταί, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐψήφισαν. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώνετε μίαν κατηγορίαν ἐὰν δὲν τὴν ἀποδεικνύετε.

§135Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠθέλησε νὰ ἀποδείξῃ ὁ κ. Βουλευτής, εἶναι ὅτι ἀμφότεραι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἀβασανίστως προέβησαν εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Διότι εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ἡ ἐπιχείρησις παρεχωρήθη διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς εἰς ἄνθρωπον ἐντελῶς ἀναξιόχρεον, ἐνῷ ἀντιθέτως τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ζητοῦσι συνεταιρισμοὶ ὠργανωμένοι καὶ τὴν ζητοῦσιν ὑπὸ τοὺς ἰδίους ὅρους ἢ ἄλλως νὰ παραχωρηθῇ διὰ δημοπρασίας. Ζητοῦσιν, ἀντὶ νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ψήφισιν τῶν συμβάσεων αὐτῶν νὰ ἀκυρωθῶσιν αὗται καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ προκηρυχθῇ δημοπρασία διὰ τὴν ἀνάληψιν τῶν ἔργων. Τοῦτο δὲ ζητοῦσι διὰ ψηφισμάτων πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, πρὸς τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ οἱ διάφοροι Σύλλογοι καὶ τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια.

§136Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ἔθιξε ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔθιξα ἐγώ. Ἀνέφερεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ Σύλλογος τῆς Λοκρίδος, τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῆς Λαμίας, διὰ ψηφισμάτων των πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἠξίωσαν τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως ταύτης, ὡς ἀσυμφόρου, ὄχι μόνον εἰς τοὺς Δήμους αὐτούς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ Κράτος, ἠξίωσαν δὲ ὅπως δοθῇ εἰς τὸν Συνεταιρισμόν, ὁ ὁποῖος ἐνεκρίθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὁ ὁποῖος ἀριθμεῖ 300) μέλη. Ἔχω τὰς ἐκθέσεις, κ. Βουλευταί, τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν Συνεταιρισμῶν, ἀνθρώπου εἰδικοῦ καὶ ἱκανοῦ, ὁ ὁποῖος ἐγνωμοδότησεν, ὅτι οἱ Συνεταιρισμοὶ αὐτοὶ ἔχουσιν ὅλα τὰ στοιχεῖα, ἵνα ἀναλάβωσι τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τούτων, ἀντὶ τοῦ Καντζούχ. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ λόγοι συνηγοροῦν ὑπὲρ τῆς παραχωρήσεως τῆς ἐπιχειρήσεως εἰς τὸν Συνεταιρισμὸν αὐτόν, διὰ τούτου δὲ θὰ παράσχωμεν καὶ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν λαόν, ὅτι δὲν ἐνθυμούμεθα αὐτὸν μόνον ὅταν πρόκειται νὰ τὸν φορολογήσωμεν, ἀλλὰ καὶ ὅταν δυνάμεθα νὰ τῷ παράσχωμεν μίαν εὐκολίαν. Δὲν διστάζω, Κύριοι Βουλευταί, νὰ δηλώσω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως ὁ Καντζοὺχ περιήρχετο εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ ἐζήτει νὰ μεταβιβάσῃ τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον ἀπέκτησε διὰ τῆς συμβάσεως περὶ ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος. Ἀπετάθη μάλιστα καὶ πρὸς τὸν κ. Στρῖγκον, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ τὸ βεβαιώσῃ.

§137Γ. ΣΤΡΙΓΚΟΣ. Μάλιστα.

§138Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Λοιπόν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρέσωμεν τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην ἀπὸ τὸν λαὸν τοῦ Δομοκοῦ, ἀπὸ τοὺς ραγιάδες τοὺς ὁποίους θέλομεν, ὅταν πρόκειται νὰ ἐπιβάλωμεν ὑποχρεώσεις, καὶ νὰ παραδώσωμεν ταύτην εἰς ἕνα ἐκμεταλλευτήν, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἐκμεταλλεύεται τὸν λαόν; Μὴ μὲ ἀναγκάζετε, Κύριοι Συνάδελφοι, νὰ ἀναπτύξω τὰ ἐλαττώματα τῆς συμβάσεως αὐτῆς.

§139Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τὰ εἴπητε.

§140Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Εἶναι γεγονός, ὅτι εἶναι ἑταῖρος εἰς τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν καὶ εἷς γνωστὸς Βουλευτής.

§141ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§142Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Θὰ κατονομάσω αὐτόν. Εὐθὺς μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως ὁ κ. Μπότσαρης ὑπέγραψε συμβόλαιον δι’ οὗ ὑπέσχετο ὅτι θὰ γίνῃ συνεταῖρος εἰς τὴν ἑταιρίαν τὴν καταρτισθησομένην.

§143ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§144Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Εἶναι ἀληθές. Ἔμαθα νὰ λέγω τὴν ἀλήθειαν καὶ ἐσυνείθισα εἰς τὸν βίον μου νὰ εἶμαι φιλαλήθης. Εἶναι ἀληθές, ὅτι, καθ’ ἣν ἐποχὴν ὑπέγραφε δὲν εἶχε τὴν ἰδιότητα τοῦ Βουλευτοῦ, ἀλλὰ καθ’ ὃν χρόνον συνεζητεῖτο εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὄχι μόνον μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ἦτο, ἀλλὰ καὶ ὑπεσχέθη ὅτι θὰ γίνῃ εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς, ἵνα ἐπιτύχῃ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως.

§145ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἀπεχώρησε τῆς Ἑταιρείας ὢν Βουλευτής;

§146Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἔκαμε τὸ ἑταιρικὸν συμβόλαιον, δὲν ἔχομεν ὅμως καὶ ἀντίθετον συμβόλαιον νὰ ἴδωμεν ἂν ἀπεχώρησε.

§147Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§148Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακόπτεται ὁ ρήτωρ.

§149Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, διακόπτεται ἡ συζήτησις ἀμέσως, προκειμένου περὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§150Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§151Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐφόσον ἐδημιουργήθη προσωπικὸν ζήτημα, ὁ κ. Συνάδελφος δύναται νὰ ὁμιλήσῃ ἐκ τῆς θέσεως αὐτοῦ.

§152Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ζήτημα θέσεως εἶναι, ἢ ζήτημα ἀπαντήσεως;

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ἀμέσως δυνάμει τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ Κανονισμοῦ.

§154Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ὀφείλω χάριτας εἰς τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφον, ὁ ὁποῖος μοὶ παρέχει τὴν εὐκαιρίαν νὰ κατακρημνίσω τὸν συκοφαντικὸν πύργον, τὸν ὁποῖον ἠθέλησε νὰ ἀνεγείρῃ εἰς βάρος μου. Ἔκαμε παρεξήγησιν πράξεως τελεσθείσης ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ὅμως δίδει ὡς μόνον πόρισμα, ὅτι εὑρέθη ἀξιωματικὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατεύματος, ὁ ὁποῖος ἀπετάχθη, διότι δὲν ἤθελε νὰ κάμψῃ τὸν αὐχένα πρὸ τῆς δικτατορίας, εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἡ Δημοκρατία ἀνετρέπετο παρὰ μερίδος ἀτόμων ἐκμυζόντων παρ’ αὐτῆς κέρδη, καὶ ὁ ὁποῖος ἐπίσης ἐδιώχθη νὰ ἀπομακρυνθῇ οἰκειοθελῶς μιᾶς ἐργασίας μήπω συσταθείσης, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο ἐν τῷ κύκλῳ τῆς ἁρμοδιότητός του, τῆς τεχνικῆς, ἀνεγκλήτως ν’ ἀπασχοληθῇ. Τὸ θέμα ἔχει ὡς ἀκολούθως, Κύριοι Βουλευταί. Ὅταν ὁ ἤδη λαλῶν, διετέλει ἀπόστρατος συνταγματάρχης τοῦ Μηχανικοῦ ἐδέχθη τὴν πρόσκλησιν μερικῶν προσώπων, ἀποτελούντων ἐργοληπτικὴν ὁμάδα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω, ἐὰν θὰ ἐπεθύμουν ἐν τῷ μέτρῳ τῶν ἰσχνῶν χρηματικῶν μου ἀποθεμάτων νὰ μετάσχω μιᾶς ἐπιχειρήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον ὡς μηχανικὸς ἁρμοδιότητα. Τὴν ἐποχὴν δ’ ἐκείνην πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι οὐδὲ ἡ σύνταξις κἂν τοῦ ἀξιωματικοῦ εἶχε ρυθμισθῆ, Κύριοι Συνάδελφοι, ὡς ἀπολυθέντος αὐθαιρέτως ὑπὸ τῆς Δικτατορίας, διότι δὲν ἔκαμψε τὸν αὐχένα. Ἕνεκα τούτου ἐδέχθην νὰ μελετήσω τὴν πρότασιν καὶ ὄντως ἀπεφάσισα νὰ συμμετάσχω τῆς ὡς εἴρηται ἐργασίας καὶ συνέταξα, οὐχὶ συμβολαιογραφικὸν ἔγγραφον, ἀλλὰ προσύμφωνον, δηλαδὴ ἀρραβῶνα, κατὰ τὸ ὁποῖον, ἐπὶ καταθέσει ἐγγυοδοσίας τινός, θὰ ἀνελάμβανον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μετάσχω τῆς ἐπιχειρήσεως ἐκείνης. Εἴκοσιν ὅμως μόλις ἡμέρας μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ προσυμφώνου ἐκείνου, ἐπῆλθεν ἡ πτῶσις τῆς Δικτατορίας, καὶ τότε ἐγώ, μὴ ἀποφασίσας κἂν ἀκόμη—διότι αὐτοπροαιρέτως καὶ αὐτοδυνάμως ἐπανηρχόμην εἰς τὴν θέσιν μου ἐν τῷ Στρατῷ—μὴ ἀποφασίσας, λέγω, ἂν θὰ συνέχιζον ἢ ὄχι τὴν πολιτικὴν σταδιοδρομίαν ἀπεχώρησα τῆς μελλούσης νὰ γίνῃ ἐπιχειρήσεως, ἀπολέσας καὶ τὴν χρηματικήν μου ἐγγύησιν, παρὰ τὴν ἰσχνότητα τῶν πόρων, καὶ μικροῦ δεῖν καὶ τὴν ἐκτίμησιν τῶν προτεινάντων μοι νὰ συμμετάσχω τῆς ἐπιχειρήσεώς των, οἵτινες πολὺ δικαίως ἤρχισαν νὰ δυσφοροῦν, φρονοῦντες ὅτι ἡ τόσον πρόωρος ἀποχώρησις ἀτόμου, τὸ ὁποῖον εἶχε δηλώσει ὅτι θὰ μετάσχῃ τῆς ἐπιχειρήσεως, ὁπόταν αὕτη ἤθελε συσταθῆ, δὲν ἦτο ὀρθή. Σημειώσατε δὲ ὅτι δὲν ὑπῆρχεν εἰσέτι ἐπιχείρησις. Μετὰ ταῦτα, ὅτε συνέστη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἓν ἔτος καὶ ἕνα μῆνα μετὰ τὴν πρᾶξίν μου ἐκείνην, ἠρνήθην νὰ δεχθῶ ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τὴν εἰσήγησιν ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως, τὴν ὁποίαν, καθὸ ἀσχολούμενος ἰδιαιτέρως περὶ τὰ μηχανικά, ἐπρότεινε πρὸς ἐμὲ ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος κ. Κανναβός, Πρόεδρος τότε τῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ ἀνέλαβε ταύτην τότε ὁ ἀξιότιμος ἤδη Ὑπουργὸς κ. Βελέντζας, ὁ κ. Μαλαμίδας καὶ ἄλλος τις, δὲν ἐνθυμοῦμαι ποῖος. Τότε μάλιστα, ἐγὼ ἐφρόνουν, ὅτι ἦτο ἄτοπον Βουλευτὴς τῆς περιοχῆς ἐκείνης, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπῆρχον ἀντίθετοι ἀντιλήψεις καὶ μοιραίως θὰ ὑπέκειτο εἰς ὑποσυνειδήτους ῥοπὰς καὶ θὰ παρεβίαζε τὴν συνείδησιν αὐτοῦ, θὰ ἦτο ἄτοπον, λέγω, νὰ λάβῃ τὴν εἰσήγησιν. Δὲν εἰσηκούσθην ὅμως καὶ ὅταν ἐπανῆλθεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἡ σύμβασις αὐτὴ ἐπεκυρώθη διὰ καταπληκτικῆς πλειονοψηφίας. Ἐπὶ τεσσαρακονταμελοῦς Ἐπιτροπῆς μόνον τέσσαρες κατεψήφισαν τὴν σύμβασιν ταύτην καὶ προσθέτω ὅτι προσωπικῶς ἐγώ, παρ’ ὅτι παρεξηγούμην ἀπὸ τοὺς κυρίους τῆς ἐπιχειρήσεως, ὑπῆρξα ὁ εἰσηγητὴς τῶν περισσοτέρων αὐστηροτάτων διατάξεων ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ ἀπέναντι τῆς ἐπιχειρήσεως. Ὅταν ἐνεφανίζετο εἰς τὴν αἴθουσαν εὐρυτέρας νομοθετικῆς δικαιοδοσίας ἦλθεν ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὁπότε ἄλλοι Συνάδελφοι, ὁ κ. Καυταντζόγλου καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι ποῖος ἄλλος, ἐδέχθησαν τὰ βάρη τῆς εἰσηγήσεως τοῦ ἤδη ὁμιλοῦντος, ἀρνηθέντος καὶ πάλιν νὰ πράξῃ τοῦτο, ἐνῷ οὐδεμίαν πρὸς τοῦτο ὑπεῖχεν ὑποχρέωσιν. Καὶ τότε συνεζητήθη ἡ σύμβασις παρόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, —εἰς ψηφοφορίαν ὅμως ἐγὼ δὲν μετέσχον, διότι ἤμην μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν — καὶ διὰ μεγάλης πλειονοψηφίας ἐπεκυρώθη καὶ πάλιν ἡ σύμβασις, μεθ’ ὃ περιῆλθεν κατόπιν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐπληροφορήθην δὲ ὅτι καὶ τούτου συνέπεσε νὰ εἶναι εὐνοϊκὴ ἡ γνωμοδότησις, ὁπότε ἐπῆλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου καί, καταργηθείσης τῆς δικαιοδοσίας τῆς Νομοθετικῆς Ἐπιτροπῆς, ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθῃ πάλιν ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἁπλῆς Γνωμοδ. Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶχεν ἐκ τρίτου τότε συστηθῇ. Προτάσει δὲ τότε τοῦ Προέδρου κ. Κανναβοῦ ἀπεφασίσθη, ἵνα ἡ Ἐπιτροπὴ περιορίσῃ τὸν ἔλεγχον αὐτῆς ἐπὶ τῶν μήπω συζητηθεισῶν συμβάσεων καὶ ἄλλων δικτατορικῶν Διαταγμάτων καὶ ἐδόθησαν σωρηδὸν πρὸς ἐμέ, ὡς Εἰσηγητήν, πολλαὶ συμβάσεις, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦτο ἡ ἀποζημίωσις τῶν ὁδηγῶν τῶν αὐτοκινήτων, ἡ σύμβασις τῶν Σιδηροδρόμων Πελοποννήσου καὶ ἄλλαι. Καὶ ἐπρότεινεν ὁ κ. Κανναβὸς καὶ ἐγένετο παμψηφεὶ δεκτόν, ἵνα αἱ συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι διωνυχίσθησαν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ἐχούσης μείζονα δικαιοδοσίαν, νὰ μὴ ἐπανέλθωσιν εἰς συζήτησιν, ἀλλὰ νὰ εἴπῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι συμφωνεῖ πρὸς ὅσα καὶ αἱ προηγούμεναι Ἐπιτροπαὶ εἶχον εἴπει καὶ νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν φροντίδα τῆς κυρώσεως ἢ ἀπορρίψεως αὐτῶν. Καὶ τότε ὁ κ. Κανναβὸς ἀπέστειλε σωρείαν τοιούτων τύπων εἰσηγήσεων μὲ κατεσκευασμένην μάλιστα τὴν εἰσήγησιν, ἀλλὰ καὶ ἡ κατεσκευασμένη εἰσήγησις δὲν ἔλεγε τίποτε ἄλλο, παρὰ ὅτι συμφωνοῦμεν πρὸς τὰ ἤδη τελεσθέντα, ὥστε ἐπὶ τὸ αὐστηρότερον νὰ τροποποιήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἐξονυχίσῃ λεπτομερῶς τὰς συμβάσεις ταύτας. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Συνάδελφον: Ποῦ βλέπει ὅτι ἐγὼ μετέσχον τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς; Δὲν μετέσχον, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἐπιχείρησις καὶ ἐξ ἁπλῆς ὑπερευκισθησίας καὶ εὐθιξίας ἐδέχθην τὴν χρηματικὴν ζημίαν καὶ ἀπεσύρθην τῆς μήπω συσταθείσης ἐπιχειρήσεως, μὴ ὢν μάλιστα βουλευτής, οὐδὲ κἄν ὑποψήφιος, διότι ἤθελον κατά τε τὸν στρατιωτικὸν καὶ τὸν πολιτικόν μου βίον νὰ περιορίζωμαι μόνον εἰς τὰ θέσμια καὶ νὰ μὴ ἀσχολοῦμαι εἰς βιωτικὰς ἄλλας μερίμνας. Ὅτε ἤμην εἰσηγητής, ὄχι μόνον ἠρνήθην τὴν εἰσήγησιν, ἀλλὰ καὶ ἀντιστρόφως, ἐκ πρωτοβουλίας ἐχρησίμευσα ὡς ὁ κλοιός, ὁ ὁποῖος περιέσφιγξε τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τοῦ κοινοῦ. Ἀλλὰ δὲν ἀρνοῦμαι εἰς τὸν Συνάδελφον οὐδὲ εἰς ἄλλον τινὰ νὰ ἀρυσθῇ σκοπιμώτερον οἱαδήποτε θέλει ἐπιχειρήματα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναγκάζομαι νὰ τονίσω εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι, ὅτι καὶ τότε ἐδήλωσα καὶ ἤδη δηλῶ, ὅτι οὐδὲ κἂν τυπικὴν εἰσήγησιν ἐπιθυμῶ νὰ ποιήσωμαι πρὸς ὑμᾶς, ἐξ οὗ ἀπέφυγα καὶ ἀποφεύγω νὰ λάβω τὸν λόγον. Κρίνατε ἐπὶ τῆς οὐσίας σεῖς. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἐσκεμμένως διεστρεβλώθησαν γεγονότα καὶ ἡμερομηνίαι, καὶ εἰς τὴν ἐφημερίδα ἐκείνην τὴν ἐκπροσωποῦσαν τὰς γνώμας τοῦ δικτάτορος, εἰς τὸν «Παρατηρητήν», ἑβδομαδιαῖον φύλλον, ἀφοῦ ἀκροθιγῶς ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ μὲ πλήξῃ, εἰς τὸ ἑπόμενον φύλλον ἔπλεξεν ἀντιθέτως τὸν πανηγυρικόν μου καὶ ἐζήτησε συγγνώμην, ἠναγκάσθησαν δὲ νὰ πλέξωσι καὶ τὸν πανηγυρικὸν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, διότι ἤθελον νὰ βλάψωσιν ἐν τῷ προσώπῳ μου τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Ὅταν ἡ ἐφημερὶς ἐκείνη, ἡ κατ’ ἐξοχὴν διερμηνεύουσα τὰς ἀρχὰς τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ἤδη ὁμιλῶν ῥήτωρ ἀνήκει, τὴν μίαν ἡμέραν δι’ ἀσυναρτήτων καὶ ἀσυνδέτων δημοσιευμάτων ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Διευθύνσεως διετύπωσε τὴν κατηγορίαν, ἀλλὰ τὴν ἄλλην ἑσπέραν ἔσπευσε νὰ ἄρῃ τὰς κατηγορίας ἡ Διεύθυνσις μετὰ εἰλικρινείας, ἡ ὁποία τὴν τιμῇ, δηλώσασα, ὅτι παρασυρθεῖσα, εἶχε δημοσιεύσει ὅσα εἶχε δημοσιεύσει. Ἐρωτῶ τώρα, πῶς ἐπιτρέπεται εἰς μελετηρὸν Συνάδελφον νὰ μὴ ἔλαβε γνῶσιν, ὅτι κακοήθως ἐπλαστογραφήθησαν αἱ ἡμερομηνίαι καὶ ὅτι, ἐνῷ ὁ ὑποφαινόμενος κατὰ τὸ τέλος Ἰουλίου 1926 εἶχε διαταχθῆ νὰ μετάσχῃ τοῦ συμβολαίου πῶς ἐδέχθη νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν συκοφαντίαν, ἡ ὁποία ἔφερεν ἡμερομηνίαν τοῦ Ἰουλίου 1927, ἀλλοιοῦσα κατὰ τοῦτο τὴν χρονολογίαν τοῦ ἔτους κατὰ τυπογραφικὸν λάθος, ἀλλὰ καὶ τὴν ἡμερομηνίαν τοῦ μηνὸς ἀλλοιοῦσα, διὰ νὰ παρουσιάσῃ ἐμὲ εἰσηγητὴν μιᾶς συμβάσεως, τῆς ὁποίας εἰσηγητὴς ἦτο ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας; Κύριοι Συνάδελφοι, ἐὰν οἱ τίμιοι ἄνθρωποι δὲν ἔχουσι τὸ θάρρος νὰ πτύσωσιν εἰς τὸ πρόσωπον τῶν συκοφαντῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦσι νὰ ῥίψουν συκοφαντίας, σπιλοῦντες τὰς ἀσπίλους συνειδήσεις, δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος ἀμύνης ἐναντίον τῶν συκοφαντιῶν, καὶ δι’ αὐτὸ προσφέρω τὸν ἑαυτόν μου εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα).

§155Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι συνετάχθη προσύμφωνον τὴν 6ην Ἰουλίου, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ κ. Συνάδελφος ἐφέρετο ὡς ἑτερόρρυθμος ἑταῖρος τοῦ Καντζούχ.

§156Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχρεωθῇ ἕνας ἀπόστρατος συνταγματάρχης νὰ ὑπάγῃ εἰς ἕνα συμβολαιογραφεῖον, ἀφοῦ ὑπάρχει ἀπειρία ἄλλων ὁδῶν; Δὲν θὰ πράξητε τί πλέον, ἢ νὰ δικαιολογήσητε πανηγυρικώτατα τὰ ὅσα εἶπον.

§157Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Δὲν ἔχω οὐδένα λόγον νὰ καταφέρωμαι ἐναντίον σᾶς, ἢ νὰ σᾶς θίξω. Μοὶ ἐδόθη προσύμφωνον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφέρεσθε ὡς ἑτερόρρυθμος ἑταῖρος τοῦ Καντζοὺχ καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅσα εἶπον.

§158Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ὅταν θὰ συνιστᾶτο ἡ Ἑταιρία.

§159Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. Κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν καθ’ ἥν ἐγένετο δεκτὴ ἡ σύμβασις διὰ μεγάλης πλειοψηφίας, δὲν ἦτο εἰσηγητής.

§160Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Γίνεται κἄποια σύγχυσις. Εἰς οὐδεμίαν σύμβασιν ἤμην εἰσηγητής. Παρέστην μόνον κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἧς ἤμην μέλος, καὶ περιωρίσθην ἁπλῶς νὰ ἀναφέρω τὰς ὑπὲρ καὶ τὰς κατὰ ἀπόψεις τῶν κ. Συναδέλφων. Οὐδὲν ἄλλο ἔπραξα, οὐδὲ γνώμην ἐξέφερα. Μετὰ ταῦτα ἀνεχώρησα καὶ ἀπουσίασα ἐξ Ἀθηνῶν ἐπὶ μακρόν.

§161Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἐγώ, κ. Βουλευταί, δὲν ἔκαμα τίποτα ἄλλο, παρὰ νὰ ἀναφέρω τὸ γεγονὸς εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ μίαν συζήτησιν τῆς συμβάσεως ὁ κ. Συνάδελφος ἦτο εἰσηγητής, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν διεψεύσθη.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν διὰ τὰς 11. (Μετὰ τὴν διακοπήν) (Ὥρα 11.25′)

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς συμβάσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος. Ὁ κ. Τζίβας ἔχει τὸν λόγον.

§164Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, διὰ τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία ὑπεγράφη μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ ἀναδόχου Καντζοὺχ τὴν 24)12)1925, παρεχωρεῖται εἰς τὸν ἀνάδοχον ἡ ἐκμετάλλευσις ὅλης τῆς ἐκτάσεως, ἡ ὁποία ἤθελεν ἀποξηρανθῇ. Ἐκ τῆς ἐκτάσεως ταύτης ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὸ Δημόσιον, κατὰ τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν 15%, τὰ δὲ λοιπὰ 85% περιήρχοντο εἰς τὴν ἀπόλυτον κυριότητα, κατοχὴν καὶ νομὴν αὐτοῦ. Δεδομένου δὲ ὅτι ἡ ἐπιφάνεια τῆς λίμνης ἀνέρχεται εἰς 40.000 στρέμματα...

§165Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. 31.000, κ. Συνάδελφε.

§166Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τήν ἔκθεσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὁ ὁποῖος μετέβη ἐπιτοπίως καὶ ἀπεφάνθη, ὅτι ἡ ἐπιφάνεια ἀνέρχεται εἰς 40.000 στρέμματα.

§167Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, τὴν σύμβασιν αὐτὴν τὴν ἐπεκύρωσεν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Μεταξᾶ.

§168Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, λησμονεῖτε ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας τρὶς ἀπέστειλε τὴν σύμβασιν αὐτὴν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, μὲ ἔκθεσιν ἀκυρωτικήν.

§169Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἐγὼ ἤμην Ὑπουργὸς τότε καὶ ὁ κ. Μεταξᾶς τὴν ὑπέβαλε καὶ ἔκαμεν εἰσήγησιν διὰ νὰ ἐπικυρωθῇ αὕτη.

§170Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, παρακαλῶ νὰ δηλώσητε, ἂν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι ἀληθές.

§171Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. (Ὑπ. Συγκοιν.). Ἡ ἔκθεσίς μου ἦτο ἀκυρωτικὴ καὶ διὰ τὰς τέσσαρας συμβάσεις, διότι εἶχον γίνει ἄνευ διαγωνισμοῦ καὶ ἄνευ μελετῶν καὶ ἦσαν ἐντελῶς ἀνώμαλοι. Ἑπομένως ἦτο ἀκυρωτικὴ ἡ ἔκθεσις καὶ διὰ τὰς τέσσαρας. Τώρα ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἠκολούθησεν ἄλλην ὁδόν. Δὲν ἠκολούθησε τὰς ἀπόψεις μου. Ἐτροποποίησε τὴν σύμβασιν αὐτήν, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, διὰ νὰ ἐπικυρωθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν, καὶ δι’ αὐτὸ τώρα ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν.

§172Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Κύριε Μεταξᾶ, ὁμιλεῖτε περὶ τῆς πράξεως, ἡ ὁποία ἐνεργήθη ὑπὸ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ἣν καὶ διὰ τὴν ἄλλην σύμβασιν ἐκάματε τότε εἰσήγησιν περὶ ψηφίσεως τῶν συμβάσεων.

§173Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνεφωνήθη τότε νὰ σταλοῦν ὅλαι εἰς τὴν Βουλὴν.

§174Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπανῆλθεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, κ. Συνάδελφε, μὲ ἔκθεσιν ἀκυρωτικὴν.

§175Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ὡς ἀνεκοίνωσα, ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐπεκύρωσε τότε, κατόπιν τῆς γενομένης συζητήσεως.

§176Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἐστάλη τρὶς εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν μὲ ἔκθεσιν ἀκυρωτικὴν. Διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, κ. Βουλευταὶ, παρεχωρεῖτο ἡ ἀπόλυτος κυριότης, νομὴ καὶ κατοχὴ τῶν 85% εἰς τὸν ἀνάδοχον Καντζούχ, 15% περιήρχοντο εἰς τὸ Δημόσιον ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 5% περιήρχοντο εἰς τοὺς ἁλιεῖς, λόγῳ ἀποζημιώσεως.

§177Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὄχι. Δὲν ὑπάρχει ὁ ὅρος εἰς τὴν συναφθεῖσαν σύμβασιν ἐπὶ Παγκάλου, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δίδεται ἔστω καὶ ἡ παραμικρὰ παραχώρησις εἰς τοὺς ἁλιεῖς.

§178Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἕνα εἶναι ἀληθές, ὅτι τὰ 85% περιήρχοντο εἰς τὸν Καντζούχ, δεδομένου δὲ ὅτι ἡ ἐπιφάνεια τῆς λίμνης ἀνέρχεται εἰς 40.000 στρέμματα, αὐτὴ ἡ ἔκτασις, ἡ ὁποία θὰ ἀποξηρανθῇ ὑπερβαίνει τὰ 30.000 στρέμ. Ἐὰν δὲ ὑπολογίσετε ὅτι ἕκαστον στρέμμα τιμᾶται πρὸς 5.000 δραχ. καὶ ὅτι αἱ ἐκτάσεις αἱ κεκαλυμμέναι ὑπὸ ὑδάτων εἶναι μεγαλειτέρας ἀξίας, τότε θὰ εὕρωμεν, ὅτι ἡ ἀξία ὑπερβαίνει τὰ 150 ἑκατομ. δραχ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς παραχωρήσεως αὐτῆς τῆς μεγίστης, ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ τῆς συμβάσεως, παραχωρεῖται καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀρδεύσεως. Διὰ τὴν ἄρδευσιν δικαιοῦται λαμβάνειν ὁ ἀνάδοχος παρὰ τῶν γεωργοκτηματιῶν 1–10 χρυσᾶς δραχμὰς κατὰ στρέμμα.

§179Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ποῖος καθορίζει τὴν τιμήν;

§180Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν.

§181Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἀπὸ ποίους ἀποτελεῖται ἡ Ἐπιτροπή;

§182Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἀπὸ τὰ γνωστὰ πρόσωπα. Τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ περιέλθῃ εἰς τὸν ἀνάδοχον, εἶναι φυσικὰ ἕν σεβαστὸν ποσόν. Ἐπίσης μεγάλης ἀξίας εἶναι ἡ δύναμις ἡ ὁποία θὰ παραχωρηθῇ ἐκ τῆς πτώσεως τῶν ὑδάτων, διότι ὅλος ὁ καυγᾶς γίνεται διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ὑδροηλεκτρικῆς δυνάμεως, ἡ ὁποία θὰ παραχθῇ ἐκ τῶν ὑδάτων. Δεδομένου δὲ ὅτι τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον κεῖται ἡ λίμνη, διότι κεῖται 465 μέτρα ὑπὲρ τὴν θάλασσαν, εἶναι ἀρκετόν, καὶ ὅτι ἡ πεδιὰς τῆς Θεσσαλίας ἔχει ὕψος 124, ἡ διαφορὰ τῆς πτώσεως εἶναι μεγάλη καὶ τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον θὰ προσπορισθῇ ὁ ἀνάδοχος, εἶναι μέγιστον. Μάλιστα κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν συνεταιρισμῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθῇ διὰ τῆς δυνάμεως τῶν 8 ἢ 10 χιλ. ἵππων, ἡ ὁποία θὰ παραχθῇ ἐκ τῆς πτώσεως τῶν ὑδάτων, νὰ κινηθῇ καὶ ὁ σιδηρόδρομος τῆς Θεσσαλίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθοῦν πολλὰ καταστήματα βιομηχανικὰ διὰ τῆς δυνάμεως αὐτῆς. Ἐπίσης θὰ πορίζεται ὁ ἀνάδοχος θησαυρόν, ὁ ὁποῖος κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ εἰδικωτάτου ἰχθυολόγου θὰ εἶναι μεγάλης ἀξίας. Κατὰ σημείωμα τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὸν φάκελλόν μου, ἡ περιεκτικότης εἰς ἰχθεῖς τῆς λίμνης ὑπερβαίνει τὰς 1.200.000 ὀκάδας, δεδομένου ὅτι ἐτησίως συλλαμβάνονται 100.000 ὀκάδες ἰχθεῖς. Διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο ὑποτίθεται ὅτι ὑπάρχουν ἐν τῇ λίμνῃ 1.200.000 ὀκάδες, ἂν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἡ μέση τιμὴ εἶναι 16 δρ. κατ’ ὀκᾶν, ἀσφαλῶς ἡ ἀξία ὑπερβαίνει τὰ 18 ἑκατομμύρια.

§183Α. ΜΕΛΑΣ. Εἶναι καλὰ τὰ ψάρια αὐτά;

§184Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἀγνοεῖτε φαίνεται, κ. Συνάδελφε, ὅτι ἡ λίμνη αὐτὴ ἔχει τὰ καλύτερα ψάρια. Δεδομένου, λοιπόν, ὅτι ἡ ἀπόστασις ἀπὸ τῆς λίμνης μέχρι τοῦ μέρους εἰς τὸ ὁποῖον θὰ κατασκευασθῇ ἡ τάφρος πρὸς ἔξοδον τῶν ὑδάτων, δὲν ὑπερβαίνει τὰ 3 χιλιόμετρα, θὰ συμβῇ, ὥστε κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν, ὅτε θὰ ξεχειλίσῃ ἡ λίμνη, ὁ Σαραδίτης καὶ ὁ Καντζοὺχ νὰ συλλαμβάνῃ ἀπειρίαν ἰχθύων, τοὺς ὁποίους νὰ μεταφέρῃ καὶ νὰ μεταπωλῇ εἰς διάφορα μέρη τῆς Ἑλλάδος ἀποθησαυρίζοντες αὐτοὶ εἰς βάρος τῶν παραλιμνίων κατοίκων, εἰς βάρος τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ Κράτους. Μετὰ τὴν παραχώρησιν, κ. Βουλευταί, τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς, μετὰ τὸ προνόμιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς πτώσεως τῶν ὑδάτων, προκύπτει ὅτι, μετὰ τὰ ἀρδευτικὰ τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ἐν τῇ συμβάσει, μετὰ τὴν ἁλιείαν τὴν ἁθρόαν τῶν ἰχθύων, ἀσφαλῶς ἡ ὠφέλεια ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ εἰς τὸν ἀνάδοχον εἶναι μεγάλη. Ἡ δὲ δαπάνη τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα ταῦτα, δὲν ὑπερβαίνει κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν εἰδικῶν, τὰ 15 ἑκατομμύρια δραχ. Ἐκ τῶν 15 ἑκατομ. αὐτῶν θὰ ἔχῃ μίαν ἀποδοχὴν ὁ κ. Καντζοῦχ, τοὐλάχιστον 300 ἑκατομ. Ἑπομένως δὲν πρόκειται περὶ μικρᾶς ὑποθέσεως, δὲν πρόκειται περὶ μικρᾶς ζημίας. Πρόκειται περὶ ζημίας μεγάλης, ἡ ὁποία θὰ συμβῇ εἰς τὴν Κοινωνίαν καὶ τὸ Κράτος καὶ δὲν ὑποθέτω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ κάμῃ μίαν παραχώρησιν τοιαύτην εἰς τὸν ἀνάδοχον, ἐπικυροῦσα μίαν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψαν τρεῖς Ὑπουργοί, διατελοῦντες ὑπὸ κατηγορίαν. Ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, Κύριοι Βουλευταί, ἐδήλωσα ὅτι προηγήθησαν τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἄλλαι καὶ συμβάσεις καὶ τρίτη ἦλθεν ἡ σύμβασις Δημοσίου καὶ Καντζούχ. Μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως αὐτῆς οἱ κάτοικοι τριῶν παραλιμνίων χωρίων, συνελθόντες κατήρτισαν συνεταιρισμὸν τοῦ ὁποίου τὸ καταστατικὸν ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἐνεκρίθη καὶ μετὰ ταῦτα ὑπέβαλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας προτάσεις ὅπως τὸ δικαίωμα τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης παραχωρηθῇ οὐχὶ εἰς τὸν Καντζούχ ἀλλὰ εἰς τὸν συνεταιρισμόν.

§185ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί δὲν τὸν ἔκαμναν πρίν τὸν συνεταιρισμόν;

§186Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἡ Δικτατορία δὲν ἐπέτρεψε εἰς κανένα νὰ κάμῃ συνεταιρισμὸν καὶ προτάσεις. Ἐπηκολούθησαν οἱ πόλεμοι...

§187Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ὥστε ἀπὸ τοῦ 1912 δὲν ἐγένετο οὐδεὶς συνεταιρισμὸς εἰς τὴν Ἑλλάδα;

§188Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Βραδύτερον ἔγιναν οἱ συνεταιρισμοί. Ἀγνοεῖτε ὅτι οἱ συνεταιρισμοὶ εἶναι ἔργον τῶν νεωτέρων χρόνων;

§189Α. ΛΟΥΛΗΣ. Πότε ἔγινεν ὁ συνεταιρισμὸς αὐτός;

§190Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Διαρκοῦντος τοῦ 1927.

§191Α. ΛΟΥΛΗΣ. Δηλαδὴ μετὰ τὴν ἔγερσιν τοῦ θορύβου καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§192Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ποίαν σημασίαν ἔχουν αὐτά.

§193Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ἔχουν μεγάλην σημασίαν, διότι ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ διάφοροι αὐτοὶ Συνεταιρισμοὶ εἶναι ταραχοποιοί.

§194Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ ὑβρίζετε τὸν πληθυσμὸν τῆς πατρίδος μου.

§195Α. ΛΟΥΛΗΣ. Δὲν ὕβρισα κανένα. Εἶπα ὅτι μετὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς συμβάσεως ἔκαμαν τὸν συνεταιρισμόν.

§196Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔγινεν εἷς συνεταιρισμὸς καὶ ὑπέβαλεν ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ ᾐτήσατο τὴν παραχώρησιν τοῦ προνομίου τῆς ἀποξηράνσεως καὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ὑδάτων. Ἀλλ’ ἐσταμάτησεν ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ καὶ σήμερον ἔχομεν τὴν συζήτησιν τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως. Ἔχω τὴν γνώμην, κ. Βουλευταί, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀκύρωσις τῆς συμβάσεως αὐτῆς, διότι παραβλάπτονται τὰ συμφέροντα τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ Κράτους καὶ νὰ προκηρύξωμεν διαγωνισμὸν νέον, ἐφαρμόζοντες τὸν νόμον 550 τοῦ 1915, κατὰ τὸν ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ νὰ συναφθῇ μία σύμβασις νὰ προηγηθῇ διαγωνισμὸς καὶ προμελέτη. Διότι, ἄνευ αὐτῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν τὸ μέγεθος τῆς παραχωρήσεως ποὺ κάμνομεν εἰς τὸν ἀνάδοχον, ἢ νὰ παραχωρήσωμεν τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην εἰς τοὺς ἀποτελοῦντας τὸν συνεταιρισμόν, παρέχοντες οὕτω μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν λαόν, πρὸς τὸν ὁποῖον καταφεύγωμεν μόνον ὅταν θέλωμεν νὰ τοῦ ἐπιβάλωμεν ὑποχρεώσεις. Ἀκόμη δὲ διατὶ νὰ καταστήσωμεν πλουσιώτερον ἕνα ξένον καὶ νὰ μὴ παραχωρήσωμεν τὴν σύμβασιν ταύτην εἰς τοὺς Ἕλληνας. Ἔχομεν τὰ ψηφίσματα τῶν Συμβουλίων τῶν γειτονικῶν Κοινοτήτων. Ἔχομεν τὸ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαμιέων, ἔχομεν τὰ ψηφίσματα τῶν Συλλόγων τῶν Φθιωτῶν καὶ τῶν Λοκρῶν, οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν ψηφισμάτων τούτων ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἁμαρτωλῆς καὶ ἀνηθίκου ταύτης συμβάσεως καὶ τὴν παραχώρησιν τοῦ προνομίου τῆς ἀποξηράνσεως εἰς τὸν Συνεταιρισμὸν μὲ ὅρους εὐνοϊκωτέρους διὰ τοὺς κατοίκους καὶ διὰ τὸ Κράτος. Ναὶ μοὶ ἐπιτρέψητε, ἤδη, Κύριοι Συνάδελφοι, νὰ ἀναγνώσω ὀλίγας περικοπὰς τῆς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν συνέταξεν ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν συνεταιρισμῶν κ. Χριστόπουλος μεταβὰς ἑκουσίως καὶ παραστὰς κατὰ τὴν συνέλευσιν. (Ἀναγινώσκει). «Ἐπὶ τμήματος τοῦ ὄρους κλπ.» Διότι ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης δὲν θὰ ὑπάρξῃ πλήρης. Θὰ ἀφεθῇ μία ποσότης ὕδατος ὡς εἶδος συλλεκτηρίου δεξαμενῆς, ἡ ὁποία θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν παραγωγὴν τῆς ἠλεκτροκινήσεως ὡς καὶ δι’ ἄλλας ἀνάγκας τῶν κατοίκων. Ἐν τέλει ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν συνεταιρισμῶν ἀποφαίνεται ὅτι πρέπει ἡ ἐπιχείρησις αὕτη νὰ παραχωρηθῇ εἰς τοὺς παραλιμνίους κατοίκους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὅλα τὰ μέσα καὶ τὰ οἰκονομικὰ, ἵνα ἐκμεταλλευθῶσι τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην. Ἐάν, Κύριοι Βουλευταί, παρὰ τὰ λεχθέντα, παρὰ τὰ πράγματα, ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν σύμβασιν ταύτην, ἡ ὁποία ἀντίκειται, ὡς πρὸ ὀλίγου εἶπον, ὄχι μόνον εἰς τὸν νόμον, ὄχι μόνον εἰς τὸ δίκαιον, ὄχι μόνον εἰς τὸ συμφέρον τὸ κοινωνικόν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἠθικήν, τότε δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ κατηγορῶμεν τοὺς δικτάτορας διὰ τὰς παρανομίας καὶ τὰς ἀσχημίας, τὰς ὁποίας ἐξετέλεσαν εἰς τὸ παρελθόν, διότι ἐνῷ κατηγοροῦμεν αὐτοὺς πράττομεν ἔργα δικτατορικά, διότι ὅταν κανεὶς παραβλέπει τὸν νόμον καὶ προβαίνει εἰς τὴν ἐκτέλεσιν πράξεων τοιούτων, οὐδὲν ἄλλο πράττει, εἰμὴ τίθεται ὑπεράνω τῶν νόμων καὶ καθίσταται δικτάτωρ. Ἐπιθυμῶ καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ κυρώσῃ τὴν ἀσχημίαν ταύτην, ἀλλὰ νὰ παραχωρήσῃ εἰς τοὺς κατοίκους τῶν παραλιμνίων χωρῶν τὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ ὄχι νὰ καταστήσῃ πλουσιώτατον ἕνα ξένον Καντζούχ. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ Βουλὴ ἂς πράξῃ τὰ πρέποντα, τὰ νόμιμα, τὰ ἐφικτά, τὰ ἔντιμα.

§197Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κατὰ τὴν 24 Φεβρουχρίου τοῦ 1925 ὑπεγράφη σύμβασις μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τῆς ὁποίας ὁ ἀνάδοχος τῆς Ἑταιρείας Καντζούχ ἀνελάμβανε τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Ξυνιάδος, τῆς εὑρισκομένης ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου περιφερείᾳ. Ἡ σύμβασις αὕτη ὅπως καὶ ἡ προηγούμενη τῆς Τριχωνίας καὶ Λυσιμαχίας αἱ ὁποῖαι ἐψηφίσθησαν ἄνευ τῆς ἐλαχίστης διαμαρτυρίας, συνετάγησαν ἐπὶ τῶν γνωστῶν βάσεων καὶ ἐπὶ τῶν αὐτῶν δεδομένων, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν Λυσιμαχίας καὶ Τριχωνίας δὲν ὑπάρχουν ὡρισμένα μειονεκτήματα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἐν προκειμένῳ. Δηλονότι καὶ μὲ τὴν λίμνην Τριχωνίας καὶ Λυσιμαχίας ἡ ἀνάδοχος ἑταιρία, ἡ ἀναλαβοῦσα τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ἔχει τὸ πλεονέκτημα τοῦ νὰ ὑλοτομήσῃ πλέον τῶν 60.000 κυβικῶν μέτρων ξυλείας τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ ἥμισυ θὰ νεμηθῇ ἡ ἀνάδοχος Ἑταιρεία, ἐνῷ ἐν προκειμένῳ ἡ ἀνάδοχος Ἑταιρεία δὲν ἔχει οὐδὲν νὰ εἰσκομήσῃ πρὸ τῆς τελειωτικῆς ἀποπερατώσεως τῶν ἔργων τῶν ἀρδευτικῶν. Συμφώνως μὲ τὸν νόμον 55) περὶ ἐκτελέσεως ἐξυγιαντικῶν ἔργων, ἡ ἀνάδοχος Ἑταιρεία ὑποχρεοῦται νὰ παραδώσῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον τὰ 75% τῆς ὁλικῆς ἀποκαλυφθησομένης ἐκτάσεως τῆς λίμνης, ἀνερχομένης συμφώνως μὲ τὸν ὑπάρχοντα ἐπίσημον χάρτην τοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ εἰς 31.000 περίπου στρέμματα. Ἐκ τῆς ὁλικῆς ἐκτάσεως τῶν 31.000 στρεμμάτων πρόκειται νὰ περιέλθουν εἰς τὴν καλλιέργειαν τὰ ⅘, τοῦ ⅕ χρησιμοποιηθησομένου ὡς δεξαμενῆς συλλεκτηρίου διὰ τὴν ἀποτροπὴν δημιουργίας πλημμυρῶν κατὰ τὸν χειμῶνα. Ἄρα ἡ ἔκτασις ἡ ἀποξηρανθησομένη θὰ εἶναι 26.000 στρέμματα. Ἐκ τῶν 26.000 στρεμμάτων θὰ παραδώσῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον 25%, περὶ τὸ ¼. Περίπου 6½ χιλιάδες στρέμματα. Ἄρα ἡ ἀπομένουσα ἔκτασις εἰς τὴν Ἑταιρείαν θὰ εἶναι περὶ 18.000 στρέμματα. Ἐκτὸς αὐτῶν δέον νὰ ἀφαιρεθῶσι περὶ τὰς 6.000 στρέμματα βαλτώδους ἐκτάσεως, τὰ ὁποῖα περιέρχονται, συμφώνως μὲ τὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας κατ’ ἐπανάληψιν ἐπηνέγκομεν εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν κατοχὴν τῶν παραλιμνίων χωρίων. Ἐκ τῆς ἀρδεύσεως δικαιοῦται τὸ Κράτος νὰ εἰσπράττῃ 16%, τῶν ἀρδεύτρων εἰσπραττομένων ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου δυνάμει τοῦ νόμου περὶ δημοσίων ἐσόδων καὶ τῆς τιμῆς τῆς ἀρδεύσεως ὁριζομένης ἐπὶ τῇ βάσει, συμφώνως μὲ τὸν Νόμον 550 ὑπὸ Ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ἐξ ἑνὸς μέλους ἀπὸ τὰ Ὑπουργεῖα Συγκοινωνίας, Γεωργίας καὶ Οἰκονομικῶν, δύο μελῶν ἐκ μέρους τῶν ἀρδευομένων κατοίκων καὶ δύο μελῶν τῆς Ἑταιρείας. Ἄρα ὑποτίθεται ὅτι ἡ κατὰ καιροὺς ὁριζομένη τιμὴ τῆς ἀρδεύσεως θὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δύνανται νὰ προστατευθῶσι καὶ τὰ συμφέροντά των.

§198Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ ἄρδευσις;

§199Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὄχι.

§200Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἐπὶ μίαν τριετίαν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἅπαξ ἐζήτησαν τὴν ἄρδευσιν.

§201Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων ἔργων καὶ ἡ διεύθυνσις τοῦ τμήματος τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων, ὑπέδειξαν ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὑποβάλλεται ἡ Ἑταιρεία εἰς τὰ ἔξοδα εἴτε δι’ αὐλάκων εἴτε διὰ σωλήνων μέχρι τοῦ ἀρδευομένου κτήματος, χωρὶς νὰ ἔχῃ καὶ μίαν ὑποχρέωσιν ὁ ἀρδευόμενος πρὸς τὴν Ἑταιρείαν τῆς ἐπὶ 3ετίαν ἀρδεύσεως, εἰς τρόπον τοιοῦτον, ὥστε τουλάχιστον νὰ δύναται νὰ καλυφθῶσιν ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας τὰ ἔξοδα τῆς ἀρδεύσεως.

§202Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἤθελα νὰ μάθω τοῦτο. Οἱ δικαιούμενοι ἀρδεύσεως, θὰ ὑποχρεωθοῦν εἰς πληρωμὴν ἀποζημιώσεως μετὰ τὴν ἐργολαβίαν τῆς λίμνης;

§203Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὄχι. Δὲν ὑποχρεοῦνται εἰς οὐδὲν ἔξοδον πέραν τῆς καταβολῆς τῶν ἀρδεύτρων.

§204Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Καὶ οἱ ἔχοντες κεκτημένον δικαίωμα;

§205Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Αὐτοὶ ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλωσιν τὸ ¼ τῆς καθοριζομένης κατ’ ἔτος τιμῆς τῶν ἀρδεύτρων.

§206Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Αὐτὰ εἶπεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή;

§207Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Μάλιστα.

§208Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Διότι εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν, νομίζω ὅτι ἀπηλλάγησαν τῆς ὑποχρεώσεως πάσης πληρωμῆς.

§209Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὄχι. Παρέμεινε τὸ ἄρθρον ὡς εἶχε.

§210Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἰς τὴν Κωπαΐδα ἔχουν καθορισθῆ 5 δραχ. χρυσαῖ.

§211Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Εἰς τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν εἶχε ὑπογράψει τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἐπὶ Παγκάλου παρεχωροῦντο τὰ 15%. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέλος, ηὐξήσαμεν τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον θὰ περιήρχετο εἰς τὸ Δημόσιον κατὰ 10% ἐπὶ πλέον δηλ. εἰς 25%. Εἰς ἐπίμετρον διεφυλάξαμεν διὰ τὸ Δημόσιον πλῆρες τὸ δικαίωμα τῆς διαθέσεως τῆς ὑδροηλεκτρικῆς δυνάμεως, δηλονότι ἐθέσαμεν ὅρον ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ, δυνάμει τοῦ ὁποίου τὸ Δημόσιον οὐδεμίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν πρὸς τὸν ἀνάδοχον ἔφερε πέραν μιᾶς προτιμήσεως ἐπὶ ἴσοις ὅροις ἔναντι μιᾶς συμβάσεως τὴν ὁποίαν θέλει πραγματοποιήσῃ ἐντὸς 2 ἐτῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων. Ἄρα δὲν πρόκειται παρὰ ἁπλῶς καὶ μόνον περὶ ἀποξηράνσεως καὶ ἀρδεύσεως τῶν 25 χιλιάδων στρεμμάτων.

§212Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Δὲν προτιμῆται ἐπὶ ἴσοις ὅροις;

§213Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ Σας ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναληφθῇ τὸ ἔργον, τόσον τῆς ἀρδεύσεως καὶ τῆς ἀποξηράνσεως, ὅσον καὶ ἡ παραχώρησις τῆς ὑδροηλεκτρικῆς ἐκμεταλλεύσεως ἀπὸ διαφόρους ἑταιρείας.

§214Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§215Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Λέγω, ὅτι δὲν εἶναι τεχνικὸν νὰ ἐνεργηθοῦν τὰ ἔργα, παρὰ μόνον ἄν, τόσον ἡ ἄρδευσις καὶ ἡ ἀποξήρανσις, ὅσον καὶ ἡ παροχὴ τῆς ὑδροηλεκτρικῆς ἐκμεταλλεύσεως, δοθοῦν εἰς τὸν ἴδιον.

§216Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ὁ ὅρος, ὁ ὁποῖος τίθεται, εἶναι ἄνευ σημασίας. Εἰς αὐτὸ ἀκριβῶς ἤθελα νὰ καταλήξω.

§217Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Δὲν εἶναι τοῦτο ὀρθόν, διότι δύναται πᾶς τρίτος νὰ ὑπερθεματίσῃ καὶ τοῦτο θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῇ, δὲν θὰ εἶναι κἄτι τι τὸ ὁποῖον ἀπόκειται μόνον εἰς αὐτόν.

§218Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, δὲν εἶναι δυνατόν. Δι’ αὐτό λέγω, ὅτι παραχωρεῖται διὰ τῆς αὐτῆς συμβάσεως καὶ ἡ πτῶσις τῆς στάθμης, πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ἀφοῦ ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Ἔργων λέγει, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ συναγωνισμός.

§219Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Ἔργων λέγει, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀποχωρισμὸς τῶν ἀποξηραντικῶν ἔργων. Εἶναι τεχνικῶς ἀνέφικτον νὰ δοθῇ εἰς ἄλλον ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων καὶ εἰς ἄλλους ἡ ἀποξήρανσις καὶ ἡ ἄρδευσις.

§220Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§221Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐπειδὴ ὅμως πρὸ ὀλίγου ἐλέχθη ὅτι διεμαρτυρήθη ὁ πληθυσμὸς τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐπαρχίας, ἔχω ἐντολὴν ἐκ μέρους τῶν συμπολιτῶν μου, τῶν πραγματικῶς παραλιμνίων, δηλονότι τῶν Κοινοτήτων τῶν περὶ τὴν λίμνην, 7 ἢ 8 τὸν ἀριθμόν, καὶ τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, νὰ παραδώσω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ψήφισμα τῶν Κοινοτήτων τῶν παραλιμνίων, ὅσον καὶ τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου Δομοκοῦ, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦν τὴν ταχεῖαν ἔναρξιν τῶν ἔργων. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω· δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο.

§222Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ποῖοι ἄλλοι Συνεταιρισμοὶ εἶναι ἀντίθετοι;

§223Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Εἷς νεότευκτος συνεταιρισμός, ὁ ὁποῖος ἐνεφανίσθη μόνον κατὰ τὴν τρίτην ἐπικύρωσιν τῆς παρούσης συμβάσεως παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ διὰ τὸν ὁποῖον ἔχω ὡρισμένας ἐπιφυλάξεις καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασίν του καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν μελῶν του.

§224Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμφιβάλλω, Κύριοι Συνάδελφοι, ἐὰν τοὐλάχιστον ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ζήτημα ἄλλο, οἱασδήποτε μορφῆς, ἀπησχόλησε τόσον τὴν Βουλήν, ὅσον καὶ τὴν δημοσίαν γνώμην.

§225ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά!

§226Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι παρηκολούθησαν τὸ ζήτημα τὸ γνωρίζουν. Διὰ Διατάγματος τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1925 παρεχωρήθη τὸ προνόμιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος, ἀλλὰ καὶ τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς ἠλεκτρικῆς πτώσεως τῶν ὑδάτων. Δηλαδὴ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ δικτάτορος Παγκάλου καὶ διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ πανελληνίου φήμης κ. Ταβουλάρη παρεχωρήθη μίαν ὡραίαν πρωΐαν διὰ συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ ἀναδόχου τῆς συμβάσεως κ. Καντζοὺχ ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς λίμνης Ξυνιάδος, τὰ ἀποξηραντικὰ καὶ τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα διὰ μιᾶς καὶ μόνης συμβάσεως. Ἡ σύμβασις αὐτὴ κατηρτίσθη καθ’ ὃν τρόπον κατηρτίσθη καὶ διελθοῦσα ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπὸ τὴν οἰκείαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν, ἔρχεται σήμερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς ὁριστικὴν ἐπιψήφισιν ἢ μὴ αὐτῆς. Παρ’ ὅλην τὴν ἀμφισβήτησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου κ. Μελᾶ, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν δημοσίαν γνώμην, ἔχομεν τὴν ἐξέγερσιν ὄχι μόνον τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν τῆς ἐπαρχίας μου, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξέγερσιν τῆς δημοσίας γνώμης τοῦ Δομοκοῦ καὶ ὅλης τῆς Φθιώτιδος. Καὶ ἐπικαλοῦμαι, πρὸς ἀπόδειξιν τῶν βασίμων τούτων ἰσχυρισμῶν μου, ἐπίσημα τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναμφισβήτητα, τῶν Ἐμπορικῶν Συλλόγων καὶ ὀργανώσεων καὶ τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν.

§227Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Πόσοι Συνεταιρισμοὶ εἶναι εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας, κ. Συνάδελφε;

§228Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Συνάδελφε, ἐν Φθιώτιδι καὶ Λοκρίδι εἰς κάθε χωρίον ὑπάρχει καὶ Συνεταιρισμὸς καὶ ἐφόσον τὸ ἔργον τοῦτο, ὑπὸ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους παρέχεται, εἶναι ἔργον τὸ ὁποῖον δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου καὶ τοῦ Κράτους, ἐναντίον τοῦ ἔργου τούτου ἐξηγέρθη σύσσωμος ἡ δημοσία γνώμη καὶ ὅλοι οἱ Συνεταιρισμοὶ καὶ ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως. Ἔχομεν τὸ ψήφισμα τοῦ Δήμου Λαμιέων καὶ τὰ ἄλλα ψηφίσματα ποὺ ἀνέφερα καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ ψηφίσματα αὐτὰ ἀποτελοῦν τὴν δημοσίαν γνώμην, πρὸς τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ὀφείλει πολὺ νὰ προσέξῃ. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἔχομεν καὶ τὸ ψήφισμα τῶν ἐν Ἀθήναις Φθιωτῶν, τὸ ὁποῖον παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ καταψηφίσῃ τὴν σύμβασιν. Ὡσαύτως ἔχομεν καὶ τὸ ψήφισμα τῶν ἐν Ἀθήναις Λοκρῶν, καὶ πλὴν αὐτῶν καὶ τὸ ψήφισμα τοῦ Γεωργικοῦ Συνταιρισμοῦ τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς ἐνδιαφέρει, διότι εἶναι πολὺ σοβαρὸν τὸ ζήτημα καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἠμπορεῖ ἄνευ μελέτης ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ. Ὑπάρχει λοιπόν, καὶ τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἑνὸς μεγάλου Συνεταιρισμοῦ, Συνεταιρισμοῦ πρωτοφανοῦς εἰς ὄγκον καὶ σοβαρότητα, Συνεταιρισμοῦ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ὀγκώδους, ἀποτελουμένου, κατ’ ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τῶν Συνεταιρισμῶν κ. Παπαχρηστοπούλου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἐστάλη ἐκεῖ κατόπιν ἐντολῆς τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον πρώην Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας κ. Παπαναστασίου, κατόπιν αἰτήσεων αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν καὶ ὁ ὁποῖος μεταβὰς ἐκεῖ παρέστη εἰς τὴν Γεν. Συνέλευσιν τοῦ Συνεταιρισμοῦ καὶ ὁ ὁποῖος δι’ ἐπισήμου ἐκθέσεώς του λέγει, ὅτι παρέστη εἰς τὴν Γεν. Συνέλευσιν καὶ ὅτι τὰ μέλη τοῦ Συνεταιρισμοῦ ἀνέρχονται εἰς 800 καὶ ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ ἀνέλθουν εἰς τὰ 1200 καὶ ὅτι ὁ ἐν λόγῳ Συνεταιρισμὸς ἐπιθυμεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως. Παρακαλεῖ δὲ τὴν Βουλὴν, ἐὰν καὶ ἐφόσον πιστεύῃ καὶ φρονῇ ὅτι κατόπιν τῶν ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας ἔχει δώσει, διότι ὑπέβαλεν ἐπισήμους προτάσεις καὶ σύμβασιν ἐπίσημον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ἐὰν καὶ ἐφόσον πεισθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον τοῦτο, θὰ ἔχῃ τὴν τιμὴν νὰ ἀναλάβῃ αὐτό, ἢ δ’ ἄλλως δὲν ζητεῖ τίποτε περισσότερον ἀπ’ ὅ,τι ἡ λογικὴ καὶ τὸ δίκαιον, ζητεῖ δηλαδὴ ἡ σύμβασις νὰ ἀκυρωθῇ καὶ νὰ προκηρυχθῇ ἕνας διαγωνισμὸς καὶ νὰ προτιμηθῇ ὑπὸ ἴσους ὅρους ἀπὸ τὸν Καντζούχ, ἀλλὰ ὑπὸ ἴσους ὅρους δὲν θὰ εὑρεθῶμεν, διότι οἱ ὅροι αὐτοὶ εἶναι πλεονεκτικοὶ διὰ τὴν ἀνάδοχον Ἑταιρίαν Καντζούχ. Μὴ νομίσητε ὅτι εἶναι ἐφεύρεσις καὶ μεγάλη μελέτη τοῦ Καντζούχ, ἢ ὅτι ὑπεβλήθη εἰς μικρὰς δαπάνας καὶ ἀνταλλάγματα. Τὸ πρῶτον νομοσχέδιον τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης εἰσηγήθη ὁ πολιτικὸς κόσμος, καὶ ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, τῷ 1908, ἐπὶ τῇ βάσει αἰτήσεως τοῦ μακαρίτου Ἰσιγόνη, ὁ ὁποῖος ταὐτοχρόνως ὑπέβαλε καὶ μελέτην καὶ σχεδιαγράμματα σοβαρά. Ἡ μελέτη αὐτὴ ὑπάρχει καὶ εὑρίσκεται κατατεθειμένη εἰς τὸν φάκελλον τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου, ὅστις ζητεῖ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως. Μετὰ 2–3 μῆνας ὑπεγράφη ἡ σύμβασις, τὸν μῆνα Μάρτιον τοῦ 1909, ἀλλ’ ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἐν λόγῳ σύμβασις, ἐπηκολούθησαν τὰ γνωστὰ γεγονότα, ἐπῆλθεν ἡ Ἐπανάστασις τοῦ 1909 καὶ διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Ὅταν δέ, Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὄντος τοῦ ἀξιοτίμου κ. Λεβίδη, ὑπεγράφη ἡ σύμβασις, λόγῳ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, τῶν ἐπακολουθησάντων ἐπαναστατικῶν γεγονότων, δὲν ἐπρόλαβε νὰ τὴν ἐμφανίσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Παρήλθον ἔκτοτε τόσα ἔτη καὶ ἐν τῷ μεταξὺ τὸ Κράτος συνῆψε σύμβασιν μετὰ τῆς Τραπέζης Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, ἡ ὁποία σύμβασις ἐνεφανίσθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐψηφίσθη εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ὅταν δὲ ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ καὶ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, τότε, συνεπείᾳ διαμαρτυριῶν τῶν πρώτων ἀναδόχων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπογράψει σύμβασιν μετὰ τοῦ Κράτους καὶ συνεπῶς τὸ Κράτος ἦτο δεσμευμένον ἀπέναντί των, καὶ συνεπείᾳ ἑνὸς τηλεγραφήματος τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων κ. Βενιζέλου καὶ ἦτο τότε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὁ κ. Παπαναστασίου—τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἀπεσύρθη, λόγῳ τοῦ ὅτι ἐθεωρήθη ἀσύμφορον νὰ ψηφισθῇ καὶ διότι ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ὑπῆρχεν ἐπίσημος μελέτη καὶ διότι ἂν ὑπῆρχε μελέτη ἦτο ἔργον ἄλλων, ἐκείνων δηλαδή, οἱ ὁποῖοι συνῆψαν τὴν σύμβασιν τὸ πρῶτον μετὰ τοῦ Κράτους.

§229Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Πῶς δὲν κατετέθησαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅλα αὐτά;

§230Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι, κ. Τσακανίκα, κατόπιν τῶν ἀμφιβολιῶν, δὲν εἶχον λόγους νὰ ἐκφράσω οἱανδήποτε δυσαρέσκειαν ἐπὶ τούτου. Δὲν ἔχω εἰμὴ νὰ σᾶς παραδώσω τὰ ἐπίσημα ἀντίγραφα καὶ ὅλον τὸν φάκελλον νὰ πεισθῆτε.

§231Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Ἐὰν θὰ εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἐνθυμηθῇ, ὅτι ὑπέβαλα ἐγὼ καὶ τὰ σχεδιαγράμματα καὶ τὴν ὑπογραφεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Λεβίδου σύμβασιν καὶ τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποβάλει ὁ μακαρίτης Ἰσιγόνης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀνέφερον καὶ τοὺς λόγους λεπτομερῶς διὰ τοὺς ὁποίους ἠδυνήθη νὰ ὑπογραφῇ καὶ κυρωθῇ ἡ σύμβασις αὐτή.

§232Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, ὄντως κατετέθη ἡ σύμβασις αὐτὴ τοῦ Ἰσιγόνη τὰς ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας ὁ κ. Πρόεδρος, ἀσθενῶν, δὲν προσήρχετο. Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ σᾶς προσθέσω καὶ τοῦτο, ὅτι ὑπὸ τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐγένετο εἰσήγησις καὶ συνεζητήθη καὶ εὑρέθη ὅτι οἱ ὅροι οἱ τεθέντες, τόσον ἐκ μέρους τῆς συμβάσεως Ἰσιγόνη, ὅσον καὶ ἐκ μέρους τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Τραπέζης Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, ἦσαν κατὰ πολὺ ἀσυμφερώτεροι καὶ διὰ τὸ Δημόσιον καὶ διὰ τὸ κοινόν.

§233Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Ἀπερρίφθη ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Νομίζω, ὅτι φρόνιμον θὰ ἦτο τότε νὰ προσήρχετο, διότι ὅταν εἰς τὸ 1908 ὑπεβάλλετο αἴτησις διὰ τὴν παροχὴν μιᾶς ἐπιχειρήσεως, δὲν ἠμπορεῖς βεβαίως νὰ εἴπῃς, ὅτι καὶ εἰς τὰ 1927 ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ αὐτὴ Ἑταιρία νὰ ἀναλάβῃ τὴν αὐτὴν ἐπιχείρησιν. Ὀρθὸν καὶ λογικὸν θὰ ἦτο οἱ κληρονόμοι τῶν ἀναδόχων τῆς ἐπιχειρήσεως νὰ ἐκαλοῦντο καὶ νὰ ἐδίδετο ἡ προτεραιότης εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποβάλει τὴν πρώτην αἴτησιν. Ἀλλὰ ἡ πρώτη αἴτησις δὲν ἠθελήσατε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§234Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως θὰ τοὺς ἐξετάσωμεν καὶ θὰ ἀσχοληθῶμεν ἐπ’ αὐτῶν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον οἱ ὅροι αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐξυπηρετικοὶ καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου καὶ τοῦ Κράτους. Ἕνα εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς αἰτήσεως τῶν Ἰσιγόνη καὶ ἄλλων κατηρτίσθη σύμβασις, ὅτι ἡ σύμβασις ὑπεγράφη καὶ ὑπεγράφη ὄντως, διότι τότε μαζὺ μὲ τὴν αἴτησιν ὑπεβλήθησαν σοβαραὶ μελέται τοῦ ἔργου αὐτοῦ, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη δὲν ἐψηφίσθη λόγῳ τῶν γεγονότων, ὅτι ἐπηκολούθησε νέα σύμβασις μετὰ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας καὶ ὅτι ἀπεσύρθη αὐτὴ καὶ ὅτι σήμερον ἔρχεται, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Δικτατορίας, ἕνας ἀνάδοχος, ὁ ὁποῖος λέγει «ἔκαμα σύμβασιν μετὰ τοῦ Κράτους». Τὸ Κράτος τότε, διὰ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας κ. Ταβουλάρη, ἔδιδε μίαν ὡραίαν πρωΐαν τὴν ἐν λόγῳ σύμβασιν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μελετῶν καὶ τοῦ φακέλλου, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχεν κατατεθειμένος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἄνευ οἱασδήποτε μελέτης, ἄνευ οἱασδήποτε δαπάνης καὶ εἰδικῆς ἐπεξεργασίας τὴν ὁποίαν ἀπῄτει ὁ εἰδικὸς νόμος. Ἐκ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ὄντως, τίποτε περισσότερον, τίποτε ὀλιγώτερον, εὑρέθη μίαν ἡμέραν ὁ τόπος αἰχμάλωτος καὶ εἰς τὰς διαταγὰς καὶ τὰ κελεύσματα ἑνὸς ἀνθρώπου. Δὲν παρέχονται, κ. Συνάδελφοι, οὔτε πολλὰ οὔτε ὀλίγα πλεονεκτήματα εἰς τὸν ἀνάδοχον τῆς ἐν λόγῳ Ἑταιρίας. Βεβαίως ἠσχολήθησαν αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ καὶ ὁμολογουμένως δύναταί τις εἰπεῖν, ὅτι ἠσχολήθησαν εἰς αὐτὰς καὶ Συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι, ὡς ἐκ τῆς θέσεως αὐτῶν καὶ τῶν γνώσεων αὐτῶν, ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν γνώμην ἔγκυρον, ἀλλὰ καὶ τὴν ἔγκυρον αὐτῶν γνώμην νὰ τὴν ἐπιβάλλουν καὶ τὰ ἄλλα μέλη τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, καθ’ ὃν τρόπον συμβαίνει εἰς τὰς Κοινοβ. Ἐπιτροπάς. Λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀσχοληθῶ ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν, δηλαδὴ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ συμμετοχὴ τοῦ Συναδέλφου εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, τοῦ Συναδέλφου κ. Μπότσαρη, λέγω ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος, διότι ἐν πάσῃ περιπτώσει τὴν στιγμὴν ποὺ ἦλθεν ἡ συζήτησις ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ἐγένοντο πλεῖσται ὅσαι συζητήσεις ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ συντρέξω καὶ ἐγὼ καὶ νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλήν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ὁ ἀξιότιμος κ. Μπότσαρης συνέβαλεν ὁμολογουμένως εἰς τὴν διαφώτισιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς ἐπίσημον μέλος ταύτης. Καὶ ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι δὲν ὑπῆρξεν εἰσηγητὴς ταύτης, δεδομένου ὅτι ὑπῆρξεν εἰσηγητὴς ταύτης, ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρξεν εἰσηγητής, θὰ ἠσθανόμην μεγίστην εὐχαρίστησιν καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἦτο παρὼν ὁ κ. Μπότσαρης, ὅτι ὁ κ. Μπότσαρης παρίστατο ὡς τακτικὸν μέλος τῆς οἰκείας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ποὺ ἐπελήφθη ἡ ἁρμοδία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἐν λόγῳ θέματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐδόθη ἐξαιρετικὴ σοβαρότης. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ μᾶς ἐπιτρέψητε νὰ ἔχωμεν ἀποδώσει καὶ θὰ μᾶς συγχωρήσητε νὰ ἔχωμεν ἀποδώσει ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὸ ἐν λόγῳ ζήτημ. Ὁ κ. Μπότσαρης εἶναι πολὺ φυσικόν, ὡς ἕνας ἀξιωματικὸς τοῦ Μηχανικοῦ καὶ ὡς ἔχων πολιτικὴν ἐπιρροὴν καὶ ὡς ἔχων εἰδικὰς μηχανικὰς γνώσεις, εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχῃ ἡ γνώμη του μίαν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν ἀντιλήψεων καὶ τῶν ἀπόψεων καὶ τῆς κατευθύνσεως τὴν ὁποίαν θὰ ἔδιδεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Ὁ κ. Μπότσαρης συμμετέχων, εἴτε ὡς εἰσηγητὴς εἴτε μή, ἀλλὰ πάντως ὡς ἐπίσημον μέλος, μὲ τὰ ἐφόδια τὰ ὁποῖα τὸν περιβάλλου, εἶναι πολὺ φυσικόν....

§235Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Τί εἶναι πολὺ φυσικόν;

§236Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀκούσητε. Εἶναι πολὺ φυσικόν, καθ’ ὃ χρονικὸν διάστημα συνεζητεῖτο ἡ ἐν λόγῳ σύμβασις, πολὺ φυσικὸν θὰ ἦτο νὰ δηλώσητε ἕν κώλυμμα καὶ ν’ ἀπόσχητε.

§237Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον διὰ τὸ προσωπικὸν ζήτημα. Κύριε συνάδελφε θὰ σᾶς ἀφήσω νὰ εἴπητε ὅλα τὰ ἐσφαλμένα.

§238Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐσφαλμένα, διότι πρόκειται περὶ πραγματικοτήτων, τὰς ὁποίας δὲν δύνασθε νὰ ἀνατρέψητε, διότι ὁμιλοῦν τὰ πράγματα.

§239Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ἐμμένετε εἰς αὐτά, παρὰ τὸν καταπέλτην τῶν διαψεύσεων.

§240Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δέχομαι διακοπάς. Ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ προσωπικὸν ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Μπότσαρης, τότε θὰ ἀπαντήσω καὶ ἐγώ. Λέγω, λοιπόν, τὸ ἑξῆς. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ψέξω οὔτε ἔχω διάθεσιν τοιαύτην, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὡμιλήσατε περὶ συκοφαντιῶν, περὶ πλαστογραφίας ἡμερομηνιῶν, ἐπειδὴ ὡμιλήσατε, ὅτι ὅταν σεῖς ἀνεμίχθητε διὰ τοῦ προσυμφώνου τοῦ ἐπισήμου, προσυμφώνου τῆς 6 Ἰουλίου 1926 δὲν ὑπῆρχε κἂν ἐπιχείρησις. Λέγω εἰς ὅλα ταῦτα, ὅ,τι ὅταν σεῖς ἀνεμίχθητε καὶ ὅταν σεῖς ὑπεγράψατε τὸ συμβόλαιον καὶ δὴ δημόσιον ἔγγραφον, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κἂν τοιοῦτο ἐπίσημον, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ ἐμφαίνεται ἡ διάλυσις τοῦ συμφώνου, ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ ἀπαντήσετε θὰ ἀπαντήσετε ἐπὶ τῶν σημείων αὐτῶν. Ἔλεγον, λοιπὸν ὅτι, ὅταν σεῖς συνεβλήθητε διὰ τοῦ ἐπισήμου συμβολαίου τότε ὑπῆρχεν ἡ ἐπιχείρησις. Τὸ Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου παρέχεται τὸ δικαίωμα τῆς ἀποξηράνσεως καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἐκ τῆς δυνάμεως 8.000 ἵππων, μιᾶς τοιαύτης μεγάλης ἠλεκτρικῆς δυνάμεως εἶχε δοθῆ κατὰ Ἰούλιον τοῦ 1925. Σεῖς συνεβλήθητε κατὰ τὸν μῆνα Ἰούνιον ἢ Αὔγουστον τοῦ 26. Ἔκτοτε δὲν ἔχομεν εἰς χεῖρας ἐπίσημον συμβόλαιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀναγράφηται ὅτι ἠτόνησεν ἡ συμφωνία αὐτή. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθητε εἶναι, ὅτι εἰς τὸ συνεταιριστικὸν συμβόλαιον, τὸ συνταχθὲν μετὰ τοῦ κ. Καντζοὺχ δὲν ἔχετε συμμετάσχει προσωπικῶς. Συνεπῶς καὶ τοῦτο καὶ μόνον τὸ γεγονὸς—ἡ Βουλὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ νομικὸν κόσμον καὶ δύναται νὰ κρίνῃ—σημαίνει ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅτι ἠτόνησε τὸ ἐν λόγῳ συμβόλαιον. Καὶ ἐκ μόνου τοῦ λόγου τούτου ἠτόνησε. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔχει σημασίαν. Σημασίαν ἔχει ὅτι ἐκ τοῦ συμβολαίου ἐμφαίνεται ὅτι ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις, ῥητὸς ὅρος τοῦ συμβολαίου ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ὁ Καντζοὺχ κρατεῖ τὰ 55 ἑκατοστὰ τὰ ὁποῖα παρέχητε εἰς αὐτὸν λόγῳ προνομίου εἰς τὴν ἑταιρείαν καὶ ὅτι τὰ ἑκατοστὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα κρατεῖ ὡς προνόμιόν του, δύναται εἴτε ἐπὶ ἀνταλλάγματι εἴτε ἄνευ οἱουδήποτε ἀνταλλάγματος νὰ παραχωρήσῃ ταῦτα εἰς οἱονδήποτε τρίτον, μὴ δεσμευόμενος ὑπὸ οἱασδήποτε προθεσμίας.

§241Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἕνα πρᾶγμα; Ἐὰν ἔχετε σκοπὸν νὰ μακρυγορήσετε θὰ ἠδυνάμην νὰ σᾶς διακόψω καὶ νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν ἀμέσως. Ἐὰν ὅμως θὰ εἶσθε βραχύς, διὰ νὰ μὴ κόψω τὸ νῆμα τῶν ἰδεῶν σας θὰ ὁμιλήσω ὅταν τελειώσετε.

§242Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποχρεοῦσθε νὰ εἶσθε ὀλίγον ουσιαστικώτερος ἐπὶ τῶν γεγονότων αὐτῶν. Λέγω ὅτι ἐπρωτοστατήσατε εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§243Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἤκουσα καὶ ἀντελήφθην. Τί θέλετε ὅμως νὰ εἰπῆτε καὶ ποῦ θέλετε νὰ διευθύνετε τὴν συζήτησιν, αὐτὸ ἀναμένω νὰ ἀκούσω.

§244Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Προηγουμένως σεῖς εἴπατε ὅτι ἤλθετε εἰς σύγκρουσιν μὲ ἐμέ. Τέλος πάντων ἀπὸ λεπτότητα ἔπρεπε νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὴν γνώμην μου, ἔστω καὶ ἂν δὲν εἶναι σεβαστὴ εἰς ὑμᾶς καὶ νὰ μὴ διαμαρτύρεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Λέγω ὅτι σεῖς ἐπρωτοστατήσατε ὡς μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐδώσατε κατεύθυνσιν.

§245Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἐπαναλαμβάνετε πλειστάκις τὴν φράσιν αὐτήν, ἡ ὁποία πίπτει εἰς τὸ κενὸν τῆς αἰθούσης. Δὲν ἔχετε ἀντιληφθῆ τὴν ψυχολογίαν τῆς αἰθούσης. Πλανᾶσθε, ἐὰν νομίζετε ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ πίστιν εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε. Εἶσθε ἐν πλάνῃ.

§246Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πλάνη εἶναι φυσικὸν πρᾶγμα. Εἶναι ἀνθρώπινον νὰ πλανᾶσθαι. Θὰ ἐθεώρουν ἐξαιρετικὴν εὐχαρίστησιν δι’ ἐμὲ ἐὰν ἡ ψυχολογία τῆς αἰθούσης ἦτο ἐναντίον ἐμοῦ καὶ ὑπὲρ ὑμῶν.

§247Α. ΛΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ ἀπεδείχθη προηγουμένως.

§248Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δίδω ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε. Λοιπόν, ἐπρωτοστατήσατε εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐδώσατε κατεύθυνσιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Δὲν ὑπάρχει συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον νὰ ἀναγράφῃ ὅτι λύονται αἱ ὑποχρεώσεις ἐφόσον δὲν ὑπάρχει ἡ ἑταιρία. Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον τι, οὔτε συμβόλαιον οὔτε προσύμφωνον. Καὶ ἐφόσον δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον ἑταιρικὸν συμβόλαιον, ἐὰν διελύθη ἡ ἑταιρεία, γεννᾶται ἑκατέρωθεν ὑποχρέωσις, γεννᾶται εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν κυρωθῇ ἡ σύμβασις ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἢ δὲν ἤθελε συγκατατεθῇ ὁ κ. Καντζοὺχ εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ συμβολαίου, γεννᾶται πολιτικὴ ὑποχρέωσις πρὸς ἀποζημίωσίν σας; Γεννᾶται δὲ τοιοῦτον ζήτημα διότι ὁ κ. Καντζοὺχ δὲν ἔχει συμβόλαιον, διὰ νὰ δύναται νὰ προστατευθῇ διὰ τοῦ ἐν λόγῳ συμβολαίου. Διὰ τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως παρέχεται ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης Ξυνιάδος, ἀποτελουμένης ἐκ τεσσαράκοντα χιλιάδων στρεμμάτων. Πλὴν δὲ τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης αὐτῆς, παρέχονται τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα καὶ ἡ δύναμις τῶν ὑδάτων, ἡ ὑδραυλικὴ δηλ. πτῶσις τῶν ὑδάτων.

§249Α. ΜΕΛΑΣ. Δὲν εἶναι τοιαύτης ἐκτάσεως.

§250Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρᾶξιν, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖ ὁ κ. Μελᾶς ἀνέρχεται, κατὰ τὰς ἐπισήμους πληροφορίας τοῦ κ. ἐπιθεωρητοῦ, εἰς 1.200.000, δηλ. ἀνέρχεται πρὸς 15 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν εἰς ποσὸν 15 ἑκατομ. δραχμῶν, μὲ τὸ ὁποῖον καὶ μόνον αὐτὸς ὁ ἀνάδοχος δύναται νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα τῆς ἀποξηράνσεως, διότι ἐκ τοῦ ἐπισήμου προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ ἀνάδοχος, τὸ ποσὸν τῆς ἀποξηράνσεως ἀνέρχεται εἰς 23 ἑκατομμύρια. Ἀντὶ δὲ τῶν 23 ἑκατομ. τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτηθῶσι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, παραχωροῦνται ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους εἰς τὸν ἀνάδοχον κατὰ τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν τὰ 75% κατὰ πλήρη κυριότητα, κατοχὴν καὶ νομήν, τὰ δὲ ἄλλα 25% εἰς τὸ Κράτος. Δηλαδὴ παραχωρεῖται εἰς τὸν ἀνάδοχον μία ἔκτασις ἀνερχομένη ἀσφαλῶς εἰς τὸν ἀριθμὸν 25–28,000 στρεμμάτων. Ἐὰν ὑπολογίσῃ κανεὶς τὴν τιμὴν τῶν γαιῶν αὐτῶν κατὰ στρέμμα, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὅλοι γνωρίζομεν εἰς τί εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνέρχηται ἡ τιμὴ τῶν ἐν λόγῳ γαιῶν, ἀσφαλῶς, καθ’ ὃν τρόπον αἱ γαῖαι ἐκτιμῶνται εἰς τὴν περιφέρειαν ἡμῶν, ἡ τιμὴ αὐτῶν θὰ ἀνέρχηται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 80 ἑκατομ. κατ’ ἐλάχιστον. Καὶ δὲν δίδεται μόνον τὸ προνόμιον τοῦτο εἰς τὸν ἀνάδοχον. Εἰς τὸν ἀνάδοχον παρέχεται, πλὴν τοῦ προνομίου τῆς ἀρδεύσεως, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὰς δαπάνας τῆς ἀρδεύσεως, παρέχεται Κύριοι Συνάδελφοι καὶ τὸ προνόμιον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ ἀπόλυτον προσοχήν· εἶναι τὸ προνόμιον τῆς ὑδραυλικῆς πτώσεως τῶν ὑδάτων.

§251Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθ. Οἰκον.). Πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρισμοῦ.

§252Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρισμοῦ. Συνεζητήθη τυπικῶς πρὸ ὀλίγων στιγμῶν, καὶ ἡ σύμβασις τῆς Λυσιμαχίας καὶ Τριχωνίας καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω παραλληλισμόν τινα μεταξὺ τῆς συμβάσεως ἐκείνης καὶ τῆς συμβάσεως ταύτης. Ἐκεῖ θὰ ἴδητε ὅτι εἰς μὲν τὸν ἀνάδοχον παραχωροῦνται τὰ 50% τῆς ἀποξηρανθησομένης ἐκτάσεως, τὰ δὲ 50% ἢ μᾶλλον τὰ 55% εἰς τὸ Κράτος. Δηλαδὴ παραχωροῦνται εἰς μὲν τὸν ἀνάδοχον 45%, εἰς δὲ τὸ Κράτος ἢ μᾶλλον εἰς τὰ διάφορα κοινοφελῆ ἔργα καὶ διάφορα ταμεῖα Μακρυνείας κλπ. τὰ 55%. Τὰ δασικὰ προϊόντα τῆς περιφερείας ἐκείνης κατὰ μὲν 50% περιέρχονται εἰς τὸν ἀνάδοχον τὰ δὲ ἕτερα 50% περιέρχονται εἰς τὸ Κράτος ἢ μᾶλλον εἰς τὰ διάφορα κοινοφελῆ ἔργα. Ἐκεῖ διὰ τῆς συμβάσεως ἐκείνης, τῆς ὄντως τιμώσης τὸν τόπον ἐκεῖνον καὶ οὐ μόνον ἐξυπηρετούσης τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου ἐκείνου, ἀλλὰ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, διὰ τῆς συμβάσεως ἐκείνης τὸ Κράτος ἐπροστάτευσεν ἑαυτό. Τὸ Κράτος κρατεῖ τὸ δικαίωμα τῆς ναυσιπλοΐας, τὸ ὁποῖον θὰ δημιουργηθῇ ἀσφαλῶς ὡς ἐκ τῆς διώρυγος ἡ ὁποία ἄγει ἀπὸ τῆς λίμνης τῆς Λυσιμαχίας μέχρι τοῦ Ἀχελώου ποταμοῦ, ὁ δὲ ἀνάδοχος κρατεῖ μερικὰ μικροπρονόμια, ὅπως καὶ τὴν ὑδραυλικὴν πτῶσιν τῶν ὑδάτων.

§253ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχει ὑδραυλικὴν πτῶσιν.

§254Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει καὶ ἴσως ἴσην πρὸς τὴν τῆς Ξυνιάδος. Λέγω, λοιπόν, ὅτι, ἐνῶ ἐκεῖ τόσα προνόμια παρέχονται ὑπὲρ τοῦ τόπου καὶ ὑπὲρ τῶν κοινοφελῶν ἔργων τοῦ νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας καὶ τόσον προστατεύονται τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τοῦ τόπου καὶ τῆς ὅλης Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐδῶ εἰδικῶς διὰ τὴν λίμνην Ξυνιάδος δὲν ἐλήφθη καμμία μέριμνα, ἔστω καὶ τυπική, διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου καὶ τοῦ Κράτους. Εἰς τὸν ἀνάδοχον παραχωροῦνται πλέον τῶν 30.000 στρεμμάτων τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς ἕνα ποσὸν 100 ἑκατ. δραχ., διότι πάντες προερχόμεθα ἐκ τῶν χωρικῶν, πάντες προερχόμεθα ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ γνωρίζομεν σήμερον, μὲ τὴν πύκνωσιν τοῦ πληθυσμοῦ, ποίαν τιμὴν ἔχουν ἐκεῖ αἱ γαῖαι καὶ τὴν τιμὴν αὐτὴν ἐκ πνεύματος ἐπιεικείας τὴν ἀναβιβάζω εἰς 100 ἑκατομμύρια δραχ. Πλὴν τούτων, λέγω, παρέχεται ἡ ὑδραυλικὴ πτῶσις διὰ μιᾶς καὶ μόνης συμβάσεως, παρὰ τοὺς νόμους, διότι θὰ ἐπικαλεσθῶ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος παρεμποδίζει καὶ Κυβέρνησιν καὶ Βουλὴν νὰ παραχωρήσῃ τὴν δύναμιν τῆς ὑδραυλικῆς πτώσεως, ἄνευ εἰδικοῦ νόμου, ἄνευ εἰδικῆς συμβάσεως. Τὸ Νομοθ. Διάταγμα τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1923, τὸ κυρωθὲν κατόπιν ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, ὁρίζει ῥητῶς καὶ κατηγορηματικῶς, ὅτι προκειμένου μόνον περὶ πτώσεως δυνάμεως κάτω τῶν 200 ἵππων αὕτη παρέχεται ἄνευ διαδικασίας σοβαρᾶς, δηλ. δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ σοβαρᾶς ὑδραυλικῆς δυνάμεως, πτώσεως δηλ. ἄνω τῶν 200 ἵππων, καὶ ἐδῶ οὔτε πολὺ οὔτε ὀλίγον εἶναι δύναμις τοὐλάχιστον 6.000 ἢ 7.000 ἵππων, δύναμις ἥτις δύναται νὰ κινήσῃ τὸν σιδηρόδρομον Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης, ἀπαιτεῖται εἰδικὸς νόμος καὶ εἰδικὴ σύμβασις. Ἐδῶ παρέχεται διὰ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς συμβάσεως, ἐπιφυλασσομένου τοῦ Κράτους μόνον νὰ συνάψῃ εἰδικὴν σύμβασιν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσοστὸν τῶν κερδῶν εἰς τὰ ὁποῖα θὰ συμμετάσχῃ. Δηλ. ἢ οὕτως ἢ ἄλλως σήμερον τὸ Κράτος εἰς τὸν ἴδιον ἀνάδοχον, εἰς τὸν ὁποῖον παρέχει τὴν ἀποξήρανσιν, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ παραχωρήσῃ καὶ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα, ἐπιφυλασσόμενον μόνον τὸ Κράτος νὰ καθορίσῃ διὰ συμβάσεως τὸ ποσοστὸν τῆς συμμετοχῆς του εἰς τὰ κέρδη, τὸ δὲ ποσοστὸν θὰ καθορισθῇ κατὰ τὴν σύμβασιν ἀπὸ μίαν ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ Κράτους καὶ ἕνα ἀντιπρόσωπον τῆς Ἑταιρείας. Σᾶς ἐρωτῶ, κατὰ ποίαν λογικὴν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πιέσῃ τις ἑαυτὸν, ὁσονδήποτε καὶ ἂν θέλῃ νὰ κρίνῃ τὰ πράγματα ἐπιεικῶς, ὅταν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου μία κολοσσιαία ἐπιχείρησις, μία ἐπιχείρησις ἄνευ προηγουμένου, διὰ μιᾶς καὶ μόνης συμβάσεως πρέπει νὰ παραχωρηθῇ, εἰς ἕναν μόνον ἀνάδοχον παρὰ τὸν εἰδικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος τονίζω ὅτι ὁρίζει μόνον δι’ εἰδικοῦ νόμου δύναται νὰ γίνῃ ἡ παραχώρησις, εἰς τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἀναγράφωνται τὰ δικαιώματα, αἱ ὑποχρεώσεις, ὁ τρόπος τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων; Τοιαῦτα τινὰ δὲν ἀναγράφονται ἐνταῦθα, ἀλλὰ ὁρίζεται μόνον ὅτι θὰ γίνῃ μία σύμβασις, ἡ ὁποία θὰ καθορίσῃ τὸ ποσοστὸν τῶν κερδῶν τοῦ Δημοσίου. Ποῖα δικαιώματα ἔχει τὸ Κράτος, ποίας ὑποχρεώσεις ἔχει ὁ ἀνάδοχος δὲν ἀναγράφεται τίποτε.

§255Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὰ 75%.

§256Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ 75% τὰ λαμβάνει κατὰ πλήρη κυριότητα ὁ ἀνάδοχος, παρὰ τὸν νόμον 550, διότι οἱ ὑποστηρικταὶ τῆς συμβάσεως, Κύριε Συνάδελφε, ἐπικαλοῦνται καὶ τοῦτο, ὅτι, ναὶ μὲν δὲν προεκηρύχθη διαγωνισμὸς ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ παραχώρησις εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν νόμον 550. Ἀλλ’ ὁ νόμος 550, Κύριοι συνάδελφοι, λέγει ὅτι παραχωροῦνται εἰς τὸν ἀνάδοχον τὸ πολὺ–πολὺ τὰ ⅔ τῶν ἐκτάσεων τῶν ἀποξηρανθησομένων. Ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν παραχωροῦνται μόνον τὰ ⅔ τῶν ἐκτάσεων, ἀλλὰ παραχωρεῖται καὶ κάτι τί ἄλλο, δηλ. κατὰ μὲν τὴν πρώτην σύμβασιν, τὴν ὁποίαν συνῆψε μετὰ τοῦ Ταβουλάρη ὁ κ. Καντζοῦχ, παραχωρήθησαν τὰ 9)10 δηλ. 85%, κατὰ δὲ τὴν σύμβασιν παρέχονται κατ’ ἀπόλυτον κυριότητα τὰ 8)10 ἀντὶ τῶν ⅔ τὸ πολύ, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν νόμον θὰ ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς τὸν ἀνάδοχον. Ὅταν, λοιπὸν, ἔχομεν παραβάσεις δύο νόμων, ἀφ’ ἑνὸς τοῦ νόμου 550 ὁ ὁποῖος λέγει ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς —καὶ θὰ ἐπεθύμουν καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν εἰς τὰ εἰδικὰ ταῦτα σημεῖα νὰ ἐπιστήσῃ ἀμέριστον τὴν προσοχήν της ἀλλὰ ταυτοχρόνως καὶ τὴν Κυβέρνησιν—ὁ ὁποῖο, ὁμιλεῖ κατ’ ἀνώτατον ὅριον περὶ τῶν ⅔, ἀφ’ ἑτέρου τοῦ νόμου περὶ ὑδραυλικῶν ἔργων, ὁ ὁποῖος λέγει, δι’ εἰδικοῦ νόμου ὅτι προκειμένου περὶ ὑδραυλικῆς δυνάμεως ἄνω τῶν 220 ἵππων, παρέχονται τὰ δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις, κατὰ ποίαν λογικὴν θὰ εἶναι ποτὲ δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς μίαν κύρωσιν μιᾶς τοιαύτης συμβάσεως ἀθετούσης τοιαύτας ἐκ τοῦ νόμου προερχομένας καὶ πηγαζούσας διατάξεις; Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι εἰς τὰ εἰδικὰ ταῦτα σημεῖα, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσέξῃ ἀπολύτως καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν θὰ δώσῃ τὴν προσήκουσαν ἀπάντησιν ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος. Τὴν ἀποξήρανσιν τὴν θέλομεν, πάντως, ἀλλὰ δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰμὴ ἓν ζήτημα δίκαιον καὶ ὀρθόν, καὶ ἀποτεινόμενοι πρὸς ὅλας τὰς παρατάξεις καὶ τὰ Κόμματα καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὑπεύθυνον, ζητοῦμεν ἀπὸ αὐτὴν νὰ ἀκυρωθῇ ἡ σύμβασις καὶ νὰ προκηρυχθῇ ἕνας διαγωνισμὸς ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ τότε, ἐὰν ὁ κ. Καντζούχ, ὁ ἔχων τόσας μελέτας κάμει, κατορθώσῃ νὰ προτιμηθῇ, ἂς προτιμηθῇ αὐτός. Ἐὰν μή, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς, πρὸς τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος πρὸς στιγμὴν εἶχε προσδώσει μίαν προτίμησιν, ὅτι εἶναι ἱκανὸς αὐτὸς νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, ὑπὸ καλλιτέρους ὅρους τοῦ Καντζούχ, ἂς προτιμηθῇ αὐτός. Τί δικαιότερον αὐτοῦ ὑπάρχει, ὅταν ἡμεῖς οἱ ὠφελούμενοι ἐκ τῆς συμβάσεως ζητοῦμεν τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως μόνον καὶ μόνον διὰ ν’ ἐξυπηρετήσωμεν τὸν τόπον, τὴν τοπικὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν; Καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω ὅτι, τὰς δύο αὐτὰς παραβάσεις τῶν νόμων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ἀφ’ ἑνὸς τοῦ νόμου περὶ ὑδραυλικῶν ἔργων τοῦ 1923, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ νόμον 525 τοῦ καταφώρως παραβιαζομένου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρίδῃ ἡ Βουλή. Καὶ θὰ δώσῃ τὴν προσήκουσαν ἀπάντησιν, προβαίνουσα εἰς ἀκύρωσιν τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐν τάξει. Διὰ ν’ ἀποφύγετε, λοιπόν, τὴν ἀταξίαν αὐτήν, καὶ διὰ νὰ ἐξυπηρετήσετε τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι, τὴν λύσιν αὐτὴν θὰ δεχθῇ ἡ Βουλή, συνιστῶσα τὴν ἄμεσον προκήρυξιν διαγωνισμοῦ, ἵνα δοθῇ τὸ ἔργον εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ προτείνῃ συμφεροτέρους ὅρους διὰ τὸν τόπον.

§257Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἄς κατατοπίσωμεν, Κύριοι Συνάδελφοι, τὰς σκέψεις ἡμῶν, ἵνα ἀντιληφθῶμεν ἐὰν τὸ θέμα εὑρίσκεται ἐντὸς τῶν φυσιολογικῶν αὐτοῦ ὁρίων, καθόσον ἐσχηματίζετο ἡ ψευδὴς ἐντύπωσις, ὅτι ἐπρόκειτο οὐχὶ περὶ συζητήσεως συμβάσεως, ἀλλὰ συζητήσεως ἐπερωτήσεως, στρεφομένης, οὐχὶ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἐναντίον ἑνὸς Βουλευτοῦ, διὰ πράξεις τοῦ ἰδιωτικοῦ αὐτοῦ βίου, ἀναγομένας εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν οὐδὲν δημόσιον ἢ πολιτικὸν λειτούργημα ἤσκει οὗτος. Ὅταν, Κύριοι Συνάδελφοι, ἅπασαι αἱ συμβάσεις τῆς Δικτατορίας προσήχθησαν εἰς τὰς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς πρὸς συζήτησιν, διετύπωσα ἐνώπιον ἐκείνων τῶν ὁποίων μετεῖχον τὴν γνώμην, ὅτι κατ’ ἀρχὴν θὰ ἤμην διὰ πάσας ἐπικυρωτικός, καὶ θὰ ἤμην ἐπικυρωτικὸς κατ’ ἀρχήν, διότι εἶχον τὴν πίστιν, ὅτι τὸ Κράτος ὑπεῖχε δύο ὑποχρεώσεις. Πρῶτον νὰ προβῇ εἰς ἐκτέλεσιν ἔργων χρησίμων ἀπὸ δημοσιονομικῆς ἀπόψεως, δεύτερον διότι τὸ Κράτος τὸ ἑνιαῖον καὶ ἀναλλοίωτον ἐν τῇ διαδοχῇ τῶν Κυβερνώντων αὐτό, τὸ ἑνιαῖον τοῦτο Κράτος, δὲν δύναται νὰ ἐμφανίζεται ὡς κακόπιστος συμβαλλόμενος, ὁ ὁποῖος νὰ ὀχυροῦται ὄπισθεν τῶν πολιτικῶν καὶ πολιτειακῶν μεταβολῶν, μεταβαλὼν διὰ τὰς ὁποίας εὐθύνην ἐν μεγάλῃ μοίρᾳ ὑπεῖχεν αὐτὸς ὁ λαός, ἀλλ’ εἶναι ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους νὰ τηρήσῃ συνοχὴν ἐν τῇ οἰκονομικῇ αὐτοῦ πολιτικῇ, ὄχι μόνον πρὸς τοὺς ἔξω τῶν συνόρων αὐτοῦ ἰσχυροὺς ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ ἄτομα ἐκεῖνα, ἀπέναντι τῶν ὁποίων ὑπέσχε ὑποχρεώσεις. Καὶ προεῖπον τότε, ἐπεξηγῶν τὴν σκέψιν αὐτήν, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει τὰ ᾀδόμενα περὶ ἐκπλειστηριάσεως τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου ὑπὸ εὐαρίθμου ὁμάδος ἀτόμων ἡμυπευθύνων καθ’ ὃν χρόνον δὲν διωκεῖτο συνταγματικῶς ἡ Ἑλλάς, ἐν ᾗ περιπτώσει ἀπεδεικνύοντο ἀληθῆ ταῦτα μίαν καὶ μόνην διέξοδον ἠδύνατο ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ἀναγνωρίσῃ εἰς ἑαυτήν: νὰ περισφίγξῃ τὸν κλοιὸν τῶν ὅρων: εἰς βαθμὸν ὥστε ὁ ἀνάδοχος, ἢ νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους ἡ Ἐπιτροπὴ ἤθελε κρίνει συμφέροντας ἢ νὰ κηρύξῃ αὐτὸν ἔκπτωτον, ἐφόσον ἡ περιχαράκωσις τῶν ὅρων τοῦ Δημοσίου ἤθελεν ὑπερβῇ τὸ ὅριον τῶν συμφεροντολογικῶν αὐτοῦ βλέψεων. Μόνον δὲ ἐὰν παρουσιάζετο πρὸ ὀφθαλμῶν τὸ φαινόμενον τὸ ἁμαρτωλόν, τὸ ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, τότε δι’ ἀποφάσεώς της θὰ ἔπρεπε ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόρριψιν τούτου, θέτουσα ἀναμφιβόλως τὴν κοινὴν σωτηρίαν ὑπεράνω τῶν συνήθων τύπων. Αἱ ἀπόψεις αὗται, Κύριοι Συνάδελφοι, ἀρχομένων τῶν ἐργασιῶν τῶν ἐπιτροπῶν, ἐγένοντο ἀσπασταὶ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων ἐπροχωρήσαμεν εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν διαφόρων ὑποθέσεων. Ἡ ὑπόψει σύμβασις δὲν ἀποτελεῖ μορφὴν ἰδιωνύμου παραβάσεως, ἀλλ’ ἦλθε εἰς τὸν αὐτὸν φάκελλον μετὰ τεσσάρων ἄλλων συναδέλφων αὐτῆς, ὑπέστη τρεῖς ἐξετάσεις ὑπὸ τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ἅπαξ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀλλ’ εἶχε τὴν ἁμαρτωλὴν αἰτίαν, καὶ εἰς τοῦτο ἔγκειται ἡ ἀτυχία, ὅτι ἀνεξαρτήτως, ἀπολύτως ἀνεξαρτήτως τῶν συμφερόντων αὐτῆς τῆς συμβάσεως ἐπέφερε μοιραίως τὴν ἐπαναγωγὴν τῆς εἰς τὸ ἀρχικὸν σημεῖον τῆς ἀφετηρίας της. Καὶ ἐπαναλαμβάνω προσῆλθε κατὰ πρῶτον ἡ σύμβασις πρὸς ἐξέτασιν κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούλιον καὶ ἐδόθη πρὸς εἰσήγησιν, ἀρνηθέντος τοῦ ὑποφαινομένου τὴν ἀναδοχὴν τῆς εἰσηγήσεως, εἰς τοὺς ἐπιχωρίους βουλευτὰς κ. κ. Βελέντζαν καὶ Μαλαμίδαν, καὶ ἡ Ἐπιτροπή, μειοψηφισάντων τεσσάρων συναδέλφων ἐκ τῆς δεκάδος συναδέλφων ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ ἐπεκύρωσε τὴν σύμβασιν, ἀφοῦ εἰς πλεῖστα σημεῖα ταύτης ἐπέφερε οὐσιώδεις μεταβολὰς ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ. Σημειώσατε δὲ ὅτι ἐκ τῶν μεταβολῶν τούτων πολλὰ ὀφείλοντο εἰς εἰσήγησιν τοῦ ὁμιλοῦντος πρὸς ὑμᾶς ταύτην τὴν στιγμήν. Οὕτως ἔχουν τὰ γεγονότα, ν. Συνάδελφοι. Ὁ ἄρτι, ὅμως κατελθὼν τοῦ βήματος ἠθέλησε νὰ παρερμηνεύσῃ τὰ γεγονότα καὶ ἀνέφερεν ἐπιμόνως ὅτι ἔλαβον τὸν λόγον ἐν τῇ συμβάσει, διὰ νὰ ἀρυσθῇ Κύριος οἶδε τίνα περάσματα καὶ τίνας νέας κατ’ ἐμοῦ συκοφαντίας. Δικαίωμα ὅμως εἶχον νὰ λάβω τὸν λόγον, τὸ ὁποῖον διατηρῶ. Ἀλλὰ πῶς θὰ ἠδύνατο ἄλλως ὁ κ. Συνάδελφος νὰ προκαλέσῃ ἐντυπώσεις, νομίσας ὅτι ὡμίλει εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον, ἵνα καταπλήξῃ ἀφελεῖς χωρικούς; Δὲν δημιουργοῦνται ὅμως ἐντυπώσεις, κ. Συνάδελφοι, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀντιπαρερχόμεθα τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος καὶ ἐπιδιώκομεν μόνον νὰ στερήσωμεν τοῦ δικαιώματος τοῦ ὁμιλεῖν τοὺς ἐκ συμπτώσεως, ἢ καὶ κανονικῶς παρευρισκομένους εἰς τὰς Ἐπιτροπάς. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ὑποστῶ ἐκβιασμὸν κατὰ τοῦ κύρους τῆς γνώμης μου καὶ ἀφίνω τοῦτο εἰς τὴν ἀμέριστον ἐκτίμησιν τῆς Βουλῆς. Λοιπόν, καὶ πάλιν ἐπανῆλθεν ἡ σύμβασις πρὸς συζήτησιν ἀλλὰ σπεύδοντες πρὸς ἐπιτυχῆ διεκδίκησιν τῶν οἰκονομικῶν καὶ ἐξωτερικῶν σχέσεων τῆς Ἑλλάδος οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, ἐζήτουν ἵνα ἡ Βουλὴ ἀφίσῃ ἐλευθέραν τὴν Κυβέρνησιν, κατὰ τὸ στάδιον τῶν διακοπῶν, νὰ κανονίσῃ καὶ τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ ἡ Βουλὴ παρέσχε τὸ δικαίωμα τοῦτο. Ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ εὑρίσκεται συμπαραστάτης ταύτης, ἐφ’ ᾧ εἶπον στενώτερον σήμερον, καὶ ἐπέπρωτο νὰ ἴδωμεν καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο κατὰ τὰς προσεχεῖς διακοπὰς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Καὶ τί συνέβη τότε; Ἐπανῆλθεν ἡ σύμβασις μετὰ τῶν ἄλλων εἰς ἐξέτασιν. Ἀλλ’ ἤδη εἶχον ὀξυνθῆ αἱ διαφοραὶ μεταξὺ τῶν ἐπιχωρίων βουλευτῶν. Τί πρὸς ἐμὲ τοῦτο; Καὶ πάλιν ἔφερεν ὁ κ. Καναβὸς τὴν εἰσήγησιν, καὶ παρακαλῶ νὰ συμβουλευθῆτε τὰ πρακτικά, ἀλλὰ καὶ πάλιν ἠρνήθην νὰ δεχθῶ τὴν συμμετοχήν μου εἰς ὑπεύθυνον εἰσήγησιν ὑποθέσεως τῆς ὁποίας τὸ βάσιμον τῶν τεχνικῶν ὅρων ἐκράτει τὴν ἀνάμνησιν οὐχὶ ἐκ τῆς μελέτης τῆς βουλευτικῆς ἀπασχολήσεως, ἀλλ’ ἐκ τῆς μελέτης καὶ τῆς ἀπασχολήσεως τοῦ ἐλευθέρου πολιτικοῦ μου βίου. Καὶ ἀπεμακρύνθην ἐπὶ μακρὸν ἀπὸ τὰς ἐργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπὸ τῆς ὁποίας ἐξετάζετο καὶ πάλιν ἡ σύμβασις. Μεταξὺ τῶν εἰσηγητῶν ἦτο ὁ κ. Καυταντζόγλου. Ἴσως ἦτο καὶ ὁ μόνος τῆς πρώτης συνεδριάσεως.

§258Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Μετὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο εὐρυτάτη κατὰ τὰς πρώτας ἐργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ κ. Καυταντζόγλου ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο ἰδιαιτέρως νὰ ἀσχοληθῇ, καὶ ἐπειδὴ διέκρινα ὅτι μετὰ μείζονος προσοχῆς καὶ μετὰ διστακτικότητός τινος εἶχε πρὸς τὴν σύμβασιν, παρεκάλεσα νὰ ἀναλάβῃ τὴν εἰσήγησιν τῆς συμβάσεως καὶ τὴν ἀνέλαβε. Δὲν γνωρίζω τί ἔγινε, διότι ἠσθένησα καὶ ἐπὶ μακρὸν δὲν ἐλάμβανον μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς. Δι’ αὐτὸ ἀνέθεσα εἰς τὸν κ. Καυταντζόγλου τὴν εἰσήγησιν, βέβαιος ὅτι θὰ ἐμελέτα καὶ θὰ κατήρτιζεν ἐπὶ τὸ ὠφελιμώτερον τοὺς ὅρους. Τὴν μελέτην, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, δὲν τὴν γνωρίζω. Τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα συνήρχοντο καὶ τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ εἶναι καὶ παρόντα, δύνανται νὰ μᾶς εἴπωσι τὴν γνώμην τοῦ κ. Καυταντζόγλου, μὴ ἐπηρεασμένην.

§259Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Μετὰ τὴν πληροφορίαν αὐτήν, κ. Συνάδελφοι, ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα. Κατὰ τὴν δευτέραν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος δὲν παρέστην, παρὰ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς εἰσηγήσεως τοῦ κ. Καυταντζόγλου. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ἐὰν ἤμην κατὰ ἢ ὑπέρ διότι ἀπουσίαζα εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα καὶ δὲν εἶχον μελετήσει τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. Καυταντζόγλου. Εἶδον μόνον παριστάμενον κατὰ τὴν πρώτην ταύτην συνεδρίασιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἀνέπτυξα τότε τὴν θεωρητικὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν εἶπον, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ βαίνωμεν ἀπὸ ἀκυρώσεως εἰς ἐπικύρωσιν. Θὰ βαίνωμεν ἀντιστρόφως, ἐκ τῆς ἐξετάσεως τῶν οὐσίᾳ ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων, καὶ τῆς ὑποχρεώσεως νὰ κατοχυρώσωμεν ταύτας διὰ τῶν τύπων, καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν εὕρωμεν ὅτι ὁ ἠθικὸς φόρτος εἶναι μείζων τῶν ἰδικῶν του ὑποχρεώσεων, τότε θὰ θραυσθῇ ἐναντίον τοῦ ἀναδόχου ἡ ἰσορροπία. Καὶ προσεῖπον, ὅτι τὴν παραμονὴν τῆς ἡμέρας αὐτῆς, περὶ ἧς λαλῶ, προσῆλθεν ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Συνεταιρισμῶν.

§260Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς οὐσίας, ἢ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος;

§261Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἐπὶ προσωπικοῦ. Ἀλλὰ μήπως εἶσθε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς;

§262Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Θὰ ἀπαντήσω.

§263Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Καὶ συνεχίζω, κ. Συνάδελφοι, ὅτι, ἀπόντος τοῦ ἤδη ὁμιλοῦντος, ἀπεφάνθη καὶ πάλιν ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ μεγάλης πλειονοψηφίας, καὶ ἐκ νέου ἡ ἐν λόγῳ σύμβασις ἐπεκυρώθη διὰ μεγάλης πλειονοψηφίας. Ὅταν ἐκ τρίτου, μετὰ τὴν ἀποχώρησιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἡγέτου τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐκ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ ἔγκυρος δημοσίευσις τῆς συμβάσεως ταύτης, περὶ ἧς ἐπληρροφορήθην ὅτι ἦτο εὐνοϊκὴ ἡ ἐτυμηγορία τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπανῆλθε καὶ πάλιν ἡ σύμβασις ὑπὸ τὴν ἐξέτασιν τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς νέας, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον. Ἀλλὰ τὴν φορὰν ταύτην ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶχε συμβουλευτικὴν ἁρμοδιότητα, καὶ τότε προέτεινον ὁ κ. Καναβός, ἀναρρώσας ἐν τῷ μεταξὺ ἐκ τῆς ἀσθενείας του, ἵνα μὴ ἐπιληφθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ λεπτομερῶς τῶν ἤδη ἐξετασθεισῶν συμβάσεων καὶ νομοθετικῶν μέτρων τῆς Δικτατορίας, ἀλλ’ ἵνα ταῦτα παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Τότε, μετὰ πληθώρας ἄλλων, ὅπως εἶπον καὶ πρότερον, νομοθετημάτων, ἐδέχθην καὶ τὴν εἰσήγησιν τῶν μέτρων τούτων, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο οὐδεμία εἰσήγησις. Κατετέθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὁ σχετικὸς φάκελλος καὶ ἔλαβον τὸν λόγον οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι κ. κ. Τζιβὰς καὶ Μαλαμίδας, οἱ ὁποῖοι διΐσταντο ἄκρως εἰς τὰς ἀπόψεις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Καναβὸς εἶπε τότε. Τί ὠφελεῖ νὰ ὁμιλήσωμεν τώρα; Ἀφ’ ἑνὸς εἶναι προφανὴς ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀφ’ ἑτέρου ἔχομεν γνώμας ἀντιτιθεμένας τῶν ἐπιχωρίων βουλευτῶν. Ἂς μὴ ἐπιμένωμεν, λοιπόν, καὶ ἂς εἰσαχθῇ καὶ πάλιν ἡ σύμβασις εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα ἀποφανθῇ αὐτή. Ταῦτα ἔλαβον χώραν. Παρὰ τοῦ ἄρτι ὅμως κατελθόντος τοῦ βήματος ἠκούσθησαν ἐπιχειρήματα, ἅτινα δὲν θὰ ἠκούοντο οὐδὲ εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ πταισματοδικεῖα. Ἐπὶ τοιούτων κατηγοριῶν δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀπαντᾷ τις. Θὰ ὑπομνήσω, ὅμως, εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι εἶχον δικαίωμα νὰ συμμετέχω οἱασδήποτε ἐπιχειρήσεως, χωρὶς φυσικὰ νὰ παραβῶ τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος καὶ θὰ εἶχον μόνον ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, ὄχι νομικήν, νὰ μὴ γνωμοδοτήσω ἐπὶ τῆς συμβάσεως. Γνωρίζει ὅμως ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος τὰς πλαστογραφίας τῶν ἡμερομηνιῶν αἵτινες ἐγένοντο. Εἰς τὴν Βουλὴν εἰσήχθη ἡ σύμβασις μετὰ 13 ὁλοκλήρους μῆνας, ὁ δὲ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ ταύτην τὴν στιγμὴν παρέμεινε μόνον εἰς τὴν ὑποψηφιότητά του ἄνευ τῆς συμμετοχῆς. Ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ἀνέφερεν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ὅμως κατέπεσεν ἀμέσως, τὸ δὲ ἔγγραφον περιῆλθεν εἰς χεῖρας του λόγῳ τῶν προσωπικῶν του σχέσεων μὲ ἐκείνους οἵτινες ἤθελον νὰ δοθῇ ἡ σύμβασις εἰς φανταστικὰ συγκροτήματα. Δὲν θὰ ἀκουσθῇ ἐκ τῶν χειλέων μου φωνὴ οὔτε ὑπὲρ οὔτε κατὰ τῆς συμβάσεως. Τοῦτο ὅμως λέγω, ὅτι διὰ τῶν τροπολογιῶν ἃς ὑπέστη ἡ σύμβασις καλύπτονται ἐπαρκῶς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Καταλήγων, ἓν μόνον θέλω νὰ εἴπω, ὅτι τὰ στοιχεῖα ἅτινα ἀνέπτυξεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ἐκ τοῦ σαθροῦ καὶ ἐξανεμισμένου ἐγγράφου, ὀφείλονται εἰς ἐκσκαφὰς εἰς τὰ συμβολαιογραφεῖα τῆς πρωτευούσης, αἵτινες ἔγειναν τῇ ἐγκρίσει τῶν ἀρχῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐξελέγξεως τῶν συμβολαιογραφικῶν καταχρήσεων. Καὶ τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἐπεσείετο ὡς νὰ περιέκλειε τοὺς νόμους καὶ τοὺς προφήτας. Τοῦτο εἶναι ἀπόδειξις ὅτι θέλουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ ἀποφύγουν τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας τῶν πραγμάτων. Ἐὰν κατόπιν τῶν ὅσων εἶπα ὑπάρχῃ συνέχεια τῶν σαθρῶν αὐτῶν ἐπιχειρημάτων, σημαίνει ἢ ὅτι ὑπάρχει ἀειθαλὴς ἀναντιληψία, ἢ ὅτι ὑπάρχει χειρίστη πίστις.

§264Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δυστυχῶς δὲν ἠθέλησεν ὁ κ. Συνάδελφος νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος. Εἶπεν ὅτι, ἐφόσον οἱ πολεμοῦντες τὴν σύμβασιν ἔχασαν τὰ ἐρείσματά των, στηρίζονται εἰς φανταστικὰ ἐπιχειρήματα. Ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν σύμβασιν ταύτην καὶ νὰ παραχωρήσῃ εἰς ξένον ἀνάδοχον 400 ἑκατομμυρίων ἀπέναντι 15 τοιούτων, τὰ ὁποῖα λέγει ὅτι θὰ δαπανήσῃ οὗτος. Ὁ κ. Συνάδελφος ὡμίλησε περὶ πλαστογραφίας καὶ κατηγόρησε τὸν Συνεταιρισμὸν ὅτι ἀνέτρεξεν εἰς τὰ συμβολαιογραφεῖα διὰ νὰ ἀνεύρῃ τὰ ἔγγραφα αὐτά. Ὁ Συνεταιρισμὸς εἶναι ἀνώτερος πάσης τοιαύτης ὑπονοίας, τελευταίως δὲ ἔλαβε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου τούτου. Ἐγὼ εἶχον τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ παρίσταται ὁ κ. Συνάδελφος ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, οὐδὲ νὰ ὁμιλήσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διότι ἔδωκε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐνδιαφέρεται ὑπὲρ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως. Ταῦτα μόνον εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν.

§265Θ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀνεπτύχθησαν ἐπανειλημμένως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τῆς συμβάσεως, κ. Βουλευταί, ὥστε δὲν θὰ μακρυγορήσω. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἡ σύμβασις Ξυνιάδος συνωμολογήθη κατὰ τρόπον ἀνώμαλον, διότι συνωμολογήθη ἄνευ τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένου διαγωνισμοῦ καὶ συνωμολογήθη μὲ ὅρους χαριστικοὺς διὰ τὴν ἀνάδοχον Ἑταιρίαν Καντζούχ. Ἡ πρώτη Ἐπιτροπή, μὴ γνωρίζουσα τὰς ἀντιλήψεις τῶν παραλιμνίων χωρικῶν, ἐπεκύρωσε τὴν σύμβασιν, ἄνευ τροποποιήσεως, ἕνεκα δὲ τοῦ λόγου τούτου ἐπῆλθεν ἡ ἐξέγερσις εἰς τοὺς παραλιμνίους. Ὅταν ἦλθε τὸ ζήτημα εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἐθέσαμεν τὴν ἄποψιν τῶν παραλιμνίων χωρικῶν καὶ ἐν γένει τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ. Ὁμολογῶ ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν αἰτημάτων τῶν παραλιμνίων χωρικῶν καὶ ἐν γένει τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ, ἡ Ἐπιτροπὴ τὰ ἔκαμεν ἀποδεκτά. Δηλαδὴ ἡ σύμβασις ἐτροποποιήθη σχεδὸν ριζικῶς. Τοῦτο ἐνισχύει τὴν ἄποψιν ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπ’ ἀρχῆς εἴχομεν ταχθῆ κατὰ τῆς συμβάσεως, διότι διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῶν αἰτημάτων τῶν χωρικῶν ἡ Ἐπιτροπὴ διεπίστωσεν, ὅτι ὀρθῶς ἡμεῖς εἴχομεν ἐξεγερθῆ κατὰ τῆς συμβάσεως, διότι ἔκρινεν ὀρθότατα καὶ δικαιότατα τὰ αἰτήματα, τὰ ὁποῖα καὶ ἀπεδέχθη ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον. Ἐὰν δὲ ὁ κ. Μαλαμίδας ἐφρόντιζε νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐξ ἀρχῆς τὰ αἰτήματα τῶν χωρικῶν, δὲν θὰ ἐπήρχετο ἡ μεγάλη ἀντίδρασις κατὰ τῆς συμβάσεως. Ἐγὼ ὅμως δὲν δύναμαι ἐνσυνειδήτως νὰ εἴπω, ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι ληστρική, ὀφείλω ὅμως νὰ εἴπω τὴν ἄποψίν μου, ὅτι ἐγὼ νομίζω ὅτι αἱ συμβάσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἔπρεπε νὰ ἀκυρωθοῦν καὶ νὰ ἐπανέλθουν εἰς διαγωνισμόν, διότι ὅσας τροποποιήσεις καὶ ἂν κάμουν αἱ Ἐπιτροπαί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διὰ δημοσίου διαγωνισμοῦ ἐπιτυγχάνεται. Εἰδικῶς δὲ διὰ τὴν σύμβασιν τῆς Ξυνιάδος ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι καὶ τώρα ἀκόμη δύναται νὰ γίνῃ διαγωνισμός, καὶ ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ διαγωνισμός, διότι παρουσιάζονται οἱ Συνεταιρισμοί, οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ ἀναλάβωμεν τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἄλλως τε, ὡς ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας ἐμφαίνεται, δὲν πρόκειται νὰ εἶναι πολὺ δαπανηρόν, χίλια δὲ μέλη δύνανται εὐκόλως νὰ εὕρουν 30.000.000 δραχμῶν. Ἐγὼ νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἐπανάληψις τοῦ διαγωνισμοῦ ἵνα μετάσχουν καὶ οἱ Συνεταιρισμοί, διότι ἂν κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τοῦ διαγωνισμοῦ ὁ Συνεταιρισμὸς ἀποδείξῃ, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ παράσχῃ τὰς ἐγγυήσεις καὶ τὰ οἰκονομικὰ κεφάλαια διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον νὰ προτιμήσῃ τοὺς ἐντοπίους, παρὰ ἕνα ξένον, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐπαρχίαν Δομοκοῦ, ἐνῷ οἱ ἐντόπιοι θὰ εἶναι εἰς ἀγαθωτέρας σχέσεις καὶ εἰς μεγαλυτέραν ἐπαφὴν φυσικὴν μὲ τὸν πληθυσμὸν ἐκεῖνον παρὰ ὁ ξένος. Δι’ αὐτὸ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διατί, νομίζω ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν δευτέραν, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας μᾶς εἶπεν, ὅτι διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ ὁ διαγωνισμός, ἀπαιτεῖται μία τριετία; Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, ὀρρωδῶ πρὸ τῆς λύσεως ταύτης, διότι ὁμολογῶ ὅτι τὸ ἔργον ἐν γένει θὰ εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως πλουτοπαραγωγικῆς καὶ εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν ἐν γένει ὠφελιμώτατον, ὅτι θὰ δώσῃ 30.00) στρέμματα πρωτίστης ποιότητος καὶ ἑπομένως, ἐὰν πρόκηται νὰ ἐπαναληφθῇ ὁ διαγωνισμὸς καὶ χρειασθοῦν τρία ἔτη διὰ νὰ δυνηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ καταρτίσῃ τὴν μελέτην, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας θὰ προκηρύξῃ τὸν διαγωνισμόν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐγὼ ὀρρωδῶ πρὸ τούτου καὶ προτιμῶ οἱανδήποτε ἄλλην λύσιν.

§266Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Ὑποθέτω, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπαναληφθῇ ὁ συναγωνισμός, διότι δὲν ἐγένετο συναγωνισμός, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ. Πρόκειται, λοιπόν, νὰ γίνῃ συναγωνισμός. Διὰ νὰ γίνῃ συναγωνισμός, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ νόμου 550, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μελέτη ὁριστικὴ καὶ ὄχι προμελέτη τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἐπὶ τῇ βάσει ὁριστικῆς μελέτης ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας προκηρύσσει συναγωνισμὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, ὑπὸ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ὁρίζει ὁ νόμος 550. Τοῦτο βεβαίως εἶναι μία διαδικασία διαφορετικὴ ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν μέχρι τοῦδε. Διὰ νὰ γίνῃ σήμερον ὁριστικὴ μελέτη τοῦ ἔργου δὲν χρειάζεται τριετία. Ὑποθέτω ὅτι εἰς ἕνα χρόνο ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ μελέτη καὶ νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι.

§267Θ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς τὸν φάκελλον τοῦ Καντζούχ, εἰς τὸν ὁποῖον ἐδόθη τὸ προνόμιον αὐτό, ὑπάρχει ἐπίσημος μελέτη τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ἢ προμελέτη; Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὑπάρξεως τῆς προμελέτης ταύτης δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν συναγωνισμόν;

§268Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Ὡς ἀμερόληπτος κριτὴς λέγω, ὅτι ὁ νόμος δὲν λέγει προμελέτη, ἀλλὰ μελέτη.

§269Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τηρήσεως τοῦ νόμου. Ὑπάρχουν δύο πράγματα. Ἐνέργεια διαγωνισμοῦ καὶ κύρωσις τοῦ Διατάγματος διὰ νόμου, ὑπάρχοντος ἄλλως τε.

§270Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκ.). Ἐγὼ σᾶς ἐξήγησα τὸν τρόπον.

§271Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ τηρηθῇ αὐτὴ ἡ διαδικασία.

§272Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Ἐγὼ σᾶς εἶπα τὸν τρόπον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν συναγωνισμὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προμελέτης. Θὰ γίνῃ ὁ συναγωνισμός. Κατόπιν αὐτοῦ νὰ καταρτίσωμεν τὴν σύμβασιν καὶ νὰ τὴν φέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν. Τώρα, πόσος χρόνος χρειάζεται δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἀφήνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ. Μὲ τὴν δευτέραν ἐκδοχὴν εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου ἐντὸς ἑνὸς ἔτους.

§273Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπειδὴ γίνεται συχνὰ χρῆσις τοῦ ἐπιχειρήματος, ὅτι οἱ παραλίμνιοι κάτοικοι ἔχουν κάμει συνεταιρισμόν, ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, αὐτοὶ πράγματι ἀντιπροσωπεύουν τὴν μεγαλυτέραν πλειοψηφίαν;

§274Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κατέθεσα πρὸ ὀλίγου εἰς τὸ Προεδρεῖον τὰ ὀνόματα ὅλων τῶν πραγματικῶν παραλιμνίων κατοίκων. Οἱ ἀποτελοῦντες τὸν Συνεταιρισμὸν δὲν εἶναι παρὰ 117 τὸν ἀριθμόν. Τὰ λεχθέντα ὅτι ἀπαρτίζεται ἀπὸ 2000 μέλη εἶναι χίμαιραι. Ὅλοι οἱ κάτοικοι τῶν πέριξ τῆς λίμνης χωρίων ἀνέρχονται εἰς 1200 οἰκογενείας.

§275Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ ἡ ἔκθεσις τοῦ Ἐπόπτου τῶν Συνεταιρισμῶν. Ὅλοι οἱ ἄλλοι εἶναι πρόσφυγες, ἢ κάτοικοι ἀπέχοντες τῆς λίμνης ὥρας πολλάς.

§276Θ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀπόδειξις ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἶπον ἀπὸ τὴν ἀρχήν, κ. Ἀρχηγὲ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι ἔγινε κακὸς χειρισμὸς τοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου κ. Μαλαμίδα, ὁ ὁποῖος δὲν ἐφρόντισεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ γνωρίσῃ τὰς ἀντιλήψεις τῶν χωρικῶν τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ, τὰς ὁποίας νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Κατόπιν αὐτοῦ παρεξήγησαν τὴν σύμβασιν οἱ κάτοικοι καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι κατὰ τῆς συμβάσεως. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι οἱ Βουλευταὶ τοῦ νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος ἅπαντες εἶναι κατὰ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως, οἱ δύο Βουλευταὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, οἱ δύο τῶν Ἐλευθεροφρόνων, ὁ κ. Στεργιόπουλος τῶν Προοδευτικῶν καὶ οἱ δύο τῶν Φιλελευθέρων, ὑπὲρ δὲ εἶναι οἱ κ. κ. Μαλαμίδας καὶ Κρεμεζῆς. Τοῦτο, Κύριοι, ἀποδεικνύει, ὅτι πιεζόμεθα ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν τῆς περιφερείας μας, ἡ ὁποία παρεξήγησε τὴν σύμβασιν καὶ εἶναι κατ’ αὐτῆς.

§277Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σεῖς εἶσθε ἐναντίον ἐκ τῆς παρεξηγήσεως αὐτῆς;

§278Θ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ναί, ἂν ἐπαναληφθῇ ὁ διαγωνισμός, διότι ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτευχθῇ ἐπανάληψις τοῦ διαγωνισμοῦ ἐντὸς μικροῦ χρόνου, ἐντὸς ἕξ μηνῶν. Ἀφοῦ ἀπὸ τῆς ἐλευθερώσεως τῆς ἐπαρχίας μας μέχρι σήμερον δὲν ἔγιναν αὐτό, δὲν θὰ καταστραφῇ ὁ κόσμος ἂν μένῃ ἄνευ αὐτοῦ τοῦ ἔργου ἡ ἐπαρχία μας 6 μῆνας ἀκόμη. Λοιπόν, ἐφόσον ἔχομεν ἕνα συνεταιρισμὸν ἐξ ἐντοπίων καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπανάληψις τοῦ διαγωνισμοῦ, καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν ὁ Συνεταιρισμὸς αὐτὸς νὰ παρέξῃ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου μὲ τοὺς ἰδίους ἢ καὶ καλλιτέρους ὅρους τοῦ Καντζούχ, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί δὲν πρέπει νὰ προτιμήσωμεν τοὺς ἐντοπίους.

§279Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι πάντοτε ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων τοπικῆς σημασίας, πρέπει νὰ ἰσχύουν αἱ ἀρχαί τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἀλλὰ ἐὰν εἶσθε ἐναντίον ἐκ παρεξηγήσεως ἁπλῆς, τότε ἔχει δίκαιον ὁ κ. Βουλευτής.

§280Θ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἄν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐγένοντο δεκτὰ τὰ αἰτήματα τῶν παραλιμνίων δὲν θὰ ἠγείρετο αὐτὴ ἡ ἀντίδρασις.

§281Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὁ Συνεταιρισμὸς αὐτὸς ἀποτελεῖται ἀπὸ 117 μέλη Χίλιαι διακόσιαι οἰκογένειαι εἶναι αὐταὶ τῶν χωρίων, τὰ ὁποῖα εἶναι περὶ τὴν λίμνην· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι 1500 μέλη; Ὑπάρχουν δὲ ἐπίσημα ψηφίσματα, τόσον τῶν γεωργικῶν περιφερειῶν, ὅσον καὶ τῶν ἄλλων Κοινοτήτων, κατατεθειμένα εἰς τὸ Προεδρεῖον δεόντως κεκυρωμένα, τὰ ὁποῖα διαδηλοῦν τὴν πραγματικὴν ἐπιθυμίαν τῶν κατοίκων. Ὁ κ. Συνάδελφος θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸν διακόψω, διὰ νὰ τὸν πληροφορήσω τοῦτο, ὅτι—καὶ δύναται νὰ ἀποταθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας—ὅτι αἱ πλεῖσται τῶν τροπολογιῶν, οἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν ἐπὶ τῆς συμβάσεως, ἐπηνέχθησαν κατὰ τὴν πρώτην παραπομπὴν τῆς συμβάσεως εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§282Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Αὐτὸ εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἡ πρώτη Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔκαμε τὰς περισσοτέρας καὶ τὰς σπουδαιοτέρας τροπολογίας καὶ τὰς συνεπλήρωσε ἡ δευτέρα Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή.

§283Θ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καταλήγων, Κύριοι Βουλευταὶ, τάσσομαι ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως καὶ τῆς ἐπαναλήψεως τοῦ διαγωνισμοῦ, διὰ νὰ μετάσχουν, ὅπως ἐπληροφορήθην, καὶ ἄλλαι ἑταιρεῖαι, καὶ ὁ Συνεταιρισμὸς ὁ ὁποῖος διεκδικεῖ καὶ θέλει νὰ μετάσχῃ διὰ ν’ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον.

§284Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Παρ’ ὅλην τὴν κόπωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Βουλή, κύριοι Συνάδελφοι, ἐκ τῆς μακρᾶς συζητήσεως, θὰ ἐπιτρέψητε καὶ εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τῆς συμβάσεως ταύτης, ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Βουλευτοῦ τοῦ Νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ ὁποίου κεῖται, ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ἡ ἐπίμαχος λίμνη. Εἰς τὴν Φθιώτιδα, ὅταν κατηρτίσθη ἡ σύμβασις, ἔφθασεν ἡ φήμη ὅτι μία σύμβασις, ὁμοία μὲ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι συνήπτοντο ἐπὶ Δικτατορίας, συνήφθη καὶ διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Ξυνιάδος, ὅτι ὁ ἀνάδοχος τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης ταύτης, ἦτο ὁ κ. Καντζούχ, συγγενὴς—γαμβρὸς ἐπὶ ἀνεψιᾷ — τοῦ κ. Μπαντᾶ καὶ στενὸς συγγενὴς τοῦ ἐν Λαμίᾳ ὑπηρετοῦντος Νομομηχανικοῦ κ. Ρήγα συγγενοῦς ἐπίσης τοῦ Παγκάλου, ὁ ὁποῖος ἐκ Λαμίας μετεκλήθη εἰς Ἀθήνας καὶ κατὰ τὴν ἐδῶ διαμονήν του ἐπικύρωσε τὴν σύμβασιν ταύτην τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης ὑφ’ οὓς ὅρους εἶπον, ἄνευ οὐδεμιᾶς προμελέτης καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς μελέτης περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων καὶ ἄνευ τηρήσεως οὐδεμιᾶς τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιβαλλομένων διατυπώσεων. Καὶ πρὶν ἢ ἀκόμη κριθῇ ἡ σύμβασις παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ παρὰ τῆς Βουλῆς, ὁ Νομομηχανικὸς οὗτος περιήρχετο τὴν πόλιν τῆς Λαμίας, ἐπεσκέπτετο εἰς τὰς οἰκίας των τοὺς διαφόρους πολίτας, ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου προερχομένους, καὶ δὲν ἐδίσταζε νὰ φθάσῃ καὶ μέχρι τῶν πολιτευομένων, προτείνων εἰς αὐτοὺς διὰ τὴν ὑποστήριξιν, διὰ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως καὶ ἀφήνων νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ παράσχῃ καὶ εἰς αὐτοὺς μετοχάς, χάριν τῆς ἠθικῆς συνδρομῆς καὶ τοῦ κύρους τοῦ ὁποίου θὰ παρῆχον ἐὰν οἱ πολιτευόμενοι αὐτοὶ μετεῖχον τῆς Ἐπιτροπῆς. Εὐτυχῶς, ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω, οἱ πολιτευόμενοι τοῦ Νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος, πάντες ἀνεξαιρέτως, ἀπέκρουσαν τὰς τοιαύτας προτάσεις καὶ ὅταν ἐπρόκειτο ἡ σύμβασις αὕτη νὰ συζητηθῇ τὸ πρῶτον ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς οἱ μετασχόντες ἐκ τοῦ Νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος πολιτευόμενοι, ἄλλοι μὲν ἐκηρύχθησαν κατὰ τῆς συμβάσεως κατ’ ἀρχήν, δηλ. κατὰ τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης, ἄλλοι δὲ προσεπάθησαν νὰ ἐπιφέρωσι πᾶσαν δυνατὴν βελτίωσιν ἐπὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Ἤμουν καὶ ἐγὼ μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ ὄχι ἄνευ προκαταλήψεως κατὰ τῆς συμβάσεως, ὁμολογῶ, τὸ μὲν διότι συνήφθη ἐπὶ Παγκαλικῆς Δικτατορίας, διότι πᾶσαν σύμβασιν, ἡ ὁποία συνήφθη τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὴν ἐθεώρουν ἀνήθικον, διότι πᾶσαν σύμβασιν γενομένην τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐθεώρουν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ κυρώσῃ οὐδεμία Βουλὴ καὶ εἶχον τὴν γνώμην ὅταν συνεζητεῖτο τὸ ψήφισμα νὰ ψηφισθῇ ὅτι ὅλας τὰς συμβάσεις ἐκείνας ἔπρεπε νὰ τὰς θεωρήσωμεν ἀκύρους καὶ ἔπρεπε αὐτὸ καὶ μόνον νὰ ἀποτελῇ στοιχεῖον τῆς κατηγορίας.

§285ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τὴν Πάουερ ἐτέθη ζήτημα ἐμπιστοσύνης.

§286Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Σᾶς ἀνεπτύχθη τὸ ἐξαιρετικὸν τῆς συμβάσεως ἐκείνης, ὅταν συνῆλθεν ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ κρίνῃ τὴν σύμβασιν καὶ παρὰ τὸ ἐξυπηρετικὸν τῆς συμβάσεως ταύτης καὶ παρὰ τοὺς λόγους τῆς ἀνάγκης, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως ταύτης, ἐν τούτοις ὅταν συνῆλθεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ κρίνῃ τὴν σύμβασιν, ἐκηρύχθην κατὰ τῆς συμβάσεως, κατὰ τῆς ἀποξηράνσεως. Καὶ θὰ μὲ ἐρωτήσετε ἴσως: πῶς δὲν θέλετε νὰ ἀποξηρανθῇ ἡ λίμνη, νὰ ἐλευθερωθῇ γῆ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, πῶς δὲν θέλετε νὰ παύσῃ ἡ ἑλονοσία ἡ ὑφισταμένη εἰς τὰ χωρία ἐκεῖνα καὶ δὲν θέλετε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀποξήρανσις; Λέγω ναί, δὲν θέλω νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀποξήρανσις μὲ μίαν τοιαύτην σύμβασιν, διότι παρεβιάσθησαν ὅλαι αἱ διατυπώσεις τοῦ νόμου.

§287Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐκηρύχθητε κατ’ ἀρχὴν κατὰ τῆς συμβάσεως.

§288Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Αὐτὸ λέγω ἀκριβῶς. Καὶ ἔλεγον τότε εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ πάλιν λέγω πρὸς τὴν Βουλήν, παρῆλθεν χρόνος μακρός, ἑκατὸν χρόνια ποὺ ἡ λίμνη ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ἂς ὑπάρξῃ καὶ ὀλίγος καιρὸς διὰ νὰ τηρηθοῦν ὅλαι αἱ διατυπώσεις, διὰ νὰ γνωρίζωμεν, ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς μελέτης, πόσον θὰ στοιχίσῃ τὸ ἔργον αὐτό, πόσα θὰ εἶναι τὰ ὠφελήματα τοῦ ἐργολάβου, τί πρέπει νὰ δοθῇ ὑπὲρ τοῦ Κράτους καὶ τί ὑπὲρ τῶν παραλιμνίων. Καὶ ἤκουσα πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἂν προκηρυχθῇ διαγωνισμὸς θὰ συμμετάσχουν καὶ οἱ Συνεταιρισμοὶ ἤ ἄλλος τις εἰς τὴν ἐπιχείρησιν αὐτήν, θὰ παρέλθῃ χρόνος μακρός. Ἀλλ’ ὁ αὐτὸς χρόνος θὰ παρέλθῃ καὶ ἂν ἀκόμη ἡ σύμβασις κυρωθῇ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Καντζούχ, διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ μελέτη ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ Καντζούχ, ἐὰν ὑπεβλήθη τοιαύτη, θὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας δι’ ἐπιτοπίου αὐτῶν μεταβάσεως, ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ, θὰ καταρτισθῇ παρὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων ἡ συγγραφὴ τῶν ὑποχρεώσεων καὶ ὅσος χρόνος θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν ἐξέτασιν τῆς μελέτης, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ Καντζούχ, ἄλλος τόσος χρόνος θὰ ἀπαιτηθῇ ἐὰν γίνῃ νέος διαγωνισμός. Κατὰ συνέπειαν ὁ χρόνος δὲν θὰ εἶναι τόσος μακρός, ὅσον ἰσχυρίζοντο οἱ ἀξ. Συνάδελφοι, διότι ὁ ἴδιος χρόνος θὰ ἀπαιτηθῇ καὶ ἂν κυρωθῇ ἡ σύμβασις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τάσσομαι ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως, λέγω δὲ πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη εἶναι τελείως ἀσυμπαθὴς εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ. Δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι 107 οἱ ἀποτελοῦντες τὸν συνεταιρισμὸν ἢ περισσότεροι, ἐκεῖνο περὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν εἶναι τοῦτο: ὅτι ὁλόκληρος, κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν, ἡ ἐπαρχία Δομοκοῦ ἔχει ἐξεγερθῇ κατὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς καὶ φοβοῦμαι μήπως, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν κυρώσετε τὴν σύμβασιν αὐτήν, ἡ ἐξέγερσις τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ φθάσῃ μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ οὔτε κἄν τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἀναδόχου διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων.

§289Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι δὲν σᾶς παρεσχέθησαν εἰλικρινεῖς πληροφορίαι, καὶ βεβαιοῖτε τὴν Βουλὴν περὶ πραγμάτων ἀνυπάρκτων.

§290Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς πληρεστάτην ἐπαφὴν μὲ ὅλους τοὺς κατοίκους τῆς ἐπαρχίας μου καὶ εἶναι ὁμόφωνος, δύναμαι νὰ εἴπω, ἡ ἀντίδρασις τῶν κατοίκων αὐτῶν κατὰ τῆς συμβάσεως, μικρὰ δὲ εἶναι ἡ μειοψηφία ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι κεκηρυγμένη ὑπὲρ αὐτῆς. Ἐγένετο λόγος πρὸ ὀλίγης ὥρας ἐνταῦθα περὶ ἄλλης τινὸς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν ἐπίσης ἐπεξειργάσθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, συμβάσεως τὴν ὁποίαν ἀπέκρουσαν κατ’ ἀρχὰς οἱ πληθυσμοί, καὶ ὅταν ἐπῆλθε συμφωνία μεταξὺ ἐργολάβου καὶ κατοίκων, τότε καὶ μόνον ἀπεφάσισεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς συμβάσεως, συμβάσεως δέ, σημειώσατε, τῆς ὁποίας ἡ ἐκτέλεσις εἶχεν ἀρχίσῃ πρὸ πολλοῦ καὶ διὰ τὴν ὁποίαν εἶχον δαπανηθῆ παμμέγιστα ποσὰ καὶ ἐπρόκειτο, ἐὰν ἠκυροῦτο ἡ σύμβασις αὐτή, νὰ πληρώσῃ τὸ Κράτος μεγίστας ἀποζημιώσεις, ἐδῶ δὲ πρόκειται περὶ συμβάσεως, τῆς ὁποίας οὔτε κἄν ἐγένετο ἔναρξις οὔτε ἑνὸς ἔργου.

§291Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Διὰ τὴν ὁποίαν ὅμως ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημ. Ἔργων ἐβεβαίωσεν, ὅτι εἶναι ἡ αὐστηρότερον κριθεῖσα καὶ ἡ ἀρτιώτερον καταρτισθεῖσα.

§292Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ὅταν, Κύριοι, πρόκειται νὰ κρίνωμεν σύμβασιν ἄνευ μελέτης καὶ ἄνευ προϋπολογισμοῦ, οὐδεμία ὑπηρεσία δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι καλὴ ἢ κακὴ καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ εἴπῃ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι ἐκ τῶν συμβάσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἐμελετήθησαν ἀπὸ τὰ Δημόσια ἔργα, οὔτε δὲ κἄν εἰσήχθη εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§293Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Εἰσήχθη, κ. Συνάδελφε.

§294Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Δὲν εἰσήχθη. Αὐτὴ εἶναι μία τυπικὴ ἔγκρισις, μὲ τὸ μοτίβο τὸ ὁποῖον ἔχουσιν ὅλαι αἱ ἐγκρίσεις.

§295Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν εἰσήχθη ἡ σύμβασις, ποία ἦτο ἡ γνώμη τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ;

§296Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ἦτο ἀκυρωτική, ὅπως ἦτο ἀκυρωτικὴ δι’ ὅλας τὰς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι εἰσήχθησαν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§297Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Δι’ ὅλας ἦτο ἀκυρωτική. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐξήντλησε δικαίωμα τὸ ὁποῖον εἶχε καὶ μετέβαλε τὰς συμβάσεις αὐτάς, ἐπέφερεν εἰς αὐτὰς βελτιώσεις τοιαύτας, ὥστε νὰ καταστῶσιν ἐπωφελεῖς εἰς τὸ Δημόσιον.

§298Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἀφοῦ οἱ πληθυσμοὶ τῶν μερῶν ἐκείνων, καθὼς καὶ οἱ Βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, εἶναι ἐναντίον τῆς συμβάσεως, διατί, καλὰ καὶ σώνει, θέλομεν νὰ τοὺς ἐπιβάλωμεν μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐξέγερσιν τῶν χωρικῶν;

§299Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Εἶμαι ἐκ τῶν πολιτευομένων ἐκείνων, ὁ ὁποῖος γνωρίζω τί θέλουσιν οἱ συμπολῖται μου. Δὲν ἔχω, Κύριοι, καμμίαν ἐχθρότητα πρὸς τοὺς ἐργολάβους τῆς συμβάσεως, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ μεταδώσω ὑπευθύνως πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ πλειονότης τῶν πληθυσμῶν τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ εἶναι κατὰ τῆς συμβάσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ μὴ θελήσῃ νὰ κυρώσῃ τὴν σύμβασιν αὐτήν, ἀλλὰ νὰ ἐπιτρέψῃ διαγωνισμὸν διὰ νὰ εὑρεθῶσιν οἱ καλύτεροι ὅροι καὶ εἰ δυνατὸν νὰ δοθῇ ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης αὐτῆς εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὅλα τὰ μέσα καὶ ἐνίσχυσιν οἰκονομικὴν ἀπὸ ἀνθρώπους εὑρισκομένους εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ δύνανται μὲ τὰ ὀλίγα χρήματα τὰ ὁποῖα χρειάζονται, διότι δὲν χρειάζονται πολλὰ λόγῳ τοῦ ἐπικλινοῦς τοῦ ἐδάφους, νὰ φέρωσιν εἰς πέρας τὸ ἔργον. Δὲν θέλουσιν οὔτε ἠλεκτροφωτισμόν, οὔτε τὴν ἠλεκτροκίνησιν τοῦ σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς. Αὐτὰ τὰ παρέχουν εἰς τὸ Κράτος δωρεάν. Θέλουσι μόνον τὴν γῆν. Μὴ ἀρνηθῆτε, λοιπόν, εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τὴν παροχὴν τῆς γῆς, τὴν ὁποίαν διὰ τῶν ἰδίων μέσων θὰ ἀποξηράνωσι καὶ μὴ θελήσητε διὰ τῆς ψήφου σας νὰ ἐγκρίνητε ἐπιχειρήσεις σκοτεινάς.

§300Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Κατεβλήθη προσπάθεια, κ. Βουλευταί, ἀπ’ ἀρχῆς τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν μας νομοσχεδίου, νὰ δημιουργηθῇ ἐντύπωσις, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνωμάλου τινὸς συμβάσεως καὶ ἴσως ἴσως ἀπέμεινε καὶ ἡ ὑπόνοια ὅτι πολλοὶ βουλευταὶ ἐνδιαφέρονται, συμμετέχοντες εἰς τὴν σύμβασιν ταύτην. Εὐτυχῶς ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς ἐπιστοποίησε πρὸ ὀλίγου τὰς προθέσεις τῶν βουλευτῶν. Κατεβλήθη προσπάθεια νὰ γεννηθῶσιν ἐντυπώσεις. Ἀνεγνώσθησαν τὰ ὀνόματα τῶν Ὑπουργῶν τῆς Παγκαλικῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν σύμβασιν καὶ ἄλλα πολλά. Ὀφείλω νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὴν σύμβασιν αὐτήν, μετὰ τὰς πρώτας της τροποποιήσεις ἀπὸ τὴν πρώτην Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὅτε ἀκόμη ἦτο ἐν τῇ Ἀρχῇ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, ἐπεκύρωσεν αὐτὴν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις καὶ ὅλοι οἱ πολιτικοὶ Ἀρχηγοὶ τῶν πέντε μεγάλων κομμάτων ἔχουσιν ἤδη διὰ τῆς ὑπογραφῆς των προσεπικυρώσῃ τὴν χρηστότητα τῆς συμβάσεως, ὥστε ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἤθελαν νὰ μεμφθῶσι τὴν σύμβασιν ὡς μὴ χρηστήν, ἔπρεπε νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει των ὅτι οἱ Ἀρχηγοί των πρῶτοι ἔχουσι προσυπογράψει τὴν σύμβασιν καὶ τοσοῦτον τοῦτο εἶναι ἀληθές, ὥστε ὅλοι οἱ κατηγορήσαντες τῆς συμβάσεως δὲν ἐτόλμησαν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν οὐσίαν καὶ νὰ ἐξετάσωσι τὰς λεπτομερείας τῆς συμβάσεως, δὲν ἐτόλμησαν νὰ τὴν συγκρίνουν μὲ ἄλλας συμβάσεις, ἀλλ’ ὡς μόνον ἐπιχείρημα κατὰ τῆς συμβάσεως ἔφερον, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ κατηρτίσθη παρὰ τὸν νόμον 550, ἄνευ προμελέτης καὶ ἄνευ διαγωνισμοῦ. Ἐὰν συμφώνως τῷ νόμῳ 550 κατηρτίζετο, δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ κυρωθῇ. Ἀκριβῶς διότι κατηρτίσθη παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐκείνου, δι’ αὐτὸ ἔρχεται εἰς τὴν Βουλήν. Εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν εἶναι ἡ σύμβασις Τυργάσου, Τάγκας Λυσιμαχίας, Ξυνιάδος. Ἀπορῶ πῶς ὁ ἀξιότιμος φίλος μου καὶ συμπολίτης κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας παρῆλθε τοῦ βήματος διὰ νὰ ἀναπτύξῃ μίαν ἀρχήν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶπεν ὅτι πιστεύει, ὅτι τάσσεται ἐναντίον τῶν συμβάσεων, διότι δὲν ἐτηρήθησαν οἱ διατυπώσεις τῶν νόμων καὶ ἐν τούτοις ὄχι μόνον παραμένει φίλος τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ μετέχει τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία φέρει εὐθύνας δι’ ἐπικύρωσιν σωρείας συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι παρατύπως ἐγένοντο. Τοῦτο ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ κρίνῃ καὶ νὰ χαρακτηρίσῃ ποῖαι εἶναι αἱ προθέσεις τῶν πολεμίων τῆς συμβάσεως. Ἕτερος πολέμιος τῆς συμβάσεως, ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἐπιστοποίησε κατὰ τὸν κατηγορηματικώτερον τρόπον, ὅτι αἱ ἀξιώσεις τῶν παραλιμνίων ἔγκεινται εἰς τοῦτο καὶ μόνον, ὅτι ἐνδιαφέρονται νὰ παραχωρηθοῦν εἰς αὐτοὺς αἱ βαλτώδεις περὶ τὴν λίμνην ἐκτάσεις καὶ ὅτι τοῦτο ἐγένετο κατὰ τὴν δευτέραν ἐπεξεργασίαν τῆς συμβάσεως ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Οἱ παραλίμνιοι κάτοικοι δι’ οὐδὲν ἄλλο ἐνδιαφέρονται παρὰ διὰ νὰ πάρουν τοὺς βάλτους. Εἶναι τόσον ἀληθές, ὥστε ἔκαμαν πληρεξούσια εἰς ὡρισμένα πρόσωπα τὰ ὁποῖα καὶ σήμερον παρίστανται καὶ ἐκπροσωποῦν τοὺς συνεταιρισμοὺς καὶ ἦλθον καὶ εἰς ἐμὲ καὶ παρέστησαν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐνθυμηθῇ τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐκείνην τὰ αὐτὰ πρόσωπα, τὰ ἐκπροσωποῦντα δῆθεν σήμερον τοὺς συνεταιρισμοὺς, ἦλθον μὲ πληρεξούσια τῶν παραλιμνίων, τὰ ὁποῖα λέγουν παρακαλοῦμεν νὰ ἀκυρωθῇ ἡ σύμβασις Καντζούχ, ὑπὲρ ὡρισμένων προσώπων, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι αὐτοὶ θὰ μᾶς ἐκχωρήσουν τοὺς βάλτους. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμφέρον τῶν παραλιμνίων τὸ πραγματικόν, αὐτὸ δὲ καὶ τὸ ἐπροστατεύσαμεν.

§301Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπῆρχε διάθεσις. Τὸ ἐπροστατεύσατε κατόπιν ἀγώνων πολυημέρων, τοὺς ὁποίους ἐκάμαμεν.

§302Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Παρακαλῶ δὲ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ βεβαιώσῃ ἂν κατὰ τὴν δευτέραν ἐπεξεργασίαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αἱ προτάσεις τῶν παραλιμνίων ὑπεβλήθησαν διὰ νὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον καὶ ἂν οἱ ὅροι ἐκεῖνοι ἦσαν ἀσυγκρίτως βαρύτεροι τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως Καντζούχ. Δὲν ὑπάρχουν παραλίμνιοι ἐπιθυμοῦντες συνεταιρικῶς νὰ κάμουν τὴν ἐργασίαν. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἀντιπρόσωπος τῶν μερῶν ἐκείνων, ἰδιαίτερος ἀντιπρόσωπος εἶναι ὁ ἐκ Δομοκοῦ συνάδελφος κ. Μαλαμίδας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι μία ἑκατοντὰς παρεσύρθη, διὰ νὰ συμπήξῃ ἕνα συνεταιρισμόν.

§303Ι. ΤΖΙΒΑΣ. Τὴν πρώτην ἡμέραν ἐνεγράφησαν 600, κατόπιν ἔγιναν 1000 καὶ τώρα ἔγιναν 1400.

§304Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὑπάρχουν παλαιοὶ συνεταιρισμοὶ εἰς ὅλα τὰ παραλίμνια χωρία· αὐτὰ ὅλα καὶ αἱ κοινότητες κατέθεσαν ψηφίσματα διὰ τῶν ὁποίων δηλοῦν ὅτι δὲν ἐνδιαφέρονται παρὰ διὰ τὴν ταχεῖαν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δῆθεν ἐμφανίζονται προστάται τῶν παραλιμνίων, συγγενεῖς τοῦ κ. Σταμούλη καὶ τότε ὑπέβαλον προτάσεις δι’ ἴδιον λ)σμὸν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, αἱ ὁποῖαι ἀπερρίφθησαν καὶ τὸ λέγει τὸ πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται καὶ αὐτὸ νὰ τὸ βεβαιώσῃ, καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἐμφανίζονται προστάται τῶν συμφερόντων δῆθεν τῶν παραλιμνίων. Αὐτὰ τὰ ἴδια πρόσωπα, διὰ νὰ ἐπιτύχουν τὴν σύμπηξιν Συνεταιρισμοῦ, ἐπῆραν ἕν πρακτικὸν συνεταιρισμοῦ καὶ ἐπῆγαν εἰς τοὺς χωριάτες καὶ τοὺς εἶπαν βάλτε μιὰ ὑπογραφὴ καὶ θὰ πάρετε 20–30 στρέμματα, χωρὶς νὰ δώσετε μιὰ πεντάρα». Ὑπ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν ὑπάρχει κανεὶς χωριάτης, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ὑπέγραφεν. Εἶναι ἀπορίας ἄξιον δι’ ἐμὲ πῶς εὑρέθησαν πέντε Κοινότητες καὶ ἄλλοι ἕξ Συνεταιρισμοί, παλαιοί, ὑφιστάμενοι καὶ λειτουργοῦντες ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον ψηφίσματα, παμψηφεὶ δὲ ἐλήφθησαν αἱ ἀποφάσεις καὶ ἀγωνίζονται ὑπὲρ ταχίστης ἐπικυρώσεως τοῦ ἔργου.

§305Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὑπάρχουν ὡρισμένα ἔγγραφα διὰ τῶν ὁποίων ἀνομολογεῖται ἡ πλάνη ὡρισμένων ἐκ τῶν παραστάντων εἰς τὸν συνεταιρισμόν.

§306Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, πιστεύω εἰλικρινῶς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἀρτισύστατος αὐτὸς συνεταιρισμὸς νὰ ἔχῃ τὰ ἀπαραίτητα οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν ἐνέργειαν τοιούτων ἔργων. Ἂν ἐπίστευον τὸ ἀντίθετον, θὰ ἤμην ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος θὰ ὑπεστήριζα τὸν συνεταιρισμόν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ διαδηλώσω εἶναι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ πολέμιοι τῆς συμβάσεως, ἂν ἐπιτύχουν τὴν ματαίωσιν αὐτῆς κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν, νὰ ἐπιτύχουν ἄλλο τι παρ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη δὶς μέχρι τοῦδε ἀπὸ ἀνάλογον ἐνέργειαν τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ὅπου ἀπερρίφθησαν δύο συμβάσεις διὰ τὴν ἀποξήρανσιν αὐτὴν καὶ παρῆλθον δεκαετίαι ὁλόκληροι χωρὶς νὰ γίνῃ τὸ ἔργον. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι συμφέρον τῶν συμπολιτῶν του εἶναι νὰ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις. Ἄς φροντίσῃ δὲ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ προστατεύσουν καλῶς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς κοινωνίας, προσθέτω δὲ ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, παρασταθεὶς ὁ τμηματάρχης κ. Κοκκίδης, μᾶς ἐβεβαίωσε κατηγορηματικῶς, ὅτι ἐκ τῶν 4 συμβάσεων ἀποξηράνσεως ἡ καλύτερον μελετηθεῖσα καὶ ἡ ἀρτιώτερον προστατεύουσα τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κοινωνίας ἦτο ἡ τῆς Σινιάδος.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐτερματίσθη. Ὑπεβλήθη πρότασις ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἡ ψηφοφορία ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας παντὸς εἴδους σταφίδων Κρήτης καὶ λοιπῆς Ἑλλάδος πλὴν τῆς Κορινθιακῆς».

§308ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ συντάξεων διατάξεων τοῦ ψηφίσματος τῆς 21 Α)βρίου 1926 «περὶ συστάσεων Ναυτικῶν Συμβουλίων».

§310Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὸν ἄνευ οὐδεμιᾶς τροπολογίας.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§312ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Φαρμακευτικῶν Συλλόγων».

§314Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ζητῶ τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Ἡ διάταξις, ἡ ἀφορῶσα τοὺς φαρμακεμπόρους, ἡ ὁποία ὑπῆρχε εἰς τὸ ἐδάφιον 3, ὑφίσταται ἢ δὲν ὑφίσταται;

§315Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὑπάρχει τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§316Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Μάλιστα τὴν ἐδέχθην.

§317Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἐκτὸς τῆς διατάξεως αὐτῆς διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεδείκνυε ὅτι θέλει νὰ σεβασθῇ ἕν καθεστὼς καὶ ἀναγνωρίζει ὡς ἀποτελοῦντα μέλη τῆς φαρμακευτικῆς οἰκογενείας τοὺς μὴ ἐπιστήμονας, ἀλλὰ διατηροῦντας φαρμακεῖα ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν ἐπιστήμονος ἰατροῦ, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη κατηγορία ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν συνεμορφώθησαν πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου 615, διότι τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν τὴν ἤσκησαν μετὰ τὴν 21ην Ἰανουαρίου 1915, ὁπότε οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν κατηγορίαν ταύτην στεροῦνται τῆς ἀδείας τῆς Νομαρχίας διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης. Καὶ ἐρωτᾶται: τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἐνομιμοποίησε τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ὑπῆρχε μέχρι τῆς 1)1) 1915 καὶ ἀνεγνώρισε καὶ περιέλαβε τὴν κατηγορίαν ταύτην ὁ σημερινὸς νομοθέτης εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διὰ ποῖον λόγον θὰ παραβλέψῃ τὴν κατηγορίαν ἐκείνην, διότι αὕτη ἤρξατο ἀσκοῦσα τὸ ἐπάγγελμα τῆς μετὰ τὴν 1)1)1915. Ἐφόσον ἐθεώρησεν ὅτι οἱ πρὸ τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ 1915 μὴ ἐπιστήμονες φαρμακοποιοί, ἔχοντες φαρμακεῖα ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν ἐπιστήμονος τοιούτου, εἶχον κεκτημένα δικαιώματα τὰ ὁποῖα πολὺ ὀρθῶς ἡ πολιτεία δὲν δύναται νὰ παραβλέψῃ, ἔρχεται τώρα ἡ δευτέρα αὕτη κατηγορία, ἥτις ἀποτελεῖται ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤσκησαν τὸ ἐπάγγελμα αὐτὸ καθ’ ὃν τρόπον καὶ οἱ προηγούμενοι μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου 1915, ἡ κατηγορία ἐκείνων ἡ ὁποία ἤσκησεν τὸ ἐπάγγελμα ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου 1915 μέχρι σήμερον, ἡ τάξις δηλ. ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐστρατεύθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὸν καιρὸν νὰ ὑποβάλουν τὴν αἴτησιν πρὸς ἀπόκτησιν τῆς ἀδείας τῆς Νομαρχιακῆς. Καὶ συνεπῶς ἡ τάξις αὐτὴ πρέπει νὰ προστατευθῇ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά, δηλ. οἱ μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου 1915 νὰ ἀναγνωρίζωνται ὡς μέλη, καὶ νὰ μὴ ἀναγνωρίζωνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὸν καιρὸν νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 3.

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ 4 ἄρθρου, ἐνῶ δὲν ἔχομεν ψηφίσει τ’ ἄλλα. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται). Δεκτόν. Γίνονται ἐπίσης δεκτὰ τὸ 2ον καὶ 3ον ἄρθρον). Ἄρθρον 4ον ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς.

§319Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Φρονῶ, ὅτι ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δεχθῇ τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα, καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἀναπτύξωσι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, φρονῶ, ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ οὗτος δισταγμὸν νὰ παραλάβῃ καὶ τοὺς μέχρι 1928. Διότι ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν: τί θὰ γίνῃ ἡ τάξις αὐτή; Σᾶς λέγω δὲ τοῦτο τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι μέλος εἰς τὸν Σύλλογον, οἱ φαρμακέμποροι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωσι φαρμακοποιὸν ἐπιστήμονα. Λέγουν τινὲς νὰ ὑποστηρίξωμεν τοὺς φαρμακοποιοὺς ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς ἐπιστήμης. Ἐγὼ σᾶς ἀπαντῶ. Ἐὰν ὑποστηρίξωμεν καὶ θέλωμεν νὰ ὑποστηρίξωμεν τοὺς ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου ἐξερχομένους, ὄχι μόνον δὲν θὰ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν ἀλλὰ καὶ θὰ τὸν ἐλαττώσωμεν. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ αὐτοῦ· ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς ἐπαγγελματικῆς ὀργανώσεως τοῦ κλάδου. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζετε φαρμακεμπόρους, ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν.

§320Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν, δι’ ἧς ζητῶ ὅπως ἀναγνωρισθῶσι καὶ ὡς πρακτικοὶ φαρμακοποιοὶ ἐκεῖνοι οἵτινες ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν καίτοι πρακτικοί, ὅμως διετήρησαν πλήρη φαρμακεῖα καὶ ἤσκησαν ἀκωλύτως τὸ ἐπάγγελμα. Δὲν πρέπει νὰ στερηθῶσιν τῆς ἀδείας αὐτοὶ οἱ φαρμακοποιοί.

§321Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ὅπως ἐξετάζονται τὰ νομοσχέδια καὶ συζητοῦνται εἶναι ἀδύνατον νὰ τὰ παρακολουθήσωμεν. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ συντάξεως τοῦ Ναυτικοῦ Συμβουλίου, κατόπιν τῶν διατάξεων τοῦ γνωστοῦ ψηφίσματος. Παρακαλῶ νὰ τηρηθῇ μία σειρὰ καὶ μία τάξις.

§322Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, Κύριοι, ἀντιθέτως πρὸς τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ ἡ εὐεργετικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4 παράγραφος 3, ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις γενικῶς. Τὸ νομοσχέδιον ἀποσκοπεῖ νὰ εὐνοήσῃ τοὺς καταβαλόντας κόπους νὰ σπουδάσουν καὶ ὑποστάντας δαπάνας. Δὲν εἶνε δυνατὸν εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν νὰ συμπεριλάβωμεν καὶ τοὺς φαρμακοποιούς, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ εἶνε καὶ παντοπῶλαι ἢ ἄνθρωποι μὴ κεκτημένοι δίπλωμα. Ἡ παράγραφος αὕτη τοῦ ἄρθρου 4 λέγει (ἀναγινώσκει): «Γίνονται μέλη τοῦ Φαρμακευτικοῦ Συλλόγου κλπ.» Κατὰ συνέπειαν εἶνε αὐταπόδεικτον ὅτι δὲν πρόκειται κἂν περὶ ἐπιστημόνων· δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Ὑπουργὲ νὰ ὑποστηρίξωμεν αὐτούς. Εἶνε τοῦτ’ αὐτὸ ὅπως ἐὰν εἰς τοὺς δικηγορικοὺς συλλόγους ἀξιώσητε νὰ εἰσαχθοῦν καὶ οἱ δικολάβοι· δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἀπαλείψητε τὴν διάταξιν αὐτήν.

§323Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς). Ἡ διάταξις αὕτη ἐν τῇ οὐσίᾳ της ἔχει ἀπαλειφθῆ διὰ τῆς τροπολογίας, ἡ ὁποία ἀνεγνώσθη, διότι λέγει, ὅτι γίνονται δεκτοὶ οἱ φαρμακέμποροι ὡς μέλη τοῦ Φαρμακευτικοῦ Συλλόγου, δὲν ἔχουσι ὅμως τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγεσθαι, εἴτε ὡς μέλη τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου, εἴτε τοῦ πειθαρχικοῦ.

§324Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ μόνον ποὺ δὲν περιέρχεται ἡ διοίκησις εἰς χεῖρας των.

§325Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς) Ἐνῷ σεῖς λέγετε ὅτι τοὺς δίδονται τὰ ἴδια δικαιώματα μὲ τοὺς ἐπιστήμονας.

§326Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶνε τὸ ἴδιον. Εἰσέρχονται εἰς τὴν οἰκογένειαν.

§327Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς κ.λ.π.). Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τοὺς φαρμακευτικοὺς συλλόγους. Ἡ οὐσία τῆς παραγράφου εἶνε ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐγκλείεται εἰς τὸ τελευταῖον τμῆμα τῆς παραγράφου, ἡ ὁποία λέγει (ἀναγινώσκει) «αἱ διατάξεις.......... ἐφαρμόζονται πλήρως». Αὐτὴν τὴν διάταξιν δὲν ἐδέχθημεν κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ μεταβιβάζωσιν αὐτοὶ τὰς ἀδείας τῶν φαρμακεμπόρων.

§328Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ δὲν ἔχουσι ἄδειαν. Ἐνοικιάζουσιν ἕνα φαρμακοποιὸν ἐπιστήμονα. Αὐτὸς ἐμφανίζεται ὡς ἐκτελῶν τὰς συνταγὰς καὶ αὐτοὶ καταθέτουσι τὰ κεφάλαια. Αὐτοὶ ἀπὸ τριακονταετίας ἀσκοῦσι τὸ ἐπάγγελμά των. Περιορίσατέ το, ἐπὶ τέλους μέχρις ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος. Νὰ μὴ ἐπεκταθῇ ἐπ’ ἄπειρον αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§329Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Δὲν ἐπεκτείνεται ἐπ’ ἄπειρον, περιορίζεται μόνον εἰς τοὺς δυνάμει τοῦ Νόμου 605 ἔχοντας τὸ δικαίωμα. Καὶ διὰ τοῦτο ἐδέχθην καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ συναδέλφου Τσαρλαμπᾶ.

§330Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ «οἱ ἔχοντες τὸ δικαίωμα» εἶνε τὸ ἄπειρον, καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ εἶνε τὸ ἄπειρον.

§331Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριε Συνάδελφε, εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν ὑπάρχουσί τινες ἐλάχιστοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν δίπλωμα, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι ἐξήσκησαν πρὸ 15 καὶ 20 ἐτῶν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ φαρμακοποιοῦ καὶ ἔδωκαν ἐξετάσεις καὶ τῶν ὁποίων τὰ φαρμακεῖα σήμερον λειτουργοῦν ἐπ’ ὀνόματι ἐπιστημόνων φαρμακοποιῶν, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἀπομυζοῦν, ἐὰν θέλετε κατὰ βαθμὸν ὄχι πολὺ ἠθικόν. Αὐτοὶ ἔχουν 15 καὶ 20 ἐτῶν πεῖραν, ἔδωκαν ἐξετάσεις ἐνώπιον τοῦ Ἰατροσυνεδρίου καὶ ἐπῆραν τὴν ἄδειάν των. Περὶ αὐτῶν πρόκειται. Νὰ μὴ τοὺς στερήσωμεν τοῦ δικαιώματος τῆς διατηρήσεως τοῦ φαρμακείου, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται πρὸ 15 ἐτῶν καὶ τὸ ὁποῖον εἰς τὸ παρελθὸν ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἐλειτούργει ἐπ’ ὀνόματί των, σήμερον δὲ λειτουργεῖ ἐπ’ ὀνόματι ἄλλων ἐπιστημόνων φαρμακοποιῶν.

§332Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. Συνάδελφε. Πρόκειται περὶ τῶν φαρμακεμπόρων, τῶν ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα πᾶσαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας τὰς παρατηρήσεις μου, διότι δὲν νομίζω, ὅτι δύνασθε νὰ ἀφομοιώσητε τοὺς ἐμπορευομένους τὰ φάρμακα μὲ τοὺς ἐπιστήμονας φαρμακοποιούς, διότι, ὡς σᾶς εἶπον, εἶναι τὸ αὐτὸ ὡς νὰ εἰσαγάγητε εἰς τοὺς δικηγορικοὺς συλλόγους τοὺς δικολάβους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν τὸ ἐσκέφθη κανείς.

§333Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἡ τροπολογία, κ. Συνάδελφοι, τὴν ὁποίαν προτείνομεν, εἶναι ἡ ἑξῆς, καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας ἐπ’ αὐτῆς. Εἰς τὸ 3ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 4 προστίθεται φράσις, ἔχουσα οὕτω: «Ὡς καὶ ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1915 μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος ἱδρύσαντες φαρμακεῖα, λειτουργοῦντα ὑπὸ τὸ ὄνομα καὶ τὴν ἄδειαν ἐπιστημόνων φαρμακοποιῶν». Πρὶν ἢ ἀποφανθῶμεν ἐὰν πρέπῃ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἢ ὄχι ἡ τροπολογία αὕτη, νομίζω ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναφέρωμεν τοὺς λόγους, οἵτινες ἐπιβάλλουν τὴν παραδοχὴν αὐτῆς. Εὔκολον εἶναι νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν γίνεται δεκτή. Ἡ τάξις τῶν φαρμακοποιῶν περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι χρήζει τῆς μεγαλυτέρας προστασίας ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Πρόκειται ἀκριβῶς περὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐκπληρώσωσι τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας εἶχον· δὲν ἠδυνήθησαν, δηλαδή, νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς ὡρισμένας ἐπιταγάς, ὁριζομένας ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ 1905, τουτέστι νὰ ζητήσωσι τὴν ἄδειαν τοῦ Νομάρχου, διὰ τὸν λόγον ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπηρέτουν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ.

§334Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Καλά. Ἐπῆραν δίπλωμα, ὑστερώτερα;

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κ. Δαρβέρη.

§336Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Μά, κ. Πρόεδρε, εἶναι 60 ἄρθρα. Ἐὰν ἀρχίσωμεν διὰ κάθε ἄρθρον νὰ κάμωμεν τόσην συζήτησιν δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ. Θέλομεν νὰ κάμωμεν τοὺς μπακάληδες φαρμακοποιούς.

§337Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἔχετε κ. Δαρβέρη τὴν ὑποχρέωσιν νὰ περιμένητε νὰ ἀκούσητε.

§338Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Σᾶς ἤκουσα.

§339Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δὲν μὲ ἠκούσατε. Ἐὰν λοιπὸν δὲν δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαλείψητε καὶ ἄλλην παρομοίαν διάταξιν. Δὲν δύνασθε νὰ κάμητε διακρίσεις ἐκεῖ ὅπου δὲν πρέπει νὰ γίνουν διακρίσεις. Καὶ βεβαίως ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ σεβασθῆτε τὸ βῆμα καὶ νὰ ἀφήσετε νὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀπόψεις μας. Σᾶς λέγω λοιπόν, Κύριοι, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τιθέμενον Διάταγμα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς καὶ Προνοίας, ἡ ὁποία λέγει ὅτι τὰ φαρμακεῖα ἀποδίδονται εἰς φαρμακεμπόρους, οἵτινες ἔλαβον τὴν ἄδειαν τοῦ Νομάρχου, ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ἀναγνωρίζομεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε σεῖς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι δηλαδὴ εἰς μὴ ἐπιστήμονας, ἀλλ’ εἰς φαρμακεμπόρους χορηγοῦμεν τὸ δικαίωμα Α, κατὰ τίνα λογικὴν θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀρνηθῆτε τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς ἄλλην τάξιν, ἥτις ἐκλήθη καὶ προσῆλθε νὰ προσφέρῃ εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος τὸ αἷμα της; Ἔπταισαν ἆρά γε κατὰ τίποτε εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο οἱ ἄνθρωποι αὐτοί; Εἶνε γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1915 καὶ ἐντεῦθεν ἐξηκολούθει συνεχὴς ἐπιστράτευσις καὶ εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν μετέσχον ἀποδεδειγμένως ἐκεῖνοι περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται.

§340Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Οἱ φαρμακέμποροι;

§341Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Οἱ φαρμακέμποροι κ. Μουντζουρίδη. Προστατεύετε ἐδῶ καὶ φαρμακεμπόρους, οἵτινες ὅμως δὲν ὑπηρέτησαν κατὰ τὸν πόλεμον. Οἱ φαρμακέμποροι τοὺς ὁποίους λέγω ἐγὼ ἀποδεικνύεται ὅτι, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἔλαβον τὸ δίπλωμά των, δὲν τὸ ἔλαβον δὲ διότι ὑπηρέτουν εἰς τὸν στρατόν. Θέλετε προσθέτως νὰ τεθῇ διάταξις τοιαύτη, ὅτι οἱ μὴ λαβόντες τὴν ἄδειαν τοῦ φαρμακοποιοῦ διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπηρέτουν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ὀφείλουν νὰ προσαγάγουν τοιοῦτον πιστοποιητικόν; Ἂς προστεθῇ, ἀλλὰ δὲν δικαιοῦται ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἐμὴν νὰ ἀρνηθῇ εἰς μίαν τάξιν ἀνθρώπων τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔδωκεν εἰς ἄλλην τάξιν ἀνθρώπων τῆς αὐτῆς κατηγορίας. Θὰ ἦτο μία ἀνισότης καὶ ἀνισότης πρωτοφανής. Εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ὑγιεινῆς, ἔχετε οἱονδήποτε ἐνδοιασμόν, ὅτι ἡ διάκρισις γίνεται ὅπως ἀκριβῶς τὴν ἐκθέτω, ὅτι δηλαδὴ εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θέτετε ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς προστατεύονται οἱ ἀστράτευτοι, ἐνῶ διὰ τῆς διατάξεως ἡμῶν προστατεύονται οἱ στρατευθέντες κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον, ἔχετε ἓν δικαίωμα μόνον, νὰ ζητήσητε νὰ προσαγάγουν καὶ οὗτοι πιστοποιητικὸν τοιοῦτον. Νὰ τεθῇ πρόσθετος διάταξις, ὅτι ἀπολαύουσι τῶν αὐτῶν δικαιωμάτων ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι φαρμακοποιοί, ἐὰν ἀποδείξουν ὅτι, καθ’ ἥν ἐποχὴν δὲν συνεμορφώθησαν πρός τὸν νόμον διὰ νὰ λάβωσι τὴν ἄδειαν τοῦ Νομάρχου, δὲν συνεμορφώθησαν διότι προσῆλθον νὰ προσφέρωσιν ὅ,τι πολυτιμότερον εἶχον εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος. Τοιαύτην πρόσθετον διάταξιν εἴμεθα πρόθυμοι νὰ δεχθῶμεν. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ εἴπητε, ποίαν ἔχετε ἀντίρρησιν καὶ ἕνεκα τίνος ἀκριβῶς λόγου, δὲν θέλετε νὰ δώσετε δικαιώματα εἰς τοὺς ἀστρατεύτους αὐτοὺς φαρμακεμπόρους.

§342Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Διατί τοὺς ἀποκαλεῖτε ἀστρατεύτους;

§343Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν εἰς τὸν στρατόν, θὰ εἶχον τὴν ἄδειαν. Δὲν τὴν ἔχουν τὴν τυπικὴν ἄδειαν τοῦ Νομάρχου, διότι εὑρίσκοντο εἰς τὸ μέτωπον. Ὅταν ὑπάρχει μία τοιαύτη ἀδυναμία, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔλαβον τὴν τυπικὴν καὶ ποσῶς οὐσιαστικὴν ἄδειαν τοῦ Νομάρχου, κατὰ τίνα λογικὴν θὰ εἴπῃ τις ὅτι ἀποκλείω αὐτοὺς ἐκ τῶν διατάξεων τούτων; Ἡ τάξις τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔρχεται νὰ προστατεύσῃ, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, εἶναι μιὰ τάξις ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι στεροῦνται διπλώματος, ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διατηροῦν ἁπλῶς φαρμακεμπορεῖον.

§344Κ. ΜΠΟΥΡΜΠΟΥΛΗΣ. Ὅταν οἱ πρακτικοὶ φαρμακέμποροι ἔχουν ἐπιστήμονας φαρμακοποιούς, Διευθυντὰς τῶν φαρμακείων των, συνήθως οἱ ἐπιστήμονες οὗτοι φαρμακοποιοὶ παραμένουν εἰς Ἀθήνας καὶ τραβοῦν τὸ μηνιάτικο.

§345Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Αὐτὸ εἶναι πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἀπόψεώς μου. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δικαιοῦσθε νὰ εἴπητε, Κε. Μπουρμπούλη, εἶναι νὰ καταργήσετε ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πλευρῶν τὴν διάταξιν αὐτήν, ὁπότε τότε καὶ μόνον ἡ κρίσις θὰ εἶναι δικαία. Ἀλλ’ ὅταν λέγετε αὐθαιρέτως, θέλω ὡρισμένους ἐπιστήμονας, τοὺς μὲν νὰ κάμω δεκτοὺς καὶ τοὺς ἄλλους ὄχι, νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῆς λογικῆς τῶν πραγμάτων. Διαγράψατε καὶ τοὺς ἄλλους διὰ νὰ εἶσθε ἐν τάξει. Ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι ἐπιστήμονας φαρμακοποιούς, ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀφῆκαν πᾶσαν ἄλλην ἐργασίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀποκλείσετε ἀπὸ τὸ ἐπάγγελμά τους. Ἡ τροπολογία μας συνίσταται εἰς μίαν ἐξομοίωσιν τῶν δύο τάξεων εἰς τὴν ὁποίαν γίνεται διάκρισις, ὅτι τοὺς μὴ ἐπιστήμονας φαρμακοποιούς δυνάμει τοῦ ἄρθρου 4, τοὺς φαρμακεμπόρους τοὺς ἔχοντας μὲν τυπικὴν ἄδειαν πρὸ τοῦ 1915 τοὺς περιλαμβάνετε εἰς τὸ νομοσχέδιον, καὶ τοὺς ἐξομοιώνετε πρὸς μέλη τοῦ Φαρμακευτικοῦ Συλλόγου, ἐνῶ τοὺς φαρμακεμπόρους ἀπὸ τὸ 1915 καὶ ἐντεῦθεν, διότι ἔτυχε νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸν στρατόν, τοὺς ἀρνεῖσθε τὴν ἐξομοίωσιν. Ἀπαλείψατε τὴν διάκρισιν αὐτὴν καὶ ὁρίσατε διὰ τὸ μέλλον ἓν χρονικὸν ὅριον ἐντὸς τοῦ ὁποίου νὰ δύνανται νὰ λάβωσι τὴν ἄδειάν των.

§346Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Οἱ φαρμακοποιοὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα, ἔχουσι τὸ προνόμιον αὐτό, δυνάμει τοῦ νόμου 6 15. Ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα αὐτὸ πολυετῶς, ἐνῶ ἐκεῖνοι διὰ τοὺς ὁποίους ὁμιλεῖτε σεῖς, δὲν ἔχουσι κανένα ἄλλο δίπλωμα.

§347Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὰ 15 ἔτη νομίζω ὅτι εἶναι πολλά. Ἔχομεν ἀνθρώπους ὑπ’ ὄψιν μας, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μίαν δεκαπενταετίαν εἶχον ἱδρύσει φαρμακεμπορεῖα λειτουργοῦντα ὑπὸ τὴν ἄδειαν καὶ τὸ ὄνομα ὡρισμένου φαρμακοποιοῦ.

§348Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ. Μετὰ τὸ 1915 δὲν ἐπετρέπετο τοῦτο. Μετὰ τὸν νόμον 1615 δὲν ἔγινε κανεὶς φαρμακέμπορος.

§349Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Σᾶς λέγω ταῦτα, ὅτι ἡ ἔλλειψις τὴν ὁποίαν ἔχουν εἶναι ἁπλῶς τυπική, διότι περὶ τυπικῆς ἀδείας πρόκειται. Αὐτό,..... Κύριε Ὑπουργέ, τὸ πρὸ τοῦ 1915...

§350Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Μετὰ τὸ 1915 δὲν ἐδόθησαν ἄδειαι.

§351Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δὲν προσέχετε τί λέγω.

§352Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐπιχειρηματίαι ἐνοικιάζουν τὸν τίτλον ἑνὸς φαρμακείου, καὶ οἱ ἐπιχειρηματίαι αὐτοὶ ζητοῦν τώρα τὴν ἄδειαν φαρμακεμπόρου διὰ τῆς τροποποιήσεως.

§353Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὁμιλῶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πρὸ τοῦ 1915 ,.

§354Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἰς τὰς Νέας Χώρας, ἐὰν ψηφισθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε, θὰ παρουσιασθῶσιν ὅλοι οἱ μπακάληδες νὰ πωλοῦν φάρμακα.

§355Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐξαιρέσατε τὰς Νέας Χώρας. Ἐὰν θέλετε ἀναμείνατε τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ἐρώτημα σᾶς λέγω ὅτι ἐξαιροῦμεν τὰς Νέας Χώρας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην σας ἀπορίαν, σᾶς προσθέτω, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ εἶχον τὴν ἄδειαν τοῦ φαρμακεμπόρου καὶ τοῦ Νομάρχου, ἐὰν δὲν μετέβαινον εἰς τὸν στρατόν. Ἐὰν παρέμενον μέχρι τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 615, τοῦ ἔτους 1915, ἐὰν παρέμενον, λέγω, ἀστράτευτοι καὶ δὲν μετέβαινον εἰς τὸν στρατόν, θὰ ἐπετύγχανον τὸ τυπικὸν τῆς ἀδείας τοῦ Νομάρχου καὶ θὰ ἦσαν σήμερον φαρμακέμποροι.

§356Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δὲν ὑπῆρχεν ἐπιστράτευσις. Μετὰ τὸ 1915 δὲν ὑπάρχουσι φαρμακέμποροι. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι λόγοι δικαιοσύνης καὶ ἰσότητος ἐπιβάλλουσι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διὰ νὰ ἐξετασθῶσιν ἀμφότεραι αἱ τάξεις τῶν φαρμακοποιῶν καὶ ἡ τάξις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐξεπλήρωσεν ἓν καθῆκον πρὸς τὴν Πατρίδα.

§357ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, ἔχομεν 5–6 τροπολογίας. Ἔχομεν πρῶτον τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τσαρλαμπᾶ· (ἀναγινώσκει). Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἄλλην τροπολογίαν, εἰς τὸ ἐδάφιον β τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου, ἔχομεν τὴν τοῦ κ. Ζερβοῦ «ὡς καὶ πρακτικῶν φαρμακοποιῶν» (ἀναγινώσκει). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἄλλην τροπολογίαν, εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 4 νὰ προστεθῇ ἰδία παράγραφος (ἀναγινώσκει) «Εἰς τὸν Φαρμακευτικὸν Σύλλογον κλπ.».

§358Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Τὸ πρῶτον λέγει, ὅτι ὁ Φαρμακευτικοὶ Σύλλογοι ἱδρύονται κατὰ περιφερείας. Κατὰ συνέπειαν εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν ὑπάγεται ὅλη ἡ περιφέρεια.

§359Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρέλκει αὐτὴ ἡ τροπολογία.

§360ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρουσιάσθη αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἀλλὰ αἱ τροπολογίαι αὐταὶ ἀπερρίφθησαν.

§361Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἀπερρίφθησαν πρὸ μιᾶς ὥρας.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ὑποβάλλεται ἄλλη πρότασις, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§363Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀπαλείψεως τῆς γʹ παραγράφου περὶ φαρμακεμπόρων.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπερρίφθη.

§365Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον.

§366Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Εἶναι καὶ ἀντισυνταγματικόν, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουσιν ἀποκτήσει δικαιώματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ τοὺς τὰ ἀφαιρέσῃ κανείς.

§367Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἐφόσον ἀπερρίφθησαν αἱ τροπολογίαι ὅλαι, δὲν μένει τίποτε παρὰ νὰ ζητηθῇ ἡ ψήφισις τοῦ ἄρθρου.

§368Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προνοίας κλπ.). Θὰ ἐπρότεινα νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν ψήφισιν τῶν ὑπολοίπων ἄρθρων καὶ αὔριον νὰ γίνῃ ἡ ψήφισις τῆς παραγράφου 3, τῆς ἀφορώσης τοὺς φαρμακεμπόρους.

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι εἶναι καὶ ἄλλαι τροπολογίαι.

§370Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ ἰδική μου, κ. Πρόεδρε, καὶ ἡ τοῦ κ. Σπυρίδου, ἡ ἀφορῶσα τὴν τύχην τῶν φαρμακεμπορείων, μετὰ τὸν θάνατον τῶν φαρμακεμπόρων. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπορριφθῇ ἡ τροπολογία αὐτή, διότι τί θ’ ἀπογίνουν τὰ τέκνα τῶν φαρμακεμπόρων, ἐὰν ἀπαγορεύσητε νὰ μεταβιβασθῇ εἰς αὐτὰ ἡ ἄδεια, μετὰ τὸν θάνατον τοῦ πατρός των; Ὁλόκληρος περιουσία, καρπὸς ἐργασίας πολυχρονίου, θὰ χαθῇ;

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ὡς προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 4ον;

§372ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§373ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὴ ἡ τροπολογία. Ἄρθρον 5ον. Δεκτόν. Ἄρθρον 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 κλπ. δεκτὰ ἄνευ ἀντιρρήσεως. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 3.30′ π. μ.)