1927.02.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32

Δευτέρα 14 Φεβρουαρίου 1927

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 5.15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς 30ῆς συνεδριάσεως).

§2Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως ταύτης παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ ὅτι ὁλόκληρος ἡ ὁμὰς τοῦ Ἑνιαίου Μετώπου κατεψήφισε τὴν σύμβασιν Πάουερ, διότι δὲν φέρεται ἀναγεγραμμένον τοιοῦτόν τι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης 31ης συνεδριάσεως).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτῶν τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Φ. Παπαγεωργίου.

§5Φ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εἰς ἐρώτησιν ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν περὶ τῆς τύχης μερικῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀφορῶσι συμβάσεις, ἀλλ’ ἀφορῶσι τὴν διαρρύθμισιν ἄλλων σχέσεων, αἵτινες ἐτελεσιοργήθησαν καὶ ἐγεννήθησαν ἐκ τούτων ἔννομα ἀποτελέσματα, οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Γεωργίας ἀπήντησαν ὅτι τὰ Διατάγματα ταῦτα θὰ παραμείνωσιν ἰσχυρά. Τὸ τοιοῦτον δὲν ἀνεγράφη εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ παρακαλῶ νὰ γίνῃ ἡ διόρθωσις.

§6Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν οἱ ἁρμόδιοι κ. κ. Ὑπουργοὶ δύνανται νὰ δώσουν.

§7Φ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τὸ ἐνθυμεῖσθε, κ. συνάδελφε;

§8Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω καὶ καλῶς πῶς ἔχει τὸ ζήτημα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀντίληψις τῶν πρακτικογράφων εἶναι ὅτι ἀπεδόθη καλῶς τὸ νόημα τῶν δηλώσεων τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν καὶ ἀτυχῶς οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι παρόντες διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν βεβαίωσίν των. Ἄλλως τε ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος θὰ ἐξακολουθήσῃ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ὡς ἔχουν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλῆς τὰ ἑξῆς: — Τὸ ἐν Καβάλλᾳ Ἐπαγγελματικὸν Σωματεῖον τῶν Καπνεργατῶν ὑποβάλλει ψήφισμα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς τακτικῆς τοῦ ταμείου ἀσφαλείας καὶ προστασίας τῶν καπνεργατῶν κτλ. — Οἱ πρόεδροι τῆς κοινότητος Μεσσήνης καὶ Ἀϊδινίου ὑποβάλλουσι πρᾶξιν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ νόμου «περὶ ἀγροφυλακῆς». — Ὁ Εὐάγγελος Παπαγεωργίου ἱερεὺς ζητεῖ τὴν ἀπονομὴν συντάξεως συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 23 Νοεμβρίου 1923 Ν. Διατάγματος. — Ὁ Ἰωάννης Π. Ἀρβανιτόπουλος, κάτοικος Πατρῶν, ὑποβάλλει διαμαρτυρίαν διὰ τὴν σκανδαλώδη μειοδοτικὴν δημοπρασίαν τῆς καλλιεργείας τῆς σταφίδος ὑπὸ τοῦ Ἀνωνύμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. — Αἱ Ζαχαρούλα Α. Δέδε καὶ Μαρία Τελλῆ, κάτοικοι Ν. Φαλήρου, ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα περὶ ἀκυρώσεως τοῦ νόμου 3148 τοῦ 1924 κτλ. — Ὁ Σύνδεσμος τῶν ἀναπήρων τραυματιῶν θυμάτων πολέμου Ἀχαϊοήλιδος ὑποβάλλει ὑπόμνημα διὰ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ ἐν Πάρνηθι Σανατορίου. — Οἱ κάτοικοι τῆς Γρανίτσης ζητοῦν χάριν τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν τέκνων των τὴν σύστασιν Ἑλληνικοῦ σχολείου. — Οἱ κτηματίαι τῆς πόλεως Κοζάνης παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως ἀποφασίσῃ τὸ ταχύτερον τὴν γενικὴν ἄρσιν τοῦ Ἐνοικιοστασίου ἐκ τῶν ἐπαρχιακῶν μικροπόλεων. — Οἱ ἱερεῖς Θ. Οἰκονόμου καὶ Β. Γιαννακόπουλος, κάτοικοι Σκουπίων Καλαβρύτων, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν νῦν ὑπαρχόντων ἱερέων. — Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Μπράλλου διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος καὶ τοῦ ταμειακοῦ κλητῆρος, διότι προέβησαν εἰς κατασχέσεις διαφόρων οἰκιακῶν ἐπίπλων ἔναντι ὀφειλομένου δημοσίου φόρου. — Αἱ παθοῦσαι ἐν τῇ στρατιωτικῇ ὑπηρεσίᾳ ἀδελφαὶ νοσοκόμοι ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα δι’ οὗ ζητοῦν κρατικὴν ἐνίσχυσιν. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Σιδηροκάστρου ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 174 πρᾶξιν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ ἀναμετάθεσις εἰς Σιδηρόκαστρον τοῦ καθηγητοῦ Γ. Χριστοπούλου, τοποθετηθέντος εἰς τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον Διαβολιτσίου. — Τὰ ἐν Καλάμαις Σωματεῖα ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα δι’ οὗ ζητοῦν τὴν ταχίστην ἐπισκευὴν τοῦ ποταμοῦ Νέδοντος. — Ἡ Ἕνωσις τῶν παλαιῶν πολεμιστῶν Λαρίσσης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἀκύρωσιν εἰσέτι τῆς συμβάσεως Πάουερ. — Τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Μεσσήνης ὑποβάλλει ὑπόμνημα, δι’ οὗ ζητεῖ τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ καταργηθέντος νόμου «περὶ ἀγροφυλακῆς». — Ὁ λαὸς Ραψάνης διαμαρτύρεται ἐντόνως διὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ ἀδυνάτου τῆς τροποποιήσεως τοῦ Ν. Διατάγματος «περὶ τῆς λειτουργίας τῶν ἀμβύκων». — Ἅπαντα τὰ μέλη τῆς Συντεχνίας παντοπωλῶν καὶ Συνδέσμου ἐδωδιμοπαντοπωλῶν Κομοτινῆς διαμαρτύρονται διὰ τὴν φορολογικὴν κατάταξιν ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματός των. — Οἱ ἰδιοκτῆται Βόλου ζητοῦν τὴν ἄρσιν τοῦ Ἐνοικιοστασίου. — Οἱ καπνεργάται Καρδίτσης ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα διὰ τὴν λύσιν τοῦ καπνεργατικοῦ ζητήματος κλπ. — Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν τῆς Ἑνώσεων τῶν ἐν Τουρκίᾳ Ἑλλήνων ὑπηκόων ὑποβάλλει ψήφισμα διὰ τὴν ἐν γένει διευθέτησιν ὅλων τῶν ζητημάτων των. — Ὁ Ἀρ. Τουλούμης διαμαρτύρεται διότι κρατεῖται ἐν προφυλακίσει 3½ ἔτη καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἐκδικάσεώς του. — Ὁ Λεωνίδας Κ. Λαντρῆς διαμαρτύρεται διὰ τὴν παράνομον προφυλάκισίν του, ἐφόσον δὲν συντρέχουν πλέον λόγοι προφυλακίσεως. — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Κ. Ἀγγελόπουλος διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ εἰσαγγελέως Ἐδέσσης αἰτουμένου τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς διὰ τὴν περαιτέρω δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ Φλωρίνης κ. Ν. Κυριακοπούλου. — Ὁμοίως ἀναφορὰν τοῦ εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Λαρίσσης διὰ τὸν βουλευτὴν κ. Γ. Μπούσιον. (Παραπέμπονται εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Γ. Μερκούρης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ μηχανοδηγῶν τῶν βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ἐγκαταστάσεων». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μάρκου, Π. Μαζαράκης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως ψηφίσματος «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 102 τοῦ νόμου 3363 περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Παϊπέτης, Ι. Θεοτόκης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περ ἠλεκτρικῆς ἐγκαταστάσεως Κερκύρας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Μόδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος «περὶ περαιτέρω ἰσχύος συντακτικῶν τινων πράξεων κλπ». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων.

§10Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἔχομεν ὑπογράψει ἀναφορὰν 15 βουλευταὶ νὰ ἐπισπευσθοῦν μερικαὶ ἐπερωτήσεις οὐσιώδεις καὶ νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν προχθεσινὴν ἀπόφασιν νὰ συνεχισθῇ σήμερον ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ. Ὑπεβλήθησαν καὶ διάφοροι τροπολογίαι, ὥστε μετὰ τὴν ἐκτύπωσιν καὶ αὐτῶν τῶν τροπολογιῶν ἃς ἀρχίσῃ καὶ ἡ συζήτησις αὐτῶν. Τὸ σπουδαιότερον εἶναι ὅτι ἀπουσιάζουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοί.

§12Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, φρονῶ ὅτι ἔχομεν τὴν προτεραιότητα ὑποβολῆς ἐκ μέρους 15 βουλευτῶν νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 67 ἐπερώτησις.

§13Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ψήφισμα τί θὰ γίνῃ; Ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων καὶ ἂς ὁρίσωμεν ἓν χρονικὸν διάστημα ἵνα εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§14Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συστήσητε εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ προσέρχωνται, διότι τὸ θέαμα τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἐξωφρενικόν.

§15Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν οἱ Ὑπουργοὶ νὰ καταλύουν τὸν ἔλεγχον. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανές. Δὲν ἔχει οὐδεὶς δικαίωμα νὰ τηρῇ τὴν τακτικὴν αὐτήν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μία σύστασις ὅπως προταχθῶσιν αἱ ἐπερωτήσεις ἡ ὑπ’ ἀριθ. 22 περὶ καταδιώξεως ἀκρίδων καὶ αἱ ὑπ’ ἀριθ. 32, 33 καὶ 39 περὶ ἀμβύκων καὶ φορολογίας τῶν ἐπαγγελματιῶν. Εἶναι ὑπογεγραμμένοι ἀρκετοὶ βουλευταί. Εἶναι μία παράκλησις ὅπως προταχθῇ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὑπ’ ἀριθ. 67 ἐπερώτησις τῶν κ. κ. Καλογερᾶ καὶ Εὐριπαίου περὶ τῶν παλαιοημερολογιτῶν.

§17Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐπειδὴ ἀπουσιάζουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ εἰσέλθωμεν εὐθὺς ὡς ἔλθουν εἰς τὸ ζήτημα, διότι εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλη πρότασις προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 62 τῶν κ. κ. βουλευτῶν Δράμας. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ ἓν τέταρτον ἵνα εἰδοποιηθοῦν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ νὰ ἔλθουν.

(Ὥρα 5.50′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 6 μ. μ.)

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§20Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν λύετε μίαν φορὰν τὴν συνεδρίασιν νὰ μάθουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ νὰ σέβωνται τὸ Σῶμα;

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γίνῃ καὶ αὐτό. Ὑπεβλήθη πρότασις παρὰ διαφόρων βουλευτῶν περὶ προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 67 ἐπερωτήσεως ἀφορώσης τὰς ἐνεργείας τῶν παλαιοημερολογιτῶν καὶ δεύτερον ὅπως προταχθῶσι καὶ συζητηθῶσιν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 22 ἐπερώτησις περὶ ἀμβύκων καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 62 ἐπερώτησις τοῦ βουλευτοῦ Δράμας κ. Ζερβοῦ.

§22Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶχεν ὁρισθῆ ἡ σήμερον διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος «περὶ τῶν Διαταγμάτων τῆς δικτατορίας».

§23Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Νὰ προηγηθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις καὶ κατόπιν νὰ γίνῃ αὐτό.

§24Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἀναγραφεῖσα εἰς τὰ πρακτικά; Τοιαῦται ἀποφάσεις ματαιοῦσαι τὸν ἔλεγχον δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωνται.

§25Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἔλεγχος γίνεται. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προχωρεῖ βραδέως εἶναι ἡ νομοθετικὴ ἐργασία. Διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀμβύκων ἔχει ἐξηγηθῆ κατ’ ἐπανάληψιν. Δὲν νομίζω δὲ ὀρθὸν νὰ συζητήσωμεν σήμερον τὸ ζήτημα καὶ νὰ τὸ συζητήσωμεν πάλιν ὅταν θὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§26Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Οἱ παραγωγοὶ ἐνδιαφέρονται νὰ ἀκούσουν ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ στόματός σας τί θὰ γίνῃ, διότι ἔχομεν καθημέραν συλλαλητήρια.

§27Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Συστήσατε ὀλίγην ψυχραιμίαν εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, ἕως ὅτου καὶ ἡμεῖς ἀποκρυσταλλώσωμεν τὰς ἰδέας μας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύωνται τὰ ζητήματα αὐτὰ ἀμ’ ἔπος, ἀμ’ ἔργον. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ βαίνωμεν μετὰ προσοχῆς, ἀφ’ ἑνὸς μὲν χάριν τῆς προστασίας τῶν κοινωνικῶν συμφερόντων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ χάριν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συμβιβάσωμεν ἀμφοτέρας τὰς ἀνάγκας καὶ ὁ συμβιβασμὸς αὐτὸς παρουσιάζει δυσχέρειαν, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ παρακάμψωμεν. Ὀλίγην ὑπομονὴν λοιπόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδικαιολόγητον εἶναι νὰ ἀναιροῦνται εἰς τὰς περιστάσεις αὐτὰς ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ φορολογίαι καὶ εἰς οἰανδήποτε διαμαρτυρίαν ἐξ ἐπαρχιῶν νὰ ἀνατρέπωμεν ἐκ βάθρων τὴν φορολογίαν.

§28Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι ἐντόνως, διότι ἡ προσδιορισμένη ἡμέρα διὰ τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως συστηματικῶς διατίθεται δι’ ἄλλα ζητήματα. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται τοῦτο διαρκῶς. Ἔχω πρὸ μηνῶν ὑποβάλλει ἐπερώτησιν σχετικὴν μὲ τὸν ἀσυρματιστὴν τοῦ «Ὀδυσσέως» καὶ λόγῳ τῆς διαρκοῦς ἀναβολῆς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἐπερωτήσεων δὲν ἦλθεν ἀκόμη εἰς συζήτησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβάλλωνται αἱ ἐπερωτήσεις ἐπ’ ἀόριστον.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τοῦ ψηφίσματος «περὶ περαιτέρω ἰσχύος τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων».

§30Ι. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως δεχθῇ καὶ συζητηθῇ ἐπειγόντως τὸ νομοσχέδιον «περὶ ὑποδιδασκάλων».

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν εἶχεν ὑποβληθῆ πρότασις περὶ προτάξεως τούτου, ἀλλ’ εἴχομεν ἀποφασίσει κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις σήμερον περὶ τῶν Ν. Διαταγμάτων. Μετὰ ταῦτα ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ πρότασις περὶ προτάξεως.

§32Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ συναινέσωσιν εἰς τὴν κατὰ προτίμησιν ψήφισιν τοῦ ὑποβληθέντος σχεδίου νόμου «περὶ αὐτεπαγγέλτου ὑποβολῆς εἰς ἐκ νέου ἀνάκρισιν καὶ συζήτησιν τῶν ὑποθέσεων ἐφ’ ὧν ἐξεδόθησαν καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις τῶν ἑπταμελῶν Στρατοδικείων κλπ.»

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§34Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε ἂν διαφωνῶ. Τοῦτο συμβαίνει διότι ἡ Κυβέρνησις κατορθώνει χαρακτηρίζουσα διάφορα νομοσχέδια ἐπείγοντα ἢ ὑπακούουσα εἰς συστάσεις βουλευτῶν νὰ ἀναβάλῃ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

§35Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται νὰ διακόψω τὸν ἔλεγχον ἐγώ.

§36Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διαρκῶς διὰ λαμβανομένων ἀποφάσεων ἀναβάλλομεν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Ὁ κ. Μπούμπουλης παραπονεῖται ὅτι καίτοι ἀπὸ μηνῶν ἔχει ὑποβάλει ἐπερώτησιν, ἐν τούτοις δὲν ἦλθεν ἡ σειρά της.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν Ἐπερωτήσεων καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ περαιτέρω ἰσχύος Συντακτικῶν τινων πράξεων καὶ Ν. Δ. ἐκδοθέντων ἀπρακτούσης τῆς Βουλῆς». Ὁ κ. Δ. Βοκοτόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§38Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀρχομένων τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον ὑπέβαλον σχέδιον ἢ μᾶλλον πρότασιν ψηφίσματος περὶ ἐπαναστατικῶν Ν. Διαταγμάτων, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἡ πολιτικὴ ὁμαλότης εἶναι χίμαιρα, ἐφόσον ἰσχύει καὶ ἐφαρμόζεται ἡ ἐπαναστατικὴ νομοθεσία καὶ δὴ ἡ ἐπαναστατικὴ νομοθεσία τοῦ Πλαστήρα, τοῦ Παγκάλου καὶ τοῦ Κονδύλη, διότι ἡ ἐπαναστατικὴ αὕτη νομοθεσία εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος τῶν τριῶν τούτων ἀρχηγῶν τῆς Ἐπαναστάσεως, ὄχι μόνον καταλαβόντων τὴν Ἀρχὴν καὶ ἀσκούντων τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ καὶ ἀντιποιηθέντων τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ ἀκόμη τὴν ἄσκησιν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας αὐτοὶ καὶ οἱ περὶ αὐτοὺς συνεπαναστάται λαϊκοί τε καὶ στρατιωτικοὶ ἐγένοντο κυρίαρχοι τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐν τῇ αὐθαιρέτῳ αὐτῶν ἐξουσίᾳ ἐνομοθέτουν καὶ ἐκυβέρνων τὴν Χώραν κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτῶν θέλησιν, θέλησις ἡ ὁποία ἀντέκειτο εἰς τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Εἶναι περιττὸν νὰ ὑπομνήσω τὰς λεπτομερείας τῆς ἐπαναστατικῆς νομοθεσίας. Ὁ Πλαστήρας τὸ πρῶτον καταλύσας τὸ Σύνταγμα καὶ διαλύσας τὴν Γʹ Συνέλευσιν, μὴ τολμῶν νὰ ἐνεργήσῃ ἐκλογὰς ὅπως ὤφειλε καὶ ὑπεσχέθη, ἦλθεν εἰς τὴν ἀνάγκην διὰ τὴν διατήρησιν καὶ ἐπικράτησιν τῆς Ἐπαναστάσεως νὰ νομοθετῇ. Εἰς τὸ ἔργον τοῦτο τὸν ἐβοήθησαν, ἀτυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ Ἔθνος, ὁλόκληρος ἡ φατριαστικὴ νομολογία. Ἡ φατριαστικὴ νομολογία τοῦ Ἀρείου Πάγου ἀπὸ τοῦ 1917 κηρύξαντος ὅτι τὰ Ν. Διατάγματα τοῦ Βενιζέλου εἶχον ἰσχὺν νόμου καὶ ἠδύναντο νὰ ἐφαρμοσθῶσι, τὸ στήριγμα τοῦτο τὸ μετεχειρίσθη ὁ Πλαστήρας καὶ αἱ Κυβερνήσεις τὰς ὁποίας αὐτὸς ἐδημιούργησε. Τὸ στήριγμα αὐτὸ μετεχειρίσθη καὶ ὁ Πάγκαλος διὰ τῶν Κυβερνήσεων τὰς ὁποίας ἐστήριξε διορίσας αὐτάς. Τὸ αὐτὸ ἐγένετο καὶ ὑπὸ τοῦ Κονδύλη. Ἐν τῇ ἀσκήσει δὲ τῆς ἐπαναστατικῆς ταύτης ἐξουσίας αἱ συντακτικαὶ ἀποφάσεις καὶ αἱ πράξεις αἱ συντακτικαί, τὰ Ν. Διατάγματα δέχονται τὸ ἓν τὸ ἄλλο. Ἅπαντα δὲ τὰ Διατάγματα καὶ πᾶσαι αἱ πράξεις ἀντίκεινται καὶ τυπικῶς οὐχὶ μόνον εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ Σύνταγμα τῆς Δημοκρατίας τοῦ 1922. Ἡ κατάστασις εἶναι σήμερον ἐμπόδιον μέγα εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, διότι εἶναι ἀσυμβίβαστος ἡ ὕπαρξις ἀκύρου αὐτοδικαίως ἐπαναστατικῆς νομοθεσίας καὶ ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιτύχῃ μέτρα νομοθετικὰ προσκρούοντα εἰς τὴν ἐπαναστατικὴν νομοθεσίαν. Καὶ βλέπετε ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὰ μέτρα τὰ νομοθετικά, τὰ ὁποῖα προτείνει ἡ Κυβέρνησις σήμερον μὲν διὰ τοῦτο τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα τὸ ἐπαναστατικόν, αὔριον δὲ διὰ τὸ ἄλλο. Ἡ κατάστασις μοὶ ἐπέβαλε τὴν ὑποχρέωσιν, ὡς εἶχον ἀναγγείλει εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου μου, νὰ ὑποβάλω τὸ σχέδιον ψηφίσματος περὶ τροποποιήσεως καὶ κυρίως εἰπεῖν καταργήσεως τῶν Νομοθετικῶν αὐτῶν Διαταγμάτων καὶ τῶν συντακτικῶν ἀποφάσεων τῆς Ἐπαναστάσεως. Τὸ ἔργον εἶναι ἀληθῶς μέγα. Ὁ καθορισμὸς αὐτοῦ τοῦ νομοθετικοῦ ἐδάφους ἀπὸ τῆς νομοθετικῆς αὐτῆς κόπρου τοῦ Αὐγίου εἶναι πραγματικὸς ἄθλος Ἡράκλειος. Καὶ θὰ εἶναι ἔπαινος καὶ διὰ τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν Βουλὴν ὁ ἄθλος αὐτὸς νὰ εἶναι ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πῶς πρέπει νὰ διορθωθῇ ἡ κατάστασις; Πῶς πρέπει νὰ λείψῃ ἡ ἐπονείδιστος, ἡ ὀλιγαρχική, ἡ αὐθαίρετος ἐπαναστατικὴ νομοθεσία; Ἐγὼ κατὰ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν θεωρῶ ὅτι πρέπει νὰ διορισθῇ μία Ἐπιτροπὴ εἰκοσιπενταμελής, ἕκαστος δὲ τῶν 5 ἀρχηγῶν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὑποδεικνύῃ τὸν διορισμὸν 5 βουλευτῶν καταλλήλων διὰ τὸ ἔργον. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου προτείνει ὅπως ἡ ἐξέτασις πασῶν τῶν ἀποφάσεων, τῶν πράξεων καὶ πάντων τῶν Διαταγμάτων γίνῃ ὑπὸ τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν τῆς Βουλῆς. Τὸ αὐτὸ προτείνει καὶ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον τινὲς τῶν κ. κ. συναδέλφων τὸ παρελθὸν Σάββατον. Ἀλλὰ καὶ ἡ δευτέρα τροπολογία ἀποτελεῖ μίαν μέθοδον, εἶναι ὑπὸ τὴν σκέψιν τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω ὅτι διὰ τὸ λυσιτελέστερον καὶ πρακτικώτερον πρέπει νὰ λάβητε τὴν πρότασιν τῶν μέτρων τῆς ἰδικῆς μου προτάσεως, διότι, ἂν ὑποθέσωμεν, ὅπως εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὑπάρχουν νομοθετήματα μὴ ἀνήκοντα ἀποκλειστικῶς εἰς ἓν Ὑπουργεῖον, αἱ Ἐπιτροπαὶ τῆς Βουλῆς θὰ εὑρεθῶσιν εἰς μεγάλην δυσκολίαν πῶς θὰ συνεννοηθῶσι πρὸς ὑποβολὴν αὐτῶν πρὸς συζήτησιν, θὰ λείψῃ δὲ καὶ ὁ κίνδυνος τῆς πολλαπλῆς ἐξετάσεως τῶν νομοθετημάτων αὐτῶν ὑπὸ πασῶν τῶν Ἐπιτροπῶν, θὰ λείψῃ ἡ στενότης τῆς ἀντιλήψεως καὶ ἡ στενότης τῆς κρίσεως περὶ τοῦ τροπολογητέου νομοθετήματος. Διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τροποποιήσῃ τὸ ἰδικόν της σχέδιον καὶ νὰ συμμερισθῇ τὴν γνώμην τῆς μιᾶς καὶ μόνης Ἐπιτροπῆς ἢ ἂν νομίζῃ ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ἐντὸς εὐλόγου χρονικοῦ διαστήματος μικροῦ νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ ὅλων τῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλῃ εἰς αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις, νὰ διορίσῃ δύο Ἐπιτροπάς, ἀλλὰ νὰ μὴ κατανείμῃ τὴν ἐργασίαν εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, ἀλλὰ νὰ τὴν κατανείμῃ μεταξὺ τῶν δύο Ἐπιτροπῶν πρὸς εὐχέρειαν τῆς ἐξετάσεως τῶν νομοθετημάτων καὶ ὑποδείξω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν τροποποιητέων διατάξεων. Διότι τὸ ἔργον τῶν Ἐπιτροπῶν εἶναι καὶ πρέπει νὰ εἶναι μόνον ἡ τροποποίησις ἐκείνη τῶν νομοθετημάτων τῶν ἐπαναστατικῶν, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὑπ’ εὐθύνην αὐτῆς ὅτι πρέπει νὰ συστήσῃ καὶ νὰ μὴ μεταβληθῶσι, διότι εἶναι καὶ ἄλλα πολλά, τὰ ὁποῖα Κυβέρνησις θὰ ἔλθῃ νὰ τὰ καταργήσῃ. Εἶναι περιττὸν νὰ ἀσχοληθῶσιν ἐπὶ τῆς προτάσεως καὶ ἕκαστος τῶν κυρίων Ὑπουργῶν δικαιοῦται κατὰ τὸ Σύνταγμα νὰ μὴ ἐφαρμόσῃ νόμον τὸν ὁποῖον αὐτὸς θεωρεῖ καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος. Εἰς οὐδὲν Διάταγμα, εἰς καμμίαν ἀπόφασιν ἐξ αὐτῶν τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε δὲν ὑποχρεοῦται κανεὶς ἐκ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν νὰ ὑποκύψῃ καὶ δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν θὰ ἐφαρμόσῃ. Οἱ Ὑπουργοὶ εἶναι οἱ κύριοι τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων. Αὐτοὶ εἶναι ὑπεύθυνοι, ἀλλὰ δύναται ἐπὶ τὸ ἀσφαλέστερον ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ὁλομελείᾳ αὐτῆς νὰ εἴπῃ τὸ δεῖνα Ν. Διάταγμα ἢ ἡ τάδε πρᾶξις καὶ ἀπόφασις εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος καὶ εἶναι ἀνεφάρμοστος καὶ δύναται νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἄνευ ἀδείας τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ πράξεως αὐτοδικαίως ἀκύρου. Θὰ περιορισθῇ τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς μόνον εἰς ἐκεῖνα τὰ Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι πρέπει νὰ ἰσχύουν ὄχι ὅπως εἶναι, ἀλλὰ τροποποιούμενα κατὰ τὰς διαθέσεις καὶ κατὰ τὴν βούλησιν καὶ τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως. Τὰς Ἐπιτροπὰς δὲ αὐτὰς τὰς δύο νὰ ὑποδείξουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ διὰ νὰ δώσουν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἔχει διὰ κάθε νομοθέτημα. Οὕτως ἔχοντος τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐργασία αὕτη ἔρχεται εἰς ἐξέτασιν τὸ ζήτημα τῆς τροποποιήσεως τῶν Διαταγμάτων αὐτῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Καὶ νομίζω ὅτι τὸ δεύτερον πρέπει νὰ γίνῃ, ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἀντιποιηθῇ νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Ἡ Κυβέρνησις νὰ κρίνῃ τί εἶναι τὸ τροποποιητέον καὶ πῶς εἶναι τροποποιητέον καὶ νὰ εἰσηγεῖται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίζῃ περὶ τῶν τροποποιήσεων τὰς ὁποίας θὰ κρίνῃ ἐπενεκτέας ἡ Κυβέρνησις, ἅτινας καὶ θὰ ἐπιδοκιμάσῃ ἢ ἀποδοκιμάσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραπεμφθοῦν. Τελευτῶν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὸν τρόπον αὐτὸν τὸν ὁποῖον προτείνω καὶ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ψήφισμα νὰ παύσῃ ἡ ἰσχὺς ὅλων αὐτῶν τῶν ἀκύρων πράξεων, διότι δὲν δικαιολογεῖται ἡ ἰσχὺς τούτων. Ἐν τῇ προτάσει τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον ἔχω αὐτὴν τὴν βάσιν. Παύει ἡ ἰσχὺς αὐτῶν μέχρις ὅτου ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ τί θὰ γίνῃ περὶ αὐτῶν. Διατί ἓν Νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ κηρυχθῇ ἄκυρον, διατί νὰ ἰσχύῃ αὐτὸ σήμερον; Πῶς ἐπιτρέπεται ἄκυρον αὐτοδικαίως Ν. Διάταγμα νὰ τὸ ἀφίνωμεν νὰ ἰσχύῃ καὶ νὰ ἐφαρμόζεται καὶ νὰ δημιουργοῦνται ἐξ αὐτοῦ ἔννομοι σχέσεις καὶ ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐπανέρχωνται ἀκόμη καὶ ζημίαι διὰ τὸ Κράτος; Διότι πολλὰ ἐκ τῶν Νομοθετικῶν αὐτῶν Διαταγμάτων εἶναι ἐπιζήμια διὰ τὸ Κράτος ὄντα ἄκυρα, τροποποιητέα, καταργητέα· πῶς αὐτὰ τὰ ἀφίνομεν νὰ ἰσχύουν; Αὐτὸ εἶναι μοὶ φαίνεται τόσον φανερὸν καὶ τόσον ἀναμφισβήτητον, ὥστε τολμῶ νὰ πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀδιστάκτως θὰ θέσῃ ἄρθρον ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν ψηφίσματι διὰ τοῦ ὁποίου νὰ παύῃ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν; Οὐδεμία ζημία δημιουργεῖται ἐκ τούτου. Ὅλα αὐτὰ τὰ Διατάγματα νὰ τεθῶσιν ἐν διαθεσιμότητι οὕτως εἰπεῖν καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποφασίσῃ ποῖα εἶναι τὰ καταργητέα λόγῳ αὐτοδικαίας ἀκυρότητος καὶ λόγῳ ἐλλείψεως κοινωνικῆς ἀνάγκης ἀπαιτούσης τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, δι’ ἐκεῖνα δὲ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι εἶναι τροποποιητέα, νὰ ζητήσῃ τὴν τροποποίησιν αὐτῶν καὶ νὰ ἰσχύσωσιν ἀπὸ τῆς τροποποιήσεως. Ἐφιστῶ ἐπὶ τούτου τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι ὑπόθεσις σοβαρωτάτη, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ συμφέροντι τοῦ Κράτους καὶ τῆς συνταγματικῆς ἐξουσίας θὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§40Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου ψηφίσματος ἱδρύεται ἓν εἶδος Λοιμοκαθαρτηρίου, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθοῦν ὑπὸ κάθαρσιν αἱ παντὸς εἴδους πράξεις τῆς δικτατορίας. Τὸ σχέδιον εἶναι σοβαρώτατον καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται ἡ ἐξονύχισίς του, διότι, ἂν ἐμφανισθῇ ἀτέλειά τις, αὕτη θὰ ἔχῃ σοβαρὰ καὶ ἀνεπανόρθωτα ἀποτελέσματα καὶ ὡς ἐκ τούτου παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ καὶ εὔχομαι ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις νὰ διατηρηθῇ ἐπὶ μακρὸν ὅσον οἷόν τε χρόνον. Ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν καὶ ἀπρόοπτα καὶ εἶναι ἑπόμενον ἐπὶ παραδείγματι μετὰ παρέλευσιν δύο ἕως τριῶν μηνῶν νὰ ἀνατραπῇ ἡ Κυβέρνησις, ὁπότε ἐρωτᾶται, ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη τοῦ ψηφίσματος; Βεβαίως θέλει ἀτονίσει καί, ἀτονοῦντος τοῦ ψηφίσματος, γεννᾶται ἄλλο ἐρώτημα. Αἱ ἀνωτέρω πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον, τί θὰ γίνωσι; Θὰ ἀκυρωθῶσιν ἢ θὰ ἔχωσιν ἰσχύν; Ἂν ἀκυρωθῶσιν, ἀπὸ πότε, θὰ ἄρχηται ἡ ἀκύρωσίς των;

§41Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅλαι αἱ πράξεις, ἂν δὲν κυρωθοῦν συμφώνως πρὸς τὸ ψήφισμα αὐτό, θὰ μείνουν ὑπὸ τὴν αὐτὴν κατάστασιν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται σήμερον, ὅλαι δὲ αἱ πράξεις εὑρίσκονται σήμερον εἰς ἰσχὺν ὑπὸ αἵρεσιν. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν ζητεῖ τὴν ἄδειαν, ἀντὶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ, νὰ τὸ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ Ἐπιτροπήν.

§42Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ περιληφθῶσιν αἱ λέξεις, «ἐφόσον μένει ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις».

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§44Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι διότι ἐν τῇ Οἰκουμενικῇ Κυβερνήσει ἀντιπροσωπεύεται ἡ μεγίστη μερὶς τῆς Βουλῆς καὶ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἐγγύησις.

§45Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης ἑτέραν παρατήρησιν ἔχω ἐπὶ τῆς γʹ παραγράφου, ὅτι παραλείπονται ἐξ αὐτῆς αἱ συντακτικαὶ ἀποφάσεις καὶ ἀναφέρονται μόνον τὰ Διατάγματα καὶ αἱ πράξεις.

§46Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ διορθωθῇ.

§47Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης ἐν τέλει τοῦ αὐτοῦ ἐδαφίου ἀναφέρεται ἀορίστως ἡ λέξις «Διατάγματα», ἀλλ’ ὑπάρχουσι Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν δυνάμει νόμων καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ ἡ φράσις «ὡς ἐκ τῶν ἐκδοθέντων διαταγμάτων δυνάμει νόμων», διότι ἄλλως, ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ Διατάγματα καὶ αἱ πράξεις αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου 1926, καταργοῦνται.

§48Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ ἐκδοθέντα ἄνευ συμπράξεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καταργοῦνται αὐτοδικαίως. Οὐδέποτε θὰ εἶναι δεσμευμένη ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ρυθμίσεως οἱασδήποτε τοιαύτης σχέσεως.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Χατζηδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§50Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Εἰς τὴν ἀρχαίαν Ρώμην, κύριοι βουλευταί, εἷς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὰς ἀντιλήψεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν ἀπετέλει πρόσωπον, κατώρθωσε καὶ ἔγινε Πραίτωρ, δηλαδὴ δικαστής. Ὡς τοιοῦτος ἐξέδωκεν ἀρκετὰς ἀποφάσεις, κατόπιν δὲ ἀπεκαλύφθη ὅτι ἦτο δοῦλος, res et non personna. Ἐγεννήθη τότε τὸ ζήτημα ἂν εἶναι ἔγκυροι αἱ ἀποφάσεις τὰς ὁποίας ἐξέδωκεν ὁ δοῦλος αὐτός. Συνεζητήθη μεταξὺ τῶν Ρωμαίων νομομαθῶν καὶ ἐπεκράτησεν ἡ γνώμη τοῦ ἀρίστου τῶν τότε νομοδιδασκάλων, τοῦ Παπινιανοῦ, ὅτι αἱ ἀποφάσεις εἶναι ἔγκυροι. Κάτι παρόμοιον συνέβη τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διάφοροι σπαθοφόροι κατορθώσαντες νὰ γίνουν κυβερνῆται καὶ δικτάτορες, ἐξέδωσαν Ν. Διατάγματα καὶ συντακτικὰς ἀποφάσεις καὶ ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, ἂν ἔχουν κῦρος αὐτὰ τὰ Διατάγματα καὶ αἱ συντακτικαὶ ἀποφάσεις. Ἡ Γʹ Συνέλευσις ἔλυσε τὸ ζήτημα καὶ ἀπεφάνθη ὅτι εἶναι ἔγκυροι, σύμφωνα μὲ τὴν γνώμην τοῦ μακαρίτου Γούναρη, σιωπηρῶς δηλαδὴ ἐκύρωσεν ὅλα τὰ Διατάγματα τὰ νομοθετικά, τὰ ὁποῖα εἶχον ἐκδοθῆ. Ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ νομολογία τοῦ Ἀρείου Πάγου, παρὰ τὴν γνώμην τὴν ἀντίθετον τοῦ κ. Βοκοτοπούλου, ἀπεφάσισαν ὅτι ὅλα τὰ Ν. Διατάγματα εἶναι ἔγκυρα. Δὲν γνωρίζω τί ἔκαμεν ἡ Δʹ Συνέλευσις.

§51ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ἐπεκύρωσεν.

§52Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ὀρθότερον ποιοῦσα καὶ ἀπὸ τὴν Γʹ καὶ ἀπὸ τὴν Δʹ Συνέλευσιν ἔφερεν ἓν σχέδιον ψηφίσματος διὰ νὰ ἀποφασισθῇ τί πρέπει νὰ γίνουν ὅλα αὐτὰ τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν ἐπὶ δικτατορίας Παγκάλου καὶ Κονδύλη. Ὁ ὄγκος αὐτὸς τῶν Διαταγμάτων εἶναι τοσοῦτον τεράστιος, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῶν τερατουργημάτων αὐτῶν καὶ τὸ ψήφισμα ἔχει κατὰ βάσιν πολὺ ὀρθῶς. Καὶ ἔχει ὀρθῶς ὡς πρὸς τοῦτο, ὅτι δὲν θὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλή, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, εἴτε θὰ ἐπικυρώσῃ, εἴτε θὰ τροποποιήσῃ. Ἐγὼ θὰ ἤθελον ὄχι μόνον ἡ τροποποίησις νὰ γίνῃ μετὰ σύμφωνον γνωμοδότησιν τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀκύρωσις καὶ ἡ ἐπικύρωσις. Ἀλλ’ εἴτε τὸ ἓν γίνῃ εἴτε τὸ ἄλλο, μοὶ φαίνεται ὅτι ἀπὸ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἐξαιρεθοῦν αἱ συμβάσεις καὶ αἱ συντάξεις. Ἄν τὸ ψήφισμα αὐτὸ εἶχεν ἐπικυρωθῆ πρὸ δύο ἑβδομάδων καὶ ἡ σύμβασις αὐτή, διὰ τὴν ὁποίαν κατηναλώθη τόσος χρόνος, ἡ Πάουερ, δὲν θὰ ἤρχετο εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν. Νομίζω ὅτι ἐκτὸς τῆς Πάουερ ὑπάρχουν πολλαὶ ἄλλαι συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀφεθοῦν εἰς μόνον τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πρέπει καὶ αὐταὶ νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν διαβόητον σύμβασιν τοῦ Κυρκίνη. Νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι πρέπει νὰ δώσῃ ἐξουσιοδότησιν ἡ Βουλὴ διὰ νὰ κρίνῃ ἐπὶ τῆς συμβάσεως καὶ ἐπὶ τόσων ἄλλων ζητημάτων ἐκ τῆς γνώμης μιᾶς Ἐπιτροπῆς;

§53Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Λέγει μετὰ σύμφωνον γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς.

§54Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ὅπως ἐσαφηνίσθη μόνον διὰ τὴν τροποποίησιν χρειάζεται.

§55Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ἀναγινώσκει): «Συμφώνως πρὸς τὴν ἀνωτέρω διαδικασίαν τροποποιεῖται.... κλπ.»

§56Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ἀντίθετον φρονεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ γνώμη τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἀπαραίτητος καὶ διὰ τὴν ἀκύρωσιν ἢ ἐπικύρωσιν; Ἐγὼ νομίζω ὅτι μόνον διὰ τὴν τροποποίησιν, ἄλλως θὰ ἔπρεπε νὰ διατυπωθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον.

§57Σ. ΣΤΑΗΣ. Ὅπως εἶναι διατετυπωμένον τὸ ψήφισμα, τὰ πάντα ἀπομένουν εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως. Διότι λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἀκυροῦνται ἢ καταργοῦνται ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει.... κλπ.» Δηλαδὴ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ τροποποιήσῃ ἐπουσιωδέστατον ἄρθρον. Οὕτως ἔχει τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει): «Ἐκτὸς τῶν ἐκδοθέντων.... κλπ.» Καταργεῖται λοιπὸν μία καὶ μόνον διάταξις, ἓν ἄρθρον. Ἄρα δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν θεωρήσῃ ἰσχύουσαν.

§58Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ποία εἶναι ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως;

§59Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅπως ἔχει τὸ κείμενον, δὲν ἔχει διαφοράν. Ἡ μὲν ἀκύρωσις ἢ κατάργησις ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ δὲ ἐπικύρωσις ἢ τροποποίησις ὀφείλει νὰ γίνεται τῇ συμπράξει Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§60Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Τόσον τὸ χειρότερον, ἀφοῦ μόνον ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἐπικυρώσῃ τοιαύτας ἁμαρτωλὰς συμβάσεις, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ρητῶς ἐξαίρεσις. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἄλλο, αἱ διάφοροι προσωπικαὶ συντάξεις. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον, ἀπησχολήθη μὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν ἐμπειρογνωμόνων (ἀναγινώσκει): «Ἐπιβάλλεται ὅπως διαταχθῇ ἄνευ.... κλπ.» Αὐτὸ ἐστοίχισεν ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων καὶ θὰ ἔπρεπεν ὅλα αὐτὰ τὰ νομοθετικὰ περὶ συντάξεων Διατάγματα νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλήν. Ὑπάρχει ἀκόμη ἄλλος σπουδαιότερος λόγος, διότι οἱ διάφοροι ἐν τοῖς Ὑπουργείοις ἐπιτήδειοι κατώρθωσαν καὶ ἔχωσαν εἰς τὰ Ν. Διατάγματα διατάξεις διὰ νὰ αὐξήσουν τὰς συντάξεις των. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἐλάχιστα παραδείγματα. Εἷς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατώρθωσεν εἰς ἓν Ν. Διάταγμα περὶ δασμολογίου νὰ καταστήσῃ συντάξιμα δύο ἔτη, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὑπηρετήσει ὡς γραφεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου τῆς βορείας πλευρᾶς Ἀθηνῶν. Εἷς ἄλλος ἄμαχος ταγματάρχης κατώρθωσε νὰ δημιουργήσῃ ἓν Ν. Διάταγμα διὰ νὰ πάρῃ σύνταξιν συνταγματάρχου. Εἷς ἄλλος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀφοῦ προσέφερε τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὸν δικτάτορα Πλαστήραν, ἐπανῆλθεν εἰς τὴν θέσιν του ὡς ἀρεοπαγίτης, προήχθη διὰ Διατάγματος εἰς εἰσαγγελέα καὶ ὑπηρέτησεν ὡς εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου ἐπὶ μίαν καὶ μόνην ἡμέραν διὰ νὰ λάβῃ σύνταξιν εἰσαγγελέως Ἀρείου Πάγου. Εἷς ἄλλος πολὺ ἐπιτηδειότερος κατώρθωσε νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὸν Πάγκαλον Ν. Διάταγμα διὰ νὰ πάρῃ δι’ ἀνυπάρκτους ἐθνικὰς ὑπηρεσίας σύνταξιν καὶ νὰ τὴν ὁρίσῃ μάλιστα εἰς μεταλλικὰς δραχμὰς διακοσίας πεντήκοντα κατὰ μῆνα, διὰ νὰ ἀποφεύγῃ τὰς διακυμάνσεις τῆς ἐπικαταλλαγῆς. Ὑπάρχει καὶ εἷς ἄλλος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ αὐτό. Διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι παρεβιάσθησαν οἱ κείμενοι νόμοι περὶ συντάξεων, παρεβιάσθη καὶ εἷς ἄλλος νόμος, ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, διότι ὅπως γνωρίζετε καὶ αὐτὸς εἶναι νόμος. Διὰ τοῦτο μοὶ φαίνεται ἀπαραίτητον ὅπως ἀπὸ τὴν γενικὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν, ἡ ὁποία παρέχεται κατ’ ἀνάγκην διὰ τὰ Ν. Διατάγματα, ἐξαιρεθοῦν αἱ συμβάσεις, καθὼς καὶ τὰ διάφορα νομοθετήματα, διὰ τῶν ὁποίων ἐχορηγήθησαν προσωπικαὶ συντάξεις καθαρῶς χαριστικαὶ πράξεις. Ὅταν θέλωμεν νὰ κάμωμεν οἰκονομίας καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν ἐμπειρογνωμόνων λέγει ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις τῶν συντάξεων αὐτῶν, πρέπει νὰ τὸ κάμῃ ἡ Βουλὴ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας. Τότε ὑπάρχει ἐλπὶς ὅτι πολλὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα πληρώνει ὁ λαός, θὰ παύσουν νὰ σπαταλῶνται ἀδίκως καὶ ἀσκόπως.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§62Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ὡς τροποποίησις τοῦ ἄλλου ψηφίσματος σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη σήμερον, κύριοι βουλευταί, περιέχει εἰς τὴν πρώτην παράγραφον καὶ τὴν φράσιν «ἐκτὸς τῶν ἐκδοθέντων κατόπιν συμφώνου γνωμοδοτήσεως». Κύριοι βουλευταί, ἐφόσον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀντιπροσωπεύουσαν τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, δίδομεν τὸ δικαίωμα νὰ καταργήσῃ ἐκτὸς τῶν ἄλλων Ν. Διαταγμάτων καὶ συμβάσεις, δὲν βλέπω διατί νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικίωμα ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις ἡ Οἰκουμενικὴ νὰ καταργήσῃ πράξεις, αἵτινες ἐκυρώθησαν ὑπὸ μιᾶς τριακονταμελοῦς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§63ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε καὶ τὸ Σύνταγμα;

§64Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ Σύνταγμα τροποποιεῖται ἤδη. Ἐκτὸς τοῦ Συντάγματος εἶναι ὁ ἐκλογικὸς νόμος καί τινα νομοθετικὰ Διατάγματα, δι’ ὧν ἐτροποποιήθη ἡ διοικητικὴ διαίρεσις τοῦ Κράτους.

§65Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν διασάφησιν. Ἀναχωρεῖτε ἀπὸ μίαν ἐσφαλμένην βάσιν. Κατὰ τὸ ψήφισμα τῆς 30ῆς Ἰουνίου συνεστήθησαν δύο Ἐπιτροπαί, ἡ μία τριακονταμελής, ἡ ὁποία εἶχε προορισμὸν νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ Σύνταγμα τὸ ὁποῖον θὰ ὑπεβάλετο πρὸς τροποποίησιν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τὸν ὁποῖον θὰ τὸν ἐψήφιζε τελικῶς καὶ μία ἄλλη Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ὑπεβάλλοντο τὰ Ν. Διατάγματα. Καὶ ἑπομένως καὶ τὸ Σύνταγμα ὑπόκειται εἰς τροποποίησιν καὶ τὰ Ν. Διατάγματα δύνανται νὰ θεωρηθοῦν ἔγκυρα ἢ ἄκυρα, ἀλλ’ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ὅστις ἐψηφίσθη τελικῶς, δὲν δύναται νὰ τεθῇ ὑπὸ ἐκκαθάρισιν, διότι διὰ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ ὑπάρχει ἐντελῶς ἰδιαιτέρας φύσεως ἐξουσιοδότησις πρὸς τὴν τριακονταμελῆ Ἐπιτροπήν.

§66Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατηγορήθη ἡ Συνέλευσις ἐκείνη ὅτι ἦτο μονόπλευρος, ἀλλ’ ἡ τριακονταμελὴς Ἐπιτροπὴ ἀντεπροσώπευε μόνον τὸ ἓν τέταρτον τῆς Συνελεύσεως, διότι ἀντιπροσώπευεν ἓν μόνον κόμμα τῆς Δʹ Συνελεύσεως. Ἡ τριακονταμελὴς ἐκείνη Ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ ἀπετέλουν μέλος, ἐψήφισε τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ μερικὰ ἄλλα Ν. Διατάγματα. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀντιπροσωπεύουσα ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ καταργήσῃ Ν. Διατάγματα ἀφορῶντα διοικητικὰς διαιρέσεις τοῦ Κράτους. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, ὑπέβαλον μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας λέγω νὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «ἐκτός... κλπ.» Ἄν δὲν διαγραφῇ, ἔχω ἑτοίμην πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τὸ ψήφισμα. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἐκλογικὸς νόμος, διὰ τὸν ὁποῖον φοβεῖται ὁ κ. συνάδελφος, δὲν εἶναι παρανυχὶς ὥστε νὰ τροποποιηθῇ ἀσυζητητί. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ κάμητε δεκτὴν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν διὰ νὰ μὴ κάμωμεν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§67Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἴσως θὰ ἐθεώρουν προσωπικῶς τὴν διάταξιν παρέλκουσαν κατόπιν τῆς προσθήκης ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, ὅτι ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος ψηφίσματος ἐπεκτείνεται μέχρι τοῦ χρόνου τῆς παραμονῆς τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Ἀρχήν, διότι τούτου τεθέντος περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ὑπὸ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος ὡς ἐκ τῆς ἀντιθέσεως τῶν γνωμῶν, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται καὶ θὰ ὑφίστανται. Ἀλλ’ ἅπαξ τεθείσης τῆς διατάξεως ταύτης, θεωρῶ ἐντελῶς περιττὴν τὴν ἀπάλειψιν ταύτην καὶ τὴν ἔγερσιν συζητήσεως. Διὰ τὸν ἴδιον ἐπίσης λόγον, διότι ἀφοῦ ὁ μὲν ἐκλογικὸς νόμος εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ τροποποιηθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, τὸ μόνον δὲ παραμένον ζήτημα εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν, θὰ ἦτο, λέγω, τολμηρὸν νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι θὰ συνήνου ἡ Βουλὴ καὶ θὰ συνήνουν καὶ οἱ βουλευταὶ κατ’ ἰδίαν νὰ τροποποιηθῶσιν αἱ καλῶς ἢ κακῶς ὑφιστάμεναι ἐκλογικαὶ περιφέρειαι. Ἡ τροποποίησις αὕτη δὲν εἶναι δυνατή, διότι θέλει ἀμεσώτερα ἐκλογικὰ συμφέροντα ὅλων τῶν βουλευτῶν τοῦ Κράτους. Καὶ μία τοιαύτη τροποποίησις δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἢ μόνον ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἂς ἐξαιρέσωμεν αὐτὰ τὰ ζητήματα. Λοιπὸν ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ τὰς ἐκλογικὰς περιφερείας, διὰ τὸ σύστημα αὐτὸ δὲν δύναται ἀκόμη νὰ γίνῃ οὐδεμία συζήτησις διαρκούσης τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπέσουν αἱ γνῶμαί μας. Ἀλλὰ νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι ἐντὸς τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο τοιαύτη συμφωνία, ὥστε νὰ τροποποιήσωμεν τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ τὰς ἐκλογικὰς περιφερείας; Δὲν εἶναι δυνατὴ τοιαύτη ὁμοφωνία. Λοιπὸν ἂς τὴν ἀφήσωμεν ὡς ἔχει, διότι πᾶσα τροποποίησις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἰδίως διὰ τὰς περιφερείας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ παρὰ διὰ τῆς συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ.

§68Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶπον ἐγὼ νὰ τροποποιηθοῦν αἱ ἐκλογικαὶ περιφέρειαι. Γίνεται μία σύγχισις.

§69Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁπωσδήποτε θὰ προκαλέσητε μίαν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν. Σᾶς λέγω ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θιχθῇ ὑπὸ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. Τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα. Δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπάρχουν ἄλλα Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν σχετικά.

§70Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ὁ νόμος «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων» ἔχει ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν. Εἶναι δὲ οὗτος 45 ὁλόκληρα ἄρθρα.

§71Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑποθέτω ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἢ ἡ τότε Κυβέρνησις ἐνήργησε τροποποιήσεις εἰς τὸν νόμον «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων». Αὐταὶ ἦσαν αἱ σκέψεις καὶ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογήν. Περὶ αὐτοῦ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ πολυπραγμονῶμεν. Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ καμμία τροποποίησις παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε τεθῇ διάταξις, εἴτε δὲν τεθῇ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ τῶν συναφῶν μέτρων.

§72Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ νόμου «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων» ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐγένοντο ἐν τῷ μεταξὺ μέχρι τῆς τελευταίας σχεδὸν ἡμέρας, ὀλίγας ἡμέρας πρὶν ἢ ἀναλάβῃ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, πάμπολλαι μεταβολαὶ διὰ Ν. Διαταγμάτων. Εἰς ἓν δὲ τῶν τελευταίων τούτων Ν. Διαταγμάτων ὡρίσθη ὅτι κωδικοποιεῖται ὡς τροποποιεῖται κατὰ τὴν κωδικοποίησιν ὁλόκληρος ὁ νόμος «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων» καὶ ἐδημοσιεύθη τὸ ὅλον ὡς νέος νόμος «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων». Οὗτος δὲ ὡς ἐκωδικοποιήθη ἀναγκαίως περιλαμβάνεται εἰς τὸ ψήφισμα τοῦτο, ἤτοι δύναται ἡ Κυβέρνησις μετὰ τῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος ψηφίσματος νὰ τροποποιήσῃ τοῦτον.

§73Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι ὅπως ἔχει τὸ ψήφισμα, ὄχι ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον.

§74Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ναί, διότι πρόκειται περὶ νέου νόμου, ὁ ὁποῖος ἐγένετο ὡς ἐκωδικοποιήθη ἐν συνόλῳ ὀλίγας ἡμέρας πρὶν ἢ καταθέσῃ τὴν Ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις Κονδύλη, συνεπείᾳ τοῦ σχετικοῦ περὶ τούτου Ν. Διατάγματος καὶ δυνάμεθα νὰ κάμωμεν μεταβολὰς ὡς πρὸς τὸ σύνολον αὐτοῦ κατὰ τὸ ψήφισμα τοῦτο. Ὁ νόμος «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων» ὑπέστη, ἐπαναλαμβάνω, πολλὰς τροποποιήσεις κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα καὶ μέχρι τῆς τελευταίας ἡμέρας τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Ἐγένετο δὲ τελευταῖον Ν. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ὥρισε μεταβολὰς τινὰς καὶ ἐν τέλει ὅτι ἐν ταὐτῷ θὰ κωδικοποιηθῶσι πᾶσαι αἱ «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων», ὥστε νὰ περιληφθῶσιν εἰς ἓν ὅλον καὶ νὰ ἰσχύσωσιν ὡς θὰ εἶναι κατὰ τὴν κωδικοποίησιν. Τὸ Ν. Διάταγμα ἑπομένως τὸ κωδικοποιοῦν τὴν «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων» νομοθεσίαν ἀποτελεῖ ἓν Ν. Διάταγμα ὑπαγόμενον εἰς τὰ ὁριζόμενα ὑπὸ τοῦ ψηφίσματος. Εἶμαι δὲ ἠναγκασμένος νὰ δηλώσω τοῦτο, διότι ὑπάρχουν ἀνάγκαι περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου τούτου, αἱ ὁποῖαι καὶ παρὰ τῆς ὑπηρεσίας εἰδικῶς παρετηρήθησαν καὶ τὰς ὁποίας εἶχον ἑτοίμους νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ἤδη παρέχεται ἡ εὐχέρεια νὰ γίνωσιν αὗται καὶ κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ ψηφίσματος.

§75Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Τότε πρόκειται περὶ νέων τροποποιήσεων τοῦ κειμένου, δὲν πρόκειται περὶ τῶν Ν. Διαταγμάτων τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἐπὶ Παγκάλου.

§76Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν μὲ ἐννοήσατε. Ἴσως εἶναι λάθος ἰδικόν μου ὅτι δὲν ἐξεφράσθην καλῶς. Λέγω τοῦτο· ὅτι ὑπάρχει ἓν Ν. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει ὅλας τὰς διατάξεις «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων» καὶ ἰσχυούσας ὡς κωδικοποιοῦνται δι’ αὐτοῦ καὶ ὑπάγεται ἑπομένως τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο Διάταγμα εἰς τὰς περπιτώσεις περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ ὑπὸ ψήφισιν ψήφισμα. Ἢ θὰ ἐπικυρωθῇ ὁλόκληρον τοῦτο ὡς ἔχει, ἢ θὰ ἀκυρωθῇ, ἢ θὰ δύναται καὶ νὰ τροποποιηθῇ συμφώνως μὲ τὰ ψήφισμα.

§77Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ τροποποιήσῃ τὸν νόμον «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων»;

§78Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως. Γνωρίζω δὲ ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ τροποποιήσεις αὐταὶ κυρίως ἀνάγονται εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῶν κοινοτήτων καὶ τῶν δήμων πρὸς ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων.

§79Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ νέας τροποποιήσεις τῶν Ν. Διαταγμάτων. Ἐγὼ εἶπον ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετάσῃ ἡ Κυβέρνησις τὰς πέντε, ἕξ, ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς ἐκλογικὰς περιφερείας ἢ νὰ τὰς ἀκυρώσῃ ἢ νὰ τὰς κυρώσῃ. Κύριε ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργέ, ἐγὼ εἶπον τὸ ἑξῆς· νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν νὰ τροποποιήσῃ ἢ νὰ καταργήσῃ τὰς πέντε, ἕξ, ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ διοικητικὰς διαιρέσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε μία Ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ ἓν κόμμα τῆς μονοπλεύρου Δʹ Συνελεύσεως.

§80Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς αὐτὸ σᾶς ἀπήντησα ὅτι εἶναι δύσκολος ἡ συμφωνία.

§81Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ μεγάλων περιφερειῶν.

§82Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅ,τι καὶ ἂν πρόκειται, εἶναι δύσκολος ἡ συμφωνία. Θὰ γίνουν διὰ τῆς Βουλῆς.

§83Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν γίνονται ποτὲ τοιαῦται τροποποιήσεις διὰ τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὴν γνώμην μου, μόνον μία Κυβέρνησις ὡς ἡ παροῦσα δύναται νὰ κάμῃ διοικητικὴν διαίρεσιν τοῦ Κράτους ὁλοκλήρου.

§84Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βέβαια. Μόνον διὰ τῆς Βουλῆς.

§85Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ μερικῶν ἄλλων ζητημάτων, ὡς τὸ ζήτημα τῶν συμβάσεων. Ὑπάρχουν συμβάσεις, διὰ τὰς ὁποίας πιθανὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ νομίσῃ ὅτι ἓν πρέπει νὰ τὰς ἀκυρώσῃ, καίτοι εἶναι χειρότεραι τῆς Πάουερ. Καὶ σᾶς ἀναφέρω τὴν σύμβασιν τῶν ὅπλων, σύμβασιν ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς ἐργοστάσιον τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ὁπλουργεῖον καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἐδόθη προκαταβολὴ ἀρκετῶν ἑκατομμυρίων, ἵνα μεταβληθῇ εἰς ἐργοστάσιον τῶν ὅπλων τοῦ Ἰταλικοῦ Κράτους, συμβάσεως δυνάμει τῆς ὁποίας τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ καταθέσῃ εἰς Ἰταλικὴν Τράπεζαν χρήματα, ὡς ἐπίσης ὑποχρεοῦται νὰ πληρώσῃ καὶ δευτέραν δόσιν, καίτοι δὲν παρεδόθη οὐδὲ ἓν ὅπλον. Ἡ σύμβασις αὕτη ὑπάρχει φόβος νὰ κυρωθῇ, ἂν ἀφεθῇ μόνον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι πιθανὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ πιέζεται ὅπως καὶ εἰς τὴν Πάουερ. Ἡ σύμβασις αὕτη εἶναι σοβαρά, διότι δὲν ἀφορᾷ τὸ ἠλεκτρικὸν φῶς, ἀλλ’ ἀφορᾷ τὸν ὁπλισμὸν τῆς Χώρας... Κατὰ τὴν σύμβασιν ταύτην δὲν ὑποχρεοῦται τὸ ἐργοστάσιον νὰ παραδώσῃ ὅπλα οὔτε καὶ μετὰ τρία ἔτη. Χειροτέρα σύμβασις δὲν ἔχει γίνει ποτέ. Οὐδὲν δικαίωμα ἔχει τὸ Κράτος. Ἐξ αὐτῆς ὑποχρεώσεις ἔχει μόνον.

§86Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτή ἡ σύμβασις θὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, διότι πρόκειται περὶ κυρώσεως. Ὅπως δὲ εἶναι τὸ ψήφισμα (ἀναγινώσκει): «Προσέτι δὲ καὶ νὰ κυροῦνται ἢ νὰ τροποποιοῦνται». Ὥστε αὐτὴ θὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν.

§87Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ τὴν ἑξῆς ἑρμηνείαν· ἂν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ κύρωσις, ἐφόσον ὑπάρχει σύμφωνος ἡ γνώμη τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἂν δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις τὴν κύρωσιν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν δεχθῇ τὴν κύρωσιν, τότε βέβαια δὲν γίνεται.

§88Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐφόσον εἶναι πρὸς ἐφαρμογὴν κειμένου νόμου, δὲν ἐφαρμόζεται τὸ ψήφισμα. Ἂν εἶναι καθ’ ὑπέρβασιν, τότε θὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν.

§89Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ τροπολογία μου αὐτὴ δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν....

§90Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς εἶπον τὴν προσωπικήν μου γνώμην.

§91Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ περιορίζω τὸ ζήτημα· προτείνω νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ τὴν γενομένην τροποποίησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Ἐπιτροπή. Ἄλλως τε ἐγὼ προσωπικῶς εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀναλογικῆς.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσιτσεκλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§93Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν σχέδιον ψηφίσματος, εἶναι ἐκ τῶν σοβαρωτέρων, ἀλλὰ πρέπει καὶ ν’ ἀντιληφθῶμεν ἐξ ἀρχῆς ὅτι δέον νὰ καταλήξωμεν εἰς μεγάλας ἀποφάσεις, προβλεπούσας πάσας τὰς περιστάσεις καὶ λεπτομερείας. Ἂν θελήσητε ν’ ἀκούσητε τὴν ἐμὴν γνώμην ὡς πρὸς τὸ κῦρος τῶν πράξεων τῶν δικτατορικῶν τοῦ Παγκάλου, ταύτην ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκφέρω καὶ διὰ τοῦ Τύπου καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Πάσας τὰς πράξεις ταύτας θεωρῶ ἀκύρους. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω προχθὲς προκειμένου περὶ τῆς συμβάσεως Πάουερ, ἀλλὰ βεβαίως ἐδημιουργήθησαν ἐκ τῶν πράξεων αὐτῶν τῶν δικτατορικῶν καί τινες καταστάσεις, τὰς ὁποίας δὲν δυνάμεθα εὐχερῶς νὰ παρίδωμεν. Καλῶς πράττουσα ἡ Κυβέρνησις ἔφερεν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς σχετικὸν σχέδιον ψηφίσματος, ἀλλὰ νομίζω ὅτι οὔτε τὸ πρῶτον σχέδιον, οὔτε τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον διενεμήθη, πληροῖ πάσας τὰς ἀνάγκας τῆς περιστάσεως. Κατὰ τὸ σχέδιον τοῦτο προσετέθη ἡ φράσις «ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος.... κλπ.» Αὐτὸ ἦτο τὸ πρῶτον σχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλήν. Κατόπιν ὑπεβλήθησαν ὑπὸ ἀξιοτίμων συναδέλφων τροποποιήσεις τινές, μίαν τῶν ὁποίων εἰσηγήθη ὁ κ. Στάης. Ταύτην εἶχον καὶ ἐγὼ τὴν τιμὴν νὰ ὑπογράψω, πλὴν καὶ μελετήσας ὕστερον καλύτερον δὲν βλέπω καὶ ταύτην πληροῦσαν πάσας τὰς ἀνάγκας τῆς καταστάσεως. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ τὴν ἐγκαταλείψωμεν. Ὑπεβλήθησαν δὲ εἶτα καὶ ἄλλαι τροποποιήσεις ἄλλων συναδέλφων. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τροποποιήσεων αὐτῶν καὶ τῆς γενομένης προχθὲς συζητήσεως κατήρτισεν ἡ Κυβέρνησις νέον σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον θέτει ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν. Εἰς τὸ νέον τοῦτο σχέδιον ψηφίσματος θὰ ἐνδιατρίψω καὶ θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποδείξω τὰ τρωτά, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ διορθωθοῦν, ἐφόσον μάλιστα προέρχεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ σχέδιον ὁρίζει ὅτι ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἰσχύος δύνανται νὰ κυρωθῶσιν ἢ νὰ ἀκυρωθῶσι τὰ λεγόμενα νομοθετήματα τῆς δικτατορίας. Νομίζω ἐν πρώτοις ὅτι τὸ «ἐντὸς ἔτους» εἶναι πολὺ μακρόν, ὅπως ἀνέπτυξε καὶ ὁ κ. Γόντικας. Πρέπει νὰ τεθῇ μικροτέρα προθεσμία, διότι δὲν δύνανται νὰ ὑπάρχουν ἐκκρεμεῖς καταστάσεις ἐπὶ μακρὸν δημιουργοῦσαι δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις εἴτε ἐν τῷ δημοσίῳ εἴτε ἐν τῷ ἰδιωτικῷ δικαίῳ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ περιορίσωμεν τὴν προθεσμίαν τοῦ ἔτους εἴτε ἐπὶ τρεῖς, εἴτε ἐπὶ πέντε μῆνας τὸ πολύ.

§94Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ «ἐντὸς τοῦ ἔτους» δὲν ἐμποδίζει τὴν ταχυτέραν περαίωσιν τοῦ ἔργου, ἀλλ’ ἔχει σημασίαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν σημασίαν τῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπομείνουν. Πρόκειται μετὰ τὴν πάροδον τῆς προθεσμίας ὅλαι αἱ πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ κυρωθοῦν, νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἄκυροι καὶ ἀνίσχυροι, διὰ μίαν δὲ τοιαύτην περίπτωσιν μία ὀλιγωτέρα προθεσμία θὰ ἦτο ὀλίγον μικρά.

§95Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Δὲν εἶναι μικρά, διότι ἡ ἐκκρεμότης παρατείνεται κατὰ πολύ.

§96Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἴσως περιορίζεται ἐκ τοῦ ὅρου τῆς παραμονῆς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως εἰς τὴν Ἀρχήν.

§97Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ἡμεῖς εὐχόμεθα νὰ παραμείνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν μακρότερον εἰς τὴν Ἀρχήν, χάριν τοῦ καλοῦ. Λοιπὸν νομίζω ὅτι ἡ προθεσμία τοῦ ἔτους εἶναι μακρά, διότι παρατείνεται ἡ ἐκκρεμότης ἐπὶ πολύ. Ἐπὶ πλέον καὶ ἡ ἄλλη τροποποίησις «ἡ παροῦσα Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις ἐφόσον παραμένει εἰς τὴν Ἀρχήν». Μοὶ φαίνεται ὅτι καὶ αὐτὸ εἶναι ἐπικίνδυνον. Εὐχόμεθα νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν Ἀρχήν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ ἂν ἕνεκα λόγων ἀπροόπτων, ὅπως συνάδελφός τις ἀπόψε ἀνέφερε, διαλυθῇ ἡ Κυβέρνησις, τί θὰ συμβῇ τότε;

§98Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παύσῃ ἰσχῦον τὸ ψήφισμα.

§99Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ἂν εὑρεθῶμεν πρὸ ἀπροόπτου, τί θὰ γίνῃ;

§100Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἔλθῃ νέα Κυβέρνησις καὶ ὅσαι πράξεις θὰ ἔχουν περαιωθῆ, δι’ ὅσας ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ἀποφάσεις, θὰ ἰσχύσουν κατὰ τὰς νέας ἀποφάσεις. Αἱ λοιπαὶ θὰ ἀπομείνουν ἐκκρεμεῖς, ἀπομένει δὲ εἰς τὴν νέαν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τὴν σχετικὴν πρόνοιαν ἐγκρινούσης καὶ τῆς Βουλῆς.

§101Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπεν ἡ προθεσμία νὰ συντομευθῇ.

§102Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ εὔχεσθε ἀνατροπὴν παρομοίαν, κ. συνάδελφε. Θέλετε νὰ θέσητε νομοθετικοὺς χαλινοὺς εἰς παρομοίαν κατάστασιν;

§103Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ τοῦτο, οὔτε εὔχομαι παρομοίαν κατάστασιν. Ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε ὅτι κατὰ τὴν προηγουμένην μου ἀγόρευσιν ἐπὶ τῆς συμβάσεως τῆς Πάουερ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς μοὶ εἶπε κάτι τι τοιοῦτον. Εὔχομαι νὰ τὸ εἶπε χαριτολογῶν.

§104Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐκάματε τόσας χαριτολογίας σεῖς, ὥστε νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε μίαν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν.

§105Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Προχωρῶ. Λοιπὸν νομίζω ὅτι ἡ προθεσμία τοῦ ἔτους πρέπει νὰ συντομευθῇ. Ἔρχομαι τώρα εἰς ἕτερον σημεῖον, τὸ τῶν συντακτικῶν ἀποφάσεων. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἤδη ἐπικυρώσαμεν τινάς.

§106Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐταὶ θεωροῦνται ὡς καλῶς ἔχουσαι, διότι αὐταὶ ἔχουσι τὸ κῦρος τῆς νομίμου ἐξουσίας.

§107Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ὅταν ἔχωμεν νόμιμον κατάστασιν, νομίζω ὅτι δὲν θὰ παρείλκυε νὰ προστεθῇ «πλὴν τῶν ἤδη νομίμως ἐγκριθέντων».

§108Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐταὶ ἔλαβον τὸ κῦρος τῆς ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς.

§109Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Τὸ σχέδιον περαιτέρω ἀναφέρει (ἀναγινώσκει): «... ἢ Νομοθετικῶν Διαταγμάτων... κλπ.» Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου θὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς. Κατὰ τὸ ψήφισμα τῆς 30ῆς Ἰουνίου 1925—ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας—ἐδόθη μία συνταγματικὴ κατὰ πρωτοφανῆ τρόπον ἐξουσιοδότησις πρὸς ψήφισιν Συντάγματος καὶ δημοσίευσιν αὐτοῦ. Καὶ ἐδόθη ἐντολὴ ἐπίσης εἰς τὴν τριακονταμελῆ Ἐπιτροπὴν νὰ καταρτίσῃ τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ νὰ τὸν δημοσιεύσῃ—καὶ αὐτὸ ἄνευ προηγουμένου—καὶ εἰς τὴν εἰκοσιπενταμελῆ Ἐπιτροπὴν νὰ καταρτίζῃ Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα Νομοθετικὰ Διατάγματα νὰ δημοσιεύσῃ ἡ Κυβέρνησις ὡς νόμους. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιμείνω ὅτι, ἐφόσον ὁ Πάγκαλος δὲν ἐτήρει τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐδόθη διὰ τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου ἡ ἐξουσιοδότησις, πάντα ταῦτα εἶναι ἄκυρα. Καὶ ἔχομεν μίαν ἀπόφασιν τῆς παρούσης Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ τεθῇ εἰς ὁριστικὴν ἰσχὺν τὸ Σύνταγμα, τοῦ ὁποίου ἡ ὁριστικὴ διαρρύθμισις ἀπομένει εἰς τὴν Βουλὴν ὡς ἐκπρόσωπον τῆς κυριαρχίας τοῦ λαοῦ. Οὕτως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου τὰ πράγματα κάπως διορθώθησαν. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ ἄλλα Διατάγματα θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ φρονῶ ὅτι, ἐφόσον δὲν ἐτηρήθησαν οἱ ὅροι τοῦ ψηφίσματος τῆς 30ῆς Ἰουνίου 1925 καὶ δὲν ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλήν, πάντα ταῦτα εἶναι ἄκυρα, διότι διετέλεσαν κατὰ τὸ ψήφισμα ὑπὸ τὴν αἵρεσιν καὶ τὴν τακτὴν προθεσμίαν τῆς ὑποβολῆς αὐτῶν εἰς τὴν Βουλήν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἰδική μου θεωρία, ἀλλὰ γνώμη διαπρεποῦς συνταγματολόγου. Περαιτέρω ὡς πρὸς τὰς βάσεις τοῦ ὑπὸ ψήφισιν ψηφίσματος ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ θέσουν μίαν ἀρχήν. Τί φρονοῦν; Εἶναι ἔγκυροι κατ’ ἀρχὴν αἱ πράξεις τοῦ δικτάτορος καὶ ἐπιφυλάσσουν τὸ δικαίωμα νὰ τὰς ἀκυρώσουν ἢ τὰς ἐπικυρώσουν αὖθις; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὡς βάσις, ὅπως ἀνέπτυξε καὶ ὁ κ. Γόντικας, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὡς βάσις τὸ ἄκυρον καὶ νὰ διατηρήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα τῆς κυρώσεως ἐκ τῶν ὑστέρων. Περίπου οὕτω θὰ ἔδει νὰ τεθῇ καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα τῆς Πάουερ, ὅτι ἡ Βουλὴ διὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν λόγον τὴν κυρώνει.

§110Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ βάσις τοῦ ψηφίσματος ὡς ἔχει εἶναι ἀντίθετος.

§111Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Μὴ προλαμβάνετε. Ὄχι μόνον ἀντίθετος ἡ βάσις τοῦ ψηφίσματος εἶναι, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἀντιφατική. Δὲν θέτει καμμίαν ἀρχήν. Προτάσει τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ κλπ. δύνανται νὰ «κυροῦνται ἢ ἀκυροῦνται». Ἑπομένως θέτει ὡς βάσιν τὸ ἔγκυρον ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, ἀλλὰ προστίθεται «προσέτι δὲ καὶ νὰ κυροῦται». Ἐδῶ εἶναι ἡ ἀντίθεσις.

§112Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ θεωροῦνται προσωρινῶς ἔγκυροι.

§113Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδῶ πρόκειται περὶ καθιερώσεως μιᾶς γενικῆς ἀρχῆς.

§114Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ τί ἰσχύει;

§115Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἰσχύουν ἐν τῷ μεταξὺ. Ὅπως καὶ ἂν τὸ εἴπητε, ἡ Κυβέρνησις προτείνει μίαν λύσιν, δηλαδὴ μίαν ἐκκαθάρισιν ὅλης τῆς ἀφθόνου νομοθετικῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία ἔγινεν ἐπὶ δικτατορίας. Κατὰ ποῖον τρόπον; Θεωρεῖ τὰ νομοθετήματα τῆς περιόδου αὐτῆς προσωρινῶς ἐπὶ ἓν ἔτος κατὰ τεκμήριον ὡς ἔγκυρα, ὡς ἰσχύοντα. Παρελθούσης τῆς προθεσμίας αὐτῆς, ἐφόσον δὲν ἐπικυρωθοῦν, τὰ θεωρεῖ ἄκυρα. Διαρκούσης τῆς προθεσμίας αὐτῆς ἐξουσιοδοτεῖται ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ κυρώσῃ ἢ νὰ τὰ καταργήσῃ. Ἐπίσης διὰ πράξεως τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς τροποποιήσεως. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ἀνώμαλον εἰς τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Κυβέρνησις. Τὸ ζήτημα ἑπομένως, ἂν αἱ πράξεις τῆς δικτατορίας εἶναι ἔγκυροι ἢ ἄκυροι, ἀποβαίνει ἐντελῶς ζήτημα νομικόν.

§116Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχουν πράξεις δημιουργοῦσαι κατάστασιν ἐπὶ βλάβῃ καὶ ἰδιωτικῶν καὶ δημοσίων συμφερόντων. Ἐπὶ παραδείγματι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἓν Ν. Διάταγμα τῆς τελευταίας Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου διετάσσετο ὅτι πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁπωσδήποτε ὑποβάλλοντες ὑποψηφιότητα ἐκλογικήν, λαμβάνουν μέρισμα ἐκ τοῦ μετοχικοῦ ταμείου. Ἂν θεωρήσητε ὅτι αἱ διατάξεις αὐταὶ εἶναι ἐφαρμοστέαι, τί θὰ γίνῃ ἡ περιουσία τοῦ μετοχικοῦ ταμείου, ἡ ὁποία εἶναι περιουσία ἰδιωτικὴ καὶ τὴν ὁποίαν διαχειρίσθησαν ἄνθρωποι χωρὶς οὐδὲν νὰ ἔχουν δικαίωμα;

§117Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὰ εἶναι ζητήματα θεωρητικῆς ἐρεύνης, ἂν εἶναι ὀρθή, πρακτικῶς, ἡ προτεινομένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως λύσις, ἂν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀνάγκας, αἵτινες ἐνεφανίσθησαν ἐκ τῆς δικτατορίας τοῦ Παγκάλου. Εἶναι ζήτημα θεωρητικῆς ἐρεύνης καὶ ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος, ἂν πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὅλαι αἱ πράξεις τῆς δικτατορίας ἀπ’ ἀρχῆς ἔγκυροι ἢ ἄκυροι. Δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ μιᾶς ἀποφάσεως νὰ θεωρηθῶσιν ἄκυροι ὅλαι αἱ πράξεις καὶ νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἀναστάτωσιν ὅλου τοῦ κόσμου. Εἶναι ὀρθὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῶν πράξεων μετὰ προηγουμένην ἔρευναν. Αὐτὴ εἶναι ἡ λύσις.

§118Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι ἂν ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψιν ἡ βάσις τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ἡ Κυβέρνησις, ὅλα τὰ διάφορα ζητήματα τὰ ὁποῖα προβάλλονται παρὰ διαφόρων βουλευτῶν, δὲν θὰ προεβάλλοντο. Ἡ Κυβέρνησις προτείνει τοῦτο· θέλετε νὰ ἐπιτρέψητε ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀντικατασταθῇ μετὰ τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν εἰς τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς; Τί θὰ εἶναι ἐν τῷ μεταξὺ τὰ Διατάγματα; Θὰ εἶναι ὅτι θὰ εἶναι ἂν ἡ ἐργασία γίνῃ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐξητάσατε καὶ σεῖς δημοσιογραφικῶς. Ἡμεῖς τοῦτο προτείνομεν· ἐπειδὴ ἡ κατάστασις αὐτὴ διὰ νὰ ἐκκαθαρισθῇ εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ διὰ τῆς Βουλῆς, προτείνομεν νὰ ἀποκατασταθῇ εἰς τὰ ἔργα τῆς Βουλῆς ἡ Κυβέρνησις μόνη ἢ ἡ Κυβέρνησις μετὰ τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν κατὰ τὰς ὡρισμένας περιστάσεις ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος. Ἂν λάβητε ὡς βάσιν τοῦτο, τὰ ἄλλα λύονται.

§119Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Διὰ τῆς συζητήσεως προσπαθοῦμεν νὰ εὕρωμεν τὸ καλύτερον καὶ τὸ ὀρθότερον. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου ὅτι ἐδημιουργήθη μία κατάστασις, τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ παρίδωμεν. Τὸ εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου αὐτό. Δὲν ἔφθασα εἰς τὰ ἄκρα ποτέ, ὥστε νὰ εἴπω ὅτι πρέπει νὰ τὰ ἀνατρέψωμεν ὅλα αὐτὰ δι’ ἑνὸς ψηφίσματος Διότι ἐδημιουργήθησαν καὶ νόμοι φορολογικοί, συνήφθη καὶ τὸ δάνειον τὸ Ἀναγκαστικόν. Πῶς εἶναι δυνατὸν δι’ ἑνὸς ψηφίσματος ὅλα αὐτὰ νὰ τὰ ἀνατρέψωμεν; Συζητῶ. Εὑρίσκω κατ’ ἀρχὴν λίαν ἐπαινετὴν τὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως, θελούσης νὰ ἀποκαθάρῃ αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Ἀλλὰ συζητοῦμεν πῶς θὰ τὴν ἀποκαθάρωμεν κατὰ τὸν καλύτερον καὶ νομιμώτερον τρόπον καὶ νὰ ἴδωμεν ἂν δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ συμπεράσματα τὰ ὁποῖα θέλει ἡ Κυβέρνησις. Διὰ τοῦτο ὑπέδειξα ὅτι τὴν προθεσμίαν τοῦ ἑνὸς ἔτους τὴν θεωρῶ μακράν, διότι παρατείνεται ἡ ἐκκρεμότης. Κατόπιν, κατ’ ἐμὲ αἱ πράξεις εἶναι ἄκυροι καὶ ἐπιφυλάσσεται νὰ τὰς ἐγκρίνῃ ἢ μὴ ἡ Βουλὴ ἢ ἡ Κυβέρνησις.

§120Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ αὐτὸ ὡς βάσις. Διότι ὑπάρχουν πράξεις, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἀνεγνώρισεν, ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι ὑποχρεωτικαί, σύμφωνα μὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ διεθνοῦς δικαίου. Συνεπῶς αἱ πράξεις αὐταὶ θὰ εἶναι ἔγκυροι ἢ ὄχι;

§121Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ἀλλὰ τὸ ἐξ ἰδίου δικαίου ἀναγνωρίζειν μίαν πρᾶξιν ἔγκυρον ἢ ἄκυρον. Σᾶς εἶπον ὅτι ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία θὰ κρατήσῃ ἐπὶ τῶν δικτατορικῶν πράξεων, ὅταν οἱ δικτάτορες αὐτοὶ δὲν ἐπιδοκιμασθῶσιν ὑπὸ τοῦ λαοῦ, εἶναι ὅτι ὅλαι αἱ πράξεις των εἶναι ἄκυροι.

§122Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ἀλλ’ ἀπεφάνθη ὁ λαός.

§123Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ἂν ἀπεφάνθη, τότε εἶναι περιττὸν αὐτὸ τὸ ψήφισμα. Προβαίνω περαιτέρω. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατύπωσιν τοῦ ψηφίσματος, νομίζω ὅτι τὸ «κατόπιν συμφώνου γνωμοδοτήσεως τῶν ἁρμοδίων Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν» ἀφίνει κάτι ἀσαφὲς καὶ σκοτεινόν. Ἀνάγεται μόνον εἰς τὴν τροποποίησιν ἢ εἰς τὴν κύρωσιν;

§124Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Καὶ εἰς τὴν κύρωσιν.

§125Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Τότε θὰ ἦτο σαφέστερον μὲ ἀνεστραμμένας τὰς λέξεις «κατόπιν συμφώνου γνωμοδοτήσεως τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν».

§126Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§127Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. (Ἀναγινώσκει): «Διὰ τῶν Διαταγμάτων αὐτῶν ἐπανέρχεται.... κλπ.» Αὐτὸ τὸ εὑρίσκω νόμιμον. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς προθεσμίας τῶν τριῶν μηνῶν, νομίζω ὅτι ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα. Διότι πιθανὸν οἱ διάδικοι ἐν τῷ μεταξὺ νὰ σπεύσουν καὶ νὰ δικάσουν τὰς ὑποθέσεις των, ἐφαρμοζομένων τῶν δικτατορικῶν Διαταγμάτων. Πρέπει νὰ προβλέψωμεν καὶ δι’ αὐτὸ διὰ μιᾶς διατάξεως ἐχούσης οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἀπέχουσι τὰ δικαστήρια πάσης δίκης.... κλπ.»

§128Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέτομεν μίαν ἐντελῶς ἄλλην βάσιν· ὅτι θεωροῦμεν τὰς πράξεις αὐτὰς ὡς ἀκύρους.

§129Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Μοὶ ἀνεφέρθη καὶ γνωρίζω περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας τινὲς διάδικοι κατώρθωσαν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν τερατωδῶν πράξεων τοῦ Παγκάλου νὰ ἐπιτύχωσιν ἀποφάσεις εἰς ζητήματα ἀστικοῦ δικαίου.

§130Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀλλὰ τί νὰ γίνῃ; Ἐφόσον δὲν ἀκυροῦνται, ἰσχύουν. Ἀποβλέπετε εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀκυρώσεως;

§131Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Μάλιστα, διότι ὑπάρχουσι περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ σπεύσουν οἱ διάδικοι νὰ ἐπωφεληθῶσι.

§132Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀκυρώσεως εἶναι ἡ παρατήρησίς σας σοβαρὰ καὶ ἀξία πολλῆς προσοχῆς.

§133Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἐν τῷ μεταξὺ τὰ δικαστήρια ἀπέχουσι πάσης ἐνεργείας, ἐφόσον πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ τοιοῦτον ἐκκρεμὲς Ν. Διάταγμα». Νομίζω ὅτι, ἀφοῦ τέλος πάντων καὶ αὐταὶ αἱ συμβάσεις καὶ κατὰ τὴν κοινὴν γνώμην, ἀσχέτως ἄλλων περιστάσεων, διὰ τὰς ὁποίας ἀσχολούμεθα εἰς ἄλλα ἄρθρα, εἶναι πράξεις ὕποπτοι, νομίζω ὅτι καὶ τῆς Κυβερνήσεως συμφέρον θὰ ἦτο νὰ μὴ ἀναλάβῃ αὐτὴ τὴν εὐθύνην τῆς κυρώσεως αὐτῶν τῶν συμβάσεων, ἔστω καὶ κατόπιν γνωματεύσεως τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ἀλλὰ νὰ τὰς φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν. Καταλήγων τὸν λόγον, ἀφοῦ ὑπέδειξα τὰς κατὰ τὴν γνώμην μου ἐπενεκτέας τροποποιήσεις εἰς τὸ ψήφισμα τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰς ὁποίας βεβαίως περιέλαβον καὶ τὰς τροπολογίας τῶν ἄλλων συναδέλφων, θὰ ἐνόμιζον ὅτι δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἀπόψε, ἀλλ’ ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναθεωρήσῃ πάλιν ἡ Κυβέρνησις κατόπιν τῶν παρατηρήσεων τὰς ὁποίας ἔκαμον, ἢ νὰ συστήσῃ μίαν Ἐπιτροπήν, ἥτις ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ φέρῃ τὸ πόρισμά της, διότι ἐγὼ δὲν φρονῶ ὅτι τὸ ψήφισμα, ὡς ἔχει, ἀνταποκρίνεται εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις.

§134Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ παραπέμψῃ ἓν νομοθέτημα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, τῆς ὁποίας νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην διὰ τὴν τροποποίησιν ἢ τὴν κύρωσιν αὐτοῦ.

§135Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ὑποχρεοῦται κατὰ τὴν δήλωσιν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, διὰ τὴν κύρωσιν καὶ διὰ τὴν τροποποίησιν, νὰ παραπέμψῃ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον, ὡς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἴδω ὅτι ἐλήφθησαν σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν, δὲν εἶμαι ὅμως καὶ πεπεισμένος ὅτι τὸ ψήφισμα προβλέπει πᾶσαν περίστασιν πρὸς ἄρσιν πασῶν αὐτῶν τῶν δυσχερειῶν, θὰ συνίστων νὰ μὴ ψηφισθῇ ἀπόψε, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἐπαναφέρῃ τροποποιημένον, ὡς εἶπον, ἢ νὰ συστήσῃ μίαν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ ἐργασθῇ τέσσαρας ἢ πέντε ἡμέρας καὶ νὰ τὸ φέρῃ κατόπιν ἵνα τὸ ψηφίσωμεν. Βλέπετε ὅτι συζητοῦμεν ἀκόμη ὅσον ἀφορᾷ τὸν καθορισμὸν τοῦ χρόνου καὶ θεωρῶ πολὺ πιθανὸν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι νὰ ἔχουν καὶ ἄλλας τινὰς παρατηρήσεις. Διατί νὰ μὴ γίνῃ μία Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐργασθῇ τρεῖς ἡμέρας; Δυστυχῶς δὲν ὑπάρχουν καὶ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί. Ἂν ὑπῆρχεν ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἠδύνατο εἰς δύο ἡμέρας νὰ τὸ μελετήσῃ καὶ νὰ τὸ τελειώσῃ.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Καμπάνης ἔχει τὸν λόγον.

§137Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, θεωρητικῶς οἱ λόγοι τοῦ κ. Τσιτσεκλῆ εἶναι ὀρθοί, διότι ὅλαι αἱ πράξεις τῆς δικτατορίας εἶναι ἄκυροι. Ἀλλ’ ὑπάρχουν πραγματικαὶ περιστάσεις, διὰ τὰς ὁποίας δὲν δυνάμεθα νὰ τὰς θεωρήσωμεν ἀκύρους καὶ ὀρθῶς κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην καὶ ἀκολουθοῦντες τὴν θεωρίαν ἐκείνην θὰ τὰς κρίνωμεν ἀναλόγως τῶν περιστάσεων. Εἶναι ὀρθὴ ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Τσιτσεκλῆς. Ἤθελον ὅμως νὰ ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς κ. Ὑπουργέ. Λέγει (ἀναγινώσκει): «Μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀκυροῦνται καὶ καταργοῦνται ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέσει.... κλπ.» Διὰ τὴν κατάργησιν τὴν συνολικὴν ἢ μερικὴν δὲν θὰ ἀπαιτεῖται γνώμη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ μερικὴ κατάργησις δὲν εἶναι τροποποίησις;

§138Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κατὰ τὸ ὑπόλοιπον μέρος μετὰ τὴν κατάργησιν εἶναι κύρωσις.

§139Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ περίπτωσις θὰ εἶναι σπανία. Θὰ πρόκειται περὶ διατάξεων μεμονωμένων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπηρεάζουν. Δηλαδὴ καταργεῖται μία διάταξις ἄνευ ἀντικαταστάσεως. Ὑποθέτω ὅμως ὅτι ἡ περίπτωσις θὰ εἶναι σπανιωτάτη.

§140Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ διαγραφῇ αὐτό. Ὅπως καὶ προχθὲς συνεφώνησα καὶ συνεφωνήσατε καὶ σεῖς, ὀρθὸν εἶναι ἡ συνολικὴ κατάργησις νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἀπόλυτον κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι αὕτη δὲν δημιουργεῖ κανένα κίνδυνον. Εἶναι ἀδύνατον ἡ Κυβέρνησις μόνη νὰ μελετήσῃ ἐπισταμένως τὰς συμβάσεις. Πάντως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν θὰ ἀφεθῇ κατὰ τὸ πλεῖστον. Καὶ ἂν μὴ πρόκειται περὶ συνολικῆς καταργήσεως, εἶναι ἀσφαλὴς καὶ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ ἀπέναντι τῆς Κοινωνίας. Ἂν ὅμως πρόκειται περὶ μερικῆς καταργήσεως, ἐκεῖ εἶναι ὁ κίνδυνος. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν μόνον τὴν κατάργησιν.

§141Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὸ δεχθῶ. Ἀλλ’ ὑποθέσατε ὅτι πρόκειται περὶ συμβάσεως. Π. χ. παρῃτήθημεν ἑνὸς δικαιώματος καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καταργεῖται ἐν μέρει.

§142Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Δὲν θὰ ἦτο δύσκολον νὰ τὴν εἰσαγάγητε εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§143Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ.

§144Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ «ἐν μέρει». Δὲν ἔχω νὰ κάμω ἄλλας παρατηρήσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Τσιτσεκλῆς, ὅτι λαμβάνοντες ὅλα αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν πρέπει εἶτα νὰ διατυπώσητε τὰς τροπολογίας καὶ νὰ φέρητε τὸ ψήφισμα νὰ τὸ ψηφίσωμεν αὔριον ἢ ἂν θέλητε νὰ σταλῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀφοῦ ἐδέχθητε αὐτὰ τὰ δύο φρονῶ ὅτι εἶναι περιττή.

§145Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Καμπάνη, τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Δύναται διὰ Διατάγματος ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ καὶ μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ ἀκυροῦνται ἢ καταργοῦνται.... κλπ.» Νὰ φύγῃ τὸ «ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει».

§146Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἂν θέλητε νὰ ἀφήσητε τὸ «ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει», δὲν βλάπτει. Ἀλλ’ εἴμεθα σύμφωνοι.

§147Σ. ΣΤΑΗΣ. Μετὰ τὴν ἀποδοχὴν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῆς διαγραφῆς τοῦ «ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει», τὸ «ἐν ὅλῳ» εἶναι περιττόν. Διότι, ὅταν καταργεῖται ἐν ὅλῳ, δὲν καταργεῖται ἐν μέρει. Τότε θὰ ἦτο τροποποίησις.

§148Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λοιπὸν νὰ φύγῃ «ἐν ὅλῳ» καὶ τὸ «ἐν μέρει».

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κόρακας ἔχει τὸν λόγον.

§150Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα διαγράφει τὴν διαδικασίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν καταργεῖται, κυροῦται ἢ τροποποιεῖται Διάταγμα ἢ συντακτικὴ ἀπόφασις, προσέτι δὲ καὶ συμβάσεις καὶ ἐργολαβίαι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀκύρωσιν ἢ κατάργησιν περιορίζεται εἰς τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον δὲν περιελήφθη μετὰ τὴν φράσιν «τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ» καὶ ἡ προσθήκη «ἢ τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς». Διατί δὲν θὰ ἠδύνατο καὶ ἡ ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ νὰ προτείνῃ τὴν κατάργησιν ἢ ἀκύρωσιν ἑνὸς νομοθετικοῦ μέτρου ἢ μιᾶς ἐργολαβίας ἢ μιᾶς συμβάσεως καὶ νὰ περιμένωμεν νὰ ἐκπνεύσῃ ἡ προθεσμία τοῦ ἑνὸς ἔτους διὰ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀκυρώσεως; Νομίζω ὅτι σκόπιμον θὰ ἦτο ὅτι μετὰ τὴν φράσιν «τῇ προτάσει τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ» νὰ προστεθῇ «ἢ τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς», νὰ τεθῇ ὅτι δύναται καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς καὶ ἡ ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ νὰ προτείνῃ τὴν κατάργησιν ἢ τροποποίησιν ἑνὸς νομοθετήματος. Ὑποτίθεται ὅτι ὅλα αὐτὰ γίνονται ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἀπουσίας τῆς Βουλῆς, διότι ἄλλως δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ καταργήσωμεν αὐτά. Ἐφόσον ὅμως αὐτὸ τὸ ψήφισμα δίδεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡς ὅπλον διὰ νὰ καταργῇ ὡρισμένα νομοθετήματα, διατί νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα αὐτὸ καὶ ἡ ἁρμοδία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή; Δευτέρα παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ προκειμένου, εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὴν τροποποίησιν....

§151ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποία εἶναι ἡ ἁρμοδία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή;

§152Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως. Ὑποθέσατε ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν ἠκύρωσε μίαν ἐκ τῶν τοιούτων πράξεων....

§153Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Θὰ προτείνῃ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία;

§154Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι. Ἂς ἀφήσωμεν τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, διότι τὸ ζήτημα εἶναι τόσον σοβαρόν, ὥστε θὰ προσπαθήσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ τὸ ἐξονυχίσῃ μόνος του. Δὲν ἠκύρωσε λοιπόν. Τί θὰ κάμῃ ὁ Ὑπουργός; Θὰ τὴν φέρῃ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ τὴν ἐπικυρώσῃ.

§155Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Προκειμένου περὶ ἀκυρώσεως ὁμιλῶ ἐγώ.

§156Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑποθέσατε ὅτι δὲν εἰσάγει εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον πρὸς ἀκύρωσιν, τί θὰ κάμῃ; Νὰ τὸ ἐπικυρώσῃ; Διότι ἢ ἔγκυρον θὰ μείνῃ ἢ ἄκυρον. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ εἰς τὸν ἀέρα.

§157Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Μένει εἰς τὸν ἀέρα.

§158Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑποθέσατε ὅτι δὲν τὸ εἰσάγει εἰς ἀκύρωσιν, ἀλλὰ σκοπεῖ νὰ τὸ ἐπικυρώσῃ....

§159Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Διατί φέρετε ὡς ἀναγκαῖον ἐπακολούθημα τὴν κύρωσιν;

§160Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τί θὰ τὸ κάμῃ;

§161Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Παραμένει ἄνευ προτάσεως.

§162Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἅμα παραμείνῃ ἄνευ προτάσεως καὶ παρέλθῃ ἡ προθεσμία, εἶναι ἄκυρον.

§163Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Διατί νὰ ἀναμένωμεν τὴν προθεσμίαν διὰ τὴν ἀκύρωσιν ἑνὸς ὡρισμένου νομοθετήματος καὶ νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ προτείνῃ τὴν ἀκύρωσιν;

§164Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐξετάσετε τὸ ζήτημα λογικῶς. Ὅταν εἷς Ὑπουργὸς δὲν θέλει νὰ ἀκυρώσῃ ἓν νομοθέτημα προτοῦ περάσῃ ἡ προθεσμία ἡ ὁποία θὰ τοῦ τὸ ἀκυρώσῃ, θὰ τὸ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν πρὸς ἐπικύρωσιν;

§165Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Ὄχι. Ὅταν πρόκειται περὶ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη κατόπιν ἀποφάσεως τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ τὸ κάμῃ αὐτό, διότι παρερχομένου τοῦ ἔτους ἀπράκτου θεωρεῖται ἔγκυρον.

§166Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε; Ἡ βάσις τοῦ ψηφίσματος εἶναι αὐτή. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψει ὅλα τὰ Ν. Διατάγματα καὶ τὰς πράξεις καὶ ἀποφάσεις, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ ἐξετάσῃ ἢ κατ’ ἰδίαν ἢ νὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς κυρώσεως ἢ ἀκυρώσεως ἢ καταργήσεως αὐτῶν ἢ νὰ τὰς προσαγάγῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ἂν ὅμως συμβῇ νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μίαν τῶν τοιούτων πράξεων, ὁρίζομεν τί θὰ γίνῃ ἡ πρᾶξις αὐτή. Θὰ κρέμεται διαρκῶς εἰς τὸν ἀέρα τῆς κυρώσεως ἢ ἀκυρώσεως; Ὄχι. Ἀλλὰ θέτομεν χρονικὸν διάστημα, μετὰ τὸ ὁποῖον αἱ πράξεις αὗται θὰ θεωρῶνται κατηργημέναι αὐτοδικαίως. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τοῦ ψηφίσματος.

§167Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Ὁ σκοπός μας ἦτο νὰ μὴ παρέλθῃ τὸ ἔτος αὐτὸ ἄπρακτον. Ἐκ παραλλήλου μὲ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ προτείνῃ τὴν κατάργησιν ἢ ἀκύρωσιν ὡρισμένων μέτρων.

§168Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ συνέπειαι τῆς παρόδου τοῦ ἔτους εἶναι σαφεῖς. Σύμφωνα μὲ τὴν παράγραφον τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, μετὰ τὴν πάροδον ἔτους καταργεῖται αὐτοδικαίως.

§169Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ συνέπειαι παραμένουν;

§170Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως αἱ συνέπειαι παραμένουν. Ἀκύρωσις σημαίνει ὅτι δὲν ὑπῆρξε ποτὲ καὶ συνέπειαι δὲν ὑφίστανται. Κατάργησις σημαίνει ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ καταργηθῇ, ἰσχύει καὶ παραμένουν ὅλαι αἱ συνέπειαι. Ἡ κατάργησις ἐπέρχεται κατὰ δύο τρόπους· εἴτε διότι ἡ Κυβέρνησις τὸ κατήργησεν, εἴτε διὰ τῆς παρελεύσεως ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος....

§171Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ὑποβάλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ τεθῇ εἰς τὸ τέλος (ἀναγινώσκει): «Ἐν περιπτώσει ἀκυρώσεως κατὰ τὰ ἀνωτέρω, δικαίωμα οἱοδήποτε ἀποζημιώσεως δὲν ὑφίσταται, διὰ δὲ τὰς λοιπὰς περιπτώσεις τὸ δικαίωμα ἀποζημιώσεως τῶν λοιπῶν συμβαλλομένων περιορίζεται εἰς τὰς θετικὰς μόνον ζημίας».

§172ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐφόσον ὑφίσταται εἷς νόμος καὶ ἐφαρμόζεται, ἔχει καὶ τὰς συνεπείας του. Συνεπῶς ἀποδίδετε τὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ κατάργησις δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μία κατάργησις τοῦ νόμου. Δὲν δύνασθε νὰ ἀνατρέψητε γενικὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, ὅταν λέγετε ὅτι θὰ ἀποζημιοῦται ὁ ζημιωθεὶς μόνον διὰ τὰς θετικὰς ζημίας.

§173Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἀκύρωσις ἀφορᾷ κάθε δικαίωμα ἀποζημιώσεως. Εἰς αὐτὸ εἴμεθα σύμφωνοι.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πεσμαζόγλου ἔχει τὸν λόγον.

§175Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ εἶχον μερικὰς τροποποιήσεις νὰ κάμω, ἀλλὰ κατόπιν τῶν ἐξηγήσεων, τὰς ὁποίας ἔσχον ἀπὸ μερικὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, θεωρῶ αὐτὰς περιττάς. Εἰς ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον ἔχω ἀκόμη ἀμφιβολίαν ἂν θὰ πρέπει νὰ γραφῇ, εἶναι τὸ ἑξῆς. Τί θὰ γίνεται ἐν περιπτώσει διαφωνίας μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς;

§176Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἔρχεται εἰς τὴν Βουλήν.

§177Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἂν κάμωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, θὰ ἔχωμεν ἓν νομοσχέδιον δύσκολον.

§178Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατηρήσῃ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς τροποποιήσεως;

§179Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι.

§180Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Τώρα ἓν ἄλλο πρᾶγμα. Ἐγὼ λέγω ὅτι ἡ ἐπιλαμβανομένη τοῦ ἔργου τούτου Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύεται ἐξ ὅλων τῶν κομμάτων καὶ αἱ ὁμάδες αἱ ὁποῖαι....

§181Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ψήφισμα λέγει «τῶν ἁρμοδίων Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν». Ποῖαι δὲ εἶναι αἱ ἁρμόδιαι Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, τοῦτο κανονίζεται ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ὁ δὲ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς εὑρίσκεται ἤδη ὑπὸ ψήφισιν, προβλέπεται δὲ κατὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ τὸ Σύνταγμα τὸ ὑπὸ προσωρινὴν ἰσχὺν ὅτι αἱ Ἐπιτροπαὶ καταρτίζονται κατ’ ἀναλογίαν τῶν κομμάτων.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§183Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Βλέπω ὅτι ἡ συζήτησις εἰσῆλθεν εἰς λεπτομερείας. Καθὼς ἐνθυμεῖσθε, ἔχει ἀποφασισθῆ νὰ κάμωμεν ἓν καὶ μόνον ψήφισμα ὅτι, ἐφόσον δὲν περαιωθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Διατάγματος καὶ δὲν ἀρχίσῃ νὰ ἰσχύῃ τὸ ὑπὸ ἀναθεώρησιν Σύνταγμα καὶ ἐφόσον δὲν ἱδρυθῇ καὶ τὸ δεύτερον νομοθετικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον ἐθεσπίσθη διὰ τοῦ Συντάγματος, ἡ Βουλὴ θὰ ἐξακολουθήσῃ λειτουργοῦσα ὡς κατὰ τὸ παρελθόν, δὲν θὰ νομοθετῇ διὰ ψηφισμάτων, ἀλλ’ ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλλωνται ἐδῶ, ἡ Βουλὴ θὰ τὰ δέχεται καὶ θὰ τὰ ψηφίζῃ κατὰ τὸν Κανονισμὸν εἰς δύο ἀναγνώσεις. Ἐν τούτοις ἐξακολουθοῦμεν νὰ κάμωμεν πάλιν ψηφίσματα. Δὲν θὰ εἶναι τελευταῖον τὸ σημερινόν, αὔριον θὰ ζητήσητε καὶ ἄλλα. Ἀλλὰ τὸ σοβαρότερον εἶναι ὅτι διαρκούσης τῆς Βουλῆς, ἐργαζομένης τῆς Βουλῆς, δίδομεν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δηλαδὴ καταργοῦμεν τὴν μόνην ἰδιότητα τὴν ὁποίαν ἔχομεν, τὴν νομοθετικήν μας ἰδιότητα. Ἀφοῦ κατελύθησαν αἱ δικτατορίαι, ἡ μία μὲν βιαίως, ἡ ἄλλη δὲ ὁμαλῶς, ἕπεται ὅτι δὲν δύνανται νὰ μείνουν ἐν ἰσχύϊ αἱ νομοθετικαὶ αὐτῶν πράξεις. Ἀντιθέτως ὅμως πρὸς τὴν ἀρχὴν αὐτήν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δικτατορικῆς νομοθεσίας ἐξακολουθεῖ νὰ ἐργάζεται καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἥτις εἶναι ὁμαλὴ Κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις. Χωρὶς νὰ θιχθῶσιν αἱ δημιουργηθεῖσαι ὑποχρεώσεις κεκτημένων δικαίων καὶ τετελεσμένων γεγονότων στηριζομένων εἴτε ἐπὶ συντακτικῶν πράξεων, εἴτε ἐπὶ Ν. Διαταγμάτων ἐκδοθέντων ἐφόσον διήρκει καὶ ἡ προτελευταία καὶ ἡ τελευταία δικτατορία, θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ δημιουργηθοῦν καὶ νέα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν εἰσῆλθεν ἡ Χώρα εἰς ποιάν τινα κοινοβουλευτικὴν ὁμαλότητα. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐπὶ ἓν εἰσέτι ἔτος νὰ ἐκδίδῃ ἐκτελεστικὰ Διατάγματα, ἔχοντα τὴν γενεσιουργὸν αὐτὴν δύναμιν εἰς συντακτικὰς καὶ νομοθετικὰς πράξεις τῶν καταλυθεισῶν δικτατοριῶν; Δὲν εἶναι καθόλου ἀπίθανον μετὰ δύο ἢ τρεῖς μῆνας νὰ ἔχωμεν ψηφίσει τὸ ὑπὸ ἀναθεώρησιν Σύνταγμα καὶ νὰ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἄλλους ἑπτὰ μῆνας ἀκόμη μαζὶ μὲ τὸ Σύνταγμα θὰ ἰσχύουν ἐφόσον δὲν τροποποιηθοῦν καὶ ἐφόσον δὲν καταργηθοῦν καὶ αἱ συντακτικαὶ πράξεις τοῦ Παγκάλου καὶ τοῦ Κονδύλη.

§184Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Ὑποθέσατε ὅτι αὐταὶ αἱ συντακτικαὶ πράξεις καὶ τὰ Ν. Διατάγματα ἀντίκεινται εἰς τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή· θὰ καταργηθοῦν διὰ τῆς πράξεως ἐκείνης. Ἑπομένως τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν.

§185Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Πρὶν ψηφισθῇ;

§186Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἕως ὅτου ψηφισθῇ, θὰ διατελοῦν ὑπὸ ἐκκρεμότητα.

§187Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ποῖαι ἐκ τῶν δύο θὰ ἰσχύουν ἂν ὑπάρχῃ διαφωνία μεταξὺ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος τοῦ ὑπὸ ψήφισιν καὶ τῶν συντακτικῶν πράξεων τοῦ Παγκάλου;

§188Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ λυθῇ ὅπως συνήθως λύονται αἱ τοιούτου εἴδους συγκρούσεις, ὅταν ὑπάρχουν συγκρούσεις νόμων καὶ συγκρούσεις συντακτικῶν πράξεων. Ἂν ἐγένετο μία συντακτικὴ πρᾶξις τῆς δικτατορίας, ἐπίσης ὑπὸ ὅρον, τί θὰ γίνῃ; Θὰ ἐρωτήσητε ἕνα νομικὸν καὶ θὰ σᾶς εἴπῃ τί θὰ γίνῃ ὅταν ὑπάρχῃ τοιαύτη σύγκρουσις. Τὸ παρὸν ψήφισμα δὲν μεταβάλλει τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§189Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἤκουσα τὴν διόρθωσιν τὴν ὁποίαν μοὶ ἐκάματε ὡς πρὸς τὰς συντακτικὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἐν ἰσχύϊ προσωρινῶς ἕως ὅτου ψηφισθῇ τὸ παρὸν Σύνταγμα, ἐπερχομένης δὲ μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν καταστάσεων ἀντιθέσεως, ἡ λύσις μένει εἰς τὴν κρίσιν τοῦ δικαστοῦ. Ἡ κατάργησις τῶν δικαστικῶν πράξεων τῆς δικτατορίας νομίζω ὅτι ἐπῆλθεν αὐτοδικαίως, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐθεωρήθη ὡς ἐν ἰσχύϊ τὸ παρὸν Σύνταγμα. Καὶ ἐρωτῶ· θὰ δύναται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει ἓν Ν. Διάταγμα τῆς δικτατορίας, νὰ ἐκδώσῃ ἐκτελεστικὰ Διατάγματα, στηριζομένη ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ Διατάγματος; Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§190Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὑπάρχει τὸ Ν. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη ἐπὶ δικτατορίας καὶ τὸ ὁποῖον ἐφηρμόζετο μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἦλθεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Διὰ τῆς συνεχοῦς ἐφαρμογῆς του ἐγεννήθη μία κατάστασις πραγματική. Τί θὰ γίνῃ τώρα; Συνεχίζεται ἡ κατάστασις αὐτή, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὴν κόψητε αἰφνιδίως, διότι τότε θὰ γεννήσητε εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον δικαιώματα ἀποζημιώσεως.

§191Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἂν ἔγινε μία ἐργολαβία πρὸς κατασκευὴν ἑνὸς δημοσίου ἔργου, αὐτὸ δὲ τὸ δημόσιον ἔργον εἴτε κατεσκευάσθη ἐξ ὁλοκλήρου εἴτε ἡμιτελῶς, δικαιούμεθα νὰ τὸ σταματήσωμεν; Ἐγὼ νομίζω ὄχι. Ἀλλὰ καὶ δὲν δικαιούμεθα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰδίου Ν. Διατάγματος νὰ συνάψωμεν νέαν σύμβασιν. Δὲν βλέπω λοιπὸν διατί νὰ εἶναι ἐν ἰσχύϊ τὰ Διατάγματα αὐτὰ ἐπὶ ἓν ἔτος. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐκτελεστικὴν δικαιοδοσίαν στηριζομένην ἐπὶ νομοθετημάτων ἐκδοθέντων ἐπὶ τῆς δικτατορίας. Δὲν βλέπω λοιπὸν ἐγὼ ποία ἡ ἀνάγκη τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, ὅταν ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ δύναται π. χ. νὰ συνάπτῃ συμβάσεις δυνάμει τῶν Διαταγμάτων αὐτῶν.

§192Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχομεν Ν. Διατάγματα ἐκδοθέντα ἐπὶ τῆς δικτατορίας. Τινὰ ἐξ αὐτῶν δὲν ἐφηρμόσθησαν καὶ περὶ αὐτῶν δὲν σᾶς γεννᾶται ἀμφιβολία. Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν εἰς ἐνέργειαν. Περὶ αὐτῶν νομίζετε ὅτι ἐσταμάτησεν ἡ ἐνέργεια τὴν ὁποίαν παρήγαγον; Ὄχι βέβαια. Ἔπειτα κάμετε διάκρισιν μεταξὺ ἀστικῆς δικαιοδοσίας καὶ διοικητικῆς δικαιοδοσίας. Νομίζετε ὅτι εἶναι καὶ τοῦτο δεκτόν; Σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν. Ὑποθέσατε ὅτι δι’ ἑνὸς Διατάγματος ἀντικατεστάθη μία διοικητικὴ ὑπηρεσία. Θὰ τὸ ἔχητε αὐτὸ τὸ Διάταγμα ἐν ἰσχύϊ ἢ ὄχι;

§193Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Καὶ ποῖος σᾶς ἠμπόδισε νὰ τὸ φέρητε ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν;

§194Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ ἑνὸς καὶ δύο, πρόκειται περὶ πολλῶν. Ἔχετε μίαν διοικητικὴν ὑπηρεσίαν. Τί θὰ τὴν κάμητε; Εἴπομεν ὅτι δι’ αὐτὰ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο παρὰ τὴν ἐκκαθάρισιν αὐτὴν νὰ τὴν ἐνεργήσῃ ἡ Βουλὴ ἐν ὅλῳ, ὅπως εἶναι τὸ ὀρθόν. Καὶ βεβαίως κατὰ τὰς πολιτικὰς ἀρχὰς καὶ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα αὐτὸ ἔπρεπεν, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι μία κατάστασις διὰ τὴν ὁποίαν χρειάζεται νὰ βάλωμεν ἐκκαθαριστάς. Ἤδη ὁμιλοῦμεν δύο ἡμέρας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐκκαθάρισις λέγω δὲ ὅτι καὶ ἡ περίστασις διευκολύνεται καὶ ἀνωμαλία καμμία δὲν ὑπάρχει, ἀφοῦ καὶ εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς θὰ γίνῃ ἡ ἐκπροσώπησις ὅλων τῶν κομμάτων κατ’ ἀναλογίαν.

§195Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὅλα αὐτὰ ἀφ’ ἧς εἰσήλθομεν εἰς τὴν ὁμαλότητα ἔχουσιν ἀνάγκην εἰδικῆς πληρεξουσιότητος ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἢ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς πρὸς μίαν Ἐπιτροπὴν νὰ κηρύξῃ ἄκυρα, διότι αὐτὰ ἔχουσι καταργηθῆ μόνον καὶ μόνον ἐπειδὴ ἐπανήλθομεν εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν βίον.

§196ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§197Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Γενικαὶ Διοικήσεις ἔχουσιν ἱδρυθῆ καὶ ὑφίστανται δυνάμει Ν. Διαταγμάτων. Τινὲς τῶν Διοικητῶν ἢ παρῃτήθησαν ἢ ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ τοὺς ἀντικαστήσῃ. Θὰ τοὺς ἀντικαθίστα ἢ ὄχι;

§198Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐφόσον τὸ Διάταγμα ἦτο δικτατορικόν, δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ σεβασθῆτε.

§199Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τί νὰ κάμωμεν;

§200Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τίποτε. Φρονῶ ὅτι αἱ πράξεις καὶ τὰ Διατάγματα τῆς ἀνωμάλου ἐποχῆς δὲν εἶναι ὅλα καταργητέα ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας, διότι εἶναι καὶ μερικὰ ἐξ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα, παρ’ ὅλην τὴν ἀπουσίαν τῆς Λαϊκῆς Ἀντιπροσωπείας, ἠμπορεῖ νὰ ἦσαν ὀρθά. Διότι ἀλλέως ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις καταργεῖ τὸν κοινοβουλευτισμόν, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον βλέπω εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ ψηφίσματος μίαν προσθήκην, ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, «ἐφόσον διαρκεῖ ἡ παροῦσα Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις». Οὐδέποτε εἰς τὰ χρονικὰ τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ ἐτέθησαν τοιοῦτοι περιορισμοί. Οὔτε δύναται νὰ ἐννοηθῇ ὡς σοβαρὰ ἡ προσθήκη αὕτη, ὡς δὲν δύναται νὰ ὑποκαταστήσῃ τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ νομοθετικά της καθήκοντα. Ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ ἐννοήσῃ ὅτι εἶχεν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς συνεργασίας τῆς Βουλῆς καὶ οὐσιαστικῶς ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ τὴν συνδρομὴν τῆς Βουλῆς, διότι ἀπὸ τὰ 700 Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν εἰς τὴν ἀνώμαλον ἐποχήν, τὰ 9)10 ἐξ αὐτῶν, ἵνα μὴ εἴπω ὅλα σχεδόν, περιέχουσι προσωπικὰς διατάξεις, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ περιβαλλόμενοι ἀπὸ τόσας ἀσχολίας θὰ ἐπηρεασθῶσι παρὰ πολὺ ἀπὸ τὸ ὑπαλληλικὸν περιβάλλον των καὶ ἐκεῖ μέσα θὰ ἴδωμεν παρατεινομένην μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐπὶ τῆς ἀνωμάλου ἐποχῆς, παρατεινομένην δὲ διὰ προσωπικοὺς λόγους. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀναγνώσητε ἓν Διάταγμα καὶ νὰ μὴ ἴδητε ἀναγεγραμμένην μίαν διάταξιν προσωπικήν. Ἀμφιβάλλω ἂν καὶ αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, ἂν δὲν ἐργασθοῦν μετὰ ζήλου, θὰ ἠμπορέσουν νὰ ξεκαθαρίσουν τὴν ἦραν ἀπὸ τὸ σιτάρι. Ἀφοῦ παραπέμπονται πρὸς τροποποίησιν καὶ κύρωσιν ὅλαι αἱ πράξεις εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, διατί νὰ μὴ παραπεμφθῇ καὶ ἡ κύρωσις καὶ ἡ κατάργησις αὐτῶν;

§201Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Βεβαίως καὶ μάλιστα ἐφόσον διὰ τῶν αὐτῶν Διαταγμάτων δύνανται νὰ ἐπανέρχωνται ἐν ἰσχύϊ καταργηθεῖσαι διατάξεις.

§202Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἔχομεν ἤδη σχετικὴν ἐφαρμογὴν τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Ὑπάρχει ἡ τεσσαρακονταμελὴς Προσφυγικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὑπελόγισεν ὅτι μόνον διὰ τὰ προσφυγικὰ ζητήματα ἔχουσιν ἐκδοθῆ ἐπὶ τῆς ἀνωμάλου ἐποχῆς 180 Ν. Διατάγματα, ἐπελήφθη δὲ τῆς ἐξετάσεως τῶν Νομοθετικῶν αὐτῶν Διαταγμάτων μία Ὑποεπιτροπή, ἔλαβεν ὅλα τὰ κείμενα τῶν Ν. Διαταγμάτων καὶ ἤδη εἰς τὴν ὁλομέλειαν τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπεβλήθη εἰσήγησις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μελέτης αὐτῆς. Ἰδοὺ λοιπὸν τὰ 180 Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἤδη ἀντικείμενον κοινοβουλευτικῆς ἐρεύνης.

§203Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι καὶ ἡ ἐργασία πολλὴ καὶ τὰ ζητήματα πολλά, ὥστε εἶναι ζήτημα ἂν θὰ προφθάσουν αἱ Ἐπιτροπαί. Γνωρίζετε δὲ ὅτι εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς αὐτὰς πάντοτε ὑπάρχουν καὶ περίοδοι κατὰ τὰς ὁποίας δὲν ἐργάζονται. Ἄν συσσωρεύσητε εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν τὴν ἐργασίαν αὐτήν, δὲν θὰ τελειώσῃ ποτὲ ἀσφαλῶς.

§204Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἡ ἑνιαία Ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι δι’ ἄλλον σκοπὸν παρὰ διὰ τὴν κατανομὴν εἰς Ὑποεπιτροπάς. Διότι, ἂν καταρτίσωμεν Ἐπιτροπὰς κατὰ Ὑπουργεῖα, εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν νὰ ἀναλογοῦν πέντε νομοσχέδια καὶ εἰς ἄλλην τριακόσια. Ἀναλόγως ἤθελε γίνει ἡ κατανομή, ὥστε νὰ μὴ πέσουν εἰς 5 βουλευτὰς 300 νομοσχέδια καὶ εἰς ἄλλους 5 βουλευτὰς 4 ἢ 10 ἢ 15 νομοσχέδια. Ὅσον φορᾷ τὰς συμβάσεις καὶ τὰς ἐργολαβίας, διὰ τὰς ὁποίας ὁμιλεῖ τὸ παρὸν ψήφισμα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν δημιουργουμένην κατάστασιν. Διότι ὑπάρχουν ἐργολαβίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπροχώρησαν τόσον πολύ, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθοῦν, διότι θὰ καταργηθῇ τὸ σχετικὸν Ν. Διάταγμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθησαν διὰ νὰ συναφθοῦν. Εἰδικῶς διὰ τὰ ὁδοστρώματα Ἀθηνῶν ὑπάρχουν ἀνειλημμέναι ὑποχρεώσεις, ὑπάρχουν καθυστερούμενα χρήματα. Ἄν σήμερον δίδεται μία πρόχειρος καὶ εὐλογοφανὴς ἀπάντησις ὅτι στερεῖται χρημάτων τὸ ταμεῖον, δὲν δύναται αὐτὸ νὰ θεωρηθῇ καθεστώς, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν τὸ Ν. Διάταγμα καταργηθῇ....

§205Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἂς διαιρέσωμεν τὰ δύο πράγματα. Ἄν πρόκειται περὶ ἀκυρώσεως, τότε πραγματικαὶ ἀπαιτήσεις ἀποζημιώσεως δὲν ἔδει νὰ ὑφίστανται. Ἄν πρόκειται περὶ τροποποιήσεως, ἐκάμαμεν τὴν ἑρμηνείαν πρίν. Τότε τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχουν αὐτοὶ θὰ ἀποζημιωθοῦν.

§206Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τελευτῶν λέγω ἐν συντόμῳ ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ θεωρήσωμεν κατ’ ἀρχὴν ὅτι ὅλαι αἱ συντακτικαὶ πράξεις καὶ ὅλαι αἱ νομοθετικαὶ πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπὶ τῆς ἀνωμάλου ἐποχῆς, δὲν δύνανται νὰ γεννήσουν δικαιώματα εἰς τὰς Κυβερνήσεις ὅπως στηριζόμεναι ἐπ’ αὐτῶν δημιουργήσωσι καὶ νέας καταστάσεις δι’ ἐκτελεστικῶν Διαταγμάτων ἢ διὰ συμβάσεων. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἀκύρωσιν ἢ τὴν κατάργησιν ἢ τὴν τροποποίησιν αὐτῶν, μερικαὶ ἐξ αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ διατηρηθοῦν ἢ νὰ τροποποιηθοῦν, ἀφοῦ παραπέμπονται εἰς Ἐπιτροπὰς, δὲν θὰ ἦτο δύσκολον νὰ παραπέμπωνται μετὰ τῶν κυρωτέων ἢ ἀκυρωτέων Διαταγμάτων εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς διὰ νὰ μὴ δημιουργήσωμεν ἓν κοινοβουλευτικὸν προηγούμενον νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἀπὸ τὸ ὁποῖον τόσα ἐπάθαμεν εἰς τὸ παρελθόν. Διότι σήμερον εὑρισκόμεθα ἐν ὁμαλότητι, ἀλλὰ τὴν αὔριον οὐδεὶς δύναται νὰ τὴν γνωρίζῃ καὶ δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ προεξοφλῶμεν εἰς βάρος τοῦ Ἔθνους μελλούσας καταστάσεις, διότι ἀρκετὰ ἕως τώρα ἐδιδάχθημεν καὶ δὲν πρέπει νὰ πάθωμεν τὰ ἴδια εἰς τὸ μέλλον καὶ νὰ ἔλθῃ αὔριον, ὄχι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία, ἀσχέτως πρὸς τὴν πραγματικήν της παντοδυναμίαν, ἀπολαύει τῆς γενικῆς ἐμπιστοσύνης νὰ ἐπωφεληθῇ αὔριον, δὲν ἠξεύρω τίς διάδοχος τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλκάνης ἔχει τὸν λόγον.

§208Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὅπως εἶναι διατυπωμένον τὸ νομοσχέδιον καὶ εἰδικῶς ὅπως ἐτροποποιήθη καὶ μάλιστα μετὰ τὰς παρατηρήσεις ἀξιοτίμων συναδέλφων καὶ δὴ ἡ τοῦ κ. Τσιτσεκλῆ παρατήρησις, νομίζω ὅτι δὲν ἐμφανίζει πλέον ἀτελείας. Εἰδικῶς ὅμως ἔχω ὡρισμένας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ ποιάν τινα προσοχὴν ἐπὶ τῶν ἑξῆς δύο σημείων. Ἐν τῷ ψηφίσματι τούτῳ ὑπάρχει ἡ φράσις (ἀναγινώσκει): «Ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος.... κλπ.» Νομίζω ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι καὶ ἐντελῶς ἀπαραίτητον νὰ λεχθῇ, διότι ὑπάρχει ἓν Σύνταγμα ἐν ἐνεργείᾳ καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ ἔλθῃ ἓν ἄλλο Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἐπικυρωθῇ ἀπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Εἶναι αὐτονόητον ὅτι οἱαδήποτε πρᾶξις, οἱαδήποτε ἀπόφασις ἐπαναστατικὴ ἢ μή, δικτατορικὴ ἢ οἱαδήποτε ἄλλη ἀντικειμένη εἰς τὸ Σύνταγμα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἐξέλθῃ αὔριον ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης, οἱαδήποτε, λέγω, τοιαύτη πρᾶξις εἶναι ἀφ’ ἑαυτῆς κατηργημένη. Δὲν χρειάζεται οὔτε νὰ καταργηθῇ ἐκ νέου, οὔτε νὰ τροποποιηθῇ ἐκ νέου, οὔτε νὰ ἀκυρωθῇ ἐκ νέου, ἀλλ’ ἂν καὶ ἐφόσον ἀντίκειται εἰς τὸ ἤδη ὑπάρχον Σύνταγμα καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ ἰσχύσῃ Σύνταγμα, εἶναι ἀφ’ ἑαυτῆς κατηργημένη. Καὶ νομίζω ὅτι λέγομεν περιττολογίαν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, περιττολογίαν ἡ ὁποία δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ θέσιν ἐν προκειμένῳ. Ἐπειδὴ δὲ προκειμένου περὶ ἑνὸς ψηφίσματος δὲν πρέπει νὰ μὴ δεικνύωμεν καὶ σοβαρότητα εἰς φρασεολογίαν, νομίζω ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένον καὶ τοῦτο νὰ ἀποσαφηνισθῇ εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἴπωμεν ὅτι δὲν ἰσχύουσιν ἐφόσον ὑπάρχει Σύνταγμα. Θὰ ἤθελον νὰ δηλωθῇ ὅτι ἐκ τῆς φρασεολογίας καὶ μόνον τοῦ ψηφίσματος δὲν ἀποκλείεται τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς ἵνα ἀνὰ οἱανδήποτε στιγμὴν θελήσῃ, κατὰ φυσιολογικὸν τρόπον, νὰ εἰσηγηθῇ τὴν κατάργησιν Ν. Διατάγματος. Πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ μία δήλωσις τῆς Βουλῆς. Καὶ τοῦτο διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία περισπᾶται ἀπὸ ἀπειρίαν ἐργασιῶν, ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν κρίσιν τῆς ὁποίας θὰ τεθῶσι, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ βραδύνῃ τὴν εἰσαγωγὴν ἑνὸς οἱουδήποτε ψηφίσματος. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ δηλωθῇ, διότι πιθανῶς νὰ λεχθῇ, ἐκ τῆς φρασεολογίας ὅτι μόνον εἰς τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν δίδεται τὸ δικαίωμα τῆς καταργήσεως.

§209Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Αὐτὸ προκύπτει μόνον του.

§210Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Καὶ προκειμένου ἀκόμη ὄχι μόνον περὶ νομοθετικοῦ, ἀλλὰ καὶ περὶ συντακτικοῦ περιεχομένου, νὰ ἔχῃ δικαίωμα ἡ Βουλὴ ἀπὸ τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν θὰ εἶναι ἁπλοῦν νομοθετικὸν Σῶμα νὰ ἐπιλαμβάνεται καὶ συνταγματικοῦ περιεχομένου Διαταγμάτων. Ἐπίσης θὰ ἤθελον καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς· ὅτι, ἐφόσον ἐρρυθμίσθησαν πάντα γενικῶς τὰ Διατάγματα, νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μία μέριμνα καὶ δι’ ἄλλου εἴδους Διατάγματα, ἐκτὸς τῶν συντακτικῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν Ν. Διαταγμάτων. Ὑπάρχει μία σωρεία ὁλόκληρος προσωπικῶν Διαταγμάτων, δυνάμει τῶν ὁποίων εἰς τὰς τάξεις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, δηλαδὴ ἐκείνων τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους, εἰσῆλθον θεράποντες τοῦ Παγκάλου, πρόσωπα ἀνίκανα. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα ἐνέχει μικρὰν σημασίαν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι πρόκειται περὶ προσωπικῶν ζητημάτων εἰς πάντας γενικῶς τοὺς κλάδους, ἐπειδὴ διὰ τῆς μεθόδου τῆς Παγκαλικῆς δικτατορίας πρόσωπα τὰ ὁποῖα κατὰ σύμπτωσιν δύνανται νὰ εἶναι ἱκανά, ἀλλὰ κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι ἀνίκανα, ἔχουσιν ἐν ἑαυτοῖς τὸ σπουδαιότερον μειονέκτημα ὅτι ὑπῆρξαν θεράποντες τοῦ χειροτέρου εἴδους τυραννίσκου. Ἐφόσον ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ πρόσωπα, τοῦτο τὸ γεγονὸς νομίζω ὅτι εἶναι ἓν μέλημα τὸ ὁποῖον πρέπει σοβαρῶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλὴ καὶ νὰ χορηγήσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις θὰ ἀσκήσῃ τοῦτο ἀπολύτως νομίμως καὶ θὰ παρέξῃ πᾶσαν ἐγγύησιν προκειμένου νὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν.

§211Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅλα τὰ Ν. Διατάγματα περιλαμβάνονται εἰς τὸ ψήφισμα.

§212Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ Διαταγμάτων, ἀλλ’ ὁμιλῶ περὶ ἀναστολῆς. Ὁ Κονδύλης, φέρ’ εἰπεῖν, ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος διώρισε σωρείαν προσώπων μέχρι χθὲς ἐξυπηρετικῶν τῶν ὀρέξεων τοῦ Παγκάλου καὶ σήμερον χειρίζονται τὴν κρατικὴν ἐξουσίαν. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς εἶναι ἱκανὸν νὰ ἐξεγείρῃ πάντα ὅστις θὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ ὑποστηρίξῃ οἱουδήποτε εἴδους Διατάγματα. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι ταῦτα δὲν δύνανται νὰ καταργηθοῦν δι’ ἄλλων σήμερον, διότι αὐτοὶ ἐφρόντισαν καὶ διωρίσθησαν καὶ ἐμονιμοποιήθησαν καὶ καταντᾷ, κύριοι, νὰ διοικούμεθα ἐν πολλοῖς, ἐν τοῖς πλείστοις ἀπὸ μονίμους ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους διώρισε μονίμως ὁ τυραννίσκος ἐκεῖνος. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου πρέπει νὰ τεθῇ ἡ φράσις «οἱαδήποτε συντακτικὰ Διατάγματα» ἢ οἱουδήποτε ἄλλου εἴδους Διατάγματα, χωρὶς νὰ παρακωλύωνται ἀπὸ τὸν νόμον περὶ μονιμότητος. Διότι ἄλλως ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ μονιμοποιήσῃ τὴν κατάστασιν ἐκείνην τοῦ Παγκάλου καὶ συνεπῶς θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ διεπώμεθα καὶ νὰ διοικούμεθα καὶ νὰ διαχειρίζωνται αἱ κρατικαὶ λειτουργίαι καὶ ἡ δύναμις νὰ εὑρίσκεται εἰς τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῇ ἄλλως ἡ Βουλή, διότι ὁ λυσιτελέστερος τρόπος, ὁ προσφορώτερος τρόπος, ὁ καλύτερος τρόπος εἶναι νὰ ἀποκαθάρῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴν τὴν κόπρον τοῦ Αὐγίου μὲ τὰ διάφορα πρόσωπα τὰ ὁποῖα εἰσήγαγεν εἰς τὴν κρατικὴν ἐξουσίαν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ λυμαίνωνται αὐτήν, ἡ κατάστασις ἐκείνη ἡ δικτατορική.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σταυρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§214Ε. ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλήν. Ἐν τούτοις νομίζω ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα εἶναι ἀρκετὰ σοβαρὸν καὶ δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον. Πρόκειται περὶ τῶν συντακτικῶν πράξεων, περὶ τῶν νομοθετημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα τὸ διδακτορικὸν μένος οἰκείᾳ βουλήσει ἐνομοθέτησε. Συνεπῶς πρόκειται περὶ τῶν νομοθετημάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐβάσισε τὴν πολιτείαν του καὶ ὠργίασεν εἰς βάρος τοῦ ἐργαζομένου Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἂν λάβωμεν ταῦτα ὑπ’ ὄψιν, νομίζομεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ τὸ ὑποβαλλόμενον εἰς τὴν Βουλὴν ψήφισμα. Ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι αἱ πράξεις αὗται, τὰ αἴσχη ταῦτα τῆς δικτατορίας πρέπει νὰ διέλθωμεν ἀπ’ ἐδῶ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Νὰ γνωσθῇ καλύτερον εἰς τὸν λαόν, νὰ ἐλεγχθῶσιν ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ καὶ μόνον κατόπιν τοῦ τοιούτου ἐλέγχου νὰ ἀκυρωθοῦν ἢ κυρωθοῦν ἐν μέρει ἀναλόγως τοῦ περιεχομένου αὐτῶν. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑποβαλλοῦσα τὸ ὑπὸ συζήτησιν ψήφισμα εἰς τὴν Βουλὴν ὡρμήθη ἴσως ἀπὸ τὸν λόγον ὅτι ἴσως τινὰς ἐκ τῶν πράξεων τοῦ Παγκάλου, τινὰς τῶν πράξεων τοῦ τυραννίσκου, τινὰ ἐκ τῶν αἰσχῶν τούτων ἴσως νὰ θέλῃ καὶ νὰ συγκαλύψῃ. Ἡμεῖς μὴ ἔχοντες καμμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς αὐτὴν ἀκυρώσεως ἢ κυρώσεως Διαταγμάτων, οὔτε ἀκόμη εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς. Ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι πάντα ταῦτα πρέπει νὰ διέλθωμεν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Εἰς τὴν γνώμην μας ταύτην ἐνισχυόμεθα καὶ ἐκ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ζήτημα τῆς συμβάσεως Πάουερ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κρίνῃ μόνη της καὶ ἄλλας ἐν πολλοῖς ὁμοίας συμβάσεις; Διὰ τοῦτο καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δηλοῦμεν ὅτι δὲν θὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τοῦ ψηφίσματος τούτου.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου ἔχει τὸν λόγον.

§216Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐπὶ μακρὸν ἀπησχολήθημεν μὲ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Ἀπεσαφηνίσθησαν πολλαὶ διατάξεις αὐτοῦ, ἀλλ’ ἀπομένει μόνον μία εἰσέτι διάταξις, ἡ ὁποία δημιουργεῖ μίαν τάξιν οἱονεὶ προνομιούχων Ν. Διαταγμάτων· εἶναι τὸ προτελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον λέγει (ἀναγινώσκει): «Μετὰ πάροδον.... κλπ.» Δηλαδὴ καθορίζεται εἷς ὡρισμένος ἀριθμὸς ἀρκετὰ σεβαστὸς Ν. Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξεδόθησαν ἐπὶ τῇ βάσει γνωμοδοτήσεως τῆς τριακονταμελοῦς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ ψηφίσματος τῆς 1ης Ἰουλίου Ἐπιτροπῆς.

§217Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργοῦ, καθ’ ἣν ὅλα τὰ Διατάγματα ἢ θὰ ἀκυρωθῶσιν ἢ θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς κύρωσιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι παρέλκει τὸ τελευταῖον ἐδάφιον.

§218Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει σωρεία Ν. Διαταγμάτων, μεταξὺ τῶν ὁποίων τὸ «περὶ ὑδρεύσεως Ἀθηνῶν», τὰ ὁποῖα ἐψηφίσθησαν ἀπὸ ἓν τμῆμα Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀνηκούσης εἰς ἓν μόνον κόμμα. Αὐτὰ ἐψηφίσθησαν. Δὲν εἶναι ὀρθὸν τὰ Ν. Διατάγματα ἀφιέμενα εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ὑπηρεσιῶν, διότι οἱ διευθύνοντες τὰ Ὑπουργεῖα δὲν δύνανται νὰ εἶναι ἐν γνώσει ὅλων τῶν Διαταγμάτων, δὲν δυνάμεθα νὰ τὰ εἰσαγάγωμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§219Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ σᾶς ἐδήλωσα ὅτι θὰ τὰ ὑποβάλω ὅλα. Πλὴν αὐτῶν ὅμως τῶν συμβάσεων, τὰς ὁποίας ἐννοῶ νὰ τὰς ὑποβάλω ὅλας, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄσχετα.

§220Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν εἶναι μόνον εἰς τὸ Ὑπουργεῖόν σας, κ. Ὑπουργέ. Εἶναι καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§221Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, αὐτὴ ἡ διάταξις ἔχει σημασίαν μόνον διὰ τὴν αὐτοδικαίαν ἀκύρωσιν τῶν Διαταγμάτων, μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ ἔτους. Ὑποθέτω ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἔτους θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν ὅλοι νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν ἐργασίαν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν καὶ νὰ ἴδωμεν πῶς προχωροῦν. Ἂν Θείᾳ συνάρσει ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις παρατείνῃ τὸν βίον της ἐπὶ ὁλόκληρον ἔτος, θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ λάβωμεν νομοθετικὸν μέτρον. Ἂν δὲν κατορθωθῇ ἐν τῷ μεταξὺ ὅλα αὐτὰ τὰ Διατάγματα νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ λάβωμεν ἓν νέον νομοθετικὸν μέτρον. Διατί θέλετε ἀπὸ τοῦδε, ἀφοῦ ἔχομεν ἓν πρόσθετον κῦρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς—καὶ ὑποθέτω ὅτι τὰ Διατάγματα αὐτὰ δὲν πρόκειται νὰ ὑπόκεινται εἰς αὐτοδικαίαν ἀκύρωσιν....

§222Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὄχι εἰς αὐτοδικαίαν ἀκύρωσιν, ἀλλ’ αὐτοδικαίαν κύρωσιν.

§223Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, κ. συνάδελφε.

§224Α. ΜΑΡΚΟΥ. Μάλιστα. (Ἀναγινώσκει): «Μετὰ πάροδον ἔτους καταργοῦνται αὐτοδικαίως ὅσα ἐκ τῶν ἀνωτέρω Διαταγμάτων ἢ πράξεων δὲν κυρωθῶσι». Τὰ ἄλλα τὰ ἔχοντα τὴν ψῆφον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς θὰ κυρωθῶσιν αὐτοδικαίως, δὲν θὰ ἀκυρωθῶσιν.

§225Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφοῦ δὲν ἀκυροῦνται, τί γίνεται; Ἐπανερχόμεθα δηλαδὴ εἰς τὴν κανονικὴν κοινοβουλευτικὴν διαδικασίαν.

§226Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ἀφοῦ ἐδόθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ δικαιοδοσία νὰ κρίνῃ, ἂς δοθῇ καὶ ὡς πρὸς αὐτά.

§227Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Αὐτὰ τὰ Διατάγματα θεωρεῖται ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἔχοντα ἐξαιρετικὴν ἐγγύησιν, εἰδικωτέραν ἐγγύησιν, δηλαδὴ τὴν ἐξέτασίν των ἀπὸ μίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, καθ’ ὃν χρόνον τέλος πάντων ἡ δικτατορία δὲν εἶχε λάβει τὸν καθαρὸν δικτατορικὸν χαρακτῆρα. Τοιαῦτα Διατάγματα δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται εἰς αὐτοδικαίαν ἀκύρωσιν. Δικαιοῦται ἡ Βουλή, ὅταν δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις, νὰ τὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Δὲν ἐξαιροῦνται αὐτῆς τῆς προνοίας μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται εἰς αὐτοδικαίαν ἀκύρωσιν.

§228Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀντιληφθῶ καὶ ἐγώ, κ. Μάρκου. Ποίαν διάκρισιν κάμνετε; Τί θέλετε νὰ διασαφηνίσωμεν;

§229Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὑπάρχουν ὡρισμένα Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν μετὰ σύμφωνον γνώμην, κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ ψηφίσματος, τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§230Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς;

§231Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὄχι. Αὐτὰ τὰ Διατάγματα κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ψηφίσματος δὲν θὰ ἀκυρωθῶσιν αὐτοδικαίως, παρερχομένης τῆς ἐτησίας προθεσμίας, ἀλλὰ θὰ κυρωθῶσιν αὐτοδικαίως, χωρὶς νὰ χρειάζεται κύρωσις ἀπὸ μέρους Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§232Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπὸ ποῦ τὸ συμπεραίνετε;

§233Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἡ διάταξις λέγει (ἀναγινώσκει): «Μετὰ πάροδον ἔτους καταργοῦνται αὐτοδικαίως ὅσα ἐκ τῶν ἀνωτέρων Διαταγμάτων ἢ πράξεων δὲν κυρωθῶσιν ὡς ἀνωτέρω». Ποία εἶναι ἡ ἐξαίρεσις τῆς διατάξεως αὐτῆς; «Ἐκτὸς τῶν ἐκδοθέντων κατόπιν συμφώνου γνωμοδοτήσεως Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα—τί γενίται;—δὲν ἀκυροῦνται, ἀλλὰ κυροῦνται ἐκ τῶν ὑστέρων».

§234Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἀκυροῦνται αὐτοδικαίως.

§235Σ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δὲν δύναται νὰ εἰσηγηθῇ ἡ Κυβέρνησις τὴν κατάργησιν ἑνὸς νόμου;

§236Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριε Οἰκονομίδη, ἐγὼ διὰ νὰ ἐπιμένω ἔχω κάποιον λόγον.

§237Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ληφθῇ μέριμνα νὰ ἐπιληφθῶμεν καὶ ἡμεῖς.

§238Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ὑποθέτω ὅτι πρώτην φορὰν ἔχετε τὴν τιμὴν νὰ παρίστασθε εἰς τὴν Βουλήν. Ἠξεύρετε πολὺ καλὰ ὅτι, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἢ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς δὲν θέλει ὡρισμένον Ν. Διάταγμα, νὰ τὸ ὑποβάλῃ πρὸς κύρωσιν, ἡ δύναμις τοῦ βουλευτοῦ ὁσηνδήποτε θέλησιν καὶ ἂν ἔχῃ, δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ τὸ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἂν σεῖς κάμητε πρότασιν νὰ καταργηθῇ ὡρισμένον Ν. Διάταγμα οὕτω πως καταρτισθέν, οὐδέποτε ἡ πρότασίς σας θὰ ἔλθῃ ὑπὸ συζήτησιν, θὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ ὑπόγεια τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ὅτι ὑπάρχουν Ν. Διατάγματα ἐκδοθέντα μετὰ γνώμην τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, τῶν ὁποίων ἐγὼ βεβαιῶ τὴν ἀνάγκην νὰ συζητηθῶσιν ἀπὸ μίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, οὐχὶ ὅπως αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι τὰ ἐψήφισαν, διότι ἦσαν μονόπλευροι Ἐπιτροπαὶ μονοπλεύρου Συνελεύσεως, διότι ἀντιπροσωπεύετο μόνον ἓν κόμμα τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως καὶ ἐψήφισε Ν. Διατάγματα ὑψίστης σημασίας, θίγοντα ἰδιωτικὰ συμφέροντα γενικωτέρας τάξεως, τὰ ὁποῖα πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ περάσουν ἀπὸ μίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἐξετασθοῦν.

§239ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε νὰ βάλωμεν τὴν λέξιν «κυρωθοῦν» ἀντὶ τῆς λέξεως «ἀκυρωθοῦν».

§240Α. ΜΑΡΚΟΥ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§241ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν, κ. Πρόεδρε.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δύο μόνον ἀκόμη διὰ νὰ ὁμιλήσουν. Θὰ τελειώσωμεν τώρα. Ὁ κ. Κ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§243Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐν τῷ μεταξὺ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ μηχανοδηγῶν τῶν βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ἐγκαταστάσεων». Εἶναι ἐντελῶς τυπικόν.

§244Σ. ΣΤΑΗΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Μόδη.

§246Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἁπλῶς ὀλίγας ἐπιφυλάξεις καὶ ἀντιρρήσεις.

§247Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ διακόψωμεν.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τελειώσουν ὅσοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι.

§249Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Πρέπει νὰ τυπωθῇ τὸ ψήφισμα ὡς ἐτροποποιήθη καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§250Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ ἔγινε καὶ προχθές, κ. συνάδελφε. Ἀκριβῶς ἐπ’ αὐτοῦ ἐμείναμεν σύμφωνοι ὅτι θὰ ὑπεβάλλοντο προχθὲς ὅλαι αἱ τροπολογίαι. Θὰ ἐδήλου ἡ Κυβέρνησις σήμερον ποίας ἀποδέχεται καὶ θὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Ἂν ἀναβληθῇ καὶ σήμερον, θὰ ὑποβληθοῦν καὶ ἄλλαι τροπολογίαι, θὰ ἀναβληθῇ καὶ πάλιν ἡ συζήτησις καὶ θὰ περάσωμεν τὸν καιρόν μας χωρὶς νὰ ψηφισθῇ τὸ ψήφισμα.

§251Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν τὸ ψήφισμα εἶχε ψηφισθῆ εἰς τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, ὡς ἐπέμενεν ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἐψηφίζετο σήμερον μὲ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἀπεδέχθη ἡ Κυβέρνησις.

§252Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὔτε προχθὲς ἐδηλώσαμεν ποίας τροπολογίας θὰ παραδεχθῶμεν, οὔτε καὶ σήμερον ἀκόμη.

§253Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ συζήτησις εἶναι πρωτοφανής. Ζητεῖται δι’ ὑφαρπαγῆς νὰ ψιφισθῇ ψήφισμα σπουδαιότατον, ἀφορῶν τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις γὰ οἰκειοποιεῖται κατ’ ἴδιον τρόπον καὶ παρακαλῶ νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§254Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω μίαν ἐπιφύλαξιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρονικὴν διάρκειαν, ἀλλ’ ἔχω καὶ μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπρόφθασαν νὰ ἐκτυπώσουν καὶ διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦμεν τὴν σύστασιν δεκαμελοῦς Ἐπιτροπῆς πρὸς ἔρευναν καὶ ἐξονύχισιν ὅλων τῶν ἐπὶ Παγκάλου συμβάσεων.

§255Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ θέμα εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ψήφισμα.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Οἰκονομίδης ἔχει τὸν λόγον.

§257Σ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Μόνον δύο λέξεις θὰ εἴπω. Ἐγὼ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ παραπεμφθοῦν ὅλα ἀθρόως τὰ Ν. Διατάγματα εἰς μίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ ταῦτα καὶ ὁποία νὰ παραπέμπῃ ὅσα νομίζει εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὰ ἄλλα δὲ νὰ τὰ παραπέμψῃ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ λυθῇ καλύτερον τὸ ζήτημα, ἐνῷ ὁ τρόπος τοῦ ψηφίσματος εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸ πολίτευμα, διότι μεταφέρεται τὸ δικαίωμα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Διευκολύνεται δὲ οὕτω τὸ ζήτημα καὶ ἐξομαλύνονται ὅλαι αἱ ἀναφυεῖσαι δυσκολίαι. Νομίζω ὅτι τοῦτο θὰ εἶναι καὶ ἀπαλλακτικὸν πολλῶν ἐνοχλήσεων καὶ δυσφοριῶν. Ἂν ἤθελε δεχθῆ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἄποψιν ταύτην τῆς παραπομπῆς τῶν νομοσχεδίων, ὡς προεῖπον εἰς μίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ τὴν ἀπαλλάξῃ καὶ κόπων καὶ θὰ προσφέρῃ καὶ ὑπηρεσίας, διότι, ἂν ἔχητε ἀνάγκην ταχείας ἐνεργείας, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ προσφύγητε εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα καλύτερον, παρὰ ἂν ἀναλάβητε σεῖς οἱ ἴδιοι τὸν φόρτον τῆς ἐργασίας, τοῦθ’ ὅπερ δὲν θὰ εἶσθε καὶ βέβαιοι ὅτι εἰς τὸ τέλος θὰ σᾶς φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θέλετε. Νομίζω ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς εἶναι ὁ καλύτερος διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Μπούμπουλης ἔχει τὸν λόγον.

§259Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μετ’ ἄλλων συναδέλφων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Βάσις τῆς τροπολογίας εἶναι ὅτι οὐδεμία σύμβασις εἶναι δυνατὸν οὔτε νὰ κυρωθῇ, οὔτε νὰ ἀκυρωθῇ ἄνευ ὁμοφώνου ἀποφάσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς θὰ ἐπιμείνω καὶ πάλιν καὶ διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Διότι κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν ἢ μᾶλλον κατὰ πληροφορίας θετικὰς τὰς ὁποίας εἶχον εἰς τὸ δάσος τῶν συμβάσεων, τὸ ὁποῖον προσφυέστατα ἀνέφερεν ὁ σεβαστός μοι Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὸ δάσος αὐτὸ τῶν καρποφόρων ὡραίων δένδρων, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ὡραίους καὶ εὐχύμους καρπούς, ὑπάρχουσι καὶ ὀλίγα δένδρα στεῖρα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπέδωσαν εἰς αὐτοὺς τοὺς καρποὺς τοὺς ὁποίους ὠνειρεύθησαν. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν τὰ δένδρα ἐσκέφθησαν ὡς κύριοι συμβληθέντες, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι τὴν ἐπικαρπίαν τῶν ὡραίων αὐτῶν δένδρων, θὰ ἠδύναντο διὰ τῆς ὑλοτομίας νὰ ἀποζημιωθῶσι καὶ οὕτω νὰ ἔχωσιν ἀνεκμεταλλεύτους ἀποζημιώσεις. Νομίζω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιτρέψῃ μίαν τοιαύτην πρᾶξιν, ἡ ὁποία θὰ κτυπήσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Ἔχω συγκεκριμένην σύμβασιν, τὴν σύμβασιν τῶν ἠλεκτρικῶν στοιχείων. Μίαν ὡραίαν ἡμέραν ἐνόμισεν εἷς κύριος ὅτι ἠμποροῦσε νὰ συνάψῃ μίαν σύμβασιν μὲ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, διὰ τῆς ὁποίας θὰ τῷ ἐπετρέπετο νὰ κάμῃ ἠλεκτρικὰ στοιχεῖα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ τροφοδοτῇ τὸ Κράτος.

§260Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔπαιρνε τὸ μονοπώλιον δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ ἔκλειεν ὅλα τὰ καταστήματα.

§261Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα. Τῷ ἐπετρέπετο ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ ὅλων τῶν μηχανημάτων, ὅλων τῶν πρώτων ὑλῶν καὶ ὅλων τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα τῷ ἐχρειάζοντο καὶ ἐκ τῶν στοιχείων τούτων ἦσαν ὑποχρεωμένα νὰ ἀγοράσουν ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα, κατ’ ἀρχὴν δὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, εἴτε ξηρὰ ἦσαν ταῦτα, εἴτε ὑγρὰ καὶ τὰ στοιχεῖα ταῦτα θὰ τὰ ἐπώλει κατὰ 10% εὐθηνότερα ἀπὸ τὴν μέσην τιμὴν τῆς ἀγορᾶς τῆς τελευταίας ἑξαμηνίας, δεδομένου δὲ ὅτι εἶναι γνωστὸν κρίνοντες ὅτι ἡ τιμὴ τῆς ἀγορᾶς εἶναι 20, ἂν μὴ 25% ὑπερτέρα ἀπὸ τὴν πραγματικὴν τιμὴν καὶ ὅτι οἱ διάφοροι παραγγελιοδόχοι βάζουν ἄλλα 20%, καταλαμβάνετε τί κέρδος θὰ ἔφερεν ἡ ἐπιχείρησις αὕτη. Διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς ἐσκέφθη νὰ κάμῃ ἐργοστάσια, ἀλλ’ ἀτυχῶς δι’ αὐτὸν εὑρέθη εἷς ἄλλος Ἕλλην, ὅστις εὗρεν ἄλλα στοιχεῖα καλύτερα, ἂν καὶ ἐπώλει εὐθηνότερα καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ στοιχεῖα θὰ ἐκόστιζον εἰς τὸν ἐπιχειρηματίαν 35–40 δραχμὰς ἕκαστον καὶ θὰ τὰ ἐπώλει 70 δραχμὰς, ὁ ἄλλος αὐτὸς Ἕλλην προσέφερε τὰ στοιχεῖα αὐτά, ἅτινα ἦσαν καὶ καλύτερα, εἰς 20 μόνον δραχμάς. Ἀφοῦ λοιπὸν ὁ ἐπιχειρηματίας δὲν ἠδύνατο νὰ ἱκανοποιηθῇ, ἐσκέφθη κατ’ ἄλλον τρόπον. Ἐσκέφθη δηλαδὴ ὅτι μία ἀκύρωσις τῆς συμβάσεως θὰ τῷ ἔδιδε μίαν ἀποζημίωσιν τοῦ ἐργοστασίου του καὶ οὕτω θὰ ἐκέρδιζεν ἀρκετὰ χρήματα. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι περιπτώσεις πλὴν αὐτῆς. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι διὰ τῆς ὑλοτομίας αὐτῆς πρέπει νὰ καρπωθοῦν οἱ τοιοῦτοι ἐπιχειρηματίαι τὰ ἀγαθὰ τῶν συμβάσεων τούτων. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων εἰς τὴν τροπολογίαν, καθ’ ἥν, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐπιτρέπεται προκειμένου περὶ συμβάσεως, οὔτε ἀκύρωσις, οὔτε ἐπικύρωσις, οὔτε τροποποίησις ἄνευ τῆς ὁμοφώνου ἀποφάσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§262Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τί ἐννοεῖτε ὁμοφώνου; Νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἀντίρρησις;

§263Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι, ἔκαμα λάθος. Μετὰ σύμφωνον γνώμην.

§264Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σεῖς θέλετε τὴν ἀκύρωσιν;

§265Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§266Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἂν τὴν ἀκυρώσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν θὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν;

§267Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα. Ἂν δὲ θελήσῃ νὰ τὴν ἐπικυρώσῃ, πρέπει νὰ ἔχῃ σύμφωνον γνώμην τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§268Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἂν ὑπάρχῃ διαφωνία μεταξὺ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ζήτημα θὰ ἔρχεται εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὴ ἡ σύμβασις, ἥτις σᾶς ἀπησχόλησεν, ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι μόλις ἦλθεν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις καὶ ἐπῆγαν οἱ Ὑπουργοὶ εἰς τὰ τὰ Ὑπουργεῖά των, ἐξηφανίσθη καὶ ὁ φίλος σας ἐπιχειρηματίας.

§269Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ναί. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἢ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἔστω καὶ νὰ ἀκυρώσῃ τὴν σύμβασιν, διότι μόνον εἷς ἔλεγχος δύναται νὰ μᾶς δώσῃ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ συντελέσωσιν εἰς τὸ νὰ δημιουργηθῇ ἀπόφασις περὶ ἐπικυρώσεως ἢ ἀκυρώσεως.

§270Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς ἀνέγνωσα τὴν τροπολογίαν ὅτι ἡ ἀκύρωσις δὲν δίδει οὐδὲν δικαίωμα εἰς ἀποζημίωσιν. Ἡ κατάργησις μόνον διὰ θετικὰς ζημίας.

§271Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ κατάργησις;

§272Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα, ἡ κατάργησις.

§273Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θέλετε καὶ ἓν ἄλλο πρᾶγμα; Διὰ τὴν σύμβασιν αὐτὴν ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κυρίους αὐτοὺς νὰ εἰσάγωσιν ἀτελῶς ἔπιπλα. Ποῖος θὰ κάμῃ τὸν ἔλεγχον καὶ πῶς θὰ γίνουν ὅλα αὐτά; Δὲν προκύπτει ἐκ τούτου ζημία διὰ τὸ Δημόσιον;

§274Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ δέχομαι αἱ συμβάσεις διὰ τὰς τροποποιήσεις, καταργήσεις καὶ ἀκυρώσεις νὰ διαβιβασθοῦν εἰς Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§275Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Οὕτω μόνον, κ. Ὑπουργέ, θὰ δυνηθῶμεν νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χριστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§277Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ μίαν διασάφησιν σχετικῶς μὲ τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ δικαιοῦνται οἱ ἐρχόμενοι εἰς ἐπαφὴν μετὰ τοῦ Δημοσίου ἐν περιπτώσει ἀκυρώσεως. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ἂν ἐπιμένετε εἰς τὴν τροπολογίαν σας.

§278Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα, ἐπιμένω.

§279Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ νομίζω ὅτι δὲν στηρίζεται ἐπὶ δικαίου, διότι προσκρούει ὄχι μόνον εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν τὴν καθιερωθεῖσαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ κύρους τῶν Ν. Διαταγμάτων. Ἢ θὰ δεχθῆτε τὴν ἀρχὴν τοῦ κ. Τσιτσεκλῆ τῆς ἀκυρώσεως κατ’ ἀρχὴν ὅλων τῶν Διαταγμάτων ἢ θὰ θεωρήσητε κατ’ ἀρχὴν ὅλα ἔγκυρα. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον, ἐφόσον κατ’ ἀρχὴν δέχεσθε τὴν ἀποζημίωσιν....

§280Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ καὶ νὰ βαστάσῃ τὸ Κράτος μίαν ἀποζημίωσιν τοῦ διαφυγόντος κέρδους. Κύριε συνάδελφε, ἂν ἐπρόκειτο νὰ ὑπολογισθῇ καὶ τὸ διαφυγὸν κέρδος, θὰ ἦτο περιττὸν νὰ γίνεται τόσος λόγος περὶ τῶν συμβάσεων αὐτῶν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διευκολύνωμεν τοὺς συμβληθέντας ὑπὸ τοιούτους ὅρους’ διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τοὺς δίδομεν ὅλον τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον θὰ εἶχον ἂν ἐξηκολούθουν αἱ συμβάσεις. Τότε διατί συζητοῦμεν περὶ αὐτῶν;

§281Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνεγνωρίσατε τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πράξεων αὐτῶν, ἐξακολουθεῖτε νὰ συμβάλησθε μετ’ αὐτῶν, κατόπιν δὲ τῶν πράξεων τὰς ὁποίας ἐνεργεῖτε ἐπὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς τοὺς ἀρνεῖσθε τὰ δικαιώματα τῆς θετικῆς ζημίας.

§282Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τὰς θετικὰς ζημίας ὄχι, διὰ τὰς ἀκυρώσεις μάλιστα.

§283Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁπωσδήποτε, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ ψήφισμα, διότι ἔχουν ὑποβληθῆ τροπολογίαι ἐκ μέρους τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν.

§284Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναβάλλομεν τὴν ψηφοφορίαν διὰ τὰς τροπολογίας.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη, ἀναβάλλεται δὲ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ ψηφίσματος μέχρις ἐκτυπώσεώς του μετὰ τῶν γενομένων τροπολογιῶν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη αὔριον τὴν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 10 μ. μ.)