1928.01.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29Η

ΤΗΣ 25ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 6.30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Δούκας ὑποβάλλει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Τζουμαγιᾶς (Ἡρακλείου) Σερρῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἀνέγερσιν εἰσέτι τῶν καταστραφεισῶν ἐκ τοῦ πολέμου οἰκιῶν των καὶ παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ περὶ τούτων τὴν προσήκουσαν μέριμναν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Φ. Μοσχούλας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Μικρομάνης, αἰτουμένων ἀρωγὴν ὑπὲρ τῶν ἐκ τῆς χαλάζης ζημιωθέντων. — Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Ι. Βογιατζῆς καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Ἱστιαίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἐπιδεικνυομένην ἀδιαφορίαν πρὸς αὐτούς, ὑποστάντας κολοσσιαίας ζημίας ἐκ τῆς τελευταίας πλημμύρας καὶ παρακαλοῦν, ὅπως διατεθῇ τὸ ἀναγκαῖον χρηματικὸν ποσὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐνδεικνυομένων ἔργων. — Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης–Ἄρτης κ. Γ. Μπανιᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνεταιρισμοῦ Λειψοῦντος (Ἄρτης) αἰτοῦντος ὅπως τροποποιηθῇ τὸ Ν. Δ. «περὶ φορολογίας μὴ ἐκμεταλλευσίμων δασῶν» καὶ τοὺς ἀπαλλάξῃ ταύτης, ἄλλως ἀναλαμβάνει τὸ Δημόσιον τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν δασικῶν τούτων ἐκτάσεων. — Τὸ βιοτεχνικὸν καὶ ἐπαγγελματικὸν ἐπιμελητήριον Βόλου διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς μονοπωλιακῆς πωλήσεως καπνοῦ ὑπὸ τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου καὶ εἰς ἄνω τῶν 10.000 κατοίκων πόλεις. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τῆς κοινότητος Μικρομάνης καὶ τῶν ἄλλων κοινοτήτων τοῦ τέως δήμου Θουρίας, παρακαλούντων νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ ἀποζημιώσεώς των διὰ τὴν τελείαν καταστροφήν, ἣν ὑπέστησαν αἱ σταφιδάμπελοί των, ἐκ τῆς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος πεσούσης χαλάζης. — Ὁ μηχανικὸς Ἰωάν. Βασιλείου δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλεῖ, ὅπως τοῦ ἐπιστραφοῦν ἡ ὑποβληθεῖσα ἀπὸ 30 Μαΐου 1927 ἔκθεσις καὶ τὸ σχεδιάγραμμα νέου τύπου ἀνθυποβρυχίου, ἐφευρεθέντος παρ’ αὐτοῦ. — Τὸ ἐπαγγελματικὸν καὶ βιοτεχνικὸν ἐπιμελητήριον Κερκύρας διαβιβάζει πρὸς τὴν Βουλὴν ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου συνιστᾶ ὅπως ἡ ἐπιβαλλομένη ἐκ μέρους τοῦ Κράτους περίθαλψις καὶ ἡ συνδρομὴ τῶν θυμάτων πολέμου ἐπιβαρύνῃ τὸ σύνολον καὶ οὐχὶ μόνον τοὺς ἀσχολουμένους εἰς τὴν λιανικὴν πώλησιν τοῦ καπνοῦ. — Ὁ Νομάρχης Ρεθύμνης ὑποβάλλει ἀντίγραφον ψηφίσματος διαμαρτυρίας τοῦ λαοῦ ἐπαρχίας Μυλοποτάμου διὰ τὴν ὑφισταμένην φορολογίαν. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ συνδέσμου τῶν γυψογλυπτῶν διαμαρτύρεται πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν καταπάτησιν τῆς μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐπαγγελματιῶν γραπτῆς συμφωνίας περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ὀκταώρου, παρακαλεῖ δὲ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ νομοθετικὸν μέτρον. — Οἱ Ἕλληνες πρόσφυγες Βουλγαρίας διαμαρτύρονται κατὰ τῆς συμφωνίας Πιλὼφ, ὡς ἀναιρούσης τοὺς ὅρους τῆς συμφωνίας Νεϊγὺ καὶ παρακαλοῦν ὅπως ὑποστηριχθοῦν τὰ δίκαιά των. — Ἡ ἐπιτροπὴ Ἡρακλείας–Τζουμαγιᾶς παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως λάβῃ μέριμναν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν καταστραφεισῶν οἰκιῶν των. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου κτηματιῶν Καρδίτσης διαβιβάζει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν κατά τινων κομμουνιστῶν ἐμπόρων καὶ ἐπαγγελματιῶν ζητούντων τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν κτημάτων των. — Τὸ συμβούλιον 22 οἰκοδομικῶν συνεταιρισμῶν ἀστῶν προσφύγων Θεσαλονίκης διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ζητούντων τὴν ματαίωσιν τοῦ 119 ἄρθρου τοῦ Συντάγματος. — Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Κ. Ναυπλιώτης ὑποβάλλει ὑπόμνημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἄνδρου, διαμαρτυρομένου πρὸς τὴν Βουλήν, ἐξ ὀνόματος τῶν ἐνοικιαστῶν, διότι, καταργηθέντος τοῦ ἐνοικιοστασίου, οἱ ἰδιοκτῆται οἰκιῶν καὶ μαγαζείων ζητοῦσι πεντηκονταπλάσιον ἐνοίκιον τοῦ προπολεμικοῦ καὶ παρακαλοῦν ὅπως καθορισθῇ τὸ εἰκοσαπλάσιον. — Ὁ Πρόεδρος προσφύγων Τζερεμὲ Μαχαλᾶ Σερρῶν, ὁ γενικὸς Πρόεδρος προσφύγων Σερρῶν, ὁ Πρόεδρος προσφύγων Χαμάνδρας καὶ ὁ Πρόεδρος προσφύγων Ἄνω Μαχαλᾶ Σερρῶν διαμαρτύρονται, διότι τὸ προσφυγικὸν δάνειον θὰ διατεθῇ μόνον διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀστῶν καὶ ζητοῦν νὰ διατεθῇ καὶ ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν. — Ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ σωματείων ξενοδόχων Πύλου καταγγέλλει τὸν ὑπενωμοτάρχην Σωκράτην Νυφάκον διὰ τοὺς διαπραττομένους εἰς τὴν περιφέρειάν των βασιβουζουκισμούς. — Τὸ Συνδικάτον Ἐργατῶν Ἐπισιτισμοῦ Ἀθηνῶν «ἡ Πρόοδος» διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ἐργοδοτῶν ξενοδόχων, διότι προβαίνουσιν εἰς τὴν καταπάτησιν δικαιωμάτων, ἀπαγορεύοντες τὴν ἐκ μέρους τῶν σερβιτόρων εἴσπραξιν τοῦ 10%. — Ἡ Γενικὴ Ὁμοσπονδία τῶν Αὐτοκινητιστῶν τῆς Ἑλλάδος διαβιβάζει πρὸς τὴν Βουλὴν ψήφισμα κατὰ τῆς ὑπογραφείσης μετὰ τοῦ ΣΠΑΠ. συμβάσεως, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται εἰς τὰ αὐτοκινητιστικὰ σωματεῖα νὰ ἐκτελῶσι διαδρομὰς παραλλήλως τῶν σιδηροδρομικῶν γραμμῶν τῆς ἑταιρείας ταύτης. — Τὰ διοικητικὰ συμβούλια τῶν ἐν Κερκύρᾳ ἀνεγνωρισμένων σωματείων διαμαρτύρονται πρὸς τὴν Βουλὴν, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἐνέκρινε τὴν πρότασιν τοῦ βιομηχάνου Ἀλεξάνδρου Κρκοτοῦ περὶ χορηγήσεως προσωρινῆς ἀδείας παροχῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. — Ὁ Οἰκοδομικὸς Συνεταιρισμὸς Μηχαλητσίου Ἀποκωνιάδης διαμαρτύρεται διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἐνέκρινε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ οἰκοπέδου Πεβελχανὲ ὑπὲρ τοῦ συνεταιρισμοῦ Ἰκονιέων, παραβλέψαν κεκτημένα δικαιώματά του. — Ὁ Οἰκοδομικὸς Συνεταιρισμὸς προσφύγων τροχιοδρομικῶν Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως ὑποστηρίξῃ τὴν αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος. — Ὁ κ. Τζάθας ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ ἡ αὔξησις τῆς συντάξεως τῆς χήρας τοῦ θανόντος μεγάλου βυζαντινολόγου Κ. Τζάθα. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τρικούπης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τοῦ Συλλόγου Ἰδιοκτητῶν Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Πούλου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀποπειρωμένην λεηλασίαν τῶν κτηματικῶν περιουσιῶν τοῦ νομοῦ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς ἀποκαταστάσεως ἀνυπάρκτων ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. — Ὁ κ. Ν. Βελέντζας (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ βιομηχανικῆς πίστεως». — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Δούλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τινῶν νόμων οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Τρικούπης, Ι. Καναβός, Ξ. Μαυρομμάτης καὶ Γ. Μπακόπουλος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 1)13 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως πρὸς ἐξαγορὰν τῶν πέριξ τῶν λιμνῶν Λυσιμαχείας καὶ Τριχωνίας.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν οἰκοπέδων. Ὁ κ. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§4Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ προλαλήσαντες ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἰδιαίτατα δὲ ὁ τελευταῖος ἀγορεύσας ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συμπολιτῶν μου κ. Ν. Κρανιωτάκης, πλήρως ἐξέθεσεν τὴν ὄντως σκανδαλώδη καὶ πρωτοφανῆ ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος, ἐκτελεσθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, οὕτω δὲ τὸ ἔργον μου κατέστη ὄντως εὐκολώτερον καὶ οὐδεμία θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν ἢ νὰ ἐπαναλάβω πράγματα σαφέστατα ἐκτεθέντα καὶ ἀποτελοῦντα ὄντως βαρυτάτην κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας κατηγορίαν. Ὀλίγα μόνον θέλω νὰ προσθέσω καὶ ὀλίγα θέλω ἀναφέρει παραδείγματα, ἐκ τῶν ὁποίων πέπεισμαι, ὅτι καὶ ἐκεῖνοι ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ ἀμφιβάλλουν, θὰ πεισθῶσιν ὅτι πρωτοφανεῖς ὄντως εἶναι αἱ πράξεις, αἱ διεξαχθεῖσαι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ἐν τῷ ἀπασχολοῦντι ἡμᾶς θέματι. Ὅτε ἐψηφίζετο, κύριοι, τὸ ἄρθρον 119 τοῦ Συντάγματος, προσεπαθήσαμεν διὰ παντὸς τρόπου νὰ σταματήσωμεν τὴν ὁρμὴν πρὸς τὸν κατήφορον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πλησίστιοι ἔφερον τὴν χώραν ἡμῶν πρὸς τὸν Νιρβάναν τοῦ κ. Μαξίμου. Λέγω τοῦτο, καίτοι φρονῶ, ὡς ἔλεγον χθές, διακόπτων τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι οὐδαμοῦ ὑπάρχει σχέσις μεταξὺ τῶν ἀρχῶν, ἃς ἐκεῖνος πρεσβεύει καὶ τῶν ἀρχῶν τὰς ὁποίας ὄντως ἐκπροσωπεῖ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας. Διότι αἱ ἀρχαὶ τοῦ κ. Μαξίμου εἶναι σύστημα, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν παραδέχομαι, καὶ ἀποκρούω, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ὡς σύστημα δὲν δύναμαι ἢ νὰ τὸ σέβωμαι, σύστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἰδιοκτησία ἡ ἀτομικὴ δὲν ἀναγνωρίζεται, ἀναγνωρίζεται δὲ ἡ κοινοκτημοσύνη. Ἀλλὰ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἶναι ἐκπρόσωπος ἑτέρου συστήματος, κατ’ ἐξοχὴν συστήματος πλουτοκρατικοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον, πᾶς μὴ ἔχων, δικαιοῦται νὰ λεηλατήσῃ τὴν περιουσίαν τοῦ ἔχοντος καὶ νὰ πληρώσῃ τὰ θυλάκια αὑτοῦ ἐκ τῶν θυλακίων τῶν ἐχόντων, ἀλλὰ καὶ πᾶς ἔχων δύναται νὰ ὑπερπληρώσῃ τὰ θυλάκιά του, ἀφαιρῶν τὴν περιουσίαν τοῦ ὀλίγα ἔχοντος. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ συστήματος πλουτοκρατικοῦ ὀλίγον ἀπέχοντος τοῦ συστήματος τοῦ μακαρίᾳ τῇ λήξει Γιαγκούλα. Ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου κ. Δεμερτζῆς, ὁμιλῶν χθές, ἐμέμφθη τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος διὰ τὴν στάσιν αὐτοῦ.

§5Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Δὲν ὑπηνίχθην οὐδενός. Ἐστράφην ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ καθορίσῃ μίαν σαφῆ καὶ ὑπεύθυνον πολιτικήν. Διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς ἀποδιδομένης ὑφ’ ὑμῶν μομφῆς.

§6Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀποδεχόμενος τὰς διαμαρτυρίας τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου, διατυπῶ ἄλλως τὸ πρᾶγμα. Ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου κατηγόρησε τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὡς μέλους τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, κατηγόρησε τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ὡς ὑπεύθυνον διὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 119. Ἐν τῷ κατηγορίῳ ὅμως τούτῳ κατ’ ἀνάγκην περιέλαβε πάντας τοὺς μετέχοντας τότε τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ὅταν ἐψηφίζετο τὸ ἄρθρον 119, ὑπεβλήθη παρ’ ἡμῶν πρότασις περὶ ἀπορρίψεως τοῦ ἄρθρου τούτου, περὶ διαγραφῆς τοῦ ἄρθρου τούτου. Καὶ ἡ πρότασις αὕτη ἐψηφίσθη δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως καὶ εὑρέθησαν οἱ ὑποβάλλοντες ἐν μειοψηφίᾳ, συνεπῶς ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 119. Ἀνατρέξας εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἐκείνην εὗρον, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐψήφισε κατὰ τῆς προτάσεως, ἀλλὰ ὁμοίως ἐψήφισαν καὶ ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου μὲ μίαν ὑπὲρ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ καθ’ ἡμῶν διαφοράν, ὅτι ὁ μὲν ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐψήφισε ὑπὲρ τῆς προτάσεως, σύσσωμον ὅμως τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἐψήφισε κατά, ἐνῷ σύσσωμοι ὑμεῖς ἐψηφίσατε ὑπὲρ τῆς προτάσεως.

§7Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἔχετε ἐντελῶς παρεξηγήσῃ τὸ ζήτημα. Ἐγὼ δὲν εἶπον παρὰ τοῦτο μόνον, ὅτι τὸ ζήτημα ἦτο ἐξόχως πολιτικὸν καὶ ὅτι, ἐφόσον ἦτο ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις καὶ αὐτὸ ἦτο ἓν ἐκ τῶν ζητημάτων, διὰ τὰ ὁποῖα συνέστη ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, ἦτο ἀπόλυτος ἀνάγκη, ἐφόσον τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἀπετέλει ἐξαιρετικὸν νόμον, ἦτο ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ὁμονοήσουν καὶ ἐφόσον ὑπῆρχε διαφορὰ γνωμῶν οἱ ἔχοντες διάφορον γνώμην ὤφειλαν νὰ ἀποχωρήσουν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἐπεκαλέσθητε καὶ κάτι τι ἄλλο. Εἴπατε ὅτι δὲν ἐψήφισα ὑπὲρ τῆς ἀπορρίψεως τοῦ ἄρθρου 119. Μοῦ ἦτο ἀδύνατον ποτὲ νὰ ψηφίσω κατ’ ἀρχὴν περὶ τῆς μὴ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν.

§8Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Δεμερτζῆν, μεθ’ ὅσα εἶπον χθὲς καὶ σήμερον, νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικά, ἔνθα φαίνονται αἱ γνῶμαι αἱ διατυπωθεῖσαι σχετικῶς μὲ τὸ ἄρθρον 119 ἐκ μέρους τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. Ἐπρόκειτο περὶ καθαρᾶς παρεκβάσεως τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος καὶ ἑπομένως ἐπρόκειτο περὶ καθαρᾶς Συνταγματικῆς διατάξεως καὶ ἐγένετο ἀποδεκτὸν παρὰ τῶν κομμάτων, ὅπως αὐτὰ κρίνουν ἀναλόγως τῆς πολιτικῆς των.

§9Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι εἶχον δίκαιον δι’ ἐκεῖνο ποὺ εἶπον χθές, ὅτι ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐψήφισε μαζὶ μας.

§10Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὄχι. Εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετον, δὲν ἠμπορεῖτε δὲ νὰ λέγητε τοιαῦτα διὰ νὰ προσελκύσητε ὀπαδοὺς εἰς τὰς ἀριστερὰς ἰδέας σας, ἐκ τῆς μὴ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀστῶν προσφύγων. Ἐγὼ χθὲς ἠγόρευσα διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι κακῶς ἐγένετο τὸ ἄρθρον 119 καὶ τοῦτο ἐγένετο, ἀφοῦ κατ’ ἀρχὴν εἶχε γίνει ἀποδεκτὸν παρ’ ἐμοῦ ὅτι πρέπει ν’ ἀποκατασταθῶσι καὶ οἱ ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ καὶ οἱ ἀκτήμονες ἀστοὶ πρόσφυγες. Νομίζω ὅτι κατόπιν τῶν ἐξηγήσεων τούτων ἀποδεικνύεται, ὡς ἐψήφισα, ὅτι εἶμαι ἀπολύτως ἐν τάξει μὲ τὰς ἐκφρασθείσας ἰδέας μου, εἶμαι δὲ ἀπολύτως ἐν τάξει μὲ τὴν κρίσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμον περὶ τοῦ ἔργου τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως.

§11Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου εἶναι ἐν ἀπολύτῳ τάξει μὲ τὴν κρίσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε διὰ τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐν τάξει διὰ τὴν κρίσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα.

§12Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Μὴ φοβεῖσθε καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ προσελκύσω ὀπαδοὺς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§13Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Στρέψατε πρὸς τὰ ἐπάνω, ἐκεῖ εἶναι ἡ θέσις σας.

§14Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου καὶ φίλος κύριος Δεμερτζῆς εὑρίσκεται ἐν ἀπολύτῳ τάξει μὲ τὴν κρίσιν του. Θὰ ἐπιτρέψητε ὅμως καὶ εἰς ἐμὲ νὰ φρονῶ ὅτι εὑρίσκομαι καὶ ἐγὼ ἐν ἀπολύτῳ τάξει μὲ τὴν κρίσιν τὴν ἐμήν, διότι κρίνω ὅτι, ἂν ἀπερρίπτετο τὸ ἄρθρον 119, οὐδεὶς συνέτρεχε λόγος νὰ μὴ ψηφισθῇ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἀποκατάστασις ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ τῶν ἀκτημόνων ἀστῶν προσφύγων, χωρίς νὰ ἐπέλθῃ καὶ μία ἀνατροπὴ τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον ἰσχυριζόμεθα πάντες ἡμεῖς ὅτι ἐκπροσωποῦμεν καὶ ὑπὲρ τοῦ ὁποίου λέγομεν ὅτι μαχόμεθα. Ταῦτα εἶχον νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συμπολίτην μου ὡς πρὸς τὴν διακοπὴν τὴν ὁποίαν μοὶ ἔκαμε καὶ νὰ δηλώσω, ἐξ αἰτίας τῆς ἀνακοινώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Προνοίας, δημοσιευθείσης ἐν τῇ ἐφημερίδι «Ἐλεύθερον Βῆμα» ὅτι δὲν θὰ κατέλθω τοῦ βήματος τούτου πρὶν ὑποχρεώσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Προνοίας νὰ ἐπανορθώσῃ μίαν συκοφαντικὴν περικοπὴν ἀνακοινωθέντος διότι, ὄντως ἀποτελοῦν πρωτοφανεῖς συκοφαντίας καθ’ ἡμῶν, περιττὸν δὲ τὸ λιβανωτόν, τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ κάμῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας, πρωτοφανεῖς λέγω συκοφαντίας κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀμυνομένης ἐνταῦθα ὄχι ἐναντίον τῶν συμφερόντων τῆς φατρίας, ἀλλά, ὡς γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, τοὐλάχιστον ἐξ ἴσου πρὸς αὐτόν, ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τῆς Πατρίδος ταύτης καὶ ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου αὐτῆς. Ἀλλὰ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ θάρρος νὰ λέγωσι τοιαῦτα, πρέπει νὰ εὑρίσκωνται ἐν τάξει πρὸ πάντων πρὸς τὴν συνείδησιν αὐτῶν καὶ πρέπει πρὸ πάντων νὰ δύνανται νὰ ἀποδείξουν, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐν συνεχείᾳ τοῦ τοιούτου ἀνακοινωθέντος λέγουσι, δὲν εἶναι, ὡς ἰσχυρίζομαι καὶ ὡς θὰ ἀποδείξω, ἀπ’ ἀρχῆς ἕως τέλους ψεύδη. Εἴπομεν, κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τοὺς ἀγῶνας ἐκείνους, τοὺς κάθε ὅριον εὐπρεπείας ὑπερβαίνοντας καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξῆλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς θέλετε νὰ παραβῆτε τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας ἐδώσατε, θὰ εὕρητε ἡμᾶς ἑτοίμους νὰ σᾶς ἀντιμετωπίσωμεν κατὰ τὸν ἀγῶνα αὐτὸν τὸν συκοφαντικὸν καὶ νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς ὑμᾶς διὰ τοῦ αὐτοῦ τρόπου. Δὲν ὑπάρχει πλέον ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν εἰς τὸ παρελθόν, νὰ ὑποστῶμεν ἐξευτελισμοὺς χάριν τῆς Πατρίδος. Καὶ δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι πλέον νὰ ἀνεχθῶμεν οὔτε ἐξευτελισμούς, οὔτε ὕβρεις, οὔτε προπηλακισμούς. Κατὰ τοιούτων ὕβρεων καὶ προπηλακισμῶν θὰ ἀντιτάξωμεν πᾶσαν τὴν δύναμιν ἡμῶν καὶ θὰ ἀμυνθῶμεν, ὡς ἐμπρέπει εἰς ἄνδρας μὴ φοβουμένους τὰς συκοφαντίας.

§15Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡμεῖς ὅμως εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ὑποστῶμεν καὶ ἐξευτελισμοὺς χάριν τῆς Πατρίδος.

§16Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν εἶναι διατεθειμένος τις νὰ ὑποστῇ ἐξευτελισμοὺς χάριν τῆς Πατρίδος, δὲν συμπράττει μετ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συκοφαντοῦν.

§17Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς τὸ λέγω, διότι εἴπατε ὅτι δὲν εἶσθε διατεθειμένοι νὰ ἀνεχθῆτε προπηλακισμοὺς χάριν τῆς Πατρίδος. Ἡμεῖς ὅμως εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ τοὺς ὑποστῶμεν.

§18Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα, διὰ λόγων, ἀλλὰ δι’ ἔργων πράττετε, ὅ,τι λέγει τὸ ἀνακοινωθὲν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος κατηγορεῖ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὡς γεννήσασαν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον γνωρίζετε ὅτι εἶναι ζήτημα διὰ τὴν χώραν ζωτικὸν καὶ τὸ ὁποῖον βαθύτατα συγκινεῖ τὴν ἑλληνικὴν ψυχήν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἀνεκινήθη ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι λυσσᾶ διὰ τὰς περιλάμπρους ἡμῶν ἐπιτυχίας εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§19Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν ἤκουσα τί εἴπατε. Ἐπειδὴ ἤκουσα ἐπιτυχίαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν αὐτὸ μὲ ἐνδιαφέρει.

§20Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν συνεζητεῖτο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὸ ἄρθρον 119 τοῦ Συντάγματος, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας, διακόπτων τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐδήλου ὅτι, ναὶ μὲν ἐπιμένει ἵνα ψηφισθῇ ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 119, ἀλλὰ δίδει ἐπίσημον ὑπόσχεσιν, ὅτι δὲν θὰ θίξῃ τὰ οἰκόπεδα τὰ κείμενα ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν. Ταῦτα, διότι συνειθίζω πάντοτε νὰ βασίζωμαι ἐπὶ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων, ταῦτα ἀποδεικνύονται ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς (Ἀναγινώσκει). «Δὲν θὰ γίνῃ χρῆσις τῆς ἐγκαταστάσεως προσφύγων ἐντὸς τῶν πόλεων, ἀλλὰ ζητεῖ νὰ μὴ ἀποκλεισθῇ καὶ τοῦτο». Καὶ κατόπιν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, βασιζόμενος ἐπὶ τῶν δηλώσεων αὐτῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, παρετήρει ὅτι ἀτυχῶς δὲν εἶναι Ὑπουργὸς μόνιμος καὶ ὅτι ἠδύνατο νὰ ἀντικατασταθῇ ὁ Ὑπουργὸς Προνοίας καὶ νὰ μὴ κρατηθῇ ἡ ὑπόσχεσίς του. Διότι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος δὲν ἐφαντάζετο, ὅπως δὲν ἐφανταζόμην καὶ ἐγώ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἤθελεν αὐτὸς ὁ ἴδιος καταστήσῃ ἕωλον τὴν ὑπόσχεσιν αὐτοῦ τὴν γενομένην πρὸς τὴν Βουλήν, αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἔρχεται ἐπισήμως νὰ ἀποδώσῃ τὴν ἀνωτάτην κατηγορίαν, ὅτι λυσσῶντες διὰ τὰς ἐπιτυχίας καὶ τὰς δάφνας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐφεύραμεν τὴν συκοφαντίαν ταύτην, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὸ μῖσος μας καὶ τὸν φθόνον μας.

§21Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). (Λέγει τινὰ μὴ ἀκουόμενα).

§22Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν στενοχωροῦμαι ἐκ τῶν διακοπῶν, ὄχι διότι ἔχω ῥητορικὴν δεινότητα, ἀλλὰ διότι εἶναι τόσα τὰ ἐπιχειρήματα, ὥστε οἱαδήποτε διακοπὴ νὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ μειώσῃ τὴν ἐντύπωσιν τὴν ὀδυνηράν, ἡ ὁποία γεννᾶται ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων.

§23Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἂν εἶναι ἢ ὄχι, θὰ τὸ ἰδοῦμε. Ἐγὼ ὡμίλησα ἐντελῶς φιλικῶς πρὸς τὴν μερίδα τῶν λαϊκῶν, δὲν ἐφανταζόμην ὅμως ὅτι θὰ σᾶς ἔδιδον ἀφορμὴν νὰ κάνετε αὐτὰς τὰς παρεκβάσεις.

§24Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν χορῷ εὑρίσκεται ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἀλλά, παρ’ ὅλα ταῦτα, ὀφείλω ἐν τούτοις νὰ παρακαλέσω τοὺς κ. βουλευτὰς νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψιν αὐτῶν, ὅτι εἶναι δυσχερές, τοὐλάχιστον διὰ τὴν Βουλήν, νὰ ἐξακολουθήσῃ ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἡ ἀγόρευσίς μου, διότι καταντᾷ πλέον ἐπίπονον διὰ τοὺς ἀκούοντας νὰ διακόπτηται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὁ ἀγορεύων. Μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτήν, τὴν κεφαλαιώδη αὐτὴν δήλωσιν, τοῦ ἀνακοινωθέντος τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Προνοίας, ἀρχίζει ἡ ἀναίρεσις, ἡ δῆθεν ἀναίρεσις τῶν κατ’ αὐτοῦ ἀπευθυνομένων κατηγοριῶν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας φθάνει μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἐπιδείξῃ τοσοῦτον θάρρος, ὥστε διὰ παχέων γραμμάτων ἀναιρεῖ τὰ ἑξῆς: «Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα μικρῶν ἰδιοκτητῶν ἀναφερθέντων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ μὴ δικαιωθέντων». Καὶ ὑπάρχει σωρεία, κύριοι, παραδειγμάτων, κατὰ τὰ ὁποῖα μικρῶν ἰδιοκτητῶν ἐλεηλατήθη ἡ ἀκίνητος περιουσία καὶ ὅταν μετέβησαν οὗτοι παραπονούμενοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας καὶ εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας του, ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν χθὲς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Κρανιωτάκης, τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Σούλης.

§25Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ὁ κ. Σούλης εἶναι ὑπάλληλος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως καὶ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας.

§26Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναμφισβητήτως. Καὶ ἐγὼ εἶπον ὅτι ἔλαβον ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν σας τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Σούλης καὶ δὲν εἶπον, ὅτι οὗτος εἶναι ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας. Καὶ ἐγνωρίζατε, κ. Ὑπουργέ, καθ’ ἣν στιγμήν ἐχαράσσετε τὴν φράσιν ταύτην καὶ ὑπεγραμμίζατε αὐτὴν ἵνα τυπωθῇ διὰ παχέων γραμμάτων, ἐγνωρίζατε ὅτι οὐδεμία λέξις ἢ φράσις αὐτοῦ ἀνταπεκρίνετο πρὸς τὴν πραγματικότητα.

§27Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Θὰ ἀποδείξω διὰ πίνακος, τὸν ὁποῖον θὰ καταθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, πόσας μικρὰς ἰδιοκτησίας ἔχομεν ἐξαιρέσῃ πέραν τῶν συνταγματικῶν ὁρίων.

§28Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Πόσας ἐπήρατε νὰ μᾶς πῆτε.

§29Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἐπὶ τῆς Προνοίας ὑπουργὸς βεβαιοῖ διὰ παχέων γραμμάτων, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανὲν παράδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον μικρὸς ἰδιοκτήτης νὰ ἐστερήθη τῆς περιουσίας του, παραπονεθεὶς δὲ νὰ μὴ δικαιωθῇ. Καὶ ἐγὼ βεβαιῶ, ὅτι ἐλάχιστα εἶναι τὰ παραδείγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα μικροὶ ἰδιοκτῆται, τῶν ὁποίων ἐλεηλατήθη ἡ περιουσία, ἐδικαιώθησαν. Ὅταν ἔχωμεν καταλόγους, τοὺς ὁποίους γνωρίζετε, διότι ἀνεγράφησαν καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας, κατὰ τοὺς ὁποίους ἐλεηλατήθη ἡ περιουσία μικρῶν ἰδιοκτητῶν, καὶ ἐλεηλατήθη ὑπὲρ ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, ὑπὲρ ἀνωτάτων ὑπαλλήλων Τραπεζῶν, ὑπὲρ χρηματιστῶν, ὑπὲρ ἀξιωματικῶν, τί ἀπομένει ἐκ τῆς τοιαύτης βεβαιώσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, καὶ τί ἀπομένει ἐκ τοῦ ἀνακοινωθέντος αὐτοῦ; Ἀλλά, κύριοι, ἂν ἦτο ἀληθὴς αὐτὴ ἡ φράσις τοῦ ἀνακοινωθέντος, διατί ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας προέβη εἰς τὴν ἐσπευσμένην δημοσίευσιν νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ καταργήσεως τῶν προσωρινῶν μέτρων; Καὶ περὶ προσωρινῶν μὲν μέτρων καλά, ἀλλὰ κατήργησε καὶ τελεσιδίκους δικαστικὰς ἀποφάσεις! Καὶ δύναται νὰ εἴπῃ καὶ πρὸς ἡμᾶς, ὅτι ἀποτελεῖ τοῦτο σεβασμὸν πρὸς ἡμᾶς, ὅτι ἀποτελεῖ τοῦτο σεβασμὸν πρὸς τὸ Κράτος καὶ πρὸς τὰς ἐξουσίας αὐτοῦ καὶ ὅτι δὲν εἶναι τέλειος ἐξευτελισμὸς τοῦ Κράτους αὐτοῦ ἡ κατάργησις τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων; Ὅταν ἡ δικαιοσύνη πλέον καταλύεται, ὅταν εἰσέρχεσθε εἰς τὴν ὁδὸν τῆς περιφρονήσεως παντὸς ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἑδράζεται πᾶν εὐνομούμενον Κράτος, εἴπατέ μου, τί ἄλλο ἀπομένει ἐκ τῆς πολιτείας ἡμῶν, πλὴν τῆς συντριβῆς τῶν πάντων; Ὑπάρχουν οἱ ἀμφιβάλλοντες περὶ τούτου; Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ περίφημον αὐτὸ νομοθετικὸν διάταγμα τῆς 16ης Σεπτεμβρίου 1927. (ἀναγινώσκει). Αὐτὸς εἶναι ὁ σεβασμός, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, τὸν ὁποῖον ὑποδεικνύετε πρὸς τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας, αὐτὸς εἶναι ὁ σεβασμός, τὸν ὁποῖον ἐπιδεικνύει ἡ μία τῶν ἐξουσιῶν, λακτίζουσα τὴν ἑτέραν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐφ’ ἡμῶν καταρράκωσις τοῦ Κράτους. Ἀλλά, κύριοι, μήπως εἶναι τοῦτο μόνον; Μήπως δὲν εἶναι καὶ κατάργησις καὶ περιφρόνησις, ὄχι τῆς Βουλῆς πλέον, ἀλλὰ τῆς Συντακτικῆς Συνελεύσεως; Τὴν 21 Δεκεμβρίου 1926, Κύριοι, ἡ Συντακτικὴ Συνέλευσις τότε ἐψήφισεν ἕνα ψήφισμα περὶ τῆς προσφυγικῆς Ἐπιτροπῆς: Ποῖον ἐπεδείξατο δὲ ἡ Κυβέρνησις σεβασμὸν πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῆς Συντακτικῆς Συνελεύσεως; Τὸ κάτοπτρον τοῦ σεβασμοῦ εὕρηται ἐν τῷ φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 271 τῆς 13 Δεκεμβρίου 1927. Εἶναι τὸ διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου κατηργήθησαν αἱ τελεσίδικοι δικαστικαὶ ἀποφάσεις, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἐλάκτισε τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν. Γνωρίζετε διατί; Ἴσως δὲν γνωρίζετε πάντες· θὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐγώ. Διότι ἐξεδόθησαν τελεσίδικοι ἀποφάσεις ἐπὶ προσωρινῶν μέτρων. Διὰ τούτων ὑπεχρεώθη ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως προσφύγων καὶ ἀπέδωκεν εἰς τοὺς δικαιωθέντας μικροϊδιοκτήτας τὰ οἰκόπεδά των, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἤθελε νὰ τὴν καταργήσῃ, ἤθελε νὰ καταστήσῃ ἕωλον τὴν ἀπόφασιν τῆς Δικαιοσύνης, ἤθελε νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ ἀδικία! Ἀλλὰ τοῦτο ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνῃ, διότι ἦτο πλέον ἀργά, διότι εἶχεν ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις τῶν προσωρινῶν μέτρων, διότι εἶχεν ἐκδοθῇ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας. Ἀλλὰ τί δύναται νὰ ἀνακόψῃ τὴν ὁρμὴν τοῦ γενναίου αὐτοῦ, παντὸς νόμου, παντὸς Συντάγματος καὶ πάσης ἀρχῆς καταπατητοῦ, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας; Ὁ Ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἰσηγήθη εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις ὑπέγραψε τὸ Νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον φέρει χρονολογίαν 13 Δεκεμβρίου καὶ δημοσιεύεται εἰς τὴν Ἐφημερίδαν τῆς Κυβερνήσεως τῆς 13 Δεκεμβρίου. Κύριοι, ὅταν τοιαῦτα διαπράττετε, ὅταν τοιαῦτα εἶναι τὰ ἔργα ὑμῶν, δὲν δύνασθε νὰ ἔρχεσθε νὰ λέγετε ἐνώπιον ἡμῶν, ὅτι, ἡμεῖς, ὁμιλοῦντες ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων φθονοῦμεν ὑμᾶς διὰ τοὺς θριάμβους σας καὶ ὅτι πράττομεν τοῦτο μόνον καὶ μόνον διότι λυσσῶμεν διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Πατρίδος. Ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ ἀνέλθητε ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου καὶ σπονδὴν ρίπτοντας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ὑμῶν καὶ ἀναγνωρίζοντες τὰ γενόμενα, νὰ ζητήσητε συγγνώμην παρ’ ἡμῶν ὡς ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, τὸ ὁποῖον τόσον ἐξευτελίζετε καὶ καταρρακώνετε. (Χεροκροτήματα). Ὑπῆρχε, κύριοι, ἐν Ἀθήναις ἐγγὺς τῆς πόλεως, ἓν σκοπευτήριον. Τὸ σκοπευτήριον αὐτὸ ἀπηλλοτριώθη καλῶς χάριν τῆς στεγάσεως τῶν προσφύγων. Ἀλλ’ ὑπῆρχεν εἰς τὸ Παγκράτιον ἕτερον σκοπευτήριον. Τὸ σκοπευτήριον αὐτὸ εἶχε γίνῃ, ἐργασθέντων 400 Βουλγάρων αἰχμαλώτων ἐπὶ ἓν ὁλόκληρον ἔτος—γνωρίζετε δὲ τὶ ἐστὶ ἐργασία αἰχμαλώτων καὶ δὲν ἔχετε παρὰ νὰ μεταβῆτε ἐκεῖ καὶ νὰ ἴδητε ποῖον συνετελέσθη ὄντως ἐθνικὸν ἔργον—τὸ σκοπευτήριον αὐτὸ εἶναι ὑπόδειγμα τῶν σκοπευτηρίων ὁλοκλήρου τῆς Βαλκανικῆς, καὶ εἰς τὸ σκοπευτήριον αὐτὸ ἠσκοῦντο, ἐξεπαιδεύοντο αἱ στρατιωτικαὶ ἡμῶν μονάδες. Εὐθὺς ὡς τὸ σκοπευτήριον τοῦτο ἤθελε παύσῃ ὑπάρχον, θὰ ἦτο ἀδύνατος ἡ ἐξάσκησις τῶν μονάδων εἰς τὴν βολήν, καὶ θὰ ἦτο ὄντως περιττὴ ἡ δαπάνη ἑκατομμυρίων πρὸς συντήρησιν στρατοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐγνώριζε τὴν χρῆσιν τῶν ὅπλων. Ἀλλ’ ἡ βουλιμία πρὸ οὐδενὸς ἀναχαιτίζεται. Καὶ τὸ σκοπευτήριον αὐτὸ ἐθεωρήθη πρόσφορον διὰ τὴν κατάληψιν, οὐχὶ πρὸς στέγασιν ἀστικῶν προσφύγων, ἀλλ’ οἰκοπεδοφάγων ψευδοπροσφύγων. Μίαν ἡμέραν ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ ἐν ἐνεργείᾳ, ἤδη διοικητὴς τῆς Σχολῆς τῶν Δοκίμων, μέλος τῆς σκοπευτικῆς ἑταιρείας, πλοίαρχος τοῦ δημοκρατικοῦ στρατοῦ, εἰσήρχετο ἐντὸς τοῦ οἰκοδομήματος τοῦ σκοπευτηρίου, ὅπου βλέπει ἐπὶ τοῦ οἰκοπέδου αὐτοῦ τρεῖς ἀνθρώπους καὶ ἐρωτᾷ «τί κάνετε;» Εἷς ἐξ αὐτῶν καταδέχεται νὰ στρέψῃ τὸ πρόσωπόν του καὶ τοῦ λέγει «ἄντε ρέ, πήγαινε ἀπ’ ἐδῶ, τὸν νόμον 119 τὸν ξέρεις;». Λοιπόν, κύριοι, ὡς μοὶ ἐδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος αὐτὸς κύριος καὶ ἀνώτερος ἀξιωματικός, μετὰ κόπου καὶ μόχθου ἠδυνήθη, σύρων τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ βαθμοῦ ὃν ἔφερε, ἵνα μὴ δαρῇ ὑπὸ τῶν προσδραμόντων 50 ἢ 60 ἀγροίκων οἰκοπεδοφάγων. Ἀλλ’ ὁ ἀξιωματικός, περὶ πολλοῦ ποιούμενος τὴν ἐργασίαν, ἡ ὁποία ἐν τῷ σκοπευτηρίῳ ἐκείνῳ καθ’ ἡμέραν ἐγένετο, ἔδραμεν ἀμέσως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἀνεφέρθη εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Στρατοῦ καὶ ἐζήτησε τὴν ἀρωγὴν αὐτοῦ, ὅπως μὴ διαπραχθῇ τὸ ὄντως μέγα αὐτὸ ἐθνικὸν ἔγκλημα. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀναγνωρίσας τὴν σπουδαιότητα τοῦ πράγματος καὶ ἰδὼν τί ἀπειργάζετο, ἔσπευσε νὰ ζητήσῃ πληροφορίας καὶ τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Στρατοῦ διεμαρτυρήθη καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἐπίσης. Ἀλλά, μετά τινας ἡμέρας, ὁ Ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἠναγκάσθη νὰ μεταβῇ εἰς Μακεδονίαν καὶ ἀντικατεστάθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐν τῇ διοικήσει τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας. Καὶ ἰδοὺ ὁ Θόδωρος ποὺ κερνᾷ καὶ ὁ Θόδωρος ποὺ πίνει. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπείσθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ὅτι δὲν εἶναι τὸ πρᾶγμα καταστρεπτικὸν καὶ οὕτω, συμφωνησάντων τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας κ. Κύρκου, ἐδημοσιεύθη Διάταγμα ἀπαλλοτριώσεως τοῦ σκοπευτηρίου αὐτοῦ ἐν τῷ ὁποίῳ ἐξεπαιδεύετο ὁ Στρατός.

§30Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Μοῦ ἐπιτρέπετε; Καίτοι κατὰ σύστημα δὲν συνηθίζω νὰ διακόπτω τοὺς ἀγορεύοντας κ. Συναδέλφους, ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παράσχω ὡρισμένας διασαφηστικὰς πληροφορίας. Τὰ γεγονότα δὲν ἔχουν ἀκριβῶς, ὅπως τὰ ἔχει ἐκθέσῃ ὁ κ. Συνάδελφος. Πρῶτον πρόκειται περὶ ἑνὸς σημείου κειμένου εἰς ἓν ἀκρότατον σημεῖον τῆς πόλεως Ἀθηνῶν.

§31Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἂν μοῦ ἐπιτρέπετε, εὑρίσκεται εἰς τὸ ἀκρότατον σημεῖον τῆς πόλεως, ἀλλὰ δὲν θὰ ἀγνοῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τῆς πόλεως καὶ πλεῖσται ὑπάρχουν οἰκοδομαὶ καὶ ὅτι περὶ πολλοῦ δύνανται νὰ ποιῶνται οἱ ἰδιοκτῆται τὰ ἐκεῖ εὑρισκόμενα οἰκόπεδα.

§32Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Σήμερον ὅμως, ὅπως ὀρθῶς παρατηρεῖ ὁ κ. Συνάδελφος, ἡ κατάστασις ἔχει μεταβληθῇ, καὶ ἐπὶ τῆς ἑτέρας πλευρᾶς αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως ἔχει ἀνεγερθῇ ὁ συνοικισμὸς Καισαριανῆς. Εἰς τὸν συνοικισμὸν αὐτόν, καθὼς καὶ εἰς ὅλους τοὺς συνοικισμοὺς τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, εἰς τὰ μαγειρεῖα καὶ εἰς τὰ πλυντήρια ὑπάρχουν πλεονάζουσαι 6.000 οἰκογένειαι. Ἐπιτροπὴ κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ Καισαριανῆς, ἐμφανισθεῖσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐζήτησε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῆς ἀπέναντι ἐκτάσεως αὐτῆς, ἀκριβῶς διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἐκεῖ συνοικισμοῦ. Ἡ ἔκτασις, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἀνήκει εἰς τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν, δὲν πρόκειται συνεπῶς περὶ ἰδιωτικῶν οἰκοπέδων. Ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου, ἐπειδὴ μοῦ ἀνεφέρθη ὅτι ὑπάρχει καὶ σκοπευτήριον ἐκεῖ, νὰ μεταβῶ ἐπὶ τόπου διὰ νὰ ἴδω τὸ μέρος. Καὶ πράγματι μετέβην καὶ διεπίστωσα ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἐκτάσεως, ἡ ὁποία, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ἐπεβάλλετο ἡ ἀπαλλοτρίωσις πρὸς ἐγκατάστασιν προσφύγων, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ χρησιμοποιῆται οὔτε διὰ τὴν βολὴν τοῦ Πυροβολικοῦ οὔτε καὶ διὰ τὰς ἀσκήσεις, τὰς ἀπὸ 800 μέτρων γινομένας εἰς τὸ σκοπευτήριον, διότι καὶ δυστυχήματα πλεῖστα ὅσα συνέβησαν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ κίνδυνος ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει ἀκόμη καὶ διὰ τὸ μέλλον. Δὲν ἠρκέσθην εἰς τοῦτο, ἀλλ’ ἠθέλησα νὰ συνεννοηθῶ καὶ μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν συνάδελφόν μου, ἀλλὰ μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας ἀπὸ τῆς ἐπισκέψεώς μου,—ἀπαλλοτρίωσις δὲν ἐγένετο—ἀπήρχετο εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὸν ἀνεπλήρωσα ἐγώ. Ἐσκέφθην τότε, ὄχι ὡς Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἀλλὰ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐκάλεσα ἀμέσως τὸν διευθυντὴν τοῦ Μηχανικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ἔδωσα τὸ σχέδιον, νὰ χωρίσῃ καὶ τοῦ εἶπα νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου νὰ ἐξετάσῃ τὴν κατάστασιν καὶ νὰ μοῦ ἀναφέρῃ, ἐὰν ὑπάρχουν λόγοι στρατιωτικοὶ ἐπιβάλλοντες τὴν μὴ ἀπαλλοτρίωσιν τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ Μηχανικοῦ ἐπανελθὼν μοῦ ἀνέφερεν, ὅτι οὐδεὶς ἀπολύτως λόγος ὑπάρχει νὰ μὴ ἀπαλλοτριωθῇ ἡ ἔκτασις αὐτή. Εἶναι δυνατὸν αἱ ἀσκήσεις τοῦ Πυροβολικοῦ νὰ γίνωνται καὶ ἀλλαχοῦ, ἐὰν ἀφαιρεθῇ ἓν τμῆμα, τὸ ὁποῖον μάλιστα καὶ ἐχάραξεν ἐπὶ τοῦ σχεδίου. Δὲν περιωρίσθην εἰς αὐτὸ καὶ μόνον. Ἐστάλη ἐπὶ τόπου καὶ ἕνας ἀξιωματικὸς τοῦ Πυροβολικοῦ, ὁ ὁποῖος μεταβὰς ἐκεῖ, ἐπίσης μοῦ ἀνέφερεν, ὅτι ἀπόλυτα εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις, ἄνευ οὐδεμιᾶς ζημίας οὔτε τοῦ σκοπευτηρίου, εἰς τὸ ὁποῖον δύνανται νὰ ἐκμάθουν οἱ ἐπιθυμοῦντες τὴν σκοποβολήν, ἀλλὰ οὔτε καὶ τῶν μικρῶν ἀσκήσεων τοῦ στρατοῦ. Κατόπιν αὐτοῦ προέβην εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ὅταν ἐπανῆλθεν ὁ κ. Μαζαράκης μοῦ ὑπέβαλε παράπονα, διότι ἡ ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ εὑρίσκετο ἐν ἀγνοίᾳ. Τοῦ ἔκαμα τὴν ἐξιστόρησιν ὅλων τούτων καὶ ἐπείσθη, ὅτι ἐκ μέρους μου τοὐλάχιστον εἶχον ληφθῇ ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν. Μὲ ὅλα ταῦτα οὐδεμία ἐγκατάστασις ἔγεινεν ἐκεῖ. Συνεχίσαμεν τὰς συνεννοήσεις μας καὶ Ἐπιτροπή, μικτή, ἀπὸ τὸ Ἐπιτελεῖον καὶ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἰδικήν μας, μετέβη ἐπὶ τόπου, ἐξήτασεν ἐκ νέου τὴν κατάστασιν, ἔκαμεν ὑπόμνημα καὶ ἀναμένω ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν τὸ πόρισμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀκριβὴς ἔκθεσις τῶν ἀφορώντων τὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς Καισαριανῆς.

§33Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Παρακαλῶ μίαν ἐρώτησιν κ. Ὑπουργέ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὁ ἀγορεύων, εἶπεν ὅτι, πρὶν ἢ ἀναχωρήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν περιοδείαν ἀνὰ τὴν Μακεδονίαν, εἶχεν ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Εἶναι ἀκριβὲς τοῦτο;

§34Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ἐγὼ δὲν εἶχον καμμίαν γνῶσιν τῶν ἀντιρρήσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ὅταν ἀνέφερα εἰς τὸν κ. Μαζαράκην ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπα...

§35Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον ἀπὸ σᾶς, πρὶν προβῆτε εἰς καμμίαν ἄλλην ἐνέργειαν, νὰ ἀναμείνητε νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§36Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας βεβαιοῖ πάλιν πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Διότι πρὶν ἢ ἀναχωρήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν—σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ ἔντιμος ἐκεῖνος στρατιώτης, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐδίσταζε, κ. Ὑπουργέ, μὲ ὅλον τὸ καθῆκον τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ συνάδελφοι Ὑπουργοὶ νὰ διαψεύσωσιν ἡμᾶς ἵνα εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἀλήθειαν— ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγω ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν πρὶν ἢ ἀναχωρήσῃ διὰ Μακεδονίαν ἀπηύθυνεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἔγγραφον καὶ ἐζήτει διὰ παντὸς μέσου νὰ μὴ γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Ταῦτα γνωρίζω ἐπισημότατα, ταῦτα μοῦ ἐβεβαίωσεν ὁ ἔντιμος ἐκεῖνος ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνήκει εἰς τὴν παράταξιν ἡμῶν, καὶ ὁ κ. Δούλης ταῦτα μοῦ ἀνεκοίνωσεν, ὁ κ. Βοζίκης, ὁ ὁποῖος εἶδε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πρὶν ἢ ἀναχωρήσῃ διὰ τὴν Μακεδονίαν καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν ὅτι ἀπηύθυνε ἔγγραφον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας. Ταῦτα μοῦ ἐβεβαίωσεν ἐπίσης καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ὁ ὁποῖος πάντοτε ἀντετάχθη καὶ οὐδέποτε συγκατένευσεν.

§37Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἦλθον εἰς ἐμὲ ὡς παλαιὸν μέλος τῆς Σκοπευτικῆς Ἑταιρείας καὶ μοῦ παρεπονέθη διὰ τὸ ζήτημα τῆς μελετωμένης ἀπαλλοτριώσεως. Ἐζήτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς εἶναι μέλος τῆς Σκοπευτικῆς Ἑταιρείας, διὰ νὰ ἴδωμεν τί πρέπει νὰ γίνῃ. Εὕρηκα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου, οἱ ὁποῖοι ἤξευρον τὴν ὑπόθεσιν καλύτερον ἀπὸ ἐμὲ καὶ μοῦ εἶπεν: Ἐνεργοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ἐνεργήσατε καὶ σεῖς ὥστε τὴν Δευτέραν νὰ πάῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον εἶχον ἕτοιμον καὶ μοῦ εἶπον νὰ τὸ πάω ὁ ἴδιος τὸ ἔγγραφον διὰ νὰ συνεννοηθῶ. Ἔμαθα τὴν Τρίτην ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας δὲν συναινεῖ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἰδέαν τῆς ἀπαλλοτριώσεως.

§38Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐμάθατε ὅτι ἐστάλη τὸ ἔγγραφον;

§39Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§40Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶσθε ἁρμόδιος σεῖς νὰ μᾶς τὸ εἴπητε.

§41Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐμένα μὲ ἐβεβαίωσεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου.

§42Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐδῶ βλέπω ὅτι ὑπάρχει τάσις τῆς Βουλῆς νὰ μετατραπῇ εἰς εἶδος Εἰρηνοδικείου, ὅπου θὰ διαταχθῶσιν καὶ μαρτυρικαὶ ἀποδείξεις. Ὅταν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἰσχυρίσθη ὅτι ἡ πρᾶξις ἐκείνη θὰ ἦτο ἔγκλημα, ὅταν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε σύμφωνον τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου, ὅταν ταῦτα ἐγένοντο, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ ἄγνοιαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας; Μόνον θὰ ἠδύνατο νὰ τὸ νομίσῃ τις, ἂν ἔπασχεν ἀπὸ ἠλιθιότητα. Ἀπὸ τοιαύτην ὅμως ἠλιθιότητα οὐδὲ ἡμεῖς οὐδὲ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς πάσχει. Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῇ τις, ὅτι οὐδεμία δύναμις εἶναι δυνατὸν νὰ συγκρατήσῃ ὑμᾶς ἐν ταῖς παρανομίαις ὑμῶν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 119. Διὰ ποῖον σκοπόν; Χάριν φατριασμοῦ, διότι δὲν ἔχετε πολιτικὴν ἀποκαταστάσεως προσφύγων. Ὑμεῖς οἱ λέγοντες ὅτι φθονοῦμεν ὑμᾶς διὰ τὰς ἐπιτυχίας ὑμῶν καὶ ὅτι ἠθελήσαμεν τὴν καταστροφὴν τῆς Πατρίδος ἀπαντῶμεν πρὸς ὑμᾶς, ὅτι δὲν ἔχετε πολιτικὴν προσφυγικήν, δὲν ἀκολουθεῖτε πολιτικὴν ἀποκαταστάσεως προσφύγων ἀναξιοπαθησάντων καὶ ὄντων ἀξίων πάσης προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς πολιτείας, ἀλλ’ ἀκολουθεῖτε πολιτικὴν φατρίας, πρὸς ἱκανοποίησιν φατριαστικῶν συμφερόντων—ἴσως καὶ παθῶν. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Προνοίας μ’ ἠνάγκασε νὰ ἐξέλθω τῆς τακτικῆς, τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε ἠκολούθησα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ νὰ ἐπιτεθῶ κατ’ αὐτοῦ δριμέως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντήσῃ ἀλλέως πῶς ἀνὴρ συναισθανόμενος τὴν ἀδικίαν, ἡ ὁποία γίνεται πρὸς αὐτὸν καὶ πρὸς τοὺς συναδέλφους αὐτοῦ ἐκ τοῦ ἀνακοινωθέντος τοῦ κ. ὑπουργοῦ, κατηγορήσαντος τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἐπὶ ἀφιλοπατρίᾳ. Δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἀπαντήσω οὕτω. Καὶ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι δὲν θὰ ἐξέλθωμεν τῆς αἰθούσης ταύτης, πρὶν ἢ δύο ὑποβληθῶσι προτάσεις, πρότασις ἐξελεγκτικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς, συμφώνως πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, καὶ πρότασις μομφῆς κατὰ τοῦ τοιαῦτα διαπράξαντος ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σωτηριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§44Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὸ σοβαρὸν θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ, ὀφείλω νὰ σᾶς κάμω μίαν δήλωσιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ἀπολύτως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἰς οἱανδήποτε πτέρυγα καὶ ἂν ἀνήκῃ, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ποθῇ εἰλικρινῶς τὴν ἀστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, καὶ θὰ ἔστεργον, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος, νὰ δεχθῶ ὅτι ἡ διάταξις εἶναι ὀρθή, καὶ θὰ ἔλεγα ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πταίει, δὲν εἶναι ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία ὁρίζει δι’ ὡρισμένον χρόνον τὸν τρόπον, καθ’ ὃν δύνανται νὰ ἀποκατασταθῶσιν οἱ πρόσφυγες, ὅσον πταίει ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῆς, δηλαδὴ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἐφαρμόζεται ἡ διάταξις αὕτη. Διότι οἱαδήποτε διάταξις, ὁσονδήποτε τελεία καὶ ἂν εἶναι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει εἰλικρινῆ ἐφαρμοστὴν αὐτῆς, θὰ εἶναι διάταξις, ἡ ὁποία θὰ ἀποβαίνῃ πάντοτε ἐπιζημία. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει κινήσῃ ἀνέκαθεν τὸν δισταγμόν μου ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος, ἦτο ἡ ἐφαρμογή, ἡ ὁποία ἐγένετο προγενεστέρως, ὁ τρόπος δηλαδὴ, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων. Καὶ ἔχω παραδείγματα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς δώσουν εἰκόνα, ὄχι τῆς ἀδιαφορίας πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν, ἀλλὰ τῆς ἀφθάστου περιφρονήσεως πρὸς αὐτὴν καὶ θὰ ἔλεγα μάλιστα—διὰ νὰ ἐκφράσω ζωηρότερον τὸ πρᾶγμα, τῆς ἁρπαγῆς καὶ λεηλασίας τῆς ἰδιοκτησίας. Καὶ θὰ ἀναφέρω ἓν παράδειγμα, κύριοι, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐκ Πειραιῶς. Ὁ Ναὸς τοῦ Ἁγίου Διονυσίου εἶχεν ἓν οἰκόπεδον εἰς τὴν παραλίαν 900 τετραγωνικῶν μέτρων. Μετὰ τὴν μικρασιατικὴν καταστροφὴν ἦλθον εὔποροι πρόσφυγες, συνηλλάγησαν μὲ τὸν Ναόν, ἐμίσθωσαν τὸ γήπεδον ἐπὶ δύο ἔτη, διὰ νὰ ἀνεγείρουν ἐμπορικὰ καταστήματα. Συνεφωνήθη μίσθωμα ἐλάχιστον, διότι οἱ μισθωταί, οἱ ὁποῖοι, ὡς εἶπον καὶ ἀνωτέρω, εἶναι εὐπορώτατοι ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας, ἐπλήρωνον γλίσχρον μίσθωμα, ἀναλαβόντες τὴν δαπάνην τῆς ἀνοικοδομήσεως. Τὰ καταστήματα ἀνηγέρθησαν, διέρρευσεν ἡ διετία καὶ μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ χρόνου τούτου τῆς μισθώσεως, ἐγένετο νέον μισθωτήριον συμβόλαιον, διὰ τοῦ ὁποίου μισθωτηρίου συμβολαίου ἡ μίσθωσις αὐτὴ ἀνανεώθη διὰ μίαν ἑτέραν διετίαν. Ὅταν, κύριοι, ἔληξε καὶ ἡ δευτέρα περίοδος τῆς μισθώσεως καὶ ἐζητήθη ἡ παράδοσις τῶν μισθίων καταστημάτων ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας τί νομίζετε ἐσκέφθη; Προβαίνει εἰς μίαν πρᾶξιν ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 86 φύλλον τῆς 6ης Νοεμβρίου 1926 ἓν διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου κηρύσσει ἀπαλλοτριωτέαν τὴν ἔκτασιν ταύτην, παρὰ πᾶσαν διάταξιν, ἡ ὁποία ὑπῆρχε μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης· διότι πρέπει νὰ σημειώσητε ὅτι, δυνάμει τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπαναστάσεως, ἐπιτρέπεται ἡ ἀπαλλοτρίωσις μόνον οἰκοπέδων καὶ ἀγροτικῶν κτημάτων, ἐνῷ εἰς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν ἦτο πλέον ἢ προφανὲς ὅτι ἐπρόκειτο περὶ καταστημάτων. Ἦτο πασίδηλον, ὅτι τὰ ἐμπορικὰ καταστήματα δὲν ἠδύναντο νὰ θεωρηθῶσιν οὔτε οἰκόπεδον, οὔτε ἀγροτικὸν κτῆμα. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἐξήγειρε τὴν λαϊκὴν ἀγανάκτησιν. Συνῆλθον οἱ ἐνορῖται τοῦ Ναοῦ καὶ ἀπηύθυνον διαμαρτυρίαν καὶ θαρρεῖ κανεὶς ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εὐσυνείδητος καὶ εἰλικρινὴς ἐφαρμοστὴς τοῦ Νόμου, ἀναγνωρίζων τὸ ἀναμφισβήτητον δίκαιον τοῦ Ναοῦ, ἀνακαλεῖ τὸ διάταγμα τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἐκδίδει νέαν ἀπόφασιν ὑπὸ ἡμερομηνίαν πλέον 17 Φεβρουαρίου τοῦ 1927, δι’ ἧς ἀκυροῖ τὴν γενομένην ἀπαλλοτρίωσιν πρῶτον μὲν διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ ἀπόφασις εἶναι ἄκυρος, διότι δὲν ὑπῆρξεν ἡ γνωμάτευσις τοῦ ἁρμοδίου συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἑδρεύει εἰς τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ δεύτερον, τὸ σπουδαιότερον, διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ οἰκοπέδου, διότι ἐπὶ τούτου ὑπῆρχον ᾠκοδομημένα ἐμπορικὰ καταστήματα. Ἑπομένως ἀναγνωρίζει ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργός, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἐμπορικῶν καταστημάτων καὶ ὅτι συνεπῶς ἐπὶ τούτου δὲν ἐχώρει ἀπαλλοτρίωσις. Ἀλλὰ τί νομίζετε ὅτι ἐγένετο μετὰ ταῦτα; Οἱ ἐνδιαφερόμενοι κινοῦσι πάντα λίθον, ἐνεργοῦσι παρὰ τῷ κ. Ὑπουργῷ τῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος παρὰ πάντα κανόνα δικαίου δὲν σταματᾷ πρὸ οὐδενὸς νομικοῦ ἐμποδίου καὶ διατάσσει μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ἤτοι τὴν 11ην Μαρτίου τοῦ 1927 νὰ προβῇ, τί φαντάζεσθε, — διότι ἡ ἀνθρωπίνη ἐπίνοια πρὸς ἁρπαγὴν τῆς ἀκινήτου περιουσίας εἰς τὴν ἐποχήν μας δὲν ἔχει ὅρια, νὰ προβῇ εἰς ἐπίταξιν! Καὶ ἐκδίδει μίαν ἀπόφασιν εἰς τὴν ὁποίαν λέγει ταῦτα: «Ἀποφασίζομεν: Ἐπιτάσσομεν τὴν χρῆσιν ἑνὸς γηπέδου 902 καὶ 50)ο τετρ. μέτρων, ἀνήκοντος εἰς τὸν Ναὸν Ἁγίου Διονυσίου, πρὸς ἀνέγερσιν ἐπ’ αὐτοῦ προχείρου προσφυγικοῦ παραπήγματος».

§45Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω τώρα ἀμέσως ἐπ’ αὐτοῦ.

§46Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἐν ἄλλαις λέξεσιν, εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτάξεως τὰ ἐμπορικὰ καταστήματα μετεβλήθησαν, διὰ νὰ καταστῇ εὐχερὴς ἡ διαρπαγή του, εἰς γήπεδα. Ἀλλὰ τὰ καταστήματα αὐτὰ ἦσαν ἀναντιρρήτως καταστήματα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίει ὡς πόρον τοῦ Ναοῦ διὰ δύο ἀλλεπαλλήλων μισθώσεων. Διὰ νὰ ἐπιταχθοῦν ὅμως ἐγένοντο γήπεδα πρὸς ἀνέγερσιν προσφυγικῶν οἰκημάτων. Ἀλλὰ δὲν εὑρίσκει ὅριον, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ταχυδακτυλουργία αὐτή. Ἐδῶ πλέον σταματᾷ ὁ νοῦς παντὸς ἀνθρώπου πρὸ τῆς ἀνηκούστου θρασύτητος. Ἡ ἀπόφασις αὐτή, ἡ ἀπὸ 11 Μαρτίου τοῦ 1927 καὶ ὑπ’ ἀριθμὸν 28.619 ὡς ἦτο φυσικόν, ἔπρεπε νὰ κοινοποιηθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Ναοῦ. Ἀλλὰ πῶς νὰ κοινοποιηθῇ ἡ ἀπόφασις, ὁμιλοῦσα περὶ γηπέδου, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ ἐμπορικῶν καταστημάτων; Θὰ ἦτο φυσικὸν ν’ ἀμφισβητηθῇ ἡ ταυτότης τοῦ ἐπιτασσομένου κτήματος. Τί ἐσκέφθησαν λοιπὸν νὰ κάμουν; Διὰ νὰ παρακάμψουν τὰς δυσκολίας δὲν κοινοποιοῦν ἀντίγραφον τῆς ἀποφάσεως περὶ ἐπιτάξεως πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Ναοῦ, ἀλλὰ κοινοποιοῦν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 657 τῆς 24 Μαρτίου 1927 ἔγγραφον τοῦ ὑπουργείου, ἔχον οὕτω: «Λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 28619 (1927) ἀποφάσεως, (ἤτοι τῆς ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα ἀνωτέρω), ἐπετάχθη ὁ χῶρος τοῦ γηπέδου μετὰ τῶν ἐπ’ αὐτοῦ ἀνεγηγερμένων καταστημάτων. Καί, κατὰ τοιοῦτον τρόπον εἰς τὸ ἔγγραφον τῆς κοινοποιήσεως τῆς ἐπιτάξεως τὸ γήπεδον μεταβάλλεται πλέον εἰς χῶρον καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου θαυματουργικῶς ὑπάρχουσι καταστήματα. Ὦ! τῆς ἀφθάστου ἐφευρετικότητος! Ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1922, παρ’ ὅλα τὰ σκληρὰ μέτρα κατὰ τῆς ἰδιοκτησίας, εἶχε τοὐλάχιστον τὴν εὐσυνειδησίαν νὰ περιορίσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπαλλοτριώσεως εἰς γήπεδα, εἰς οἰκόπεδα, μόνον, καὶ τοῦτο ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων. Τοιαύτην ὅμως ταχυδακτυλουργικὴν μέθοδον μεταβολῆς τῶν καταστημάτων εἰς γήπεδα οὐδέποτε καὶ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει θὰ μετήρχετο ἡ ἐπανάστασις. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ὅμως ὑπουργὸς δὲν δειλιᾷ πρὸς τὴν μέθοδον ταύτην.

§47Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Εἰς ποῖον ἀνῆκον τὰ καταστήματα; Ἀνήκουν φυσικὰ ταῦτα εἰς τοὺς πρόσφυγας οἱ ὁποῖοι τὰ ἔκτισαν.

§48Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Μὴ ἀνησυχεῖτε. Λέγω μὴ ἀνησυχεῖτε, διότι θέλω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, πονοῦντα ὑπὲρ τῶν προσφύγων, ὅπως πονεῖ πᾶς τις εὑρισκόμενος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ θέλω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, πονοῦντα καὶ ὑπὲρ ἄλλων πολιτῶν, τῶν γηγενῶν. Δηλαδὴ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων δὲν σημαίνει ἁρπαγὴν καὶ λεηλασίαν τῆς ἰδιοκτησίας τῶν γηγενῶν, ἁρπαγὴν μάλιστα παρὰ πάντα κανόνα δικαίου καὶ ἠθικῆς. Καὶ σιγὰ–σιγὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας δὲν σταματᾷ εἰς τὴν ἐπίταξιν, ἀλλὰ προβαίνει καὶ εἰς ἀπαλλοτρίωσιν. Καὶ εἰς μὲν τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτάξεως ὁμιλεῖ περὶ γηπέδων. Εἰς τὴν νεωτέραν δὲ ἀπόφασιν τῆς 23ης Ἀπριλίου 1927 περὶ ἀπαλλοτριώσεως ὁμιλεῖ πλέον οὐχὶ περὶ γηπέδων, ἀλλὰ περὶ ἐκτάσεως ἐφ’ ἧς ἔχουσιν ἀνεγερθῆ ὑπὸ προσφύγων παραπήγματα, περὶ ἐκτάσεως τῆς ὁποίας ἡ σημερινὴ ἀξία, ὡς κειμένη εἰς μέρος κεντρικώτατον, τιμᾶται 4.000 δρχ. τὸν πῆχυν. Ἡ ἔκτασις αὐτή, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 920 ὁλοκλήρους πήχεις τετραγωνικούς, περιῆλθεν εἰς εὐπορωτάτους κυρίους, εἰς βάρος τῆς ἰδιοκτησίας τοῦ Ναοῦ.

§49Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Εἴπατε, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι ἡ ἔκτασις αὐτή, ἡ ὁποία ἀπηλλοτριώθη, περιῆλθεν εἰς τοὺς πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπὸ πτωχοὶ ἔγιναν πάμπλουτοι, διότι ἀξίζουν τέσσαρες χιλιάδας δραχμὰς ὁ πῆχυς. Τὸ εἴπατε αὐτὸ ἢ ὄχι;

§50Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὴν διατύπωσιν τὴν ἰδικήν μου. Σεῖς θέλετε μίαν διατύπωσιν ἰδικήν σας, τὴν ὁποίαν νὰ θέσω ὡς βάσιν τῆς ἀπαντήσεώς μου. Ἐγὼ σᾶς λέγω ἡ ἔκτασις αὕτη ἀνήκει ἀναμφισβητήτως εἰς τὸν ναόν. Ἐγένετο μάλιστα μισθωτήριον συμβόλαιον διὰ μίαν διετίαν. Ἀνέλαβον δὲ οἱ μισθωταὶ νὰ δαπανήσουν διὰ τὴν ἀνέγερσιν καταστημάτων καὶ νὰ πληρώσουν ἐλάχιστον μίσθωμα, εἰς τρόπον, ὥστε ἡ δαπάνη νὰ ὑπολογισθῇ εἰς τὸ μίσθωμα μετὰ τὴν λῆξιν τῆς μισθώσεως. Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς μισθώσεως ἐγένοντο δύο μισθωτήρια συμβόλαια διὰ μίαν διετίαν καὶ αὐξάνεται τὸ μίσθωμα καὶ ὅταν φθάνῃ ὁ χρόνος τῆς λήξεως τῆς μισθώσεως, λέγει ὁ νέος κύριος. Θὰ πληρώσητε 10% περισσότερον ἀναλόγως τῆς ἀξίας τῶν καταστημάτων τῶν ἐμπορικῶν. Τότε ἐπεμβαίνουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ἢ οἱ περὶ Ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργέ, καὶ προβαίνετε εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως εὐσυνειδήτως, διότι εἶναι τὸ μόνον σημεῖον εὐσυνειδησίας, τὴν ὁποίαν παρατηρῶ εἰς τὴν ὅλην σας ἐνέργειαν, ἀνακαλεῖτε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, διότι πρόκειται περὶ καταστημάτων φέρει τὴν ὑπογραφήν Σας τὸ διάταγμα Ἀλλ’ ἔρχεσθε ὁ ἴδιος ὡς Ὑπουργὸς καὶ ἐπιτάσσετε αὐτά. Καὶ εἰς μὲν τὴν ἀπόφασιν κάμνετε ἐπίταξιν γηπέδων, ὅταν ὅμως πρόκειται νὰ κοινοποιήσητε τὴν ἀπόφασιν ἀνακοινοῦτε, ὅτι κάμνετε ἐπίταξιν καταστημάτων καὶ δὲν ἀρκεῖσθε εἰς τοῦτο, ἀλλὰ ἔρχεσθε, παρὰ πάντα κανόνα δικαίου, καὶ κάμνετε νέαν ἀπαλλοτρίωσιν δυνάμει τῆς ὁποίας τὰ οἰκόπεδα, τὰ καταστήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνῆκον εἰς τὸν ναόν, περιέρχονται εἰς τοὺς φίλους σας. Ἀπαλλοτριοῦτε μίαν παμμεγίστην περιουσίαν, ἡ ὁποία μετεβιβάσθη εἰς φίλους σας.

§51Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Εἰς ποίους τὰ μετεβίβασα;

§52Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἀστῶν προσφύγων, ὑπῆρχεν ἔδαφος καὶ τὸ ἀπαλλοτριώσατε καὶ ὄχι νὰ τὸ δώσητε εἰς τοὺς φίλους σας.

§53Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Σᾶς ἐρωτῶ καὶ πάλιν, τὸ εἶπον καὶ πρωτήτερα: ἰσχυρίζεσθε, ὅτι μετεβιβάσθη τὸ οἰκόπεδον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπηλλοτρίωσα, τὸ πολύτιμον, τὸ ὁποῖον ἀξίζει 4900 ὁ πῆχυς, ὅτι μετεβιβάσθη ὑπὲρ τῶν φίλων μου αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο πλούσιοι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Σᾶς λέγω ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν πλήρει ἀνακριβείᾳ, διότι ὄχι ὁλόκληρον τὸ γήπεδον, ἀλλ’ οὐδὲ εἷς πῆχυς τοῦ γηπέδου ἀφῃρέθη ἀπ’ αὐτό.

§54Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ διασαφίσῃ ἡ Βουλὴ δύο πράγματα ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἵνα μὴ ἐν τῇ πλάνῃ, ἡ ὁποία δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ, εἴτε ἐκ μέρους τοῦ ὁμιλοῦντος, εἴτε καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, γεννῶνται κακαὶ ἐντυπώσεις. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλὴν πρῶτον, εἶνε πράγματι ἐκεῖ κτίρια καὶ ἐγένετο ἐπίταξις γηπέδων; Εἶναι οὐσιῶδες νὰ κρίνωμεν ἐπὶ τῆς πράξεως. Τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ μάθω, εἶναι, ἐὰν ἐξεδόθη πρᾶξις ἀπαλλοτριώσεως ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν διεβιβάσθησαν ἢ ὄχι εἰς οἱονδήποτε. Ἐὰν ἐγένετο ἐκ μέρους σας πρᾶξις ἀπαλλοτριώσεως, πρόκειται δὲ περὶ γηπέδου, τοῦ ὁποίου ὁ πῆχυς, καθ’ ἃ λέγεται διότι δὲν γνωρίζω τὴν ὑπόθεσιν, ἀξίζει 3, 4, 5000 δραχμάς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ πληροφορήσητε ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ γνωρίζωμεν.

§55Μ. ΚΥΡΚΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ἡ ἱστορία τῶν γηπέδων αὐτῶν εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἐπὶ Κυβερνήσεως Κονδύλη ἐξεδόθη ἀπόφασις ἀπαλλοτριώσεως τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς. Ἡ ἀπόφασις ἦτο παράτυπος, διότι, κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου, ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ γνωμάτευσις τοῦ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Συμβουλίου Στεγάσεως καὶ Προνοίας. Ἦλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον οἱ ἐνδιαφερόμενοι Ἐπίτροποι καὶ παρεπονέθησαν διὰ τὸ παράτυπον τοῦτο καὶ τοὺς ἀπήντησα, ὅτι, ἐὰν ὄντως οὕτως ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, θὰ ἄρω τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ἐξήτασα καὶ ἐξηκρίβωσα τὴν ἀνωτέρω παρατυπίαν καὶ ἦρα πραγματικῶς τὴν ἀπόφασιν. Συγχρόνως ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἡ ὁποία μοῦ ἔδωκε τὴν βεβαίωσιν αὐτήν, μοῦ ἀνέφερεν ὅτι πρόκειται περὶ καταστημάτων (παραγκῶν) καὶ ὄχι οἰκημάτων προσφυγικῆς στεγάσεως καὶ ὅτι αἱ παράγκαι αὗται ἐχρησιμοποιοῦντο δι’ ἐπαγγελματικὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ τοῦτο ἦτο ὁ δεύτερος λόγος τῆς ἄρσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Μετὰ τοῦτο οἱ ἐνδιαφερόμενοι τῆς ἀντιθέτου πλευρᾶς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀρκετοί, ἦλθον καὶ διεμαρτυρήθησαν, διότι τοὺς παρεδίδομεν δεσμίους εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ναοῦ. Ἠναγκάσθην καὶ κατῆλθον ὁ ἴδιος εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ἐξήτασα καὶ εἶδα ὅτι ἡ πληροφορία, ἡ δοθεῖσα παρὰ τῆς ὑπηρεσίας, ἦτο ἀνακριβής, διότι ἀντελήφθην ὅτι ἐπρόκειτο περὶ στεγαστικῶν παραγκῶν, εἰς μερικὰς ἐκ τῶν ὁποίων ἐγένετο καὶ ἀσήμαντος ἐπαγγελματικὴ χρῆσις. Κατόπιν τούτου ἐπανεγένετο ἡ ἀπαλλοτρίωσις, ἀφοῦ προηγήθη καὶ γνωμοδότησις τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἀφοῦ ἐξηκριβώθη ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ πλουσίων ἀνθρώπων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν γηπέδων τοῦ ναοῦ.

§56Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. βουλευτής, ὁμιλῶν εἶπε, ὅτι ἐκάματε, κ. Ὑπουργέ, ἐπίταξιν ἐπὶ δῆθεν γηπέδου, ἐνῷ ἦσαν καὶ κτίρια ἐπ’ αὐτοῦ καὶ κατόπιν ἐν τῇ ἀγγελίᾳ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ἀναφέρετε ὅτι ἐκάμετε ἐπίταξιν γηπέδου καὶ κτιρίου. Εἶναι ἀληθὲς αὐτό; Ἐγὼ θέλω νὰ ἀπαντήσετε ἐπ’ αὐτοῦ.

§57Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ἐγὼ ἐξέθεσα ὅλην τὴν ἱστορίαν.

§58Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀποδεικνύεται ὅμως ὅτι τὰ δύο ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐκπορεύονται ἐξ ὑμῶν, ἀντιτίθενται τὸ ἓν πρὸς τὸ ἄλλο. Ποῖον εἶναι ἀληθές; Τὸ πρῶτον ἢ τὸ δεύτερον; Διατί ἡ ἀνακρίβεια αὐτὴ ἐκ μέρους ἑνὸς Ὑπουργοῦ;

§59Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ἐγένετο διὰ νὰ μὴ κατεδαφισθοῦν αἱ στέγαι.

§60Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἴπατε ὅτι ἐγένοντο δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Ἀλλ’ ἐπιτρέπεται εἰς Ὑπουργὸν νὰ ἐνεργῇ καταστρατήγησιν τοῦ νόμου; Καὶ ἐπιτρέπεται πρὸς τοῦτο νὰ γίνεται πιστοποίησις δύο ἀντιθέτων πραγμάτων; Ἐνηργήσατε τοιαῦτα πράγματα καὶ ἔρχεσθε ὡς Ὑπουργὸς καὶ τὰ λέγετε εἰς τὴν Βουλήν, προσπαθοῦντες ἐν ταὐτῷ νὰ τὰ καλύπτετε δι’ ἱστοριῶν ἵνα μὴ δύναται νὰ μάθῃ κανεὶς τί ἀκριβῶς συμβαίνει; Τί εἶναι αὐτά; Διαβεβαιοῦτε ἀνακριβῆ πράγματα; Ἀπαντήσατε εἰς αὐτά, εἰς τὰ ὁποῖα σᾶς ἐρωτῶ, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσετε, διότι ἔχομεν ἀντιθέτους βεβαιώσεις δύο ἐγγράφων.

§61Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Οὐδεμίαν καταστρατήγησιν ἔκαμα.

§62Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὰ 1922 ἔγιναν, κύριοι συνάδελφοι, δύο μισθωτήρια συμβόλαια, τὸ ἓν διὰ μίαν τριετίαν ποὺ ἔληξε.

§63Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ ζητῶ, κύριε Ὑπουργέ.

§64Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως ὑπῆρχον ἀνηγερμένα παραπήγματα δυνάμει συμβολαίων.

§65Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ εἶναι λοιπὸν τὰ συμβόλαια;

§66Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Ὁ λαὸς ποῦ ἐξεμεταλλεύθη τοὺς πρόσφυγας δύναται νὰ σᾶς πληροφορήσῃ.

§67Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀφοῦ ὁ λαὸς δὲν παίρνει τίποτε ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας, αὐτοὶ παίρνουν ἀπὸ ἡμᾶς, ἀλλ’ ἐὰν νομίζετε ὅτι ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ γυμνώσετε τοὺς γηγενεῖς, ἀπατᾶσθε. Ἐὰν ἔχετε τὴν ἀντίληψιν, ἣν ἔχει ὁ κ. Προυκάκης, ὅτι, ὅστις ἔχει πρόσφυγα γυναῖκα, ἔχει δικαίωμα... (Θόρυβος—φωναὶ—ἀντεγκλήσεις).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ Συνεδρίασις διὰ πέντε λεπτά. Μετὰ τὴν διακοπήν. (Ὥρα 8 καὶ 30)

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα Συνεδρίασις. Ὁ κ. Σωτηριάδης παρακαλεῖται νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§70Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ὁρισθῇ ἡ Δευτέρα διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐπερώτησις.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν Κανονισμόν. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἐφ’ ὅσον συνεχίζεται μία ἐπερώτησις, νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα δι’ ἄλλην ἐπερώτησιν.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ ἡμεῖς θέλομεν τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως καὶ παρακαλοῦμεν νὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς συνεχισθῇ ἡ συζήτησις καὶ κατόπιν ἀποφασίζομεν.

§74Σ. ΣΤΑΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι, εἰς μίαν τοιαύτην συζήτησιν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι ἀπόντες τόσοι Ὑπουργοί.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς εἶναι παρών.

§76Σ. ΣΤΑΗΣ. Δὲν ἀρκεῖ μόνον ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§77ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔξω εἶναι οἱ ἄλλοι. Πρέπει οἱ κ. Ὑπουργοὶ νὰ ἔλθουν.

§78Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι τόσον ἐνδιαφέρον τὸ θέμα; Ἐγώ, κ. Συνάδελφε, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα θέματα, τὰ ὁποῖα ἔχει συζητήσῃ μέχρι σήμερον ἡ Βουλή.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ὁρίστε, κ. Σωτηριάδη, συνεχίσατε.

§80Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν θὰ εἶχον ν’ ἀπευθύνω μίαν παρατήρησιν εἰς τὴν βεβαίωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι κατῆλθεν ὁ ἴδιος ἐν Πειραιεῖ καὶ ἐβεβαιώθη ὅτι εἰς τὰ παραπήγματα στεγάζονται πρόσφυγες. Ἀλλ’ αὐτὸ ἀντίκειται εἰς τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν καὶ εἰς τὸ ὁποῖον δὲν βεβαιοῖ, ὅτι εἶναι παραπήγματα καὶ ὅτι στεγάζονται πρόσφυγες. Δὲν λέγει ὅτι «μεταβάντες ἐκεῖ καὶ βεβαιωθέντες ὅτι ἐπρόκειτο περὶ καταστημάτων, εἰς τὰ ὁποῖα στεγάζονται οἱ πρόσφυγες, ἐπιτάσσομεν τὰ παραπήγματα· λέγει ὅτι ἐπιτάσσει τὸ γήπεδον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἀνεγερθοῦν παραπήγματα. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶχον καὶ κάμω. Ἀλλὰ θὰ εἶχον ἀκόμη μίαν ἀπορίαν νὰ ἐκφράσω, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἔχῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας: Πιθανὸν νὰ εἴπῃ: Μὰ τὶ θέλατε νὰ κάμω, ἔπρεπε νὰ στεγάσω, καθ’ ἕναν οἱονδήποτε τρόπον, τοὺς ἀστέγους πρόσφυγας. Ἔπρεπε νὰ περιθάλψω τὴν προσφυγικὴν δυστυχίαν. Διὰ τὴν προσφυγικὴν δυστυχίαν σᾶς βεβαιῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πονοῦμεν καὶ ἡμεῖς ὡς Ἕλληνες, ὅπως πονεῖτε καὶ σεῖς. Θὰ ἐτόλμων δὲ νὰ εἴπω, ὅτι πονοῦμεν περισσότερον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§81Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ δὲν σᾶς τὸ ἀναγνωρίζομεν.

§82Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι ζήτημα ὑποκειμενικῆς ἀντιλήψεως καὶ εἶσθε ἐλεύθεροι σεῖς νὰ μὴν μᾶς τὸ ἀναγνωρίζητε. Λοιπὸν θὰ ἰδῆτε ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἐδόθησαν αὐτὰ τὰ καταστήματα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως: (Ἀναγινώσκει). 1) Μιχαηλίδης ἰατρὸς καὶ Φαρμακοποιὸς 2, 3, 4, 5, 6...

§83ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ εἶναι αὐτὸ ποῦ ἀναγινώσκετε;

§84Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι ἕνα ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ Ναὸς τοῦ Ἁγίου Διονυσίου Πειραιῶς διὰ τὴν ἀνήκουστον διαρπαγὴν τῆς περιουσίας του. Τὸ ὑπόμνημα τοῦτο τὸ ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τὴν Ἱερὰν Σύνοδον καὶ διεμαρτυρήθη ἐπανειλημμένως διὰ τὴν ἀνήκουστον αὐτὴν διαρπαγήν. Δὲν θέλω νὰ πιστευθῇ ποτὲ ὅτι ὑπάρχουν εἰς ἡμᾶς αἰσθήματα ἀντιπροσφυγικά. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι πᾶν ἄλλο συμβαίνει, ἔχομεν ὑπερπροσφυγικὰ αἰσθήματα καὶ ζητοῦμεν ν’ ἀποκατασταθοῦν οἱ πρόσφυγες προσηκόντως.

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ποὺ ἀμφιβάλλομεν.

§86Α. ΠΑΧΝΟΣ. Πῶς ὅμως θ’ ἀποκατασταθοῦν;

§87Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Μὰ θ’ ἀποκατασταθοῦν διὰ τῆς διαρπαγῆς καὶ λεηλασίας; (Θόρυβος, φωναί).

§88Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους νὰ μὴ διακόπτουν τὸν ρήτορα.

§89ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρὸ παντὸς τοὺς φίλους σας.

§90Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μάλιστα, καὶ τοὺς φίλους μου, νὰ μὴ διακόπτεται ὁ ἀγορεύων καὶ ὅταν λέγωνται γνῶμαι ἀντίθετοι ἀπὸ τὰς γνώμας τῶν κυρίων βουλευτῶν. Δύναται οἱοσδήποτε τὰς ἀντιθέτους γνώμας νὰ ἐκδηλώσῃ καὶ ν’ ἀντικρούσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω ν’ ἀφήσωμεν τὸν ρήτωρα νὰ συνεχίσῃ ἄνευ διακοπῶν διὰ νὰ δυνηθῇ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡμεῖς οἱ ἄλλοι νὰ σχηματίσωμεν σαφῆ ἰδέαν περὶ τῶν λεχθέντων. Ἰδιαιτέρως ἐγὼ παρακαλῶ τοὺς φίλους μου νὰ μὴ διακόπτουν τὸν ρήτορα διὰ νὰ μὴ προκαλῆται θόρυβος. Ν’ ἀφεθῇ νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του ἄνευ διακοπῶν.

§91Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἐξακολουθῶν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρόκειται περὶ ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἐπιτροπὴ τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Διονυσίου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Προνοίας καὶ εἰς τὴν Ἱερὰν Σύνοδον καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν δικαιωμάτων της. Ἐξακολουθῶ τὸν κατάλογον (ἀναγινώσκει).

§92ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῦ;

§93Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἐν Πειραιεῖ.

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁδός;

§95Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Εἶναι ἴσως ἡ μόνη λεπτομέρεια, ἡ ὁποία λείπει, πάρα κάτω θὰ ἴδητε... εἰς τὸ Κουτσουκάρι τοῦ Πειραιῶς. Ὁρίστε Γαβριηλίδης κτᾶται ἰδιόκτητον οἴκημα εἰς τὴν ὁδὸν Ψαρρῶν, ἐνορία Ἁγίου Διονυσίου.

§96Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Πρέπει νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἐὰν ὁ περίφημος Γαβριηλίδης, ὁ ὁποῖος ἔχει οἰκόπεδον, ἂν ἀποτελῇ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς στεγάσεως.

§97Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Σᾶς εἶπον ἀπὸ ποίους ἀποτελεῖται τὸ Συμβούλιον.

§98Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Δὲν ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς ἀναγνώσητε τὰ ὀνόματα;

§99Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). (Ἀναγινώσκει).

§100Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε καμμίαν περίπτωσιν εἰς τὸν δικηγορικόν σας βίον νὰ ἔχῃ μισθωθῇ ἓν κατάστημα διὰ συμβολαίου καὶ μετὰ πεντηκονταετῆ χρῆσιν τοῦ μισθίου ν’ ἀπαλλοτριωθῇ διὰ νὰ δοθῇ εἰς τὸν μισθωτήν; Διότι πρόκειται, κύριε συνάδελφε, περὶ καταστήματος μισθωθέντος διὰ συμβολαίου.

§101Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἀπευθύνεσθε πρὸς ἐμέ, θὰ σᾶς κάμω μία σύστασιν: ὅταν δίδονται πληροφορίαι εἰς τὴν Βουλήν, δὲν δίδονται ἀπὸ ἓν ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ὁ πρῶτος τυχών. Δίδονται ἀποδείξεις καὶ παρέχονται ἀνταποδείξεις.

§102Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς αὐτό. Ὅταν δίδω πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν, Βουλὴν ἀποτελουμένην ἀπὸ τόσον νοήμονα μέλη, θὰ ἤρκει νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἐγένετο τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀρχικῶς ἐπίταξις, εἶτα ἀπαλλοτρίωσις καταστημάτων, ἅτινα εἶχον μισθωθῆ διὰ δύο διπλῶν μισθωτηρίων συμβολαίων, τῶν ὁποίων ἐγένετο χρῆσις ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον πεντηκονταετίαν. Ὡς ἐκ περισσοῦ εἰσῆλθον εἰς τὰς πληροφορίας αὐτάς, διότι οἱ κ. συνάδελφοί μου εἶπον, ὅτι περιορίζομαι μόνον εἰς λόγους καὶ μὲ ἠρώτησαν: ποῖοι εἶνε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μένουν εἰς τὰ μίσθια; Λοιπόν, ἀπήντησα ἱκανοποιῶν τὴν περιέργειαν τῶν ἀξιοτίμων κ. συναδέλφων.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖτε πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ὄχι πρὸς τὸν Βουλευτήν. Διὰ τὰ ἰδιαίτερα μπορεῖτε μετὰ τὴν συνεδρίασιν νὰ δώσετε ἐξηγήσεις.

§104Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε πρέπει νὰ μὲ προστατεύσητε.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς προστατεύω, ἀλλὰ προκαλεῖτε μόνος σας τὰς διακοπάς.

§106Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Προχωρῶ εἰς ἄλλο θέμα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀγορεύσεώς μου, καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐδῶ, εἶναι ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πταίει εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν εἶναι ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία τίθεται εἰς ἐφαρμογήν, ἀλλ’ ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς. Εἴμεθα ὅλοι ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων καὶ ἔχομεν μίαν συγκεκριμένην πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 27, τὰς ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ τὸ ἄρθρον 119, ἀπηλλοτρίωσε δι’ ἀποφάσεώς του δημοσιευθείσης εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 80 τῆς 19 Ἀπριλίου φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ἔκτασιν 902 μ. τετρ. καὶ ἔρχεται πρὸς ἀποκατάστασιν καὶ ἐνεργεῖ ὄχι πλέον ἀπαλλοτρίωσιν, ἀλλὰ παραχώρησιν ἐκτάσεως εἰς Πειραϊκὴν χερσόνησον 150 στρεμμάτων, ἐκτάσεως ἀνηκούσης εἰς τὸ Δημόσιον. Θὰ ἦτο μία πρᾶξις ἡ ὁποία ἔχει ἀγαθὸν σκοπὸν καὶ θὰ τὴν ἐπεκρότουν ἐξ ὅλης ψυχῆς, ἀλλὰ τί συμβαίνει; Δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐκτὸς τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς τῆς χαρακτηριζομένης ὡς ἀνηκούσης εἰς τὸ Δημόσιον, ὑπῆρχον καὶ ἄπειροι μικροὶ ἰδιοκτῆται.

§107ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Μαντούβαλος;

§108Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον αὐτός. Μὴ κρέμεσθε εἰς τὸν Μαντούβαλον· δὲν θὰ σᾶς σώσῃ ὁ Μαντούβαλος. Εἶναι ἄπειροι μικροὶ ἰδιοκτῆται καὶ αὐτοὶ εἶχον δικαίωμα δικαστικῆς προστασίας. Ἐνῷ δὲ διὰ τοῦ νόμου 3148 παραχωρεῖται ἔκτασις 150 στρεμμάτων, καταλαμβάνεται ἔκτασις 190 στρεμμάτων. Ἤτοι καταλαμβάνονται ἐπὶ πλέον 40 στρέμματα. Διὰ τῆς μεθόδου ταύτης κατορθοῦται νὰ παρακαμφθοῦν τὰ δικαιώματα αὐτὰ τῶν μικρῶν ἀστῶν, οἱ ὁποῖοι μολονότι προστατεύονται διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς εὑρίσκονται ἐστερημμένοι προστασίας. Διὰ νὰ ἀποκλεισθῇ δὲ καὶ πᾶσα ἄλλη δικαστικὴ προστασία ἐκδίδεται ἓν νομοθετικὸν διάταγμα τῆς 5 Ἰουλίου 1927, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη συνεπείᾳ ἀποφάσεως τῆς ἁρμοδίας κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται ἐν ἄρθρῳ 2ῳ ἡ ἑξῆς διάταξις «εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπὶ τῆς παραχωρουμένης ἐκτάσεως...» ἕπεται εὔγλωττον τὸ κείμενον τῆς διατάξεως.

§109Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ἐπιτρέπετε;

§110Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Εὐχαρίστως.

§111Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Εἶπον καὶ προχθὲς καὶ ἐξήγησα τί συμβαίνει εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναλαμβάνῃ κανεὶς τὰ αὐτὰ πράγματα διὰ νὰ γίνῃ ἀντιληπτός. Ὁ νόμος αὐτὸς ἔγινε εἰς τὰ 1924.

§112Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ὁ νόμος περὶ παραχωρήσεως τῶν οἰκοπέδων ἔγινεν εἰς τὰ 1924, εἴμεθα σύμφωνοι.

§113Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ὁ νόμος αὐτὸς περὶ παραχωρήσεως ἐδημοσιεύθη, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἐγένετο ἓν σχέδιον, ἐντὸς δὲ αὐτοῦ περιελήφθη καὶ ἡ ἔκτασις τῶν 190 στρεμμάτων. Ἐρρυμοτόμησαν τὴν ἔκτασιν αὐτὴν καὶ τὴν ἐχάραξαμεν εἰς οἰκόπεδα καὶ οἱ πρόσφυγες ἔκτισαν εἰς τὰ οἰκόπεδα αὐτὰ παράγκες. Τί συνέβη ὅμως; Ἀνεφάνησαν ἰδιῶται, οἱ ὁποῖοι διεξεδίκουν δικαιώματα καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκκαθαρισθῇ τί ἐγένοντο τὰ 40 στρέμματα ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχον ἀνεγερθῆ αἱ παράγκες, καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶχον ἀναγνωρισθῆ τὰ δικαιώματα τῶν ἰδιωτῶν, ἐγένετο τὸ συμπληρωματικὸν νομοθετικὸν διάταγμα.

§114Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Παρελείψατε νὰ εἴπητε ὅτι ἡ ἰδιοκτησία τῶν διεκδικούντων τὰ οἰκόπεδα, ὄχι μόνον ἦτο ἀνεγνωρισμένη ὑπὸ τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ εἶχον λάβῃ καὶ προσωρινὰ μέτρα καὶ τότε ὁ Ὑπουργός, κακῶς, παρὰ τὸ Σύνταγμα, διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Προσφυγικῆς Ἐπιτροπῆς, ἠναγκάσθη νὰ ἐκδώσῃ διάταγμα, παρὰ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, Διάταγμα ἁμαρτωλόν, διὰ τοῦ ὁποίου κατηργοῦντο τὰ προσωρινὰ μέτρα.

§115Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ διὰ τὴν ἐπίθεσιν, ἡ ὁποία στρέφεται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἀναστολὴν τοῦ Νόμου περὶ προσωρινῶν μέτρων, διότι οἱ ἀξιότιμοι ἀγορεύσαντες ἐτόνισαν τὸ σημεῖον τοῦτο καὶ ἐπαρουσίασαν ὅτι ἐκ θεμελίων ἀνέσκαψεν ἡ δικαιοσύνη ἕνα νόμον διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὶς οἶδε τὰ συμφέροντα τίνος. Ὅλοι ἀνεγνωρίσαμεν, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων εἶναι ζήτημα ἐθνικόν, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνεξαρτήτως κομματικῆς ἀποχρώσεως εἶναι ζήτημα ὅλων τῶν κομμάτων καὶ ὅλοι συνωμολογήσαμεν ὅτι πρέπει νὰ ἐξεύρωμεν τρόπον διὰ νὰ διευκολύνωμεν, τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων. Διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τοῦ σκοποῦ τούτου δὲν ἤρκει μόνον ὁ νόμος περὶ προσωρινῶν μέτρων, ἀλλὰ ἀνεστείλαμεν διάταξιν αὐτοῦ τούτου τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον 119 δὲν εἶναι ἀναστολὴ τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, τῆς θεσπιζομένης διὰ τοῦ ἄρθρου 19; Πρὸς τίνα σκοπὸν τοῦτο ἐγένετο; Ἐγένετο διὰ νὰ διευκολυνθῇ τὸ ἔργον τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων καὶ δι’ αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἐγένετο ἡ ἀναστολὴ τῶν προσωρινῶν μέτρων καὶ ἀνεστάλησαν ὁριστικαὶ καὶ τελεσίδικοι ἀποφάσεις.

§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ὅταν τοὺς προστατεύῃ τὸ ἄρθρον 19;

§117Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μήπως ἡ ἀναστολὴ τοῦ Νόμου περὶ προσωρινῶν μέτρων ἐγένετο διὰ τοὺς πρόσφυγας; Ἐγένετο καὶ πολὺ πρωτήτερον. Ἡ ἀναστολὴ τῶν προσωρινῶν μέτρων ἐγένετο χάριν τοῦ Δημοσίου, ἡ ἀναστολὴ τῶν προσωρινῶν μέτρων ἐγένετο χάριν τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, ὑπάρχουσι δὲ καὶ ὁλόκληρα νομοθετήματα μέσα εἰς τὸν κώδικα.

§118Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἡ διάταξις περὶ καταργήσεως τῶν προσωρινῶν μέτρων κατηργήθη, καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ Ἐπαναστάσεως Πλαστῆρα καὶ ἦλθεν ἡ Δʹ Συνέλευσις, ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Τσιτσεκλῆ, καὶ κατήργησεν αὐτὴν τὴν διάταξιν.

§119Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν σημασίαν, διότι τοῦτο ἐγένετο ἀποκλειστικῶς διὰ νὰ διευκολυνθῇ τὸ ἔργον τῆς Ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων, διότι εἶναι ἕνα ζήτημα κοινωνικὸν (χειροκροτήματα).

§120Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Καὶ νὰ ἀνατραπῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐκ θεμελίων διάταξις τοῦ Συντάγματος τοῦ ἄρθρου 119.

§121Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ ἄρθρον 119 εἶναι παρέκκλισις τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Συντάγματος.

§122Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ἔλεγε τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, τοῦτο δὲν θὰ ἔκαμνε καμμίαν ἐντύπωσιν διότι οὗτος εἶναι ἄγευστος πάσης νομικῆς γνώσεως, ἀλλὰ μὲ καταπλήσσει, διότι τὸ λέγει συνάδελφος προερχόμενος ἀπὸ τὸν νομικὸν κόσμον. Εἶναι πρωτοφανὲς τοῦτο. Ἡ κατάργησις τῶν προσωρινῶν μέτρων εἶναι σκληρὸν μέτρον. Ἐξεδόθη ἓν Νομ. Διάταγμα τῆς 10 Νοεμβρίου 1927, κατὰ τὸ ὁποῖον τί νομίζετε γίνεται; Ἀπαγορεύονται τὰ προσωρινὰ μέτρα κατὰ τῶν προσφύγων, θεωρουμένων κατ’ ἀμάχητον τεκμήριον ὡς τελευταίων ἀνεπιλήπτων κατόχων. Σᾶς παρακαλῶ: Ὑποθέσατε ἕναν πρόσφυγα, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε ἐπάτησε τὴν γῆν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν κατέχουσιν οἱ ἰδιοκτῆται ἐπὶ ἑκατὸν ἔτη καὶ τῶν ὁποίων τὰ δικαιώματα ἔχουσιν ἀναγνωρισθῇ διὰ τελεσιδίκου ἀποφάσεως. Ἔρχεται αὐτὸ τὸ τερατούργημα τὸ νομικὸν καὶ σᾶς λέγει: αὐτὸς ὁ ἅρπαξ, αὐτὸς θεωρεῖται τελευταῖος ἀνεπίληπτος κάτοχος. Καὶ αὐτὸ τὸ ὑποστηρίζει νομικός. Ὅταν, κ. Βουλευταί, ἔχουσι τοιαύτας γνώμας, τοιαύτας ἀντιλήψεις περὶ τοῦ σεβασμοῦ τῶν νόμων, τῶν συνταγματικῶν διατάξεων καὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ δικαίου ἄνθρωποι κατέχοντες τοιαῦτα ἀξιώματα, προερχόμενα μάλιστα ἀπὸ τὸν νομικὸν κλάδον ἐρρέτω, κύριοι, τὸ Κράτος. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§123Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ Διάταγμα λέγει ὅτι, ὅστις πρόσφυξ κατέχει ἓν κτῆμα, θεωρεῖται κατὰ τεκμήριον ἀμάχητον ὡς ἀνεπίληπτος κάτοχος;

§124Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε ἡγέτα τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα. Ἐγένετο ἀναστολὴ τοῦ νόμου περὶ προσωρινῶν μέτρων καὶ λέγω ὅτι τοῦτο δὲν ἔλαβε χώραν διὰ πρώτην φοράν. Καὶ λέγω ἐπὶ πλέον ὅτι δὲν ἔγινεν ἀναστολὴ μόνον τοῦ νόμου τούτου.

§125Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν λέγω τοῦτο, ἀλλὰ λέγω ἂν ὑπάρχῃ καὶ διάταγμα κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν δύνανται νὰ ληφθῶσι προσωρινὰ μέτρα κατὰ τῶν προσφύγων.

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀπὸ τὰ παραχωρούμενα εἰς πρόσφυγας.

§127Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Περὶ τούτου δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε ἀδιαφόρως, διότι, λέγω τοῦτο, ἀποφεύγονται τὰ προσωρινὰ μέτρα κατὰ τῶν προσφύγων, θεωρουμένων κατ’ ἀμάχητον τεκμήριον ὡς ἀνεπιλήπτων κατόχων.

§128Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ποῦ δηλαδή;

§129Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἂν πρόκειται περὶ ἀπαλλοτριώσεων, ὅπου ἐγκατεστάθησαν οἱ πρόσφυγες.

§130Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ εἶναι.

§131Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο: Ἐγὼ ἐπὶ τοῦ παρόντος περιορίζομαι νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, ἂν ἡ διάταξις εἶναι γενική, χωρὶς νὰ συνδέηται μὲ ἀπαλλοτριωθέντα, τὰ ὁποῖα παρεχωρήθησαν εἰς πρόσφυγας, τότε ἡ διάταξις αὕτη εἶναι κακίστη καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς διαπληκτισμοὺς μεταξὺ γηγενῶν καὶ προσφύγων. Δι’ αὐτὸ ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐμμανουηλίδης.

§133ΕΜ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ, ἐν τῇ ῥύμῃ τῆς συζητήσεως, ἔφερεν εἰς τὸ μέσον εὐλόγους λεπτομερείας. Φυσικὰ δὲν ἔχω νὰ ἀπασχοληθῶ μὲ τὰς λεπτομερείας, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔχει τὰ στοιχεῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἀπαντήσῃ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἀπάντησίς του θὰ εἶναι ἐπιτυχής. Ἕν μόνον δικαιοῦμαι νὰ παρατηρήσω, ὅτι καίτοι ἀπηριθμήθησαν διάφοροι λεπτομέρειαι ἄχρι τῆς ὥρας δὲν ἤκουσα κανέναν νὰ εἴπῃ ὅτι ἀναφέρθη ὁ ἄλφα ἢ ὁ βῆτα διὰ παράβασίν τινα, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας δὲν ἠθέλησε νὰ ἐπανορθώσῃ. Ἐμὲ κυρίως θὰ μὲ ἀπασχολήσῃ τὸ ἄρθρον ἢ μᾶλλον ἡ ἀρχή, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται τὸ ἄρθρον 119 τοῦ Συντάγματος, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία κατευθύνει τὴν Κυβέρνησιν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ ἄρθρου τούτου. Ὑπάρχει καμμία διαφωνία μεταξὺ τῶν πτερύγων; Νομίζω ὅτι δὲν ἠδυνήθην νὰ διαπιστώσω τοιαύτην τινὰ διαφωνίαν. Καὶ ἀρχίζω ἀπὸ τὸν ἑαυτόν μας. Οὐδεμία ἀξίωσις ὑπάρχει ἐκ μέρους ἡμῶν ὅτι, ὅταν πρόκειται νὰ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις, ἡ ἀπαλλοτρίωσις αὐτὴ πρέπει νὰ διαταχθῇ ἐπὶ οἰκοπέδων πολυτίμων. Οὐδεμία ἀξίωσις ἐπίσης ὑπάρχει ἐκ μέρους ἡμῶν, ὅτι ἡ ἀπαλλοτρίωσις πρέπει νὰ περιλάβῃ καὶ τὰ μικρὰ ἰδιόκτητα κτήματα καὶ οἰκόπεδα. Οἱ μικροϊδιοκτῆται εἰς ἡμᾶς εἶναι ἐξ ἴσου συμπαθεῖς ὅσον καὶ οἱ πρόσφυγες, καθ’ ὅσον καὶ ἐκεῖνοι δὲν εἶναι πλούσιοι. Ἀπὸ τὴν ἄλλην πτέρυγα δὲν ἤκουσα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον 119, ὅτι ἡ ἀπαλλοτρίωσις δὲν πρέπει νὰ γίνῃ χάριν ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Τοὐναντίον ἤκουσα πολλοὺς καὶ καλοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν δύναμαι παρὰ νὰ εἶμαι εὐγνώμων. Μὲ τὴν διαφορὰν ὅμως, ὅτι δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὥστε νὰ καταβάλῃ τὴν ἀπαιτουμένην προσοχήν, νὰ μὴ καταστῇ ἡ ἀπαλλοτρίωσις καὶ ἡ στέγασις ἀδύνατος καὶ παρὰ τὴν θέλησιν αὐτῆς, ἕνεκα διαφόρων κανόνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθοῦν μὲ αὐτὴν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ἤδη πρὸ ὀλίγου ἠκούσαμεν μίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία ὀλίγον ἔλλειψε νὰ μετατραπῇ εἰς λογομαχίαν τῶν προσώπων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας προβαίνει εἰς ἀπαλλοτριώσεις κατὰ προσώπου τινός, ἀλλὰ ἐν τῇ ἀπαλλοτριώσει ὁ στόχος δὲν εἶναι τὸ πρόσωπον. Ἐν τῇ ἀπαλλοτριώσει ὁ στόχος εἶναι ἡ ἔκτασις, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ γίνῃ ἡ στέγασις. Νομίζω ὅτι μὲ πραγματικοὺς ἢ μὲ ἀνυπάρκτους τίτλους δύναται ὁ τυχὼν ἰδιώτης νὰ παρουσιασθῇ καὶ προκαλέσῃ προσωρινὰ μέτρα καὶ διὰ τούτων, διὰ 5 ἢ 10 μέτρων, νὰ ματαιώσῃ τὸν σκοπὸν τῆς στεγάσεως, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας. Πρόκειται ἀκριβῶς περὶ τῆς προσφυγικῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία, αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν Δικαιοσύνην. Παρουσιάζει, αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, τὸν ἰδανικὸν τύπον τῶν ἀνθρώπων ἐν ἀπορίᾳ. Ἑπομένως ὅταν πρόκειται περὶ μιᾶς τοιαύτης ἐκτάκτου περιστάσεως, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ γίνεται λόγος περὶ εἰρηνοδικείου καὶ περὶ νομοθετημάτων ἀδίκων, διότι ὅλα ταῦτα καθιστοῦν τὸν σκοπὸν ἀνέφικτον. Εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις ἀπαιτοῦνται καὶ ἔκτακτα μέτρα. Τὸ δὲ ἔκτακτον μέτρον, ὅστις τὸ ἐσκέφθη, δὲν εἶναι οὔτε ἄστοχον οὔτε ἄδικον. Ἄλλως τε μαρτυρεῖται, ὅτι ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ τὰ προσωρινὰ μέτρα ἀπηγορεύθησαν καὶ ἄλλοτε. Τότε δὲν ἀπετέλεσαν σκάνδαλον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἀποτελέσουν καὶ σκάνδαλον διὰ τοὺς πρόσφυγας, τοὺς ὁποίους ἐδηλώσατε ὅτι ἀγαπᾶτε. Λυποῦμαι πολὺ ὅτι γίνεται τόσος λόγος περὶ ἐπανορθώσεως νομοθετημάτων ἢ ἀδικιῶν ἐκ νομοθετημάτων, εἰς τὰ ὁποῖα συνεψήφισαν καὶ διακεκριμένα μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, καθὼς γνωρίζετε, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρθη ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, δὲν ἀποτελεῖται μόνον ἀπὸ πρόσφυγας, ἀποτελεῖται καὶ ἀπὸ τὰ διάφορα κόμματα καὶ οὐδὲν μέλος ἐκ τῶν διαφόρων αὐτῶν κομμάτων δύναται ἐδῶ νὰ εἴπῃ ὅτι εἴτε ἡ γνώμη των δὲν ἐζητήθη εἴτε, ζητηθεῖσα, δὲν ἐτέθη ὑπὸ σοβαρωτάτην ἔποψιν. Τοὐναντίον οἱ πρόσφυγες ἦσαν πάντοτε εὐγνώμονες εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς ἄλλης πτέρυγος, οἱ ὁποῖοι παρευρίσκονται, οἱ ὁποῖοι τοὺς διαφωτίζουσι καὶ τῶν ὁποίων τὴν γνώμην πολλάκις ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν. Δὲν ἦτο ἀπηγορευμένον εἰς τοὺς Βουλευτὰς τῆς ἀντιθέτου παρατάξεως εἴτε νὰ ὑποβάλουν τὰς ἐνστάσεις των καὶ τὰς ἀντιρρήσεις των, εἴτε, κατόπιν, ἐὰν ὑπῆρχέ τι ἄτοπον, τὸ ὁποῖον θ’ ἀπεδείκνυε ἡ πεῖρα ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων, νὰ πρότεινον καὶ τὴν τροποποίησίν του. Κύριοι, δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι ἡ ἐργασία τῆς στεγάσεως καὶ ἡ ὅλη προσφυγικὴ ἐργασία εἶναι μία κολοσσιαία ἐργασία, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ἀλάθητον δὲν ἀποκλείεται. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρχουν σφάλματα, ἐὰν ὑπάρχουν παραλείψεις, πολὺ δὲ περισσότερον ἐὰν ὑπάρχουν σκάνδαλα, ἡμεῖς θὰ εἴμεθα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, πρὶν ἀπὸ σᾶς, θὰ διαμαρτυρηθῶμεν. Παραδεχόμεθα καὶ διακηρύττομεν, ὅτι τὰς ἀπαλλοτριώσεις τὰς θεωροῦμεν ὡς μέσον ἀνάγκης καὶ ἐπειδὴ εἶναι μέσον ἀνάγκης πρέπει νὰ περιορίζεται ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς ἀνάγκης, νομίζω δὲ ὅτι οἱ ὁπωσδήποτε ἐκμεταλλευόμενοι τὴν συγκατάβασιν τοῦ νόμου, εἴτε πρὸς πλουτισμόν, εἴτε πρὸς ἄλλον λόγον, θὰ εἶναι αὐτοὶ περιφρονημένοι ὄχι μόνον ἐκ μέρους ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, κατὰ τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ κυριωτέρα σήμερον ἐπίθεσις. (Χειροκροτήματα). Λυποῦμαι, κύριοι, ὅτι, ὡς σᾶς εἶπον, δὲν δύναμαι νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Δι’ ἓν πρᾶγμα πολὺ λυποῦμαι. Ὅτι ὑπὲρ τὸ δέον ἐξετέθησαν πρὸς τὸ Σῶμα, ὄχι διότι αἱ κακαὶ πράξεις οἱουδήποτε προσώπου δὲν πρέπει νὰ ἀναφέρωνται, ἀλλὰ διότι ἡ Δικονομία, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν ἐν τοῖς κοινοβουλίοις, δὲν εἶναι ἀρκετὴ ὥστε νὰ ἐξονυχίζωνται τοιούτου εἴδους ὑποθέσεις οὕτως, ὥστε νὰ μὴ ἐκτίθενται ἀδίκως πρόσωπα. Παραδείγματος χάριν τί γνωρίζομεν ἡμεῖς ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν, τί ἐξηκριβώσαμεν; Προχθὲς ἔγινε λόγος ἄπειρος περὶ ἑνὸς Πολυκράτους. Ὠνομάσθη οἰκοπεδοφάγος, ὠνομάσθη σφετεριστής, σχεδὸν παρουσιάσθη ὡς ὁ ἰδανικὸς ὁ κλασικὸς τύπος τοῦ πρόσφυγος, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἁρπάσῃ, νὰ σφετερισθῇ περιουσίαν. Ἐλέχθη ὅτι εἶναι πολὺ πλούσιος. Λοιπόν, κύριοι, γνωρίζω τὸν ἄνθρωπον. Εἶναι ἰατρός, ἀλλ’ εἶναι πτωχότατος καὶ ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σκανδαλισθῇ τις, ἐὰν ἐδόθη καὶ εἰς τὸν Δημήτριον Πολυκράτην μία οἱαδήποτε στέγη.

§134Μ. ΚΥΡΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Δὲν ἐδόθη τίποτε.

§135Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ δοθῇ. Διατὶ δίδεται στέγασις εἰς τοὺς πρόσφυγας χειρώνακτας, ἀχθοφόρους καὶ ὅταν πρόκειται περὶ ἑνὸς διανοουμένου πενομένου ἢ ἀστέγου, δὲν ἐπιτρέπεται δι’ αὐτὸν ἓν οἱονδήποτε μέτρον προνοίας; Θὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ ἐν τῇ ὁρμῇ τῆς ἐπιθετικότητος καὶ μαχητικότητος, ἡ ὁποία διακρίνει ὑμᾶς, ὡς κοινοβουλευτικοὺς ἄνδρας, νὰ ἔχητε τὴν αὐτὴν δυσμένειαν πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἴτε ἀνήκουν εἰς τὰς τάξεις σας, εἴτε ὁπουδήποτε ἀλλοῦ, οἱ ὁποῖοι προβαίνουν εἰς διαφόρους παραβιάσεις καὶ παραλείψεις. Τὸ δικαίωμα τῆς ἰδιοκτησίας, βεβαιότατα, τὸ δεχόμεθα ἡμεῖς, ἀλλὰ ζῶμεν, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸν εἰκοστὸν αἰῶνα, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον, ὅπως κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς Δωδεκαδέλτου, τὸ δικαίωμα τῆς ἰδιοκτησίας νὰ θεοποιηθῇ. Οἱ θεσμοὶ τοῦ ἀστικοῦ μας καθεστῶτος εἶναι παλαιοί. Διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ διατηρήσωμεν αὐτοὺς ἡμεῖς οἱ συντηρητικοί, εἶναι ἀνάγκη οἱ θεσμοὶ αὐτοὶ νὰ συμβιβασθοῦν πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ αἰῶνος. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνουν ἐλαστικοί. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνουν ὑποχωρητικοί. Πᾶσα ἀδιαλλαξία, αὐτὴ ἡ ἀδιαλλαξία, σκάπτει τὸν τάφον τῶν παλαιῶν ἀστικῶν ἰδεῶν καὶ ἰδίως τοῦ θεσμοῦ τῆς ἰδιοκτησίας. Ὁ θεσμὸς τῆς ἰδιοκτησίας τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐξαρθῇ κατὰ τοῦ κοινωνικοῦ συμφέροντος, τότε ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ἐξαφανισθῇ. (Χειροκροτήματα). Ὀφείλω νὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀντελήφθην ἰδίοις ὄμμασι. Μετέβημεν ἡμέραν τινὰ εἰς Ἅγιον Γεώργιον διὰ νὰ ἴδωμεν μίαν ὁδόν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ φέρῃ τὴν Κοκκινιὰν εἰς ἀπόστασιν ὀκτὼ χιλιομέτρων ἀπὸ τὰς Ἀθήνας. Βεβαίως τὸ ἔργον εἶναι ὠφέλιμον καὶ διὰ τοὺς πρόσφυγας, ἀλλὰ καὶ λίαν προοδευτικὸν διὰ τὸν τόπον. Ἐκεῖ εἴδομεν ἕνα γιγαντόσωμον ἄνδρα, ὁ ὁποῖος μὲ δύο ἄλλους μικροσώμους κυρίους ἠσχολεῖτο εἰς διάφορα γραφικὰ ἔργα. Μᾶς εἶπον τότε ὅτι ὁ μεγαλόσωμος κύριος ἦτο μεγαλοκτηματίας, ἐκ τῆς τάξεως τῶν μεγαλοκτηματιῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προβάλλουσι τὴν εἰδεχθῆ των μορφὴν παντοῦ. Ὅπου καὶ ἂν ὑπάγετε, τοὺς εὑρίσκετε παντοῦ. Εἰς τὴν Πειραϊκὴν Χερσόνησον, εἰς τὴν Κοκκινιάν. Εἶχεν ἕνα δικηγόρον καὶ ἕνα συμβολαιογράφον. Ὁ δικηγόρος συνεβούλευε, ὁ συμβολαιογράφος ἔγραφε διάφορα συμβόλαια πωλήσεως, ἴσως εἰς μικροϊδιοκτήτας. Νομίζετε ὅτι ἐπιτρέπεται οἱοσδήποτε σεβασμὸς πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας αὐτούς, οἱ ὁποῖοι τὸ ὄνομα τῆς ἰδιοκτησίας τὸ καθιστοῦν ὄργανον παραβιάσεως τῶν νόμων, ὄργανον τῆς παραβιάσεως τοῦ κοινωνικοῦ συμφέροντος; Τὴν συμπάθειαν, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τοὺς μικροϊδιοκτήτας, δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ τὴν ἔχω πρὸς τοὺς μεγάλους ἰδιοκτήτας. Φοβοῦμαι βεβαίως τοὺς κακοποιούς, ἀλλ’ ὁμολογῶ ὅτι ὁ φόβος μου δὲν εἶναι πολὺ δικαιολογημένος, προκειμένου περὶ τῶν κακοποιῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς καὶ μὲ κάποιαν γενναιότητα εἶναι κακοποιοί. Οἱ ἐπικινδυνωδέστεροι ἄνθρωποι τῆς κοινωνίας εἶναι οἱ κακοποιοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι περιβάλλονται τὸν μανδύαν τῆς νομιμότητος, οἱ ὁποῖοι, τιθέμενοι ὑπὸ τὴν προστασίαν τῶν ἀρχῶν, ἐξακολουθοῦν νὰ κακοποιοῦν (Χειροκροτήματα). Ἀκριβῶς, διότι εἶσθε σύμφωνοι, διότι πρόκειται νὰ κερδίσω καὶ τὴν ἰδικήν σας τὴν γνώμην, σᾶς τὸ λέγω. Ἓν πρᾶγμα μόνον παρετηρήθη εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, εἴτε διὰ τῆς ἑρμηνείας διαφόρων προσώπων, τῶν ὁποίων ἡ ἐνοχὴ δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένη, εἴτε διὰ τῆς ἀναμίξεως καὶ συγχύσεως διαφόρων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄσχετα πρὸς τὸ σημερινὸν συζητούμενον θέμα, νὰ μὴ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἶναι ζητήματα ἄλλα, ὅτι γεννῶνται ζητήματα μεταξὺ γηγενῶν καὶ προσφύγων. Κύριοι, βεβαίως φοβοῦμαι νὰ μὴ γεννηθῇ ἓν τοιοῦτον ζήτημα, βεβαίως ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ἐν τῇ ἑνότητι τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, εἴτε πρόσφυγας εἴτε γηγενεῖς, ἐκεῖθεν ἐξαρτᾶται ἡ εὐτυχία αὐτοῦ τοῦ τόπου (Μπράβο, μπράβο). Πολλάκις ἔγινε λόγος περὶ ἀφομοιώσεως προσφύγων καὶ γηγενῶν. Ἐγὼ καὶ τὴν λέξιν ἀφομοίωσιν θεωρῶ περιττήν. Οὐδεὶς λαός, εἴτε πρόσφυγες εἴτε γηγενεῖς εἴτε ὅλοι ὁμοῦ, παρουσίασεν τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἑλληνικὴ φυλὴ καὶ ὡς θρησκεία καὶ ὡς γλῶσσα καὶ ὡς παράδοσις καὶ ὡς νοοτροπία. Ἑπομένως οὐδεὶς λόγος περὶ ἀφομοιώσεως. Νὰ προσέξωμεν μόνον, μὴ τυχὸν δι’ ἰδικῆς μας ἀδεξιότητος — διότι περὶ κακῆς διαθέσεως δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται λόγος εἴτε ἀπὸ ἐδῶ εἴτε ἀπὸ ἐκεῖ — νὰ προσέξωμεν λέγω, νὰ μὴ γεννήσωμεν διαιρέσεις, νὰ διαιρέσωμεν τὸ ἀδιαίρετον, νὰ μὴ χωρίσωμεν τὸ ἑνιαῖον, καὶ χωρίζοντες καὶ διαιροῦντες νὰ μὴ ἀφήσωμεν εἰς τὴν χώραν ταύτην κακόν, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἀπευχόμεθα. (Χειροκροτήματα).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τουρκοβασίλης.

§137Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) Καταθέτω σχέδιον νόμου περὶ Ἐπιτροπείας τῆς ἀνηλίκου θυγατρὸς τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου Πριγκηπίσσης Αἰκατερίνης.

§138Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν ὑπάρχει βασιλεὺς Κωνσταντῖνος καὶ δὲν ὑπάρχει πριγκήπισσα Αἰκατερίνη.

§139Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) Ὁ ὑπάρχων νόμος περὶ Ἐπιτροπείας, δὲν διευκολύνει ποσῶς τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας τῆς ἀνηλίκου θυγατρὸς τοῦ Βασιλέως Κωνσταντίνου Αἰκατερίνης. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταθέτω, ἔχει τοῦτον τὸν σκοπόν, νὰ δημιουργήσῃ εἰδικὰς διατάξεις ἐπιτρεπούσας εἰς τὴν μητέρα, ἐπίτροπον τῆς ἀνηλίκου, τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας αὐτῆς καὶ νὰ διενεργηθῇ δημοπρασία ἄνευ τῆς τηρήσεως τῶν διατυπώσεων τοῦ νόμου ΧΠΘ. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει καὶ ἓν ἄρθρον καὶ ἀπορῶ πῶς προεκάλεσεν ἀγανάκτησιν. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως τύχῃ τῆς προνομίας τοῦ ἄρθρου 49 τοῦ Συντάγματος, δηλαδὴ τῆς ἐπιψηφίσεως εἰς μίαν μόνην συζήτησιν.

§140Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας) Ἐὰν ἔφερα ἀντίρρησιν, ἔφερα, διότι ὑπάρχει ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, δυνάμει τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει Ἑλληνικὴ ἰθαγένεια διὰ τὰ πρόσωπα περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ. (Ὥρα 9 καὶ 10 μ. μ.)