1928.06.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 81Η

ΤΗΣ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 6,10′ μ. μ)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μπενάκης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ συνδέσμου ἑστιατόρων Καλαμῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου «περὶ Κυριακῆς ἀναπαύσεως». Ἡ ὁμοσπονδία γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Μακεδονίας παρακαλεῖ ὅπως ἀρθῇ ἡ ἀπαγόρευσις εἰσαγωγῆς λαχανικῶν εἰς Ἀθήνας, Σερβίαν, Βουλγαρίαν καὶ Τουρκίαν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐπαγγελματικοῦ καὶ βιοτεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου Βόλου παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ ἐκ τῶν πρώτων τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἡ ἐπιτροπεία τοῦ χρηματιστηρίου ἐμπορευμάτων Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως κηρυχθῇ κατ’ ἐπεῖγον τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου «περὶ χρηματιστηρίων ἐμπορευμάτων». Ἡ ἕνωσις μικροϊδιοκτητῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν ἀπαλλοτριώσεως τῶν μικροοικοπέδων τῶν κατεχομένων παρ’ αὐτῶν, δυνάμει ἐπισήμων τίτλων. Πολλοὶ γονεῖς στρατευσίμων τυχόντων ἀναβολῆς κατατάξεως, παρακαλοῦν ὅπως ἐπεκταθῇ τὸ εὐεργέτημα ἐξαγορᾶς μέρους τῆς θητείας εἰς τοὺς στρατευσίμους τῆς κλάσεως 1926. Κάτοικοι τῆς κοινότητος Νεοχωρίου Καρδίτσης ὑποβάλλουν αἴτησιν παρακαλοῦντες ὅπως προσέλθῃ ἡ Κυβέρνησις ἀρωγὸς καὶ ἐνισχύσῃ αὐτοὺς οἰκονομικῶς, διότι κινδυνεύουν νὰ ἀποθάνουν τῆς πείνης ἕνεκα τῆς καταστροφῆς τῆς ἐσοδείας των. Ἔμποροι σιτηρῶν Βόλου κάτοχοι 1200 τόννων ἀραβοσίτου προσφέρουν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ κόστους τὸν ὑπάρχοντα εἰς τὰς ἀποθήκας των ἀραβόσιτον. Ὁ προσφυγικὸς κόσμος Κιάτου διαμαρτύρεται διὰ τὴν μεροληπτικὴν στάσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς διανομῆς τῆς ξυλείας εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους, μὴ χορηγούσης τοιαύτην εἰς πάντας τοὺς πρόσφυγας. Ὁ Βουλευτὴς κ. Μ. Γούδας καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τῶν ἑστιατόρων Ἰωαννίνων, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου περὶ Κυριακῆς ἀναπαύσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Λαίλιος καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἐν Λέσβῳ διαφόρων προσφυγικῶν ἑνώσεων καὶ κοινοτήτων παρακαλουσῶν ὅπως ἄνευ περαιτέρω ἀναβολῆς διαταχθῇ ἡ ἄμεσος ἔναρξις ἀνεγέρσεως συνοικισμοῦ ἐν Μυτιλήνῃ πρὸς στέγασιν καὶ βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς των. Ὁ Βουλευτὴς κ. Μ. Λαίλιος ὑποβάλλει ὑπόμνημα τῶν δικαστικῶν κλητήρων Μυτιλήνης ζητούντων, ὅπως ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς γλίσχρου ἀμοιβῆς των καὶ τῆς κοινωνικῆς των θέσεως. Ὁ ἐν Κόμμερ Τσεχοσλοβακίας κ. Ραϊόλδος Γρόμε ὑποβάλλει ἀναφορὰν δι’ ἧς ἰσχυρίζεται ὅτι δύναται νὰ κατασκευάσῃ δι’ ἰδίας του ἐφευρέσεως οἰκήματα διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς στερεὰ ἐντὸς 3–5 ὡρῶν. Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Πτολεμαΐδος ὑποβάλλει ὑπόμνημα, δι’ οὗ παρακαλεῖ, ὅπως ἀπαλλαγοῦν τῶν φόρων οἰκοδομῶν ἐπὶ μίαν δεκαετίαν τὰ ἐν τῇ Νέᾳ ἀγορᾷ Πτολεμαΐδος ἀνεγερθέντα μαγαζεῖα. Ὁ Πρόεδρος τοῦ ταμείου προνοίας ἐλαιοπαραγωγῆς Χανίων ὑποβάλλει ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ ὑποβληθέντος σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως νόμων τινῶν τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας. Ἐπιτροπὴ κατοίκων Κομοτηνῆς Ἑλλήνων ὑπηκόων ὑπηκόων ὑποβάλλει διαμαρτυρίαν κατὰ τῆς οἰκονομικῆς ἐφορίας διενεργησάσης ἀναδρομικῶς καὶ λίαν ἐσπευσμένως μετὰ παρέλευσιν ἑξαετίας ἔλεγχον καὶ ἀναθεώρησιν τοῦ φόρου κεφαλαίου τοῦ 1922 καὶ καταλογήσασαν εἰς αὐτοὺς ὑπέρογκα ποσά. Τὸ ἐν Δράμᾳ Πανομηρικὸν Συνέδριον ὑποβάλλει ψήφισμα δι’ οὗ ζητεῖ ὅπως πρὸ τῶν θερινῶν διακοπῶν λυθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ὁμήρων καὶ ζημιωθέντων ἐκ τοῦ πολέμου Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Μπότσαρης καταθέτει ὑπόμνημα τῶν Ἑλλήνων ὁπλαρχηγῶν τῶν ἐθνικῶν ἀγώνων Μακεδονικοῦ, Βορειοηπειρωτικοῦ καὶ τοῦ μεγάλου πολέμου παρακαλούντων, ὅπως ἡ Βουλὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὰ ἐν τῷ ὑπομνήματί των τούτῳ ἀναφερόμενα αἰτήματα αὐτῶν. Ὁ πολιτευτὴς κ. Θ. Κουτούπης ὑποβάλλει αἴτησιν διὰ τῆς ὁποίας κάμνει ἔκκλησιν πρὸς τοὺς βουλευτάς, ἵνα δοθῇ πέρας εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἐξυγιάνσεως τοῦ πεδίου Τρινάσου ἡ ὁποία μένει ἐκκρεμὴς ἐπὶ 16 μῆνας. Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. Μπακόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν 1) ἐργατῶν τῆς ἐν Τριπόλει ἑδρευούσης ἀνωνύμου ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας ἀπολυθέντων παρ’ αὐτῆς λόγῳ πωλήσεως τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ παρακαλούντων ὅπως χορηγηθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς ἀποζημίωσις ἐπαρκὴς καθόσον ἀποστερηθέντες τῆς ἐργασίας των πένονται ἤδη, καὶ 2) πρᾶξιν τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου τῆς κοινότητος Παρθενίων διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἵδρυσιν εἰρηνοδικείου ἐν Τεγέᾳ καὶ τὴν ὑπαγωγὴν εἰς τοῦτο τῆς κοινότητός των. Ὁ Βουλευτὴς κ. Σ. Χασιώτης καταθέτει ὑπόμνημα ὑλοτόμων κατοίκων Περιβολίου Γρεβενῶν αἰτούντων τὴν διάλυσιν τῆς συμβάσεως δι’ ὑλοτομίαν μὴ πραγματοποιηθεῖσαν. Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Μπούκουρας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν διαφόρων ὀργανώσεων Πύργου, Γορτυνίας ζητούντων ὅπως κατασκευασθῇ τμῆμα ὁδοῦ Ὀλυμπίων–Μουργιᾶς– Μπέλεσι ἵνα συνδεθῶσιν αἱ ὅμοροι ἐπαρχίαι Ἠλείας καὶ Γορτυνίας. Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Μπούκουρας καταθέτει αἴτησιν τῶν Ἀγροικιῶν Καταράχι τοῦ δήμου Λετρίνων ζητούντων τὴν ἀπαλλαγήν των ἐκ τῆς φορολογίας τῶν οἴνων, ὡς μὴ ὑπαγομένης τῆς περιφερείας των εἰς τοιοῦτον φόρον. Ὁ κ. Κ. Γκότσης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ συστάσεως εἰδικοῦ Ταμείου Παμβώτιδος (λίμνη Ἰωαννίνων)». 2) «Περὶ συστάσεως εἰδικῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας Δήμων καὶ Κοινοτήτων» καὶ 3) «Περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. Χρηστόπουλος, Ι. Περδικογιάννης καὶ Ι. Κίνιας ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης παραγράφου 2 εἰς τὸ ἄρθρον 28 τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 12 Μαΐου 1926 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ἀθήνῃσιν Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. Στεφανόπουλος καὶ Δ. Μπούκουρας ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τῆς § 8 τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ κώδικος τῆς φορολογίας τῆς αὐτομάτου ὑπερτιμήσεως». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. Μισυρλῆς καὶ Δ. Φλωριᾶς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν». Ὁ κ. Ι. Μεταξᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ συνάψεως συμβάσεως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἀποξηραντικῶν καὶ ὑδραυλικῶν ἔργων καὶ τὴν συνομολόγησιν τῶν ἀπαιτουμένων δανείων». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3464 τοῦ κυρώσαντος τὸ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ συστάσεως Ταμείου Προνοίας ἰδιοκτητῶν αὐτοκινήτων λεωφορείων». 3) «Περὶ κυρώσεως διεθνοῦς συμβάσεως ἀφορώσης τὴν κυκλοφορίαν αὐτοκινήτων». Ὁ κ. Θ. Νικολούδης (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ χορηγίας ἐτησίας συνδρομῆς εἰς τὸν Σύλλογον «Μακεδονικῶν καὶ Θρακικῶν Σπουδῶν». 2) «Περὶ ἐπιχορηγήσεως ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου τῆς Μακεδονικῆς Ἐκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας». 2) «Περὶ ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις τῆς Ἑλλάδος Μητροπόλεων τοῦ Οἰκονομικοῦ Πατριαρχείου» καὶ 4) «Περὶ παραχωρήσεως ἀγροτικῆς ἐκτάσεως ἀνηκούσης εἰς τὴν Ι. Μονὴν Λευκάδος τῆς Ἰκαρίας εἰς τὸν Φιλανθρωπικὸν Σύλλογον Ἰκαρίων κυριῶν πρὸς ἀνέγερσιν Νοσοκομείου».

§2Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἀνακριτικὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ τὴν δίωξιν τῶν ἀδικημάτων τοῦ δικτάτορος ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα αὕτη λάβῃ ἀπόφασιν περὶ ἀποφυλακίσεώς του. Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, ἡ τοιαύτη ἐνέργεια τῆς Βουλῆς εἶναι ἀνακριτικὴ ἐνέργεια, φρονῶ ὅτι οὐδὲν ἐμπόδιον παρέχεται ἐκ τοῦ κανονισμοῦ ὅπως σήμερον ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ τοῦ ζητήματος καὶ λάβῃ σχετικὴν ἀπόφασιν, διότι φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐξακολουθῇ ἐπ’ ἄπειρον ἡ προφυλάκισις, ἐφόσον μάλιστα ἡ δίκη βραδύνει ἐπὶ πολύ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔχῃ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἀμέσου συζητήσεως τοῦ ζητήματος.

§3Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Νομικὸν κώλυμα ἐκ τοῦ κανονισμοῦ δὲν ὑπάρχει διὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ Ἐπιτροπή. Ἡ πρότασις ἔχει διανεμηθῆ πρὸ 24ώρου καὶ ἡ Βουλὴ ὑποθέτω ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ ἐπ’ αὐτῆς. Ἡ πρότασις εἶναι λίαν δικαιολογημένη καὶ νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀποφασίσῃ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Βουλὴ ἀπόψε.

§4Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Δὲν φαντάζομαι ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐφόσον εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἔλαβε γνῶσιν τῆς προτάσεως.

§5ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διενεμήθη.

§6Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ἐρωτῶ ὅλους τοὺς βουλευτὰς ἂν ἔχουν λάβει ἀκόμη γνῶσιν τῆς προτάσεως καὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν δὲ μὲ τὴν πάροδον ἑνὸς 24ώρου ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ διὰ ζήτημα τόσον σοβαρόν.

§7Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζομεν καὶ ἡμεῖς ὅτι ζητήματα ἀφορῶντα τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν εἶναι ἐξαιρετικῆς σπουδαιότητος καὶ πρέπει ἡ ἐπ’ αὐτοῦ ἀπόφασις νὰ μὴ ἀναβάλλεται ἐπὶ μακρόν. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ μόλις χθὲς διενεμήθη ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὁμολογουμένως δὲν ἐλάβομεν γνῶσιν αὐτῆς, θὰ προτείνω ὅπως αὔριον, ὡς πρῶτον θέμα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ὁρισθῇ ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ληφθῇ δὲ πρόνοια ἐκ μέρους ὅλων τῶν κομμάτων ὅπως ὑπάρχῃ ἐπαρκὴς ἀριθμὸς βουλευτῶν διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ἀπόφασιν, διότι τώρα φοβοῦμαι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ὁριστική. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ ὁρισθῇ δι’ αὔριον ὡς πρῶτον θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως.

§8Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Πρόκειται περὶ ἔργου τῆς Βουλῆς καθαρῶς δικαστικοῦ, κατὰ συνέπειαν ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῆς οὐσίας οὐδεμίαν ἔχει ἀντίρρησιν. Ἕκαστον τῶν μελῶν αὐτῆς, ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν θὰ ψηφίσῃ συμφώνως μὲ τὴν δικαστικὴν συνείδησιν τὴν ὁποίαν θὰ σχηματίσῃ. Ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν διαδικασίαν καὶ τὰ δύο δύνανται νὰ ὑποστηριχθῶσιν. Εἶναι δυνατόν, ἐὰν ἡ Βουλὴ προτιμᾷ, νὰ γίνῃ αὔριον ἡ συζήτησις, ἀλλ’ εἶναι δυνατόν, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ, νὰ γίνῃ καὶ σήμερον ἡ συζήτησις, διότι, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὑπάρχει κάποιον ἄρθρον εἰς τὸν κανονισμὸν τὸ ὁποῖον ἀφίνει ἐλαστικότητα τινά. Κατὰ συνέπειαν δὲν ὑπάρχει κώλυμμα.

§9Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἡ Βουλή, κ. Πρόεδρε, βεβαίως εἶναι ἐλευθέρα νὰ συζητήσῃ εἴτε σήμερον εἴτε αὔριον. Θὰ ἦτο ὀρθὸν ὅμως νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ αὔριον καὶ νὰ τεθῇ ὡς πρῶτον θέμα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ οὐδὲ ὁ ἐλάχιστος δισταγμὸς ὅτι, ἐπὶ ἑνὸς θέματος τόσον σοβαροῦ ἐλήφθη ἐσπευσμένως ἡ ἀπόφασις.

§10Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξ.). Ὡς πρῶτον θέμα ὄχι, διότι ὑπάρχουν μερικαὶ συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ψηφισθοῦν διότι δὲν ἐπιδέχονται ἀναβολήν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον, λοιπόν, θὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§12Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω θερμὴν παράκλησιν νὰ προτιμηθῇ ἡ ψήφισις τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Γερμανίας, εἶναι τοῦτο παράκλησις ὅλων τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν.

§13Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξ.). Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἀπουσίαζεν ὅταν παρεκάλεσα τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως ἐντὸς 3 ἡμερῶν, προσκομίσῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως καὶ προχθὲς ἐζήτησα νὰ προταχθῇ ἡ σύμβασις αὕτη διότι εἶπον, ὅτι ἐλαττώνεται ὁ δασμὸς τῆς σταφίδος ἀπὸ 16 μάρκα εἰς 5, οἱ δὲ Γερμανοὶ ἔμποροι δὲν δύνανται νὰ προαγοράσουν σταφίδα, ἐνῷ ἐπίκειται ἐσοδεία αὐτῆς μὴ γνωρίζοντες, ἐὰν θὰ ἔχῃ ψηφισθῇ ἐγκαίρως ἡ σύμβασις αὐτή. Μὴ δυνάμενοι νὰ προαγοράσουν στρέφονται εἰς ἄλλου εἴδους ἀγορὰς καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ βραδύτης θὰ εἶναι ἐπιβλαβής. Εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ συμβάσεις αὐταὶ ἐξονυχίζονται, ἐγὼ δὲ προσωπικῶς ἐπιστατῶ, ἵνα ἐπιτύχωμεν τὰ καλλίτερα ὠφελήματα καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἐγένετο ἐπίκρισις οὐδεμιᾶς συμβάσεως. Ἐπειδὴ λοιπὸν αὐταὶ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ψηφισθοῦν διὰ νὰ λειτουργήσουν θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συζητηθοῦν αὔριον ὡς πρῶται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§15Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξ.). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου κυροῦται σύμβασις μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἀφορῶσα τόν τρόπον τοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῶν ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων δι’ ὑπόνοιαν μεταφορᾶς καὶ εἰσαγωγῆς οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν ἐν Ἀμερικῇ. Γνωρίζετε ὅτι ἡ Ἀμερικὴ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἔχει ψηφίσει νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύει τήν εἰσαγωγὴν καὶ κατανάλωσιν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν ἐν ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις, οἱ ἔλεγχοι δὲ οἱ ὁποῖοι γίνονται ἐπὶ τῶν ξένων ἀτμοπλοίων προκαλοῦν ὄχι μόνον δυσχερείας εἰς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν κίνησιν, ἀλλὰ καὶ πολλάκις καὶ ζημίας ὑπερμέτρους. Ἡ Ἀγγλία ἐζήτησε νὰ κανονισθῇ τὸ θέμα τοῦτο δι’ ἰδίας συμβάσεως μετὰ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κατὰ τρόπον διαρρυθμίζοντα τὰ τοῦ ἐλέγχου, προνοοῦντα δὲ καὶ περὶ μιᾶς διατάξεως, διὰ τῆς ὁποίας θὰ δίδωνται ἀποζημιώσεις εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἀρχαὶ ἐξ ὑπερμέτρου ζήλου ἤθελον παραβλάψει τὰ ἀτμοπλοϊκὰ συμφέροντα. Τοιαύτην σύμβασιν ἀπό τινος χρόνου διεπραγματεύθημεν καὶ ἡμεῖς καὶ ἐπετύχομεν ὄχι μόνον τὴν ὑπογραφὴν τῆς Ἀμερικῆς, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιψήφισιν ἤδη ὑπὸ τοῦ Κογκρέσου. Ὅσον ταχύτερον ἐπιψηφίσωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν σύμβασιν αὐτήν, τόσον ταχύτερον τὰ ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια θ’ ἀπαλλαγῶσι διατυπώσεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι καὶ ὀχληραί, ἀλλὰ καὶ ἐπιζήμιοι εἰς αὐτά. Παρακαλῶ, λοιπόν, ἐὰν δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ παραπεμφθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν καὶ ἐντὸς 3 ἡμερῶν, ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ψηφισθῇ ὡς ὑπηρεσιακόν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ἐκκρεμεῖ ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῶν σεισμοπαθῶν. Ὑπεβλήθη καὶ μία πρότασις τοῦ κ. Πεσματζόγλου «περὶ τῆς προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 53 ἐπερωτήσεως περὶ ἀποζημιώσεως τῶν κατὰ ξηρὰν παθόντων ἐκ μέρους τῶν συμμαχικῶν στρατευμάτων.

§17Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅπως ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ ἔχει μείνει ἐκκρεμὴς ἡ ἐπερώτησις διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς Κορινθίας καὶ πλημμυροπαθεῖς Μακεδονίας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἀπ’ αὐτῆς.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. Φλωριᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§19Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί. Τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἐπέδειξεν ἡ Βουλὴ διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς τῆς Κορίνθου, εἶναι τρανώτατον δεῖγμα τῆς ὑφισταμένης ἀλληλεγγύης μεταξὺ τῶν πασχόντων πληθυσμῶν καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ. Πόλις εὐτυχὴς καὶ ἀνθοῦσα ἡ Κόρινθος, μετεβλήθη ἐντὸς ὀλίγων στιγμῶν εἰς ἐρείπια καὶ οἱ κάτοικοι αὐτῆς, εὑρέθησαν αἰφνιδίως εἰς τὰς ὁδούς, ἀφοῦ ἀπώλεσαν πᾶν ὅ,τι διὰ πολυετῶν μόχθων, στερήσεων ἴσως καὶ θυσιῶν, εἶχον ἀποκτήσει δι’ ἱδρῶτος καὶ τιμίας ἐργασίας, καὶ οἱ ἄλλοι γειτονικοὶ πληθυσμοὶ ὅσοι ὁμοίως ἔπαθον ἐκ τῆς θεομηνίας ἐκείνης. Σύμπας ὁ Ἑλληνικὸς λαός, πρὸ τῆς συμφορᾶς τῶν Κορινθίων, ἔσπευσε νὰ ἐκδηλώσῃ παντοιοτρόπως τὴν συμπάθειαν αὐτοῦ πρὸς τοὺς σεισμοπλήκτους. Οὐδεὶς ἔμεινεν ἀσυγκίνητος ἐκ τῆς μεγάλης καταστροφῆς, ἡ δὲ Κυβέρνησις κατὰ τὰς πρώτας στιγμὰς τῆς συγχίσεως καὶ καταπλήξεως, διέθεσε τὰ πρόχειρα ἐκεῖνα μέσα ὅσα εἶναι δυνατὸν νὰ διατίθενται κατὰ παρομοίας αἰφνιδιαστικὰς τῆς φύσεως ἰδιοτροπίας, πρὸς ἀνακούφισιν τῶν παθόντων, πάντα δὲ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων, μετέβησαν εἰς τὸν τόπον τῆς καταστροφῆς διὰ νὰ ἐνθαρρύνωσι τοὺς παθόντας. Εὐνόητον ὅθεν τυγχάνει τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἐπέδειξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ὀφείλω νὰ ἐξάρω τὸ ἐνδιαφέρον του τοῦτο, ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν τοῦ σεισμοπαθῶν τῆς Κορίνθου. Ἀλλ’ εἶμαι ἐπίσης ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ νὰ ἐκδηλώσω τὸν συνέχοντα τὴν ψυχήν μου, πόνον διότι οὔτε τὸ παραμικρὸν ἐνδιαφέρον ἐπεδείχθη, οὔτε καὶ ἠκούσθη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην κραυγὴ συμπαθείας ὑπὲρ πληθυσμῶν τῶν ὁποίων ἐὰν δὲν ὀφείλεται ἡ καταστροφὴ εἰς τὴν ὀργὴν τῶν Θεῶν, ὀφείλεται σὲ κἄτι χειρότερον εἰς τὸ μῖσος καὶ τὴν κακίαν τῶν ἀνθρώπων. Καὶ διὰ νὰ καταστήσω σαφὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον, ὀφείλω νὰ ἀναφέρω ὅτι πρόκειται περὶ πληθυσμῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ συγκεκριμένως περὶ τῆς κωμοπόλεως Τζουμαγιᾶς, ἥτις ὑπῆρξε τὸ προπύργιον τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἰς τὴν πεδιάδα τῶν Σερρῶν κατὰ τοὺς ἀγῶνας τοὺς Μακεδονικούς. Πρόκειται λέγω, περὶ τῆς Τζουμαγιᾶς τῆς ἀναδειξάσης ὁπλαρχηγούς, ἀντάρτας καὶ ἐθνομάρτυρας καὶ ἑκατόμβας προσενεγκούσης εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἡ Τζουμαγιὰ ἐπυρπολήθη ὑπὸ τῶν Βουλγάρων καὶ κατεσκάφη ὑπὸ τούτων, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ σήμερον οὔτε τὸ ἐλάχιστον σημεῖον τὸ δυνάμενον νὰ μαρτυρήσῃ περὶ τῆς ὑπάρξεως τῆς κωμοπόλεως ἐκείνης τῆς ἄλλοτε ἀνθούσης καὶ εὐτυχοῦς. Τὰς ἰδίας καταστροφὰς ὑπέστησαν ὑπὸ τῶν ἰδίων ἐχθρῶν καὶ τὰ χωρία Λακκοβίκια, Προβίστα, Στέμαλτσα τοῦ ἡρωϊκοῦ Παγγαίου καὶ τὸ Δοξᾶτον, οἱ κάτοικοι τῶν ὁποίων διαμένουσιν ὑπὸ λαμαρίνας ληφθείσας ἀπὸ τὰ συμμαχικὰ ἀμπρὶ καὶ πάντες δύνασθε ν’ ἀναλογισθῆτε πόσον σκληρὸν καὶ ἄδικον ὑπῆρξε τὸ Κράτος πρὸς τοὺς ἀδελφούς μας τούτους τοὺς οὑτωσὶ διαιτωμένους καὶ τοὺς κατοίκους Τζουμαγιᾶς διαμένοντας ὑπὸ ξύλινα σεσαθρωμένα παραπήγματα, τῶν ὁποίων ἡ κατασκευὴ ὀφείλεται εἰς τὴν πρωτοβουλίαν καὶ φιλανθρωπίαν, ἐὰν θέλετε, τοῦ τότε Γενικοῦ Διοικητοῦ κ. Κ. Γκότση, βουλευτοῦ ἤδη Ἀχαϊοήλιδος. Εἶναι σκληρόν, συνεπῶς νὰ μὴ ἀκουσθῇ ποτὲ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κραυγὴ συμπαθείας καὶ ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπρόταξαν τὰ στήθη των καὶ ἔσωσαν τὴν Μακεδονίαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπὸ τοὺς ὄνυχας σκληρῶν καὶ αἱμοχαρῶν ἐχθρῶν.

§20ΑΥΓ. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω, ἐφ’ ὅσον ἀποτελεῖτε μέλος Ἐπιτροπῆς καταρτισθείσης κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη σύμφωνα μὲ τὰς ἀξιώσεις τοῦ Πανομηρικοῦ Συνεδρίου, πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό...

§21Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Εἰς τὴν Βουλὴν κατετέθησαν κατὰ τὴν διαρρεύσασαν χρονικὴν περίοδον πολλαὶ ἐπερωτήσεις καὶ πάντοτε ἐδίδετο ἡ στερεότυπος ἀπάντησις ὅτι δὲν ὑπάρχουσι τὰ μέσα πρὸς ἀνοικοδόμησιν τῶν καταστραφεισῶν κωμοπόλεων καὶ χωρίων. Ἐσχάτως παρεκάλεσα τὸν τέως Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας κ. Ἐξηντάρην, ὁ ὁποῖος συνεννοήθη μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐγένοντο διὰ τοῦ τελευταίου διαβήματα εἰς τὴν Δημοσιονομικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν πρὸς παροχὴν τῶν μέσων ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Τζουμαγιᾶς καὶ λοιπῶν χωρίων. Χάρις δὲ εἰς τάς ἐνεργείας, αἵτινες κατεβλήθησαν ἐν Γενεύῃ, ἔδωκεν ἡ Δημοσιονομικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Κ.Τ.Ε. τὴν συγκατάθεσίν της εἰς τὸν κ. Σίμψον, ὅπως ἡ Ε.Α.Π. διαθέσῃ τὰ μέσα διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν 2 χιλιάδων οἰκιῶν, ὅσαι περίπου ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν στέγασιν ἰσαρίθμων οἰκογενειῶν, αἵτινες ἔπαθον κατὰ τὰς τελευταίας γνωστὰς Βουλγαρικὰς ἐπιδρομάς. Ἀλλ’ ὁ κ. Σίμψον ἀπουσιάζει εἰς Εὐρώπην, ἡ δὲ Ε.Α.Π., διατελοῦσα ἐν ἀγνοίᾳ τῶν λαβουσῶν χώραν ἐνεργειῶν ἐν Γενεύῃ οὐδὲν μέτρον λαμβάνει διὰ τὴν στέγασιν τῶν παθόντων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως δώσῃ σαφεῖς καὶ κατηγορηματικὰς πληροφορίας εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ ἀφορῶν τοὺς καταστραφέντας πληθυσμοὺς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν οἰκιῶν αὐτῶν.

§22ΑΥΓ. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν.

§23Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἀποζημιώσεων τῶν πολεμοπαθῶν διὰ τὸ ὁποῖον ἠρωτήθην παρὰ τοῦ Βουλευτοῦ Καβάλλας κ. Θεολόγιτου, δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο παραμένει ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐκκρεμές. Διότι, ἐνῷ ἔπαθον χιλιάδες Μακεδόνων, οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωστόν, ἀπήχθησαν ὡς αἰχμάλωτοι εἰς Βουλγαρίαν κατὰ τὴν εἰσβολὴν τοῦ 1915, δὲν ἐδόθησαν ἀκόμη ἐκ μέρους τοῦ Κράτους αἱ ἀποζημιώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῶσιν πρὸς τοὺς παθόντας κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τόσον δηλαδὴ πρὸς τοὺς ὡς ὁμήρους ἀπαχθέντας, ὅσον καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους τοὺς ὁπωσδήποτε ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν καὶ τῶν συμμάχων ζημιωθέντας. Πρό τινων μηνῶν παρουσιάσθη ἀντιπροσωπεία ὁμήρων ἐξ Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀπόντων τότε τῶν κ. Συναδέλφων εἰς τὰς ἐπαρχίας των, διότι ἡ Βουλὴ εἶχε διακόψει τὰς ἐργασίας της, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατήρτισε τῇ ὑποδείξει τοῦ ἀντιπροσώπου τῶν πολεμοπαθῶν κ. Ἠλ. Οἰκονόμου, εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τῆς ὁποίας μετεῖχεν ὁ Βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Μόδης, ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ κ. Μαντζαβῖνος, ὁ τμηματάρχης κ. Παλιαράκης, ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν ὁμήρων κ. Ἠλίας Οἰκονόμου καὶ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ Ἐπιτροπὴ συνῆλθεν εἰς ἐπανειλημμένας συνεδριάσεις εἰς τὸ μέγαρον τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ μετὰ μικρὰς συγκινήσεις καὶ βαθεῖαν μελέτην τῆς ὑποθέσεως τῶν πολεμοπαθῶν, κατέληξεν εἰς συμπεράσματα μᾶλλον εὐχάριστα διὰ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν πολεμοπαθῶν. Ἐπρόκειτο δὲ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἡ Ἐπιτροπὴ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁπότε ὅλως αἰφνιδίως καὶ ἀδικαιολογήτως, δύναμαι νὰ εἴπω, τὸ Πανομηρικὸν Συνέδριον Δράμας, διὰ τηλεγραφήματος αὐτοῦ πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν, ἀνεκάλεσε τὸν ἀντιπρόσωπον τῶν Ὁμήρων κ. Ἠλίαν Οἰκονόμου καὶ τούτου ἕνεκα δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ὑπογραφῇ ἡ ἔκθεσις παρὰ πάντων τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως συνταχθῇ νομοσχέδιον καὶ τεθῇ τοῦτο ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§24Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν Πολεμοπαθῶν καὶ ὁμήρων, εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον καὶ δὲν ἠμπορεῖ πλέον νὰ παρελκυσθῇ.

§25Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἐδήλωσα, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι ὑπάρχει Ἐπιτροπὴ καταρτισθεῖσα ἀποφάσει τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπεράτωσε τὴν ἔκθεσίν της, βάσει τῆς ὁποίας θέλει συντάξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, δυνάμει τοῦ ὁποίου θέλουσι χορηγηθῇ αἱ ἀποζημιώσεις. Ἐὰν δέ, ὡς εἶπον, δὲν ὑπεβλήθη μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἡ ἔκθεσις, τοῦτο ὀφείλεται καὶ εἰς τὸ γεγονὸς τῆς ἀνακλήσεως τοῦ ἀντιπροσώπου τῶν ὁμήρων, διότι τὸ συνέδριον, διὰ τηλεγραφήματος αὐτοῦ πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν, ἐδήλου ὅτι θὰ ἀπέστελλεν ἕτερον ἀντιπρόσωπον, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀνακληθέντος, ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ ἐσκέφθη ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμα αὐτῆς ἐν ἀπουσίᾳ τῶν ἐνδιαφερομένων.

§26Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Διαμαρτύρομαι μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ποὺ γίνεται ἡ ἐργασία. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν ἀπεστάλη ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Συνεδρίου. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν πρὸ τῶν θερινῶν διακοπῶν νὰ ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῶν ἀποζημιώσεων καὶ δὲν πρέπει νὰ συνηγορῆτε ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία βραδύνει νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον.

§27Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὀφείλετε, Κύριε Βουλευτά, νὰ γνωρίζητε ὅτι ἐγὼ δὲν συνηγορῶ παρὰ πάντοτε καὶ μόνον ὑπὲρ ἐκείνων οἵτινες ἔχουσιν μὲ τὸ μέρος των τὸ δίκαιον. Ἐγὼ εἶπον εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα, ποίαν ἐργασίαν ἐξετέλεσεν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ τίνων αἰτίων ἕνεκα δὲν ὑπεβλήθη τὸ πόρισμα αὐτῆς. Ὑμεῖς εἶσθε ἐλεύθερος νὰ ἐξαγάγητε οἱαδήποτε συμπεράσματα ἰδικά σας θέλετε.

§28Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶσθε μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς; Λέγω, λοιπόν, ὅτι αἱ ἐργασίαι τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν προβαίνουν μετὰ τῆς ὀφειλομένης σπουδῆς, καὶ νομίζω ὅτι παρουσιάζεται κἄποια ἀταξία. Πρὸ μακροῦ χρόνου ἐγὼ δι’ ἐγγράφου ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς σχετικὰ ἔγγραφα καὶ πληροφορίας καὶ δὲν μοῦ ἐστάλησαν, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος μοῦ εἶπεν ὅτι αὐτὰ ἐζητήθησαν καὶ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ δὲν μοῦ ἐδόθησαν, διὰ νὰ μὴ ὑποβληθῶσιν οὔτε ἐκεῖ. Ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ τὰ ζητήσω καὶ πάλιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ συνίστων, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι οὐσιῶδες, ἔχομεν δὲ τὸ δεδομένον ὅτι ἀπέναντι τῶν ὀφειλομένων ἱκανὰ ποσὰ εἰσέπραξεν ἤδη τὸ Κράτος, θὰ συνίστων νὰ ἐφθάναμεν εἰς κἄποιον τέρμα, ἵνα ἱκανοποιήσωμεν καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον τὰς ἀξιώσεις αὐτάς, διότι μὲ τὰς ἐπερωτήσεις δὲν κάμνομεν τίποτε.

§29Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος μοῦ ἐζήτησε μίαν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ὀφείλω νὰ παράσχω. Πρόκειται, ὡς εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ οὗτος, περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ σοβαρώτατα οἰκονομικὰ ζητήματα, ἀφορῶντα τοὺς πολεμοπαθεῖς καὶ ἀπητήθη ἑπομένως μακρὸν χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ συλλεχθῶσιν ὅλα τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα, ὅπως καταρτισθῇ πλήρης φάκελλος ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἔδει ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ μελετήσῃ τὸ ὅλον ζήτημα διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἐὰν ἐπῆλθε κἄποια βραδύτης, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους προανέφερα καὶ διότι ἡ Βουλὴ διέκοψε τὰς ἐργασίας της, λόγῳ τῆς ἐκραγείσης Κυβερνητικῆς κρίσεως. Ἤδη ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δύναται, ἐὰν θέλῃ, νὰ ὑποβάλῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§30Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Ἤθελα νὰ τονίσω τοῦτο, ἰδίᾳ εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπιθέσεως ἐκ μέρους φιλτάτου μέλους τῆς Δημ. Ἑνώσεως, ὁ ὁποῖος κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ βραδύτητι. Ἡ Κυβέρνησις οὐδόλως ἐπεβράδυνε τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ πρέπει καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι εἶναι θέμα ἀπὸ τὰ πολυπλοκώτερα, τὸ τῆς συλλογῆς τῶν στοιχείων καὶ τῆς ἐξευρέσεως τοῦ τρόπου τῆς διανομῆς τῶν ἀποζημιώσεων τοῦ τε Κράτους καὶ τῶν ἰδιωτῶν. Διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς ἔχομεν ἀποζημιώσεις τῶν πολεμοπαθῶν ἐκ τῶν ἐχθρικῶν στρατευμάτων καὶ ἐξ ἄλλου ἔχομεν τὰς ἀποζημιώσεις τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἐκ μέρους τῶν συμμάχων. Καὶ πρέπει νὰ τονισθῇ ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ Κράτους θὰ ἔχουν ἴσως ἀπορροφήσῃ, ἂν ὄχι ὅλον τὸ ποσόν, τὸ μέγιστον ἀσφαλῶς τῶν ἀποζημιώσεων, τὸ ὁποῖον δικαιοῦται νὰ λάβῃ ἡ Ἑλλὰς ἐκ μέρους τῶν ἐχθρικῶν Κρατῶν. Δὲν ἀρνεῖται ἡ Κυβέρνησις νὰ παράσχῃ ἀποζημιώσεις εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς καὶ θὰ τὰς παράσχῃ, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι θὰ τὰς παράσχῃ ἐξ ἰδίων πόρων. Δὲν εἶναι τὸ ζήτημα τόσον ἁπλοῦν. Ἀκριβῶς δὲ ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν ἐνδιαφερομένων ἐκ Μακεδονίας, ὁ ὁποῖος ἦλθε μὲ κολοσσιαίας ἀξιώσεις, ὅταν ἀντελήφθη πῶς ἔχουσιν τὰ πράγματα, προσηρμόσθη πρὸς τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ κατόπιν τούτου ἔσπευσαν οἱ ἀποστείλαντες νὰ τὸν ἀνακαλέσουν. Καὶ ἐσταμάτησε τοιουτοτρόπως τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς. Εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀκόμη ἡ ἔκθεσις δὲν ὑπεβλήθη. Χθὲς μόλις ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἀφορώσης τοὺς πολεμοπαθεῖς ἐκ τῶν ἐχθρικῶν Κρατῶν. Ἡ ἔκθεσις ἡ ἀφορῶσα τοὺς πολεμοπαθεῖς ἐκ μέρους τῶν συμμάχων δὲν ἐλήφθη ἀκόμη. Ἐν συμπεράσματι, Κύριοι, λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιβραδύνει τὸ ζήτημα, καὶ θὰ καταθέσῃ, εὐθὺς ὡς καταστῇ δυνατόν, τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν. Ἑπομένως ἡ μομφὴ περὶ ἐπιβραδύνσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως οὐδεμίαν ἔχει θέσιν.

§31Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα βεβαίως, ἀφοῦ εἰσήλθομεν παρεμπιπτόντως εἰς ἄλλην συζήτησιν, δὲν δύναται νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τὴν ἀρχικὴν αὐτοῦ μορφήν. Θὰ εἶχον παρατηρήσεις τινὰς νὰ κάμω ἐπὶ τῆς δοθείσης ἀπαντήσεως ὑπὸ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουν πολλοὶ ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος τούτου ζητήματος, θὰ παρακαλέσω καὶ τοὺς ἀξιοτίμους κ. Βουλευτὰς καθὼς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως, μετὰ τὸ τέλος τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν πλημμυροπαθῶν, ἔλθῃ τὸ ζήτημα αὐτό, διὰ νὰ ἐξακριβώσωμεν ὡρισμένα σημεῖα τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι ἀνταποκρίνονται πρὸς ὅσα εἶπον. Θὰ κάμω μόνον μίαν γενικὴν παρατήρησιν, ὅτι τὸ Κράτος ἐξεπροσώπευσε τοὺς παθόντας ἀπέναντι τῶν συμμάχων καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔπρεπε νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα ἀναλόγως.

§32Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ ζήτημα θὰ ἔλθῃ ἐντὸς ὀλίγου εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ μορφὴν Νόμου καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ παρακολουθήσωμεν καθ’ ὅλα αὐτοῦ τὰ σημεῖα, ὅταν θὰ ἔχωμεν καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοὺς σχετικοὺς φακέλλους, ἐκ τῆς μελέτης τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ μορφώσωσι γνώμην, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἐνδιαφέρει ὄχι μόνον τοὺς παθόντας Ἕλληνας τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ἀλλὰ τὸ Κράτος ὁλόκληρον δύναμαι νὰ εἴπω. Τότε θὰ εἶναι δυνατὸν πλήρως νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα καὶ ἀναλόγως τῶν μέσων ἅτινα θὰ δύνανται νὰ διατεθῶσι καὶ ἀναλόγως τῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα εἰσεπράχθησαν, νὰ καταρτισθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ λήξῃ διὰ παντὸς μία τόσον σοβαρὰ ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει καί δικαίως ἀπασχολεῖ μέγα μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ κυρίως τοὺς ὡς Ὁμήρους ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἀπαχθέντας κατοίκους τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, τοὺς τοσοῦτον δεινοπαθήσαντας.

§33Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν θὰ ζητήσω νὰ κατατεθῇ οὐδὲν ἔγγραφον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε καὶ μᾶς χρειάζεται.

§34Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Διαφωνῶ πλήρως. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι Βουλευταί, νὰ συζητῶμεν περὶ ζητημάτων σχέσιν ἐχόντων μὲ τεράστια συμφέροντα τῶν πολεμοπαθῶν καὶ μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ ἀπαραίτητα ἔγγραφα καὶ λοιπὰ στοιχεῖα ἅτινα ἀπορρέουσιν ἀπὸ συνθήκας κύρους διεθνοῦς καὶ ἀπὸ τοὺς νόμους τοῦ ἡμετέρου Κράτους. Κατόπιν τούτων, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ περὶ τῶν πλημμυροπαθῶν, ἐφόσον ἡ ἐπερώτησις διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς τῆς Κορίνθου συνεδέθη μὲ τὰς καταστροφὰς τὰς προξενηθείσας ἐκ τοῦ πλημμυρήσαντος Στρυμόνος. Κύριοι Βουλευταί. Πάντες γνωρίζετε ὅτι ὁ ποταμὸς Στρυμὼν πλημμυρίζει ἀνὰ πᾶν ἔτος καὶ ὅτι ἡ ἔντασις τῶν πλημμυρῶν τοῦ ποταμοῦ τούτου κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη ὑπερέβαλλε πολλάκις τὴν πλήμμυραν τοῦ ἐφετεινοῦ ἔαρος. Τὸ γεγονὸς ὅμως ὅτι ἡ πλήμμυρα ἐξαιρετικῶς ἐφέτος ἐπροξένησεν μεγάλας καταστροφὰς ὀφείλεται εἰς δύο αἴτια. Πρῶτον εἰς τὴν πτῶσιν μεγάλων ποσοτήτων χιόνος ἐπὶ τῶν ὀρέων ἐπὶ τῶν ὁποίων ὁ ποταμὸς ἔχει τὰς πηγὰς αὐτοῦ, καθὼς καὶ ἐπὶ τῶν ὀρέων τῶν κειμένων κατὰ μῆκος τῶν ὀχθῶν τοῦ ποταμοῦ, αἵτινες χιόνες, τακεῖσαι ἀποτόμως, λόγῳ τῶν ἐπικρατησάντων νοτίων καιρῶν μετὰ ἀφθόνων βροχῶν, ἐπλημμύρισαν τὸν ποταμὸν, ὁ ὁποῖος παρέσυρε τὸ πρόχειρον φράγμα τοῦ Καρατζάκιοϊ, ὁπόθεν καὶ διεχύθη εἰς τὴν πεδιάδα τὸ ὕδωρ τοῦ ποταμοῦ, καὶ ἐκάλυψε τὴν θαυμασίαν σπορὰν τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας. Ὁ δεύτερος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον αἱ ζημίαι αἱ ἐπελθοῦσαι ἦσαν μεγάλαι, ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἐφέτος, ἅπασα ἡ πεδιὰς τῶν Σερρῶν, ὡς καὶ ἐκείνη ἡ ὁποία κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη παρέμενε χέρσος ὡς περιοδικῶς ὑπὸ τῶν ὑδάτων κατακλυζομένη, ἅπασα, λέγω, ἡ ἔκτασις αὐτὴ ἐκαλλιεργήθη λόγῳ τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ γεωργικοῦ κλήρου, ὡς ἐκ τῆς ἐγκαταστάσεως ἐκεῖ τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου, καλυφθεῖσα δὲ ὑπὸ τῶν ὑδάτων ἐπέφερε τὴν καταστροφὴν εἰς τὴν ἔκτασιν ἐκείνην. Πληθυσμοὶ οἱ ὁποῖοι προσέφερον τὸν τίμιον ἱδρῶτα καὶ εἰργάσθησαν εἰς τὴν πεδιάδα ἐν μέσῳ πολλῶν στερήσεων διὰ νὰ ἀνυψώσωσι μίαν σπορὰν, ἐκ τῆς ὁποίας ἤλπιζον νὰ ἀντλήσουν τὰ μέσα τῆς ζωῆς, εἶδον διὰ μίαν στιγμὴν ποὺ κατήρχετο ὁρμητικὸς καὶ ἄγριος ὁ Στρυμών, νὰ ἐπιφέρῃ τὴν τελείαν καὶ ὁριστικὴν καταστροφὴν τῆς θαυμασίας σπορᾶς, τὴν ὁποίαν ἐκαμάρωναν οἱ χωρικοὶ καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστήριξαν τόσας ἐλπίδας οἱ ἀγρόται τῆς πεδιάδος τῶν Σερρῶν. Μόνον ἐκεῖνοι ποὺ ἐπεσκέφθησαν τὴν πεδιάδα δύνανται νὰ μαρτυρήσωσι περὶ τοῦ μεγέθους τῆς καταστροφῆς καὶ ὅσοι ἄλλοι ἀντίκρυσαν τοὺς χωρικοὺς κλαίοντας ἀπὸ ἀπόγνωσιν. Παρήγορον εἶναι ὅτι οὐδὲν ἀνθρώπινον θῦμα ἐθρηνήσαμεν, ἀλλ’ οὔτε καὶ κτήνη ἀπωλέσθησαν, λόγῳ τῆς ἐγκαίρου ἀπομακρύνσεως αὐτῶν ἐκ τοῦ τόπου τῆς καταστροφῆς. Ἡ πλημμύρα δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς ἐσοδείας, ἀλλὰ κατέστρεψε καὶ μέρος τῶν συγκοινωνιῶν τῆς πεδιάδος. Τμῆμα τῆς γεφύρας Ὀρλιάκου, ἐπὶ τοῦ Στρυμόνος, παρασυρθὲν ὑπὸ τῶν ὑδάτων, ἐπεσκευάσθη ἐντὸς ὀκταημέρου εὐθύνη καὶ φροντίδι τοῦ Νομάρχου Σερρῶν κ. Πιστολάκη καὶ οὕτω ἀποκατεστάθη ἡ διακοπεῖσα μεταξὺ Θεσσαλονίκης καὶ Σερρῶν συγκοινωνία. Κατὰ τὴν ἔλευσιν εἰς τὰς Σέρρας τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, συνοδευομένου ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου τῶν Δημοσίων ἔργων κ. Ἀκάτου, διεπιστώθη τὸ ἀδύνατον τῆς ἐπισκευῆς τοῦ φράγματος Καρατζάκιοϊ, τοὐλάχιστον ἐφόσον τὰ ὕδατα θὰ καλύπτωσι τὴν πεδιάδα. Πολιτικαὶ καὶ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ Θεσσαλονίκης καὶ Σερρῶν, ὁ Μητροπολίτης καὶ ὁ Δήμαρχος καὶ τὰ διάφορα τῆς πόλεως Σερρῶν σωματεῖα, ἐκινήθησαν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν πλημμυροπαθῶν, κατὰ τρόπον ἄξιον παντὸς ἐπαίνου. Συνελέγησαν ἔρανοι, διετέθησαν στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, φάρμακα, ἀκάτια καὶ λοιπὰ πρόχειρα μέσα διὰ τοὺς παθόντας. Ἀλλ’ ὅπως εἶπον, κύριοι Βουλευταί, καὶ εἰς τὸ συλλαλητήριον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν εἰς τὰς Σέρρας πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἡ πληγὴ ἐκ τῆς ὁποίας πάσχουσιν οἱ ἀγρόται τῆς κοιλάδος τοῦ Στρυμόνος, συνεπείᾳ τῶν πλημμυρῶν, δὲν θεραπεύεται, ὅσον καὶ ἂν ἔρχεται τὸ Κράτος ἀρωγὸν ἕκαστον ἔτος, ὅταν δηλαδὴ λαμβάνουσι χώραν αἱ πλημμύραι. Τὸ κακὸν θέλομεν θεραπεύσει μόνον διὰ τῆς ταχείας ἐκτελέσεως τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τοῦ Στρυμόνος. Διότι πάντες γνωρίζομεν ὅτι ὁ γεωργικὸς κλῆρος σήμερον εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν δὲν εἶναι βιώσιμος. Ὅταν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι μέρος τοῦ κλήρου τούτου καλύπτεται κατ’ ἔτος ὑπὸ τῶν ὑδάτων τοῦ ποταμοῦ καὶ ὅταν ἐπίσης γνωρίζομεν ὅτι οἱ ἀγρόται ἔρχονται εἰς γάμου κοινωνίαν κατὰ τὴν τρυφερὰν αὐτῶν ἀκόμη ἡλικίαν, ὁπότε, ἑπομένως, ἐκ τῶν ἀρχικῶς ἀποκατασταθεισῶν ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν, ἐκπορεύονται καὶ ἄλλαι οἰκογένειαι ἀγροτικαί, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρηθῶσιν ἐκ τοῦ ὑπάρχοντος γεωργικοῦ κλήρου, τοῦ ἀνεπαρκοῦς, καὶ αἱ νεωστὶ σχηματιζόμεναι ἀγροτικαὶ οἰκογένειαι, ὅταν, λέγω, ὁ ἀρχικῶς χορηγηθεὶς πενιχρὸς κλῆρος θεωρεῖται ἀνεπαρκὴς διὰ τὰς ἀρχικῶς εἰς ἑκάστην ἀγροτικὴν περιφέρειαν ἀποκατασταθείσας οἰκογενείας; Διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ Στρυμόνος δὲν ἐπιτρέπονται, Κύριοι Βουλευταί, οὔτε δισταγμοὶ ἀλλ’ οὔτε καὶ παρελκύσεις. Ἐπιβάλλεται, ἐπαναλαμβάνω, ὅπως τὰ ἔργα τοῦ Στρυμόνος ἐκτελεσθῶσι τάχιστα, διότι ἐκτὸς τῆς βελτιώσεως τῆς παραγωγῆς, θέλουσι προκύψει ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἄπειρα καλὰ ἅτινα πάντες γνωρίζομεν ποῖα εἶναι καὶ πρώτιστον πάντων ἡ ἀπόδοσις τῆς ὑγείας εἰς τοὺς ἀγρότας, τοὺς μαστιζομένους ὑπὸ τῶν ἑλωδῶν πυρετῶν. Διὰ δὲ τῆς ἀρδεύσεως τῶν γαιῶν, ἡ πεδιὰς τῶν Σερρῶν θέλει ἀποβῆ πηγὴ πλούτου καὶ εὐδαιμονίας τοῦ λαοῦ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ὥστε ὁ λαὸς οὗτος καὶ τὸ Κράτος θέλει εὐγνωμονεῖ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία τῆς Χώρας θέλει σημαντικῶς ἐνισχυθῆ. Κύριοι Βουλευταί. Κρίνω περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς περισσότερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι εἶμαι πεπεισμένος ὅτι πλήρως κατενοήθη ἡ ἀνάγκη τῆς ταχίστης ἐκτελέσεως τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων καὶ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις εἶμαι βέβαιος ὅτι θέλει προβῆ, ἐντὸς ὀλίγου, εἰς τὴν σύναψιν τῆς ἀπαιτουμένης συμβάσεως, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, καὶ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἥτις θέλει θέσει τὴν σφραγῖδα τῆς ἐκτελέσεως διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς, ὥστε ὅταν ἐντὸς ὀλίγου θέλει ἀντηχήσῃ ὁ κρότος ἐκ τῆς καταφερομένης σκαπάνης ἐπὶ τῶν ὀχθῶν τοῦ Στρυμόνος, τότε λαός, Βουλὴ καὶ Κυβέρνησις θέλουσι πάντες αἰσθανθῆ ἱκανοποίησιν καὶ χαρὰν ὅτι πάντες συνετέλεσαν ὅπως καταστήσωσι τὸν ποταμὸν Στρυμόνα ἀπὸ δύναμιν κακοποιὸν εἰς ἀγαθοποιὸν καὶ εὐεργετικὴν τοιαύτην, δηλαδὴ εἰς πηγὴν πλούτου καὶ πάσης εὐτυχίας τοῦ λαοῦ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. Περαίνων, Κύριοι, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ συνιστῶ, ὅπως εἰς μὲν τοὺς πλημμυροπαθεῖς, παράσχῃ πλήρη οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν, ὥστε νὰ δυνηθῶσιν οὗτοι ν’ ἀντιμετωπίσωσι τὰ δεινὰ τῆς ἀπειλούσης αὐτοὺς πείνης, εἰς δὲ τοὺς κατοίκους τῆς Τζουμαγιᾶς, Προβίστης, Σεμάλτου καὶ Λακκοβικίων ὅπως παράσχῃ τὰ μέσα πρὸς ἀνοικοδόμησιν τῶν ὑπὸ τῶν Βουλγάρων καταστραφεισῶν οἰκιῶν αὐτῶν, μέσα δηλαδὴ ἀνάλογα πρὸς ἐκεῖνα ἅτινα σκέπτεται νὰ διαθέσῃ τὸ Κράτος πρὸς ἀνοικοδόμησιν τῆς σεισμοπαθοῦς Κορίνθου καὶ τοῦτο ἐφόσον δὲν ἤθελε προβῆ εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν χωρίων τούτων ἡ Ε.Α.Π., συμφώνως πρὸς τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβε παρὰ τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Διότι δὲν δύναται νὰ εὐνοηθῇ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τηρῶνται δύο μέτρα καὶ δύο σταθμὰ προκειμένου περὶ ἐξ ἴσου δεινοπαθησάντων πληθυσμῶν, ὥστε πρὸς τινας μὲν ἐκ τούτων νὰ παρέχωνται ὑπὸ τοῦ Κράτους ἀφειδῶς τὰ μέσα τῆς ἀνορθώσεως, πρὸς ἐκείνους δὲ οἵτινες ὁλοσχερῶς κατεστράφησαν, ἀγωνιζόμενοι χάριν τῆς μητρὸς Ἑλλάδος, ὄχι μόνον νὰ μὴ παρέχηται οὐδὲν μέσον πρὸς ἀνόρθωσιν αὐτῶν ἀλλὰ καὶ τελείαν νὰ ἐπιδεικνύῃ πρὸς τούτους τὸ Κράτος ἀδιαφορίαν. Κύριοι Βουλευταί, Κύριοι Κυβερνῶντες. Στρέψατε τὴν προσοχὴν ὑμῶν ἀμέριστον πρὸς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ κάμετε ὥστε αἱ καρδίαι ὑμῶν νὰ αἰσθανθῶσι τοὺς ἰδίους παλμοὺς μὲ ἐκείνους ποὺ αἰσθάνονται καὶ οἱ Μακεδόνες. Διότι προσέχοντες καὶ ἐνισχύοντες τὴν Βόρειον Ἑλλάδα ἐνισχύετε τὴν πατρίδα ὁλόκληρον. (Χειροκροτήματα).

§35Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ ἐκ τῶν σεισμῶν τῆς Κορινθίας καὶ τῶν πλημμυρῶν τῆς Μακεδονίας ἐπελθοῦσαι καταστροφαὶ ἦτο φυσικὸν νὰ συγκινήσωσι πᾶσαν ἀνθρωπίνην καρδίαν. Ἰδιαιτέρως δὲ οἱ συμπολῖταί μου Κορίνθιοι αἰσθάνονται ζωηρὰν ἀνακούφισιν, διότι πανταχόθεν ἐξεδηλώθησαν πρὸς αὐτοὺς αἰσθήματα ἀγάπης καὶ ἀδελφικῆς ἀλληλεγγύης. Ἡ Κόρινθος κατεστράφη κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἀναδημιουργίας καὶ μαζὶ μὲ αὐτὴν κατεστράφησαν ἢ ὑπέστησαν σημαντικὰς ζημίας θάλλοντα χωρία καὶ ἀκμάζουσαι κωμοπόλεις, εἰς τὰς ὁποίας εἶχε δοθῆ νέα ζωὴ καὶ δρᾶσις ἀπὸ μέρους τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἐν τούτοις παρουσιάζουν τὸ φαινόμενον ὅτι διετήρησαν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς συμφορᾶς ἀκμαῖον τὸ θάρρος καὶ τὴν ψυχραιμίαν των, ἕτοιμοι νὰ ἐπιδοθῶσιν εἰς τὸ ἔργον τῆς περισυλλογῆς καὶ τῆς ἀνορθώσεως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι καιρὸς πλέον νὰ θρηνῶμεν τὰ γενόμενα. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν ὅλοι οἱ ἐκ τοῦ νομοῦ ἐκείνου καταγόμενοι νὰ ἐπικαλεσθῶμεν καὶ τῆς Βουλῆς τὴν βοήθειαν καὶ τῆς Κυβερνήσεως τὴν προσοχὴν διὰ νὰ ληφθῶσι συντόνως ὅλα τὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων καὶ ἡ προσωρινὴ στέγασις θὰ τερματισθῇ τὸ ταχύτερον, ἀλλὰ καὶ ἡ ὁριστικὴ ἀνοικοδόμησις δὲν θὰ ἐπιβραδυνθῇ. Μολονότι βεβαίως ἐγένοντο λάθη τινὰ καὶ παραλείψεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, οὐχὶ ἄλλως τε ἀσυνήθεις εἰς τοιαύτας περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι φυσικὸν καὶ τὸν ἰσχυρότερον ἀνθρώπινον νοῦν νὰ ταράττωσι καὶ συγχίζωσι...

§36Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προνοίας). Ποῖα λάθη ἐγένοντο;

§37Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ ἀσκήσω κυβερνητικὸν ἔλεγχον· ἐπειδὴ ὅμως μὲ προκαλεῖτε εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἐκάματε παραλείψεις. Εἶναι παράλειψις σπουδαιοτάτη ὅτι προέβητε εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς χωρὶς νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπῆρχον καὶ ἄλλα πρόσωπα ἀντιπροσωπεύοντα τὸν νομόν Ἀργολιδοκορινθίας, ὑπῆρχε γέννημα καὶ θρέμμα τῆς πόλεως Κορίνθου, ὁ ὁποῖος ἀπὸ νοικοκύρης ἔφθασε νὰ περιπλανᾶται μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ του ἀνὰ τοὺς ἀγροὺς τῶν Ἑξαμηλίων — ὁμιλῶ περὶ τοῦ συναδέλφου κ. Ἡλιοπούλου, τοῦ ὁποίου μάλιστα ζητῶ τὴν ἄδειαν νὰ ὁμιλήσω περὶ αὐτοῦ ἐνταῦθα. Ἦτο μία παράλειψις ἡ ὁποία ἴσως νὰ μὴ ἀποτελῇ ἀντικείμενον πολιτικοῦ ἐλέγχου, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἔλλειψιν στοιχειώδους πολιτικότητος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἂν θέλετε, κ. Ὑπουργέ, μὴ ἐπιμένετε, διότι δὲν ἔχω, ἐπαναλαμβάνω, σκοπὸν νὰ ἀσκήσω ἔλεγχον πολιτικόν.

§38Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προνοίας). Ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ σᾶς προκαλέσω. Σεῖς μᾶς προεκαλέσατε. Εἴπετε ὅτι ἐγένοντο ἀσφαλῶς λάθη.

§39Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔγινε καὶ τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀνέφερε καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου παρήχθη ἡ ἐντύπωσις ὅτι οἱ Κορίνθιοι ἀνέμενον τὴν συνδρομὴν τῶν ξένων καὶ οὐχὶ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι κακίζω τὴν Κυβέρνησιν, ἦτο ὅμως λάθος νὰ ἀφεθῇ νὰ μορφωθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἦλθον τὰ Ἀγγλικὰ νὰ σώσουν τὸν κόσμον. Ἔσπευσε καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ τὸ ἑσπέρας τῆς Δευτέρας.

§40Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Τὰ ἀγγλικὰ ἦλθον τὴν Τετάρτην.

§41Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε ὅτι εἶχε καλλιεργηθῇ αὐτὴ ἡ ἰδέα. Ἐγὼ ἐπῆγα τὴν Τρίτην τὸ πρωΐ εἰς τὴν Κόρινθον καὶ εἶδον ὅτι τὴν ὥραν ἐκείνην παρελαμβάνοντο αἱ τροφαί.

§42Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε τὸ ἔγραφον καὶ αἱ ἐφημερίδες, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔλθουν τὰ ἀγγλικὰ πλοῖα διὰ νὰ στεγασθοῦν οἱ Κορίνθιοι.

§43Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αἱ ἐφημερίδες μαζὶ μὲ τὸν κόσμον αὐτὸν ἐμόρφωσαν αὐτὴν τὴν πεποίθησιν.

§44Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἦτο παροῦσα ἀπὸ τῆς 8ης πρωινῆς τῆς Δευτέρας.

§45Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖτε τὴν παρουσίαν τοῦ Νομάρχου, τὴν ὅλως ἀνεπίσημον· ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως φρονῶ ὅτι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἀρχίζει ἀπὸ σήμερον κυρίως.

§46Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἀλλ’ ἐξιστοροῦντες τὰ γενόμενα λάθη ἀσκεῖτε ἔλεγχον.

§47Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Προεκλήθην ἀπὸ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Προνοίας Συνάδελφόν σας, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν δὲ ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ τὸ θεωρήσῃ ὡς ἔλεγχον αὐτὸ εἶναι δικαίωμά της. Ἀνάγκη ἀσκήσεως τοιούτου ἐλέγχου δὲν ὑπάρχει ἀκόμη, διότι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἀρχίζει, ὡς εἶπον, τὴν στιγμὴν ταύτην. Εἰς ἡμᾶς δὲ ἀπόκειται, τοὺς Κορινθίους ἀντιπροσώπους, εἴτε εἰς τὴν πτέρυγα ταύτην ἀνήκομεν, εἴτε εἰς ἐκείνην, νὰ παρακολουθήσωμεν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἐὰν καὶ κατὰ πόσον συμβαδίζῃ μὲ τὰ ἀληθῆ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν μας, νὰ εἶσθε δὲ βέβαιος ὅτι ἡ ἄποψις τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τῶν συμπολιτῶν μας εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ κανονίσῃ τὴν πολιτείαν μας ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν προσωρινὴν στέγασιν εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ πάλιν μικρὸν νὰ κάμω παράπονον, διότι καίτοι παρῆλθον 1½ μῆνες ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν καταστροφῶν δὲν ἀπεστάλη ἡ ἀναγκαιοῦσα ποσότης ξυλείας, ἀλλ’ ἀποστέλλεται μὲ τὸ σταγονόμετρον. Εἶναι δὲ γνωστὸν τοῦτο εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ὡμολόγησεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Λουτρακιωτῶν, ὅτι εἰς τὸ Λουτράκι δὲν ἀπεστάλη ξυλεία. Ἀπεστάλη ἐλαχίστη εἰς Κόρινθον καὶ εἰς ὡρισμένα χωρία, ἦτο δὲ φυσικὸν, ἐφόσον δὲν ἐδόθη ἡ ἀπαιτουμένη προσοχὴ, ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τῶν οἰκημάτων νὰ κατασκευάζεται πλημμελῶς. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῶσι διαταγαὶ συμπληρωματικαί, διὰ νὰ γίνουν κατὰ τρόπον παρέχοντα ὅλας τὰς ἐγγυήσεις τῆς καλῆς κατασκευῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀνέτου διαμονῆς καὶ εἰς τοῦτο ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ ἐπιστήσῃ τὴν δέουσαν προσοχὴν ὁ κ. Ὑπουργός. Διὰ τὸ Λουτράκι ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἡ δέουσα μέριμνα, ὥστε μέχρι τῆς στιγμῆς νὰ ἔχῃ συμπληρωθῇ πλήρως ἡ κατεδάφισις τῶν ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ νὰ παρασχεθῶσιν ὅλα τὰ μέσα περὶ παροχῆς δανείων μακροπροθέσμων εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν οἰκιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι, κατὰ τὴν γνωμοδότησιν τῶν μηχανικῶν, δύνανται νὰ ἐπισκευασθῶσι. Διότι οἱ Λουτρακιῶται, ἐκτὸς τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν λουτρῶν, οὐδεμίαν ἄλλην πρόσοδον ἔχουν καὶ ἐὰν αὕτη δὲν καταστῇ δυνατὴ εἶναι καταδικασμένοι εἰς θάνατον.

§48Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παροχὴν μακροπροθέσμων δανείων ἐγὼ δὲν εἶμαι ἁρμόδιος. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν ἐπισκευὴν τῶν οἰκιῶν, ἤδη, πρὸ τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως, ἔδωκα τὴν διαταγὴν ὅτι δύνανται νὰ προβῶσιν ἀμέσως εἰς τὴν ἐπισκευὴν τῶν ξενοδοχείων, ἢ τῶν οἰκιῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι δέχονται ξένους, ἀρκεῖ μόνον νὰ ζητοῦν τὴν ἄδειαν τοῦ νομομηχανικοῦ, παρόντος καὶ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοσίων ἔργων τῆς περιφερείας, ὁ ὁποῖος θὰ τοὺς ὑποδείξῃ πῶς πρέπει νὰ γίνουν αἱ ἐπισκευαί, ἵνα μὴ βλάπτουν τοὺς ἐνοίκους, ἤδη δὲ ἡ διαταγὴ αὕτη ἐκτελεῖται.

§49Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εὐχάριστον ὅτι ἐδόθη ἡ διαταγή, ἀλλὰ θὰ ὁμολογήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὅτι προχθὲς ἦλθεν ἐπιτροπὴ ἐκ Λουτρακίου, ἡ ὁποία ἐπαρουσιάσθη ἐνώπιόν του καὶ ἡ ὁποία διεμαρτυρήθη διότι δὲν εἶχεν ἀρχίσει τὸ ἔργον τῆς κατεδαφίσεως.

§50Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Τοὺς ἀνήγγειλα τὴν διαταγήν. Τὸ ἔργον τῆς κατεδαφίσεως δὲν μπορεῖ νὰ ἐκτελεσθῇ παρὰ μετὰ πολλῆς προσοχῆς, διότι ὑπῆρξε μία ἐσπευσμένη ἀπαίτησις νὰ κατεδαφισθοῦν ἀμέσως τὰ κτίρια, ἐνῷ οἱ σεισμοὶ ἐξηκολούθουν. Ἐγὼ ἤμην διστακτικὸς διὰ τοῦτο καὶ εἰς τοῦτο ἀπεδείχθη πόσον δίκαιον εἶχον, διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξηκολούθουν οἱ σεισμοί, τὸ νὰ ἀναβαίνουν ἐπάνω στρατιῶται καὶ ἀξιωματικοὶ διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ πέσουν κάτω καὶ νὰ σκοτωθοῦν. Καὶ ἤδη ἔχομεν τὸν ταγματάρχην Οἰκονομόπουλον ὁ ὁποῖος ἔπεσε θῦμα. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ἔπρεπε νὰ παρέλθῃ ἡ περίοδος τῶν δονήσεων. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἔχομεν ἕνα στρατιώτην, ὅστις ἦτο ἐπάνω ὅταν ἐγένετο σεισμὸς καὶ ἔπεσε καὶ ἔσπασε τὰ πόδια του. Διατὶ νὰ θυσιάζωμεν τὴν ἀνθρώπινον ζωήν, ἡ ὁποία εἶναι τόσον πολύτιμος καὶ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ θυσιάζωμεν ἐκεῖ ὅπου εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη. Τὸ νὰ μείνουν ἀνεπισκεύαστοι ἑτοιμόρροποι οἰκίαι, ἐφόσον ἐξακολουθοῦν αἱ δονήσεις, εἶναι ἔργον προληπτικόν. Δὲν εἶναι ὅμως ἔργον φρονήσεως τὸ νὰ μὴ ἀφήσωμεν νὰ παρέλθῃ ἡ περίοδος τῶν δονήσεων καὶ κατόπιν νὰ ἀναβιβάζωμεν τοὺς τεχνίτας, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς θὰ τὸ πληρώσουν μὲ τὴν ζωήν των.

§51Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς γνωρίζομεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προΐδωμεν τὴν ἔκτασιν καὶ τὴν διάρκειαν τῶν δονήσεων, κατὰ τὴν ἀνακοίνωσιν μάλιστα τοῦ κ. Γεωργαλᾶ.

§52Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Ἔχομεν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ τὸ ζήτημα, αἱ δὲ δονήσεις βαίνουσιν ἐλαττούμεναι, ἐκτὸς ἐὰν ἡ κακοτυχία εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε νὰ ἐπαναληφθοῦν. Ἀλλ’ ἡ ἐξέλιξις τῶν πραγμάτων μᾶς λέγει ὅτι ἐντὸς ὀλίγου χρόνου θὰ τελειώσῃ τὸ κακόν. Ἐὰν ὑπάρχουν μικραὶ δονήσεις δὲν σημαίνει τοῦτο. Ἀλλὰ τὸ νὰ βάζωμεν ἀνθρώπους ἐπάνω, ἐνῷ ἐξακολουθοῦν αἱ δονήσεις καὶ νὰ τσακίζωνται, αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατόν. Ἡ ἀστυνομία ἠμπορεῖ νὰ προβλέψῃ ὥστε νὰ μὴ διέρχωνται ἄνθρωποι ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κάμωμεν εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν νὰ ἐπισκευάζωμεν. Καὶ εἰς αὐτὸ ἤμην διστακτικός, διότι πῶς νὰ σπεύσωμεν εἰς τοῦτο τὴν στιγμὴν ποῦ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μία δόνησις καὶ νὰ τὰ χαλάσῃ ὅλα. Ἤδη ὅμως ἠμποροῦμεν νὰ ἀρχίσωμεν μίαν ἐπισκευὴν καὶ ἔδωσα πρὸ 8 ἡμερῶν σχετικὴν διαταγήν, ὑπὸ μόνον τὸν ὅρον ὅτι πρέπει νὰ λαμβάνουν τὴν ἄδειαν τοῦ νομομηχανικοῦ πῶς πρέπει νὰ κάμνουν τὴν ἐπισκευὴν διὰ νὰ ὑπάρχῃ σχετικὴ ἀσφάλεια.

§53Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ὁμιλῶ περὶ κατεδαφίσεως ἐν Κορίνθῳ καὶ Λουτρακίῳ ἔχω ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν χωμάτων ἐκεῖθεν διὰ νὰ μὴ ἐμποδίζεται ἡ κυκλοφορία καὶ νὰ μὴ παρουσιάζεται τὸ οἰκτρὸν ἐκεῖνο θέαμα τόσων ἠρειπωμένων οἰκιῶν τὸ ὁποῖον διαπιστώνουν καὶ πολλοὶ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῶσι τὰ μέρη μας. Πάντως ἐπιβάλλεται ἡ ἄμεσος ἀποστολὴ ξυλείας εἰς τὸ Λουτράκι διὰ τὴν κατασκευὴν παραπηγμάτων ἀφ’ ἑνὸς διὰ τοὺς κατοίκους καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τὴν στέγασιν τῶν λουομένων, τοῦτο δὲ πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ λοιπὰ μέρη, δεδομένου ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπ’ ἄπειρον χρῆσις σταφιδοπάνων διότι μετὰ ἕνα μῆνα ἀρχίζει ὁ τρύγος τῆς σταφίδος καὶ θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὸ σκέπασμα τοῦ σταφιδοκάρπου. Δυστυχῶς μαζὶ μὲ τὴν καταστροφὴν αὐτὴν ἐνέσκηψεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας καὶ ἡ ἀκρὶς ὑπὸ τύπον θεομηνίας καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπιζητήσωμεν καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους καὶ δὲν εἶναι μόνον ὅτι ἡ ποσότης τοῦ πετρελαίου ποῦ δὲν εἶναι ἀρκετή, χρειάζεται ν’ ἀποσταλῶσι καὶ ἄλλα δηλητηριώδη φάρμακα πρὸς καταπολέμησιν αὐτῆς, οἱ δὲ κάτοικοι ζητοῦν τὴν ἀποστολὴν εἰδικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι νὰ διαφωτίσωσι τούτους περὶ τοῦ τρόπου τῆς καταπολεμήσεως τῆς ἀκρίδος καὶ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν φαρμάκων. Ὡς πρὸς τοὺς μαθητὰς καὶ φοιτητὰς Κορινθίας καμμία ἀμφιβολία ὅτι πρέπει νὰ παρασχεθῇ ἐκπαιδευτική ἀτέλεια· θὰ ἤθελα μάλιστα περαιτέρω νὰ συστήσω τὴν πρόσληψιν ὑπαλλήλων φοιτητῶν, καταγομένων ἐκ Κορίνθου, εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα· δὲν βλέπω κανένα λόγον συντρέχοντα νὰ μὴ συμπληρώνωνται αἱ θέσεις τοῦ Μητρώου προσφύγων καὶ τοῦ τμήματος θυμάτων πολέμου διὰ Κορινθίων φοιτητῶν, δεδομένου ὅτι οἱ καταγόμενοι ἰδίᾳ ἐκ Κορίνθου καὶ Λουτρακίου οὐδένα πόρον ἔχουσι καὶ κινδυνεύουν νὰ χάσουν τὰ χρόνια των, ὅπως θὰ χάσουν τὸν χρόνον των οἱ μαθηταὶ τῶν Γυμνασίων καὶ τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων, ἐὰν ἐφαρμοσθοῦν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβατε τώρα τελευταίως, Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, διότι λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν δὲν ἦσαν κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον ἐπαρκῶς παρεσκευασμένοι καὶ ὅτι δὲν ὑπολογίζεται ἡ βαθμολογία τοῦ βʹ. ἑξαμήνου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παρασκευασθῶσι κατὰ τὰς διακοπάς, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐξακολουθήσουν τὴν μελέτην των ἐν ὑπαίθρῳ, διότι, ὅπως γνωρίζετε, δὲν κάθεται κανεὶς στὸ σπίτι του, καὶ ἑπομένως τὸν Σεπτέμβριον δὲν θὰ εἶναι ἱκανοὶ νὰ δώσουν ἐπανεξετάσεις ἢ νὰ λάβουν τὸ πτυχίον των.

§54Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὡς πρὸς τὴν ἀτέλειαν αὐτήν, ν’ ἀπαλλαγοῦν παντὸς ἐκπαιδευτικοῦ τέλους οἱ μαθηταὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τῆς περιοχῆς τῆς Κορίνθου, ἔχουν ἤδη ἀπαλλαγῆ διὰ τῶν μέτρων ἅτινα ἐλήφθησαν μέχρι τοῦδε. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς φοιτητάς, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἀπέστειλεν ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, πρὸ εἰκοσαημέρου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐξαιτεῖται μίαν πίστωσιν ἐκ 400 χιλιάδων δραχμῶν, διὰ νὰ δυνηθῇ τὸ Πανεπιστήμιον ν’ ἀπαλλάξῃ ἐπίσης ἀπὸ πάσης ἐπιβαρύνσεως καὶ τοὺς φοιτητὰς τῆς Κορίνθου.

§55Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρόκειται νὰ ἀπαλλαγῶσι τῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα πρέπει νά καταβάλωσι διὰ τὰς ἐξετάσεις.

§56Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδείας). Τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἔχει ἤδη ἀποσταλῆ ἀπὸ 20 ἡμερῶν διὰ τὰς ἐξετάσεις καὶ ἐλπίζω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν θ’ ἀπαντήσῃ καταφατικῶς.

§57Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Τὸ Πανεπιστήμιον ἔπρεπε νὰ κάμῃ μίαν χειρονομίαν νὰ χορηγήσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Συνάδελφον νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἐπιρροήν του ἐπ’ αὐτοῦ.

§58Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀποτεινόμεθα. Τώρα πῶς θὰ τὸ χορηγήσῃ εἶναι ἔργον ἰδικόν της.

§59Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Καί τὸ Πανεπιστήμιον θὰ ἔπρεπε νὰ κάμῃ αὐτό.

§60Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδείας). Τὸ Πανεπιστήμιον παραπονεῖται ὅτι εὑρίσκεται εἰς οἰκονομικὰς δυσχερείας.

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ μᾶς εἴπουν ποῖοι θὰ κάμουν τὴν χορήγησιν αὐτήν.

§62Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκονομ.). Κύριε Τσαλδάρη, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐράνων σήμερον δύναται νὰ κάμῃ αὐτό, νὰ σᾶς δώσῃ τὸ ποσὸν αὐτό.

§63Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ κάμῃ αὐτό.

§64Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὡς πρὸς τὴν ἐπέκτασιν τῶν εὐεργετημάτων διὰ τὰς ἐξετάσεις, νομίζω ὅτι κατόπιν ὡρισμένων πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔσχομεν ἐκεῖθεν, ἐστέρξαμεν καὶ εἰς τὸ νὰ ἐπεκταθῇ δηλαδὴ ἡ διευκόλυνσις ὡς πρὸς τὴν βαθμολογίαν καὶ εἰς τὸ δεύτερον ἑξάμηνον.

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ παράβολον διὰ τὰς ἐξετάσεις εἶναι 400 δραχμαί. Ἀμφιβάλλω ἂν εἶναι ἑκατὸν φοιτηταὶ ἐκ Κορίνθου. Ἑπομένως πρόκειται περὶ 40.000 δραχμῶν.

§66Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδείας). Δὲν πρόκειται μόνον περὶ αὐτοῦ. Ἡμεῖς ἠθελήσαμεν νὰ τὸ ἐπεκτείνωμεν διὰ τὰ βάρη τὰ ὁποῖα θὰ ἐπακολουθήσουν καὶ τὸν Σεπτέμβριον.

§67Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ σήμερον δύναται νὰ τὰ δώσῃ.

§68Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ μένει ἀκόμη μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι πρέπει νὰ εἰσπράξῃ, χωρὶς νὰ λάβῃ γενικὴν ἀπόφασιν διὰ τὴν ἐξόδευσιν, διότι ἂν γείνῃ αὐτό, διὰ κάθε τι ποὺ θὰ θέλετε νὰ γίνῃ, θὰ ζητῆται τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν.

§69Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ὁριστικῆς ἀνοικοδομήσεως, θὰ ἀναμένομεν νὰ ἐκδηλωθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἡ κατεύθυνσις αὐτῆς, ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἀνοικοδομήσεως. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ φρονῶ ὅτι ἡ ἀξίωσις τῶν Κορινθίων, ἡ ὁποία διετυπώθη ἐν ὑπομνήματι καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ πρὸς ἡμᾶς ἐδῶ, ὡς πρὸς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον ὑποχρεωτικῶς θὰ συναφθῇ διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Κορίνθου, νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν νέον προϋπολογισμὸν καὶ ὄχι τὰ ἄτομα τὰ παθόντα, καὶ δίκαια εἶναι καὶ ἀνταποκρίνεται σήμερον πρὸς τὸ κοινὸν αἴσθημα τῆς ἀλληλεγγύης. Τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ παραδεχθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξε καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι προκειμένου δηλαδὴ περὶ δυστυχημάτων τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀπόρροια τῆς θελήσεως τοῦ ἀτόμου, ἀλλ’ ἀνωτέρας βίας, πρέπει νὰ καθιερωθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς ὅτι ἡ ζημία βαρύνει τὸ σύνολον τὸ κοινωνικὸν καὶ ὄχι τὸ ἄτομον. Ὁ πληθυσμὸς ἄλλως τῆς Κορίνθου καὶ τοῦ Λουτρακίου εἶναι κατὰ μέγα μέρος ἀστικός, μὴ ἔχων ἄλλην ἀγροτικὴν περιουσίαν, διὰ τῆς προστασίας δὲ ταύτης τοῦ Κράτους θέλει ἐμποδισθῇ καὶ ἡ ἀσφαλὴς διαρροὴ τοῦ πληθυσμοῦ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐμμανουηλίδης.

§71Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ Κύριοι Συνάδελφοι. Ἐν συνόψει θὰ εἴπω ὅτι εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξέφρασαν τὴν λύπην των, διότι ἐγκαίρως δὲν ἐδόθη, ἢ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἡ βοήθεια, εἴτε εἰς τοὺς Κορινθίους σεισμοπαθεῖς, εἴτε εἰς τοὺς πλημμυροπαθεῖς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα δὲν εἶναι νὰ ἀναπτύξω ὅσα τόσον καλῶς ἀνέπτυξαν οἱ Κύριοι Συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι καὶ ἀπέδειξαν βεβαίως ὅτι μία οἱαδήποτε ἀνεπάρκεια τῆς Κυβερνήσεως εἶναι δυνατή, διότι αἱ θεομηνίαι εἶναι αἰφνίδιοι καὶ προσωριναί, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἡ Κυβερνητικὴ ἀδυναμία εἶναι διαρκής. Δύο τινὰ σημεῖα θέλω νὰ διευκρινίσω, τώρα ποὺ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἐνταῦθα. Ἐπληροφορήθην ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μέτρον τι ἀξιέπαινον, δηλονότι οἱ Κορίνθιοι εἴτε ἔχοντες συγγενεῖς ἀλλαχοῦ, εἴτε πανικόβλητοι, ἠθέλησαν ὅπως δήποτε νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὸν τρόμον αὐτόν, ἔλαβον τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ταξειδεύσωσι δωρεὰν διὰ τοῦ σιδηροδρόμου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω καὶ ἀδυνατῶ ἀκόμη νὰ τὸ πιστεύσω, καίτοι ἀξιόπιστοι συνάδελφοί μοι τὸ ἐβεβαίωσαν, εἶναι πῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας τὴν χρῆσιν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος ἀπηγόρευσεν εἰς τοὺς πρόσφυγας. Μήπως οἱ πρόσφυγες δὲν ἔχουν ἄλλα μέρη, μήπως οἱ πρόσφυγες δὲν δύνανται νὰ ἔχουν πανικοβληθῆ, μήπως οἱ πρόσφυγες ἔπεσαν ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ ἐβγῆκαν ἀπὸ τὴν γῆν καὶ δὲν ἔχουν συγγενεῖς διὰ νὰ φύγουν καὶ αὐτοὶ ἀπὸ τὴν Κόρινθον κατὰ τὰς φοβερὰς ἡμέρας ἐκείνας τοῦ πανικοῦ; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, τότε πρέπει νὰ δεχθῶμεν ὅτι οἱ πρόσφυγες εἶναι ἢ ὑπεράνθρωποι ἢ ὑπάνθρωποι. Ἐὰν εἶναι λοιπὸν ἀληθὴς ἡ ἀπαγόρευσις ἢ ὄχι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἶναι ἐνταῦθα καὶ δύναται νὰ τὸ βεβαιώσῃ ἢ νὰ τὸ διαψεύσῃ. Πραγματικῶς ἀπηγορεύθη εἰς τοὺς πρόσφυγας νὰ ταξειδεύουν;

§72Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Τὸ μέτρον τῆς παροχῆς δωρεὰν ἀδειῶν ἀναχωρήσεως δὲν ἐλήφθη διότι οἱ κάτοικοι ἦσαν πανικόβλητοι, καὶ ἤθελον νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τὴν σεισμόπληκτον, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἰς τὴν Κόρινθον τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως παρουσιάζετο ὑπὸ ὀξυτάτην μορφήν, λόγω τῆς καταρρεύσεως ὅλων τῶν οἰκημάτων, ὑπῆρχον δὲ πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἐξασφαλίσωσι τὴν στέγασίν των ἀλλαχοῦ. Προῆλθον, λοιπόν, εἰς τὴν ἀπόφασιν κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας νὰ παράσχω ἀδείας εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ φύγουν καὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς θέσιν νὰ στεγασθῶσιν ἀλλαχοῦ. Τόσον εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω, ὅσον εἶναι ἀκριβὲς ἐξ ἄλλου ὅτι τὸ μέτρον ἐλήφθη μόνον διὰ τοὺς κατοίκους τῆς πόλεως Κορίνθου καὶ ὄχι διὰ τοὺς κατοίκους τῶν περὶ τὴν Κόρινθον χωρίων, τὰ ὁποῖα ἐπίσης ἔπαθον. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ αὐτῶν ἦτο, ὅτι ἐν Κορίνθῳ κατεστράφησαν ὅλα τὰ οἰκήματα, ἐνῷ εἰς τὰ χωρία ὑπῆρχε πρόχειρος τόπος στεγάσεως. Προήλθομεν λοιπὸν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν δωρεὰν ἀναχώρησιν ἐκ Κορίνθου ἐκείνων μόνον, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ στεγασθῶσιν ἀλλαχοῦ. Ἑπομένως δὲν ὑπῆρχεν οὐδεὶς λόγος οὔτε φορολογίας τινὸς πρὸς διευκόλυνσιν ταξειδίου, οὔτε εἰδικῆς ἀπαγορεύσεως τῶν προσφύγων. Ἁπλῶς ἐλήφθη πρόνοια διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὴν στέγασιν ἐκείνων οἵτινες ἤθελον παραμείνῃ. Ἐτέθη τὸ ζήτημα: οἱ πρόσφυγες παρεῖχον τὰ ἐχέγγυα περὶ τῆς στεγάσεώς των ἀλλαχοῦ; Ἐκ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας εἶχον κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας, τὸ πρᾶγμα δὲν συνέβαινεν οὕτω. Δὲν ἦτο δυνατὸν, οἱ πρόσφυγες, φεύγοντες ἐκ Κορίνθου νὰ μεταβῶσι καὶ ἐγκατασταθῶσιν ἀλλαχοῦ, διότι εἶναι γνωσταὶ αἱ δυσχερεῖς συνθῆκαι, ἀπὸ ἀπόψεως στεγάσεως, ὑπὸ τὰς ὁποίας τελοῦσιν οἱ πρόσφυγες. Ἐγὼ εὑρισκόμενος ἀπὸ ὀκτὼ μηνῶν ὡς προϊστάμενος τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, οὐδὲν ἄλλο ἀκούω καθ’ ἑκάστην ἢ αἴτησις πρὸς παροχὴν στέγης. Δωμάτιον, δωμάτιον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅλοι ζητοῦν. Πῶς θὰ ἐκδίδομεν τὴν ἄδειαν τῆς ἀναχωρήσεως εἰς τοὺς πρόσφυγας αὐτούς, δοθέντος ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξελέγξωμεν, ἐὰν καὶ ποῦ ἠδύναντο νὰ στεγασθῶσιν; Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἀναχώρησιν. Διότι προκειμένου περὶ τῶν γηγενῶν ἦτο δυνατὸν ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης νὰ γνωρίζῃ τοὺς ἐξ αὐτῶν σχετικῶς εὐπόρους οἱ ὁποῖοι καὶ θὰ ἠδύναντο προσωρινῶς νὰ παραμείνωσι μεταβαίνοντες ἀλλαχοῦ εἰς ξενοδοχεῖα. Ἀλλὰ τί θὰ ἐγένετο, ἐάν ἐπετρέπετο καὶ εἰς τοὺς πρόσφυγας νά φύγωσιν ἀπὸ τὴν Κόρινθον καὶ νὰ συγκεντροῦντο ἐδῶ; Ἐνῶ δὲν θὰ ἐξησφάλιζον ἐνταῦθα τὴν στέγασίν των θὰ ἐπήρχοντο καὶ μεγαλύτεραι δυσχέρειαι ὑπὸ τὰς συνθήκας τὰς σημερινάς, ἐνῶ ἐκεῖ ὑπῆρχε κἄποιος τρόπος προσωρινῆς προχείρου στεγάσεως. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι ὅτι τὴν ἑπομένην, ὅταν τὰ πράγματα εἶχον ὁπωσδήποτε τακτοποιηθῇ, ἐλάχιστοι προσῆλθον νὰ ζητήσωσιν ἄδειαν ἀναχωρήσεως δωρεάν. Καὶ οὗτοι ὄχι διότι ἐπρόκειτο ἀπερχόμενοι νὰ στεγασθοῦν ἀλλαχοῦ, ἀλλὰ διότι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τότε ἀδείας ἐδήλωσαν ὅτι εἶχον ἐμπορικὰς ἀσχολίας τὰς ὁποίας ἤθελον νὰ τακτοποιήσωσι μεταβαίνοντες ὅπου ἐζήτουν. Καὶ μοὶ εἶπον. Διατὶ ἐδώσατε ἀδείας ἀναχωρήσεως εἰς αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν μετέβαινον δι’ ἐμπορικὰς ἀσχολίας καὶ δὲν δίδετε εἰς ἡμᾶς. Καὶ ἀπάντησα εἰς ἐκείνους. Ἐὰν ἐγένετο μία κατάχρησις ἑνὸς μέτρου, δὲν θὰ εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ πολλαπλασιάσω τὴν κατάχρησιν αὐτήν. Εἰς τὸ μέτρον λοιπὸν αὐτὸ προέβην μόνον καὶ μόνον ἵνα διευκολυνθῇ ἡ ἀποκατάστασις.

§73Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἦτο γνωστὸν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας, διὰ τῆς γνωστῆς του ἱκανότητος, θὰ προσεπάθει νὰ καλύψῃ τὰ πράγματα. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω διὰ ποίους λόγους δὲν ἐδόθη ἡ ἄδεια τῆς δωρεὰν ἀναχωρήσεως καὶ εἰς τοὺς πρόσφυγας. Πάντως ὅμως ὑπῆρξαν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν Κόρινθον μὲ τὴν οἰκογένειάν των καὶ ἀπέναντι αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ἐφέρθη τὸ Κράτος πολὺ σκληρά, διότι ἠρνήθη νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς δωρεὰν εἰσιτήριον. Ἐφόσον ὑπῆρξαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν εἴτε λογικῶς εἴτε ἀλόγως πανικόν, δὲν ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ φανῇ πολὺ σκληρόν, ἀπάνθρωπον δύναμαι νὰ εἴπω, ν’ ἀφήσῃ αὐτοὺς εἰς τὰ σεισμόπληκτα μέρη, καὶ ν’ ἀρνηθῇ τὴν στέγασιν αὐτῶν ἀλλαχοῦ. Ἀλλὰ μήπως ἐστεγάσθησαν ἐν Κορίνθῳ οἱ πρόσφυγες; Αἱ πληροφορίαι μου—διότι ἐγὼ δὲν μετέβην εἰς Κόρινθον— εἶναι ὅτι δὲν ἐστεγάσθησαν. Εἶδον ἐγὼ μίαν γυναῖκα, ἡ ὁποία δὲν ἐστεγάσθη, καίτοι εἶχε μίαν οἰκογένειαν ἀποτελουμένην ἀπὸ ἑπτὰ ἀνήλικα παιδιά. Δὲν ἐπρόκειτο λοιπὸν τὸ μέτρον τοῦτο νὰ διευκολύνῃ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων, ἀλλ’ ἀπηγορεύσατε τὴν ἀναχώρησιν καὶ εἴπατε εἰς αὐτοὺς τὴν φράσιν: «Εἶσθε πρόσφυγες καὶ ὀφείλετε νὰ μείνετε ἐδῶ».

§74Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προνοίας). Διατὶ θὰ τὸ ἔλεγον, κ. Συνάδελφε, αὐτὸ ὅτι «εἶσθε πρόσφυγες καὶ ὀφείλετε νὰ μείνετε ἐδῶ;»

§75Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δὲν τὸ γνωρίζω ἀλλὰ χάριν τῆς ἰσότητος μεταξὺ ὅλων τῶν πολιτῶν, ὠφείλατε νὰ μὴ κάμητε αὐτὴν τὴν ἐξαίρεσιν. Διότι τὸ μέτρον τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, ἦτο ἀπάνθρωπον, πιεστικόν, τυραννικόν.

§76Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Νομίζετε ὅτι ὅταν ἐλάβομεν αὐτὸ τὸ μέτρον δὲν εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ ἐξετιθέμεθα εἰς μομφὰς καὶ κατηγορίας; Ἀλλὰ δὲν ἐλάβομεν τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν. Ἐλάβομεν μόνον ὑπ’ ὄψιν τὸ συμφέρον τῶν προσφύγων καὶ παρεβλέψαμεν τὴν δημοκοπίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐνηργεῖτο ἐναντίον μας.

§77Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Καλὸν εἶναι ν’ ἀφεθοῦν αἱ μεγάλαι λέξεις περὶ δημοκοπίας, διότι ἄλλως θὰ εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν σᾶς συμφέρει. Ἡμεῖς ἐρωτῶμεν διατί νὰ γίνῃ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διάκρισις τοῦ Ἕλληνος πολίτου.

§78Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας μᾶλλον σκανδαλώδη διάκρισιν ἔχει κάμει μέχρι σήμερον ὑπὲρ τῶν προσφύγων, κ. Συνάδελφε.

§79Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Εὐχαριστοῦμεν τὸν Θεὸν διότι Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἶναι ὁ κ. Κύρκος καὶ ὄχι σεῖς, διότι θ’ ἀπειλούμεθα ἀπό χειρότερα. Ἄλλως τε, κ. Ὑπουργέ, ἔχομεν καὶ τὸ ἄλλο: Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐλάβατε παράγκας, εἰς τὰς ὁποίας ἦσαν ἐγκατεστημένοι πρόσφυγες καὶ ἐδώσατε αὐτὰς εἰς μὴ πρόσφυγας, εἰς πλουσίους ἐμπόρους Κορινθίους;

§80Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προνοίας). Ὅσον εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι ἐπῆρα τὰς σκηνὰς καὶ τὰς ἔδωκα εἰς τοὺς πρόσφυγας, ἄλλο τόσον εἶναι ἀληθὲς καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι ἐπῆρα τὰς παράγκας τῶν προσφύγων καὶ τὰς ἔδωκα εἰς τοὺς γηγενεῖς. Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὅταν ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν σεισμῶν εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ζήτημα περὶ τοῦ καταλλήλου χώρου εἰς τόν ὁποῖον θὰ ἐγένοντο τὰ προσωρινὰ παραπήγματα διὰ τὴν ἐμπορικὴν κίνησιν τῆς πόλεως. Ἄλλος χῶρος δὲν ὑπῆρχεν, εἰμὴ μία πλατεῖα εὑρισκομένη εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Καὶ πράγματι, ἐν συνεννοήσει μετὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, κατεστρώσαμεν τὸ πρῶτον σχέδιον πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐγκαταστάσεως ἐμπορικῶν καταστημάτων καὶ ὡρισμένων δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Ἀλλ’ ἐκεῖ ἦσαν ἐγκατεστημένα προσφυγικὰ καταστήματα τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς δὲν ὑπερβαίνει τὰ τριάκοντα. Ἐκάλεσα λοιπὸν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῶν προσφύγων καὶ τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον καὶ τοὺς εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένουν τὰ παραπήγματα αὐτὰ ἀτάκτως ἐγκατεσπαρμένα καὶ παρεμποδίζοντα τὴν ἀνέγερσιν τῆς ἀγορᾶς, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἄλλος χῶρος εἰς τὸν ὁποῖον νὰ ἀναγερθῇ ἡ ἀγορά, προκειμένου μάλιστα νὰ ἐξυπηρετηθοῦν τὰ συμφέροντα καὶ τῶν προσφύγων — διότι εἰς τὴν Κόρινθον εἶναι 500 οἰκογένειαι προσφύγων καὶ βεβαίως ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς εἶχεν ἀνάγκην τῆς ταχυτέρας ἐπαναλήψεως τῆς ὁμαλῆς οἰκονομικῆς κινήσεως εἰς τὴν πόλιν. Πρέπει, λοιπόν, τὰ παραπήγματα νὰ ἀναγερθοῦν κατὰ ἕνα τοιοῦτον τρόπον, ὥστε χωρὶς νὰ ζημιωθοῦν τὰ οἰκονομικά σας συμφέροντα, χωρὶς ἡ δαπάνη τῆς μεταφορᾶς νὰ ἐπιβαρύνῃ σᾶς, νὰ δοθῇ εἰς ἡμᾶς ἐλευθερία ἀνοικοδομήσεως. Οἱ ἄνθρωποι τὸ ἐδέχθησαν. Ἐπεδόθημεν εἰς τὴν μεταφορὰν τῶν παραπηγμάτων διὰ δαπάνης ἰδικῆς μας, ὄχι μόνον διὰ τὴν μεταφορὰν ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν παραπηγμάτων, διότι αὐτὰ βεβαίως θὰ ὑφίσταντο μεγάλην φθορὰν μεταφερόμενα. Τὰ παραπήγματα οὕτω μετεφέρθησαν ὁμαλῶς καὶ οἰκοδομήσαμεν τὴν ἀγοράν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς τῶν παραπηγμάτων. Εἶναι δυνατὸν ἐξ αὐτοῦ νὰ προέλθῃ μομφὴ εἰς βάρος τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας ὅτι παρημέλησε τὰ προσφυγικὰ συμφέροντα καὶ ὅτι ἐπέδειξεν ἀμέλειαν εἰς βάρος τῶν προσφύγων;

§81Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὄχι δὲν εἶπον τοιοῦτον τι.

§82Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπουρ. Προν.). Δὲν εἶπον ὅτι τὸ εἴπετε σεῖς.

§83Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐγώ, ἐὰν ἠθέλησα νά σᾶς μεμφθῶ διὰ κἄτι, εἶναι ὅτι δὲν ἐπεδείξατε τὴν ἀπαιτουμένην ταχύτητα, εἴτε ὑπὲρ τῶν γηγενῶν εἴτε ὑπὲρ τῶν προσφύγων. Διάκρισιν ἐγὼ δὲν ἔκαμα. Διάκρισις ὅμως κατὰ τὴν ἰδικήν σας ὁμολογίαν ἐγένετο. Μετεφέρθησαν αἱ παράγκαι, λέγετε, ἄνευ διαμαρτυρίας. Δὲν μετέβην ἐκεῖ ἐγώ, εἶχον ὅμως γραπτὰς διαμαρτυρίας τὰς ὁποίας δυστυχῶς δὲν τὰς ἔφερα ἐδῶ, ἀλλὰ ὁπόταν θέλετε θὰ σᾶς τὰς φέρω. Οἱ ἄνθρωποι εἶχον μίαν παράγκαν εἰς τὴν ὁποίαν μετήρχοντο ἕνα ἐπάγγελμα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας διά τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους μετὰ τόσης δεξιότητος ἐκθέτει ἐνταῦθα, στερεῖ τὴν ἱκανότητα ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας νὰ μετέρχωνται τὸ ἐπάγγελμά των. Δι’ ἕνα ἔμπορον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς οἰκονομικὴν ἀκμήν, τὸ νὰ ἀλλάξῃ κατάστημα εἶναι μέγα ζήτημα. Νὰ διώκετε ἕνα πτωχὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸ μέρος ὅπου μετήρχετο τὸ βιοποριστικόν του ἐπάγγελμα καὶ νὰ τὸν πετᾶτε ἀλλοῦ καὶ ν’ ἀλλάζετε τὸ οἰκονομικόν του περιβάλλον, μέσα σὲ τόσην συμφορὰν καὶ ἔπειτα νὰ λέγετε ὅτι δὲν εἶσθε ὑπεύθυνος, αὐτὸ εἶναι ἀκατανόητον. Μοῦ φαίνεται, ὅτι ἔχομεν πολὺ διάφορον ἀντίληψιν περὶ εὐθύνης.

§84Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Κύριοι Συνάδελφοι, εἰς τὸ ἴδιον μέρος μετεφέρθησαν. Ἁπλῶς μετετοπίσθησαν.

§85Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Διατὶ δὲν τοὺς ἀφήσατε λοιπὸν ἐκεῖ;

§86Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Ἁπλούστατα σᾶς εἶπον ὅτι ἦσαν ἐγκατεστημένα τὰ παραπήγματα κατὰ τοιοῦτον ἄτακτον καὶ ἀνώμαλον τρόπον, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεγερθῇ ἡ ἀγορά. Καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐρωτήσω: Ἐὰν ἦσθε σεῖς εἰς τὴν θέσιν μου τί θὰ ἐκάμνατε;

§87Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Τοιοῦτος κίνδυνος δὲν ὑπάρχει κ. Ὑπουργέ. Σᾶς τὸ εἶπον ἐπανειλημμένως.

§88Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Θὰ ἐξεθέτατε ὅλον αὐτὸν τὸν ἐμπορικὸν κόσμον εἰς τὸν κίνδυνον νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ κάμῃ τὰ καταστήματά του καὶ νὰ ζήσῃ καὶ νὰ καθυστερῆται ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ τῆς πόλεως διὰ νὰ μὴ μετακινηθῇ ἓν παράπηγμα ἀζημίως καὶ διὰ τὸν ἰδιοκτήτην αὐτοῦ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματός του καὶ θὰ ἐδέχεσθε νὰ τὸ κάμετε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα σεῖς;

§89Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὅλα τὰ κρίνετε σεῖς ὡς κηδεμών.

§90Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπουρ. Προν.). Μὰ εἶμαι κηδεμὼν καὶ τῶν προσφύγων καὶ τῶν γηγενῶν.

§91Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὄχι. Εἶσθε Κυβέρνησις καὶ ὄχι κηδεμών. Καθεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοβούλου διαθέσεως τῶν ἰδιωτικῶν του πραγμάτων. Αὐτὴ ἡ θεωρία τῆς κηδεμονίας, ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν εἴς τινας Ὑπουργούς, ὄχι μόνον εἰς σᾶς, πρέπει νὰ παύσῃ ἐπὶ τέλους, ὅτι οἱ ἄνθρωποι εἰς τὰ ἰδιωτικά των συμφέροντα δύνανται νὰ λαμβάνουν δρόμον τὸν ὁποῖον δὲν ἐγκρίνουν αὐτοί. Αὐτὴ ἡ θεωρία πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθῇ. Καὶ ἑπομένως πρὸ παντὸς οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ ἐρωτῶνται. Ἐὰν θέλουν νὰ ταξειδεύσωσι νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν διάθεσίν των καὶ ὄχι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Θεολογίτη ἢ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας. Οὐδεὶς ἄλλος δύναται τὰ συμφέροντά του νὰ προστατεύσῃ καλλίτερον ὅσον ὁ ἴδιος. Ἀλλὰ ὅπως σᾶς εἶπον, κ. Ὑπουργέ, περὶ εὐθύνης φαίνεται ὅτι ἔχομεν διάφορον ἀντίληψιν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος σᾶς κατηγόρησε διὰ κάτι τι, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶσθε ἱκανός, ὅτι ἀπὸ τοὺς γηγενεῖς ἐπήρατε σκηνὰς καὶ ἐδώσατε εἰς τοὺς πρόσφυγας. Δικαίως σεῖς τὸ ἀπεκρούσατε, ἀλλὰ συγχρόνως εἴπετε ὅτι «δὲν τὸ ἔκαμα ἐγὼ τὸ ἔκαμεν ὁ Μητροπολίτης Κορινθίας».

§92Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπουρ. Προν.). Ὄχι. Δὲν εἶπον τέτοιο πρᾶγμα.

§93Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ναί, ναὶ τὸ ἐνθυμοῦμαι καλὰ, Κύριε Ὑπουργέ.

§94Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Μὲ συγχωρεῖτε δὲν ἐνθυμεῖσθε καθόλου.

§95Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Εἶναι καιρὸς νὰ τὸ διορθώσητε.

§96Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Εἶπον ὅτι δὲν ἀνεμείχθην παντάπασι εἰς τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς τῶν σκηνῶν. Τὴν διανομὴν τὴν ἔκαμε ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κορινθίας.

§97Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§98Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Αὐτὸ εἶπον ἐγώ. Δὲν εἶπον ὅτι ὁ Μητροπολίτης ἐπῆρε ἀπὸ τοὺς γηγενεῖς τὰς σκηνὰς διὰ νὰ τὰς δώσῃ εἰς τοὺς πρόσφυγας καὶ ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας διὰ νὰ τὰς δώσῃ εἰς τοὺς γηγενεῖς. Τοιοῦτον τι δὲν εἶπον. Εἶπον ὅτι ἐγὼ δὲν ἀνεμίχθην παντάπασιν εἰς τὴν διανομὴν τῶν σκηνῶν.

§99Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Λοιπὸν σᾶς λέγω, Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, εἴτε σεῖς τὸ ἐκάματε εἴτε ὁ Μητροπολίτης Κορινθίας, ἐὰν ἐξ αὐτοῦ ὑπάρχει εὐθύνη δὲν ἀπαλλάτεσθε τῆς εὐθύνης, διότι ὁ Μητροπολίτης Κορινθίας δὲν δύναται νὰ γίνῃ ὑπεύθυνος ἀπέναντι τοῦ Κοινοβουλίου.

§100Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Σύμφωνοι.

§101Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Καὶ ἑπομένως ἡ παρατήρησίς σας, διὰ ν’ ἀπαλλαγῆτε τῆς εὐθύνης, παρέλκεν. Ἐν συνόψει αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω. Μοῦ ὡμιλήσατε περὶ δημοκοπίας, καὶ λέγω τὴν λέξιν αὐτὴν κατ’ ἀνάγκην διότι δὲν ἤθελον νὰ τὴν προφέρω ἐδῶ, βεβαίως πρέπει νὰ εἶναι μισητοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δημοκοποῦν διὰ νὰ κολακεύσουν τὴν ἀδυναμίαν τῶν ἀσθενῶν, ἀλλὰ ἐπίσης μισητότερος πρέπει νὰ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δημοκοπεῖ προστατεύων τοὺς ἰσχυροὺς πρὸς ζημίαν ἀσθενεστέρων καὶ πτωχοτέρων.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος.

§103Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω, Κύριοι, τὸν λόγον, ὄχι διὰ νὰ τονώσω τὸν ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι πλέον βεβαιωμένον καὶ ἀποδεδειγμένον ὅτι δὲν ἀντιμετώπισε προσηκόντως...

§104Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Πόθεν εἶναι βεβαιωμένον;

§105Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βεβαιωμένον ἀπὸ τοὺς προαγορεύσαντας καὶ ἀπὸ τὴν ἐν γένει ἐνέργειάν σας. Θέλετε νὰ πολυλογῶ; Τὰ λέγω συντόμως ἐγώ, καὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγω συντόμως, ἐμπεριέχονται ὅλα. Μὲ ἐρωτᾶτε πόθεν ἐβεβαιώθησαν αὐτά. Ἐβεβαιώθησαν ἀπὸ τὸν τρόπον, τὸν ἐντελῶς πλημμελῆ, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐνεργήσατε. Ἐβεβαιώθησαν ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ ἀναιρέσητε.

§106Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Πάντοτε κατὰ τὴν γνώμην σας.

§107Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ἰδικήν μου καὶ ὄχι μὲ τὴν ἰδικήν σας. Ἐδείξατε μάλιστα ἀσύγγνωστον ἀδιαφορίαν τόσην, ὥστε ἀδίκως νὰ ζηλοτυπήσῃ ὁ προαγορεύσας συνάδελφος κ. Ἐμμανουηλίδης ὅτι παρεσχέθη ἡ εὐκολία νὰ μετακινοῦνται μερικοὶ κάτοικοι τῆς Κορίνθου, τρομοκρατηθέντες καὶ εὑρεθέντες ἄστεγοι. Δὲν ὑπῆρχε λόγος ζηλοτυπίας. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ μὴ εὑρεθοῦν εἰς τοιαύτην ἀνάγκην οἱ ἄνθρωποι αὐτοί.

§108Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Καὶ οἱ ἄλλοι ἦσαν ἐλεύθεροι, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὴν παροχὴν εἰσιτηρίων, ἣν εἶχον δωρεάν, δὲν ἐπέτρεψα.

§109Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τοὺς ἐκράτει κανείς, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι παρέσχετε τὴν εὐκολίαν νὰ ταξιδεύωσι δωρεὰν ὡρισμένοι ἄνθρωποι εὑρισκόμενοι ὑπὸ τὰς χειροτέρας τῶν συνθηκῶν. Κύριε Ὑπουργὲ, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἐνισχύσω τὸν ἔλεγχον. Ἀφῆστε νὰ διατυπώσω τὰς ὀλίγας σκέψεις μου καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ ἔλεγχος καὶ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ ἀνιαρά, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι ἂν ἐπανέλθωμεν εἰς ἐνεργείας ἰδικάς σας, τὰς ὁποίας ἔψεξεν ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ τῶν ὁποίων σεῖς ὑπερημύνθητε, δὲν θὰ ἀποκομίσωμεν καμμίαν ὠφέλειαν. Τὸ ζήτημα εἶναι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὅ,τι δὲν ἔγινε καὶ νὰ συμπληρώσωμεν ὅ,τι εἶναι ἀτελές. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένον καὶ ἐπιβεβλημένον νὰ ἀσχοληθῇ κανεὶς μὲ ὡρισμένα σημεῖα, κατὰ τὰ ὁποῖα εἶναι βεβαιωμένον, ὅπως προεῖπον, ὅτι ὄχι μόνον ὑστερήσατε ἀλλὰ καὶ ἐδείχθητε ἐντελῶς ἀδιάφορος. Καὶ ἐπειδὴ σήμερον ἐπανῆλθε τὸ ζήτημα τῶν Ἀγγλικῶν σκηνῶν, μόνον μὲ αὐτὸ θὰ ἀσχοληθῶ, παραλείπων νὰ ἀποδείξω ὅτι αἱ σκηναὶ τὰς ὁποίας τὸ Κράτος ἀπέστειλε: δὲν ἦσαν ὅσαι ἐβεβαίωσαν ὁ κ. Ὑπουργός. Τὸ βέβαιον εἶναι τοῦτο: ὅτι τὴν Τρίτην τὸ ἑσπέρας ἡ πόλις τῆς Κορίνθου, οἱ κάτοικοι οἱ σεισμοπαθεῖς καὶ τῶν ἄλλων χωρίων περὶ τὴν Κόρινθον ἐκοιμήθησαν εἰς τὸ ὕπαιθρον ὑπὸ ῥαγδαιοτάτην καὶ ἀτελεύτητον βροχήν. Ἕν μέρος τῶν κατοίκων τῆς Κορίνθου εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔμεινεν ὑπὸ σκηνὰς τὰς ὁποίας ἀπέστειλαν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας καὶ τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς δὲν ἦτο ἀνώτερος τῶν 175. Τὸ γεγονὸς ὅμως εἶναι, ὅτι τὴν Τετάρτην τὸ ἑσπέρας οἱ κάτοικοι τῆς Κορίνθου καὶ τῶν ἄλλων χωρίων περὶ τὴν Κόρινθον περίτρομοι ἔσπευσαν εἰς τὴν Κόρινθον εἰς τὰς ἐκεῖ ἀρχάς, εἰς τὸν Μητροπολίτην καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας καὶ ὡς ἔλεος ἐζήτουν μίαν σκηνὴν ἢ κατά τίνα τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ μείνωσι ἄϋπνοι καὶ ἄστεγοι κατὰ τὴν ἑσπέραν τῆς Τετάρτης. Γεγονὸς ἐπίσης εἶναι καὶ τοῦτο, ὅτι καὶ τὰ ὄργανα τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης, ἐβεβαίωσαν ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἄλλαι σκηναί. Καὶ δὲν ὑπῆρχον ἄλλαι σκηναὶ εἰς τὴν Κόρινθον. Εἶναι ἡ ἀλήθεια αὐτή, διότι ὅσαι ὑπῆρχον εἶχον διατεθῆ. Μία ἐλπὶς ἔμενε. Ἡ ἐλπὶς τῆς ἀφίξεως τῶν σκηνῶν τὰς ὁποίας θὰ ἔφερε τὸ Ἀγγλικὸν πολεμικὸν πλοῖον καὶ ὅλων ἡ προσοχὴ ἦτο ἐστραμμένη πρὸς τὴν θάλασσαν ἐν ἀναμονῇ πάντοτε τῶν σκηνῶν τὰς ὁποίας θὰ ἔφερεν ἡ γενναιοδωρία τοῦ Ἀγγλικοῦ Κράτους. Μὲ τοῦτο θέλω νὰ ἀποδείξω τὸ ἑξῆς· ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ὁ διατυπωθεὶς καὶ ἐν ἀνακοινωθέντι αὐτοῦ καὶ ὑποστηριχθεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι αἱ Ἀγγλικαὶ σκηναὶ ἔμειναν ἀδιάθεται διότι τὰς ἐπρόλαβεν ἡ ἐπάρκεια τῶν Ἑλληνικῶν σκηνῶν.

§110Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Εἶπον τὸ ἑξῆς. Ὅτι τὴν Τετάρτην τὸ ἑσπέρας τὸ Ἀγγλικὸν πολεμικὸν εἶχεν ἀποβιβάσει εἰς τὴν Κόρινθον 350 σκηνάς, τινὲς τῶν ὁποίων εἶχον τοποθετηθῆ ἀπὸ τῆς ἑσπέρας τῆς Τετάρτης, ἀλλ’ οἱ κάτοικοι δὲν ἠθέλησαν νὰ στεγασθῶσι ὑπ’ αὐτὰς διότι δὲν ἤθελον νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὸν περίβολον τῶν σπιτιῶν των. Καὶ ἐὰν θέλητε καὶ τὴν Πέμπτην τὸ πρωΐ αἱ σκηναὶ αἱ Ἀγγλικαὶ δὲν κατελήφθησαν, ἀλλὰ μόνον ἀπὸ τῆς μεσημβρίας τῆς Πέμπτης. Αὐτὸ εἶπον. Εἶπον δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι εἴχομεν ἡμεῖς σκηνὰς διὰ νὰ τοποθετήσωμεν εἰς τὴν Κόρινθον ἀλλὰ τὴν Τετάρτην δὲν τὰς ἐτοποθετήσαμεν διότι...

§111Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ βεβαίωσίς σας τώρα ἔρχεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἰδικήν μου. Ὁμολογῶ ὅτι ταύτην τὴν στιγμὴν εἶμαι ἄοπλος. Ἐβεβαιώθη παρ’ ὑμῶν καὶ ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, κατὰ τὴν ὑμετέραν βεβαιότητα, ὅτι αἱ Ἑλληνικαὶ σκηναὶ ἔμειναν ἀδιάθετοι τουλάχιστον τὴν Τετάρτην, διότι τὰς ἐπρόλαβον αἱ Ἀγγλικαὶ σκηναί. Ἀλλ’ ἐνῷ δὲν ἔχω καὶ τὸν καιρὸν οὐδὲ εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἐξακολουθήσω τὴν συζήτησιν, ἔχω ὅμως τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συστήσω καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου πρέπει νὰ ἀλλάξῃ ἐντελῶς τακτικὴν καὶ πολιτικήν, σοβαρώτερον δὲ καὶ μὲ μεγαλύτερον ἐνδιαφέρον καὶ μὲ καλλίτερον σύστημα νὰ ἐργασθῇ διὰ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς πληθυσμούς, τῶν ὁποίων ἡ κατάστασις εἶναι καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἀληθῶς ὀδυνηρά. Διέρρευσεν ἀρκετὸς χρόνος μέχρι σήμερον καὶ ὅμως εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ προσωρινὴ στέγασις δὲν ἐξησφαλίσθη καὶ δὲν ἐξησφαλίσθη διότι δὲν ἀπεστάλη ἀνάλογος ξυλεία. Ἀπεστάλη ξυλεία ἴσως ἐπαρκὴς εἰς τὴν πόλιν τῆς Κορίνθου, δὲν ἀπεστάλη ὅμως εἰς τὰ ἄλλα μέρη τὰ περὶ τὴν Κόρινθον, μέρη τὰ ὁποῖα ἔπαθον ἴσας ἢ καὶ ὀλιγωτέρας καταστροφὰς ἀπὸ τὴν Κόρινθον.

§112Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ ἀντίθετον ἔγινε.

§113Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς πληροφορῶ, Κύριε Συνάδελφε, ὅτι μόνον εἰς τὸ χωρίον Βέλλο ἐστάλη ἕνα ποσὸν ξυλείας καὶ εἰς κανένα ἄλλο μέρος.

§114Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πανταχοῦ.

§115Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι διότι κατάγεσθε καὶ σεῖς ἐξ αὐτῶν τῶν χωρίων καὶ φαίνεσθε ὅτι δὲν παρακολουθεῖτε· ἴσως τὰ λέγετε ἀπὸ τὸ ἐνδιαφέρον σας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε.

§116Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν Κόρινθον μόνον ἐστάλη ξυλεία;

§117Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς βεβαιώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἀντίθετον. Ἐὰν ἐστάλη καὶ εἰς τὰ χωρία, ἐστάλη ἐκ μέρους τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Ἐμπορικοῦ τῶν Συλλόγου.

§118Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπουρ. Προν.). Καὶ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου.

§119Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ. Πρέπει δὲ νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, Κύριοι, ὅτι ἡ προσωρινὴ στέγασις κατ’ ἀνάγκην θὰ λάβῃ μορφὴν μονιμότητος ἀσφαλῶς, διότι, ὅπως τὰ πράγματα φαίνοντοι θὰ διαχειμάσωσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς τὰ προσωρινὰ παραπήγματα. Τὸ ζήτημα τῆς μονίμου στεγάσεως ἀσφαλῶς δὲν δύναται νὰ λυθῇ μέχρι τοὐλάχιστον τοῦ Σεπτεμβρίου. Ὑποθέτω, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν ποῦ ὁ κόσμος αὐτὸς διαμένει σήμερον, καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ διαμένῃ καὶ τὸν χειμῶνα, ἐφόσον δὲν ἔχει ἀρκετὴν ξυλείαν, ὥστε νὰ κατασκευάσῃ παραπήγματα ὅπου εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνωσι τοιαῦται σήμερον. Κύριοι, τὰ χωρία τὰ περὶ τὴν Κόρινθον παραμένουσιν ἀπὸ κάτω ἀπὸ τὰ σταφιδόπανα, τὰ ἐντελῶς ἀκατάλληλα διὰ στέγασιν, ἐξ ἄλλου δὲ χρησιμεύουσι διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς παραγωγῆς. Αὔριον ἀρχίζει ὁ τρυγητός, ὕστερα ἀπὸ ἕνα μῆνα, εὐθὺς ἀμέσως εἶναι ἀπαραίτητα ἐργαλεῖα τὰ σταφιδόπανα. Αὐτοί, κατὰ συνέπειαν, θὰ στερηθῶσι καὶ αὐτοῦ τοῦ μέσου, τὸ ὁποῖον προχείρως καὶ μόνον των τὸ ἐξοικονόμησαν. Δὲν ἀρκεῖ, ὅμως, ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωσι χρησιμοποιοῦντες τὰ σταφιδόπανα, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ πρὸ παντὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ὅτι τὰ σταφιδόπανα, κατόπιν τῆς χρήσεως ἡ ὁποία ἐγένετο, κατεστράφησαν, ἔπαθον δηλαδὴ καὶ ἄλλην καταστροφήν, διότι τὰ σταφιδόπανα ἔχουσιν ἀξίαν 4000 δραχ. δι’ ἓν ἁλώνι. Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κορινθίας δύναται νὰ τὸ βεβαιώσῃ, διότι εἶναι ἐνημερώτερος. Τί συνέβη; Κατεστράφησαν τὰ σταφιδόπανα, θὰ μείνωσιν ἄστεγοι, δὲν θὰ ἔχωσι σταφιδόπανα διὰ νὰ ἐξασφαλίσωσι τὸ εἰσόδημά των καὶ ζημιοῦνται καὶ 4.000 δραχ. δι’ ἕκαστον σταφιδόπανον, δηλαδὴ ἡ καταστροφὴ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἶναι ἀπελπιστική, ἡ ἀπελπιστικὴ δὲ κατάστασίς των ἀντὶ νὰ βελτιοῦται, τοὐναντίον ὁσημέραι ἐπιδεινοῦται, χάρις εἰς τὴν ἀναλγησίαν ἀσφαλῶς τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν γνωρίζω ὅμως, ἐὰν μὲ παρακολουθῆτε, κ. Ὑπουργέ.

§120Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Σᾶς παρακολουθῶ.

§121Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε ἡ προσωρινὴ στέγασις δὲν ἐγένετο, δὲν γνωρίζω δὲ καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ. Ἡ κατεδάφισις τῶν ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν τί γίνεται; Δύναται νὰ βεβαιώσῃ κανείς, χωρὶς νὰ διατρέχῃ τὸν κίνδυνον νὰ τὸν διαψεύσῃ ὁ κ. Συνάδελφος, ὅτι ἀπόπειρα κατεδαφίσεως ἐγένετο ἐν Κορίνθῳ ἀλλὰ διὰ τὰ πέριξ χωρία εἰς τὰ ὁποῖα ἐγένετο καὶ ἡ μεγαλειτέρα καταστροφή, δὲν ἐγένετο κἂν σκέψις.

§122Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Ἐστάλησαν 18 μηχανικοὶ ἐκεῖ.

§123Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω διὰ τοὺς μηχανικούς. Ἔχω πληροφορίας ἐγὼ ἐξ αὐτοψίας, ὥστε μὴ κοπιάζητε. Εἴπατε ὅτι ἔχετε στείλει 18 μηχανικοὺς ἀσχολουμένους διὰ τὴν κατεδάφισιν τῶν ἑτοιμορρόπων.

§124Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω.

§125Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὰ εἴπετε κατόπιν. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἀπόπειρα κατεδαφίσεως ἐγένετο μόνον εἰς τὴν πόλιν τῆς Κορίνθου, καὶ οὐχὶ εἰς τὰ χωρία, καίτοι καὶ ἐκεῖ εἶναι ἑτοιμόρροποι καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ κατεδαφισθῶσιν. Μέχρι σήμερον δὲν ἐγένετο οὐδεμία ἐνέργεια. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶπεν, ὅτι ἐστάλησαν 18 μηχανικοί. Μάλιστα ἐστάλησαν 18 μηχανικοὶ οἱ ὁποῖοι, ἐπιβαίνοντες πολυτελεστάτων αὐτοκινήτων ἀνεχώρουν ἀπὸ τὴν Κόρινθον εἰς τὰς 11 π. μ. μετέβαινον εἰς ἓν χωρίον σήμερον, παρέμενον 3–4 ὥρας, περιήρχοντο μερικὰς οἰκίας καὶ ἔδιδον γνώμην, ὅτι αὐτὴ ἡ οἰκία πρέπει νὰ κρημνισθῇ, αὐτὴ νὰ σιδηροδεθῇ, ἔδιδον αὐτὰς τὰς συμβουλὰς καὶ συνέτασσον ἕνα κατάλογον καὶ ἔλεγον τὸ σπίτι Α νὰ κατεδαφισφῇ, τὸ ἄλλο νὰ ἀνοικοδομηθῇ. Δι’ αὐτὰ ὅλα γίνονται καταστάσεις, διότι ἐγένοντο περιοδεῖαι εἰς τὰ διάφορα χωρία καὶ ἑπομένως ἔξω τῶν ὑπηρεσιῶν των καὶ ἐν τούτοις ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς λέγει, ὅτι ἐστάλησαν 18 μηχανικοί.

§126Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς τιμῆς τῶν ὑπαλλήλων σᾶς λέγω, ὅτι μετ’ ὀλίγον ἀπὸ τοῦ βήματος θὰ σᾶς δώσω μερικὰς πληροφορίας. Αἱ καταστάσεις συντάσσονται κατὰ διαταγήν μου.

§127Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὴν τιμὴν τῶν ὑπαλλήλων δὲν τὴν διαμφισβητεῖ κανεὶς καὶ κατὰ περισσότερον λόγον ἐγώ. Δὲν ἔθιξα τὴν τιμὴν τῶν ὑπαλλήλων. Ἐγὼ ἐξήτασα τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐνεργοῦνται αἱ ὑπηρεσίαι, ἔθιξα τὸ ζήτημα τοῦτο διὰ νὰ καταλήξω εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπετε, ὅτι ἀπασχολοῦνται 18 μηχανικοί. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας καὶ τί δὲν εἶπεν ὅτι ἔκαμεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἀντικαθίστα τὴν Κυβέρνησιν καὶ αὐτὸς τί δὲν ὑπεσχέθη ὅτι θὰ κάμῃ, ἀλλὰ καὶ σεῖς τελευταίως ὑπεσχέθητε, ὅτι θὰ λάβητε κάθε πρόνοιαν δι’ ὅλα τὰ ζητήματα. Βεβαίως θὰ ἤμην εὐχαριστημένος, ἐὰν δὲν εὑρισκόμην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω ὅσα λέγω καὶ δὲν ἐλέγατε ὅτι ἐλήφθη κάποια πρόνοια. Ὥστε περὶ τῶν ὑπαλλήλων δὲν πρόκειται. Ἡ κατεδάφισις δὲν ἐγένετο. Τὰ ἑτοιμόρροπα ἀπειλοῦσι κινδύνου; κάθε ἡμέραν, τὴν νύκτα κατὰ περισσότερον λόγον, ὅταν εἶναι ἐξηκριβωμένον ὅτι οἱ σεισμοὶ ἐξησθένησαν καὶ ὅτι ἐὰν δὲν ἐκρημνίσθησαν τὰ ἑτοιμόρροπα σήμερον, ἀσφαλῶς θὰ κρημνισθῶσιν αὔριον. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται μία προσπάθεια ταχυτέρα καὶ μεγαλυτέρα ἀκριβῶς τῆς κατακρημνίσεως τῶν ἑτοιμορρόπων.

§128Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω διὰ νὰ ἐννοηθῇ τὸ πρᾶγμα. Εἰς πολλοὺς ὡμίλησα ἐντὸς τῆς αἰθούσης καὶ δημοσίᾳ θὰ σᾶς εἴπω τὶ γίνεται.

§129Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω τί ἰδιαιτέρας πληροφορίας ἔχετε.

§130Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Δὲν ἔχω ἰδιαιτέρας, ἔχω ἐπισήμους, ἐπισημοτάτας καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§131Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ἐπισημοτάτας πληροφορίας καὶ πρέπει νὰ ἔχητε, διότι εἶσθε Ὑπουργός. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἰδιαιτέραν πληροφορίαν· ἔχω τὴν πληροφορίαν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀντιλαμβάνομαι.

§132Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξηκολούθουν οἱ σεισμοὶ ἠθέλετε νὰ ἀναβοῦν εἰς τὰ ἑτοιμόρροπα σπίτια στρατιῶται; Τὴν ἄλλη φορὰ ἔπεσαν καὶ σκοτώθηκαν ἄνθρωποι. Διὰ ποῖον λόγον θέλετε νὰ τὸ κάμω; Εἶναι πολυτιμοτέρα, κ. Καρπετόπουλε, ἡ ζωὴ τοῦ στρατιώτου καὶ δὲν πρέπει τὸν στρατιώτην, ὁ ὁποῖος ἦλθε διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν Πατρίδα ὡς κληρωτός, δὲν πρέπει νὰ τὸν ἀνεβάζωμεν εἰς τὰ ἑτοιμόρροπα τὴν στιγμὴν ποὺ ἐξακολουθοῦν ἀκόμη οἱ σεισμοί. Διατί; Ἡ ζωὴ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων δὲν σᾶς ἐνδιαφέρει; Εἶμαι βέβαιος ὅτι σᾶς ἐνδιαφέρει ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων καὶ ὄχι τὸ νὰ πέσῃ ἕνας τοῖχος μιᾷ ὥρᾳ ἐνωρίτερον.

§133Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐνδιαφέρον σας διὰ τὴν ζωὴν τοῦ στρατιώτου δὲν εἶναι ἄνευ δικαιολογίας καὶ βεβαίως τὸ ἐνδιαφέρον αὐτό....

§134Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Τὸ ἔχετε καὶ σεῖς.

§135Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. ... δὲν εἶναι μονοπώλιον ἰδικόν σας, εἶναι ἐνδιαφέρον γενικόν.

§136Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω τὴν εὐθύνην. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά.

§137Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, πόσοι μέχρι σήμερον στρατιῶται ἐφονεύθησαν;

§138Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Εἷς στρατιώτης καὶ εἷς ταγματάρχης.

§139Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πολῖται πόσοι;

§140Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Καὶ πόσοι θὰ ἐφονεύοντο ἂν ἐγὼ ὑπεχώρουν εἰς τὰς πιέσεις, τὰς ὁποίας ἐδεχόμην! Δὲν ὑπεχώρησα καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἴχομεν πολλὰ θύματα.

§141Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσοι πολῖται, κ. Ὑπουργέ, ἔπαθαν;

§142Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Καὶ ποῖος τοὺς εἶπε νὰ τὸ κάμουν αὐτό. Διατί νὰ ἐκθέσωμεν τὴν ζωὴν τοῦ στρατιώτου; Διὰ νὰ ρίψωμεν ἕνα τοῖχον ἐνωρίτερον; Ὁ κ. Βουλευτής, παλαιὸς στρατιωτικὸς εἶναι, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἐννοεῖ πολὺ καλὰ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω καὶ συμμερίζεται τὰς ἀντιλήψεις μου. Ἀλλὰ κάμνετε ἔλεγχον...

§143Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν κάμνω ἔλεγχον, ἀλλὰ κρίνω τὰ πράγματα· δὲν παρασύρομαι ἀπὸ αἰσθηματολογίαν, ἀλλὰ λαμβάνω τὰ πράγματα αὐτὰ καθ’ ἑαυτά. Οἱ σεισμοί, οἱ ὁποῖοι κατέστησαν ἑτοιμόρροπα τὰ σπίτια αὐτὰ ἔγιναν πρὸ 50 ἡμερῶν. Σᾶς ἐρωτῶ: πόσοι ἐν τῷ μεταξὺ σεισμοὶ ἐπεσυνέβησαν, ὥστε νὰ σᾶς σταματήσουν...

§144Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Κάθε ἡμέραν. Ἐξησφαλίσθημεν τοὐλάχιστον ὅτι τὴν ὥραν ποὺ θὰ ἀνεβαίνουν οἱ στρατιῶται δὲν θὰ γίνεται σεισμός.

§145Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσφαλισθῆτε ὅτι δὲν θὰ γίνουν σεισμοί. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει φθάνετε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Κόρινθος δὲν θὰ κατεδαφισθῇ ποτέ. Ἐξεταστέον δὲ ἂν καὶ ὁ ταγματάρχης, ὁ καλὸς αὐτὸς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἐφονεύθη, καὶ ὁ ἕνας στρατιώτης ἐφονεύθησαν συνεπείᾳ τῶν σεισμῶν, ἢ ἐφονεύθησαν διότι ἀνέβησαν εἰς ἑτοιμόρροπα οἰκήματα.

§146Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Διὰ τὸν στρατιώτην εἶναι ἀναμφισβήτητον, διότι ἔγινε σεισμὸς καὶ κατέπεσε, διὰ τὸν ταγματάρχην δὲν δύναμαι νὰ τὸ εἴπω θετικά, ἀλλὰ ποῖος δύναται νὰ τὸ εἴπῃ, ἀφοῦ δὲν ἤμεθα ἐκεῖ; Ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι αὐτὸ τὸ ἔργον διὰ νὰ γίνῃ σωστὸ πρέπει νὰ ἔχωμεν μίαν ἀσφάλειαν, τὴν ἀνθρωπίνως δυνατὴν ἀσφάλειαν, ὅτι δὲν θὰ γίνουν σεισμοὶ ἐκείνην τὴν ὥραν. Διότι φαντασθῆτε 500 στρατιώτας τοῦ Μηχανικοῦ ἐπάνω εἰς τὰ ἑτοιμόρροπα καὶ νὰ γίνωνται σεισμοί. Ἀναλαμβάνετε τὴν εὐθύνην τῶν θυμάτων;

§147Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε καταλήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ κατεδάφισις θὰ ἀναβληθῇ.

§148Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκ.). Ὁπωσδήποτε παρῆλθεν ἡ περίοδος τῶν σεισμῶν. Βέβαια εἶναι πιθανὸν νὰ ξαναγίνουν, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἐπὶ τοῦ παρόντος ἡ περίοδος ἡ κρίσιμος παρῆλθε.

§149Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι δὲν θὰ γίνουν σεισμοί. Οἱ διάφοροι σεισμολόγοι Ἕλληνες ἐβεβαίωσαν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ καταποντισμοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐλπὶς τὴν ὁποίαν ἔδωκαν εἰς τοὺς σεισμοπαθεῖς, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι δὲν ἐλήφθη καὶ ἡ πρόνοια ἡ προσήκουσα διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν.

§150Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως δὲν εἶναι παρὰ ἓν σμικρῷ μέτρῳ ζήτημα Ὑπουργείου Συγκοινωνίας. Εἶναι ζήτημα Κυβερνητικόν.

§151Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι μὲ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν δὲν δύνασθε νὰ τὸ κάμητε μόνος σας ἀλλὰ πρέπει νὰ τεθῇ μία βάσις καὶ ἓν σύστημα, διότι εἶναι ἓν ἔργον δυσχερές.

§152Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Θὰ σᾶς εἴπω τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν.

§153Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἀλλ’ ἡ ὁποία, μέχρι σήμερον τοὐλάχιστον, ὑποθέτω δὲν ἐπραγματώθη.

§154Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προνοίας). Ἐπραγματώθη.

§155Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε πληροφορίας ὅτι ἐπραγματώθη ἡ ἐπαγγελία αὕτη;

§156Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). 4.500 χιλ. δραχ. ἀπεφασίσαμεν νὰ δίδωνται...

§157Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπεφασίσατε, ἀλλὰ...

§158Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προν.). Ἀπεφασίσαμεν, κ. Συνάδελφε, νὰ δίδωνται κατὰ οἰκογένειαν εἰς πάντα, ὅστις θὰ ἤθελε νὰ οἰκοδομήσῃ μόνος του. Ἢ θὰ ἐδίδομεν ἡμεῖς τὴν ξυλείαν πρὸς 3 κυβικὰ κατὰ οἰκογένειαν ἢ θὰ ἐδίδομεν χρηματικὴν ἐνίσχυσιν 4.500 δραχμῶν δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἤθελον νὰ πάρουν ξυλείαν, ἀλλὰ χρηματικὴν ἐνίσχυσιν, καί ἐθέσαμεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου 1.000.000 δραχμῶν, ὥστε ἐξ αὐτοῦ νὰ προβῇ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ ἐκάμαμεν προχθὲς 2.000.000. Ὅπως μοῦ ἀνέφερεν ὁ Μητροπολίτης, διέθεσεν ἀρκετὸν ποσὸν εἰς χρηματικὴν ἐνίσχυσιν. Ἀκολουθοῦμεν μίαν μέθοδον, ἡ ὁποία παρέχει ἀπόλυτον ἀσφάλειαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ χρήματος εἰς τὴν ἀνέγερσιν τῶν προσωρινῶν παραπηγμάτων. Διότι τί γίνεται; Ἀνεγείρεται τὸ παράπηγμα· βεβαιοῖ ἡ ὑπηρεσία τοῦτο καὶ ὁ Μητροπολίτης καταβάλλει τὰ χρήματα. Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης ἔχει ἐξουσιοδότησιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἔχει καὶ ὁ ἴδιος χρηματικὸν ποσὸν καὶ διαθέτει ἐξ ἐκείνου τοῦ ποσοῦ εἰς βάρος τῆς πιστώσεως τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον.

§159Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὁπωσδήποτε ἓν μέτρον καθησυχαστικόν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, καίτοι ἡ διαβεβαίωσίς σας αὐτὴ λαμβάνεται σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει, πρέπει αὐτὸ τὸ μέτρον νὰ τὸ ἐπεκτείνητε. Διότι σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καὶ ἐκτὸς τῆς Κορίνθου, ὅπου δὲν ἐστάλη ἡ ἀπαραίτητος ξυλεία, καὶ εἰς ἄλλα χωρία δὲν ἐστάλη οὔτε ἓν κυβικὸν μέτρον ξυλείας καὶ σᾶς παρακαλῶ αὐτὸ τὸ μέτρον νὰ τὸ ἐπεκτείνητε, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι πλήρης ἡ προσπάθεια ἡ Κυβερνητική. Δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ δὲν πιστεύω ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ θελήσητε νὰ ἐνδιαφερθῆτε μονομερῶς διά μίαν πόλιν. Ἄλλο ζήτημα εἶναι τὸ ζήτημα τῆς φορολογικῆς ἀνακουφίσεως τῶν κατοίκων καὶ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι οὐδεμία ἐλήφθη πρόνοια. Καὶ ἴσως ἴσως εἶναι τὸ σοβαρώτερον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔπρεπε νὰ στραφῇ ἀμέριστος ἡ Κυβερνητικὴ προσοχή. Πρῶτον, διὰ νὰ μὴ ἀρχίσω ἀπὸ τὰ σχολεῖα, ὑποθέτω ὅτι εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ οἱ ὁποῖοι ὅπως ἐξεύρετε δὲν ἔχουν ἄλλο προϊὸν παρὰ τὴν σταφίδα, βέβαια θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ καί κάποια χειρονομία πρὸ παντὸς ἐκ μέρους τοῦ σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει ν’ ἀπαλλαγῇ τῆς ἐπιβαρύνσεως, τὴν ὁποίαν πληρώνει ἡ Κορινθιακὴ σταφὶς εἰς τὸν σταφιδικὸν Ὀργανισμόν. Αὐτὸ θὰ εἶναι ἓν ποσὸν ἐπίκουρον εἰς τὴν δυστυχίαν του.

§160ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. (Ὑφ. Οἰκον.) Κυρίως ἡ περιφέρεια ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν σουλτανίναν.

§161Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ποσὸν τῆς παραγομένης σουλτανίνας πόσον εἶναι ἐν σχέσει, κατὰ ποσότητα, μὲ τὴν μαύρην, κ. Πετρίδη;

§162Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι 4½ ἑκατομμύρια, ἐνῶ ἡ μαύρη εἶναι 28.

§163ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Ἡ σεισμοπαθὴς περιφέρεια ἐνδιαφέρεται περισσότερον διὰ τὴν σουλτανίναν.

§164Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας αὐτὸ τὸ ζήτημα. Δὲν εἶναι δὲ καὶ τόσον ἐπιβαρυντικὸν διὰ τὸν σταφιδικὸν Ὀργανισμόν, ἀφοῦ μάλιστα ἔχει ἐνισχυθῆ οὗτος τελευταίως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐθίγη τὴν ἑσπέραν αὐτὴν τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν σπουδαστῶν, ὅπως ἀντελήφθην κατὰ τήν γενομένην συζήτησιν ἐδῶ οὐδεμία ἐλήφθη ἀπόφασις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὄχι ἀδικαιολογήτως, ἐδήλωσεν ἀναρμοδιότητα.

§165ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Ὄχι, ἐγὼ εἶπον ὅτι τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ ἢ οὕτως ἢ ἄλλως. Ὁπωσδήποτε θὰ λυθῇ. Τὸ Κράτος ἔχει ἀνοίξει πίστωσιν ἀρκετῶν ἑκατομμυρίων καὶ δὲν θὰ σταματήσῃ ἐκεῖ. Πρέπει καὶ σεῖς νὰ ὁμολογήσητε ὅτι τὸ Κράτος ἐφάνη ἀρκετὰ γενναῖον εἰς τὴν καταβολὴν χρημάτων. Ἐγὼ θὰ ἐφρόνουν ὅτι ἐπειδὴ ἀκριβῶς δὲν εἶναι μέγα τὸ ποσὸν, τὸ Πανεπιστήμιον ἔπρεπε νὰ ὑφίστατο τὴν δαπάνην.

§166Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δώσατε τὸ ποσὸν αὐτὸ· εἶναι ἀνάξιον.

§167Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν δὲν πρέπει νὰ εἶναι ξένος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διότι πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα τινὰ διὰ νόμων καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ χρεοστάσιον, τὸ ἐνοικιοστάσιον.

§168Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἔχει περιληφθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ζήτημα αὐτό.

§169Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ εἶχον νὰ διατυπώσω ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξαντλήσῃ πᾶσαν τὴν προσπάθειάν της διὰ νὰ μειώσῃ τὴν δυσχέρειαν τὴν πραγματικὴν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ κάτοικοι τόσον τῆς πόλεως Κορίνθου, ὅσον καὶ τῶν περιχώρων. Ἄλλωστε διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ὑπῆρξε καὶ δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν τελευταίαν ἐμφάνισίν της εἰς τὴν Βουλήν. Κατὰ συνέπειαν ἔχει ἀναλάβει καὶ ἐπίσημον πλέον ὑποχρέωσιν νὰ ἀνταποκριθῇ καὶ εἰς τὰς ἐπειγούσας αὐτὰς ἀνάγκας τόσον τῆς Κορίνθου ὅσον καὶ τῶν περὶ τὴν Κόρινθον.

§170Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΝΟΒΑΣ. Ἡ καταστροφὴ τῆς Κορίνθου ὑπῆρξεν δυστύχημα Ἐθνικόν, τοῦ ὁποίου μεγάλαι ὑπῆρξαν αἱ ὑλικαὶ συνέπειαι, καθὼς ἐπίσης ἐξ ἴσου μεγάλαι καὶ αἱ Ἐθνικαὶ τοιαῦται. Οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες ἐκ Κορινθίας συνάδελφοι ἦσαν ἁρμοδιώτεροι παντὸς ἄλλου νὰ ὑποδείξουν καὶ ὑπέδειξαν τὰ προσφορώτερα μέτρα καὶ τοὺς καταλληλοτέρους τρόπους, διὰ τῶν ὁποίων καὶ ἡ Κρατικὴ καὶ ἡ ἐν γένει κοινωνικὴ ἀρωγὴ θὰ καταστῇ ἀποτελεσματικωτέρα. Νομίζω ὅμως, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαρθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ μερικαὶ συνέπειαι ἠθικαί, μερικὰ ἠθικὰ φαινόμενα, τὰ ὁποῖα ἐπηκολούθησαν τοὺς σεισμοὺς καὶ ὡλοκλήρωσαν τὰς βουλὰς τῆς θείας προνοίας. Πρέπει νὰ ἐξαρθῇ μεταξὺ τῶν πρώτων ἡ ψυχικὴ ἀντοχὴ τῶν σεισμοπλήκτων, ἡ ἀξιοθαύμαστος ζωτικότης, ἣν ἐπέδειξαν, ἡ ἀπέραντος πίστις μετὰ τῆς ὁποίας βαδίζουν διὰ μέσου τῶν ἐρειπίων πρὸς τὴν ἀναδημιουργίαν καὶ τὴν ἐπανάκτησιν τῶν ἀπολεσθέντων ἀγαθῶν. Δὲν εἶναι δὲ ὀλιγωτέρας ἐξάρσεως ἄξια καὶ τὰ αἰσθήματα τῆς συμπαθείας, τὰ ὁποῖα τόσον προφρόνως ἐξεδήλωσεν σύμπας ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὁ σεισμός, ὁ ὁποῖος κατεξέσχισε τὴν Ἑλληνικὴν γῆν, ἀνέδειξεν ἀρράγιστον τὴν Ἐθνικὴν ἑνότητα. Ἡ φυλετικὴ συνείδησις ἐξῆλθεν ἀπὸ τὴν σκληρὰν δοκιμασίαν, παρὰ ποτε καὶ ἄλλοτε ἰσχυροτέρα καὶ βαθυτέρα. Διότι πράγματι ἡ Ἑλληνικὴ ψυχὴ ἐδονήθη ἀπὸ τὸν εὐγενέστερον παλμὸν ἀδελφωσύνης. Ἀπὸ περάτων Ἑλλάδος συνέρρευσαν ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων τὸ πλεόνασμα τοῦ πλουσίου καὶ τὸ ὑστέρημα τοῦ πτωχοῦ, ὁ ὀβολὸς τοῦ ὀρφανοῦ καὶ τὸ δηνάριον τῆς χήρας. Τὰς ὡραίας δὲ αὐτὰς ἐκδηλώσεις ἦλθε νὰ διαπλατύνῃ ἀπειρομεγέθως ἡ παγκόσμιος ἐκδήλωσις συμπαθείας, ἡ παγκόσμιος κίνησις πρὸς περίθαλψιν τῶν σεισμοπαθῶν τῆς Κορίνθου. Καὶ ἀντικρύσαμεν κυριαρχοῦντα εἰς ὅλον τὸν κόσμον τὰ ὑψηλὰ καὶ εὐγενῆ ἐκεῖνα αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἀπονεκρώσει ὁ φοβερὸς πόλεμος καὶ διὰ πρώτην φορὰν ἀνεβίωσεν μετ’ αὐτὸν τόσον σφριγηλὰ καὶ τόσον γόνιμα. Νομίζω ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσῃ ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους πρὸς ὅλους τοὺς λαούς, οἱ ὁποῖοι συνεμερίσθησαν τόσον ἀνακουφιστικῶς τὸν πόνον μας. Θὰ ἦτο παράλειψις ἐὰν παρηρχόμην ἀμνημόνευτον τὸ ἔργον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀναμένει βεβαίως ἐπαίνους καὶ ἐγκώμια διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν ἑνὸς τόσον τραγικοῦ καθήκοντος. Ὑποστᾶσα ὅμως, ὅσας ὑπέστη, ἀδίκους καὶ ἀτόπους ἐπιθέσεις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας τὴν πρέπουσαν ἀναγνώρισιν, ὄχι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κανενὸς θαύματος, ἀλλὰ τοὐλάχιστον διὰ τὴν πίστιν καὶ ἐνδελεχῆ ἐκπλήρωσιν τοῦ ἱεροῦ της καθήκοντος. Ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία δὲν θὰ ἀρνηθῇ τὴν τοιαύτην ἀναγνώρισιν. Ὅταν ἡ θεία ὀργὴ ἐξαπολύῃ τοιαύτας καταστροφὰς, δὲν δοκιμάζεται μόνον ἡ ἱκανότης τῆς οἱασδήποτε ἐφημέρου Κυβερνήσεως, δοκιμάζεται συνολικῶς ἡ ἱκανότης τοῦ παγίου Κράτους, δοκιμάζεται ἡ ἠθικὴ ἀντοχὴ τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου. Ἐνώπιον τοιούτων θεομηνιῶν δὲν ὑπάρχει στάδιον πολιτικῶν ἐκμεταλλεύσεων. Τὰ Ἔθνη ἑνοῦνται εἰς μίαν πνοήν, εἰς ἕνα παλμόν, εἰς μίαν προσπάθειαν, ὅταν τοιοῦτοι ὄλεθροι ἐνσκήπτουν εἰς τὸ μέσον αὐτῶν. Ἀναπολῶν τὰς φοβερὰς ὥρας τῆς καταστροφῆς δὲν δύναμαι νὰ λησμονήσω τὸ ὑπέροχον παράδειγμα τοῦ τηλεγραφητοῦ τῆς Κορίνθου Θεοδοσοπούλου, ὁ ὁποῖος μὲ πραγματικὴν αὐτοθυσίαν ἔμεινε πιστὸς εἰς τὸ καθῆκον του ἐπικαλούμενος τὴν ἀδελφικὴν βοήθειαν ὑπὲρ τῶν καταστρεφομένων. Δικαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔλαβεν ἀπόφασιν περὶ προαγωγῆς του. Μετὰ δὲ τὴν καταστροφὴν ἐν μέσῳ τόσον δικαίων γογγυσμῶν καὶ τόσων ἀδίκων ἐλέγχων, νομίζω ὅτι ὑπῆρξε μία φυσιογνωμία, ἡ ὁποία ἔμεινεν ἄθικτος καὶ ἀπρόσβλητος, πανθομολογουμένως ὑπερτέρα καὶ ἀξία τῶν περιστάσεων. Εἶναι ὁ Μητροπολίτης Κορινθίας Δαμασκηνός. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ πλέξω καὶ ἐγὼ τὸ ἐγκώμιον τοῦ διαπρεποῦς ἱεράρχου, ὁ ὁποῖος συνδυάζει τὴν ἄσπιλον ἀρετὴν μὲ τὴν βαθεῖαν μόρφωσιν, τὴν βαθεῖαν πίστιν μὲ τὴν θερμουργὸν δραστηριότητα, ὁ ὁποῖος ἐμφορεῖται ἀπὸ τὰς αὐστηροτέρας παραδόσεις τῆς ὀρθοδόξου ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ διαπνέεται ἀπὸ τὸ διαυγέστερον σύγχρονον πνεῦμα. Ἡ ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος δύναται νὰ καυχᾶται διὰ τὸν Μητροπολίτην Δαμασκηνόν. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, θὰ ἐκφράσω καὶ ἐγὼ τὴν ἰδιαιτέραν ὑπερηφάνειαν τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας διότι τοιοῦτον τέκνον ἐγέννησεν ἡ ὀρεινή της Δορβιτσά.

§171Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἠκούσθη τὸ «Παναγία βοήθα» ἦτο παρὼν ὁ βοηθὸς τοῦ τηλεγραφητοῦ καὶ αὐτὸς εἶπεν τὴν φράσιν αὐτήν. Ἐφ’ ὅσον δὲ λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὸν τηλεγραφητήν, θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὸν βοηθὸν αὐτοῦ Λόντον.

§172Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΝΟΒΑΣ. Ἀλλ’ ὡς νὰ μὴ ἔφθαναν αἱ ἐκ τῶν σεισμῶν καταστροφαί, καὶ ἄλλαι θεομηνίαι ἦλθαν νὰ συμπληρώσουν τὴν δυστυχίαν τῶν ἐπαρχιῶν μας. Μεγάλαι πλημμύραι κατεκάλυψαν ἀπεράντους καλλιεργημένας ἐκτάσεις καὶ σφοδραὶ θύελλαι κατέστρεψαν μέγα μέρος τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς. Αἱ ἐκ τῶν πλημμυρῶν καταστροφαὶ ὑπῆρξαν ἀσυγκρίτως μεγαλύτεραι κατ’ ἔκτασιν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν. Δικαίως ἡ Κυβέρνησις ἔστρεψε πρὸς τὰ ἐκεῖ τὴν κυρίαν προσοχήν της καὶ διέθεσε διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας μεγάλας πιστώσεις πρὸς κατασκευὴν προστατευτικῶν ἔργων, ἀπέστειλε διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας σεβαστὰ χρηματικὰ βοηθήματα, ἐμελέτησε διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας τὴν χορήγησιν μακροπροθέσμων ἀτόκων δανείων, καὶ διέταξε διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀπαλλαγὴν φόρων. Τὰ μέτρα ταῦτα εἶναι λίαν ἀξιέπαινα καὶ τὰ ἐπικροτοῦμεν ὅλοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Θὰ μὴ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας ἔγιναν πλημμύραι, αἱ ὁποῖαι ἐὰν δὲν ἦσαν ἴσης ἐκτάσεως μὲ τὰς πλημμύρας τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ἀσφαλῶς ὅμως ἦσαν ἴσης ἐντάσεως εἰς βάρος τῶν παθόντων πληθυσμῶν. Εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν ὁ ποταμὸς Εὔηνος, πλημμυρίσας παρὰ τὸ Μεσολόγγιον κατέκλυσε μεγάλας καλλιεργημένας ἐκτάσεις, καταστρέψας τὴν καλλιέργειαν καὶ ἀπειλήσας τὰς οἰκίας τοῦ Εὐηνοχωρίου καὶ τὴν ζωὴν τῶν κατοίκων του. Παρὰ τὴν Ναύπακτον οἱ χείμαρροι Σκᾶς καὶ Βαρειὰ κατέστρεψαν διὰ παντὸς πλείστας ἀμπέλους καὶ σταφιδαμπέλους, ἀνηκούσας εἰς πτωχοὺς μικροϊδιοκτήτας μὴ ἔχοντας ἄλλην περιουσίαν. Ὁ δὲ ἀτίθασος ποταμὸς Μόρνος ἀφηνιάσας παρέσυρεν εἰς τὸ πέλαγος ὁλοκλήρους ἀγροὺς, κατεκάλυψεν ἀπεράντους ἐκτάσεις δεκάδων χιλιάδων στρεμμάτων, κατέστρεψε τὰς σπορὰς τῶν τριφυλλίων καὶ ἠπείλησε τὰ χωρία τῆς πεδιάδος μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸ προάστειον τῆς Ναυπάκτου Ἀφροδίτη. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι καὶ εἰς τὰς περιφερείας ταύτας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας διέθεσεν ἀμέσως καὶ πιστώσεις ἀρκετὰς καὶ συρματοπλέγματα, διὰ τῶν ὁποίων κατασκευάζονται πρόχειρα προστατευτικὰ ἔργα, οἱ δὲ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι τὸν εὐγνωμονοῦν. Ἐν τούτοις, πέραν τῆς στοργικῆς ταύτης μερίμνης τοῦ κ. Μεταξᾶ, οὐδὲν ἄλλο εὐεργετικὸν μέτρον ἐλήφθη, οὔτε χρηματικὰ βοηθήματα ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐστάλησαν, οὔτε ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τῶν σχετικῶν φόρων διετάχθη.

§173Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι ὅτι αἱ ἐκ τῶν σεισμῶν καταστροφαὶ τῆς Κορίνθου καὶ αἱ καταστροφαὶ ἐκ τῶν πλημμυρῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας δὲν μποροῦν νὰ συγκριθοῦν μὲ ἄλλας ὁμοίας καταστροφάς, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἴτε ἀπὸ πλημμύρας εἴτε ἀπὸ σεισμούς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὅτι δὲν εἶναι ἀξίωσις τῆς Βουλῆς ὅπως καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας ληφθῇ κάποια πρόνοια. Καὶ λέγω ταῦτα, ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου ζημίας ἐπελθούσας εἰς τὴν περιφέρειαν Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος ἀπὸ σεισμούς. Εἰς τοὺς παθόντας τῶν περιφερειῶν ἐκείνων εἶχεν ἀποφασισθῆ νὰ δοθῇ ἓν ποσὸν 100.000 δραχμῶν, ἀλλὰ τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν διενεμήθη. Νομίζω ὅτι οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι δικαίως ἀξιοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος ὅπως ἀποζημιωθοῦν. Ἀλλ’ εἰς τὴν Θεσσαλίαν αἱ καταστροφαὶ εἶναι πολὺ μεγάλαι. Ἐπίσης εἰς τὴν Μαντινείαν αἱ καταστροφαὶ ἐκ τῶν πλημμυρῶν εἶναι μεγάλαι. Δὲν ἔχουν τὴν ἀξίωσιν ἡ βοήθεια τοῦ Κράτους νὰ εἶναι ἴση μὲ τὴν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, διότι ἐκεῖ ἐστερήθησαν τῆς τροφῆς των καὶ δὲν ὑπάρχουν ἐκεῖ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι νὰ τοὺς δανείσουν χρήματα διὰ τὸ ἐρχόμενον ἔτος. Δι’ αὐτὸ ἠξίωσαν νὰ τοὺς δοθῇ ἡ ζωάρκεια διὰ τὸ ἐρχόμενον ἔτος. Διὰ τὰς ἄλλας περιφερείας, ὅπως διὰ τὴν περιφέρειαν τοῦ Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ, νομίζω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρον δι’ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὰ φορολογικὰ βάρη τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ διότι πληροφοροῦμαι ὅτι ἄνθρωποι τῶν ὁποίων ἡ ἐσοδεία κατεστράφη καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ πληρώσουν, ὁδηγοῦνται εἰς τὰς φυλακάς. Νομίζω, λοιπὸν, ὅτι εἰς τοὺς πληθυσμοὺς αὐτοὺς πρέπει νὰ δοθῇ μία ἄφεσις φορολογικῶν ἐπιβαρύνσεων ἐκ μέρους τοῦ Κράτους.

§174Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Δὲν ἔχω πληροφορίας ὅτι ἄγονται εἰς τὰς φυλακὰς φορολογούμενοι, διότι τοῦτο θὰ ἦτο ὄντως λίαν βαρύ. Ἀπ’ ἐναντίας, ὁσάκις ἔλαβον τοιαύτας πληροφορίας ἀμέσως διέταξα ἐπιείκειαν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀνάγκαι τῶν φορολογουμένων. Ἐπίσης παρεσχέθησαν καὶ εὐκολίαι τμηματικῶν πληρωμῶν. Ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ πράξωμεν, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει καὶ τῶν ἀναγκῶν, τὸ πράττομεν, ἀλλὰ βεβαίως γενικὴν ἀσυδοσίαν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος δὲν μποροῦμεν νὰ δώσωμεν.

§175Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ζητοῦμεν ἐξακρίβωσιν τῶν ζημιῶν καὶ δι’ ἐκείνους τοὺς φορολογουμένους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐξακριβοῦται ὅτι ἐπῆλθε καταστροφὴ τοιαύτη, ὥστε νὰ τοὺς καθιστᾷ προβληματικὴν τὴν διαβίωσιν, νὰ γίνεται φορολογικὴ ἐλάφρυνσις. Δὲν ζητοῦμεν δι’ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους.

§176Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκ.). Ἐδώσαμεν σχετικὰς ὁδηγίας.

§177Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κανὲν μέτρον ἐπιεικείας δὲν ἐλήφθη διὰ τοὺς καταστραφέντας ἐκ τοῦ Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ, καίτοι ὑπεβλήθη ἔκθεσις εἰδικοῦ γεωπόνου μεταβάντος ἐκεῖ καὶ βεβαιώσαντος τὰς καταστροφάς. Ἀπολύτως κανὲν μέτρον ἐπιεικείας δὲν ἐλήφθη, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων, ὅπως εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, χωρὶς καμμίαν ἐπιείκειαν.

§178Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§179Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΝΟΒΑΣ. Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην, κύριοι Βουλευταί, ὅπως εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, διότι μὲ ὅλον του τὸ κῦρος ἦλθεν εἰς ἐνίσχυσιν τῶν ἀπόψεών μου καὶ ὑπεστήριξε τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπεκτάσεως τῶν προστατευτικῶν μέτρων εἰς ὅλας τὰς παθούσας περιφερείας. Ἰδίως πρὸς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, ἐπιθυμῶ νὰ τὸ ἐπαναλάβω, ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας παρεσχέθη πᾶσα δυνατὴ βοήθεια. Ἀπεστάλη σημαντικὸς ἀριθμὸς συρματοπλεγμάτων καὶ ἐπαρκεῖς πιστώσεις, διὰ τῶν ὁποίων ἐξηκολούθησεν ἡ κατασκευὴ τῶν προχείρων προστατευτικῶν μέτρων καὶ εἰς τὸν Εὔηνον καὶ εἰς τὸν Μόρνον. Θὰ εἶχον τὴν ἀξίωσιν ὅμως, ὅπως διὰ τοὺς καταστραφέντας πλημμυροπαθεῖς τῆς Αἰτωλοακαρνανίας καὶ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας ληφθοῦν ἀνακουφιστικὰ μέτρα καὶ πρὸ παντὸς δοθῇ ἀνάλογος χρηματικὴ ἐνίσχυσις καθὼς ἐδόθη καὶ εἰς παθόντας τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. Ὑπάρχουν καὶ παρ’ ἡμῖν ἀγρόται, τῶν ὁποίων κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς οἱ ἀγροί. Ἐπίσης δὲ καὶ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἐὰν τελεσφορήσῃ τὸ μέτρον τῆς παροχῆς ἀτόκων μακροπροθέσμων δανείων, ἀναμένω ὅπως ἐπεκτείνῃ τοῦτο καὶ εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω περισσότερον εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς κατασκευῆς μονίμων ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων καὶ εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν. Εἶναι γνωστόν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι πρὸς κατασκευὴν προχείρων ἔργων σπαταλῶνται κατ’ ἔτος πολλὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐπὶ ματαίῳ, διότι τὰ ἔργα ταῦτα παρασύρονται ὡς ἄχυρα εἰς τὴν πρώτην σφοδρὰν ὑπερεκχείλισιν. Ἐὰν εἰς τὴν σπατάλην ταύτην προσθέσωμεν τὰς θετικὰς ζημίας τῶν καλλιεργειῶν καὶ τὰς ἀρνητικὰς τοιαύτας ἐκ τῶν μὴ καλλιεργουμένων ὑδροπαθῶν ἐκτάσεων, ἔχομεν ἕνα πολὺ σεβαστὸν ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς καλύπτει καὶ ὑπερκαλύπτει τὸ τοκοχρεωλύσιον ὅπερ ἀπαιτεῖται διὰ τὴν σύναψιν δανείου πρὸς κατασκευὴν μονίμων ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων. Δράττομαι τῆς παρουσιαζομένης τὴν παροῦσαν στιγμὴν εὐκαιρίας καὶ ἀξιῶ ἐν ὀνόματι τοῦ λαοῦ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, ὅπως εἰς τὴν σύμβασιν περὶ κατασκευῆς ὑπὸ ξένων ἑταιρειῶν τῶν μεγάλων ἀπεστραγγιστικῶν καὶ ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων τῆς Α. Μακεδονίας καὶ τῆς Θεσσαλίας συμπεριληφθοῦν καὶ τὰ παρόμοια ἔργα τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, ἰδίᾳ δὲ τῆς πεδιάδος τοῦ Μόρνου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει ἄμεσον ἀντίληψιν τῆς σοβαρότητος τῶν ἔργων τοῦ Μόρνου, διότι ἐπεσκέφθη πέρυσι τὴν πλημμυροπαθῆ πεδιάδα καὶ ἤκουσε τὰς κραυγὰς τῆς ἀπογνώσεως τῶν ἀτυχῶν πληθυσμῶν, οἵτινες πληττόμενοι ὑπὸ τῆς τυφλῆς ὀργῆς τοῦ ποταμοῦ, φιλονεικοῦσι μέχρι ῥήξεως μεταξύ των διότι οἱ μὲν Δωριεῖς θέλουν νὰ μεταστρέψουν τὴν κοίτην πρὸς τὴν Ναύπακτον, οἱ δὲ Ναυπάκτιοι θέλουν νὰ μεταστρέψουν ταύτην πρὸς τὴν Δωρίδα. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ Μόρνος καταδυναστεύει πεδιάδα ἐκτάσεως 25.000 στρεμμάτων περιφέρων τῇδε κακεῖσε τὰ ὕδατά του ἐν αὐτῇ καὶ ὁτὲ μὲν παρασύρει ὁλοκλήρους ἀγροὺς εἰς τὸν Κορινθιακὸν κόλπον, ὁτὲ δὲ μεταβάλλει ἄλλους εἰς λίμνας. Εἶναι δὲ τόση ἡ ἀταξία περὶ τὸ ἀκολουθηθὲν ἐπὶ δικτατορίας πρόγραμμα τῆς ἐκτελέσεως τῶν προχείρων ἀνασχετικῶν ἔργων, ὥστε ἔχουν δημιουργηθῆ σοβαρὰ δικαιώματα ἀποζημιώσεως ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῶν καταστραφέντων ἰδιοκτητῶν. Διότι, ἀντιθέτως πρὸς τὴν ἔκθεσιν τοῦ οἰκείου ἐπιθεωρητοῦ, ἐρρίφθη ὅλος ὁ ὄγκος τῶν ὑδάτων ἐπὶ τῆς Ναυπακτικῆς ὄχθης προτοῦ κατασκευασθοῦν τὰ προβλεπόμενα ἀναχώματα καὶ προτοῦ διανοιγῇ σποραδικῶς ἡ δασωθεῖσα παλαιὰ κοίτη, ἥτις εἶχεν ἐγκαταλειφθῇ ἐπὶ εἰκοσαετίαν περίπου. Εἶναι δὲ μελετημένον τὸ ἔργον τῆς πεδιάδος τοῦ Μόρνου ὑπὸ τοῦ διασήμου ὑδραυλικοῦ Παγιαδόλα καὶ δὲν ἀπαιτεῖ δαπάνην μεγάλην. Δὲν ἀπαιτεῖ τριάκοντα ἑκατομμύρια δολλάρια ὅπως ὁ Ἀξιὸς ἢ εἴκοσι ἑκατομμύρια δολλάρια, ὅπως ὁ Στρυμών. Μὲ εἴκοσι μόνον ἑκατομμύρια δραχμῶν δύναται νὰ ἐξασφαλισθῇ μονίμως ὅλη ἡ περιφέρεια τοῦ Μόρνου συγχρόνως δὲ νὰ παραχθῇ ἠλεκτρικὴ δύναμις πολλῶν χιλιάδων ἵππων εἰς τὰ στενὰ τοῦ Μόρνου ὅπου θὰ ἐγερθῇ μπαρὰζ πρὸς συγκράτησιν τῶν φερτῶν ὑλῶν. Ἕτερον μελετημένον ἐπίσης ἔργον εἶναι ἡ ἀποξήρανσις τοῦ μεγάλου ἕλους Λεσινίου, εἰς τὸ Ξηρόμερον. Ἐὰν ἡ ἀποξήρανσις αὕτη κατορθωθῇ διὰ τῆς μεταστροφῆς πρὸς αὐτὸ τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Ἀχελώου παρὰ τὴν Ποδολοβίτσαν, τότε θὰ ἀπαλλαγοῦν τελείως ἀπὸ παντὸς κινδύνου αἱ πεδιάδες τῆς Παραχελωΐτιδος καὶ τῆς Οὐνιάδος καὶ μεγάλη θὰ εἶναι ἡ πλουτοπαραγωγικὴ καὶ ὑγιεινολογικὴ ὠφέλεια τοῦ τόπου. Διὰ νὰ αἰσθανθῇ ἡ Αἰτωλοακαρνανία τὴν σχετικὴν προστασίαν τοῦ Κράτους, πρέπει πρωτίστως νὰ ψηφισθῇ καὶ καλῶς ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπὸ μηνῶν σηπομένη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν σύμβασις τῆς Λυσιμαχίας, διὰ τὴν ὁποίαν τόσον ἐμόχθησαν οἱ πληθυσμοὶ τῆς εὐφόρου Μακρυνείας καὶ τόσον λόγῳ τῆς ἐκκρεμότητος γογγύζουν σήμερον ἐναντίον μας. Διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι στενῶς τοπικίζω, ἐνθυμοῦμαι τὴν στιγμὴν αὐτὴν καὶ τὸ ἕλος τῆς Ἀγουλινίτσης. Διερχόμενος ἐκεῖθεν μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἤκουσα εἰς τὸν σταθμὸν τὸν πληθυσμὸν τῆς κωμοπόλεως νὰ παραπονῆται διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Καὶ διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους τῆς Ἀγουλινίτσης ὑπάρχει μελέτη καὶ πρόκειται νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν καλλιέργειαν ὀγδοήκοντα ὅλας χιλιάδας στρεμμάτων. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κατέθεσε σήμερον νομοσχέδιον προβλέπον διὰ τὸ δάνειον τῶν ἀποξηραντικῶν καὶ ὑδραυλικῶν ἔργων, θὰ παρακαλέσω αὐτὸν ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ παράσχῃ εἰς τὸν λαὸν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας ἐπίσημον καθησυχαστικὴν διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὰς συμβάσεις καὶ τὰ ἔργα τῶν ἰδικῶν μας περιφερειῶν.

§180Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Πράγματι σκέπτομαι, καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἔγινεν, ἀνεκοίνωσα εἰς αὐτὸ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὰ ἔργα τοῦ Στρυμόνος καὶ τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Ἠπείρου καὶ ἄλλα σπουδαιότερα ἔργα ἀντιπλημμυρικὰ καὶ προστατευτικά, ἐν γένει καὶ διὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, ἐλπίζω δὲ νὰ κατορθώσω νὰ γίνῃ τοῦτο.

§181Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Καὶ τοῦ Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ.

§182Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Καὶ δι’ αὐτόν, ἀλλὰ κατὰ τὴν σπουδαιότητα ἑνὸς ἑκάστου, τὴν ὁποίαν ἐξετάζομεν ἀπὸ διττῆς ἀπόψεως: ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν καταστροφῶν τὰς ὁποίας φέρουν καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ὠφελειῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἔχωμεν ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν τοιούτων ἔργων. Νομίζω δέ, καίτοι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω κάτι τι θετικόν, διότι τὰ ζητήματα ταῦτα τὰ μελετῶμεν σοβαρῶς, νομίζω, λέγω, ὅτι ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω βάσιμον ἐλπίδα ὅτι θὰ γίνῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν.

§183Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΝΟΒΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διὰ τὴν δήλωσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθη νὰ προβῇ καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἡ Παλαιὰ Ἑλλὰς τόσο, δικαιοῦται. Ἐπειδὴ δὲ τὰ ἔργα τοῦ Μόρνου εἶναι ἐκ τῶν σοβαρωτέρων τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, μένω μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀσφαλῶς θὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὴν προπαρασκευαζομένην σύμβασιν.

§184Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κατέθεσεν ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νομοσχέδιον ἀφορῶν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων, δηλαδὴ τὴν ἄδειαν πρὸς συνυπομολόγησιν συμβάσεως πρὸς ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων. Ἐπίσης καὶ ἐγὼ ἐκ παραλλήλου καταθέτω, τῇ συμπράξει μετὰ τοῦ ἁρμοδίου Συναδέλφου μου, νομοσχέδιον ἀφορῶν τοὺς σεισμοπαθεῖς τῆς Κορινθίας καὶ τὴν ἀντίληψιν περὶ αὐτῶν, δηλαδὴ τὸ οἰκονομικὸν μέρος τοῦ θέματος, ἤτοι ἀφ’ ἑνὸς τὴν τακτοποίησιν τῶν πιστώσεων μέχρι 35 ἑκατομμυρίων δραχ. διὰ τὴν ἀντίληψιν πρὸς προσωρινὴν στέγασιν, ἐξ ἄλλου τὴν πρόνοιαν τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ πρὸ παντὸς διὰ τὴν ἐπισκευήν, ἡ ὁποία ἐπείγει, ὅπου δὲν θὰ γίνῃ ἀνοικοδόμησις, ὅπως εἰς τὸ Λουτράκι. Τὸ Κράτος θὰ ἐγγυηθῇ πρὸς ὀργανισμοὺς κτηματικῆς πίστεως προσθέτως, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δυνηθῶσιν οἱ παθόντες νὰ συνάψωσιν ἐνυπόθηκα δάνεια.

§185Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἰς ποῖον ποσὸν ἀνέρχεται τὸ δάνειον;

§186Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Τὸ δάνειον, ὡς πρώτη δόσις, ὁρίζεται 150.000.000 δραχμῶν, ἀλλὰ θὰ δύναται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ αὐξηθῇ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν. Ἑπομένως ἡ πρόνοια εἶναι πλήρης. Μὴ ἀνησυχεῖτε. Μία ἄλλη λεπτομέρεια εἶναι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συσταθῇ ἀσφαλιστικὸς συνεταιρισμὸς τῶν ἰδιοκτητῶν διὰ τὰς τυχὸν ζημίας τοῦ μέλλοντος, ὅπως ἔγινεν εἰς τὴν Ἰαπωνίαν καὶ εἰς ἄλλα Κράτη. Ἀπὸ τοῦδε πρέπει νὰ λάβωμεν πρόνοιαν ἐπειδὴ εἶναι σεισμόπληκτος ἡ περιφέρεια. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ νομοσχέδιον τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ θὰ δεχθῶμεν πᾶσαν δυνατὴν βελτίωσιν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ δυνατοῦ.

§187Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἐπίσης νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει καὶ τοὺς πληθυσμοὺς τοὺς καταστραφέντας εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν ἐκ μέρους τῶν ἐχθρῶν, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν διατεθῶσι τὰ μέσα ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως τῶν Προσφύγων. Μὲ δύο μέτρα καὶ μὲ δύο σταθμὰ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μετρῶμεν τὴν δυστυχίαν.

§188Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ ποσὸν εἶναι ὀλίγον, κ. Ὑπουργέ.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ συζητήσωμεν τώρα.

§190Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Ὑπάρχει καὶ διάταξις, καθ’ ἣν δύναται νὰ αὐξηθῇ μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπ’ ἄπειρον.

§191Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐπερώτησις εἶναι διπλῆ. Ἀφορᾷ ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν μέριμναν διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν μέριμναν διὰ τοὺς πλημμυροπαθεῖς. Ἐφόσον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν κατετέθη κομψὸν σχέδιον διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς, ἡ συζήτησις δύναται νὰ συνεχισθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς πλημμυροπαθεῖς δὲν ἤκουσα δηλώσεις τελευταίας τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς μερίμνης τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ.

§192Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπ. Προνοίας). Δὲν ἔληξεν ἡ συζήτησις διὰ νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀνακοινώσεις.

§193Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε θὰ παρακαλέσω, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις διότι ὑπάρχει κώλυμα τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις αὔριον, μετὰ τὴν συζήτησιν τῆς ὑποθέσεως τῆς δικτατορίας καὶ τῶν συμβάσεων.

§194Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Αὔριον ἔχομεν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§195Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἱ παθόντες πληθυσμοὶ θὰ καταληφθοῦν ἀπὸ μεγάλην ἀπογοήτευσιν, διότι ἡ συζήτησις ἔχει ἀρχίσει ἀπὸ μηνός, χωρὶς νὰ καταλήξῃ εἰς κανὲν συμπέρασμα. Νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν καὶ χάριν τῶν παθόντων καὶ χάριν τοῦ κύρους τῆς λαϊκῆς ἀντιπροσωπείας νὰ τερματίσωμεν τὴν συζήτησιν.

§196Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι δὲν θὰ ἀποδίδετε πολλὴν σημασίαν εἰς τὸν τερματισμὸν τῆς συζητήσεως, διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσητε ὅτι τὰ θέματα εἶναι ἐξηντλημένα. Νέαι ἰδέαι δὲν θὰ προκύψουν. Ὡς πρὸς τοὺς πλημμυροπαθεῖς ἐλέχθη ὅτι διὰ τὰ μόνιμα ἔργα κατετέθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐπισπεύδεται ἡ συνομολόγησις τῶν δανείων. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα γνωρίζετε κάλλιστα ὅτι ἠνοίχθη μία πίστωσις 10.000.000, ἀλλὰ δὲν ἐδαπανήθη ὁλόκληρον τὸ ποσόν. Ἂν παραστῇ ἀνάγκη, θὰ ἴδωμεν ἂν δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν καὶ ἄλλο.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάντως ἡ Παρασκευὴ εἶναι ἐξησφαλισμένη διὰ τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως. Ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ συνεχίσῃ αὔριον, μετὰ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἂς λάβῃ ἀπόφασιν αὔριον.

§198Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁπωσδήποτε ἡ συζήτησις δὲν ἔληξε.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔληξε. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον εἰς τὰς 5 μ. μ. (Ὥρα 9.45′ μ. μ.)