1927.01.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18

Τρίτη 25 Ἰανουαρίου 1927

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά).

§2Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν πρακτικῶν παρατηρῶ ὅτι δὲν ἀναγράφεται ὡς ψηφισθὲν χθὲς σχέδιον ψηφίσματος «περὶ προσωρινῶς ὑπὸ μόνης τῆς Βουλῆς ἀσκήσεως καὶ τῶν λειτουργιῶν τῆς Γερουσίας».

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἐκ παραδρομῆς παρελείφθη. Θὰ συμπληρωθῶσι κατὰ τοῦτο τὰ πρακτικά.

§5Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἵνα μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν ὑποβάλω εἰς τὸ Προεδρεῖον παρατηρήσεις τινὰς ἐπί τινων σημείων χρηζόντων διορθώσεως.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§7Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὑπάρχει καὶ μία σπουδαία ἀνακρίβεια εἰς τὰ ἀναγνωσθέντα πρακτικά, ὅτι ἀναγράφεται ἐν αὐτοῖς ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς κατέθηκε πέντε νομοσχέδια, ἐνῷ τοιαῦτα δὲν κατέθεσεν, οὔτε ἀνεκοινώθη τι.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθησαν πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν.

§9Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Δὲν διενεμήθησαν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐκτυπωθῶσι καὶ θὰ διανεμηθῶσιν. Ἀφ’ ὅτου ὑπάρχει Κοινοβούλιον, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον γίνεται· κατατίθενται τὰ ὑποβαλλόμενα ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν νομοσχέδια εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἐκτυποῦνται, διανέμονται εἰς τοὺς βουλευτὰς καὶ κατόπιν ἀναγράφονται ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Ὑπάρχει ἑτέρα ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ὅπως ἐδιορθώθησαν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Νικόλαος Π. Τσέκος διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν μὴ χορήγησιν πιστοποιητικοῦ ἐμφαίνοντος τὰ ἔτη τῆς ἐν τῷ Στρατῷ ὑπηρεσίας του. — Ὁ Κεντρικὸς Σύλλογος προσφύγων δημοδιδασκάλων Ἀθηνῶν ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ Ν. Διατάγματος «περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων». — Οἱ πρωτοβάθμιοι δημοδιδάσκαλοι διευθυνταὶ πολυταξίων δημοτικῶν σχολείων ζητοῦν τὴ τροποποίησιν τοῦ Ν. Διατάγματος «περὶ διαβαθμίσεως δημοδιδασκάλων» ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 6 ἐδάφιον 3 περὶ διευθυντῶν. — Ἡ Ἕνωσις ἀναπήρων πολέμου Γιαννιτσῶν παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως μὴ ἀκυρώσῃ τὸ Ν. Διάταγμα «περὶ μονοπωλιακῆς λιανικῆς πωλήσεως καπνοῦ παρ’ ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου». — Οἱ ἐκ Τουρκίας Ἕλληνες ὑπήκοοι ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα δι’ οὗ παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως μὴ κυρώσῃ τὴν σύμβασιν δι’ ἧς ἡ ἐν Τουρκίᾳ ἀκίνητος περιουσία των περιέρχεται εἰς χεῖρας τοῦ Τουρκικοῦ Κράτους. — Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Βελλανιδιᾶς Μεσσηνίας παρακαλοῦν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπαναφέρῃ τὸν καταργηθέντα νόμον «περὶ ἀγροφυλακῆς». — Ὁ διευθυντὴς τοῦ δημοτικοῦ σχολείου Ἀρτοτίνης ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματα ὡς πρὸς τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ λειτουργίαν τῶν σχολείων καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως ληφθῶσιν αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν. — Οἱ πρόεδροι προσφυγικῶν Ὀργανώσεων διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ Ἐποικισμοῦ Ξάνθης διὰ τὰς γενομένας πιέσεις ὑπ’ αὐτοῦ διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν χρεῶν των. — Οἱ ὑποδηματεργάται Καβάλλας παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως λόγῳ τῆς ἀνεργίας ἱδρυθῇ Ταμεῖον ἀνεργίας, προικοδοτούμενον παρὰ τοῦ Κράτους. — Ὁ Σύνδεσμος τεχνιτῶν μαγείρων, βοηθῶν κλπ. Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀρνηθέντος νὰ δεχθῇ Ἐπιτροπὴν Συνδικάτου ἐργατῶν. — Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται κατὰ τῆς συμβάσεως Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, διὰ τὴν ἀμμοληψίαν τοῦ ἔτους 1926, προξενησάσης τῷ Δήμῳ ζημίαν ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν. — Τὸ Προεδρεῖον Συνδέσμου ἰχθυοπωλῶν Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς τοῦ φόρου 20% ἐπὶ τῶν ἁλιευομένων ἰχθύων. — Ἡ Ὁμοσπονδία Ἀλληλοβοηθητικῶν Ἑνώσεων τῆς Ἑλλάδος διαμαρτύρεται διὰ τὸ κλείσιμον τοῦ φαρμακείου Συνεταιρισμοῦ Λαϊκῆς Ἐκθέσεως. — Ὁ δικηγόρος Ἡγουμενίτσης Παπαχαραλάμπους διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ εἰσαγγελέως Πρωτοδικῶν Κωνσταντίνου, διότι ἐξηνάγκασεν αὐτὸν νὰ χειροδικήσῃ, ὅπως τὸν ἐξαναγκάσῃ καὶ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεώς του. — Ἡ Κεντρικὴ Τράπεζα Συνεταιρισμῶν παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως τοποθετηθῇ ἐν Κερκύρᾳ εἷς ἀνώτερος δικαστικὸς λειτουργὸς πρὸς συνέχισιν τῶν ἀνακρίσεων διὰ τὰς γενομένας καταχρήσεις τῆς Τραπέζης. — Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν Νέας Κοκκινιᾶς, Νέας Ἰωνίας, Βύρωνος καὶ Καισαριανῆς ὑποβάλλουσι διάφορα αἰτήματα καὶ παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν ὅπως ληφθῶσι ταῦτα ὑπ’ ὄψιν. — Οἱ Καβούρης, Διαούρτας, Κοντόρας, κάτοικοι Ἰτέας, διαμαρτύρονται διὰ τὴν καταστροφὴν τῶν οἰκιῶν των ἐκ τῆς ἐγκαταστάσεως μηχανημάτων βυρσοδεψίας υἱῶν Καλία. — Ὁ Σύλλογος «Φιλοπρόοδος» Γαστούνης παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἐξ ἀναβολῆς στρατευσίμων τῆς ἀπογραφῆς 1924 ἐπὶ πληρωμῇ χρηματικοῦ ἀντισηκώματος. — Οἱ κάτοικοι Τσεκόβου Μουκλιανῆς Σερρῶν διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γεωργικοῦ γραφείου Σερρῶν διὰ τὰς γενομένας πιέσεις πρὸς ἐκτοπισμὸν αὐτῶν. — Οἱ βοηθοὶ φαρμακοποιοὶ Θεσσαλίας παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως τροποποιήσῃ τὸ Ν. Διάταγμα τῆς 14ης Νοεμβρίου 1926. — Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις Καφεζυθοζαχαροπλαστῶν Βόλου διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Βόλου, ἀρνηθέντος νὰ πληρώσῃ τὸ ἐνοίκιον τοῦ Πανεργατικοῦ Κέντρου. — Ὁ Ἐμμανουὴλ Τραμπούκακης, ἀπόστρατος ἀνθυπολοχαγὸς μουσικῆς παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως ἀνακληθῇ εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν τοῦ Σώματός του. — Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον Συνδέσμου Ἐμποροϋπαλλήλων Καβάλλας παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ κλάδου τῶν ἐμποροϋπαλλήλων. — Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Λαγκαδᾶ ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα περὶ ἀκυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 43341 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. — Ἡ Καπνεργατικὴ Ὁμοσπονδία τῆς Ἑλλάδος ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐπὶ τῆς παροχῆς τοῦ ὑπολοίπου τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως εἰς τοὺς ἀέργους καπνεργάτας, προβλεπομένης δυνάμει τοῦ Ν. Δ. τῆς 11ης Ἰουλίου 1925. — Ὁ Σύλλογος ἀμπελοκτημόνων Τυρνάβου ζητεῖ παρὰ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης τὴν χορήγησιν κτηματικῶν δανείων εἰς τοὺς ἀμπελουργοὺς κλπ. — Ἡ Ὁμοσπονδία ἐμποροεπαγγελματικῶν καὶ βιοτεχνικῶν Συλλόγων καὶ Σωματείων νομοῦ Ἠλείας ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματα καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως λάβῃ αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν της. — Οἱ ἐν Καρλικόθῃ Δράμας ἐγκατεστημένοι Πόντιοι παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως συμπεριληφθῶσι καὶ οὗτοι εἰς τὸ Μητρῷον τῶν δικαιούχων, ἐφόσον ἐγκατέλειψαν τὰς περιουσίας των ἐν Τουρκίᾳ. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τσακόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βουνοῦ–Καπαρελίου κλπ. διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Τακά.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς καὶ Ἐργατικῆς Προνοίας ἀπήρτισαν οἱ κ. κ. 1) Γ. Ἐμπειρῖκος, 2) Γ. Γεωργιάδης, 3) Χ. Βοζίκης, 4) Γ. Σακαλῆς, 5) Γ. Στρῖγκος, 6) Ε. Μαχαίρας, 7) Φ. Παπαγεωργίου, 8) Λ. Ἰασονίδης, 9) Κ. Σπυρίδης, 10) Α. Μέρος, 11) Β. Σαγιᾶς, 12) Ν. Καμπάνης, 13) Π. Σάκκης, 14) Ν. Κουμάνταρος, 15) Κ. Γεωργαντόπουλος, 16) Γ. Μαρῆς, 17) Γ. Ζερβός, 18) Γ. Χατζηγεωργίου, 19) Α. Ἀποστολίδης, 20) Ι. Σπετσιώτης, 21) Π. Μπούμπουλης, 22) Α. Θεολογίτης, 23) Γ. Βοραζάνης, 24) Α. Παχνός, 25) Α. Μητσοτάκης, 26) Γ. Εὐθυμιάδης, 27) Σ. Μάξιμος, 28) Γ. Βαλαωρίτης. 29) Κ. Ἀλαβάνος καὶ 30) Α. Παπαδᾶτος.

§14Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τί Ἐπιτροπὴ εἶναι αὐτή, κ. Πρόεδρε;

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν ζητημάτων Κοινωνικῆς καὶ Ἐργατικῆς Προνοίας. Ἐγένετο μακρὰ συζήτησις προχθὲς καὶ ἀπεφασίσθη τοῦτο.

§16Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ δὲν ἤμην ἐγὼ ἐδῶ....

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔλαβον σημείωσιν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας καὶ κατήρτισα τὴν Ἐπιτροπήν.

§18Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα θὰ ἐπεθύμουν νὰ λάβω γνῶσιν τῶν ὀνομάτων τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ τὴν καταρτίσω συμφώνως μὲ τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Λαϊκὸν Κόμμα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐξακριβώσω τὴν ἀκρίβειαν, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἂν θέλητε νὰ ἀντικαταστήσητε τὰ πρόσωπα.

§20Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Κατηρτίσθη ἡ Ἐπιτροπὴ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀντιπρόσωπος τῶν ἐργατῶν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι Ἐπιτροπὴ μικτὴ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν στοιχείων, κατ’ ἀναλογίαν τῶν κομμάτων. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τήν....

§22Α. ΜΕΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ παραμεληθῶσιν ὅλα τὰ δευτερεύοντα ζητήματα καὶ ἡ Βουλὴ νὰ χωρήσῃ ἀπροσκόπτως εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος. Ὑπάρχει μία ἀγανάκτησις εἰς τὴν δημοσίαν γνώμην, διότι παρελκύεται ἡ ψήφισις τοῦ Συντάγματος. Ὑποθέτω δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος νὰ παραμερισθῶσιν ὅλα τὰ δευτερεύοντα ζητήματα διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ ἀναβληθῇ ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων;

§24Α. ΜΕΡΟΣ. Ἐγὼ θὰ εἶχον τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν, ὅπως ἀποκλειστικῶς τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς περιορισθῇ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος.

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§26Α. ΜΕΡΟΣ. Μὲ τὰς ἀναφορὰς ἐπέρχεται κάποιος κάματος εἰς τὴν Βουλήν.

§27Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ ζήτημα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐν σχέσει μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. συναδέλφου διὰ τὴν πρόταξιν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Συντάγματος εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ καθορίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου πρέπει νὰ καθορίσῃ τὰς ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας θὰ συζητῶμεν τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λείψῃ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεξήγησις εἶναι, δὲν πρόκειται περὶ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῶν ἀναφορῶν μόνον.

§29Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἀνήκει εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τῆς Κυβερνήσεως.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται μόνον διὰ σήμερον καὶ δι’ αὐτὸ ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἂν δέχεται νὰ ἀναβληθῇ ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων διὰ νὰ εἰσέλθωμεν ἀμέσως εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐργασίαν.

§31Α. ΜΕΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὄχι μόνον διὰ σήμερον, ἀλλ’ ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν.

§32Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν δύναται νὰ κανονίζεται οὕτω πως ἡ συζήτησις. Ὑπάρχει εἷς Κανονισμός, ὁ Κανονισμὸς δὲ αὐτὸς δὲν δύναται νὰ μεταβάλλεται συνεπείᾳ αἰτήσεως ἑνὸς οἱουδήποτε βουλευτοῦ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν εἴπομεν, διότι μόνον διὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν ἐζητήθη ἄδεια τῆς ἀναβολῆς. Ἐπειδὴ εἰσήλθομεν εἰς τὴν συζήτησιν ἀργά, δι’ αὐτὸ ἀναβάλλεται ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων σήμερον καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§34Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως). Κύριοι βουλευταί, ὑποβάλλω σχέδιον ψηφίσματος «περὶ ἀναμεταθέσεως καὶ ὑποβιβασμοῦ τῶν ἄνευ τῶν ὑπὸ τῶν διοικητικῶν συμβουλίων παρεχομένων ἐγγυήσεων μετατεθέντων καὶ προαχθέντων λειτουργῶν τῆς Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». Θὰ ἐπεθύμουν, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἑξῆς σκέψιν. Εἶναι ἐνδεχόμενον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐν ταῖς λεπτομερείαις του νὰ προκαλέσῃ συζητήσεις ἐν τῇ Βουλῇ. Θὰ ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ ἐκλεγῇ μία Ἐπιτροπὴ ἀπόψε ἐκ δέκα βουλευτῶν, ἡ ὁποία αὔριον ἢ μεθαύριον νὰ φέρῃ τὸ πόρισμά της, διὰ νὰ προχωρήσωμεν ὁμαλώτερον εἰς τὴν συζήτησιν.

§35Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ ὁρισθῇ προθεσμία εἰς τὴν Ἐπι☐

§36Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως). Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ· νὰ ὁρισθῇ διήμερος. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἀπαρτίσῃ τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐκ τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι κατὰ μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς ὡμίλησαν εἰδικώτερον.

§37Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἄ, ὄχι.

§38Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως). Διότι οἱ ὁμιλήσαντες προχθὲς περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως ἀναφέρονται εἰς αὐτὸ τὸ θέμα. Αὐτοὶ θὰ ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ προκαλέσουν εὔλογον συζήτησιν. Παρακαλῶ εἰ δυνατὸν κατὰ τὴν σύστασιν τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ περιληφθοῦν καὶ ἐκεῖνοι ἐκ τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἐξοχὴν ἔλαβον τὸν λόγον.

§39Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Πρὸ τῆς διανομῆς δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὸν καταρτισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§40Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον «περὶ προσωρινῆς παραχωρήσεως τῆς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους εἰς χώρας μεθ’ ὧν ἐξακολουθοῦσι διαπραγματεύσεις πρὸς σύναψιν ἐμπορικῆς συμβάσεως».

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι σύμφωνος νὰ προταχθῇ ἡ τελευταία πρότασις ψηφίσματος, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγεγραμμένη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, διότι εἶναι ζήτημα πολὺ κατεπεῖγον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ λυθῇ ἐντὸς τῆς πρώτης ἡμέρας. Πρόκειται «περὶ τῶν συνεπειῶν τῆς ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως τοῦ Κακουργιοδικείου ἐκ προεκδοθείσης, λόγῳ παραπεμπτικοῦ βουλεύματος, ἀκυρωτικῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου».

§42Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ προταχθῇ, εἶμαι κατὰ τῆς προτάσεως. Εἶναι τόσα ἄλλα σπουδαῖα ζητήματα, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸ τέλος διὰ ζήτημα κοινοῦ δικαίου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§44Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Χθὲς τὴν ἑσπέραν ἐψηφίσθη ἓν ψήφισμα, ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς ὅλα τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑπεβάλλοντο εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ψηφίζωνται κατὰ τὸ ἀρχαῖον σχέδιον εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν. Αὐτὸ τὸ ψήφισμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν σειρὰν τῶν ἄλλων νομοθετημάτων. Λοιπὸν εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ. Ἀπὸ τώρα δὲ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ὅλα τὰ ἄλλα νομοθετήματα θὰ ψηφίζωνται ὡς σχέδια νόμων καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν εἰς τὸ ἑξῆς σχέδια ψηφισμάτων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ διὰ νὰ κανονισθῇ ἡ θέσις τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος παραμένει ἐκκρεμὴς θὰ ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ ψήφισμα αὐτό.

§45Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ συναδέλφου ἐκλεγέντος, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ ἠκυρώθη διὰ λόγους ἀβασίμους, νομίζω ὅτι ἐπείγει ἡ συζήτησις. Δὲν εἶναι νομοθέτημα τὸ ὁποῖον χρήζει μεγάλης συζητήσεως.

§46Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἔκρινεν ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς βουλεύματος, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐκωλύετο ἡ ἀνακήρυξις αὐτοῦ ὡς ὑποψηφίου. Θὰ θεωρήσητε ἐπείγοντα τὸν νόμον διὰ τοῦ ὁποίου ἀνατρέπομεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου καὶ νόμον ὑπάρχοντα. Διὰ ποῖον λόγον θὰ τροποποιήσωμεν τὸν νόμον ἀμέσως; Διότι ἠκυρώθη ἀπὸ τὸ Ἐκλογοδικεῖον;

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀνακηρύξεώς του εἶχε τὰ προσόντα;

§48Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν τὰ εἶχε, κ. Πρόεδρε. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ τὴν δικογραφίαν, ἵνα λάβωμεν γνῶσιν αὐτῆς, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κρίνωμεν κατὰ πόσον ἡ πρότασις χρήζει προτιμήσεως. Πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλὴ ὅτι οὗτος ἐκατηγορήθη ἐπὶ πλαστογραφίᾳ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠθωώθη. Τὸ Συμβούλιον τὸν παρέπεμψε καὶ τὸ Δικαστήριον τὸν ἠθώωσεν.

§50Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ὁ συνάδελφος αὐτὸς, κύριοι βουλευταί, ἐκατηγορήθη ὅτι ἐπλαστογράφησεν, ὅτι ἔκλεψε τὴν περιουσίαν τῶν προσφύγων καὶ ὅτι κατεπάτησεν οἰκόπεδα. Ὁλόκληρος δὲ ὁ Τύπος τῆς Θεσσαλονίκης κατηναλώθη εἰς ἀτελευτήτους συζητήσεις καὶ κατηγορίας κατ’ αὐτοῦ ὡς πλαστογράφου. Ὁ κύριος αὐτὸς συνάδελφος παρεπέμφθη εἰς δίκην καὶ ἠθωώθη πανηγυρικῶς. Δύο ἡμέρας πρὸ τῆς πανηγυρικῆς ἀθωώσεώς του τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ βουλεύματός του ἠκύρωσε τὴν ἐκλογήν. Ἐφόσον ὅμως ἐξελέγη ὁ συνάδελφος μὲ καταπληκτικὴν πλειονοψηφίαν καὶ ἔρχεται ἡ Δικαιοσύνη τῆς Πατρίδος καὶ τῷ ἀποδίδει τὴν ἐλευθερίαν του, δὲν εἶναι ὀρθὸν, νομίζω, ἡ Βουλὴ νὰ ἀδιαφορήσῃ καὶ νὰ ἔλθῃ οὗτος ἐντὸς τῆς Βουλῆς μειονοψηφῶν καὶ νὰ ριφθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς μὲ τὸ παράπονον ἔξω αὐτῆς ὅτι ἠδικήθη ἀπὸ τὴν Βουλήν, διότι ἐκατηγορήθη ὡς πλαστογράφος, ἐνῷ ἡ Δικαιοσύνη τῆς Πατρίδος του τὸν ἀπέδωσεν ἐλεύθερον. Νομίζω ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ ἔχομεν νὰ συζητήσωμεν.

§51Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπεισόδιον τῆς Βουλῆς ὑπάρχει ἤδη δεδικασμένον. Ἡ Γʹ Συνέλευσις εἶχε μέλος ἐκλεγὲν ὡς πληρεξουσίου καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ἐκλογὴν ἠκύρωσε τὸ Ἐκλογοδικεῖον, διότι εἶχε παραπεμφθῆ εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον καὶ προεκηρύχθησαν νέαι ἐκλογαί. Πρὶν ἢ ἐξαχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν νέων ἐκλογῶν, τὸ Κακουργιοδικεῖον τὸν ἠθώωσεν καὶ ὅμως οἱ νόμοι ἔμειναν σεβαστοὶ καὶ ὁ βουλευτὴς ἐκεῖνος δὲν ἐπανῆλθεν εἰς τὴν θέσιν του. Δὲν εἶναι δίκαιον δι’ ἕνα οἱονδήποτε λόγον νὰ ἀνατρέπωνται οἱ κείμενοι νόμοι. Ἐὰν οἱ ἔνορκοι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεμβαίνῃ ἡ Βουλὴ. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐκλογοδικείου πρέπει νὰ γίνῃ σεβαστή. Τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἠκύρωσε τὴν ἐκλογὴν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων, κατὰ συνέπειαν δὲν δύναται νὰ προταχθῇ θέμα, ὅπερ θὰ ἀπασχολήσῃ βραδύτερον τὴν Βουλήν, ὅταν θὰ συζητήσωμεν ἐν γένει, ἂν εἶναι δυνατὸν δυνάμει τῶν κειμένων νόμων νὰ καταπατῶνται οὗτοι ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε.

§52Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ ποτὲ νὰ παραδεχθῇ καὶ νὰ ψηφίσῃ ἓν τοιοῦτον ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ὅπως ὁ ἀθωωθεὶς δύο ἡμέρας μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου βουλευτὴς καταλάβῃ θέσιν μεταξὺ ἡμῶν, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐξέδωκε τὸ Ἐκλογοδικεῖον μίαν ἀπόφασιν. Νομίζω ὅτι εἷς ἀπὸ τοὺς λόγους αὐτοὺς εἶναι καὶ αὐτὸς περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφαίνεται περὶ ἑνὸς μέλους της. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σεβασθῶμεν τοὺς νόμους.

§53Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ προηγούμενον, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν προκειμένῳ. Ἰδοὺ ἡ ὑπόθεσις, εἶναι ἁπλουστάτη. Πρόκειται νὰ ἀναγνωρίσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι εἷς συνάδελφος, ἐφόσον ἠθωώθη μετὰ δύο ἡμέρας, δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§54Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Συζητεῖται τὸ ψήφισμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου προεκλήθη ἡ συζήτησις ἢ ἄλλο τι;

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζητεῖται ἡ πρόταξις.

§56Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι ἡ συζήτησις εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή. Εἶναι μία ἀταξία, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ παρατηρεῖται.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι ἀποδέχονται τὴν πρόταξιν νὰ ἐγερθῶσιν.

§58Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς τοὺς ἐπιθυμοῦντας τὴν πρόταξιν τοῦ ψηφίσματος νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§61Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐφόσον ὁ ἐν λόγῳ συνάδελφος βουλευτὴς εἶχε τὰ προσόντα καθ’ ὃν χρόνον ἐγένετο ἡ ἀνακήρυξίς του, δὲν εἶχε δηλαδὴ παραπεμφθῇ ἕως τότε εἰς δίκην, νομίμως ἐγένετο ἡ ἐκλογή. Καὶ διότι ὑπεστηρίχθη ὅτι εἶχεν ἐκδοθῇ τὸ βούλευμα κατόπιν, ἐνῷ κατόπιν ἐγένετο ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν ἀνακήρυξιν καὶ ἐξεδόθη τὸ παραπεμπτικὸν βούλευμα. Ἑπομένως πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἐξεδόθη τὸ βούλευμα. Ἦλθε τὸ Ἐκλογοδικεῖον, τὸ ὁποῖον ὀρθῶς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παραπεμπτικοῦ βουλεύματος ἠκύρωσε τὴν ἐκλογήν. Ἐπηκολούθησεν ἡ ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου, ἰσχυροτέρα πάντως τοῦ παραπεμπτικοῦ βουλεύματος καὶ τὸν ἀθωώνει. Εὑρισκόμεθα λοιπὸν πρὸ μιᾶς ἀποφάσεως δικαστικῆς, ἡ ὁποία ἐξεμηδένισεν ἐντελῶς τὸ βούλευμα τὸ παραπεμπτικὸν καὶ γεννᾶται τὸ ζήτημα, θὰ ἰσχύσῃ τὸ βούλευμα, θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ βούλευμα καὶ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τοῦτο, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐκλογοδικείου ἢ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἐν τῇ κρίσει τῆς Βουλῆς ἡ τελευταία ἀπόφασις ἡ ἀθωωτική; Ὁ ὁμιλήσας προηγουμένως κ. συνάδελφος ἐπεκαλέσθη τὸ παράδειγμα τῆς Γʹ Συνελεύσεως, ἐλησμόνησεν ὅμως ὅτι τότε ὑπῆρχεν ἄλλο ἐκλογικὸν σύστημα· ὑπῆρχε σύστημα πλειονοψηφικὸν καὶ ὄχι ἀναλογικόν. Σήμερον μὲ τὴν ἀθωωτικὴν ἀπόφασιν, ὁ ἀθωωθεὶς συνάδελφος βουλευτὴς ἀποκαθίσταται κατ’ οὐσίαν ἀπολύτως. Καὶ γεννᾶται εἰς ἡμᾶς τὸ ἐρώτημα· εἶναι δίκαιον τὴν θέσιν αὐτοῦ νὰ καταλάβῃ ἕτερος συνάδελφος μὴ ἐκπροσωπῶν τὴν πλειονοψηφίαν, οὔτε τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ; Ἂν εἴχομεν πλειονοψηφικὸν σύστημα, θὰ ἐγένετο ἐπαναληπτικὴ ἐκλογὴ καὶ τότε ἡ ἐπαρχία θὰ ἀντιπροσωπεύετο ἀπὸ βουλευτὴν ἐκπροσωποῦντα τὴν θέλησιν τῆς πλειονοψηφίας. Σήμερον ὅμως θὰ παρασταθῇ τὸ ἑξῆς φαινόμενον· θὰ ὑπάρχῃ βουλευτὴς ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅστις δὲν θὰ ἐκπροσωπῇ τὴν θέλησιν τῆς πλειονοψηφίας. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἡ ἀθωωτικὴ ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἐξεμηδένισε τὸ βούλευμα, ἐξεμηδένισε καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου καὶ δι’ αὐτὸ συνηγορῶ ὅπως τὸ ψήφισμα γίνῃ δεκτὸν καὶ ὁ ἐκλεγεὶς καὶ ἀποκλεισθεὶς συνάδελφος ἐπανέλθῃ καὶ ἀντιπροσωπεύσῃ τὴν περιφέρειάν του.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σωτηριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§63Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Φρονῶ ὅτι ἡ ἀθωωτικὴ ἀπόφασις, ἡ ὁποία εἶναι ἓν γεγονὸς μεταγενέστερον τῆς ἐκλογῆς, δὲν παίζει οὐδένα ρόλον ἀπολύτως εἰς τὴν ὑπόθεσιν. Τὸ ζήτημα εἶναι ἕν· ἦτο βουλευτὴς ἐκλόγιμος ἢ δὲν ἦτο; Ἀσφαλῶς δὲν ἦτο διότι ἔλειπεν ἓν ἀπαραίτητον στοιχεῖον, μία προϋπόθεσις ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἐκλογήν του. Ἦλθε μία ἀπόφασις τοῦ Ἐκλογοδικείου, τὸ ὁποῖον Ἐκλογοδικεῖον ἐφαρμόζον τὸν νόμον εἶπεν ἀσφαλέστατα ὅτι ὁ βουλευτὴς αὐτὸς ἐστερεῖτο τῶν νομίμων προσόντων. Πῶς θὰ ἔλθῃ ἐκ τῶν ὑστέρων ἡ Βουλὴ νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν; Ἢ μήπως θὰ εἴπῃ ἡ Βουλὴ ἐκ τῶν ὑστέρων ὅτι ὑπάρχουν τὰ νόμιμα προσόντα ἐκ τῶν προτέρων; Εἶναι ἀληθές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἶχε κυριαρχίαν νὰ ἀποφασίσῃ τὸ ἀντίθετον. Ἀλλ’ ὅσον μεγαλυτέρα εἶναι ἡ ἐλευθερία τῆς διαχειρίσεως τὴν ὁποίαν ἔχει, τοσοῦτον ἐπιτακτικωτέρα εἶναι καὶ ἡ ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν ἔχει νὰ σεβασθῇ τὸν νόμον. Δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ βουλευτὴς ἔχει τὸ νόμιμον προσόν, διότι ἐξεδόθη μία ἀπόφασις μεταγενεστέρα. Εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρᾶγμα τόσον ἁπλοῦν, ὥστε φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ σεβασθῶμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου.

§64Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρίσταται καθήμενος εἰς τὰ ἑδώλια τῶν βουλευτῶν ὁ ὑποψήφιος, περὶ τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ συζήτησις.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς δὲν εἶναι γνωστὴ ἀκόμη ἐπισήμως, δὲν ἐκοινοποιήθη ἀκόμη. Ὁ κ. Ν. Δαρβέρης ἔχει τὸν λόγον.

§66Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἓν ἐκ τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ἠθέλησεν ὁ νόμος ἢ μᾶλλον τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 νὰ λάβῃ διὰ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἀμεροληψίαν τῶν ἐκλογῶν ἦτο καὶ τὸ Ἐκλογοδικεῖον, ἦτο ὁ νόμος περὶ Ἐκλογοδικείων. Καθώρισε δηλαδὴ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐνηργῆτο ὁ ἔλεγχος τῆς γνησιότητος τῆς ἐκλογῆς ὄχι διὰ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον παρέχει ὅλα τὰ ἐχέγγυα τῆς πλήρους ἀμεροληψίας. Νομίζω ὅτι μέχρι σήμερον ἀπέδωσε λαμπρὰ ἀποτελέσματα ὁ νόμος αὐτός. Θὰ ἦτο μία κατάργησις τοῦ νόμου ἔμμεσος, θὰ ἦτο μία ἀποδοκιμασία ἐκ μέρους μας ἐν ᾗ περιπτώσει ἐρχόμενοι σήμερον κατεδικάζομεν τὸν νόμον ἐκεῖνον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθη τὸ Ἐκλογοδικεῖον καὶ ἐκύρωσε τὴν ἐκλογήν. Καθ’ ὃν χρόνον τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἔκρινεν, ὁ βουλευτὴς ἐκεῖνος εὑρίσκετο ὑπὸ δυσμενεστάτην κατηγορίαν ἐπὶ πλαστογραφίᾳ καὶ δι’ ἄλλας πράξεις. Ζητεῖτε τὴν κατάργησιν ἀκριβῶς τοῦ νόμου περὶ Ἐκλογοδικείου, δηλαδὴ εἰς τὸ μέλλον τὸ Ἐκλογοδικεῖον δὲν θὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ παραπεμπτικὰ βουλεύματα. Φρονῶ ὅτι τοῦτο εἶναι ἓν μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀκριβῶς τίθεται τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἐν μειονεξίᾳ, τίθεται ὑπὸ ἕνα ἔλεγχον οὕτως ὥστε νὰ μὴ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐκλογοδικείου, ἀλλὰ τῆς Βουλῆς, δηλαδὴ εἰσάγομεν ἕνα θεσμὸν νέον.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§68Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται περὶ προσόντων. Νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ ἄρσεως ἑνὸς ἀτόπου, τὸ ὁποῖον προέκυψε διότι τὸ ἐκλογικὸν σύστημα μετεβλήθη χωρὶς νὰ μεταβληθῶσι καὶ αἱ ἄλλαι νομικαὶ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε καὶ αὐταὶ νὰ ὑποστοῦν τὴν αὐτὴν τύχην. Ἄν ἴσχυε καὶ πάλιν τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, κατὰ τὸ σύστημα αὐτὸ ἦτο καὶ λογικὴ καὶ ἠθικὴ ἡ βάσις τῆς διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι ἐκλέξιμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει παραπεμφθῆ εἰς τὸ Δικαστήριον μὲ βούλευμα τελεσίδικον. Διότι τότε δὲν θὰ ἠθωοῦτο ὁ καθ’ οὗ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐκλογοδικείου. Κατὰ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, ἀκυρουμένης τῆς ἐκλογῆς δὲν μένει παρὰ νὰ γίνῃ νέα ἀναπληρωματικὴ ἐκλογὴ καὶ ὁ ἀθωωθεὶς δύναται νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν λαὸν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ψῆφόν του καὶ τοιουτοτρόπως τηρεῖται ἡ ἀρχὴ πάντοτε ὅτι εἰσέρχονται εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συγκεντρώνουν τὰς περισσοτέρας ψήφους. Σήμερον μετεβλήθη τὸ ἐκλογικὸν σύστημα· ἀκυροῦται ἡ ἐκλογὴ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος παρεπέμφθη μὲ τελεσίδικον βούλευμα καὶ ὁ ὁποῖος μετὰ δύο ἡμέρας καὶ πρὶν ἢ ἀνακοινωθῇ ἡ ἀπόφασις εἰς τὴν Βουλὴν ἀθωοῦται, τί προκύπτει κατὰ τὸ νέον σύστημα; Ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπλειονοψήφισε καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη ὅτι ἔχει ὅλα τὰ προσόντα διὰ νὰ εἶναι βουλευτής, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν λαϊκὴν θέλησιν ὑπὲρ αὐτοῦ, ἀποκλείεται.

§69Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἰδοὺ ἕν ἐλάττωμα τῆς ἀναλογικῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὑπεύθυνοι.

§70Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Θέλομεν νὰ συντονίσωμεν τὰς νομικὰς συζητήσεις. Εἰς τὴν θέσιν λοιπὸν αὐτοῦ τοῦ βουλευτοῦ ἔρχεται ἄλλος τις ἔντιμος βεβαίως κύριος, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὴν εὐτυχίαν νὰ ἀρέσῃ εἰς τὴν λαϊκὴν θέλησιν καὶ τὸν καλοῦμεν εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἕνεκα τυπικῶν λόγων νὰ παρακαθήσῃ εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Νομίζω λοιπὸν ὅτι παραβλέποντες τὸν τύπον δυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν καὶ νὰ εἴπωμεν ναὶ μὲν τὸ Ἐκλογοδικεῖον νὰ ἀποκλείσῃ τὸν δεῖνα βουλευτήν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου ἐξήλειψε καὶ κατηγορίας καὶ βουλεύματα ἑπομένως τοῦ ἠκύρωσε τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπλειοψήφισε καὶ ἔτυχε τῆς ἐπιδοκιμασίας τοῦ λαοῦ ὀφείλει νὰ παρακάθηται μεταξὺ ἡμῶν ἀντὶ τοῦ ἄλλου, ὁ ὁποῖος ἐμειοψήφισε. (Χειροκροτήματα).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Ἀναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§72Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄν, κ. Πρόεδρε, ἐπρόκειτο ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ ἀπόψε ἀπὸ ἀπόψεως τυπικότητος τὸ ψήφισμα, βεβαίως οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἀπολύτου τυπικότητος ἔπρεπε νὰ συμφωνήσῃ μὲ τοὺς ἀντιφρονοῦντας κατὰ τῆς ἐπικυρώσεως ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀνδρεάδου. Διότι δὲν εἶναι μόνον τὸ παράδειγμα ἐκεῖνο τῆς Γʹ Συνελεύσεως, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Λαρίσσης, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, δὲν εἶναι μόνον τὸ παράδειγμα τῆς Γʹ Συνελεύσεως, ἡ ὁποία δὲν ἐπελήφθη τοῦ ζητήματος τῆς παρὰ τοῦ Ἐκλογοδικείου ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἀναφερθέντος πληρεξουσίου, εἶναι καὶ τὸ παράδειγμα τῆς Δʹ Συνελεύσεως, ἡ ὁποία ἐνέμεινεν εἰς τὴν τυπικότητα ταύτην, εἶναι τὸ παράδειγμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ βουλευτοῦ Τρικκάλων κ. Χατζηπέτρου, μὴ ἔχοντος τὴν νόμιμον ἡλικίαν, ἐκλογῆς, ἀκυρωθείσης ἀπὸ τὸ Ἐκλογοδικεῖον καὶ τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις στοιχοῦσα εἰς τὴν τυπικότητα δὲν ἐπέτρεψεν. Τὸ ζήτημα ὅμως σήμερον δὲν εἶναι τὸ αὐτό, εἶναι ἄλλο, τελείως διάφορον καὶ ἄλλης μορφῆς. Τότε ὁ βουλευτής, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ ἠκυροῦτο ἀπὸ τὸ Ἐκλογοδικεῖον δι’ ἔλλειψιν τυπικῶν προσόντων, ἠδύνατο νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἀναπληρωματικὴν ἐκλογὴν ἂν ἐν τῷ μεταξὺ ἀπέκτα τὰ προσόντα τοῦ ἐκλογίμου, ὡς ἐν προκειμένῳ συμβαίνει μὲ τὸν κ. Ἀνδρεάδην, ἐνῷ οὗτος ἀποκτήσας ἐν τῷ μεταξὺ τὰ προσόντα τοῦ ἐκλογίμου δὲν δύναται νὰ πράξῃ τὸ αὐτό, δηλαδὴ νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων του, διότι δὲν ἐπιτρέπονται ἤδη ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαί, τοῦ νομοθέτου τοῦ ἐν ἰσχύϊ ἐκλογικοῦ νόμου μὴ προβλέψαντος τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἡ Βουλή, ἀσκοῦσα τρόπον τινὰ δικαστικὴν ἐξουσίαν, θὰ κρίνῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἀπὸ τῆς τυπικῆς της μόνον ἀπόψεως. Θὰ τὴν κρίνῃ οὐσιαστικῶς καὶ εὐρέως, ὡς εἶναι ἄλλως ἐπιβεβλημένον προκειμένου μάλιστα περὶ ζητήματος ἀφορῶντος τὴν σύνθεσιν τοῦ Σώματος. Θὰ ἀποβλέψῃ δηλαδὴ εἰς τὴν οὐσίαν, εἰς τὸ δίκαιον καὶ οὐχὶ εἰς τὸν ξηρὸν τύπον. Θὰ ἐξετάσῃ δηλαδή. Ὁ νόμος «περὶ ἀναλογικῆς ἐκλογῆς» εἶχεν ὑπ’ ὄψει του καὶ τὴν περίπτωσιν ταύτην, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὁ προηγούμενος ἐκλογικὸς νόμος, καθ’ ὃν ἀκυρουμένης τῆς ἐκλογῆς διὰ τὴν ἔλλειψιν τυπικῶν προσόντων τοῦ ἐκλεγέντος ἢ καὶ ὁπωσδήποτε ἄλλως, εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ παθὼν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς του νὰ μετάσχῃ τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς καὶ νὰ ἐκλεγῇ ἐκ νέου ἂν ἐν τῷ μεταξὺ ἀπέκτα τὰ προσόντα ταῦτα τοῦ ἐκλογίμου; Προφανῶς ὁ νομοθέτης τῆς ἀναλογικῆς δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του τὴν περίπτωσιν ταύτην ἐκ παραδρομῆς βεβαίως, διότι, ἂν τὴν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του, ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑποπέσῃ εἰς τοιοῦτον σφάλμα καὶ νὰ ἀπαγγείλῃ τὸν πολιτικὸν θάνατον οὕτως εἰπεῖν τοῦ πολιτευομένου καὶ νὰ καλέσῃ εἰς ἀναπλήρωσιν αὐτοῦ τὸν ἐπιλαχόντα, ἐνῷ οὗτος ὅτε ἐκαλεῖτο ὁ ἐπιλαχὼν εἶχεν ὅλα τὰ νόμιμα προσόντα διὰ νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ νὰ λάβῃ πάλιν παρὰ τούτου τὴν ἐντολὴν ὅπως τὸν ἀντιπροσωπεύσῃ. Ἐφόσον λοιπὸν δὲν δύναται ἐκ τοῦ λόγου τούτου, ἕνεκα κωλύματος ἀπροβλέπτου τοῦ νόμου, νὰ ὑποβληθῇ καὶ πάλιν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῶν ἐκλογέων του ὁ κ. Ἀνδρεάδης, δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἀποβάλῃ διὰ τὴν ἀπροβλεψίαν τοῦ νόμου τῆς αἰθούσης αὐτῆς ἄνθρωπον, ὅστις ἐμφανίζεται ἐνώπιόν της μὲ πλήρη τὰ προσόντα τοῦ ἐκλογίμου καὶ ὁ ὁποῖος ἔτυχε πανηγυρικῆς ψηφοφορίας ἐκ μέρους τῶν ἐκλογέων του; Δύναται ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ ὅτι ὁ βουλευτὴς αὐτός, ὁ ὁποῖος διὰ τυπικὸν λόγον ἀπολύτως ἠτύχησε νὰ πάθῃ ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς του, ὅτι πρέπει νὰ ἐξέλθῃ τῆς αἰθούσης ταύτης; Διὰ νὰ λάβῃ δὲ γνῶσιν καὶ τῆς οὐσίας ἡ Βουλὴ καὶ μὴ νομίζῃ κανεὶς ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἐγκλήματός τινος πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι ὁ ὑπὸ κρίσιν βουλευτὴς παρεπέμφθη εἰς τὸ Κακουργοδικεῖον, ὡς βασίμως αὐτὴν τὴν στιγμὴν πληροφοροῦμαι, ἐπὶ πλαστογραφίᾳ, διότι παρώτρυνε τὸν μηχανικὸν ὅπως μεταβάλῃ τὸ σχέδιον τῆς πόλεως, παρεπέμφθη δὲ ὑπὸ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, ὅστις διὰ μακρᾶς προτάσεώς του ἐζήτησε τὴν ἀπαλλαγήν του. Μάλιστα δὲ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀνακοπῆς κατὰ τοῦ βουλεύματος τὸ ἤσκησεν αὐτὸς οὗτος ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, παρὰ τὸ ἐκδοθὲν βούλευμα, ἔχων ἀπόλυτον πεποίθησιν εἰς τὴν ἀθωότητα αὐτοῦ, ἣν καὶ ἐπεκύρωσε καὶ ἀνεγνώρισε τὸ Κακουργοδικεῖον διὰ τῆς ἀθωωτικῆς του ἀποφάσεως, ἥτις ἦρεν ἀπολύτως τὸ τεκμήριον τὸ ἐκ τοῦ νόμου πρὸς παρεμπόδισιν τῆς εἰσόδου τῶν ἐγκληματιῶν ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ. Κατὰ συνέπειαν, ἐφόσον οὐσιαστικῶς οὕτως ἔχει ἡ ὑπόθεσις καὶ ἐφόσον ἔχομεν τὸ πανηγυρικὸν τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Ἀνδρεάδου, παρὰ τὸν θόρυβον τὸν δημοσιογραφικὸν καὶ τὴν δυσφήμησιν, τὴν ὁποίαν οἱ ἀντιπολιτευόμενοί του ἔκαμον πρὸς αὐτὸν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης κατὰ τὸ προεκλογικὸν στάδιον καὶ τιμᾶται εἰσέτι ὑπὸ τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν συμπολιτῶν του, ὡς ἐξεδηλώθη χθὲς διὰ τοῦ ἀναγνωσθέντος τηλεγραφήματος του πρὸς τὴν Βουλήν, καὶ ἀφοῦ ἄλλως ἤρθη καὶ τὸ τεκμήριον τῆς ἐνοχῆς του ἀποκατέστη διὰ τῆς ἀποφάσεως τῶν συνέδρων εἰς τὰ δικαιώματά του, οὔτε δίκαιον οὔτε πρέπον εἶναι νὰ ἀποβάλωμεν ἡμεῖς τοῦτον, νὰ τὸν καθαιρέσωμεν δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος, εἰς ὃ τὸν ἔταξεν ὁ λαὸς διὰ τῆς ψήφου αὐτοῦ καὶ νὰ ἀπαγγείλωμεν κατ’ αὐτοῦ πολιτικὸν θάνατον χάριν τῶν τύπων καὶ μόνον καὶ τούτων κακῶς καὶ ἀπροβλέπτως κειμένων. Θὰ τὸν ἀδικήσωμεν προφανῶς, κυρίως δὲ διότι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀμυνθῇ κατὰ τῆς ἀδικίας ἐκκαλῶν τὴν ἀπόφασιν ἡμῶν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ ζητῶν καὶ πάλιν τὴν ψῆφόν του περὶ τῆς ὀρθότητος αὐτῆς. Συνεπὴς πρὸς ταῦτα ὑποστηρίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι θὰ εἴμεθα ἐν τάξει πρὸς τὰ πράγματα, τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ δίκαιον ἂν ἠθέλομεν ἐπιψηφίσει τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. (Χειροκροτήματα).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Ἰασωνίδης ἔχει τὸν λόγον.

§74Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνεκηρύχθη ὁμοφώνως ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου ὁ κ. Ἀνδρεάδης, τὸ βούλευμα δὲν εἶχε γίνει εἰσέτι ἀνέκκλητον. Ἐν τῷ μεταξὺ γίνονται ἐκλογαί, ἀλλὰ παραμελεῖται καὶ τὸ βούλευμα τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ ὁποῖος οὔτε τὸν ἐνδιαφερόμενον εἰδοποιεῖ οὔτε τὸν λαὸν τὸ Δικαστήριον. Καὶ λαὸς καὶ ὑποψήφιος κατέρχονται εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ τιμᾶται διὰ τῆς ψήφου αὐτοῦ ὁ ὑποψήφιος καὶ κατόπιν ἔμαθεν ὁ λαὸς ὅτι ὁ ἄνθρωπός του εὑρίσκεται ὑπὸ βούλευμα παραπεμπτικόν. Ἂν σήμερον θελήσωμεν ν’ ἀποβάλωμεν ἐξ ἡμῶν τὸν κ. Ἀνδρεάδην, ἀδικοῦμεν ἕνα ὁλόκληρον λαόν, τὸν ὁποῖον ὤφειλε νὰ τηρήσῃ ἐνήμερον ὁ Ἄρειος Πάγος ὅτι ὁ ὑποψήφιός του δὲν εἶναι ἐν τάξει, τὸν ὁποῖον πανηγυρικῶς ἔφερε πρῶτον μὲ χιλιάδας σταυρῶν. Θὰ εἶναι πολὺ ὀδυνηρὸν νὰ θυσιάσωμεν τὴν οὐσίαν εἰς τὸν τύπον καὶ νὰ ἀδικήσωμεν ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος εἰργάσθη καὶ ἐμόχθησε καὶ ἐτιμήθη ὑπὸ τοῦ λαοῦ. Μὴ ἀδικοῦμεν ἕνα λαόν, μὴ ἀδικοῦμεν ἕνα ἄνθρωπον ὑπάρξαντα λευκὸν δι’ ὅλης του τῆς ζωῆς.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Σαγιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§76Β. ΣΑΓΙΑΣ. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι περὶ τῆς θέσεως τοῦ κ. βουλευτοῦ Κοζάνης. Τὸ ζήτημα τὸ ἐξεταστέον εἶναι ἂν ἡ ὑποβαλλομένη τροπολογία τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι ὀρθή, ἂν δηλαδὴ ἡ τροπολογία τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅταν μεταξὺ τῆς ἀνακηρύξεως καὶ τῆς ἐκλογῆς παρεμπεσὸν κώλυμα πρὸς ἐκλογὴν ἤρθη, καὶ αἴρεται ἀναμφισβητήτως διὰ τῆς ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως, ἰσχύῃ ἐπὶ τοσοῦτον ὥστε νὰ ἄρῃ καὶ τὸ ὑπάρχον κώλυμα; Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γίνῃ ἀναμφισβητήτως δεκτὸν ὅτι τὸ βούλευμα, τὸ ὁποῖον ἐν τῷ ἐκλογικῷ νόμῳ ἀπαγγέλλεται ὡς κώλυμα, δὲν ἔχει οὔτε δικαστικῶς οὔτε νομικῶς τὴν δύναμιν ἐκείνην, τὴν πείθουσαν ὅτι ἡ κατηγορία, ἡ ὁποία βαρύνει τὸν ἔχοντα τὸ κώλυμα, εἶναι ἀληθὴς καὶ συνεπῶς εἶναι λογικὸν ἂν μέχρι τῆς ἐκλογῆς του ἢ μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἐκλογὴ κρίνεται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Δικαστηρίων, τὸ κώλυμα τοῦτο ἤρθη, εἶναι, λέγω, ὀρθὸν καὶ δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ ὅτι πρέπει νὰ ἐκλείψῃ τὸ κώλυμα, ἐφόσον ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἀπαγγελλόμενος κατὰ τὴν ἀνακήρυξιν ἢ μέχρι τῆς ἐκλογῆς διὰ βουλεύματος ἁπλῶς, τὸ ὁποῖον βούλευμα καθ’ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον κρινόμενον δὲν ἀπαγγέλλει ἀπόλυτον ἀλήθειαν, μετὰ τὴν ἐκλογὴν ἤρθη δι’ ἀποφάσεως ἀθωωτικῆς, ἡ ὁποία, κατὰ νομικὴν θέσιν, ἀποτελεῖ πλήρη καὶ ἀναμφισβήτητον ἀλήθειαν εἶναι, λέγω, ὀρθότατον τὸ κώλυμα τοῦτο νὰ μὴ ἰσχύῃ πλέον. Διὰ τοῦτο ἡ ὑποβαλλομένη τροπολογία, κρινομένη ἀπὸ δικαιωτέρας ἀπόψεως, δὲν δύναται παρὰ νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ἡ τροπολογία αὐτὴ πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἀναδρομικῶς καὶ κατὰ τὸ σημεῖον τοῦτο θέλει ὁρισθῆ ἡ μεταξὺ ἡμῶν θέσις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Κοζάνης καὶ λέγω ὅτι καὶ ἂν οὐδεὶς ἄλλος λόγος ὑπῆρχεν, οὐδεὶς λόγος λογικῆς καὶ δικαιοσύνης ὑπῆρχε, λέγω ὅτι πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἀναδρομικῶς μόνον καὶ μόνον διότι ἡ ἀναδρομικὴ ἰσχὺς τῆς τροπολογίας αὐτῆς θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν ἐπὶ δίμηνον μεταξὺ ἡμῶν παρακαθήμενον κ. βουλευτὴν Κοζάνης, τὸν κατόπιν τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως ἀποδειχθέντα ὡς συκοφαντηθέντα, νὰ παρακαθήσῃ καὶ πάλιν μεταξὺ ἡμῶν. Μόνον ὁ λόγος ὅπως ἀποδώσωμεν τὴν προσήκουσαν θέσιν οὐχὶ μόνον ἐν τῇ Κοινωνίᾳ, ἀλλὰ καὶ μέσῳ ἡμῶν τοῦ βουλευτοῦ Κοζάνης θὰ ἦτο ἀρκετὸς νὰ μᾶς πείσῃ ὅπως δώσωμεν ἀναδρομικὴν δύναμιν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, δοθείσης ἀφορμῆς, νὰ τονίσω ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ θεμελιώσῃ τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμοὺς εἶναι ἡ λεπτότης καὶ ἡ ἁβρότης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰς μεταξὺ ἡμῶν σχέσεις καὶ ἡ εὐπρέπεια, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπικρατῇ κατὰ τὰς μεταξὺ ἡμῶν σχέσεις ἐν τῇ Βουλῇ, ἡ εὐπρέπεια, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει ὅπως καὶ ἂν ἀκόμη ρητὴ διάταξις εἴπῃ τοῦτο, ἵνα σταθεροποιήσωμεν τὴν μεταξὺ ἡμῶν θέσιν τοῦ κ. βουλευτοῦ Κοζάνης, καὶ ἡ διάταξις αὕτη νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ σχετικῷ σχεδίῳ ψηφίσματος.

§77Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νομίζω ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἁπλοῦν καὶ ἡ Βουλὴ ἔλαβε πλήρη γνῶσιν τοῦ θέματος καὶ συνεπῶς δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς μίαν ἀπόφασιν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ κόσμος περιμένει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ Συνταγματικὸν ἔργον, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συνταγματικὴν ἐργασίαν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§79Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς ἐπὶ μακρὸν καὶ λαμβάνω ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀνάγκην σοβαρωτέρου ἔργου τοῦ Σώματος ἡμῶν. Ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει ἑδραιωθῆ εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν τοῦ Σώματος ἡ ἀντίληψις ὅτι ἡ τροπολογία ἡ σχετικὴ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου στηρίζεται ἐπὶ τοῦ δικαίου καὶ ὅτι τὶς προτοῦ μὲν ἐκλεγῇ ἔχει παραπεμφθῆ διά τινος βουλεύματος, μετὰ δὲ τὴν ἐκλογὴν αὐτοῦ ἀπηλάγη δι’ ἀποφάσεως δικαστικῆς, ὅτι πρέπει ἡ ἐκλογὴ αὕτη νὰ θεωρηθῇ νόμιμος, νὰ θεωρηθῇ στηριζομένη ἐπὶ τοῦ δικαίου, ἐπὶ τῆς πραγματικότητος, θὰ ἦτο ἄδικον, λέγω, ἂν ὁ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος εἰσῆλθεν εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο διὰ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς, θὰ ἀπεβάλλετο ἐξ αὐτῆς ἐνῷ οἱ ἐκλεχθησόμενοι ἐν τῷ μέλλοντι ὑπὸ τὰς αὐτὰς περιστάσεις, ἂν ἐπακολουθήσῃ ἀθωωτικὴ ἀπόφασις, θὰ θεωρηθῶσιν ὡς καλῶς ἐκλεγέντες. Ἡ ἀναδρομικότης τῆς τροπολογίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀποδέχεται τὸ Σῶμα, εἶναι ἐπιβεβλημένη, εἶναι δεδικαιολογημένη, διότι θὰ εἶχεν ὁ συνάδελφος οὗτος τὸ δίκαιον παράπονον ὅτι ἐνῷ εἰς τὸ μέλλον ἐδικαιώθησαν ὑπὸ ὁμοίας περιστάσεις ἐκλεγέντες, κατὰ τὸ παρελθὸν οὗτος ἠδικήθη. Μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐτονίσθη ὑπὸ τῶν προλαλησάντων ὑπὲρ τοῦ βουλευτοῦ συναδέλφων, τὸν ὁποῖον δὲν ἔχω οὔτε κἆν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω, μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὑπ’ αὐτῶν, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ κριθῇ ὑπὸ τοῦ λαοῦ τῆς περιφερείας αὐτοῦ ὁ λαὸς δὲν ἦτο ἐν γνώσει ὅτι καταδιώκεται διὰ τὴν πρᾶξιν, διὰ τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι κριτὴς ἡμῶν εἶναι ὁ λαὸς καὶ μὴ λησμονῶμεν ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὸς ὁ λαὸς ἦτο ἐν γνώσει τὸν ἀπήλλαξε διὰ τῆς προτιμήσεως αὐτοῦ, ὅταν δὲ μετὰ ταῦτα ἐλθοῦσα ἡ λαϊκὴ δικαιοσύνη, τῆς ὁποίας ἡ ἐτυμηγορία ἐπεκύρωσε τὴν ἀπόφασιν τοῦ λαοῦ, δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς, λέγω, νὰ ἀρνηθῶμεν τὸ κῦρος αὐτῆς. Θὰ ἦτο σκληρὸν δὲ δι’ αὐτόν, τιμηθέντα, ἐπαναλαμβάνω, ὑπὸ τὸ σύστημα αὐτὸ τὸ ἐκλογικόν, κατὰ τὸ ὁποῖον γίνεται διάκρισις τῆς προτιμήσεως διὰ τῶν σταυρῶν, θὰ ἦτο σκληρὸν ἂν ἡμεῖς ἠθέλομεν θεωρήσῃ ὡς μὴ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν αὐτοῦ. Ὑποθέτω ὅτι εἶναι ἔργον δικαιοσύνης καὶ ὄχι ἐπιεικείας, ὅτι εἶναι ἔργον πραγματικὸν καὶ ὄχι τυπικόν, ὅτι εἶναι ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ καὶ καταλήγω μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον προηγουμένως, ὅτι κριτὴς ἡμῶν εἶναι ὁ λαὸς καὶ ὅτι ἐφόσον ὁ λαὸς κρίνει τοῦτον ὅτι εἶναι ἄξιος, ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ ἀρνηθῶμεν εἰς αὐτὸν θέσιν μεταξὺ ἡμῶν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλκάνης ἔχει τὸν λόγον.

§81Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην μου, κύριοι, τὸ πρᾶγμα διαφεύγει ἀπὸ τὸ προσωπικὸν ὅριον καὶ λαμβάνει γενικωτέραν μορφήν. Ἡ γενικωτέρα μορφὴ συνίσταται εἰς τοῦτο: Ποῖα θὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἂν ἐγκριθῇ τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς; Μήπως δι’ αὐτοῦ θὰ ἔχωμεν πολῷ χείρονα τὰ ἀποτελέσματα, μήπως ὑποτεθῇ ὅτι θεωροῦμεν ὡς ἀθύρματα τοὺς κειμένους νόμους, μήπως σχηματισθῇ εἰς τὸ Κοινὸν ἡ ἀντίληψις ὅτι πειρώμεθα νὰ καταλύσωμεν τὸ κῦρος καὶ τὴν αὐτοτέλειαν τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς καὶ ὅτι αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις εἰς οὐδὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν παρὰ τοῦ Σώματος ἀκριβῶς τούτου, τὸ ὁποῖον ὀφείλει ἀπεριόριστον σεβασμὸν καὶ πρὸς τοὺς κειμένους νόμους καὶ πρὸς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν. Θὰ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ προσέξωμεν μήπως θέλοντες νὰ διορθώσωμεν ἓν ἄτοπον, περιπέσωμεν εἰς πολὺ μεγαλύτερον, κλονίζοντες τὸ κῦρος τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων, τῶν ἐκδοθεισῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κρατούντων νόμων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐν τῇ συγκεκριμένῃ περιπτώσει εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω ὅτι ἡ ἀναδρομικότης τοῦ ψηφίσματος γενικῶς, πολλῷ ἡ ζητουμένη ἤδη χάριν προσωπικοῦ λόγου, ἀποτελεῖ κατάλυσιν τῆς ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζομένης ἀνεξαρτησίας τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Πρέπει νὰ εἶναι κανεὶς πολὺ ἐπιλήσμων διὰ νὰ μὴ δυνηθῇ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ ὅσα ἀποτελέσματα ἀναδρομικότητος ἔχομεν ὑποστῆ. Ἐπέρασαν διάφοροι τύραννοι ἀπὸ τὴν ράχιν τοῦ λαοῦ, διάφοροι στρατοκράται, τόσοι καὶ τόσοι, οἱ ὁποῖοι ὠργίασαν στηριζόμενοι ἐπὶ τῆς ἀναδρομικότητος. Οὐδὲ εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἐξ ἄλλου, ὅπως ἡ παροῦσα Βουλὴ κατατρίβεται εἰς προσωπικὰ ζητήματα. Ἴσως θὰ εἶχε κανεὶς ὀλιγωτέρας ἀντιρρήσεις ἂν ἐψηφίζετο ὡς γενικὸς νόμος τὴν στιγμὴν ταύτην καθορίζων ὅτι ἂν οἱονδήποτε κατηγορηθὲν πρόσωπον ἢ διὰ βουλεύματος παραπεμφθὲν ἤθελεν ἀθωωθῇ, ὅτι τότε αἱ ἐκ τῆς παραπομπῆς συνέπειαι θὰ ἀνετρέποντο καὶ θὰ ἐξηφανίζοντο. Ὄχι ὅμως νόμος, ὅστις φέρει τὴν σφραγῖδα τοῦ προσωπικοῦ νόμου, ὁπότε δικαίως αἱ ἀντιρρήσεις εἶναι μεγαλύτεραι. Ἀλλὰ ὅταν ἐρχώμεθα καὶ ψηφίζομεν νόμον προσωπικόν, νομίζω ὅτι δὲν ἐκπληροῦμεν τὸν προορισμόν μας καὶ νομίζω ὅτι δίδομεν ἓν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἄξιον σεβασμοῦ. Δὲν νομίζω λοιπὸν ἀπὸ καμμιᾶς ἀπόψεως ἐπιτετραμένον τὸ νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ τοιοῦτον νόμον, ὁ ὁποῖος, βεβαιωθῆτε, δὲν θὰ εἶναι εἰς τὴν περιωπὴν καὶ εἰς τὴν ἐμπρέπουσαν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ εἶναι ἡ Βουλὴ αὐτή. Μὴ λησμονῆτε, κύριοι, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν αἱ ἀτάσθαλοι ἐκεῖναι Κυβερνήσεις ἐψήφισαν προσωπικοὺς νόμους. Καὶ μὴ λησμονῆτε ἐπιπροσθέτως ὅτι ἡ μεγαλυτέρα κακοδαιμονία τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ μεγαλυτέρα πολυνομία ὀφείλεται εἰς τοῦτο. Διότι κάθε ἐρχόμενος ἐψήφιζεν ἕνα προσωπικὸν νόμον καὶ ἔχομεν ὑπ’ ὄψει νόμους, οἱ ὁποῖοι γέμουσι προσωπικῶν διατάξεων. Ἂς μὴ ἔλθῃ ἡ παροῦσα Βουλή, ἀσκοῦσα τὰ κυριαρχικὰ αὐτῆς δικαιώματα νὰ τὰ ἀσκήσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Ἂς μὴ ψηφίσῃ προσωπικὸν νόμον, ἀλλὰ νὰ ψηφίσῃ νόμον γενικόν, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ὁρίζῃ περὶ τοῦ Α ἢ τοῦ Β βουλευτοῦ. Ἄν, κύριοι, ἡ ὑπὸ δίωξιν πρᾶξις ἐξετελεῖτο εἰς ἄλλον πολὺ προγενέστερον χρόνον, ἂν δηλονότι δὲν ἐνεφιλοχώρουν τρεῖς μόνον μῆνες ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς, ἀλλ’ ἂν ἐνεφιλοχώρει ὁλόκληρος τριετία, ἂν ἐνεφιλοχώρει κατὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα ὁλόκληρος τετραετία, ἄν, λέγω, εἰς τὸ τέρμα τῆς περιόδου ἐξεδιώκετο ὁ βουλευτὴς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ παρεκάθητο ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον, διὰ νὰ εἰσέλθῃ ἄλλος; Μὴ ἐπηρεαζόμεθα λοιπὸν ἐκ τοῦ ὀλιγοχρόνου διαστήματος, ἀλλ’ ἂς θελήσωμεν νὰ τηρήσωμεν τὸ κῦρος τῶν νόμων ἀλώβητον καὶ ὑψηλά. Ἂς μὴ φθάσωμεν λεληθότως καὶ ἀνεπιγνώτως εἰς τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἔδωσεν ὁ εὑρισκόμενος εἰς τὰς φυλακὰς δικτάτωρ, ὁ ὁποῖος ἐψήφιζε τὴν ἀναδρομικότητα καὶ διὰ κεφαλικὰς ποινὰς ἀκόμη. Ἂς μὴ δώσωμεν καὶ ἡμεῖς ἐπὶ πλέον ἐπίμεμπτα παραδείγματα. Ἂς εἴπωμεν ὅτι ἡ Βουλὴ αὐτὴ ἔχουσα κυριαρχικὰ δικαιώματα θέλει νὰ τὰ ἀσκήσῃ ὅπως ἐμπρέπει εἰς περίβλεπτον Σῶμα, ἀποφεύγουσα τὸ νὰ κατατρίβεται καὶ μὲ προσωπικὰ ἀκόμη ζητήματα καὶ πρὸ παντὸς ἂς εἴπωμεν ὅτι σεβόμεθα τὴν νομιμότητα, διότι ἐπ’ αὐτῆς στηρίζεται ἡ εὐνομουμένη Πολιτεία.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Οἰκονομίδης ἔχει τὸν λόγον.

§83Σ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἂν δὲν ἐθεώρουν τὸ ζήτημα ὡς καθαρὰν ἐπέμβασιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὰ δικαστικὰ ἔργα.

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§85Σ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἔχομεν μίαν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου, ἡ ὁποία ἐστηρίχθη ἐπὶ νόμου καὶ εἶπεν ὅτι ὁ παραπεμφθεὶς δι’ ὁριστικοῦ βουλεύματος δὲν δύναται νὰ παρακάθηται εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὴ ἡ ἀπόφασις εἶναι ἀπολύτως νόμιμος καὶ ἀπολύτως τακτικὴ διὰ τὸν λόγον ὅτι εἶναι τελείως σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον. Ἂν ἔλθῃ σήμερον ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔγινε τὸ ἀνατρέπω, δὲν θὰ πράξῃ οὐδὲν ἄλλο παρὰ νὰ ἐπέμβῃ καθαρῶς εἰς τὰ ἔργα τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Εἶναι καθαρὰ ἐπέμβασις καὶ δι’ αὐτὸ τὸ θεωρῶ ὡς ζήτημα εὐπρεπείας τοῦ Σώματος. Δυνάμεθα, ἂν θέλητε νὰ εὕρωμεν οἱανδήποτε ἄλλην λύσιν, μὲ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακαθήσῃ ὁ ἐκλεγεὶς ὑπὸ ὡρισμένης περιφερείας βουλευτὴς εἰς τὰ ἐδώλια ταῦτα. Ἀλλὰ δὲν μᾶς ἐπιτρέπεται νὰ καταργῶμεν τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν καὶ νὰ καταργῶμεν νόμους, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐξεδόθησαν αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις. Τότε πρέπει νὰ ἄρητε νομοθετικῶς τὸ κώλυμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀσυμβίβαστον τοῦ βουλευτοῦ μετὰ ἑνὸς βουλεύματος παραπεμπτικοῦ. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι ἡ ὕπαρξις ἑνὸς παραπεμπτικοῦ βουλεύματος ἀποτελεῖ μίαν σοβαρὰν πρόληψιν διὰ τὸν κατηγορούμενον. Διὰ τοῦτο ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἐθεώρησε τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐντελῶς ἀσυμβίβαστον μὲ τὰς ἰδιότητας τοῦ βουλευτοῦ. Καὶ διὰ τοῦτο ἀκόμη ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Ἐκλογοδικεῖον νὰ προβῇ μετὰ τὴν πανηγυρικὴν ἐκλογὴν τοῦ βουλευτοῦ εἰς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς του. Τί σημαίνει τοῦτο; Ὅτι δὲν εἶναι μικρὸν τὸ πρᾶγμα, ὅταν ὑπάρχῃ μία πρόληψις ἐκ τοῦ τοιούτου ὁριστικοῦ βουλεύματος. Ὑπάρχει ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἠθώωσε τὸν κατηγορούμενον. Τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι παρενόμησε τὸ δικαστήριον. Τὸ δικαστήριον νομίμως ἀπεφάνθη. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι θὰ εἶναι ἔργον καθαρᾶς ἐπεμβάσεως εἰς τὴν δικαστικὴν Ἀρχὴν ἡ ἀντίθετος ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Δὲν σημαίνει τίποτε τὸ γεγονὸς ὅτι ἐξελέγη εἷς βουλευτὴς ἀπὸ μίαν τοπικὴν περιφέρειαν. Μία τοπικὴ περιφέρεια, ἡ ὁποία ἀπεφάνθη τοιουτοτρόπως, ἔρχεται εἰς σύγκρουσιν πρὸς τὴν καθολικὴν τῆς Πολιτείας θέλησιν, τὴν ὁποίαν ἀποτελεῖ ὁ νόμος τοῦ Κράτους, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρακάθηται ὁ ὑπὸ τὸ κράτος τοιαύτης κατηγορίας βουλευτὴς εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐπηρεάσῃ τὸ μεμονωμένον τοῦτο γεγονὸς τῆς θελήσεως μιᾶς τοπικῆς περιφερείας, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὑπέρτερον τῆς καθολικῆς θελήσεως τοῦ Κράτους, τὴν ὁποίαν ἀποτελεῖ ὁ νόμος, ἐκφραζόμενος διὰ τοῦ στόματος τοῦ Κράτους. Δὲν νομίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ ἔπρεπε νὰ μείνῃ ἀδιόρθωτον, ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε καὶ νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸ μέσον αὐτό. Ἄν δὲ τοιοῦτόν τι προηγούμενον δημιουργηθῇ, θὰ προκαλέσωμεν ἢ θὰ καθιερώσωμεν μίαν ἀφετηρίαν κακίστην, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὡς Σῶμα κοινοβουλευτικόν. Διότι βεβαίως δὲν θὰ ἐπέλθῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Σαγιᾶς, ὅτι ἀντιθέτως θὰ ἐνισχύσωμεν τὸν κοινοβουλευτισμόν. Ἀντιθέτως θὰ καταργήσωμεν τὸν κοινοβουλευτισμόν, ἂν θελήσωμεν νὰ καθιερώσωμεν τὸ δόγμα τῆς ἐπεμβάσεως τῆς μιᾶς ἐξουσίας εἰς τὰ ἔργα τῆς ἄλλης. Διὰ τοῦτο, χωρὶς νὰ ἔχω τίποτε προσωπικὸν πρὸς τὸν βουλευτὴν αὐτόν, χωρὶς νὰ τὸν γνωρίζω κἄν, ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ζήτημα εὐπρεπείας τοῦ Σώματος.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσιτσεκλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§87Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ὡς ἐκτίθενται τὰ πράγματα, ὁ κύριος αὐτός, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω, ὅπως δὲν γνωρίζω καὶ κανένα κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, ἐστερεῖτο τῆς ἰδιότητος τοῦ ἐκλογίμου, διότι εἶχε παραπεμφθῆ δυνάμει ὁριστικοῦ βουλεύματος ἐπὶ κακουργήματι. Ἡ διάταξις αὐτὴ τῆς ἀνικανότητος τοῦ ἐκλογίμου ὑπάρχει καὶ εἰς τὸν παλαιὸν νόμον, ὡς γνωρίζετε, ἐπανελήφθη δὲ εἰς τὸν νόμον «περὶ Ἀναλογικῆς». Λοιπόν, ἂν καθ’ ἣν ἡμέραν ἐξελέγη δὲν ἐστερεῖτο τῆς ἱκανότητος νὰ ἀνακηρυχθῇ, ἐπῆλθεν ὅμως τὸ γεγονὸς τῆς παραπομπῆς εἰς δίκην ἐπὶ κακουργήματι δυνάμει ὁριστικοῦ βουλεύματος καὶ ἐστερεῖτο τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐκλέγεσθαι, κατὰ συνέπειαν ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐκλογοδικείου εἶναι ὀρθή, ὀρθοτάτη. Τώρα τί εἶναι τὸ Ἐκλογοδικεῖον; Εἶναι ἓν δικαστήριον πολιτικόν, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἐν τῷ παρελθόντι, ἵνα ἡ Βουλὴ ἀπαλλαγῇ τῶν μεροληπτικῶν κρίσεων, αἵτινες εἶχον ἐκδηλωθῆ ἐν τῷ παρελθόντι ἐν τῇ Βουλῇ πρὸς ἐπικύρωσιν ἢ ἀκύρωσιν ἐκλογῶν. Τὸ Ἐκλογοδικεῖον λοιπὸν ὀρθῶς ἐφήρμοσε τὸν νόμον καὶ ἔρχομαι νὰ ἐρωτήσω ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Σωτηριάδης, ἂν ἡμεῖς εἴμεθα ἁπλῶς Βουλὴ ἢ δύναται νὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνώπιον ἡμῶν καὶ νὰ ἀναιρέσωμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας; Ἄν εἴμεθα ἁπλῶς Βουλὴ καὶ εἶχε συμβῆ αὐτό, ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν καὶ αὖθις τοῦ ζητήματος νὰ τροποποιήσωμεν τὸν νόμον καὶ ἐμμέσως νὰ ἀναιρέσωμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου, τὸ ὁποῖον ἱδρύθη διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέφερα; Βεβαίως ὄχι. Θὰ ἦτο ἐπέμβασις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὴν δικαστικήν, ἡ ὁποία ἀπαγορεύεται, ἂν θέλωμεν νὰ πιστεύωμεν καὶ θέλωμεν νὰ ἐφαρμόζωμεν τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον λέγομεν ὅτι ἔχομεν. Τώρα ὅτε ἀποτελοῦμεν κατ’ ἀνάγκην Συντακτικὴν Συνέλευσιν μόνον ὡς πρὸς τὴν ἄποψιν, ὅτι πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν καὶ ψηφίσωμεν ὁριστικῶς τὸ Σύνταγμα καὶ ἐκ τούτου ἀντλοῦμεν ἐμμέσως καὶ συντακτικὴν ἐξουσίαν, ἐρωτῶ, δυνάμεθα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης νὰ παραβλέπωμεν τὰς εὐθύνας, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται εἰς τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα; Ὄχι βεβαίως. Ὀφείλομεν νὰ σεβώμεθα αὐτὰς τὰς ἀειδίους ἀρχὰς τῶν συνταγματικῶν θεωριῶν. Καί, ἂν ἡμεῖς θελήσωμεν νὰ ἐκδώσωμεν ἀπόφασιν καὶ ἀνατρέψωμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου, ποῖον σεβασμὸν θέλετε νὰ ἔχωσι πρὸς ἡμᾶς πλέον οἱ πολῖται, ὅταν ἡμεῖς δίδωμεν τὸ παράδειγμα τῆς παρανομίας καὶ τοῦτο διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἷς βουλευτὴς εἰς τὴν Βουλήν; Δὲν γνωρίζω ἂν δικαίως ἢ ἀδίκως παρεπέμφθη, ἀλλ’ ὁ νόμος εἶναι νόμος, dura lex sed lex. (Χειροκροτήματα). Κύριοι, ὅταν πρὸ ἡμερῶν ἀπεδέχθημεν ψήφισμα καὶ ἐκυρώσαμεν τὴν μὴ ἐκλογιμότητα προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν παρεπέμφθησαν, οὔτε ἐδικάσθησαν ἀκόμη, ἀλλ’ εἶναι μόνον ὕποπτοι κακουργήματος, θὰ θελήσωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν Βουλὴν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἶχε παραπεμφθῆ διὰ βουλεύματος τοῦ Ἐφετείου; Δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν τὰ πρόσωπα, ὁμιλῶ πάντοτε ἀπροσώπως. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἔπραττεν ἅλμα ἐπικίνδυνον, ἂν προέβαινεν εἰς τὴν ἀναίρεσιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου καὶ ἐπέτρεπε τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ κυρίου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κατὰ πάντα κύριος καθὼς πρέπει, ἀλλ’ εἶχε τὴν ἀτυχίαν νὰ παραπεμφθῇ διὰ βουλεύματος.

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ νὰ ἀθωωθῇ.

§89Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, ἂν ἠθωώθη κατόπιν, ἐφόσον δὲν εἶχε τὰ προσόντα τοῦ ἐκλογίμου κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναιρέσωμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου. (Χειροκροτήματα).

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ψηφοφορία, κ. Πρόεδρε.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρ. Κούνδουρος ἔχει τὸν λόγον.

§92Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι, οὔτε περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, οὔτε περὶ ἀντιποιήσεως ξένων ἔργων δικαστικῶν, οὔτε περὶ ἀπονομῆς χάριτος. Πρόκειται ἁπλῶς περὶ μιᾶς διατάξεως, ἡ ὁποία θὰ διαρρυθμισθῇ ὑπὸ τοῦ νόμου. Κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀνακηρύξεως ὁ κ. Ἀνδρεάδης εἶχε ὅλα τὰ προσόντα τοῦ ἐκλογίμου. Τί παρενέπεσε λοιπόν; Παρενέπεσεν ἓν ὁριστικὸν βούλευμα ἐκδοθὲν ἐπὶ τῇ βάσει ἀνωνύμου ἐπιστολῆς καὶ τὸ ὁποῖον παραπέμπτει τὸν κ. Ἀνδρεάδην, διότι παρεκίνησεν ἕνα μηχανικὸν νὰ ἀλλοιώσῃ τὸ σχέδιον τῆς πόλεως. Παρενέπεσε τὸ βούλευμα αὐτό, ἀλλὰ παρενέπεσε καὶ ἡ ἀπόφασις. Νομίζω ὅτι ἡμεῖς ἔχοντες τὸ δικαίωμα τοῦ βουλεύεσθαι ἔχομεν καθῆκον νὰ συμπληρώσωμεν τὸν νόμον. Ἂν θέλητε νὰ συζητήσωμεν κατ’ οὐσίαν, ἡ θέσις μας εἶναι πλησίον τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας, ἡ ὁποία διὰ χιλιάδων ψήφων ἐτίμησε τὸν κ. Ἀνδρεάδην καὶ ὄχι διὰ τῆς ἀθωωτικῆς ἢ καταδικαστικῆς ἀποφάσεως ἑνὸς Κακουργιοδικείου.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§94Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Μετ’ ἀπορίας παρετήρησα μίαν εὐθιξίαν τοῦ κ. συναδέλφου, διότι δῆθεν πρόκειται νὰ θίξωμεν τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, διότι πρόκειται νὰ θίξωμεν ἢ ἀναιρέσωμεν μὲ ἓν ψήφισμα δικαστικὴν ἀπόφασιν. Τίποτε δὲν συμβαίνει ἐκ τούτων καὶ θὰ ἐπεθύμουν αὐτὴ ἡ εὐθιξία νὰ ἐδεικνύετο εἰς ἄλλην περίστασιν, εἰς ἄλλας παρῳχημένας ἐποχάς. Διότι τώρα, καθὼς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, μεταξὺ τῆς ἀνακηρύξεως καὶ τῆς ἐκλογῆς παρενέπεσεν ἓν βούλευμα. Τὸ βούλευμα αὐτὸ τὸ παρηκολούθησα καὶ ἐγώ, διότι ὁ κ. Ἀνδρεάδης εἶναι συμπολίτης μου καὶ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τὰς πλεκτάνας καὶ τὴν ψυχολογίαν, ἡ ὁποία ἐπεκράτει κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς δικτατορίας, καθ’ ἣν τὰ πάντα ἐφαίνοντο ὕποπτα. Ὁ κ. Ἀνδρεάδης παρεπέμφθη διὰ βουλεύματος. Καθὼς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ὁ εἰσαγγελεὺς ἀπέκρουσε τὴν εἰς δίκην εἰσαγωγὴν καὶ ἐνῷ τὴν Πέμπτην τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἀπεφαίνετο ἕνεκα λόγων τυπικῶν κατὰ τῆς ἐκλογῆς, μετὰ δύο ἡμέρας, τὸ Σάββατον, ἀθωοῦται πανηγυρικῶς ὁ συνάδελφος. Ἡ Βουλὴ δὲν πρόκειται νὰ καταργήσῃ τὸ Ἐκλογοδικεῖον, πρόκειται νὰ εἴπῃ ὅτι παρὰ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ὁ συνάδελφος κ. Ἀνδρεάδης, διότι δύο ἡμέρας μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου ἠθωώθη πανηγυρικῶς, εἶναι ἄξιος νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§95ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ψηφοφορίαν, κ. Πρόεδρε.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν παραιτοῦνται τοῦ λόγου οἱ ἐγγεγραμμένοι. Εἶναι οἱ κ. κ. Λαζανᾶς, Καμπάνης καὶ Μερλόπουλος.

§97Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ψηφοφορίαν, κ. Πρόεδρε.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις 15 βουλευτῶν περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§99Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ψηφοφορίας τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§101Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἀνατροπὴν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως προετάχθη ἡ συζήτησις τοῦ σχεδίου ψηφίσματος. Καὶ τοῦτο καλῶς μὲν ἐγένετο, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου. Διότι τὸ σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν ἀφορᾷ τὴν συγκρότησιν τοῦ Σώματος. Καὶ πᾶν ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς τὴν συγκρότησιν τοῦ Σώματος προηγεῖται ὡς ἐκ τῆς φύσεώς του παντὸς ἄλλου. Ἔπρεπε λοιπὸν κατ’ ἀνάγκην κατὰ τὰ εἰωθότα, κατὰ τὰ κεκανονισμένα, πάντα τὰ ἄλλα ζητήματα νὰ παραμερίσουν διὰ νὰ προταχθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὴν συγκρότησιν τοῦ Σώματος τῆς Βουλῆς. Καλῶς λοιπὸν προετάχθη ἡ συζήτησις τοῦ ψηφίσματος. Κακῶς ὅμως, κάκιστα, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, κύριοι, διεξήχθη καὶ διεξάγεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ψηφίσματος. Ἂν δὲ μοὶ ἐδίδετο ὁ λόγος ἐξ ἀρχῆς, ἀφ’ ὅτου ἐζήτησα αὐτὸν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον, θὰ προέβαλα εὐθὺς ἀμέσως ἀντίρρησιν ἀπαραδέκτου τοῦ ψηφίσματος. Ἀντίρρησιν ἀπαραδέκτου, τὸ ὁποῖον ἀπορρέει ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, δυνάμει τοῦ ὁποίου εὑρισκόμεθα ἐδῶ καὶ βουλευόμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ λαμβάνομεν οἱασδήποτε ἀποφάσεις. Ἀπὸ τὸ Σύνταγμα τοῦτο—τὸ προσωρινῶς ἔστω ἰσχύον καὶ ὑπὸ ἀναθεώρησιν εὑρισκόμενον—ἀντλοῦμεν τὴν δύναμιν ἡμῶν, τὴν ὕπαρξιν ἡμῶν, ὡς νομοθετικῆς ἐξουσίας καὶ κατ’ αὐτὸ ὀφείλομεν νὰ πολιτευώμεθα καὶ νὰ λαμβάνωμεν ἀποφάσεις. Θὰ προέτεινον λοιπὸν ἔνστασιν ἀπαράδεκτον κατὰ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος, διότι οὐδὲν πλέον, οὐδὲν ἔλαττον ζητοῦμεν δι’ αὐτόν, εἰμὴ κατ’ ἀνατροπὴν τοῦ Συντάγματος, δυνάμει τοῦ ὁποίου εὑρισκόμεθα ἐνταῦθα, νὰ παρεισαγάγωμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὡς νόμιμον ἀντιπρόσωπον τοῦ λαοῦ καὶ συνάδελφον ἡμῶν, ἄνδρα τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω καὶ πρὸς τὸν ὁποῖον μάλιστα συμπαθέστατα διάκειμαι, ὡς ἀτυχήσαντα κατὰ τὰς ἐκλογάς. Καὶ ἠτύχησεν ἀληθῶς. Διότι συνέβη κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων νὰ μὴ ἔχῃ τὰ προσόντα τῆς ἐκλογιμότητος.

§102ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὰ εἶχε.

§103Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἠξεύρω, τὸ ἀγνοῶ καὶ μάλιστα δὲν δύναμαι νὰ τὸ γνωρίζω ἐγώ, ὡς βουλευτής. Διότι τοῦτο εἶναι ζήτημα οὐσίας, ἡ ὁποία δὲν μὲ ἐνδιαφέρει καὶ δὲν δύναμαι νὰ κρίνω περὶ αὐτῆς, ὡς καὶ ὑμεῖς δὲν δύνασθε. Διότι ὑπὲρ τὴν οὐσίαν μὲ ἐνδιαφέρει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον προηγουμένως. Δὲν εἰσέρχομαι λοιπόν, κύριοι, εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ οὐσιαστικοῦ μέρους, ἂν εἶχεν ἢ δὲν εἶχε τὰ προσόντα τὰ θετικὰ ἢ ἀρνητικὰ τοῦ ἐκλογίμου ὁ κ. Ἀνδρεάδης. Ἡ Ἀρχὴ ἡ ἐπιτετραμμένη νὰ κρίνῃ, ἂν εἶχεν ἢ ὄχι τὰ προσόντα, ἀπεφάνθη καὶ εἶπεν ὅτι ὁ κ. Ἀνδρεάδης ἐστερεῖτο τῶν προσόντων τοῦ ἐκλογίμου. Τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἐκδίδον τὴν ἀπόφασίν του, ἀπόφασιν τῆς ὁποίας ἡ δύναμις ἀντλεῖται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, ἔθεσε φραγμὸν ἀνυπέρβλητον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογιμότητα τοῦ κ. Ἀνδρεάδου, τὸν ὁποῖον οὐδεμία Βουλή, οὐδὲ ἡ παροῦσα, ἔχει τὴν δύναμιν νὰ κηρύξῃ βουλευτὴν καὶ νὰ ἀναγνωρίζῃ ὡς νόμιμον ἀντιπρόσωπον τοῦ νομοῦ Κοζάνης. Εἶπον ὅτι ὑπάρχει τὸ ἀπαράδεκτον. Καὶ τὸ ἀπαράδεκτον τοῦτο ὑφίσταται ὄχι μόνον διὰ τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπακολουθήσῃ. Καὶ ταύτης ὑπάρχει ἀπαράδεκτον. Καὶ αὕτη ἀπορρέει ἐκ τοῦ Συντάγματος δυνάμει τοῦ ὁποίου εἴμεθα Βουλὴ καὶ καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν. Καὶ ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον 42 τοῦ Συντάγματος (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐξέλεγξις καὶ ἡ ἐκδίκασις τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, κατὰ τοῦ κύρους τῶν ὁποίων ἐγείρονται ἐνστάσεις ἀναφερόμεναι εἴτε εἰς ἐκλογικὰς παραβάσεις, εἴτε εἰς ἔλλειψιν προσόντων, ἀνατίθεται εἰς εἰδικὸν δικαστήριον συγκροτούμενον διὰ κληρώσεως μεταξὺ πάντων τῶν μελῶν τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τῶν Ἐφετείων τοῦ Κράτους». Ὅταν λοιπὸν τὸ Σύνταγμα ἀνέθεσεν εἰς μίαν ἐξουσίαν, ἡ ὁποία εἶναι συνεπῶς ἡ μόνη δυναμένη νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ κύρους μιᾶς ἐκλογῆς καὶ ὅταν περὶ προσόντων πρόκειται, πῶς καὶ ἐν τίνι δικαιώματι ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ἔχει πρώτιστον καὶ στοιχειῶδες καθῆκον νὰ σεβασθῇ τὸ Σύνταγμα, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὑπάρχει καὶ δρᾷ, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἀνατρέψῃ μίαν ἀπόφασιν εὖ καὶ καλῶς ληφθεῖσαν, ἥτις εἶπεν ὅτι ὁ κ. Ἀνδρεάδης δὲν εἶχε τὰ προσόντα τοῦ ἐκλογίμου καὶ συνεπῶς ἡ ἐκλογή του ἀποβαίνει ἄκυρος; Πόθεν θὰ ἀντλήσῃ τὴν δύναμιν αὐτὴν ἡ Βουλή, διὰ νὰ γίνῃ ἀνωτέρα τοῦ Συντάγματος, ἀνωτέρα τοῦ ἐκ τοῦ Συντάγματος ἀπορρέοντος νόμου περὶ Ἐκλογοδικείου; Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς καὶ ἴσως νὰ μοὶ ἐλέγετο ὅτι εἰσάγεται ἡ πρότασις αὐτὴ εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τύπον ψηφίσματος, ὥστε νὰ νοῆται ἐντεῦθεν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παρακάμψῃ τὴν διάταξιν τὴν τόσον κατηγορηματικὴν τοῦ Συντάγματος καὶ νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν συνταγματικοῦ περιεχομένου, δεχομένη εἰς τοὺς κόλπους αὐτῆς τὸν κ. Ἀνδρεάδην ὡς νόμιμον βουλευτήν. Καὶ ἀπαντῶ ὅτι δὲν εἶναι οὔτε τοῦτο δυνατόν. Διότι ἡ μέθοδος τῆς διὰ ψηφισμάτων λήψεως ἀποφάσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς αὐτῆς τῆς πρώτης περιόδου δὲν εἶναι συγχωρημένη ἀπροσδιορίστως διὰ πάσας τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς. Ψηφίσματα δύναται νὰ ἐκδίδῃ ἡ Βουλὴ μόνον ἐφόσον τὸ περιεχόμενον αὐτῶν ἀνάγεται εἰς θέματα ἀναθεωρήσεως τοῦ πολιτεύματος ἅτινα ἀνετέθησαν εἰς αὐτὴν καὶ δὴ διὰ περιωρισμένην χρονικὴν διάρκειαν. Πέραν τοῦ ὁρίου τούτου τοῦ χρονικοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδώσῃ. Δύναται μόνον μέχρι τοῦ χρονικοῦ τούτου ὁρίου, μέχρις ὅτου τερματισθῇ τὸ ἔργον αὐτῆς τὸ ἀναθεωρητικόν. Διότι πέραν τούτου παύει νὰ εἶναι Ἀναθεωρητικὴ Βουλή. Ἐκτὸς ἂν τὸ θέμα αὐτὸ ὑπάγεται εἰς τὸ ἀναθεωρητικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς. Ἐφόσον δὲ δὲν ἐτροποποιήθη, οὐδὲ ὑπάρχει σκέψις νὰ τροποποιηθῇ καὶ ἀναθεωρηθῇ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος περὶ Ἐκλογοδικείου, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται κατὰ παράβασιν αὐτῆς νὰ ἐκδώσῃ ψήφισμα ἀντιθέτου περιεχομένου. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, φρονῶ ὅτι ὄχι μόνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς οὐσιαστικῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὅταν ὑπάρχῃ μία ἀπόφασις τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον ἀπεφάνθη νομίμως, ἀλλὰ νομίζω ὅτι καὶ ὀφείλει νὰ τερματισθῇ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἡ περαιτέρω συζήτησις ὑπὸ τὰς ἐπιταγὰς τοῦ Συντάγματος ἡμῶν. Κύριοι, ἂν θέλωμεν—καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θέλομεν πάντες—νὰ σέβεται ὁ λαὸς τὰ ἔργα ἡμῶν, τὰ ψηφίσματα καὶ τοὺς νόμους ἡμῶν, πρέπει πρῶτοι ἡμεῖς, καὶ πρὸ τοῦ λαοῦ, νὰ ὑψωθῶμεν εἰς τὸ ἐπιβαλλόμενον ἐκ τῆς ἀποστολῆς μας ἠθικὸν ὕψος, ὥστε νὰ σεβώμεθα ἡμεῖς πρωτίστως τὰς διατάξεις τῶν νόμων καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ νὰ ὑποτασσώμεθα εἰς αὐτούς. Διότι τοῦτο ἀποτελεῖ τὸ πραγματικὸν μεγαλεῖον τῶν Βουλῶν. (Χειροκροτήματα).

§104Γ. ΛΑΖΑΝΑΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§105ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ψηφοφορίαν, ψηφοφορίαν, κύριε Πρόεδρε.

§106Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προέχει ἡ πρότασις περὶ ἀπαραδέκτου, κ. Πρόεδρε.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§108Ι. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ζήτημα θὰ τὸ ἐξετάσω οὐσιαστικῶς καὶ τυπικῶς. Ἡ οὐσία εἶναι ἡ ἑξῆς. Τὸ ἀνέκκλητον παραπεμπτικὸν βούλευμα καθιστᾷ μὴ ἐκλόγιμον τὸν ὑποψήφιον ἀναμφιβόλως. Ἀλλὰ τὸ βούλευμα δημιουργεῖ ἁπλῶς τεκμήρια περὶ ἑνοχῆς τοῦ κατηγορουμένου, ἡ δὲ ἀλήθεια θὰ ἐξακριβωθῇ ὑπὸ τῆς ὁριστικῆς οὐσιαστικῆς ἀποφάσεως. Ἀλλὰ διατί ὁ νόμος ἔθεσεν ὡς προσὸν τὴν μὴ παραπομπὴν δι’ ἀνεκκλήτου βουλεύματος; Διότι, ἂν ἐθεώρει ἐκλόγιμον καὶ τὸν παραπεμφθέντα καὶ οὗτος ἐξελέγετο, ὅταν ὕστερον δικαζόμενος ἤθελε καταδικασθῆ ἐπὶ κακουργήματι, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ὅτι οὔτε τὸ Ἐκλογοδικεῖον θὰ ἠδύνατο πλέον νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν καὶ ἡμεῖς θὰ εἴχομεν συνάδελφον ἕνα κακοῦργον. Λοιπὸν αὐτὸ τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε διὰ τὸν κ. Ἀνδρεάδην, ἀνετράπη δι’ ὁριστικῆς ἀποφάσεως πρὸ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου. Λοιπὸν τώρα γεννᾶται τὸ ζήτημα τί πρέπει νὰ γίνῃ δι’ αὐτὴν τὴν ἐκλογήν. Τὸ ζήτημα θὰ ἦτο ἁπλοῦν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀναλογικῆς ἐκλογῆς, διότι θὰ διετάσσετο νέα ἐκλογή, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ἀδικηθεὶς βεβαίως δὲν θὰ ἀπεκλείετο πλέον, οἱ ἐκλογεῖς θὰ εἶχον πάλιν τὴν εὐχέρειαν νὰ τὸν ἐκλέξουν, ἐνῷ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀναλογικῆς ἐκλογῆς ἔρχεται ὁ ἐπιλαχών, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν ἐκλογέων. Λοιπὸν αὐτὴν τὴν ἀδικίαν θέλει νὰ ἄρῃ ὁ προτεινόμενος νόμος καὶ τοῦτο ὄχι χάριν τοῦ κ. Ἀνδρεάδου, ἀλλὰ χάριν τῶν ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι οὕτω δὲν θὰ ἀντιπροσωπεύωνται. Λοιπὸν κατ’ οὐσίαν τὸ πρᾶγμα εἶναι προδήλως ἄδικον. Τώρα ἔρχονται δυσχέρειαι τυπικαί. Ἐρρέθη ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ τὸ Σύνταγμα τὸ ὑπὸ ψήφισιν δὲν ἔχει ἀκόμη κυρωθῆ. Ἄλλως τε ἐπληροφορήθην ὅτι ἡ διάταξις περὶ ἀναλογικῆς ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐξαλείφεται. Λοιπὸν τὸ κώλυμα τὸ ἐκ τοῦ Συντάγματος δὲν ὑπάρχει. Ἀλλὰ θὰ εἴπουν ὅτι ὁ νόμος ἰσχύει εἰς τὸ μέλλον. Αὐτὸ εἶναι ὁ κανὼν τῳόντι, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὁ νομοθέτης δίδει ἀναδρομικὴν ἰσχὺν εἰς τὸν νόμον καὶ μία τοιαύτη ἐξόχως δικαιολογημένη περίστασις ὄχι διὰ τὸν κ. Ἀνδρεάδην ὅσον διὰ τοὺς ἐκλογεῖς εἶναι καὶ ἡ προκειμένη.

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ψηφοφορίαν, ψηφοφορίαν.

§110ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§111ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§112Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴμεθα συνυπεύθυνοι.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως θὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§114Γ. ΛΑΖΑΝΑΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω. Ὑπεστηρίχθη, κύριοι, τὸ ἄδικον τῆς διατάξεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, τὸ ἄδικον τὸ ὁποῖον παρετηρήθη εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Ἀνδρεάδη, διὰ τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐνῷ ὁ ἐκλεγεὶς βουλευτὴς λόγῳ ἐκδόσεως βουλεύματος παραπεμπτικοῦ εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον δὲν εἶχε τὴν ἐκλογιμότητα κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων, εἶτα ἠθωώθη ὑπὸ τοῦ Κακουργιοδικείου, πρὶν τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου. Ὁ νόμος, κύριοι, δὲν εἶναι ἄδικος, οὐδὲ ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Ἀνδρεάδου, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις αὐτή, πρὸς τὸν σκοπὸν δῆθεν τῆς θεραπείας τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία γίνεται ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Ἀνδρεάδου. Γνωρίζετε ὅτι μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ βουλεύματος τοῦ ὁριστικοῦ, τοῦ τελεσιδίκου, θὰ δώσῃ λόγον ὁ παραπεμπόμενος ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου, ἐνώπιον τῶν ἐνόρκων. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν· διὰ τῆς γινομένης τροποποιήσεως θὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ εἰσαχθῇ ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου πρὶν ἢ ἀκόμη δικάσῃ τὸ Ἐκλογοδικεῖον, θὰ ἐπιτρέψωμεν, λέγω, νὰ εἰσαχθῇ ὁ κατηγορούμενος, ὁ ὁποῖος ἔχει παραπεμφθῇ δι’ ἀνεκκλήτου βουλεύματος ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου νὰ δικασθῇ ὄχι μόνον ἂν εἶναι ἔνοχος ἢ ἀθῶος τῆς πράξεως τοῦ κακουργήματος διὰ τὸ ὁποῖον κατηγορεῖται, ἀλλ’ ἂν θὰ εἶναι ἢ δὲν εἶναι βουλευτής; Διότι ἡ ἀπόφασις τοῦ Κακουργιοδικείου, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ εἴπῃ μόνον εἰς τὸν κατηγορούμενον τὸν ἐκλεγέντα πλέον οὐσιαστικῶς ὅτι δέον νὰ ἐγκλεισθῇ εἰς τὰς φυλακὰς ἢ ὅτι εἶναι ἀθῶος, ἀλλὰ θὰ τῷ εἴπῃ· εἶσαι βουλευτὴς ἢ δὲν εἶσαι βουλευτής; Τὸ τοιοῦτον τὸ θεωρῶ λίαν ἐπικίνδυνον καὶ ὀρθῶς ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἐθεώρησε τὸ βούλευμα τὸ παραπεμπτικόν, τὸ ἀνέκκλητον ὡς λόγον σοβαρώτατον ἀποκλεισμοῦ τοῦ βουλευτοῦ ὡς ὑποψηφίου καὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς του. Διὰ τῆς τροποποιήσεως αὐτῆς, ἀσχέτως πρὸς τὸν κ. Ἀνδρεάδην, διὰ τῆς τροποποιήσεως αὐτῆς, λέγω, τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἡ ὁποία ζητεῖται παρὰ τῆς Βουλῆς, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἄτοπον, ἵνα κατηγορούμενος ὡς ἔνοχος ἐγκλήματος φρικαλέου καὶ κατερχόμενος εἰς ἐκλογὰς καὶ ἐκλεγόμενος ἕνεκα ἰδιαιτέρων συμπαθειῶν ἀπὸ τοὺς ἐκλογεῖς του νὰ ἀθωοῦται ἀπὸ τὸ Κακουργιοδικεῖον, διότι θὰ ἐνεφανίζετο μὲ τὴν ἰδιότητα καὶ τὴν δύναμιν τοῦ βουλευτοῦ καὶ οἱ ἔνορκοι θὰ λέγουν εἰς αὐτὸν εἶσαι ἀθῶος, εἶσαι καὶ βουλευτής. Ἀσχέτως λοιπὸν πρὸς τὰ ὑποστηριχθέντα ὀρθῶς, ἀσχέτως πρὸς τὰς ἐπεμβάσεις, τὰς ὁποίας κάμνει ὡρισμένως τὸ νομοθετικὸν Σῶμα εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν— διότι οὐσιαστικῶς πρόκειται περὶ νομοσχεδίου δίδοντος ἀναδρομικὴν ἰσχὺν καὶ καταργοῦν ἀπόφασιν—ἀσχέτως πρὸς αὐτὰς νομίζω ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐξυπηρετεῖ δικαιοτάτην ἄποψιν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§116Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα ὅλους τοὺς κυρίους ἀγορεύσαντας, ἰδιαιτέρως δὲ τὸν σεβαστόν μου διδάσκαλον κ. Ι. Εὐταξίαν καὶ λυποῦμαι διότι δὲν ἐφωτίσθην, ἀλλ’ ἔμεινεν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου ὅτι γίνεται μία ἐπίμονος προσπάθεια νὰ καταστρατηγηθῇ εἷς νόμος. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος καθορίζει ὡρισμένα προσόντα, ἅτινα ὁμολογουμένως ἐστερεῖτο ὁ περὶ οὗ πρόκειται βουλευτής. Οὐδὲ ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν καὶ ὄχι εἰς τὸ βούλευμα, ἐφόσον ὁ νόμος κατηγορηματικῶς ὁρίζει ὅτι ἐπὶ τοῦ βουλεύματος πρέπει νὰ ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Σῶμα νὰ σέβεται τοὺς νόμους καὶ νὰ μὴ ἀποφαίνεται ἐκλογικῶς ὅπως πρόκειται ἐν προκειμένῳ. Ἂν δὲν θέλητε νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸ βούλευμα, ἔχετε ἄλλην ὁδὸν νὰ ἀκολουθήσητε. Συζητήσατε καὶ ψηφίσατε νόμον νὰ ἰσχύσῃ ἐφεξῆς. Ἐφόσον ὅμως ἔχετε νόμον, ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸν ἀφήσητε ἀσάλευτον, ἄλλως θὰ προσφέρητε μεγάλην ζημίαν. Δὲν βλέπω ποία θὰ προκύψῃ ὠφέλεια, ποία οὐσιαστικὴ ἀνάγκη ἐπιβάλει τὸν σφαγιασμὸν τοῦ νόμου διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσέλθῃ ὡς στερούμενον τῶν προσόντων.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Χατζηδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§118Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἀπευθύνω πρὸς τοὺς κ. κ. συναδέλφους, οἵτινες ὑπεστήριξαν τὴν παραδοχὴν τοῦ ὑπὸ ψήφισιν ψηφίσματος, τὴν ἐρώτησιν ἂν ἔχωμεν ἢ ὄχι Σύνταγμα, ἔστω καὶ προσωρινῶς ἰσχῦον. Διότι, ἂν ἰσχύῃ τὸ Σύνταγμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ψήφισμα. Συνάδελφοί τινες, ὡς ὁ ἐκ Λέσβου κ. Καλδῆς, ἐξήτασαν τί πρέπει νὰ ἰσχύσῃ· τὸ βούλευμα ὅπερ παρέπεμψε τὸν κ. Ἀνδρεάδην ἢ ἡ ἀπόφασις τοῦ Κακουργιοδικείου, ἡ ὁποία τὸν ἠθώωσε. Βεβαίως ἰσχυροτέρα εἶναι ἡ ἀπόφασις, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτῆς, ἀλλὰ περὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου, δικαστηρίου ἱδρυθέντος καὶ λειτουργοῦντος ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Συντάγματος ἀπὸ τοῦ 1911. Τὸ πολίτευμά μας ὡς κοινοβουλευτικὸν στηρίζεται εἰς τὴν διάκρισιν τῶν ἐξουσιῶν. Ἂν σήμερον δεχθῶμεν τὸ ψήφισμα, θὰ διαπράξωμεν κατάλυσιν τοῦ Συντάγματος. Δὲν θὰ ὑπάρχῃ πλέον Σύνταγμα, ὅταν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἀκυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου, διότι οὕτω καταργεῖται ἡ μία τῶν ἐξουσιῶν, καταλύεται ἡ ἀνεξαρτησία τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας.

§119Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρόκειται νὰ γίνῃ ψηφοφορία, κ. Πρόεδρε;

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἐπὶ τῆς προτάξεως τοῦ ψηφίσματος.

§121Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία διὰ νὰ εἶναι ἐδῶ καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, διὰ νὰ ἀκουσθῇ καὶ τούτων ἡ γνώμη προκειμένου περὶ ζητήματος ἀφορῶντος μεταβολὴν τῆς συνθέσεως τῆς Βουλῆς.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν μίαν ἀπάντησιν. Ὅταν συνεζήτησεν ἡ Βουλὴ τὸ θέμα τοῦτο, ἦσαν παρόντες ὅλοι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων.

§123Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἵνα ἀποφασίσῃ ἔχει ἀνάγκην τῆς γνώμης τῶν κομμάτων. Ἀλλ’ ὡς ἐκ τῆς σπουδαιότητος τοῦ ζητήματος φρονῶ ὀρθὸν νὰ ἀκουσθῶσι καὶ αἱ γνῶμαι τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων. Ταύτην τὴν ἔννοιαν ἔχει ἡ πρότασίς μου. Οἱ κ. κ. βουλευταὶ ὄχι μόνον τῶν ἄλλων πολιτικῶν μερίδων, ἀλλὰ τονίζω ἰδιαιτέρως καὶ τῆς πολιτικῆς μερίδος, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προΐσταμαι, εἶναι ἀπολύτως ἐλεύθεροι καὶ οὐδαμῶς δεσμεύονται ἐκ τῆς παρ’ ἐμοῦ ἐκφερομένης γνώμης νὰ ψηφίσουν ὡς αὐτοὶ ἤθελον κρίνει. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοιούτου ζητήματος νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἀκουσθῶσι καὶ αἱ γνῶμαι τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων. Δὲν πρόκειται περὶ ζητήματος προσώπου, ἀλλὰ περὶ τῆς συνθέσεως τοῦ Σώματος. Κατὰ τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἔχομεν ἐν ἰσχύϊ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου εἶναι συντεταγμένον τὸ Σῶμα, ὁρίζεται κατὰ τίνα τρόπον συντίθεται καὶ μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου ἔχει δικαίωμα νὰ παρακάθηται μεταξὺ ἡμῶν ἕτερος, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι, ὡς δὲν ἔχω ἐπίσης τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω καὶ τὸν ἄλλον ὁ ὁποῖος ἐκ τοῦ Ἐκλογοδικείου ἐκρίθη ὅτι εἶναι ἀνίκανος. Δὲν πρόκειται κἂν οὔτε περὶ ὠφελείας ἢ βλάβης κόμματός τινος. Οὔτε ὠφέλεια, οὔτε βλάβη κόμματός τινος δύναται νὰ ἐπέλθῃ, διότι κατὰ τὸν νόμον θὰ ἔλθῃ ἄλλος τῆς ἰδίας μερίδος, εἰς ἣν ἀνῆκε καὶ ἐκεῖνος, οὗ ζητεῖται ἡ ἀποβολή. Ἂν ἔχωμεν νόμον—καὶ ἔχομεν νόμον ὁ ὁποῖος ἐκανόνισε τὸν τρόπον τῆς συνθέσεως τοῦ Σώματος—δὲν νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ τηρεῖ τὸν ὀφειλόμενον πρὸς τοὺς νόμους σεβασμὸν μεταβάλλουσα τὴν σύνθεσίν της παρὰ τὸν νόμον τὸν ὁποῖον αὐτὴ ἤδη εἶχε καθιερώσει. Εἶναι ζήτημα οὐσιωδέστατον καὶ δὲν πρέπει διὰ μιᾶς ψηφοφορίας ἄνευ τῆς προσηκούσης συζητήσεως νὰ ληφθῇ ἀπόφασις. Διότι εἶναι ζήτημα τόσον σοβαρόν. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἕως ὅτου ἀκουσθοῦν καὶ αἱ γνῶμαι τῶν ἀρχηγῶν. Βεβαίως ἕκαστος ἔχει τὴν γνώμην του, ἀλλ’ ὅταν πρόκειται περὶ Σώματος, τὸ ὁποῖον καταρτίζει τὴν ἀπόφασίν του μετὰ ἀκρόασιν τῶν διαφόρων ῥητόρων, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν μέρος εἰς συζήτησιν, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ τροποποιήσουν ταύτην. Ἡ συζήτησις εἰς τοῦτο συντελεῖ. Καὶ ἐζήτησα ἐπὶ τοῦ ζητήματος, περὶ οὗ συζητοῦμεν, νὰ ἀκουσθῶσι καὶ αἱ γνῶμαι τῶν ἀρχηγῶν τῶν διαφόρων μερίδων, διότι ναὶ μὲν ἕκαστος εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν γνώμην του, ἀλλ’ οἱ ἰθύνοντες τὰ κόμματα ἔχουσι κατ’ ἀνάγκην καὶ συνεπείας τινὰς ἐκ τῆς λαμβανομένης ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς συνεπείᾳ ἀποφάσεως τῶν φίλων των. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους νὰ μὴ σπεύσωσιν εἰς μίαν ἀπόφασιν πρὸ τῆς ἐπαρκοῦς ὡς ἀνέπτυξα συζητήσεως.

§124Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Συνιστῶ νὰ προσέξῃ ἡ Βουλὴ μήπως τὸ ἐν σπουδῇ ἀποφασισθησόμενον δὲν εἶναι προϊὸν εὐθείας κρίσεως.

§125Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀπὸ δύο ὡρῶν διεξάγεται συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ὡμίλησαν πλεῖστοι συνάδελφοι καὶ τὸ ζήτημα συνεζητήθη ἐπαρκῶς. Οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἦσαν παρόντες ὅταν ἤρχισεν ἡ συζήτησις, ἂν δὲ ἐνόμιζον ὅτι εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα, θὰ ἔμενον διὰ νὰ ἀγορεύσουν. Θὰ εἶναι πολὺ περίεργον νὰ καθιερωθῇ ὡς ἀρχὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι, ὅταν εἶναι ἀπόντες οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων διὰ νὰ ἐκφέρουν τὴν γνώμην των, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ λάβῃ ἀποφάσεις. Τοὐναντίον ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀφίεται ἐλευθέρα νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της. Ἂν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων εἶχον τὴν γνώμην ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι τόσον σοβαρόν, ὥστε νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη των, θὰ ἔμενον καὶ θὰ ὡμίλουν. Διὰ νὰ φύγουν δὲ θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν ἐνόμισαν ἀπαραίτητον νὰ ἐκφέρουν τὴν γνώμην. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ νὰ ἀπορριφθῇ ἡ γνώμη τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ.

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ψηφοφορίαν, κ. Πρόεδρε.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Π. Μπούμπουλης καὶ Κ. Καλκάνης. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ψήφισμα λέγουσι «Ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Π. Μπούμπουλη καὶ Κ. Καλκάνη, τοῦ κ. γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγινώσκει): Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 154. Εἶπον «Ναί» 79, εἶπον «Ὄχι» 64 καὶ ἠρνήθησαν ψῆφον 11. Ἑπομένως τὸ ψήφισμα «περὶ τῶν συνεπειῶν τῆς ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως τοῦ Κακουργιοδικείου ἐπὶ προεκδοθείσης, λόγῳ παραπεμπτικοῦ βουλεύματος, ἀκυρωτικῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου γίνεται δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4.30′ μ. μ. τῆς αὔριον, ὁπότε ἡ Βουλὴ θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος συζήτησιν, παραλειπομένων τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων. (Ὥρᾳ 8.40′ μ. μ.)