1928.01.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 28

ΤΗΣ 24ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 6 30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Ἀνακοινοῦνται τὰ ἑξῆς: — Τὸ σωματεῖον καπνεργατῶν Δράμας, ἡ συνομοσπονδία ἐργατῶν Θεσσαλονίκης καὶ τὸ συνδικᾶτον ἐργατῶν ἐπισιτισμοῦ ζητοῦν τὴν ἀπόλυσιν τῶν φυλακισμένων καὶ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἐξορίστων ἐργατῶν. — Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν γηγενῶν ἀπαλλοτριοπλήκτων Ἀθηνῶν, ἰδιοκτῆται Ἀγρινίου καὶ πρόεδρος Αἰτωλοακαρνανικοῦ συλλόγου Μεσολογγίου διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ἀσκόπου ἀπαλλοτριώσεως τῶν κτημάτων των. — Ὁ σύλλογος συντεχνιῶν Φιλιατρῶν, ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Φιλιατρῶν, τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Φιλιατρῶν καὶ ὁ σύλλογος φιλοπροόδων Φιλιατρῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἐπέκτασιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Κυπαρισσίας Μαράθου. — Ὁ πρόεδρος τῆς καπνεργατικῆς ὁμοσπονδίας Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται κατὰ τῆς συλλήψεως τριῶν συμβούλων της καὶ κατὰ τῆς ζητουμένης ἀπελάσεως ὁλοκλήρου τοῦ συμβουλίου εἰς Φολέγαρδον. — Οἱ μεσῖται τοῦ χρηματιστηρίου ἐμπορευμάτων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται κατὰ τῆς θεσπίσεως τῆς ὑποχρεωτικῆς ὑπαγωγῆς τῶν ἐμπορικῶν πράξεων ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ καὶ δηλοῦν ὅτι ἀπεφάσισαν νὰ ὑποβάλουν τὰς παραιτήσεις των. — Οἱ διδάσκαλοι τῶν νέων χωρῶν διαμαρτύρονται κατὰ τῆς περικοπῆς τῆς προσαυξήσεώς των λόγῳ προϋπηρεσίας. — Ὁ πρόεδρος τῆς λαϊκῆς ἀγορᾶς Κάπαν καὶ ὁ οἰκονομικὸς συνεταιρισμὸς διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ἀδίκου ἐπιθέσεως κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Προνοίας, ἀγωνιζομένου ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. — Ὁ λαὸς τῶν Γαργαλιάνων ἐν συλλαλητηρίῳ διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐπιβληθείσης τελευταίας ἀδίκου φορολογίας καὶ παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποστείλῃ ἀνώτερον οἰκονομικὸν ὑπάλληλον πρὸς μελέτην τῆς πραγματικῆς καταστάσεως τῶν φορολουμένων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας καταθέτει ἀναφορὰν συνταξιούχων χωροφυλάκων καὶ παρακαλεῖ τὴν λῆψιν νομοθετικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν δικαίων αἰτημάτων. — Οἱ ἰδιοκτῆται ἐλαιοτριβείων Πολυγύρου Κατσίκας καὶ Λεβεσινίου διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ἐπιβαλόντος φόρους ἐπιτηδεύματος. — Οἱ ἰδιοκτῆται Ἀλβανοὶ ἀγροτικῶν κτημάτων ἐν Μακεδονίᾳ διαμαρτύρονται διότι, καίτοι ἐκηρύχθησαν ἀπαλλοτριωτέα καὶ κατελήφθησαν ὑπὸ τοῦ ἐποικισμοῦ πάντα τὰ κτήματα αὐτῶν ἀπὸ πολλοῦ, ἐν τούτοις δὲν ἀπεζημιώθησαν μέχρι τοῦδε, διὰ τοῦτο παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως λάβῃ μέριμναν ὑπὲρ αὐτῶν. — Ἡ ἕνωσις αὐτοκινητιστῶν τέως ἡνιόχων Ἀθηνῶν– Πειραιῶς διαμαρτύρονται κατὰ γενομένων εἰς αὐτοὺς διαφόρων ἀδικιῶν ὑπὸ τοῦ τμήματος κοινωνικῆς Προνοίας καὶ συνεταιρισμῶν καὶ παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν νὰ τοῖς χορηγηθῶσι τὰ ὁριζόμενα δάνεια καὶ αἱ ἀτέλειαι εἰς τοὺς συνεταιρισμούς. — Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ Βαρθολομιοῦ διαμαρτύρονται κατὰ τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ φόρου ἐλαίου καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Ἀμαλιάδος, διότι ἐκοινοποίησε κατ’ αὐτῶν πρωτόκολλον καίτοι εἶχον καταβάλη ἐγκαίρως καὶ προθύμως τὸν ὁρισθέντα φόρον. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς λαϊκῆς ἐπιτροπῆς Γαργαλιάνων διὰ τῆς ὁποίας ὁ λαὸς τῶν Γαργαλιάνων συνελθὼν εἰς συλλαλητήριον διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἐπιβληθέντος φόρου οἰκοδομῶν ἐξ ἀγνοίας τῆς καταστάσεως ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων. — Ἡ ὁμοσπονδία τῶν ἐπαγγελματιῶν Μαγνησίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐπιβληθεῖσαν βαρυτάτην φορολογίαν καὶ τὰς γενομένας κατὰ τὴν ἐκδίκασιν ἐνστάσεων καὶ ἐφέσεων παρανομίας. — Ὁ πρόεδρος τῆς ἑνώσεως τέως δημοσίων ὑπαλλήλων Τουρκίας ἐν Θεσσαλονίκῃ διὰ τηλεγραφήματός του παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὴν σύνταξιν τῶν τέως δημοσίων ὑπαλλήλων Τουρκίας. — Ἡ Πανελλήνιος ἕνωσις πλοιάρχων τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως προβῇ τὸ ταχύτερον εἰς συζήτησιν τῆς ἀναφορᾶς της περὶ προστασίας τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. — Ὁ Βουλευτὴς Χίου κ. Α. Παχνὸς καταθέτει ἀναφορὰν πολλῶν κατοίκων προσφύγων διαμαρτυρομένων διὰ τὸ ἄδικον τῆς μεταξὺ Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ Κράτους συμβάσεως τοῦ νὰ θέτῃ εἰς πλειοδοτικὴν δημοπρασίαν καὶ τὰ Τουρκικὰ ἐκεῖνα κτήματα, ἅτινα κατέχουν οἱ πρόσφυγες, οἵτινες ἐδαπάνησαν πολλὰ ὑπὲρ τῆς συντηρήσεως καὶ βελτιώσεώς των. — Ὁ Σύνδεσμος Ξενοδόχων φαγητοῦ Χίου διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ διοικητοῦ τῆς Χωροφυλακῆς διὰ τὸ παράνομον κλείσιμον τῶν καταστημάτων. — Ἡ ὁμοσπονδία τῶν ἐκ Βουλγαρίας προσφύγων τοῦ νομοῦ Δράμας, τὸ ἐν Πραβίῳ Σωματεῖον τῶν ἐκ Βουλγαρίας προσφύγων Προσωτσάνης, διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ὑπογραφείσης ἐν Γενεύῃ Ἑλληνοβουλγαρικῆς συμβάσεως περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ Βουλγαρίας μεταναστῶν καὶ ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἐπανόρθωσιν τοῦ ἀδικήματος. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου Ἀθηνῶν καὶ αἱ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις αἱ ἀνήκουσαι εἰς τὴν δύναμίν του ὑποβάλλουν πρὸς τὴν Βουλὴν ὑπόμνημα διὰ τοῦ ὁποίου καταδεικνύουν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῶν ἐργατῶν, παρακαλοῦν δὲ τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ ὑπομνήματός των καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὑποδεικνυομένων μέτρων. — Ὁ Βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Ἀλεξανδρόπουλος, ὑποβάλλει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τοῦ Παναιτωλοακαρνανικοῦ συλλόγου ἰδιοκτησίας, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ ἐπαρχία Μεσολογγίου διαμαρτύρεται κατὰ πάσης ἰδέας ἀπαλλοτριώσεως πρὸς ἀποκατάστασιν δῆθεν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. — Ὁ Βουλευτὴς Ἀχαϊοήλιδος κ. Τ. Ἀναστασίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βαρθολομιοῦ, διαμαρτυρομένων κατὰ τῆς παρανόμου ἐνεργείας τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Ἀμαλιάδος ζητοῦντος νὰ φορολογήσῃ τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς δίς. — Οἱ Βουλευταὶ Ἰωαννίνων κ. κ. Δ. Μπότσαρης, Δ. Δούλης ὑποβάλλουν εἰς τὴν Βουλὴν αἴτησιν τοῦ συνεταιρισμοῦ ἀποκαταστάσεως καλλιεργητῶν τῆς κοινότητος Μπαουσίων Ἰωαννίνων, παρακαλούντων ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐγκατάστασις αὐτῶν ἐν τῷ ἀγροκτήματι Βοδιβίστης, λόγῳ τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς τῶν οἰκιῶν των, ἕνεκα τῶν ρηγμάτων, τὰ ὁποῖα ὑπέστη τὸ ἔδαφος τοῦ συνοικισμοῦ. — Ὁ κ. Φίλιππος Μακρίδης, κάτοικος Ἀθηνῶν, ὑποβάλλει πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας διαμαρτύρεται κατὰ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Γ. Μερκούρη, εἰπόντος ὅτι ἔχει ἐπιδώσῃ τρεῖς δηλώσεις εἰς τὴν ἐφορίαν δι’ ἰσάριθμα οἰκόπεδα, ἐνῷ ἔχει λάβει τώρα οἰκόπεδον εἰς τὸν συνοικισμὸν Γηροκομείου, διαψεύδει δὲ τὰ καταγγελθέντα ὡς ἀπολύτως ἀνυπόστατα. — Ὁ βουλευτὴς κ. Φ. Μοσχούλας, ὑποβάλλει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τῶν κατοίκων Πηχηνίου τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας διότι δὲν ἀπεζημιώθησαν ἔτι ἐκ τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν ἐκ τῆς χαλάζης. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Φ. Μοσχούλας, ὑποβάλλει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς τοῦ λαοῦ τῆς πόλεως Γαργαλιάνων ἐναντίον τῆς ἐνεργείας τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τῶν ἐπετετραμμένων διὰ τὴν φορολογικὴν κατάταξιν τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν κλπ. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν λαϊκῆς ἐπιτροπῆς Γαργαλιάνων ἀποτελουμένης ἐκ Προέδρων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν καὶ ἀναφερούσης ὅτι, λαὸς Γαργαλιάνων συνελθὼν εἰς πάνδημον συλλαλητήριον διαμαρτύρεται κατὰ ἐπιβληθέντος ἀδίκου καὶ ἐξοντωτικοῦ φόρου οἰκοδομῶν ἐξ ὑπερβολικοῦ ζήλου καὶ ἀγνοίας πραγματικῆς καταστάσεως ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, καὶ παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναστείλῃ ἐκτέλεσιν σχετικῶν ἐνταλμάτων καὶ διατάξῃ ἀναθεώρησιν φορολογίας παρατείνουσα προθεσμίαν ὑποβολῆς ἐνστάσεων μέχρι τέλους Φεβρουαρίου, πρὸς διόρθωσιν ἑνὸς καταφώρου ἀδικήματος, ὅπερ κρατεῖ ἐν δικαίᾳ ἀγανακτήσει τὸν λαόν. — Ὁ κ. Α. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια. 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19)2)26 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὸν δῆμον Παγασῶν τοῦ Ν. Δ. τῆς 16 Δεκεμβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ Νόμου 2435 τοῦ 1920. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21)4)26 περὶ συστάσεως Συνδέσμου Κοινοτήτων Δοξάτου. 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21)4)26 περὶ ἐπιβολῆς εἰδικῶν δημοτικῶν φορολογιῶν δι’ ἐκτέλεσιν ἔργων ὑδρεύσεως, ἐξυγιάνσεως καὶ ἐξωραϊσμοῦ τῆς πόλεως Ξάνθης. 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12)8)26 περὶ ἱδρύσεως ταμείου κοινοτικῶν ἔργων καὶ ὑπηρεσιῶν τοῦ συνοικισμοῦ Ψυχικοῦ. 5) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4)12)25 περὶ οἰκονομικῆς ὀργανώσεως τῶν Νέων Κοινοτήτων Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ Κρήτης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων νομοθεσίας καὶ 6) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21)4)26 περὶ συστάσεως Συνδέσμου Πεδινῶν Κοινοτήτων Ξάνθης. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων. 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22)2)26 Ν. Δ. περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1925–26, ὡς καὶ περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀποθεματικοῦ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1925–26. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1925–26 ὡς καὶ περὶ νέας αὐξήσεως τοῦ ἀποθεματικοῦ τῆς χρήσεως 1924–26. 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17)9)26 Ν. Δ. περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποθεματικῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1926–27 καὶ διαχειρίσεως πιστώσεων τῶν ἀνασυσταθέντων Ὑπουργείων. 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐγγραφῆς ἐκτάκτων πιστώσεων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1925–26. 5) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24(10)25 Ν. Δ. περὶ νέας αὐξήσεως τοῦ ἀποθεματικοῦ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1925–26. 6) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22)5)26 Ν. Δ. περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1925–26. 7) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5)7)26 Ν. Δ. περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων χρήσεως 1925–26. 9) Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν Νόμων «περὶ φορολογίας γεωργικῶν τινων προϊόντων καὶ τῶν αἰγοπροβάτων καὶ χοίρων». 10) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Μαΐου καὶ 2 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. καὶ περὶ χορηγήσεως νέας προθεσμίας τῆς ἄνευ προσθέτων τελῶν καὶ τόκων ὑπερημερίας καταβολῆς ἐσόδων τῶν χρήσεων 1919 μέχρι 1926–27. 11) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τοῦ εἰδικοῦ Ταμείου καὶ εἰδικῶν ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν χρῆσιν 1926–27». 12) «Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ Ἑλλάδος περὶ ρυθμίσεως τῶν πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας Ἑλληνικῶν χρεῶν». — Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Κ. Βλαχοθανάσης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἐνισχύσεως τῶν πόρων ὑδραυλικοῦ ταμείου Ἱστιαίας». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μυλωνᾶς, Ι. Βαλαλᾶς, Δ. Φλωριᾶς καὶ Α. Παπαδᾶτος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 16 Σεπτεμβρίου 1926 περὶ συστάσεως Συμβουλίου Οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σίδερης καὶ Α. Μέρος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 6)12 Νοεμβρίου 1927 περὶ ἀπονομῆς τοῦ μισθοῦ τμηματάρχου εἰς εἰσηγητὰς κλπ. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1326 περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Γενεύῃ ὑπογραφέντος σχεδίου Διεθνοῦς συμβάσεως περὶ ἀποζημιώσεως λόγῳ ἀνεργίας εἰς περίπτωσιν ἀπωλείας πλοίου ἐκ ναυαγίου». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Νοεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως ἐπὶ τοῦ Διεθνοῦς καθεστῶτος τῶν θαλασσίων λιμένων». 3) «Περὶ φαρικῶν καὶ ἀγκυροβολίας τελῶν τῶν μεταφερόντων περιηγητὰς ἀτμοπλοίων». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1925 δι’ οὗ ἐκυρώθη σχέδιον Διεθνοῦς συμβάσεως εὑρέσεως ἐργασίας εἰς τοὺς Ναυτικούς». 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1925 δι’ οὗ ἐκυρώθη σχέδιον Διεθνοῦς Συμβάσεως περὶ ἐλαχίστου ὁρίου ἡλικίας παροχῆς παίδων ἐν τῇ ναυτικῇ ἐργασίᾳ». 6) «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ». Ὁ κ. Θ. Νικολούδης (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια Νόμου: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12)16 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ. «περὶ προσθηκῶν εἰς τοὺς περὶ ἀρχαιοτήτων καὶ Ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας Νόμους». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἀπριλίου)5 Μαΐου 1926 Ν. Δ. «περὶ παραλαβῆς τῶν ἐν Ἀσίνῃ Ἀρχαιολογικῶν εὑρημάτων ὑπὸ τῆς ἐνεργούσης τὰς ἐκεῖ ἀνασκαφὰς Ἐπιτροπῆς ἐκ Σουηδῶν». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4ης Μαρτίου 1926 «περὶ ἱδρύσεως ἐν Κερκύρᾳ Σινοϊαπωνικοῦ Μουσείου Γρ. Μάνου». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Δεκεμβρίου 1925 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν Ν. Δ. τῆς 30 Μαρτίου καὶ τῆς 29 Ἰουλίου 1935 «περὶ ἐκτελέσεως γνωμοδοτήσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομιῶν, ἀφορωσῶν τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ.». 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23 Μαρτίου 1926 «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ. καὶ τοῦ ἀλλοδαποῦ λεπτομηχανουργοῦ Ἐρρίκου Πάσκεβιτς συμβάσεως». 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12ης Αὐγούστου 1926 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 15ης Σεπτεμβρίου 1925 «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης». 7) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30ῆς Ἀπριλίου 1925 «περὶ καταργήσεως τῆς Δημοσίας Βιβλιοθήκης Κεφαλληνίας». 8) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12ης Ἰουνίου 1926 «περὶ ἑρμηνείας τοῦ Νόμου 2287 περὶ προστασίας τῆς πνευματικῆς ἰδιοκτησίας». 9) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπὸ 13)15 Σεπτεμβρίου 1916 Ν. Δ. «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. «περὶ συντάξεως καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἀποχωρούντων τῆς ὑπηρεσίας».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ βεβαίως θὰ εἶναι σύμφωνος νὰ προηγηθῇ τῆς ἐπερωτήσεως ἡ κύρωσις τῆς συμβάσεως μεταξὺ Ἀμερικῆς καὶ Ἑλλάδος.

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§4Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ τηρηθῇ ἡ συμφωνία τὴν ὁποίαν ἐκάναμε χθὲς δηλαδή, νὰ συνεχισθῇ ἡ ἐπερώτησις καὶ μετὰ τὸ τέλος τῆς συζητήσεως θὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς μίαν ἁπλῆν εἰσήγησιν. Τοῦτο χθὲς τὸ ἑσπέρας εἴπομεν, νὰ συνεχισθῇ ἡ ἐπερώτησις καὶ πρὸ τοῦ τέλους τῆς συνεδριάσεως, πρὸ τοῦ φαγητοῦ, θὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν συμφωνίαν, ἡ ὁποία θὰ ψηφισθῇ ἄνευ συζητήσεως διότι, ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, φοβοῦμαι ὅτι θὰ ματαιωθῇ ἡ ἐπερώτησις.

§5Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ σύμβασις κατετέθη ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νομίζω, ἐφόσον συμφωνεῖτε, ὅτι δυνάμεθα πρὶν ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως, νὰ τὴν ψηφίσωμεν, δοθέντος ὅτι δὲν πρόκειται νὰ προκληθῇ ἐν αὐτῇ συζήτησις.

§6Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ μένω σύμφωνος ἀπολύτως δι’ ὅσα εἴπαμεν χθὲς τὸ ἑσπέρας.

§7Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Δηλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς ὅπως μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀγορεύσω ἐπὶ ἓν τέταρτον τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν Ἀμερικανικῶν συμβάσεων.

§8Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς ὑποβάλλω μίαν ἰδιαιτέραν ἐντελῶς παράκλησιν νὰ ὁμιλήσητε εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§9Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ Ἑλλάδος περὶ ρυθμίσεως τῶν πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας Ἑλληνικῶν χρεῶν». Δεκτόν;

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν δεκτόν.

§12Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θέλω νὰ ζητήσω μίαν πληροφορίαν διὰ νὰ τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου κατὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία πρόκειται νὰ γίνῃ. Τὴν σύμβασιν δηλονότι μετὰ τοῦ ἐκδοτικοῦ οἴκου τοῦ ἀγγλικοῦ θὰ τὴν φέρετε εἰς συζήτησιν ἢ ὄχι;

§13Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι δὲν χρήζει ἐπιψηφίσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι ἀπολύτως ἐλευθέρα.

§14Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχω ἀνάγκην διὰ νὰ κανονίσω τὴν προσεχῆ συζήτησιν.

§15Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ γνώμη ἐπαναλαμβάνω εἶναι ὅτι, εἶναι πλήρης καὶ δὲν ὑπάρχει ὑποχρέωσις νὰ τὴν φέρωμεν.

§16Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θέλω νὰ ζητήσω μίαν ἀκόμη πληροφορίαν. Ἐὰν ἡ μετὰ τοῦ Ἐκδοτικοῦ Οἴκου τοῦ Ἀγλικοῦ συμφωνία ἀνάγεται ἁπλῶς εἰς ἔκδοσιν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, ἢ δι’ ἴδιον λογ)σμόν, δηλαδὴ ἐὰν δὲν καλυφθοῦν τὰ δάνεια, θὰ ἀναλάβῃ ὁ Ἀγγλικὸς ἐκδοτικὸς οἶκος τὴν πληρωμὴν ὅλου τοῦ δανείου πρὸς ἡμᾶς; Ἄλλην μίαν πληροφορίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν. Εἶναι σχετικὸν τὸ νέον δάνειον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ κάνωμεν ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, μὲ τὰς πιστώσεις τὰς παλαιάς, ἢ εἶναι ἀπολύτως ἄσχετον; Παραιτούμεθα δηλαδὴ τῶν πιστώσεων;

§17Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν Ἀγγλικὴν ἀγορὰν τὰ δάνεια συνήθως ἐκδίδονται εἰς δημοσίαν ἐγγραφήν, δὲν ἀναλαμβάνονται δηλ. ferme ὑπὸ τοῦ ἐκδοτικοῦ οἴκου, λαμβάνουν ὅμως οἱ οἶκοι, ἐν τῷ ἰδίῳ των συμφέροντι, πρόνοιαν ὥστε νὰ εἶναι βεβαία ἡ κάλυψις. Ὑπὸ τοιοῦτον τύπον, τὸν τύπον τῆς δημοσίας ἐγγραφῆς πρόκειται νὰ ἐκδοθῇ καὶ τὸ δάνειόν μας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν χορηγίαν τῶν 12 ἑκατομ. δολλαρίων, αὕτη εἶναι τελείως συναφὴς πρὸς τὸν διακανονισμόν, διότι ἐγένετο εἰς ἀντιστάθμισμα τῆς παραιτήσεως ἡμῶν ἀπὸ τῶν πιστώσεων, γίνεται ὅμως ὡς γνωστὸν ὑπὸ τὸν τύπον νέου δανείου.

§18Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπῆρχε προσφορὰ οἴκου ὁ ὁποῖος ν’ ἀναλάβῃ τὸ νέον δάνειον ferme;

§19Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Δὲν ὑπῆρξε τοιαύτη.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ Ἀμερικῆς κλπ.».

§21Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ψήφισις, ἡ ὁποία ἐγένετο, ὡς πρὸς ἡμᾶς ἔχει πάντοτε ἐπιφύλαξιν, ὅταν θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις διότι ἐδῶ συμβαίνουν πολλαὶ παρεξηγήσεις.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν οἰκοπέδων. Ὁ κ. Μερκούρης.

§23Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἔχω νὰ δηλώσω σχετικῶς μὲ τὴν ἀναγνωσθεῖσαν διαμαρτυρίαν τοῦ κ. Μακρίδου...

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ εἶναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν.

§25Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θὰ εἶναι κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ μετὰ ἕνα μῆνα. Μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι προσωπικὸν ζήτημα. Λοιπὸν σχετικῶς μὲ τὴν ἀναγνωσθεῖσαν διαμαρτυρίαν τοῦ κ. Μακρίδου, ὅτι κακῶς χθὲς ὑπ’ ἐμοῦ ἐλέχθη ὅτι κατέχει δύο ἢ πλείονα οἰκόπεδα, ἔχω νὰ εἰπῶ πρὸς τὸ Σῶμα ὅτι ὁ κ. Μακρίδης, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα κατέχω, καὶ τὰ ὁποῖα καὶ χθὲς ἀνέγνωσα εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἠγνόει χθές, ἀλλὰ σήμερον μὲ βεβαιώνει ὅτι εἶναι ὑπάλληλος.

§26Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Γεωργίας). Ὁ κ. Μακρίδης ἦτο ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, παρῃτήθη τῆς θέσεώς του πρὸ 8 ἢ 10 μηνῶν καὶ προσελήφθη εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§27Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Λοιπόν, ἔχει καὶ τὴν θέσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§28Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐξ ἐπισήμου ἐγγράφου ἀναγινώσκομεν τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «Βεβαιοῦμεν ὅτι ὁ κ. Μακρίδης ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας....» Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ συνεννοοῦνται διὰ τὰς πληροφορίας των οὕτω πὼς ἀλληλογρονθοκοπούμενοι;

§29Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἁρμόδιος εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἐγώ. Λοιπὸν βεβαιῶ, ὅτι, ὁ κ. Μακρίδης, ἔπαυσε πρὸ 8 μηνῶν νὰ εἶναι ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§30Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Μακρίδης ἀνέφερε χθές, ὅτι ἐνῷ εἶναι κάτοχος δύο οἰκοπέδων, καὶ ἐμφαίνεται ἐκ πιστοποιητικοῦ τῆς Ἐφορίας Ἀθηνῶν ὅτι ἐπλήρωσε φόρον διὰ δύο οἰκόπεδα, καὶ τὸ ἔχω τὸ πιστοποιητικὸν τῆς Ἐφορίας, ἀφ’ ἑτέρου, ἔχων δοσοληψίας τινάς, αἱ ὁποῖαι θίγουσι τὰ συμφέροντά του, παρουσιάζει ἔγγραφα ἀπορίας. Καὶ τοῦτο ἐνῷ ἦτο Ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας τώρα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ ἔχει συγχρόνως δύο οἰκόπεδα. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἄτοπον τὸ ὁποῖον ἔφερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§31Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐπερωτήσεως, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, ἐπειδὴ ὑπάρχει σωρεία τυπικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἐπλήρωσαν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νὰ δεχθῇ μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως, ὅπως ψηφίσῃ μερικὰ νομοσχέδια.

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§33Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐφόσον δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως ψηφισθοῦν τὰ σχετικὰ μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ πληθυσμοῦ νομοσχέδια ὡς ἐπείγοντα καὶ τυπικά.

§34Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λυποῦμαι πολύ, ἀλλὰ εἶνε ἐπερώτησις ἡ ὁποία εἶναι σπουδαιοτάτη καὶ ἀναγκαιοῖ πολὺν χρόνον.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κρανιωτάκης.

§36Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Μία ἀπαλλοτρίωσις προκλητικὴ καὶ σκανδαλώδης προστεθεῖσα εἰς τὴν σειρὰν τῶν τόσων ἀπαλλοτριώσεων, συνετελέσθη κατ’ αὐτὰς καὶ προεκάλεσε τὴν ἐξέγερσιν τῆς κοινῆς γνώμης ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Προεκάλεσε δὲ τὴν δικαίαν ἐξέγερσιν διότι ἦτο ἓν μέτρον κακόν, ἓν μέτρον ἐπιζήμιον διὰ τὴν κοινωνίαν, διὰ τὸ Κράτος καὶ αὐτὰ τὰ συμφέροντα τῶν προσφύγων. Κατ’ ἀρχὴν τὸ μέτρον τῆς ἀπαλλοτριώσεως εἶναι μέτρον σκληρὸν καὶ ἀναμφισβητήτως ἄδικον. Ἐκρίθη ὅμως, λόγῳ τῆς ὑπερτάτης προσφυγικῆς ἀνάγκης, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ προσφύγωμεν καὶ εἰς τὸ μέτρον τοῦτο. Τοῦ μέτρου δυστυχῶς δὲν ἔγινε χρῆσις, ἀλλὰ κατάχρησις ἐναντίον τῆς ἰδιοκτησίας καὶ δὴ ἐναντίον τῆς μικρᾶς ἰδιοκτησίας. Τὸ πρῶτον μέγα συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀπησχολήθη μὲ τὰ ζητήματα τῆς στεγάσεως τῶν προσφύγων, συνῆλθεν εἰς τὰ Ἀνάκτορα ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ Βασιλέως Γεωργίου καὶ ἔκρινεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ ἐπείγοντα μέτρα διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων. Ἀλλὰ ἔπρεπε, πρὸ παντός, νὰ διατεθοῦν πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, τὰ κτήματα τοῦ Δημοσίου. Ἡ ἀρχὴ αὕτη ἦτο, ἀναμφισβητήτως ὀρθή. Τὴν ὑπεδείκνυεν ἡ λογική, ἀλλὰ δὲν ἐτηρήθη. Καὶ ἐνῷ σήμερον ἀκόμη ὑπάρχουν ἑκατομμύρια τετραγωνικὰ μέτρα ἀνήκοντα εἰς τὸ Δημόσιον ἐν αὐτῇ τῇ περιοχῇ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, ἀπαλλοτριοῦνται ἀφειδῶς αἱ ἰδιωτικαὶ ἰδιοκτησίαι καὶ ἀπαλλοτριοῦνται πολλάκις, χωρὶς σκοπὸν καί, συχνάκις, ἄνευ ἀνάγκης. Ὑπάρχουν παραδείγματα ἄφθονα περὶ τοῦ ὅτι, ἐνῷ τὸ δημόσιον διαθέτει μεγάλας ἐκτάσεις, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία προέβη εἰς ἀπαλλοτρίωσιν ἰδιωτικῶν ἐκτάσεων. Θὰ ἀναφέρω μεταξὺ ἄλλων ἓν παράδειγμα. Ὑπάρχει εἰς τὸν Πειραιᾶ εἷς πολίτης ὀνόματι Γεώργιος Μπέρτος, ἐνοικιαστὴς ἀπὸ εἰκοσαετίας κτήματος τοῦ Δημοσίου ἐκτάσεως 10 χιλιάδων μέτρων. Πρὸς αὐτὴν γειτνιάζει ἀμέσως μιὰ ἀσυγκρίτως μικρὰ ἔκτασις ἀνήκουσα εἰς αὐτὸν καὶ 2 ἄλλους ἰδιοκτήτας. Τὸ περίεργον εἶναι ὅτι, πρὸ ὀλίγου ἀπηλλοτριώθη ἡ ἔκτασις ἡ ἀνήκουσα εἰς αὐτὸν καὶ ἡ ἀμέσως γειτνιάζουσα τοῦ Δημοσίου ἀφέθη ἀναπαλλοτρίωτος. Ὑπάρχουσι ὅμως καὶ πλεῖστα ὅσα παραδείγματα ἀποδεικνύοντα ὅτι ἐγένετο κατάχρησις ἄνευ ἀνάγκης καὶ ἄνευ σκοποῦ τοῦ μέτρου τῶν ἀπαλλοτριώσεων. Ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἄλλων τὸ παράδειγμα τῆς ἀπαλλοτριώσεως διὰ τὴν Νέαν Σμύρνην. Ἀριστερὰ τῆς Λεωφόρου Συγγροῦ ἀπηλλοτριώθη τὸ 1922 ἔκτασις ἑνὸς ἑκατομμ. 690 τετρ. μέτρων, ἤτοι 3 ἑκατομμυρίων τετραγ. πήχεων. Πρὶν ἡ ἔκτασις αὕτη καλυφθῇ καὶ δι’ αἰτήσεων ἀκόμη, ἀνηγγέλθη δευτέρα ἀπαλλοτρίωσις ἐξ ἑνὸς ἑκατομμυρίου 260 τετραγ. μέτρων, καὶ 2 ἑκατομμυρίων ἀκόμη τετραγων. πήχεων. Ἀλλὰ καὶ αἱ δύο ἐκτάσεις μένουν ἄνευ οἰκιστῶν. Τότε διὰ τὴν δευτέραν ἀπαλλοτρίωσιν ἐπενέβη μία ὀργάνωσις τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν Ἀθηνῶν ἡ ὁποία ἐπέτυχε νά προσκυρωθῇ εἰς αὐτὴν ὁ ἀπαλλοτριωθεὶς χῶρος. Μετά τινα χρόνον ἡ ἀπόφασις αὕτη ἤρθη καὶ ἡ νέα ἀπαλλοτρίωσις προσηρτήθη πάλιν εἰς τὴν πρώτην. Τώρα ἡ ἔκτασις αὕτη μένει ἐπὶ πενταετίαν, χωρὶς νὰ κτισθῇ. Εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀνεγερθοῦν 15 ἕως 20 χιλιάδες οἰκιῶν. Ἐν τούτοις, ἐνῷ ἀπὸ πενταετίας ἔχει ἀπαλλοτριωθῆ ἡ ἔκτασις, μόλις 80 ἕως 100 οἰκίαι ἔχουσι κτισθῆ ἐπ’ αὐτῆς, καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἀπαλλοτριοῦνται οἰκόπεδα ἐντὸς αὐτῆς τῆς καρδίας τῆς πρωτευούσης. Πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἐμπειρογνωμόνων ἀπεφάνθη περὶ τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκείνης ὡς ἀποτελούσης μέτρον ἄχρηστον καὶ ἀσύμφορον. Πρέπει νὰ σημειωθῇ, ἐπίσης, ὅτι εἰς τὴν ἀπαλλοτριωθεῖσαν ἔκτασιν δὲν ὑπάρχουν ἁπλῶς οἰκοπεδοῦχοι. Ἡ γῆ ἐκείνη συνετήρει πολυαρίθμους οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι εἰς τὰς ἐκτάσεις ἐκείνας ἐκαλλιέργουν ἢ ἔβοσκον τὰ ποίμνιά των. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν θὰ μείνουν ἄνευ οἰκοπέδων μόνον, ἀπομένουν ἄνευ πόρου ζωῆς. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ πολλαὶ ἄλλαι ἀνάλογοι περιπτώσεις ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα. Εἰς τὴν Στυλίδα ἀπηλλοτριώθησαν 20 στρέμματα πρὸς ἐπέκτασιν ἑνὸς συνοικισμοῦ, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἰδιωτικὴ ἔκτασις. Μία ἐπιτόπιος ἔρευνα ἐνεργηθεῖσα ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν ἀπέδειξεν, ὅτι αἱ ἐκτάσεις αὗται δὲν ἦσαν αἱ καταλληλότεραι καὶ ὅτι ὑπῆρχον ἐκεῖ τοὐλάχιστον ἐκτάσεις καταλληλότεραι ἀνήκουσαι εἰς τὴν Κοινότητα, ἡ ὁποία τὰς προσέφερεν δωρεάν. Ἡ σχετικὴ ἀλληλογραφία διεβιβάσθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον ἐπέμεινε μέχρι τέλους καὶ ἐγκατελείφθησαν αἱ ἄλλαι ἐκτάσεις, αἱ ὁποῖαι προσεφέροντο δωρεὰν καὶ αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν ἦσαν αἱ καταλληλότεραι. Ἐπραγματοποιήθη δὲ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῶν ἰδιωτικῶν ἐκτάσεων διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ συνοικισμοῦ. Τοῦτο δὲν βλάπτει μόνον τὴν ἰδιοκτησίαν. Βλάπτει καὶ τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον διατίθεται χάριν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Διότι ἰδιωτικὴ ἔκτασις δὲν πρόκειται νὰ μείνῃ ἀναποζημίωτος. Ὅτι κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τῶν ἀπαλλοτριώσεων δὲν ἐπεκράτησεν ὁ σεβασμός, οὐδὲ πρὸς τὴν μικρὰν ἰδιοκτησίαν, ὑπάρχουν ἀποδείξεις πολλαί, θὰ ἀναφέρω δὲ μεταξὺ τῶν ἀπείρων τοιούτων τὰς ἑξῆς: Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 36 φύλλον τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1927, ἐδημοσιεύθη ἡ πρᾶξις 3801 δι’ ἧς ἀπαλλοτριοῦνται ὀκτὼ γήπεδα ἐκ μέτρων τετραγ. ἕκαστον 320, 280, 287, 270, 259, 280, 306, 280.

§37ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῦ;

§38ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἠξεύρει.....

§39Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Εἰς τὸν Πειραιᾶ εἶναι, κύριε σεῖς ποῦ ἠξεύρετε. Καὶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε ὅταν δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη. Εἰς τὸ ἴδιον φύλλον δημοσιεύονται ἀπαλλοτριώσεις τετραγωνικῶν πήχεων 266, 313, 186, 287. Εἰς τὸ 31 φύλλον τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» δημοσιεύεται ἡ ὑπ’ ἀριθ, 3200 πρᾶξις διὰ τῆς ὁποίας ἐνεργοῦνται ἀπαλλοτριώσεις γηπέδων τετραγωνικῶν πήχεων 286,253, 211, 283, 240. Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 31 δημοσιεύεται ἄλλη ἀπαλλοτρίωσις ἀνάλογος. Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 32 δημοσιεύεται ἡ πρᾶξις 6000 μὲ ἀναλόγους ἐκτάσεις. Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 46 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 17 Ἰουνίου 1926 δημοσιεύεται ἡ πρᾶξις ὑπ’ ἀριθ. 51614 διὰ τῆς ὁποίας ἐνεργοῦνται ἀπαλλοτριώσεις ὁλικῆς ἐκτάσεως ἑνὸς στρέμματος ἤτοι 1000 τετρ. μέτρων. Ἡ πρᾶξις αὕτη ἐδημοσιεύθη μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Συντάγματος. Τὰ παραδείγματα ὅμως εἴπομεν ἀφθονοῦν. Παρὰ τὸν Κοπανᾶν ἐνηργήθη μία ἀπαλλοτρίωσις τῆς ὁποίας ἰδιοκτῆται φέρονται — ἡ φράσις «φέρονται» ἀνήκει εἰς τὰς Πράξεις τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας δὲν φροντίζει νὰ μάθῃ κἂν ποῖοι εἶναι ἰδιοκτῆται — φέρονται λοιπὸν λέγω ὡς μικροὶ ἰδιοκτῆται καὶ φέρεται ὡς ἔκτασις μικρά τις ὀλίγων χιλιάδων μέτρων. Εἰς τὴν πραγματικότητα, ἡ ἔκτασις αὕτη θὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 700 στρέμματα, ἀνήκει δὲ εἰς πολυπληθεστάτους ἰδιοκτήτας καὶ περιλαμβάνει πλείονας τῶν 500 οἰκίσκους. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ εἰς τὴν ἔκτασιν ταύτην ὑπάρχουν μικροὶ ἰδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι ἤδη ἀνεγείρουν οἰκίας. Πρὸ ὀλίγων δὲ ἡμερῶν ἔφθασε μέχρι τῶν ἰδιοκτητῶν τούτων ἡ ἀρχὴ καὶ ἀπηγόρευσεν εἰς αὐτοὺς νὰ συνεχίσωσι τὴν ἀνέγερσιν τῶν οἰκιῶν των. Καὶ ὅταν ἐνδιαφερόμενοι — καὶ συγκεκριμένως ὁ δικηγόρος κ. Τοτόμης, τρέχων τῇδε κακεῖσε νὰ εὕρῃ τὸ δίκαιόν του, ἔφθασε καὶ μέχρι τοῦ κ. Σούλη, τῆς ἐπιτροπῆς ἀποκαταστάσεως, ἤκουσε παρ’ αὐτοῦ καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ἀνωτέρου ὑπαλλήλου κ. Κριμπᾶ, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν οἰκίας ἐκεῖ ἢ κτίζουν θὰ μεταφερθοῦν ἀλλαχοῦ. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον, Κύριοι, δημιουργοῦνται γηγενεῖς ἀνταλλάξιμοι. Ἐνομίζομεν ὅτι ἐπιβεβλημένη πολιτικὴ θὰ ἦτο νὰ γίνουν οἱ πρόσφυγες γηγενεῖς. Βλέπομεν ὅμως ὅτι ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἀσκεῖται, εἶναι νὰ γίνουν καὶ οἱ γηγενεῖς πρόσφυγες. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐφαρμόζεται ἐπὶ τέλους καὶ ἐν Ἑλλάδι ἡ παλαιὰ ἔμμονος ἰδέα περὶ ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν θεωρείων καὶ τῆς αἰθούσης). Τὴν μικρὰν ἰδιοκτησίαν, κύριοι, εἶπε πολλάκις ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ὅτι τὴν σέβεται. Πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἡμερῶν εἰς ἀνακοινώσεις του πρὸς τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα», ἀπαντῶν εἰς ὅσα εἶχον γραφῇ εἰς τὴν «Καθημερινὴν» περὶ ἀπαλλοτριώσεων τῆς Πειραϊκῆς χερσονήσου, εἶπεν ὅτι δὲν ὑπῆρχον ἐκεῖ ἰδιωτικαὶ ἰδιοκτησίαι ἀλλὰ ἐγένετο παραχώρησις γηπέδων τοῦ Ὑπουργείου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας δὲν ἐγνώριζεν ἐὰν εἰς τὸν Πειραιᾶ ὑπῆρχον μικροὶ ἰδιοκτῆται. Ἐν τούτοις εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 81 φύλλον τῆς 3ης Νοεμβρίου 1927 τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δημοσιεύεται πρᾶξις περὶ ἀπαλλοτριώσεως ἰδιωτικῶν ἐκτάσεων κειμένων ἐν Πειραιεῖ. Πρόκειται περὶ 33 μικροϊδιοκτητῶν τῶν ὁποίων ἀπαλλοτριοῦνται αἱ ἐκτάσεις.

§40Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Πρόκειται περὶ ἐκτάσεων τῆς Πειραϊκῆς χερσονήσου;

§41Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς παίζει φαίνεται μὲ τὰς λέξεις. Εἶναι παρὰ τὴν πειραϊκὴν ὄχι εἰς τὴν πειραϊκὴν χερσόνησον. Φαίνεται λοιπὸν ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὸν νὰ θίγῃ τὴν ἰδιοκτησίαν ὁσάκις εἶναι ἐκτὸς τῆς πειραϊκῆς χερσονήσου. Κύριοι βουλευταί. Μέχρι τοῦδε αἱ ἀπαλλοτριώσεις ἐνηργήθησαν κατὰ τρόπον κακόν. Ἐγὼ ὅμως ὑποστηρίζω ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων, ὄχι ὅτι αἱ ἀπαλλοτριώσεις ἐγένοντο κακῶς, ἀλλ’ ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον ἀνάγκη νὰ γείνουν ἀπαλλοτριώσεις εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ. Καὶ τοῦτο διότι αἱ ἀπαλλοτριωθεῖσαι ἐκτάσεις ὑπερβαίνουν ὅλας τὰς ἀνάγκας, ὅσαι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας φυλάσσει καλῶς τὰ μυστικά του. Ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τούτου οὐδὲν στοιχεῖον ἠδυνήθημεν νὰ πορισθῶμεν. Μεταξὺ πολλῶν ἄλλων ἐζητήσαμεν νὰ μᾶς δοθῇ πίναξ ἀποδεικνύων ποῖαι ἐκτάσεις ἀπηλλοτριώθησαν εἰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ μέχρι τοῦδε. Ὁ πίναξ οὗτος ἀτυχῶς δὲν μᾶς ἐδόθη.

§42Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν—μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν διακοπὴν—θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ καταθέσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα καὶ τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργείου διὰ τῶν ὁποίων ἀποφασίζονται αἱ ἀπαλλοτριώσεις. Νὰ κατατεθοῦν τὰ πρακτικὰ τοῦ συμβουλίου ὡς καὶ αἱ πράξεις αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν προηγουμένως παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§43Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον ἐζήτησαν οἱ κ. κ. Κρανιωτάκης καὶ Μερκούρης πίνακα τῶν συνεταιρισμῶν καὶ τῶν ὀνομάτων τῶν συνεταίρων καὶ ὑπεσχέθην ὅτι, ἂν τοῦτο εἶναι δυνατόν, θὰ χορηγηθοῦν τὰ στοιχεῖα ταῦτα. Ἐν τῷ μεταξὺ μόνον ἡ χθεσινὴ ἡμέρα ἐμεσολάβησε ἐργάσιμος καὶ ἡ ὑπηρεσία ἀπησχολήθη μὲ τὰ ἄλλα ζητηθέντα στοιχεῖα καὶ συνεπῶς ὁ καταρτισμὸς τοῦ ζητηθέντος πίνακος δὲν κατέστη ἐφικτός. Ἄλλα στοιχεῖα δὲν μοῦ ἐζητήθησαν.

§44Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ἀναδιφῶν τὰ τεύχη τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῶν ἐτῶν 1924, 1925, 1926 καὶ 1927 εὗρον, δὲν εἶμαι δὲ καὶ βέβαιος ὅτι εὗρον ὅλας τὰς πράξεις τῶν ἀπαλλοτριώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο—εὗρον ὁπωσδήποτε πράξεις ἀπαλλοτριώσεως ἀφορώσας τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν εἰς τὰς ἑπομένας ἐκτάσεις: Κατὰ τὸ 1925 1 ἑκατομμ. 195.451 τετρ. μέτρα. Κατὰ τὸ 1926 ἔχομεν 363.832 τετρ. μέτρα, κατὰ τὸ 1927 ἔχομεν 6.213.752 τετρ. μέτρα καὶ 50.480 τετρ. πήχεις ἤτοι πήχεις τετρ. 17.513.000. Εἰς ταῦτα πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι δὲν περιλαμβάνεται ἀπαλλοτρίωσις οἵα εἶναι ἡ τεραστία ἀπαλλοτρίωσις τῆς Νέας Σμύρνης. Ἐὰν προστεθῇ, ἔχομεν καὶ αὐτὴν 22.513.000 τετρ. πήχεις. Καὶ πέραν τούτου πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι δὲν περιλαμβάνονται εἰς αὐτὰς αἱ τεράστιαι ἀπαλλοτριώσεις τοῦ 1922 καὶ 1923 δηλαδὴ μέγας ἀκόμη ἀριθμὸς ἑκατομμυρίων τετραγωνικῶν πήχεων. Τὸ παλαιὸν σχέδιον τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον ἴσχυσε μέχρι τοῦ 1920, ἐξετείνετο ἐπὶ ἐκτάσεως, ἡ ὁποία μόλις ἔφθανε τὸ ἥμισυ τῆς ἐκτάσεως ταύτης. Καὶ γίνεται ὁ ὑπολογισμὸς ὅτι, ἐὰν προσθέσω εἰς τὰς προμνησθείσας ἐκτάσεις ἕνα μικρὸν ἀκόμη ἀριθμὸν διὰ τὰς ἀπαλλοτριώσεις αἱ ὁποῖαι ἐνηργήθησαν κατὰ τὰ ἔτη 1922 καὶ 1923, φθάνομεν εἰς 40 ἑκατομμύρια καὶ πλέον τετραγ. πήχεις, δι’ ἀπαλλοτριώσεις αἱ ὁποῖαι διενηργήθησαν εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ τὰς Ἀθήνας! Ἐὰν ὑπολογίσωμεν ὅτι ἀπὸ τὴν τεραστίαν ταύτην ἔκτασιν πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ ἕνας ἀριθμὸς πήχεων προωρισμένος δι’ ὁδοὺς καὶ ἄλλα κοινόχρηστα μέρη, καὶ ἀφαιρέσωμεν πρὸς τοῦτο 26% —ὅσον ἀφαιρεῖται διὰ τὸν συνοικισμὸν τοῦ Ψυχικοῦ, συνοικισμοῦ δηλ. ὄχι ἀνάγκης ἀλλὰ ἐξαιρετικῆς εὐμαρείας, φθάνομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ ἀπαλλοτριωθεῖσα ἔκτασις εἶνε τοιαύτη ὥστε, ἐὰν ἐδίδομεν εἰς ἑκάστην προσφυγικὴν οἰκογένειαν 200 τετραγωνικοὺς πήχεις διὰ νὰ κτίσῃ οἰκίαν, θὰ ἐφθάνομεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ δυνάμεθα νὰ στεγάσωμεν ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς καὶ εἰς τὴν ἀπαλλοτριωθεῖσαν ἔκτασιν, 150 χιλ. προσφυγικὰς οἰκογενείας. Πόσαι εἶναι αἱ προσφυγικαὶ οἰκογένειαι ἐν συνόλῳ, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἶπε πρό τινος ὅτι εἶναι 65000. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας καὶ ὅλους τοὺς συνενόχους του: Διατί ἀπηλλοτρίωσε αὐτὸν ὅλον τὸν χῶρον καὶ διατί, ἐνῷ τὸν ἀπηλλοτρίωσε, ἁρπάζει ἀκόμη ἐκτάσεις εἰς κεντρικώτερα μέρη τῶν Ἀθηνῶν διὰ νὰ τὰς δώσῃ εἰς ἀνθρώπους οὐδεμιᾶς δεομένους προστασίας; Κύριοι, τὸ ὄργιον ὀφείλεται κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν μάστιγα τῶν συνεταιρισμῶν, ἡ ὁποία κατ’ ἀρχὴν ἀποτελεῖ καθιέρωσιν τῆς οἰκοπεδοφαγίας ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Κράτους. Ὑπῆρχε μία ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ οἰκόπεδον εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν ἀπετέλει σχεδὸν περιουσίαν, διότι διὰ νὰ τὸ ἔχῃ τις δὲν ἤρκουν μόνον οἱ τίτλοι, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἐν αὐτῷ φρουρούς, διότι ἔξω τοῦ οἰκοπέδου περιεφέροντο οἱ οἰκοπεδοφάγοι καταπατηταί, ἐπικουρούμενοι ἀπὸ ψευδομάρτυρας καὶ ἕτοιμοι νὰ ἁρπάσωσι τὴν ἰδιωτικὴν ἰδιοκτησίαν. Ἡ ἐποχὴ αὐτὴ εὐτυχῶς παρῆλθεν, ὑπῆρξε δευτέρα ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἠπειλήθη ἡ ἰδιωτικὴ περιουσία καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1922, ἡ ἐποχὴ τῶν διαφόρων συνεταιρισμῶν. Εἶναι γνωστὸν πῶς ὅλοι οἱ δυνάμενοι, ὅλοι οἱ ἰσχυροὶ τῆς ἡμέρας, ὅλοι οἱ μὴ ἔχοντες ἀνάγκην ἀλλὰ ἐποφθαλμιῶντες τὰ ξένα οἰκόπεδα, συνέπηξαν συμμορίας — ὄχι συνεταιρισμούς, καὶ ἥρπασαν καὶ ἐλεηλάτησαν τὰς περιουσίας τῶν Ἀθηναίων. Καὶ ἐνθυμούμεθα ὅτι ἡ μάστιξ αὐτὴ κατελύθη ὑπὸ τὴν κοινὴν βοὴν διὰ μιᾶς διοικητικῆς πράξεως, τῆς ὁποίας ἡ τιμὴ ὀφείλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ὁποίας προήδρευεν ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Τώρα, ἡ πληγὴ ἀναφαίνεται ἐκ νέου, ἀναφαίνεται ἐκ νέου ἡ μάστιξ τῶν συνεταιρισμῶν. Οἱ συνεταιριζόμενοι εἶναι τώρα οἱ ἐκμεταλλευταὶ τῆς εὐκαιρίας, τὴν ὁποίαν παρέχει εἰς αὐτοὺς ἡ προσφυγικὴ ὑπόθεσις. Δὲν εἶναι οἱ πρόσφυγες, εἶναι οἱ ἐκμεταλλευταὶ τῆς εὐκαιρίας. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν πῶς γίνονται οἱ συνεταιρισμοί. Κάθε ἄνθρωπος δυνάμενος νὰ ἀποδείξῃ ὅτι κατάγεται ἐκ τῆς ἀλυτρώτου Ἑλλάδος, ἢ κάθε δυνάμενος νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ σύζυγός του κατάγεται ἐκεῖθεν, συνεταιρίζεται μετ’ ἄλλων καὶ προβαίνει εἰς τὸ ἔργον. Μὲ ποίαν ἀμέλειαν ἐπιτρέπουσαν νὰ χωρέσῃ παντὸς εἴδους κατάχρησις καὶ μὲ ποίαν ἀστοργίαν πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν διαχειρίζεται τὸ πρᾶγμα ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός, τὸ γνωρίζομεν ὅλοι. Ἐγὼ θὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἁπλῆς ἀστοργίας, ἀλλὰ περὶ προμελετημένης ἐναντίον τῆς ἰδιοκτησίας ἐνεργείας. Εἶναι γνωστὸν ὅ,τι γίνεται μὲ διαφόρους συνεταιρισμούς. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποφασίσουν νὰ ἀποκτήσωσι τὴν ἀλλοτρίαν περιουσίαν, ἐμφανίζονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ παρουσιάζουσι τὸν συνεταιρισμόν. Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἐξετάζει ἐὰν εἶναι πλούσιοι ἢ ὄχι. Τὸ ὅτι δὲν τὸ ἐξετάζει τὸ ἐδήλωσεν αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ ὑπουργὸς εἰς μίαν ἐπιστολήν του πρὸς τὴν Ἐφημερίδα «Καθημερινὴν» πρὸς ἀπάντησιν τῶν ὅσων ἡ Ἐφημερὶς ἐκείνη ἔγραψε. Ὁ ὑπουργὸς ἀνομολογεῖ ἀπροκαλύπτως καὶ κατὰ τρόπον προκλητικὸν διὰ τὴν ἰδιωτικὴν ἰδιοκτησίαν, ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην, ὅτι δὲν τό ἐπιβάλλει ὁ Νόμος νὰ ἐξετάζῃ ἐὰν εἶναι πλούσιοι οἱ συνεταιριζόμενοι ἢ ὄχι. Δὲν ἐξετάζει τίποτε ἄλλο, ἀρκεῖ νὰ ἀποδείξωσιν οἱ συνεταιριζόμενοι ὅτι κατάγονται ἀπὸ τὴν ἀλύτρωτον Ἑλλάδα. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δίδονται οἰκόπεδα εἰς μὴ πρόσφυγας. Ἐδημοσιεύθησαν διάφορα ὀνόματα κυρίων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν πρόσφυγες, ἔλαβον ὅμως οἰκόπεδα διότι εἶχον συζύγους αἱ ὁποῖαι κατήγοντο ἐκ Τουρκίας. Ὑπάρχουσι πάμπολλα ἀκόμη παραδείγματα. Δίδονται ἀκόμη οἰκόπεδα εἰς πλουσίους καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διὰ τῆς μεθόδου τῶν συνεταιρισμῶν, οἱ ὁποῖοι βαρύνουσι τὸν ἀτυχῆ καὶ ἀνύποπτον προσφυγικὸν κόσμον, ἀπέκτησαν οἰκόπεδα χρηματισταί, μεγαλέμποροι, ἐργολάβοι ἀπέκτησαν οἰκόπεδα ἐφοπλισταὶ ἱστιοφόρων καὶ ἀτμοπλοίων, ἐπιστήμονες μὲ μεγάλην πελατείαν, ἀπέκτησαν οἱ πάντες οἰκόπεδα. Διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς δίδονται ἐπίσης καὶ εἰς τοὺς ἔχοντας καὶ ἄλλα οἰκόπεδα. Κατὰ παράβασιν μιᾶς στοιχειώδους ἀρχῆς, ἐνῷ εἰς τὸν γηγενῆ ἰδιοκτήτην δὲν ἀφήνονται παρὰ μόνον 500 μέτρα δὲν ἐξετάζεται ἂν τὸ μέλος τοῦ συνεταιρισμοῦ δυνηθῇ νὰ λάβῃ καὶ 1000 μέτρα. Τὸ μέτρον εἶναι μόνον διὰ τὸν ἰδιοκτήτην, διὰ τὸν ἅρπαγα δὲν ὑπάρχει κανεὶς περιορισμός. Διὰ τῆς αὐτῆς μεθόδου δίδονται οἰκόπεδα εἰς πάντα ἐπιτήδειον, ὁ ὁποῖος θὰ δυνηθῇ νὰ συγκροτήσῃ ἕνα συνεταιρισμόν. Ἔχω ἐδῶ ἕνα σημείωμα συντεταγμένον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καταλόγων τῶν μελῶν τοῦ συνεταιρισμοῦ τῆς «Καλύβης» καὶ βλέπω ἐδῶ τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). 1) Ἰωάν. Μιχαὴλ Μιχαηλίδης, ἐργολάβος, Ἀκαδημίας 66, ἀριθ. 6. Ἀνδρ. Μ. Μιχαηλίδης, δημ. ὑπάλληλος, Μαμάη 2, ἀριθ. 3. Ἀλ. Γ. Μηκρέλης ὑπάλληλος Ἐθν. Τραπέζης, ὑπ’ ἀριθ. 14. Π. Γ. Μηκρέλης δημ. ὑπάλληλος ὑπ’ ἀριθ. 11. Δημητρία χήρα Γ. Πολυκράτη, Ἀλκαμένους 138, ὑπ’ ἀριθ. 16. Κίμων Γ. Πολυκράτης, Ἀλκαμένους 138, ὑπ’ ἀριθ. 36, Δημήτριος Σ. Πολυκράτης, ἰατρός, Φιλελλήνων 3. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ τούτων. Πρόκειται καὶ περὶ ἄλλων ἀκόμη. Τὰ οἰκόπεδα δὲν δίδονται πρὸς στέγασιν δίδονται συνήθως πρὸς πλουτισμὸν καὶ ἐκμετάλλευσιν. Ἀποδείξεις; Ὑπάρχουν καὶ ἐν προκειμένῳ πολλαὶ ἀποδείξεις. Θὰ ἀναφέρωμεν μερικάς. Εἰς τὸν συνοικισμὸν Νέα Χαλκηδὼν ὁ ὁποῖος ἠγέρθη ἐπὶ 40 στρεμμάτων καὶ ὅπου ἄλλοτε τὸ ὡραῖον ἄλσος τῆς Βασιλίσσης Σοφίας παρὰ τὰ Πατήσια.

§45ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τῆς ἄλλοτε Βασιλίσσης.

§46Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ἐκεῖ ὅπου, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ὡραῖον ἄλσος τῆς Βασιλίσσης Σοφίας παρὰ τὰ Πατήσια, παρὰ τὰς σχετικὰς διατάξεις καὶ παρὰ τὸ δημόσιον συμφέρον ἐδόθησαν εἰς διάφορα μέλη τοῦ συνεταιρισμοῦ, τὰ ὁποῖα λαβόντα μεγάλας ἐκτάσεις ἔκτισαν μαγαζεῖα πρὸς ἐκμετάλλευσιν. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι αὐτὴ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει νὰ ἁρπάζωνται τὰ κτήματα καὶ νὰ δίδωνται εἰς αὐτοὺς τοὺς κυρίους διὰ νὰ ἀναγείρουν καταστήματα; Ἀλλ’ ἡ μέθοδος δὲν περιορίζεται βεβαίως εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ. Ἐκτείνεται πανταχοῦ. Ἡ κοινότης Ἀγριᾶς παρὰ τὸν Βόλον εἶχε μίαν ἔκτασιν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ ἀνεγείρῃ 12 ἀποθήκας διὰ τὸ ἔλαιον καὶ τὰς ἐλαίας τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ. Ἡ ἔκτασις ὅμως αὕτη ἀπηλλοτριώθη χάριν ἑνὸς συνεταιρισμοῦ: Ποῖον ὅμως ἦτο τὸ ποιὸν τῶν ἀνθρώπων χάριν τῶν ὁποίων ἀπηλλοτριώθη ἡ ἔκτασις ἐκείνη; Ἡ ἀπαλλοτρίωσις προεκάλεσεν ἐξέγερσιν, ἡ ἐξέγερσις ἔρευναν καὶ ἐδημιουργήθη ἡ σχετικὴ ἀλληλογραφία. Ἐκ ταύτης ἐξάγω μίαν ἀναφορὰν τῆς κοινότητος πρὸς τὸν νομάρχην τῆς Λαρίσης ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφέρεται ὅτι τὴν ἀπαλλοτρίωσιν προεκάλεσεν εἷς ἔμπορος, τοῦ ὁποίου οἱ ἀδελφοὶ εἶναι ἐγκατεστημένοι ἐν Βουλγαρίᾳ καὶ ὁ ὁποῖος συνεκρότησε τὸν συνεταιρισμὸν διὰ ν’ ἀπαλλοτριώσῃ οἰκόπεδα, ὅπως κτίσῃ ἐπ’ αὐτῶν ἀποθήκας ἐλαίου. Χάριν αὐτῶν, κύριοι, ἐνεργοῦνται ἀπαλλοτριώσεις, χάριν αὐτῶν δυσφημεῖται τὸ προσφυγικὸν ὄνομα καὶ ἀποδίδονται εἰς τοὺς πρόσφυγας εὐθῦναι, τὰς ὁποίας οἱ πραγματικοὶ πρόσφυγες δὲν ἔχουν. Ὁ τρόπος, κύριοι, κατὰ τὸν ὁποῖον διεξάγεται ἡ ὑπόθεσις ὅλη τῶν συνεταιρισμῶν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας εἶναι αὐτόχρημα—θὰ μεταχειρισθῶ μίαν λέξιν τῆς ὁποίας δὲν εὑρίσκω καταλληλοτέραν—λαθροχειρικός. Ὅταν πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ μία ἀπαλλοτρίωσις, ἀναφέρονται συνήθως εἷς ἢ δύο ἰδιοκτῆται, ἐκλέγονται δὲ οἱ μεγαλύτεροι τῶν ἰδιοκτητῶν, οἱ μικρότεροι παρασιωπῶνται. Τοῦτο ἐγένετο προκειμένου καὶ περὶ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς τελευταίας, τῆς πλατείας τῶν Ἀγάμων: ἀνεφέρθησαν δύο μεγάλοι ἰδιοκτῆται, ὁ κ. Οἰκονομόπουλος καὶ ἡ κ. Ζάννου καὶ παρελήφθησαν 38 ἰδιοκτῆται, πολλοὶ τῶν ὁποίων ἔχουν ἐκεῖ τὰς οἰκίας ὅπου κατοικοῦν. Ἐπίσης λαμβάνεται πάντοτε πρόνοια νὰ ἀναφέρηται ἔκτασις ἐκπληκτικῶς μικροτέρα ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀπαλλοτριοῦται πραγματικῶς. Τοῦτο συνέβη καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς πλατείας τῶν Ἀγάμων, τοῦτο συμβαίνει παντοῦ. Λαμβάνεται ἀφ’ ἑτέρου πρόνοια νὰ ἀναφέρωνται τὰ πλέον ἀπομεμακρυσμένα καὶ ἀσημότερα σημεῖα διὰ νὰ καθορισθῇ ἡ περιοχή, ὥστε νὰ δημιουργῆται ἡ ἐσφαλμένη ἀντίληψις ὅτι πρόκειται περὶ ἐκτάσεων κειμένων εἰς τὸ ἄκρον τοῦ κόσμου καὶ ὄχι εἰς τὴν καρδίαν τῆς πρωτευούσης. Ἡ ὅλη ἐνέργεια διεξάγεται ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς χονδροειδοῦς σχεδιαγράμματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας δὲν λαμβάνει τὸν κόπον νὰ μετρήσῃ, ἀφήνει ἄλλους νὰ μετροῦν καὶ μετροῦν αὐτοὶ ὅπως θέλουν καὶ κατόπιν ἐκεῖνος προβαίνει εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Τί σημαίνει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας νομίζει, φαίνεται, ὅτι εἶναι ἐδῶ ὕπατος ἁρμοστὴς ἐντεταλμένος νὰ προστατεύῃ τὰ συμφέροντα ἑνὸς ἀλλοτρίου πληθυσμοῦ ἐν μέσῳ ἐχθρικῆς γῆς. Ἡ ἀποστολή του εἶναι φαίνεται ἐχθρικὴ πρὸς τὸν τόπον. Ἐνδιαφέρεται μόνον νὰ προικίσῃ τοὺς συνεταιρισμοὺς μὲ οἰκόπεδα. Ὅταν, κύριοι, ἡ ἀπαλλοτρίωσις πραγματοποιηθῇ, οἱ ἰδιοκτῆται λαμβάνουν γνῶσιν ἐκ τῶν ὑστέρων ὅτι ἡρπάγησαν τὰ κτήματά των, τὸ πληροφοροῦνται ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, τὸ πληροφοροῦνται ἀπὸ τοὺς ἐπιδρομεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ὡργανωμένοι διὰ νὰ θέσουν ἕνα λίθον ἐκεῖ, ὅπως πιστοποιήσουν τὴν κατοχήν των. Ὅταν τὸ μάθουν, τότε οἱ ἀτυχεῖς σπεύδουν δεξιὰ καὶ ἀριστερά, τρέχουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, ὑφίστανται τὴν αὐστηρότητα τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν κλητήρων, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ καὶ εἰς ἕνα συνάδελφόν μας ἐδῶ. Ὑπόκεινται εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν ἐπὶ πέντε ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος τῆς εἰσόδου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Πηγαίνουν ἐκεῖ, ὑποβάλλονται εἰς ἔξοδα, διορίζουν δικηγόρους καὶ ἀγωνίζονται νὰ σώσουν τὴν ἰδιοκτησίαν των ἀπὸ τοὺς ἅρπαγας. Θὰ σᾶς ἐρωτήσω, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὰς περιπτώσεις τὰς τελευταίας καὶ εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας παρουσιάζετε ὀλίγους ἰδιοκτήτας καὶ ἦσαν πολλοί, κατὰ τὰς ὁποίας παρουσιάζετε μικρὰς ἐκτάσεις καὶ ἦσαν μεγάλαι, θὰ σᾶς ἐρωτήσω: Πῶς παρουσιάζετε αὐτὰς τὰς ἀνακριβείας; Σᾶς ἠπάτησεν ἡ ὑπηρεσία σας; Εἴπατέ μου τότε ποῖα μέτρα ἐλάβατε κατ’ αὐτῆς; Σᾶς ἠπάτησαν μήπως οἱ ἐνδιαφερόμενοι, οἱ συμμορῖται τῶν συνεταιρισμῶν; Εἴπατέ μου τότε ποῖα μέτρα ἐλάβατε ἐναντίον αὐτῶν; Ἠκυρώσατε καμμίαν ἀπὸ τὰς πράξεις αὐτάς; Ἐστείλατε κανέναν ἀπὸ αὐτοὺς εἰς τὸν κ. εἰσαγγελέα; Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας θὰ μᾶς ἀναφέρῃ καὶ πάλιν τὴν ἐθνικὴν συμφοράν, τῆς ὁποίας μοχθεῖ αὐτὸς ἐν τῷ κύκλῳ τῆς δράσεώς του, ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὰς συνεπείας. Τὴν ἐθνικὴν συμφορὰν θὰ σᾶς ἀπαντήσω, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, τὴν ὑπέστημεν ὅλοι, τὴν ὑπέστη ὁ ἑλληνικὸς λαὸς πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἔχυσε τὸ αἷμα του, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος πληρώνει ἀκόμη τὰ δισεκατομμύρια τῶν δραχμῶν τὰ ὁποῖα διαχειρίζονται ὑποτιθέμενοι προστάται τῶν προσφύγων. Τὴν ἐθνικὴν συμφορὰν τὴν ὑπέστησαν αἱ μυριάδες τῶν προσφύγων, αἱ ὁποῖαι δὲν τυγχάνουσι τῆς εὐνοίας των καὶ αἱ ὁποῖαι διαιτῶνται εἰς τρώγλας καὶ εἰς σκηνάς. (Χειροκροτήματα). Τὴν ἐθνικὴν συμφοράν, κ. Ὑπουργέ, τὴν ὑπέστησαν αἱ λεγεῶνες τῶν ἀναπήρων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων δὲν ἐζητήθησαν βεβαίως καὶ δὲν ἐγένοντο ἀπαλλοτριώσεις. Τὴν ἐθνικὴν συμφορὰν τὴν ὑπέστησαν αἱ οἰκογένειαι, τῶν ὁποίων οἱ προστάται ἔπεσαν μαχόμενοι εἰς τὸ πεδίον τοῦ πολέμου. Τὴν ἐθνικὴν συμφορὰν τὴν ὑπέστησαν αἱ μητέρες τῶν ὁποίων τὰ τέκνα ἐφονεύθησαν πολεμῶντα εἰς Μ. Ἀσίαν. Δὲν ὑπέστησαν κ. ὑπουργέ, τὴν ἐθνικὴν συμφορὰν μόνον ὁ κ. Πολυκράτης τῆς ὁδοῦ Φιλελλήνων καὶ οἱ ἑξήκοντα Πολυκράται τοῦ συνεταιρισμοῦ τῆς «Καλύβης». Κύριοι, πρῶτοι οἱ πρόσφυγες βουλευταί, μεταξὺ τῶν ὁποίων διακρίνω πολλοὺς ὧν ἡ ἔντιμος καὶ ἐθνικὴ δρᾶσις θὰ διέλθῃ μίαν ἡμέραν εἰς τὰς δέλτους τῆς ἱστορίας τοῦ ἀλυτρώτου Ἑλληνισμοῦ, πρῶτοι οἱ πρόσφυγες βουλευταὶ πρέπει νὰ συντελέσουν εἰς τὸ νὰ καταλυθῇ τὸ ἄγος τοῦτο τὸ ὁποῖον βαρύνει τὴν δικαίαν ὑπόθεσιν τῶν προσφύγων. Πρέπει αὐτοὶ πρῶτοι νὰ ζητήσουν νὰ γίνῃ ἐκκαθάρισις τῶν γενομένων καὶ νὰ γίνῃ τερματισμὸς τοῦ κακοῦ. Ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ πρέπει νὰ συνδέεται ἐφεξῆς ἡ προσφυγικὴ ὑπόθεσις πρὸς τὴν ἀδηφαγίαν τῶν διαφόρων λυμεώνων τῆς προσφυγικῆς ὑποθέσεως. Ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ πρέπει νὰ ἐπιτρέπεται ἐφεξῆς κατάχρησις τῆς συμπαθείας, ἡ ὁποία ὀφείλεται ἀκεραία εἰς τὰ θύματα τῆς ἐθνικῆς συμφορᾶς, κατάχρησις ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὴν ἐκμεταλλεύονται. Ταῦτα πάντα, κύριοι, ὅσα διαπράττονται, προκαλοῦν μῖσος ἄδικον ἐναντίον τῆς ὁλότητος τῶν προσφύγων. Τοῦ μίσους αὐτοῦ ὑπεύθυνος εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν τὴν προσφυγικὴν ὑπόθεσιν. Ἡ προσφυγικὴ ὑπόθεσις ἔδει, κύριοι, νὰ εἶχε λυθῇ ἤδη. Εἶναι ἓξ ὁλόκληρα ἔτη ἀφ’ ὅτου ὑπάρχει, καὶ ἐδαπανήθησαν κολοσσιαῖα ποσά, δισεκατομμύρια διὰ τὴν λύσιν της. Ἀλλὰ δυστυχῶς ὑπῆρξαν πολλοὶ ἐδῶ οἱ ὁποῖοι ἐφρόντισαν νὰ δηλητηριάσουν τοὺς πρόσφυγας μὲ ψεύδη καὶ κακοηθείας καὶ ὑπῆρξαν ἄλλοι πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἐφρόντιζαν νὰ διατηρῶσι τοὺς πρόσφυγας εἰς μίαν κατάστασιν ἀνάγκης διὰ νὰ τὴν διαχειρίζωνται καὶ νὰ τοὺς ἔχουν ὑποχειρίους. Εἰς αὐτοὺς ὀφείλεται τὸ ὅτι δὲν ἐλύθη ἡ προσφυγικὴ ὑπόθεσις. Τὸ ζήτημα τῶν προσφύγων κύριοι, εἶναι τὸ μεγαλύτερον Ἐθνικὸν ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζει ἡ Ἑλλάς. Δυστυχῶς τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ γιγάντιον τὸ διαχειρίσθησαν Ζακχαῖοι. Κύριοι βουλευταί, εἴπομεν ἤδη περὶ τῶν προσφύγων. Ἀλλ’ ἡ ἰδιοκτησία;... Μίαν ἀλλόκοτος κινητικὴ ἀταξία, ἄγει καὶ φέρει ἀπό τινος πρὸς τὰ ἀριστερὰ ἐν διαγωνισμῷ παραφόρῳ δύο κυρίως τῶν πολιτικῶν κομμάτων τῆς χώρας. Εἰς τὴν φορὰν ταύτην διακρίνονται ἔκδηλοι αἱ κομμουνιστικαὶ ροπαί. Εἰς τὴν φορὰν ταύτην ὀφείλονται κατὰ τὸ πλεῖστον ὅσα διεπράχθησαν κατὰ τῆς ἰδιοκτησίας. Εἰς αὐτὴν ὀφείλεται τὸ ὅτι ἐφθάρη ὁ θεσμὸς καὶ ὅτι ἐκλονίσθη ἡ ἐπὶ τὴν ἰδιοκτησίαν πίστις. Κύριοι βουλευταί, ἡ πίστις αὕτη εἶναι ἐπιβεβλημένον ν’ ἀναστηλωθῇ εἰς τὸ ἀκέραιον, ν’ ἀναστηλωθῇ συντόμως. Καὶ εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὰ πολιτικὰ αὐτὰ κόμματα τῆς χώρας ν’ ἀποκαλύψουν τοὺς σκοπούς των. Διότι ὁ ἀγὼν μεταξὺ τῶν δύο ἀντιφερομένων ροπῶν εἰσῆλθεν ἤδη εἰς κρίσιμον φάσιν. Καὶ εἶναι ἐπίσης ἐπιβεβλημένον νὰ σκεφθοῦν οἱ πολῖται σοβαρῶς περὶ τοῦ πρακτέου. Νὰ συμβουλευθοῦν τὴν συνείδησίν των, καὶ ἂν τὴν εὕρουν πράγματι ἀστικήν, ἂν νομίζουν ὅτι τὰ ζωτικά των συμφέροντα συνδέονται ἀρρήκτως μετὰ τοῦ ὑφισταμένου κοινωνικοῦ καθεστῶτος, πρέπει νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ κόμματα τὰ ὁποῖα τὸ ἐπιβουλεύονται. Τὸ καθ’ ἡμᾶς θὰ ἐξακολουθήσωμεν τὸν ἀγῶνα ἐναντίον πάντων τῶν ἐχθρῶν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Καὶ θὰ τὸν ἐξακολουθήσωμεν κύριοι, μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι θὰ φθάσωμεν τελικῶς καὶ ἀσφαλῶς εἰς τὴν νίκην. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις πρὸς γενίκευσιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ἑπομένως, ἡ συζήτησις γενικεύεται. Ὁ κ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§48Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἠκούσατε, Κύριοι Βουλευταί, τοῦ ἀξιοτίμου ἡγέτου τῆς μείζονος πλειοψηφίας λέγοντος ὅτι, αἱ ἀπαλλοτριωτικαὶ τάσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ νόμιμαι εἶναι, καὶ τὸ δημόσιον συμφέρον ἐξυπηρετοῦσιν. Ὡς καὶ ἐκ τῆς γιγνομένης συζητήσεως θέλει ἐξαχθῇ, ὡς πρὸς τὸ πρῶτον μέρος, Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ν’ ἀμφιβάλλω πολύ, διότι ἡ Κυβέρνησις, εὑρισκομένη πρὸ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων, καὶ μὴ εὑρίσκουσα, ἢ μὴ θέλουσα νὰ εὕρῃ ἄλλον καλλίτερον καὶ προσφορώτερον τρόπον τῆς πραγματώσεως αὐτῆς, εἰσηγήσατο εἰς τὴν Συνέλευσιν τῆς πλειοψηφίας τῆς ὁποίας ἡγεῖτο, καὶ ἡ ὁποία εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν ἐπήρρειαν συμπαθητικῶν συναισθημάτων πρὸς τοὺς ἀτυχεῖς ἀδελφούς, εἰσηγήσατο λέγω, καὶ ἐπέτυχε τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐπιβολῆς χειρὸς ἐπὶ τῆς ξένης περιουσίας, χειρός, ἡ ὁποία φέρει μὲν τὰς χειροπέδας τοῦ νόμου, ἀλλὰ δὲν εἶναι διὰ τοῦτο ὀλιγώτερον αὐθαίρετος καὶ ὀλιγώτερον ἁρπακτική. Γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις, καὶ τὰ πλεῖστα τοὐλάχιστον τῶν μελῶν αὐτῆς πρεσβεύουσιν ὅτι, ἰδιοκτησία εἶναι ὁ θεμέλιος λίθος ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται ὁλόκληρον τὸ κοινωνικὸν καθεστώς, εἶναι θεσμός, εἶναι δικαίωμα, τὸ ὁποῖον συγγεννᾶται μετὰ τοῦ ἀνθρώπου. Ἀείποτε ἐθεωρήθη τοῦτο ὡς ἱερὸν καὶ ἀπαραβίαστον καὶ ἰσότιμον πρὸς τὸ δικαίωμα τῆς ζωῆς καὶ τῆς ἐλευθερίας. Δὲν πρόκειται λοιπὸν νὰ ἐλέγξωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ παρανομίᾳ τινί, θέλομεν μόνον νὰ ὑπενθυμίσωμεν πρὸς αὐτὴν ὅτι, ἐὰν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντεταλμένοι τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων, δέον νὰ ἐνεργῶσι πάντοτε μετὰ συνειδήσεως καὶ σωφροσύνης, μετὰ πάσης περισκέψεως καὶ μετὰ πάσης προσοχῆς πρέπει νὰ ἐνεργοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντεταλμένοι νὰ ἐφαρμόσουν νόμους, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσωσιν τὴν ἐξέγερσιν τοῦ ἐνστίκτου τῆς αὐτοσυντηρήσεως καὶ τῆς ἀμύνης τῆς δημοσίας τάξεως. Μαρτύριον τῶν λόγων μου τούτων εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι, εἷς ἐκ τῶν Ἑλλήνων τῶν πλέον ἀκάκων, τῶν πλέον νομιμοφρόνων πολιτῶν, ὁ Ἀριστοφάνης Μουτσόπουλος, βλέπων τὸ προϊὸν τῶν χρονίων κόπων του, τὸ προϊὸν ἐργασίας ἡμερονυκτίων νὰ χάνεται, κατέφυγεν εἰς τὰ ὅπλα. Ἐγώ, προσωπικῶς δὲν θὰ ἤθελον νὰ γίνουν ἀπαλλοτριώσεις, ὅπως καὶ διὰ τῆς ψήφου μου ἀπέδειξα δυνάμει τοῦ ἄρθρου 119. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ εἰς αὐτήν, καὶ δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἄλλως, ἂς μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ τῆς συστήσωμεν νὰ ἐπιστήσῃ μεγάλως τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῶν προσώπων καὶ ἐκείνων ὑπὲρ τῶν ὁποίων γίνεται ἀπαλλοτρίωσις, καὶ ἐκείνων κατὰ τῶν ὁποίων ἐγένετο αὕτη. Ἂς μὴ θιγῇ τοὐλάχιστον ἡ μικρὰ ἰδιοκτησία. Διότι, ἂν δὲν ὑπάρχουν οἰκοδομαὶ ἐπ’ αὐτῆς πάντως ὅμως ἔχουν κτισθῆ ὄνειρα καὶ στηρίζονται ἐλπίδες, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἦτο δύσκολον νὰ ἀνατρέψουν τὴν Κυβέρνησιν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κίνιας.

§50Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Νομίζω, κ. Βουλευταί, ὅτι ἀπαρίθμησις προσώπων καὶ πραγμάτων ἦτο τοιαύτη, ὥστε νὰ παρέλκῃ ἡ ἀπαρίθμησις καὶ ἑτέρων προσώπων καὶ πραγμάτων διὰ νὰ μορφωθῇ πίστις καὶ πεποίθησις περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν διενεργεῖται ἡ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων ἀγροτῶν. Ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ Βήματος Ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτής, καὶ ὁ χθὲς ἐπίσης ἕτερος Ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς κ. Μερκούρης, ἀνέφερον σωρείαν ὁλοκλήρων ἐπιδρομῶν διαπραχθεισῶν εἰς βάρος τῆς μικροϊδιοκτησίας, ὥστε ἐὰν θὰ προσεπάθουν καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω καὶ ἕτερα παραδείγματα, μᾶλλον κούρασιν θὰ προυξένουν παρὰ ὠφέλειαν εἰς τὴν συζήτησιν. Τὸ Κράτος ἡμῶν, ἔχον ἐθνικὰ ὄνειρα καὶ ἐθνικὰ ἰδεώδη, ἀπεδύθη εἰς πόλεμον μακρὸν πρὸς πραγμάτωσιν τῶν ἰδεῶν καὶ τῶν ὀνείρων αὐτοῦ. Ὁ ὑπόδουλος Ἑλληνισμός, εὑρισκόμενος ὑπὸ μακραίωνα δουλείαν, δὲν ἀπέσβυσε τὰ ἐθνικὰ αὐτοῦ ἰδανικά, ἀλλὰ ἐκράτησε ταῦτα ζωντανά, ὁ δὲ ἐλεύθερος Ἑλληνισμὸς μαχόμενος πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῶν ὑποδούλων ἀδελφῶν, ἠγωνίσθη ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε ἐγκατέλειψε τὸν ἀγῶνα μόνον ὅταν ἔπεσε μαχόμενος εἰς τὰ ἐνδότερα τῆς Μ. Ἀσίας. Τὰ ὀστᾶ, τὰ αἵματα, καὶ ἐν γένει αἱ θυσίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μαρτυροῦν περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν συνησθάνθημεν, ἡμεῖς οἱ ἐν τῷ ἐλευθέρῳ Κράτει ζῶντες, τὸ καθῆκον ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐπαλαίσαμεν. Ἡ ἱστορία, ἐν τῇ ἐργώδῃ αὐτῆς προσπαθείᾳ, φέρει τὸν ἕνα νικητὴν καὶ τὸν ἕτερον νικημένον. Ἔφερεν εἰς ἡμᾶς μίαν συμφορὰν καὶ ἐκ τῆς συμφορᾶς ἐκείνης προέκυψε μία πραγματικὴ κατάστασις. Ἔφθασαν μέχρις ἡμῶν οἱ πρόσφυγες ἀδελφοί, εἰς τοὺς ὁποίους ἀναμφισβητήτως τὸ Κράτος εἶχεν ὑποχρέωσιν ἠθικὴν νὰ παράσχῃ στέγην, νὰ παράσχῃ τὰ μέσα τῆς ζωῆς, καὶ πρὸς τοῦτο πάντα τὰ κόμματα ἠργάσθησαν καὶ ἐψήφισαν τὸ ἄρθρον 119 τοῦ Σύν)τος διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεβλέπετο ἡ στέγασις τῶν προσφύγων. Ἀλλὰ μήπως ἐφηρμόσθη ἐν τῇ διοικήσει καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὁ νόμος οὗτος πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἱεροῦ τούτου σκοποῦ; Τοὐναντίον. Εἶναι δυνατὸν ὁ Ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἀνερχόμενος εἰς τὸ Βῆμα νὰ εἴπῃ πρὸς ἡμᾶς: Κύριοι, ἐτήρησα τὸ γράμμα τοῦ νόμου, δὲν δύνασθε νὰ μὲ κατηγορήσητε διὰ τὴν νομιμότητα, ἐφήρμοσα τὸν νόμον καὶ μόνον τὸν νόμον. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ διοίκησις δὲν ἀποβλέπουν μόνον εἰς τὴν νομιμότητα, ἀλλὰ ἀποβλέπουν καὶ εἰς τὴν εὐσυνείδητον ἐφαρμογὴν τῶν νόμων. Ἔλεγχος ἀσκεῖται κατὰ μιᾶς Κυβερνήσεως, οὐχὶ μόνον ὅταν ἐξέρχεται τῆς στενῆς νομιμότητος, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἐξέρχεται ἐκ τῆς ἠθικότητος ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῶν νόμων. (Ἀναγινώσκει) «Ἡ διοίκησις, λέγει ὁ Ἀγγελόπουλος, δρᾷ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει. ....». Θέλω νὰ φέρω παραδείγματα ἀπὸ τὰ ὁποῖα προφανῶς ἐξάγεται, ἀλλὰ τονίζω καὶ λέγω τοῦτο, ὅτι δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, νὰ εἴπῃ εἰς ἡμᾶς: Κύριοι. δὲν ἔδωσα πέραν τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ὥριζεν. Ἀλλὰ θὰ ἐξετασθῇ καὶ ὁ τρόπος καὶ τὰ πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔδωσε, παραμερίσας ἄλλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον μεγαλυτέραν ἀνάγκην. Καὶ ἐνθυμοῦμαι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας ὅτι, ὅταν ἐπεσκέπτετο τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐπαρχίαν Λεβάδειαν πρὸ ὀλίγων μηνῶν, καὶ ἔφθανε εἰς τὰς τρώγλας τοῦ ἐκεῖ Ἑλληνικοῦ Σχολείου καὶ τοῦ Πταισματοδικείου, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἔζων ἐπὶ μίαν ἑξαετίαν οἱ πρόσφυγες συμπολῖται του, ἔβλεπεν ἁπλῶς ταῦτα καὶ ἀπήρχετο, χωρὶς κανὲν νὰ λάβῃ μέτρον διὰ τὴν στέγασιν τῶν δυστυχῶν τούτων προσφύγων. Ἑκατὸν ὁλόκληραι οἰκογένειαι εὑρίσκοντο μέχρι πρὸ δύο μηνῶν εἰς τὰ ὑπόγεια, τὰ ὁποῖα ἐπεσκέφθη ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἔλαβεν ἄμεσον ἀντίληψιν τῆς ζωῆς αὐτῶν, εἰς τὰ ὑπόγεια τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου καὶ εἰς τὰ ὑπόγεια τοῦ Πταισματοδικείου, καὶ ἐν τούτοις ἐπὶ μίαν ἑξαετίαν οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη διὰ τὴν στέγασιν αὐτῶν. Μόλις δὲ ἐσχάτως ἐλήφθη ἓν μέτρον, ἡ ἐπίταξις τῆς οἰκίας ἑνὸς ἐφοριακοῦ ὑπαλλήλου, διὰ νὰ στεγασθοῦν φύρδην μίγδην οἱ δυστυχεῖς πρόσφυγες, ὑπὲρ τῶν ὁποίων τόσον μεριμνᾷ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἐνῶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον συμπεριφερόμεθα ἀπέναντι τῶν ἀστέγων εἰσέτι προσφύγων, ὑψοῦμεν τὴν σημαίαν τῆς προσφυγικῆς δῆθεν ὑποθέσεως, λέγομεν ὅτι ἀμυνόμεθα ὑπὲρ δῆθεν τῶν προσφύγων. Καὶ ταῦτα μὲν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν προσφύγων, ἀλλὰ τὶ συμβαίνει ἔναντι τῶν γηγενῶν; Ποία ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τοὺς γηγενεῖς; Καὶ ἐνταῦθα, ἀντὶ νὰ καταλάβωμεν ἐκτάσεις τοῦ Δημοσίου, ἀντὶ νὰ καταλάβωμεν ἐκτάσεις νομικῶν προσώπων, ἀντὶ νὰ καταλάβωμεν συμφώνως πρὸς τὴν ἔννοιαν καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου, ἂν καὶ ἐξ ἠθικῆς ὑποχρεώσεως ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, ἀντὶ νὰ καταλάβωμεν ἐκτάσεις μεγάλων ἰδιοκτητῶν, τρεπόμεθα περὶ τὴν κατάληψιν μικροϊδιοκτησιῶν πτωχῶν καὶ ἐντίμων ἐπιστράτων, ἀγωνισθέντων ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ πατρίδι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, χάριν τῆς ἐθνικῆς ὑποθέσεως. Κτήματα Τραπεζῶν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Κηφησσίας, ὁλόκληρα οἰκόπεδα μένουν ἄθικτα καὶ πωλοῦνται εἰς εὐπόρους ἰδιώτας οὓς γνωρίζετε. Οὐδὲν ἐκ τούτων ἐπετάχθη. Οἰκήματα εἰς τοὺς πρόποδας τοῦ Λυκαβηττοῦ ἐκτίσθησαν ὑπὸ ἄλλων μεγασχημόνων καὶ οὐδὲν ἐκ τούτων ἀπηλλοτριώθη. Καὶ ἐν τούτοις ἐσπεύσαμεν νὰ ἀπαλλοτριώσωμεν τὰς 285 πήχεις ἐκ τοῦ Αʹ οἰκοπέδου τοῦ δυστυχοῦς, ἢ τὰς 290 πήχεις ἐκ τοῦ Βʹ οἰκοπέδου δυστυχοῦς χήρας, ἢ δυστυχῶν ἐργατῶν. Καὶ τοῦτο λέγομεν ὅτι εἶναι ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ πιστὴ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Καὶ οὐ μόνον ταῦτα πράττει, παρορᾷ δηλαδὴ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων εἰς ἐκτάσεις Νομικῶν Προσώπων, παρορᾷ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, ἐπὶ βλάβει ἔστω τῶν μεγάλων ἰδιοκτητῶν, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, σὺν τῇ διοικητικῇ ἀκολασίᾳ προσθέτω ἐνταῦθα, ἡ ὁποία καθιστᾷ ἀλληλεγγύους καὶ τοὺς λοιποὺς Κυρίους Ὑπουργοὺς—προσθέτει καὶ μίαν νομοθετικὴν ἀκολασίαν. Πᾶς πολίτης, ὁ ὁποῖος νομίζει ὅτι προσβάλλονται τὰ δίκαια αὐτοῦ, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν φυσικὴν ὁδόν, εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ὅταν ἔκαμεν ὅμως τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε διὰ τῆς ἀποφάσεώς του ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Πειραϊκὴν ἀκτὴν, ἐφρόντισε νὰ ἐκδώσῃ καὶ τὸ ἀπὸ 16 Σεπτεμβρίου 1927 διάταγμα, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπογεγραμμένα ὅλα τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοῦ ὁποίου διατάγματος καὶ ἄρθρου μόνου λέγει. (Ἀναγινώσκει). Βλέπομεν ὅτι εἰς τὴν διοικητικὴν ἀκολασίαν, διότι ἂς μὴ ἐντοπίζωμεν τὸν ἔλεγχον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἂς τὸν ἐπεκτείνωμεν καὶ ἐπὶ πάντων τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν διοικητικὴν ἀκολασίαν, προστίθεται καὶ ἡ νομοθετική. Ἀποφάσεις ἐκδοθεῖσαι καθίστανται ἄκυροι καὶ θεωροῦνται κατὰ τεκμήριον ὡς κάτοχοι οἱ καταλαβόντες διὰ τῆς ὁδοῦ τῆς ἁρπαγῆς, ἐξαφανιζομένων καὶ ἐξανεμιζομένων τῶν δικαστικῶν ἐγγράφων καὶ δικαστικῶν ἀποφάσεων. Αἴ Κύριοι, τὶ ἵσταται πλέον ὄρθιον εἰς τὸν τόπον τοῦτον; Τὶ διαφέρομεν τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους πρὸ ὀλίγων μηνῶν κατεδικάζομεν μὲ 10 κάλπας ἐδῶ διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὸν κομμουνισμόν; Τὶ διαφέρομεν, λέγω, ἡμεῖς οἱ ἀποτελοῦντες τὴν λεγομένην ἀστικὴν Κυβέρνησιν; Ἀποφάσεις δικαστικαὶ ἐξηνεμίσθησαν. Ἡ ἰδιοκτησία πανταχόθεν βάλλεται. Καὶ τί μένει πλέον ὄρθιον εἰς τὸν τόπον αὐτόν; Καὶ μένει πλέον φιλολογική, ὡς λέγει ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ κομουνιστικοῦ κόμματος, ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἐμοῦ, ὡς λέγει οὗτος—καὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Κατὰ τί διαφέρω ἐγώ, ἐρωτᾷ ὁ κ. Μάξιμος, ὅταν ἐν τούτῳ τῷ σημείῳ ἐφάπτομαι ἀπολύτως πρὸς αὐτὰ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως; Ἀλλὰ μήπως ἀσκεῖται ὁ ἔλεγχος οὗτος κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἄνευ σκοποῦ; Ἀσκεῖται μὲ τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τὴν πραγματικήν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις, συναισθανομένη τὴν ὀλισθηρὰν ὁδόν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, συνέλθῃ, διότι ὠθεῖ διὰ τῶν τοιούτων μέτρων, νομοθετικῶν καὶ διοικητικῶν, τὰ πράγματα εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Προσπαθεῖ νὰ φέρῃ χάσμα μεταξὺ τῶν δύο τούτων κόσμων οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀδελφοί. Διότι ἀσφαλῶς, Κύριοι, ὑπάρχει καὶ ἓν ἄρθρον τοῦ ποινικοῦ νόμου τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι πᾶς τις δύναται ν’ ἀμύνεται ὑπὲρ τῆς περιουσίας του. Ἔχετε ὅθεν τὴν ὑποχρέωσιν χωρίζοντες τοὺς πρόσφυγας τοὺς δυστυχεῖς, ἀπὸ τοὺς προσφυγοκαπήλους, ἀπὸ τοὺς ἐκμεταλλευτὰς τῶν προσφύγων, ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δικάζονται ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας, χωρίζοντες, λέγω, τοὺς πρόσφυγας, νὰ χωρήσετε εἰς τὸ ἔργον ὑμῶν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων, ἀλλὰ νὰ μὴ ὑποθάλπετε τὴν βουλιμίαν, τὴν ἁρπαγὴν ὑπὸ ἀνθρώπων ἀσχέτων πρὸς τοὺς πρόσφυγας, τοὺς δικαιουμένους εἰς ἐγκατάστασιν. Καὶ ἐνῷ τοιαῦτα ὑφίσταται πλήγματα ἡ ἰδιοκτησία ἡ ὁποία, χάριν τῆς ὑποθέσεως τῶν προσφύγων, ἦτο δυνατὸν ἐν ὡρισμένῳ μέτρῳ νὰ ὑποστῇ τὴν θυσίαν, ἀλλ’ ὄχι χάριν τῆς ἀποκαταστάσεως προσφυγοκαπήλων, ἂν λέγω τοιαῦτα ὑφίσταται ἡ ἰδιοκτησία, παραλλήλως πρὸς ταῦτα ὑψοῦται καὶ ἡ φορολογία. Ἀναμετρήσατε, Κύριοι, τὸ βάραθρον εἰς τὸ ὁποῖον ὡδηγήθη ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως ὁ ἰδιοκτήτης, πληρώνων φόρους βαρεῖς εἰς τὸ Κράτος· ὑφίσταται ἀναμφισβητήτως οἰκονομικὴν δυσπραγίαν. Ἔχει ἀδυναμίαν πληρώνων φόρους ἀφ’ ἑνός, διότι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώνῃ, ἀφ’ ἑτέρου ἁρπάζεται τὸ οἰκόπεδον τοῦ μικροϊδιοκτήτου, καὶ ἐκ τρίτου ἔρχονται αἱ ροπαὶ τοῦ πλουτισμοῦ τοῦ εὐκόλου καὶ ὑπονομεύεται συνολικῶς ἡ ἔννοια τοῦ θεσμοῦ τῆς ἰδιοκτησίας. Δὲν φαντάζομαι ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀνομολογήσῃ εἰλικρινῶς, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ πρὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ γεγονὸς ὅτι ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ ἠστόχησεν, ὅτι ἐν τῇ ἀποκαταστάσει τῶν προσφύγων ἠστόχησεν. Θὰ θελήσῃ ἀναμφισβητήτως ν’ ἀνομολογήσῃ ὅτι ἠστόχησεν εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Θὰ θελήσῃ νὰ ἐργασθῇ εἰλικρινῶς πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, διότι ἐν ᾗ περιπτώσει ἐξακολουθήσῃ τὴν τακτικὴν τῆς ἀδιαφορίας καὶ τῆς περιφρονήσεως πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν, ἀναμφισβητήτως ὠθεῖ τὰ πράγματα εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ἐκ τῆς ὁποίας ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ ἐξέλθῃ ὠφελημένη, ἀλλὰ εἰς ἄκρον ζημιωμένη. Καὶ τίς εἶπε νὰ μὴ ἀποκατασταθῇ καὶ ὁ πρόσφυξ, ὁ ὁποῖος ἔλαβε σύζυγον γηγενῆ καὶ ὁ γηγενὴς ὁ ὁποῖος ἔλαβε σύζυγον πρόσφυγα ἢ ὁ γηγενὴς ὁ ἔχων πενθερὸν πρόσφυγα; Ἀλλὰ πρὸ παντὸς πρέπει νὰ ἀποκατασταθῇ ὁ ἄπορος πρόσφυξ ὁ ἔχων ἀνάγκην καὶ ὄχι ὁ εὔπορος ὁ μὴ ἔχων ἄμεσον ἀνάγκην καὶ γενικῶς ὁ γηγενὴς ὁ ζῶν ἐν Ἑλλάδι, δυνάμενος νὰ ζήσῃ, βεβαίως νὰ ἀποκατασταθῇ ἐὰν ἔχῃ ἀδελφόν, σύζυγον καὶ πενθερόν, ἀλλὰ νὰ προηγηθοῦν αὐτοῦ οἱ ἄποροι πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰσέτι εἰς τὰς τρώγλας των, καὶ ἂν δὲν εὑρίσκετο τὸ σπίτι τοῦ δυστυχοῦς ἐκείνου ἐφοριακοῦ ὑπαλληλίσκου θὰ ἐξηκολούθουν νὰ εὑρίσκωνται, ἀκολουθοῦντες τὴν τακτικὴν τῶν προτιμήσεων, προτιμωμένων τούτων καὶ ὄχι ἐκείνων οἵτινες ἔχουν συγγένειαν ἐξ ἀγχιστείας πρὸς ἕναν ὁ ὁποῖος εἶναι πρόσφυξ. Ἀλλὰ θὰ ἀκούσωμεν τὴν Κυβέρνησιν μετ’ ὀλίγον καὶ θὰ προσπαθῇ νὰ δικαιολογήσῃ τὰ ἀδικαιολόγητα, ἀντὶ νὰ ὁμολογήσῃ τὰ σφάλματα, ἀντὶ εἰλικρινῶς ὁμιλοῦσα, νὰ εἴπῃ ὅτι ἠπατήθη, ὅτι ὑπέπεσεν εἰς σφάλματα τὰ ὁποῖα ἴσως θὰ ἐκφεύγουν τὴν εὐθύνην αὐτῶν, ἐὰν θέλῃ νὰ δικαιολογηθῇ. Ἀναμφισβητήτως θὰ ἴδετε τὴν Κυβέρνησιν μὲ ἄλλον τρόπον δικαιολογουμένην καὶ θὰ ἐπικαλεσθῇ πάλιν τὴν συμφορὰν καὶ πάλιν θὰ ἐπικαλεσθῇ τὰς θυσίας τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ὑποστῶμεν πάντες χάριν τῆς ἐθνικῆς συμφορᾶς, θὰ ἐπικαλεσθῇ πάλιν ταῦτα τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μόνον ἡ Κυβέρνησις δῆθεν ἐνδιαφέρεται διὰ τοὺς πρόσφυγας, πάντων τῶν ἄλλων ἀδιαφορούντων δι’ αὐτούς. Ἀλλὰ ἂν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἂν ἀκολουθήσῃ αὐτὴν τὴν ὁδόν, θὰ ἀντιμετωπίσῃ προφανῶς τὴν ἄμυναν ὑπὲρ τῆς ἰδιοκτησίας, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν μεριμνήσῃ, θὰ ἴδῃ πάντας τοὺς Ἕλληνας ἀμυνομένους ὑπὲρ ἑνὸς δικαιώματος ἀναφαιρέτου. (χειροκροτήματα).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δεμερτζῆς.

§52Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὴν ἀγόρευσιν τῶν ἀξιοτίμων ὡμιλησάντων, κατεδείχθη νομίζω ὅλο τὸ πραγματικὸν μέρος τῆς γενομένης ἐπερωτήσεως. Ἑπομένως δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπω πολλὰ διὰ νὰ ἀποδείξω πῶς ἀπὸ τῆς συντελέσεως τῆς Ἐθνικῆς συμφορᾶς μέχρι σήμερον, ἔγιναν ἀπαλλοτριώσεις τῶν οἰκοπέδων πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἀστῶν προσφύγων. Ἀνῆλθον εἰς τὸ Βῆμα διὰ νὰ πιστοποιήσω ἓν ἀναμφισβήτητον γεγονός, τὴν ἀγανάκτησιν ὁλοκλήρου τῆς κοινῆς γνώμης κατὰ τοῦ ἐφαρμοσθέντος μέχρι σήμερον συστήματος ἀποκαταστάσεως ἀστῶν προσφύγων, καὶ φυσικὰ θέλω νὰ ἑρμηνεύσω τὴν κοινὴν γνώμην ἀξιοῦσαν ὅπως παύσῃ εἰς τὸ μέλλον τὸ ἀκολουθούμενον σύστημα, ὅπως ἐπανορθωθῶσιν, ἂν εἶναι δυνατόν, αἱ γενόμεναι ἀδικίαι, καὶ τέλος ὅπως εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο καθορισθῇ σαφῶς ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐντὸς ὡρισμένων ὁρίων, πολιτική, ἡ ὁποία ἄνευ κλονισμῶν τοῦ δικαιώματος τῆς ἰδιοκτησίας θέλει φέρει καὶ εἰς πλήρη ἀποκατάστασιν τῶν δεομένων προστασίας ἀστῶν προσφύγων. Τὸ ἄρθρον 119 τοῦ ψηφισθέντος Συντάγματος ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ὑπῆρξεν ἐντελῶς κακόν, καὶ δυστυχῶς τὴν εὐθύνην διὰ τὴν κακὴν διατύπωσιν, διὰ τὰ κακὰ ὅρια τοῦ ψηφισθέντος τούτου ἄρθρου τοῦ Συντάγματος δὲν φέρει μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, φέρει καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις.

§53Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ Συνταγματικὸν ζήτημα δὲ ἀπετέλεσε ζήτημα Κυβερνητικὸν διὰ νὰ ἐπιλαμβάνεσθε κάθε εὐκαιρίας διὰ νὰ ἐπιτίθεσθε κατὰ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος.

§54Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Εἶναι δικαίωμά σας νὰ διαφωνήσητε, ἀφοῦ ὅμως ἀκούσητε προηγουμένως τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 119. Τὸ ἄρθρον 119 τοῦ Συντάγματος, Κύριοι Βουλευταί, ἀποτελεῖ νόμον, καθαρὰ νόμον ἐξαιρετικόν. Ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, διαπρεπέστατος νομομαθής, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἀπόλυτον καὶ ἀδιαφιλονίκητον ἀλήθειαν: Τὸ ἄρθρον 119 τοῦ Συντάγματος ἀποτελεῖ ἐξαιρετικὸν νόμον κατὰ πάντα τρόπον. Θὰ λυθῇ κάθε ἰδιωτικὴ σχέσις ἀνώμαλος, κατὰ παράβασιν τῶν γενικῶν κανόνων τοῦ Συντάγματος. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, κατὰ τὴν γνώμην μου, τὸ ἄρθρον 119 τοῦ Συντάγματος ἀποτελεῖ νόμον, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις συνέστη μεταξὺ ἄλλων διὰ νὰ λύσῃ καὶ τὸ μέγιστον προσφυγικὸν ζήτημα, ἀναμφισβητήτως, κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ νόμου τούτου τὰ συντηρητικὰ κόμματα τῆς χώρας — δὲν ὁμιλῶ μόνον περὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἀλλὰ περὶ οἱουδήποτε Κόμματος, τὸ ὁποῖον θέλει ἐμφανισθῆ ὡς συντηρητικὸν ἐν τῇ χώρᾳ αὐτῇ — τὰ συντηρητικὰ Κόμματα τῆς χώρας ἔχουν ὑποχρέωσιν ἵνα φέρωσιν ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν ἐν συναρμονισμῷ μιᾶς ὡρισμένης γνώμης καὶ μιᾶς ὡρισμένης κατευθύνσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ θέσουν πολιτικὸν ζήτημα προκειμένου περὶ ἐξόχως ἐνδιαφέροντος ζητήματος, οὐχὶ μόνον τοὺς πρόσφυγας, ἀλλὰ τὴν ὅλην ἰδιοκτησίαν ἐν Ἑλλάδι, καὶ εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ἀποχωρήσουν ἐκ τοῦ λόγου τούτου. Ἂν δὲν ἀπεχώρησαν, ἂν εἶχον ἄλλοι σκέψεις νὰ μὴ ἀποχωρήσουν, ἂν ἐνόμιζον ὅτι ἡ ὑπερτέρα τοῦ δικαιώματος τῆς ἰδιοκτησίας καὶ παντὸς ἄλλου δικαιώματος ὑπερτέρα ἀνάγκη ἐπιβάλλει εἰς αὐτοὺς νὰ παραμείνωσιν ἐν τῇ Κυβερνήσει, τοῦτο εἶναι δικαίωμα αὐτῶν. Ἀλλὰ εἶναι δικαίωμα καὶ ἐμοῦ, τοῦ κρίνοντος τὴν ὅλην κατάστασιν ἐν Ἑλλάδι, εἶναι ἀπόλυτον δικαίωμα ἐμοῦ, εἶναι καὶ ὑποχρέωσις ἐμοῦ, νὰ μὴ παρέλθῃ τὸ σημεῖον αὐτὸ ἄνευ ἐρεύνης.

§55Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὅλων τῶν Κομμάτων.

§56Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἐὰν ἐσυμβιβάσθητε σεῖς καὶ ἐκάματε τὸ ἄρθρον 119, αὐτὸ ἀφορᾷ σᾶς.

§57Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνεφωνήσαμεν ὅλοι.

§58Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν συνεφωνήσαμεν. Σᾶς βεβαιῶ δέ, ὅτι καὶ ἀπὸ τὰ Κόμματα τὰ ὁποῖα σᾶς ὑποστηρίζουν καὶ εἰδικῶς ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν προοδευτικῶν φιλελευθέρων, πολλοὶ ἦσαν ἐναντίον.

§59Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς ἀπὸ τοῦ Βήματος ἐκείνου καὶ σεῖς συνεφωνήσατε εἰς τὴν ἀνάγκην ἐξαιρετικῶν νόμων πρὸς ἐγκατάστασιν ἀστῶν προσφύγων, νόμων ἐπιτρεπόντων ἀπαλλοτριώσεις.

§60Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μὴ φεύγετε ἀπὸ τὸ θέμα. Διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποκαταστάσεως συνεφωνήσαμεν, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἐδέχθην αὐτὴν τὴν ἐπέκτασιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε σεῖς. Ἐνθυμοῦμαι δέ, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀγορεύσας μετ’ ἐμέ, ἐμέμφθη μετά τινος εἰρωνείας τοῦ λόγου μου, ὅταν εἶπον ὅτι ἡ ἀποκατάστασις πρέπει νὰ γίνῃ ἐκτὸς τοῦ σχεδίου τῶν πόλεων, καὶ νὰ φροντίζωμεν ν’ ἀποζημιώνωμεν τοὺς κατόχους.

§61Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, οὐδεμίαν θὰ εἶχον πρόθεσιν νὰ ἐπιτεθῶ ἐναντίον οἱουδήποτε Κόμματος. Ἡ δὲ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐκράτησα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, πολιτικὴ ἀπὸ ἀπόψεως ἐμφανίσεως μειονεκτική, ἡ πολιτικὴ αὕτη ὀφείλεται ἀπολύτως εἰς τὴν βαρεῖαν συναίσθησιν τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅτι εἰς τὰς ἐξαιρετικὰς ἐντελῶς περιστάσεις τὰς ὁποίας διερχόμεθα σήμερον, δὲν θὰ ἐπετρέπετο ἴσως εἰς ἐμὲ ἰδιαιτέρως, νὰ μετέρχωμαι συστηματικῶς ἀντιπολιτευτικὴν πολιτικήν. Ἀλλὰ ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁλόκληρον τὴν γνώμην μου ἐπὶ τόσον φλέγοντος ζητήματος, ζητήματος ἀφορῶντος ὄχι μόνον τοὺς ἀστοὺς πρόσφυγας ἢ τοὺς γηγενεῖς τῶν ὁποίων ἀπαλλοτριοῦνται τὰ οἰκόπεδα, ἀλλὰ ζητήματος ἀφορῶντος αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν ὁλοκλήρου τοῦ Κοινωνικοῦ καθεστῶτος, ζητήματος τὸ ὁποῖον ἐν συνεχείᾳ ἀφορᾷ καὶ αὐτὸν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἀφορᾷ αὐτὰ τὰ Δημόσια οἰκονομικά, ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν ὁλικὴν ἐξέλιξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Κύριοι Βουλευταί, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν διὰ τοῦ τύπου διετύπωσα κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, τὴν μομφήν, ὅτι ἐκ κομματικῶν λόγων διεξήγαγε τὰς ἀπαλλοτριώσεις τῶν γηπέδων κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ εἶνε δυνατὸν νὰ δοθῇ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἄλλη ἐντύπωσις, παρὰ ὅτι αἱ ἀπαλλοτριώσεις διεξήχθησαν ἐξ ἄλλων κομματικῶν ὑπολογισμῶν. Αἰσθάνομαι ὁλόκληρον τὴν βαρύτητα τῆς μομφῆς αὐτῆς, ἡ ὁποία δὲν στρέφεται μόνον κατὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Προνοίας, — καὶ ἐν τούτῳ ὀφείλω νὰ εἶμαι δίκαιος — δὲν ἐστράφην, δηλώσας ταῦτα, ἐναντίον μόνον τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ἀλλὰ ἐναντίον ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τὴν μομφὴν ταύτην εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποδείξω ἐνώπιον ὑμῶν. Διότι κατ’ ἄλλον τρόπον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι καὶ ἐγὼ ἀπὸ κομματικὸν ὑπολογισμὸν διετύπωσα τὴν μομφὴν ταύτην κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Προνοίας, τὸν ἐνεργοῦντα ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει συμφώνως πρὸς τὸ ψηφισθὲν 119 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος καὶ τὸν εἰδικὸν νόμον, τῶν ὁποίων ἐλαχίστην ἢ οὐδεμίαν ἴσως ἔκαμε χρῆσιν ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῇ νομικῇ, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Προνοίας νὰ μοὶ εἴπῃ: Πρῶτον ποία ἡ ἔννοια τῆς λεγομένης ἀστικῆς ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων; Ἡ ἔννοια τῆς λεγομένης ἀστικῆς ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων εἶναι ἡ στέγη; Ἡ ἔννοια τῆς λεγομένης ἀστικῆς ἐγκαταστάσεως προσφύγων εἶναι νὰ προικισθοῦν οἱ πρόσφυγες δι’ εἰδικῆς περιουσίας ἀνεξαρτήτως τῆς στέγης; Ἐὰν ἡ ἔννοια τῆς ἀστικῆς ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων εἶναι ἁπλῶς ἡ στέγη, καὶ ἐὰν ἡ ἔννοια τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων εἶναι νὰ παραχωρηθῇ εἰς τοὺς ἀπόρους πρόσφυγας ἡ στέγη, ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Προνοίας ὑπουργόν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἠρώτησα, καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν μοὶ ἀπήντησε: Ἐχάθησαν ὁλόκληροι χῶροι εἰς τὰς κυριωτέρας πόλεις τῆς Ἑλλάδος, οἱ συνεχόμενοι πρὸς τοὺς ὑπάρχοντας συνοικισμούς, διὰ νὰ ἐγκατασταθῶσιν οἱ ἀστοὶ πρόσφυγες, οἱ ἔχοντες ἀνάγκην ἀποκαταστάσεως; Καὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ δημιουργηθῇ εἰς τὰ μεγάλα κέντρα τῆς Ἑλλάδος, εἰς κάθε συνοικίαν καὶ εἷς προσφυγικὸς συνοικισμός; Καὶ δὲν θὰ ἦτο χιλιάκις προτιμώτερον νὰ ἐγκατασταθῶσιν οἱ πρόσφυγες ὁμοῦ μετὰ τῶν λοιπῶν, νὰ ἔχωσιν ἀνετώτερα τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας καὶ τοῦ φωτισμοῦ, καὶ ἐν γένει, νὰ διαιτῶνται καλλίτερον παρὰ μεμονωμένοι εἰς τὰ διάφορα σημεῖα τῆς Πρωτευούσης καὶ τῶν λοιπῶν πόλεων, εἰς σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα δυσκόλως θὰ εἶχον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον ἐὰν ἦσαν μετὰ τῶν λοιπῶν συνοικισμῶν; Ἐχάθησαν ὁλόκληροι ἐκτάσεις συνεχόμεναι μὲ τοὺς ὑπάρχοντας συνοικισμούς, ὅπου θὰ ἠδύνατο νὰ ἐγκατασταθῶσιν οἱ πρόσφυγες; Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας ἐνθυμοῦμαι, τότε οὐδεμιᾶς μὲ ἠξίωσεν ἀπαντήσεως. Φαίνεται ὅτι ἡ γνώμη μου καὶ ἡ ἐρώτησις τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα τότε εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, δὲν εἶχεν ἀρκετὴν βαρύτητα διὰ νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ. Ἀλλὰ τὸν παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ καὶ σήμερον ἀκόμη, ποῖος ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δημιουργοῦνται αἱ χιλιάδες τῶν συνοικισμῶν εἰς ὅλας τὰς μεγάλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος καὶ δὲν ἐπεκτείνονται οἱ ὑπάρχοντες συνοικισμοί; Μήπως εἶναι τάχα τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας; Μήπως ἡ συγκοινωνία μὲ τὸν συνοικισμὸν Βύρωνος, τῆς Νέας Ἰωνίας ἢ οἱουδήποτε ἄλλου συνοικισμοῦ εἶναι χειροτέρα τῆς συγκοινωνίας, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν οἱ πρόσφυγες διεσπαρμένοι δῶθε καὶ κεῖθε τοῦ Πειραιῶς καὶ τῶν Ἀθηνῶν καὶ λοιπῶν Πόλεων; Ποῖος εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐπεκτείνονται οἱ ὑπάρχοντες συνοικισμοὶ ἀλλ’ ἁπλῶς ἀπαλλοτριοῦνται, πάντοτε ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν κειμένων νόμων—ἀπαλλοτριοῦνται τὰ οἰκόπεδα δεξιὰ καὶ ἀριστερά; Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νομίζω ὅτι ὀφείλει μίαν ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας, ἀλλ’ ὀφείλει καὶ τὴν ἄλλην ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ δώσῃ εὐθέως καὶ κατηγορηματικῶς. Ποία εἶναι, κατ’ αὐτόν, ἡ ἔννοια τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων; Εἶναι ἁπλῶς ἡ στέγη ἢ ἡ ἀνάγκη ὅπως προικοδοτηθῶσιν οἱ ἀστοὶ πρόσφυγες οἱ ἄποροι δι’ ὡρισμένων οἰκοπέδων; Ἀλλ’ οὐδεμία τοιαύτη ἀνάγκη ἀπαλλοτριώσεως γηπέδων, τῇδε κακεῖσε, θὰ ὑπῆρχε, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας—καὶ δὲν ἀναφέρω μόνον τὸν Ἀξιότιμον σημερινὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Προνοίας, ἀλλὰ ὅλους τοὺς Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῆς Προνοίας τοὺς διαχειρισθέντες τὸ ζήτημα ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν— ἂν εἶχον τὴν ἐπιβαλλομένην πρωτοβουλίαν ὅπως τοὺς ἔχοντας πράγματι ἀνάγκην στέγης πρόσφυγας ἐγκαταστήσωσιν εἰς τὰ κτήματα τοῦ δημοσίου, εἰς τὰ ἀπειράριθμα κτήματα τοῦ δημοσίου, καὶ θὰ ἦτο ἀπολύτως ἐπιβεβλημμένον καὶ ἀπολύτως δυνατὸν νὰ ἐγκατασταθοῦν οἱ πρόσφυγες εἰς τὰ κτήματα ταῦτα. Ἀλλ’ ὄχι μόνον τοῦ δημοσίου. Ὑπάρχουν καὶ κτήματα τῶν Μονῶν ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκατασταθῶσιν οἱ πρόσφυγες, καὶ τότε ἴσως θὰ ἠδύνατο νὰ κάμῃ τὴν γενομένην σήμερον κρυφίως πολιτικὴν τῆς ἀποκαταστάσεως δι’ ἐξόδων τοῦ δημοσίου, οὐχὶ τῆς στέγης, ἀλλὰ καὶ τῆς προικοδοτήσεως τῶν προσφύγων τῶν ἐχόντων ἀνάγκην προστασίας. Δηλαδὴ ἐὰν ἐκρίνετο ἀπὸ γενικῆς ἀπόψεως ὅτι τοιαύτη παρίστατο ἀνάγκη, ὅπως οὐχὶ μόνον ἐξασφαλισθῇ ἡ στέγη, ἀλλὰ παραχωρηθῇ ποιά τις προικοδότησις εἰς τοὺς ἀπόρους ἀστοὺς πρόσφυγας, θὰ ἦτο δίκαιον καὶ ἐπιβεβλημένον, τὰς θυσίας ταύτας νὰ φέρῃ τὸ Κράτος, καὶ νὰ παραχωρήσῃ ἐπὶ εὐτελεῖ ἴσως τιμῇ τὰ κτήματα τοῦ δημοσίου καθὼς καὶ ἄλλων προσώπων νομικῶν δημοσίου δικαίου. Ἀλλὰ οὐδεμία κοινωνικὴ ἀνάγκη εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἐπέβαλλεν ὅπως γίνῃ μετάθεσις περιουσιῶν ἐκ τῶν γηγενῶν εἰς τοὺς πρόσφυγας ἐπὶ εὐτελεῖ τιμῇ, μόνον καὶ μόνον, διότι εἶχον ἀνάγκην ἀποκαταστάσεως. Διότι ἐὰν ἔχουν ἀνάγκην ἀποκαταστάσεως οἱ ἀστοὶ πρόσφυγες, ἔχουν ἐπίσης ἀνάγκην ἀποκαταστάσεως καὶ διατηρήσεως τῶν περιουσιῶν αὐτῶν καὶ οἱ γηγενεῖς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀφαιρεῖται ἡ περιουσία. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἀπαντήσῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Θὰ ἐπεθύμουν μόνον νὰ ψέξω καὶ τὴν κρατοῦσαν ἀντίληψιν περὶ μικρῶν καὶ μεγάλων ἰδιοκτητῶν γηπέδων ἐν Ἀθήναις, ἐν Πειραιεῖ, καὶ εἰς τὰς λοιπὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Μὴ νομίσετε, Κύριοι, ὅτι εἶμαι ἐκ τῶν μεγάλων ἰδιοκτητῶν γηπέδων, διότι ὁμιλῶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Εἶναι γνωστὸς ὁ βίος μου, εἶναι γνωστὸν ὅτι οὐδέποτε ὁμιλῶ περὶ ἰδιωτικῶν μου ὑποθέσεων. Εἶναι ἐπίσης γνωστὸν ὅτι καὶ ἐγὼ ἐκ τῆς ἐθνικῆς συμφορᾶς, ὁ ἄλλοτε εὔπορος, ἀπειλοῦμαι ὑπὸ τελείας καταστροφῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ σᾶς εἴπω εἶναι ὅτι τὰ ἀκουόμενα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ θυσιασθῇ ἡ ἰδιοκτησία τῶν μεγάλων ἰδιοκτητῶν τῶν γηπέδων, καὶ ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ θυσιασθῇ ἡ μικροϊδιοκτησία, εἶναι ἀπολύτως ἐσφαλμένον. Ἐὰν ὑπάρχῃ κοινωνικὴ ἀνάγκη ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων, ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ τοιαύτη ἀνάγκη ἐγκαταστάσεως στέγης, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ ἰδιοκτησία ὀφείλει νὰ ὑποστῇ θυσίας ἀδιαφόρως ἂν ἡ ἰδιοκτησία εἶναι μικρὰ ἢ μεγάλη.

§62Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Διατί μόνον ἡ ἰδιοκτησία καὶ ὄχι ὅλοι οἱ Ἕλληνες;

§63Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἐγὼ λέγω περὶ τῆς ἰδιοκτησίας.

§64Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Νὰ πληρώσῃ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας καὶ νὰ τὰ πάρῃ ἀπὸ ὅλους.

§65Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἀλλὰ τὸ νὰ λέγετε ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας κακῶς ἔπραξε διότι ἀπηλλοτρίωσε γήπεδον 300 πήχεων καὶ καλῶς θὰ ἔπραττεν ἐὰν ἀπηλλοτρίωνε 1000 ἢ 10.000 πήχεις δὲν εἶναι ὀρθόν.

§66Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τοῦτο δὲν ἐλέχθη ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης.

§67Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Δὲν εἶπον ὅτι ἐλέχθη.

§68Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Λέγετε ὅτι ὑπεραμυνόμεθα τῆς μικρᾶς ἰδιοκτησίας καὶ παραβλέπομεν τὴν μεγάλην. Ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης δὲν ἐλέχθη τοιοῦτόν τι ἀλλ’ ἀνέκαθεν ὑπεστηρίχθη ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸν θεσμὸν τῆς κυριότητος ἀπολύτως καὶ ἄνευ διακρίσεως.

§69Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐγὼ τὸ εἶπον, ἀλλὰ εἶπον ὅτι δύο κακῶν προκειμένων, τὸ μὴ χεῖρον βέλτιστον.

§70Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως προῆλθεν ἐκ τῆς ὅλης συζητήσεως εἶναι, ὅτι τὸ γήπεδον τῶν μικρῶν ἰδιοκτησιῶν εἶναι προστατεύσιμον, καὶ δὲν εἶναι προστατεύσιμον τὸ γήπεδον τῶν μεγάλων.

§71Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καθόλου, ἂν πρέπει νὰ γίνουν θυσίαι, νὰ γίνουν εἰς βάρος τοῦ συνόλου.

§72Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Θέλω νὰ φθάσω εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι διὰ τῶν ἀντιλήψεων τούτων, ἐὰν καὶ ἐφόσον ἤθελον ἐπικρατήσει, φέρομεν βαρύτατον τραῦμα κατὰ τῆς ἰδιοκτησίας, καὶ ὅτι ἐν τούτῳ ἔγκειται ὁ ψευδοκομμουνισμὸς τοῦ Κράτους, τὸν ὁποῖον ἐπὶ μακρὸν χρόνον προστατεύομεν ἔχοντες δημιουργήσει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὅπου ὑπάρχει μικρὰ ἰδιοκτησία αὕτη κατ’ ἀνάγκην εἶναι προστατευτέα, ἀλλ’ ὅπου ὑπάρχει κάπως μεγαλυτέρα ἰδιοκτησία ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ Κράτος, ἄνευ ἀνάγκης, ἁπλῶς μόνον διότι ὑπάρχει μεγάλη ἰδιοκτησία, νὰ τὴν θίγῃ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ζήτημα τῶν ἀπαλλοτριώσεων τῶν ἀστῶν προσφύγων ἔφερεν ἐπὶ τάπητος ὁλόκληρον τὸ ζήτημα τῆς προστασίας τῆς ἰδιοκτησίας. Εἶναι καιρὸς ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρέπει νὰ χαράξῃ μίαν ὡρισμένην πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ζητημάτων καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι τὰ πάντα εἶναι ῥόδινα καὶ ὅτι εἰσήλθομεν εἰς ἀσφαλῆ ὁδὸν ὁμαλότητος. Ἔχω τὴν γνώμην, καὶ δυστυχῶς διαπιστώνω καθημερινῶς τὴν ἀκρίβειαν τῆς γνώμης μου ταύτης, ὅτι τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν οὕτως, ὅτι εἶναι βαθεῖα ἀκόμη ἡ ἀνωμαλία ἐν τῷ τόπῳ ὑπὸ πᾶσαν αὐτῆς τὴν μορφὴν καὶ τὴν ἐκδήλωσιν καὶ ὅτι ἐκ τῆς ἀνωμαλίας ταύτης ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ ἐπὶ τοῦ κοινωνικοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ἐπιπέδου, τὰ πράγματα τῆς Ἑλλάδος περιῆλθον καὶ περιέρχονται ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν εἰς δεινοτάτην θέσιν. Ἀφ’ οὗ δὲν κατωρθώθη νὰ εὑρεθῇ ἡ ὁδὸς πρὸς τὴν πολιτικὴν ὁμαλότητα, ἂς εὑρεθῇ τοὐλάχιστον ἡ ὁδὸς ἡ ἄγουσα πρὸς τὴν κοινωνικὴν ὁμαλότητα, καὶ ἂς εὑρεθῇ ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἡ διατύπωσις καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ζητημάτων, καὶ τὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων εἶναι ἀνάγκη νὰ προστατευθῇ ἡ ἰδιοκτησία. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι διατρέχομεν δεινὴν κρίσιν. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καλῶς γνωρίζει, ὅτι τῆς κρίσεως ταύτης ἀποτέλεσμα εἶναι ἡ ἐλαχίστη ἀπόδοσις τῶν ἀμέσων φόρων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν γνωρίζει, ὅτι εἶναι βαθὺ τὸ τραῦμα τὸ ὁποῖον ὑφίσταται ὁ προϋπολογισμὸς ἐκ τῆς καθημερινῆς ἐλαττώσεως τῆς ἀποδόσεως τῶν ἀμέσων φόρων.

§73Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Γνωρίζω ὅτι αἱ προβλέψεις σας περὶ ἐλλείμματος ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων δὲν θὰ ἐπαληθεύσουν.

§74Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Νὰ περιμένετε νὰ φέρετε τὸν ἀπολογισμόν.

§75Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Περιμένω, ἀλλ’ ἐγὼ οὐδέποτε διεψεύσθην εἰς τὰς προβλέψεις μου.

§76Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Μὴ νομίζετε ὅτι μόνον σεῖς παρακολουθεῖτε.

§77Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Παρακολουθεῖτε καὶ σεῖς, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅμως ὅτι αἱ προβλέψεις αἱ ἰδικαί σας οὐδέποτε ἐπηλήθευσαν καὶ αἱ ἰδικαί μου οὐδέποτε διεψεύσθησαν.

§78Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Αἱ προβλέψεις αἱ ἰδικαί μου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀμέσους φόρους, ὄχι μόνον ἐπραγματοποιήθησαν, ἀλλ’ ἦσαν καλύτεραι τῆς ἀληθείας. Στηρίζεσθε εἰς τὴν αὔξησιν τῶν λεγομένων ἀμέσων φόρων καὶ εἰς τοῦτο ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ αὔξησις προέρχεται ἐξ εἰδῶν πρωτίστης ἀνάγκης ἕνεκα τῆς ὑπαρχούσης ἐν τῷ τόπῳ ἀπορίας καὶ οὐχὶ ἐξ αὐξήσεως τῆς καταναλωτικῆς δυνάμεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§79Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μέχρις ὥρας ἔχω μίαν πρόβλεψιν τὴν ὁποίαν σημειώνω, ὅτι θὰ ἔχωμεν 600 ἕως 800 ἑκατομμύρια ἔλλειμμα. Ἐγὼ ὅταν ἤμην ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει, δηλαδὴ ἐναντίον τῆς δικτατορίας, ἔκαμα καὶ ἐγὼ μίαν πρόβλεψιν διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1926–1927. Κατὰ Δεκέμβριον εἶπον, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἀριθμούς, ὅτι θὰ ἔχωμεν κατὰ τὴν χρῆσιν αὐτὴν ἔλλειμμα τοὐλάχιστον 700 ἑκατομ. δραχμῶν. Μοὶ ἀπηγορεύθη ὡς ἐκ τοῦ λόγου τούτου ἡ συνέχισις τῆς διὰ τοῦ τύπου ἐκθέσεως τῶν πραγμάτων. Τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ἦτο διάψευσις. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ἡ χρῆσις ἐκείνη, ἀντὶ νὰ ἀφήσῃ ἔλλειμα 700.000.000 δραχ. ἀφῆκε 1.500.000.000. Σεῖς προεβλέψατε 700.000.000 τώρα καὶ θὰ ἴδωμεν πόσον θὰ εἶναι. Διότι, Κύριε συνάδελφε, καὶ ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει νομίζω ὅτι οἱ κ. Βουλευταὶ εἰς τὰς οἰκονομικὰς των προβλέψεις ὀφείλουν νὰ εἶναι εἰς ἄκρον ἐπιφυλακτικοί. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐμβάλωμεν τὸν λαὸν εἰς ἀθυμίαν καὶ ἀπογοήτευσιν, διότι εἷς λαὸς εὑρισκόμενος εἰς διαρκῆ ἀθυμίαν καὶ ἀπογοήτευσιν εἶναι φυσικὸν ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὴν πρόοδον.

§80Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἀναμφισβήτως εἰσέρχεσθε εἰς οἰκονομικὴν συζήτησιν, δὲν εἶμαι δὲ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀποδεχθῶ αὐτήν. Πρῶτον ἐκάματε τὸ ἑξῆς. Ηὐξήσατε τοὐλάχιστον κατὰ 200–300 ἑκατομμύρια τὸ ἔλλειμμα. Δεύτερον—καὶ σᾶς ἀπέδειξα τοῦτο ὅταν ὡμίλουν περὶ τῆς οἰκονομικῆς εὐεξίας τῆς χώρας, καὶ σᾶς τὸ εἶπον—ἡ ἀπόδοσις τῶν Ταμείων ἀμέσων φόρων ὑπῆρξεν κατωτέρα πάσης προσδοκίας, καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ δεῖγμα τῆς σοβούσης ἀνωμάλου πολιτικῆς καταστάσεως. Ἐὰν νομίζητε ὅτι τὸ ἔργον τῶν πολιτικῶν εἶναι νὰ ἀποκρύπτουν τὴν ἀλήθειαν, ἐὰν νομίζητε ὅτι τὸ ἔργον τῶν πολιτικῶν εἶναι νὰ ἐπαγγέλλωνται τὸν αἰσιόδοξον μὴ βλέποντες τὴν ἐπερχομένην κατ’ αὐτῶν πάντοτε λαίλαπα, νομίζω, ὅτι δεινῶς πλανᾶσθε. Σεῖς βλέποντες αἰσιόδοξον τὴν ὅλην κατάστασιν, εἶσθε ἐν ἀπολύτῳ δικαίῳ, διότι προβλέπετε μετὰ πλήρους αἰσιοδοξίας τὴν κατάστασιν. Ἐγὼ ὅμως δὲν ἀπέβλεψα ποτὲ μετ’ αἰσιοδοξίας. Θὰ ἦτο δὲ παράλειψις τοῦ καθήκοντός μου ἐὰν εὑρισκόμην μεθ’ ὑμῶν καὶ ἠτένιζον πρὸς τὴν ὅλην οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου. Δὲν βαδίζουν ἐμπρὸς οἱ λαοί, οὔτε τὰ Κράτη, διὰ τῆς ἀποκρύψεως τῆς πραγματικῆς καταστάσεως. Ἐὰν δέ, τοιαύτην νομίζητε τὴν πραγματικὴν κατάστασιν, ἔχετε ἀπόλυτον ὑποχρέωσιν, νὰ ἐκθέσητε αὐτὴν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ἔχετε δὲ τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ἡ χώρα προσπαθεῖ νὰ ἐξέλθῃ μιᾶς ἀφορήτου ἀνωμάλου καταστάσεως τοῦ παρελθόντος Ἑπομένως, τοὐλάχιστον κατὰ τὸ μέτρον τῶν δυνάμεων ἡμῶν, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπωμεν πρὸς τὸ ἔθνος ὁλόκληρον τὴν ἀλήθειαν, ὅπως τὴν ἀντιλαμβανόμεθα. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων ποὺ δι’ οἱονδήποτε λόγον θὰ παρίστων τὰ πράγματα ἐντελῶς ἀλλοῖα τῶν πεποιθήσεών των. Ἐὰν δὲ θελήσητε νὰ ἀποβάλητε τὴν αἰσιοδοξίαν ὑπὸ τῆς ὁποίας κατέχεσθε, ἐὰν θελήσητε νὰ ζήσητε ὀλίγον καὶ εἰς τὰ πράγματα, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ κατέλθετε εἰς τὰς ὁδούς, διὰ νὰ ἀκούσετε πανταχόθεν, ἐξ ὅλων τῶν πολιτικῶν μερίδων καὶ τῶν κοινωνικῶν, ὁποίαν βαρεῖαν κρίσιν διέρχεται ἡ χώρα καὶ ὑπὸ ποίων δεινῶν περιστάσεων κατατρύχεται ὁ λαός.

§81Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὴν κρίσιν τὴν εὕρομεν καὶ τὴν ἠλαττώσαμεν, καὶ θὰ τὴν ἐξαλείψωμεν.

§82Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι θὰ τὴν ἐξαλείψετε, ἐγὼ θὰ εἶμαι περισσότερον εὐτυχὴς διὰ τοῦτο. Ὀφείλω δὲ νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο, καὶ τὸ ἀπέδειξα ἀπολύτως μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, ὅτι δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπετύγχανεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὅτι ἡ διάδοχός της Κυβέρνησις θὰ καθίστα ἀπόλυτον ὁμαλότητα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἑπομένως εἶμαι ἀρκετὰ εὐφυὴς διὰ νὰ γνωρίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ἀπολύτως ἡ ὑποστήριξις τῶν ἀξίων ὑποστηρίξεως Κυβερνήσεων, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συνομολογήσητε ὅτι μέχρι τοῦδε ἡ πολιτική μου τοιαύτη ὑπῆρξεν. Δὲν μοῦ εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ συμμερισθῶ τὰς ἀπολύτου αἰσιοδοξίας προβλέψεις σας, διότι φέρω εὐθύνην ἀπέναντι τῆς ὅλης καταστάσεως, ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών μου. Κύριοι, καταλήγων θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πρῶτον τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Προνοίας, νὰ θεωρήσῃ ὡς δεδομένον, ὅτι δὲν θεωρῶ αὐτὸν μόνον ὑπεύθυνον, ἀλλὰ θεωρῶ αὐτὸν συνυπεύθυνον τῆς ἐφαρμοσθείσης πολιτικῆς, τῆς ἀπὸ μακροῦ χρόνου χαραχθείσης πολιτικῆς καὶ θὰ παρακαλέσω αὐτόν, καὶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ, νὰ λησμονήσωμεν τὰς ὑπαρχούσας ἀντιθέσεις ἐν τῇ κοινωνίᾳ, καὶ νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἴτε σχέδιον νόμου, εἴτε διὰ ρητῆς δηλώσεως αὐτῶν, νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ζήτημα τὸ ἀπασχολοῦν σήμερον, τῶν ἀπαλλοτριώσεων, καὶ νὰ καθιερώσωμεν σαφῶς τὰ ὅρια καὶ τὰς προϋποθέσεις, ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀστῶν προσφύγων. Ἐὰν τοῦτο δὲν γίνῃ, βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἰδιοκτησία εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν πιστοποιῶ τοῦτο, ὅτι τὸ αἴσθημα τῆς ἀσταθείας κινητῆς καὶ ἀκινήτου ἰδιοκτησίας θὰ ἔχῃ ἀπολύτως ἐκλείψῃ. Θὰ ἦτο δὲ ὀρθόν, ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἀνεξαρτήτως τῶν ἀντιθέσεων αἱ ὁποῖαι χωρίζουν τὰ Κόμματα ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ εἶναι ἑνιαία καὶ στυλοβάτης τῶν θεσμῶν τῆς ἰδιοκτησίας ἵνα εἰσέλθωμεν εἰς τὴν πολιτικὴν ὁμαλότητα καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἄνθησιν εἰς τὸ μέλλον.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάξιμος.

§84Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ἡ ἐπίθεσις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἐξ ἀφορμῆς τῆς πολιτικῆς τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀστῶν προσφύγων, ἔφερεν ὁμολογουμένως εἰς φῶς στοιχεῖα πολὺ ἐνδιαφέροντα, τὰ ὁποῖα, καὶ ἂν ἐν μέρει ἦτο δυνατὸν νὰ διαψευσθῶσιν, ἀποτελοῦν ἀναμφισβήτητον τεκμήριον καὶ ἀπόδειξιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἡ ὁποία πραγματοποιεῖται περὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν οἰκοπέδων διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀστῶν προσφύγων. Διότι τοιαῦται περιπτώσεις καὶ τοιαῦτα τεκμήρια, ὑπάρχουν ἀναμφισβήτως, ὄχι μόνον εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀστῶν προσφύγων, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, καὶ εἰς τὸ ζήτημα δηλαδὴ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, καὶ τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἔγιναν, καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ γίνωνται ἐκμεταλλεύσεις, καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς διεκδικήσεως τῆς ἀδείας τοῦ συνεταιρισμοῦ ἔγειναν καὶ ἐπραγματοποιήθησαν προσπάθειαι ἐκμεταλλεύσεως ἄσχετοι πρὸς τὴν ἀποκατάστασιν μικροϊδιοκτητῶν, ἢ ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς νομίζω, ὅτι ἡ ἐπίθεσις τὴν ὁποίαν διεξήγαγον οἱ συνάδελφοι τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἔχει μίαν θετικὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διαμφισβητήσῃ. Ἡ θετικὴ αὐτὴ βάσις εἶναι, ὅτι πέριξ τοῦ ζητήματος ἀπαλλοτριώσεως οἰκοπέδων διὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἀστῶν προσφύγων διεξάγεται μία παρασκηνιακὴ προσπάθεια ὡρισμένων προσώπων καὶ ὁμίλων, πρὸς ἐκμετάλλευσιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ διὰ τὴν ἀπόκτησιν ἀτομικῶν ὠφελημάτων. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονός. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν βλέπω κατὰ τί ἐξυπηρετεῖ τὰς ἀπόψεις τῶν συναδέλφων τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τὴν ὑπόθεσιν τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζουσιν. Ἐὰν τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀναφέρουν εἶναι πραγματικῶς ὀρθά, ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ ἓν δύναται κανεὶς νὰ ἐξαγάγῃ συμπέρασμα, ὅτι ὡρισμένοι κύκλοι εἴτε πολιτικῶς ἰσχυροί, εἴτε οἰκονομικῶς ἰσχυροί, ἐκμεταλλεύονται τὴν προσφυγικήν των ἰδιότητα καὶ τὰς γνωριμίας των, εἰς βάρος τοῦ ἔργου τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, τῶν ἐχόντων πραγματικὴν ἀνάγκην ἀποκαταστάσεως. Τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξῃ κανείς, ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀνέφερον οἱ χθὲς καὶ σήμερον ἐπιτιθέμενοι ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως συνάδελφοι, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ληφθῶσι μέτρα ἐναντίον τῶν ἐκμεταλλευτῶν τῆς ὑποθέσεως τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Τοῦτο εἶναι τὸ θετικὸν συμπέρασμα καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἴμεθα πληρέστατα σύμφωνοι, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῶσι μέτρα ἐναντίον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ὑποθέσεως. Ἀλλ’ αὐτὴ ἄρα γε εἶναι ἡ βαθυτέρα αἰτία τῆς ἐπερωτήσεως καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεως; Νομίζω, ὅτι ἐδῶ τὰ πράγματα εἶναι διαφορετικά. Ἡ ἐπίθεσις τὴν ὁποίαν διεξάγει σήμερον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα στρέφεται, κατὰ τὴν γνώμην μου πάντοτε, ἐναντίον αὐτῆς ταύτης τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς γῆς—τὸ πρῶτον συμπέρασμα. Τοῦτο δὲ τὸ συμπέρασμα γίνεται ἀντιληπτὸν εὐθὺς ἀμέσως, διότι οἱ ἐλέγξαντες τὴν Κυβέρνησιν, δὲν κατέληξαν καὶ εἰς τὸ νὰ ὑποδείξουν ὡρισμένα μέτρα, διεξήγαγον ἁπλῶς μόνον ἐπίθεσιν γύρω ἀπὸ τὸ ζήτημα τῆς ἐκμεταλλεύσεως, γύρω ἀπὸ τὸ ζήτημα τῶν καταχρήσεων καὶ κατέληξαν εἰς τὸ τέλος ὁμιλοῦντες ὑπὲρ τῆς ἱερᾶς ἰδιοκτησίας, καὶ ὑπενθυμίζοντες τὴν ἱερὰν συνθήκην τοῦ Μέτερνιχ τοῦ 1814 ἐναντίον τῆς Γαλλικῆς ἐπαναστάσεως. Ὡμίλησαν ἐναντίον ὄχι τῆς κακῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἀλλὰ γενικῶς τῆς ἀπαλλοτριώσεως, καὶ διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἀλχημείας κατέληξαν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἀπαλλοτρίωσις εἶναι κομμουνισμός, καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις πραγματοποιεῖ τάσεις φιλοκομμουνιστικάς, ὄχι ἁπλῶς διότι ἐπιτρέπει καταχρήσεις, ἀλλὰ διότι ἐπιτρέπει νὰ θίγεται ἡ ἱερὰ ἰδιοκτησία. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀστικωτέρα Κυβέρνησις τῆς σημερινῆς ἐν Ἑλλάδι, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀστικὴ Κυβέρνησις ἔχουσα συνείδησιν τοῦ ἀστικοῦ της προγράμματος καὶ τῶν ἀστικῶν της σκοπῶν, σκοπῶν κεφαλαιοκρατικῶν καὶ ἀντιδραστικῶν, περισσότερον ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἢ τοὐλάχιστον ἀπὸ ὡρισμένα μέλη αὐτῆς. Ἐὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία καταδιώκει τόσον τοὺς ἐργάτας, ἐὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπέβαλε τόσας ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων φόρους ἐπὶ τοῦ λαοῦ, ἐὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἡ ὁποία πραγματοποιεῖ ἐξωτερικὰ δάνεια ἀσφαλῶς μὲ πολιτικὰς ὑποσχέσεις, ἐὰν αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἀστική, κύριοι συνάδελφοι, τότε ποία Κυβέρνησις εἶναι ἀστική;

§85Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μὲ καμμίαν πολιτικὴν ὑπόσχεσιν. Μπορεῖτε νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνετε αἰωνίως, ἀλλὰ αἰωνίως θὰ ἐπαναλαμβάνετε μίαν ἀνακρίβειαν. Ὅσον θέλετε ἐπιμείνατε.

§86Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ὁ πολιτικὸς σκοπὸς τῆς ἐπιθέσεως συνεπῶς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι σκοπὸς ὁ ὁποῖος τείνει ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι ἐκείνη ἡ παράταξις (δεικνύει τὴν πτέρυγα τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος), εἶναι ἀστικωτέρα, ἀλλ’ εἶναι σκοπὸς καθαρῶς ἀντιδραστικός, ὁ ὁποῖος τείνει νὰ συσκοτίσῃ τὰ πράγματα, νὰ παραστήσῃ ὡς δῆθεν ἀστικὴν τὴν παράταξιν ἐκείνην (δεικνύει τὴν Κυβερνητικὴν πτέρυγα) καὶ συνεπῶς ὅτι τὸ Δημοκρατικὸν Πολίτευμα εἶναι κομμουνιστικὸν πολίτευμα, νὰ ἐπιφέρῃ μίαν βρωμερὰν σύγχυσιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ ὠφεληθῇ πολιτικῶς. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσωπική μου ἀντίληψις καὶ τὸ προσωπικόν μου συμπέρασμα. Τὸ ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἀστικὴ Κυβέρνησις ἢ ὄχι, πῶς θὰ τὸ ἐκτιμήσωμεν; Ἁπλῶς διότι ἐγίνετο κατάχρησις εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν οἰκοπέδων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς; Εἶναι γεγονότα αὐτὰ ἀπὸ τὰ ὁποία θὰ ἀρυσθῶμεν τὴν ἀστικότητα τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὄχι, ἢ ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν τὴν πολιτικήν, ἢ ἀπὸ τὴν ἐργατικὴν πολιτικήν, ἢ ἀπὸ τὴν ἐξωτερικήν της πολιτικήν; Μόλις ἀκόμη πρὸ ὀλίγου ἐπληροφορήθην, ὅτι ἀπόψε διαλύεται ἓν Σωματεῖον ἀρτεργατῶν εἰς τὸν Πειραιᾶ, καὶ οἱ ἐργάται ἔχουν μίαν ἐπὶ πλέον ἀπόδειξιν τῆς ἀστικότητος τῆς Κυβερνήσεως.

§87Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐφόσον παραβιάζετε τὸ Σύνταγμα...

§88Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Εἶναι γνωστόν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον παραβιάζομεν τὸ Σύνταγμα. Ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποδείξουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπερασπίζεται παντὸς ἄλλου τὸ σημερινὸν καθεστώς; Τὰ στοιχεῖα τῆς ἐργατικῆς πολιτικῆς καὶ τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς, ἡ ὅλη ἰδεολογία τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὅλη ζωή, ἡ ὅλη πολιτικὴ τὴν ὁποίαν κάμνει, τὸ ὅλον πνεῦμα τὸ ὁποῖον διαπνέει σήμερον τὴν Ἑλλάδα, εἶναι πνεῦμα ἀντιδράσεως εἰς ὅλα τὰ ἐπίπεδα τῆς κοινωνικῆς καὶ πολιτικῆς ζωῆς. Ἀλλ’ ἡ παράταξις ἐκείνη, ἡ μοναρχικὴ ἀντιπολίτευσις, δὲν εἶναι ἱκανοποιημένη ἀπὸ τὴν ἀντίδρασιν τῆς Κυβερνήσεως, ζητεῖ περισσοτέραν ἀντίδρασιν, θέλει νὰ ὠθήσῃ τὴν Κυβέρνησιν δεξιώτερον, διότι οἱ σκοποί της εἶναι ἀντιδραστικώτεροι καὶ περισσότερον καθυστερημένοι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, προκληθεὶς χθὲς ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον περὶ τῶν ἀντιλήψεών του ἐπὶ τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου, κατὰ τὴν γνώμην μου, οὔτε σήμερον ἔχει ἀντίληψιν ἀκριβῆ τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου, ὅπως δὲν ἔχετε καὶ σεῖς. Εἴπατε ὅτι ἡ δίωξις τοῦ κομμουνισμοῦ τὴν ὁποίαν μετὰ φανατισμοῦ ὑπεστηρίξατε, ὅτι συνεζητεῖτο ἡ δίωξις τῶν βουλευτῶν τοῦ Ἑνιαίου Μετώπου καὶ ἐνεφάνιζε τὸν κομμουνισμὸν ἐπὶ θύραις, ὑπεστηρίξατε ὅτι ὁ κομμουνισμὸς εἶναι ἐπὶ θύραις, τελευταίως ὅμως ἀνεκοινώσατε ὅτι ἡ γνώμη σας εἶναι ἐσφαλμένη, καὶ τοῦτο ἀπεκομίσατε ἀπὸ προσωπικάς σας ἐντυπώσεις ἀπὸ τὸ εἰς τὴν Μακεδονίαν ταξείδιόν σας.

§89Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Οὐδέποτε εἶπον ὅτι ἡ γνώμη μου ὑπῆρξεν ἐσφαλμένη. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι περιοδεύσας τὴν Μακεδονίαν καὶ ἐπισκεφθεὶς πόλεις τινάς, ἰδίως τὴν Ξάνθην, Δράμαν καὶ Καβάλλαν, ὅπου ὑπάρχουν περισσότεροι ἐργάται καὶ ἡ κομμουνιστικὴ ἰδέα περισσότερον σφύζει, δὲν διέγνωσα τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους ἔλεγον οἱ ἄλλοι ἐξ ὑπερβολικοῦ ζήλου. Εἰς τὴν ἄλλην κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἀποδίδετε, ὅτι μετὰ φανατισμοῦ ὑπεστήριξα τὴν ἄρσιν τῆς ἀσυλίας τῶν βουλευτῶν, εἶναι ἐσφαλμένη, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπερήσπισε τὴν αἴτησιν τοῦ παρ’ Ἐφέταις εἰσαγγελέως, αἰτησαμένου τὴν ἄρσιν τῆς ἀσυλίας διὰ νὰ προχωρήσῃ τὸ ἔργον τῆς δικαιοσύνης. Μὲ κανένα φανατισμὸν δὲν ὑπερήσπισα καὶ κατὰ τοῦτο παραπονοῦμαι κατὰ τοῦ κ. Μερκούρη ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἀνήγγειλα ὅτι θὰ καταδιώξω τὸν κομμουνισμόν, διότι ἐγὼ εἶπον εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ καταδιώξω τὸν κομμουνισμὸν ὅταν ἐγκληματίσῃ οὗτος.

§90Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι.

§91Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐγώ.

§92Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δηλαδὴ τὸν κομμουνισμὸν ὡς ἰδέαν δὲν ἔχει κανεὶς δικαίωμα νὰ τὸν καταδιώξῃ, ἀδιάφορον ἂν ἡ Ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία λάβῃ ἀπόφασιν νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀδίκημα ὁ κομμουνισμός. Ἔχω κάμῃ τὴν ἑξῆς δήλωσιν, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς θὰ τιμωρηθῇ ἐφόσον ἐνεργεῖ πράξεις ἁπτομένας τῶν ποινικῶν νόμων, ἐφόσον αἱ πράξεις αὗται, καὶ οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, παραβαίνουσιν διατάξεις τοῦ ποινικοῦ νόμου, ἀσφαλῶς θὰ τιμωρηθοῦν. Ἑπομένως ὑποθέτω ὅτι εἶμαι ἐντελῶς συνεπὴς πρὸς τὰς δηλώσεις, καὶ ὅτι ὑμεῖς εὑρίσκεσθε ἐν ἀνακριβείᾳ.

§93Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι γεγονὸς ὅτι ὑπεστηρίξατε τὴν αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως; Ἀλλὰ ποῖα ἦσαν τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ὑποθέσεως ἐκείνης; Τὰ στοιχεῖα ἦσαν προκηρύξεις τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος καὶ συνεκεντρώσατε στοιχεῖα πολιτικῆς φύσεως ἄσχετα μὲ τὸ ἀδίκημα. Καὶ ἡ διεξαγωγὴ τῶν ἀνακρίσεων ἀπέδειξεν ὅτι πράγματι ἐπρόκειτο περὶ ἐνεργειῶν ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι, κατὰ τὰς ἀνακρίσεις, ἐνέχονται οἱ Βουλευταὶ τοῦ Ἑνιαίου Μετώπου, ὄχι διὰ τὰ Μακεδονικὰ ζητήματα ἀλλὰ καὶ διότι ζητοῦν ἀπαλλοτριώσεις ἄνευ ἀποζημιώσεως. Αὐτὰ Κύριοι, εἶναι νομίζω ἀρκετὰ τεκμήρια, δηλαδὴ ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν συμπυκνοῦται ἡ σημερινὴ ἀντίληψις περὶ τῆς περιόδου τὴν ὁποίαν διανύει ἡ χώρα. Χαρακτηριστικὰ ἐπίσης σημεῖα εἶναι καὶ τὰ γεγονότα τῶν διώξεων τῶν ὀλίγων ἐξορίστων ἐργατῶν, τῶν ὁποίων ἀπαγορεύετε τὴν ἐπάνοδον, τῶν δυστυχῶν ἐκείνων ἐργατῶν τοὺς ὁποίους ἐξετοπίσατε, χωρὶς νὰ λαμβάνετε καμμίαν πρόνοιαν διὰ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν, καὶ αὐτὸ εἶναι ζωντανὸν τεκμήριον περὶ τῆς ἀστικότητος καὶ τῆς ἀντιδραστικότητος τῆς κεφαλαιοκρατικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ καὶ τὸ ὅτι ζητοῦν ἀπαλλοτριώσεις ἄνευ ἀποζημιώσεως, καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι οὐδὲν ὑπὸ τὸ σημερινὸν καθεστὼς δὲν ἔμεινεν ἀνεκμετάλλευτον, μία ἐπὶ πλέον ἀπόδειξις ὅτι τίποτε δὲν ἔμεινε χωρὶς νὰ μεταβληθῇ εἰς ἐμπόριον, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ συμπέρασμα εἶναι ἰδικόν της συμπέρασμα, καὶ ὄχι ἰδικόν σας καὶ δὲν ὠφελεῖ κατὰ τίποτε τὴν ὑπόθεσιν, συνεδέθη ὅμως τὸ ζήτημα μὲ τὸν κομμουνισμόν. Διατί; Διότι ἔγινε μεγάλη μετατόπισις τῆς ἰδιοκτησίας, διότι οἱ ἀκτήμονες γίνονται μικροϊδιοκτῆται, αὐτὸ εἶναι κομμουνισμός; Νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία μεγάλη σύγχυσις ἡ ὁποία διαπιστώνεται πάντοτε, καὶ τὴν ὁποίαν θὰ δύναται νὰ διαπιστώσῃ πᾶς συνεπὴς καὶ πολιτισμένος ἀστός.

§94Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Εἶναι ἀντίδρασις κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ.

§95Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τὴν συμβολὴν τὴν κάμνω, διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι ἡ ὑπονόμευσις καὶ προσβολὴ τῆς ἰδιοκτησίας συνδέεται μὲ τὰς διαφόρους τάσεις καὶ ροπὰς τῆς πτέρυγός σας.

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὑπάρχουν καὶ προοδευτικαὶ ἰδέαι.

§97Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ ἔκαμα ἐπίκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τακτοποιήσῃ τὴν θέσιν αὐτῆς ἀπέναντι τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος, ἀκριβῶς διότι καὶ εἶναι φανερόν, καὶ μεταξὺ τῶν τάξεων τοῦ Κυβερνητικοῦ ἐπιπέδου διαφωνοῦν, καὶ ἐπὶ τοῦ ριζικοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον λέγεται κυριότης καὶ ἰδιοκτησία. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δύναται νὰ διαβεβαιώσῃ ὅλα ταῦτα.

§98Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Γνωρίζετε, βεβαίως, ὅτι ἡ Γαλλικὴ Ἐπανάστασις ἀπετέλεσε τὴν βάσιν τῶν νεωτέρων ἀστικῶν καθεστώτων. Εἶναι πασίγνωστον αὐτό. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἐπανάστασις ἔχει ὡς ἀρχὴν τὴν διανομὴν τῆς γῆς, καὶ κατέφερε τὸ μεγαλύτερον πλῆγμα ἐναντίον τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας, ἐναντίον τοῦ κλήρου.

§99Β. ΣΑΓΙΑΣ. Τὴν ἀνεγνώρισεν ἱερὰν καὶ ἀπαραβίαστον.

§100Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ἡ ἰδιοκτησία εἶναι πραγματικότης, δὲν εἶναι ἔννοια ἁπλῆ μὴ ἐπιδεχομένη καταμερισμόν.

§101Β. ΣΑΓΙΑΣ. Τὸ ἀπαραβίαστον λέγω δὲν τὸ καθιέρωσε ἡ ἔννοια, καθωρίσθη ὅμως ὅτι δὲν ἀφαιρεῖται τὸ δικαίωμα.

§102Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐκεῖνο περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε δὲν ἔχει θέσιν ἐνταῦθα. Δὲν δύνασθε νὰ ἐμφανίζεσθε ἐνταῦθα μὲ τοιαύτας ἰδέας, διότι κάλλιστα γνωρίζετε ὅτι τὸ Κόμμα σας ἠρνήθη τὴν ἀπαλλοτρίωσιν.

§103Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἄλλα λέγω ἐγώ, καὶ ἄλλα σεῖς· ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῆς ἀστικῆς ἰδιοκτησίας.

§104Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ ἀνάγκη, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπιτρέπεται, ἀλλὰ ταυτοχρόνως ὑπάρχει ἡ ἀντικατάστασις· εἰς τοῦτο διαφωνοῦμεν.

§105Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Οὔτε εἰς αὐτὸ δὲν διαφωνεῖτε, καὶ δὲν διαφωνεῖτε διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ πολιτικὴ ὑμῶν, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἀποζημιώσεως, ἦτο δεκάκις ἀριστερωτέρα τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν ἡμεῖς.

§106Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σεῖς διὰ τῆς πολιτικῆς σας καταλήγετε εἰς τὸ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἰδιοκτησία.

§107Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀρνεῖσθε νὰ ἀπαντήσετε. Μόνον κατηγορίας ἀορίστους ἐκφέρετε καὶ προσπαθεῖτε δι’ ἀποστροφῶν νὰ ἀναιρέσητε τὰ γεγονότα.

§108Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σεῖς διὰ τῶν ἀποστροφῶν δημιουργεῖτε γεγονότα.

§109Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ἡ ἀπαλλοτρίωσις, Κύριοι, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὰς ἀντιλήψεις αὐτὰς τὰς ὁποίας ἐκφέρετε. Πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἱστορικοὶ λόγοι διὰ νὰ γίνῃ, καὶ τότε θὰ γίνῃ εἴτε τὸ θέλετε, εἴτε δὲν τὸ θέλετε, εἴτε ὑμεῖς, εἴτε οἱοσδήποτε ἄλλος εὑρίσκεται εἰς τὴν θέσιν σας. Διατὶ ἔγινεν ἡ μεταρρύθμισις τοῦ 1793; Διότι ὑπῆρχον διὰ νὰ γίνῃ, ἱστορικοὶ λόγοι, διότι ἀπετέλεσεν ἀπαραίτητον σταθμὸν προόδου. Διατὶ ἐτέθη ζήτημα γῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ πότε ἐτέθη ζήτημα γῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ἐτέθη ὅταν ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ τεθῇ, ὅταν οἱ πρόσφυγες ἦλθον ἐκ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς τῆς γῆς ἀπέκτησε μεγάλην σημασίαν καὶ ἐτέθη ἐπικεφαλῆς παντὸς πολιτικοῦ κόμματος τὸ ὁποῖον ἐννοοῦσε ν’ ὑπερασπίσῃ τὸ καθεστὼς τὸ ἀστικόν. Δὲν εἶναι λοιπόν, ὀρθὸν νὰ ἐξαχθοῦν συμπεράσματα ἀπὸ τὸ γεγονὸς τῆς ἀτομικῆς καταχρήσεως, ἐναντίον τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ νὰ συσχετισθῇ τὸ ζήτημα μὲ τὸν κομμουνισμὸν κατὰ ἕνα τρόπον πρωτότυπον διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὑπὲρ τοῦ κομμουνισμοῦ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κατεδιώχθησαν ἐνώπιόν σας οἱ κομμουνισταὶ βουλευταί. Αὐτὸ εἶναι ἀκατανόητον καὶ ἐξωφρενικόν. Τοιούτου εἴδους ἐπιθέσεις εὔκολον εἶναι νὰ παρατηρηθοῦν καὶ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ πραγματική των βάσις. Δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως νὰ ὑποβοηθήσῃ τὸν κομμουνισμόν. Ἀκούσατε ἐπανειλημμένως τὸν ἀρχηγὸν τοῦ πλέον ἀστικοῦ κόμματος. Εἶναι τὸ ἀντίθετον ἀκριβῶς. Ἀλλὰ τὸ νὰ προσάπτετε κατηγορίας διὰ νὰ ἐπιτύχητε διπλοῦν σκοπὸν πρὸς καταπολέμησιν τοῦ δημοκρατικοῦ κόμματος καὶ ἄμεσον ἐπίθεσιν ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εὐκόλως δύναται ν’ ἀποκαλυφθῇ.

§110Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Συμφωνῶ μαζί σας· οὐδεμία σχέσις μεταξὺ τῶν δύο ὑπάρχει.

§111Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ὑπάρχει πλήρης σύγχυσις καὶ τῆς συγχύσεως αὐτῆς γίνεται ὁ κατάλληλος χειρισμός. Ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ἄλλην ἐπερώτησιν τότε θὰ συζητήσωμεν εὐρύτερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ ἐπὶ μερικῶν ἄλλων ζητημάτων σχετικῶν μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ χθὲς ὁμιλήσας κ. συνάδελφος καὶ τέως Ὑπουργὸς ἔθιξε τὸ θέμα τοῦ Ἰστράτι δὲν ἤθελον νὰ ἀφήσω ἀναπάντητον τὸ σημεῖον αὐτό. Θὰ ἀπαντήσω διότι εἶναι ὑποχρέωσις παντὸς ἀνθρώπου πολιτισμένου καὶ σεβομένου τὴν πρόοδον καὶ τὴν ἐλευθέραν διανόησιν εἶναι ὑποχρέωσις λέγω, παντὸς τοιούτου ἀνθρώπου νὰ μὴ ἀφίνῃ νὰ παρέρχωνται μὲ σιγὴν τοιούτου εἴδους κατηγορίαι. Ἄν, κύριοι συνάδελφοι καὶ κύριοι τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ Παναΐτ Ἰστράτι ὑπῆρξεν ἀλήτης, ὅπως ἀλήτης ὑπῆρξεν καὶ ὁ Μάξιμος Γκόρκυ, τοῦτο ἀποτελεῖ στῖγμα διὰ τὸν πολιτισμόν σας, ὁ ὁποῖος τὰς μὲν ἀξίας τῶν λαϊκῶν μαζῶν καταδικάζει εἰς τὸν βόρβορον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον μόνον διὰ μέσων δύνανται νὰ ἐξέλθωσι, τοὺς δὲ ἀνικάνους καὶ ἐπιτηδείους τοὺς ἀναβιβάζει εἰς ὕψιστα ἀξιώματα τῆς κοινωνίας.

§112Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑβρίζετε, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ τελειώσῃ ἡ ἐκρεμμὴς ψηφοφορία διὰ τὸν κύριον αὐτόν.

§113Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Δὲν δύναμαι ν’ ἀποχωρισθῶ τὰς ἀρχάς μου διότι πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἡ ψηφοφορία.

§114Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τί σᾶς ἐνδιαφέρει; Ὅταν ὑπάρχει ἐκκρεμὴς μία ψηφοφορία, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ προσαγάγῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ζήτημα τοῦτο διὰ ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα δὲν ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§116Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὴν σύστασιν αὐτὴν δύναται νὰ τὴν κάμῃ οἱοσδήποτε βουλευτής.

§117Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχεν ἀναλάβει τὴν πρωτοβουλίαν καὶ συνέστησεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως προβῇ εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῆς Δικαστικῆς ἀρχῆς περὶ διώξεως τῶν κομμουνιστῶν βουλευτῶν. Ἐπομένως ἐφόσον ὑπάρχει ἐκκρεμὴς μία ψηφοφορία, νομίζω ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις τῆς Βουλῆς ν’ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτῆς.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά. Ὁ κ. Μαντᾶς.

§119Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ διακόψωμεν, κ. Πρόεδρε;

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§121Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι πολλοὶ ἀναγεγραμμένοι.

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον τὴν 5 μ. μ. (Ὥρα 9 καὶ 10 μ. μ.)