1925.05.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 180

Τρίτη 12 Μαΐου 1925

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 5.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Αἱ ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις Θεσσαλονίκης ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νέου περὶ Ἐνοικιοστασίου Διατάγματος». — Ἡ γεωπονικὴ Ἕνωσις Μακεδονίας–Θράκης παραπονεῖται διὰ τὰς ὕβρεις αἵτινες ἐξετοξεύθησαν κατὰ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ἐποικισμοῦ ὑπὸ μελῶν τινῶν τοῦ Παμπροσφυγικοῦ Συνεδρίου. — Τὸ ἀγροτικὸν συμβούλιον Ἀνυφὶ Ναυπλίας παρακαλεῖ ὅπως διατηρηθῇ ἐν ἰσχύϊ ὁ περὶ ἀγροφυλακῆς νόμος ἄνευ οὐδεμιᾶς τροποποιήσεως αὐτοῦ. — Ὁ Σύλλογος εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν περὶ διατηρήσεως τῆς φορολογίας τῶν ἐκτάκτων κερδῶν παρὰ τὰς δοθείσας ὑποσχέσεις εἰς τὸν ἐμπορικὸν κόσμον περὶ τροποποιήσεως αὐτῆς. — Οἱ Β. Ἀθανασόπουλος καὶ Γ. Ἀλιθέρσης, κάτοικοι Ἀλεξανδρείας, παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀνακαλέσῃ καὶ ἀκυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐκπαιδευτικῆς Ἐπιτροπῆς, δι’ ἧς κατεδικάσθη εἰς ἑξάμηνον παῦσιν ὁ ποιητὴς Κώστας Βάρναλης. — Ὁ Κυθηραϊκὸς Σύνδεσμος παρακαλεῖ ὅπως ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐκεῖ ὁ περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας νόμος. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Τζορβατζῆς ἐξαίρει τὰ λαμπρὸ ἀποτελέσματα τοῦ περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας νόμου. — Ἔκτακτοι ὑπάλληλοι Πελαγονίας Ἀλεξανδρουπόλεως ἀπολυθέντες κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομιῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ ἀποζημίωσίν των. — Αἱ τηλεφωνήτριαι τοῦ Κέντρου Ἀθηνῶν ζητοῦσιν ὅπως βελτιωθῇ ἡ οἰκονομική των θέσις. — Ἡ καπνεργατικὴ Ὁμοσπονδία Θεσσαλονίκης αἰτεῖται τὴν ἀπόδοσιν τῶν κατασχεθέντων ἀρχείων τοῦ Σωματείου καπνεργατῶν Δράμας. — Τὸ Σωματεῖον Ποντίων Καλλιθέας παρακαλεῖ ὅπως ληφθῶσι μέτρα διὰ τὴν καθαριότητα τοῦ συνοικισμοῦ Καλλιθέας. — Οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι τῶν Τ.Τ.Τ. Πύργου παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ μονιμοποιήσεώς των. — Ἡ κοινότης Ληξουρίου παρακαλεῖ ὅπως ἐφαρμοσθῇ ταχέως τὸ μέτρον τῆς ἀγορᾶς αὐτουσίου πλεονάσματος σταφίδος. — Οἱ ἱερεῖς τμήματος Δερβενακίου–Λαβδάνης ἀπειλοῦσιν ἀπεργίαν, ἂν μὴ λυθῇ τὸ ζήτημα τῆς μισθοδοσίας των. — Τὸ δικαστήριον τοῦ ἐν Φλωρίνῃ Πρωτοδικείου αἰτεῖται τὴν ἠθικὴν καὶ ὑλικὴν βελτίωσιν τοῦ δικαστικοῦ κλάδου. — Ὁ νομάρχης Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας ὑποβάλλει ἔκκλησιν τῆς Φιλαρμονικῆς περὶ χορηγήσεως ἐτησίας χρηματικῆς ἐπιχορηγήσεως εἰς τὴν Φιλαρμονικὴν Μεσολογγίου. — Ἐπιτροπὴ κατοίκων Φερῶν παρακαλεῖ ὅπως παραχωρηθῶσιν αἱ κοινοτικαὶ βοσκαὶ εἰς τοὺς κατοίκους. — Ὁ ἐν διαθεσιμότητι διατελῶν λοχαγὸς Δρίλλιας Περικλῆς ζητεῖ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἐν Φολεγάνδρῳ εἰρηνοδίκου Διονυσίου Μπαρμπάτη. — Ὁ Σύνδεσμος τῶν κατοίκων Γευγελῆς καὶ τῶν πέριξ χωρίων παρακαλεῖ ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐν Σερβίᾳ ἀκίνητος περιουσία των. — Οἱ κάτοικοι δύο δήμων τῆς ἐπαρχίας Κρήτης παρακαλοῦσιν ὅπως διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν νομὸν Ἡρακλείου. — Τὸ παγκληρικὸν συνέδριον Σερβίων–Κοζάνης παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ τῆς μισθοδοσίας τῶν ἱερέων. — Ἡ καπνεργατικὴ Ἕνωσις Καρδίτσης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». — Ἡ ἐν Θεσσαλονίκῃ καπνεργατικὴ Ὁμοσπονδία ὑποβάλλει ὑπόμνημα σχετικὸν μὲ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». — Οἱ καπνοπαραγωγοὶ Σιατίστης παρακαλοῦσιν ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν. — Οἱ πρόσφυγες Σερβίων διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ἰδιώτου Λ. Κοκκωνία, ἀγοράσαντος παρ’ ἀποδημησάσης Ὀθωμανίδος παρανόμως 450 στρέμματα ἀγρῶν. — Οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ περιφερείας Δράμας παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπιταχυνθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐλευθέρας ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». — Ὁ Σύλλογος Γενιτσῶν «Ἀναγέννησις» διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἀντιπροσώπου προσφύγων ἐκ Βουλγαρίας Μενελάου Πατσαβούδη. — Ὁ Ἀθανάσιος Κατσάνος, κάτοικος Κερασόβου Φιλιππιάδος, αἰτεῖται τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ μόνου του υἱοῦ ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ. — Ἐπιτροπὴ κατοίκων τῶν χωρίων Νικηθιάνου καὶ Πλατοποδίου αἰτεῖται τὴν ἀνασύστασιν τοῦ καταργηθέντος δήμου Νικηθιάνου. — Ἡ ἐκκλησιαστικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Γʹ Παμπροσφυγικοῦ Συνεδρίου Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ψήφισμα «περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν προσφύγων». — Ὁ κτηνοτροφικὸς Σύλλογος Καρδίτσης ἀποδοκιμάζει τοὺς ζητοῦντας τὴν κατάργησιν τοῦ Σώματος ἀγροφυλακῆς. — Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πατρῶν «Ἑρμῆς» παρακαλεῖ ὅπως προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀμέσου ἐξαγορᾶς παντὸς πλεονάσματος σταφίδος κλπ.». — Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Κομοτινῆς ὑποδικοκατάδικοι παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέτρον τι περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. — Ὁ συνεταιρισμὸς Ἐκεὶμ–Βελὲς Καρδίτσης παρακαλεῖ ὅπως διατηρηθῇ ὁ νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς. — Ἡ καπνεργατικὴ Ὁμοσπονδία Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν σύλληψιν τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Ὁμοσπονδίας Σαπουντζῆ ζητοῦσα τὴν ἀπόλυσίν του. — Ὁ πρόεδρος τῆς γενικῆς ἀντιπροσωπείας Κυδωνιῶν αἰτεῖται δι’ ἐγγράφου αὑτοῦ παρὰ τῆς Συνελεύσεως ὅπως ψηφίσῃ αὕτη μηνιαίαν σύνταξιν διὰ τὴν χήραν τοῦ ἐν ταῖς φυλακαῖς Σμύρνης θανατωθέντος, ὡς πολιτικοῦ κατασκόπου τοῦ Ἑλληνικοῦ Προξενείου Κυδωνιῶν Ν. Γιάτσου. (Παραπέμπεται εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν). — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κ. Γκότσης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1) Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 11 τῆς ἀπὸ 1 Ἰουνίου 1922 συμβάσεως περὶ χορηγήσεως προσωρινοῦ δανείου φράγκων 50 ἑκατομμ. κυρωθείσης διὰ τοῦ νόμου 2833 τοῦ 1922», καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συναφθείσης τῇ 21 Σεπτεμβρίου 1920 συμβάσεως». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Α. Μιαούλης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως τεχνιτῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν διὰ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν ἐμπορικῶν πλοίων». — Οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Γ. Κονδύλης καὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κ. Γκότσης ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν κατωτέρων ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων κλπ». — Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης, τῆς Γεωργίας κ. Γ. Μαρῆς καὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κ. Γκότσης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως φορολογικῶν νόμων». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Λ. Μάρκου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀγορᾶς εἰς τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους 1924–1925 ὑπὸ τοῦ Κράτους σταφιδοκάρπου κλπ.».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων.

§4Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ εἴπω δύο λέξεις. Πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου ζητήματος σχέσιν ἔχοντος πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§6Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκριβῶς ἐκανονίσθη νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον οἱ κ. κ. πληρεξούσιοι πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ὅταν ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ δώσῃ ἀπάντησιν.

§8Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ εἰδήσεως, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας. Πρόκειται περὶ ζητήματος σχέσιν ἔχοντος μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ δι’ ὀλίγων λέξεων νὰ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα.

§9ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ (πρὸς τὸν κ. Γ. Μαρῆν, Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως). Θέλετε νὰ ἀπαντήσητε; Γνωρίζετε περὶ τίνος πρόκειται;

§11Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ὁπότε εἶναι καὶ ἡμέρα ἐπερωτήσεων.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον λοιπόν.

§13Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀξιωματικοὶ κατηγορούμενοι ἐπὶ καταχρήσει περιφέρονται ἐλεύθεροι εἰς τοὺς δρόμους. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§14Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§15Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὔριον ἐγγράψατέ το εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Μάρκου, Κ. Τσιμινάκης, Κ. Βουδούρης, Σ. Ζερβός, Π. Καραπάνος, Ε. Ἐμμανουηλίδης, Λ. Δεναξᾶς, Δ. Μαρσέλλος, Σ. Ἀντωνιάδης, Λ. Παπαθεοδώρου, Ν. Τερζόγλου, Β. Ἀρτεμιάδης, Ν. Ζουδιανὸς καὶ Ε. Μαλαμίδας ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐπιτροπῆς συλλογῆς ἐράνων ὑπὲρ ἱδρύσεως σανατορίων.

§17Κ. ΤΣΙΜΙΝΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἱδρύσεως σανατορίων διὰ φυματικοὺς στρατιωτικοὺς βεβαίως δὲν ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν ἄλλος τις, ἀλλὰ πάντοτε αἱ Κυβερνήσεις πρέπει νὰ λαμβάνωσι τὴν πρωτοβουλίαν διὰ τοιαῦτα ζητήματα. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ὑπέρτατον καθῆκον τοῦ Κράτους νὰ φροντίσῃ διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἱδρύσεως τῶν σανατορίων καὶ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι πρὸς τοῦτο δὲν ἐλλείπουσι τὰ ὑλικὰ μέσα. Ταῦτα δύνανται νὰ εὑρεθῶσιν ἀσφαλέστατα καὶ νὰ ἱδρυθῶσι σανατόρια χωρὶς νὰ δαπανήσῃ τὸ Κράτος οὔτε μίαν πεντάραν. Οὕτω ἱδρύθησαν τοιαῦτα εἰς διάφορα Κράτη. Σᾶς φέρω παράδειγμα: Εἰς τὴν Βιέννην πρὸ ἐτῶν παρουσιάσθη ἀνάγκη ἱδρύσεως ἑνὸς μεγάλου νοσοκομείου, ὁ δῆμος ἔκαμεν ἓν δάνειον 30.000.000 κορρωνῶν καὶ δι’ αὐτοῦ ἵδρυσεν ἓν μέγα νοσοκομεῖον 1000 κλινῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνοσηλεύοντο ἀσθενεῖς ἀπὸ τοὺς βαθυπλούτους μέχρι τῶν ἀπόρων. Κατεβάλλοντο νοσήλεια καὶ μέχρι 1000 δραχμῶν τὴν ἡμέραν καὶ 100 δραχμῶν καὶ 10 δραχμῶν, ἐνοσηλεύοντο δὲ καὶ δωρεάν. Μετὰ ὡρισμένον δὲ διάστημα χρόνου ὅλον τὸ ποσὸν τοῦ δανείου τὸ δαπανηθὲν εἰσεπράχθη καὶ ἔμειναν καὶ περισσεύματα καὶ ἤδη ὡς πληροφοροῦμαι ἐλάχιστοι εἶναι οἱ νοσηλευόμενοι ἐπὶ πληρωμῇ. Τὸ παράδειγμα αὐτὸ δυνάμεθα νὰ ἀκολουθήσωμεν καὶ ἐνταῦθα. Σᾶς ἀναφέρω ἕτερον παράδειγμα: Ἔξωθεν τοῦ Βερολίνου ὑπάρχει κατάστημα διὰ φρενοβλαβεῖς. Τρεῖς χιλιάδες φρενοβλαβεῖς ἤδη καλλιεργοῦσι τὴν γῆν καὶ ἐκ τῶν εἰσοδημάτων αὐτῶν ὄχι μόνον αὐτοὶ συντηροῦνται, ἀλλὰ προσφέρουν καὶ κολασσιαῖα ποσὰ διὰ τὰ ἄλλα νοσοκομεῖα τοῦ Βερολίνου. Ἐνταῦθα ὅμως καταγινόμεθα εἰς συζητήσεις, ἐνῷ ἠδυνάμεθα νὰ ἐκτελέσωμεν ὅ,τι χρειάζεται χωρὶς νὰ δαπανῶμεν ἑκατομμύρια. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τὰς λεπτομερείας τοῦ ζητήματος τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὀφείλει νὰ γίνῃ πρώτιστα πάντων, ἡ ὁδὸς μέχρι τῆς Πάρνηθος τὸ ταχύτερον καὶ τότε ἀσφαλῶς θὰ εὑρεθῶσι καὶ τὰ χρήματα, ἂν εὑρεθῶσιν οἱ γνωρίζοντες τὰ πράγματα. Ἐγὼ σᾶς δηλῶ ὅτι δύναμαι καὶ δωρεὰν νὰ ἐργασθῶ δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι καὶ τὰ χρήματα θὰ εὑρεθῶσιν. Ἐκτὸς ὅμως τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι εἴμεθα τὸ μόνον Κράτος τὸ ὁποῖον ἔχει ἐλάχιστα νοσοκομεῖα καὶ εἰς τὰ ὁποῖα οἱ θεραπευόμενοι ἀσθενεῖς δὲν δύνανται νὰ εὕρωσιν ἄσυλον καὶ πολλοὶ ἐλλείψει βοηθείας ἀποθνήσκουσι. Γνωρίζετε δὲ ποίαν σημασίαν ἔχει ὁ θάνατος τοσούτων ἀνθρώπων διὰ τὴν ἐθνικὴν τῆς Χώρας οἰκονομίαν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀκούουσα τοὺς εἰδικοὺς καὶ ὄχι τοὺς ἔχοντας συμφέροντα, θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα ταχέως καὶ θὰ ἐγκαταλείψῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα δὲν φέρουσιν εἰς καλὰ ἀποτελέσματα.

§18Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα, κ. Πρόεδρε, τῆς συμπληρώσεως τῆς ὁδοῦ Μενιδίου–Πάρνηθος καὶ τῆς ἱδρύσεως σανατορίου καὶ ἄλλοτε μᾶς ἀπησχόλησε, νομίζω δὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις καθῆκον ἔχει πρὸ παντὸς νὰ προνοῇ διὰ τὴν ὑγείαν τῶν πολιτῶν καὶ ὀφείλει αὐτὴ νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς συμπληρώσεως τῆς ὁδοῦ καὶ τῆς ἱδρύσεως σανατορίων. Δὲν ὑπάρχει Κράτος τοῦ κόσμου, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔχῃ ληφθῆ πρόνοια διὰ τὴν ὑγείαν τῶν πολιτῶν, προκειμένου δὲ ἰδίως διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς φυματιώσεως, ἡ ὁποία δὲν προσβάλλει μόνον τὸν ἐκ ταύτης πάσχοντα, ἀλλ’ ἀπειλεῖ καὶ τὰς οἰκογενείας των καὶ σύμπασαν τὴν Κοινωνίαν. Δυστυχῶς ἡ παρ’ ἡμῖν κατάστασις εἶναι φοβερά, καὶ ἀφοῦ διατρέχομεν περίοδον ἀναδημιουργίας, νομίζω ὅτι κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ἓν τῶν πρώτων μελετημάτων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Συνελεύσεως πρέπει νὰ εἶναι ἡ μέριμνα περὶ τῆς ἱδρύσεως σανατορίων. Ἔχω εἰς χεῖράς μου ἐπιστολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀπευθυνομένην πρὸς τὴν πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς συλλογὴν ἐράνων, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁμολογεῖ τὴν ἀνάγκην ταύτην καὶ ὑποβάλλει τὴν σκέψιν ὅτι, ἂν γίνῃ ἐνέργεια πρὸς συλλογὴν χρηματικοῦ τινος ποσοῦ, τὸ ἔργον θὰ δυνηθῇ νὰ ἀρχίσῃ. Ἤδη εὑρισκόμεθα πρὸ ἀποτελεσμάτων ἐκπληκτικῶν, διότι δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐράνων συνεκέντρωσε περὶ τὰ τρία ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ἀλλαχοῦ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὁδοῦ Μενιδίου–Πάρνηθος καὶ τὴν ἔναρξιν τοῦ μεγάλου ἔργου τῆς ἀνεγέρσεως σανατορίων, τὸ ὁποῖον μεγάλην θὰ παράσχῃ ὠφέλειαν εἰς τὴν κοινωνικὴν πρόοδον παρ’ ἡμῖν καὶ θέλει ἐξασφαλίσει τὴν ὑγιείαν τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαρσέλος.

§20Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν κ. κ. συναδέλφων νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἐπεκταθῇ κανείς. Ἀλλ’ ἓν εἶναι γεονός· ὅτι ἐκ τοῦ θορύβου τοῦ τελευταίου ἐπῆλθε τὸ ἀποτέλεσμα τὸ εὐνοϊκὸν ὑπὲρ τῆς ἱδρύσεως σανατορίων, ἰδίως ἐπὶ τῆς Πάρνηθος· διότι, ἐνῷ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἐστάθη ἀδύνατον νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ» μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῶν ἑκάστοτε Πρωθυπουργῶν, ἰδίως δὲ ἐπὶ Κυβερνήσεως Κροκιδᾶ, τοῦ νὰ γίνῃ ἡ σύμβασις καὶ νὰ τελειώσῃ ἡ ὁδὸς μεταξὺ Μενιδίου καὶ Πάρνηθος, μετὰ τὴν κατακραυγὴν ἡ ὁποία ἔγινεν, ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἡ σύμβασις ὑπεγράφη ἤδη μεταξὺ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ» καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Δὲν θέλω νὰ μακρηγορήσω, διότι ἠδυνάμην νὰ ἀναγνώσω ἐπιστολὴν τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ Κροκιδᾶ, ἡ ὁποία ἀπηυθύνετο πρὸς τὴν πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς συλλογῆς ἐράνων ὑπὲρ τῶν φυματιώντων, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ τελείως ποίαν γνώμην εἶχε καὶ αὐτὸς ὁ ἀείμνηστος Κροκιδᾶς περὶ τῆς κωλυσιεργίας τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ». Ἀλλ’ ἀφοῦ ἅπαξ ἡ σύμβασις ἔγινε καὶ ὁ δρόμος θὰ τελειώσῃ, νομίζω ὅτι εἶναι ὅλα περιττά. Τοῦτο μόνον ὀφείλω νὰ τονίσω καὶ νὰ συστήσω εἰς τοὺς κυρίους οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν ἵδρυσιν καὶ διοίκησιν τοῦ σανατορίου τούτου· ὅτι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Κροκιδᾶ προεβλέπετο ὄχι μόνον οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι οἱ πάσχοντες νὰ καταλαμβάνουν τὰς κλίνας, ἀλλὰ νὰ διατίθενται καὶ δι’ ἄλλους. Ἡ τότε ἐπιζητοῦσα τὴν σύμβασιν Κυβέρνησις εἶχε προβλέψει καὶ διὰ τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ διὰ τοὺς πρόσφυγας. Ὀφείλει λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της. Τώρα καὶ ἐγὼ τονίζω τὴν ἄποψιν καὶ τὰς ἀπαγγελίας τὰς ὁποίας ὑπέσχετο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως· ὅτι, ἂν συλλεγῇ ἓν σημαντικὸν ποσὸν ἐξ ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας—διότι μόνον δι’ ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ κάτι τι—τότε καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ τὴν ἐνίσχυεν. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι κατόπιν τῆς συστάσεως αὐτῆς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἡ πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς ἐράνων ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον καὶ γνωρίζομεν τὰ εὐχάριστα ἀποτελέσματα· ὅτι εἰς μὲν τὴν Ἀλεξάνδρειαν συνελέχθη ἤδη ποσὸν περὶ τὰς 4.000 Ἀγγλικῶν λιρῶν καὶ εἰς τὸ Κάϊρον περὶ τὰς 1500. Μετὰ τῶν ἐράνων δὲ ἐν Ἑλλάδι συνεποσώθη τὸ ποσὸν τῶν 3½ ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἔχει ἤδη ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκπονήσει σχέδιον κτιρίου μὲ 116 δωμάτια, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνουν 200–250 κλίνας, ἡ κατασκευὴ δὲ τοῦ κτιρίου ἔχει προϋπολογισθῆ εἰς 5.000.000 δρ. Νομίζω ὅτι ὁσονούπω ὁ ἔρανος θὰ ἀποδώσῃ τὰ πέντε αὐτὰ ἑκατομμύρια, ὁπότε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς εἶναι πάντοτε συνεπὴς εἰς τοὺς λόγους του, ὀφείλει διὰ νομοσχεδίου νὰ καθορίσῃ καὶ τὴν διοίκησιν τοῦ σανατορίου καὶ τοὺς πόρους τῆς συντηρήσεώς του, ὅπως ὑπέδειξε, διὰ συνεισφορᾶς καὶ ἐκ μέρους τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων. Κύριοι, αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ πρῶτον βῆμα, τὸ ὁποῖον ἔχει καθῆκον νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις. Ὀφείλει τὸ ταχύτερον νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ μεγάλου τούτου ἔργου, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι σταθμὸς προόδου διὰ τὴν Ἑλλάδα. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως καὶ δι’ ἐπιστολῆς του ἐβεβαίωσε, θὰ λάβῃ ἐντὸς ὀλίγου τὴν πρωτοβουλίαν νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπόσχεσίν του.

§21Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑπεγράφη σύμβασις διὰ τῆς ὁποίας συνεφωνήθη ὅπως ὁ «Εὐαγγελισμὸς» συνεισφέρῃ ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν. Τὸ ὑπόλοιπον δὲ θὰ διατεθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἡ Συνέλευσις θὰ ἔχῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐξετάσῃ τὴν σύμβασιν αὐτήν. Οὕτω δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι ἡ πρὸς τὸ σανατόριον ὁδὸς θὰ ἐκτελεσθῇ. Διὰ τῆς συμβάσεως ὡρίσθη ὅτι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι θὰ ἔχωσιν ὡρισμένον ἀριθμὸν θέσεων.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Καλκανδῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἰδιοκτητῶν οἰκιῶν εἰς τὴν συνοικίαν Μέτς.

§23Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸ προηγούμενον θέμα νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ δύο λέξεις, ἀφοῦ εὑρίσκομαι εἰς τὸ βῆμα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐκάλεσα διὰ τὴν ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν τῆς συνοικίας Μέτς.

§25Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Διὰ τὸ θέμα τοῦ σανατορίου ἤθελον νὰ εἴπω τί ὑποφέρουν οἱ ἀτυχεῖς πάσχοντες στρατιῶται.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ εἴμεθα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§27Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Ὅταν τὸ βῆμα δὲν εἶναι ἐλεύθερον....

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς, παρακαλῶ.

§29Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Πολὺ καλά. Οἱ ἰδιοκτῆται Μὲτς ὑποβάλλουσιν ἀναφοράν, διὰ τῆς ὁποίας παραπονοῦνται ὅτι ὁ κ. Καλλιγᾶς ὡς πρόεδρος καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως δὲν ἔκαμαν τίποτε ἄλλο ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν παρὰ ἐκάθισαν ἐφ’ ὑψηλοῦ καὶ εἶπον ὅτι ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν διὰ νὰ γίνῃ πόλις πραγματικῶς Εὐρωπαϊκὴ πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Δὲν μετέβησαν ὅμως ἐπὶ τόπου νὰ ἐξετάσουν τὰς ἀνάγκας καὶ νὰ ἴδουν, ἂν αὐτὸ τὸ σχέδιον εἶναι πραγματοποιήσιμον ἢ ὄχι. Καὶ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα ἐκ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, διότι πολλὰ τοιαῦτα παραδείγματα εἶναι εἰς ὅλην τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Διὰ τοῦτο ἔχομεν ἐξεγέρσεις καὶ πολὺ ταχέως θὰ ἔχωμεν ζητήματα μεγάλης κοινωνικῆς σημασίας· διότι ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν μὲ τὸ σχέδιον τοῦ κ. Καλλιγᾶ δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ρυμοτομῆται. Θέλει δισεκατομμύρια ὁλόκληρα διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ. Εἶναι πρᾶγμα ἀπραγματοποίητον. Θὰ εἴπητε· ἀφοῦ εἶναι πρᾶγμα ἀπραγματοποίητον, τί σᾶς ἐνδιαφέρει; Ἐνδιαφέρει κατὰ τοῦτο· ὅτι οἴκημα, εἰς τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ γίνῃ ρυμοτομία, εἶναι ἐκτὸς συναλλαγῆς. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ ἰδιοκτήτης οὔτε νὰ τὸ πωλήσῃ οὔτε νὰ τὸ ὑποθηκεύσῃ. Ἂν τὸ πωλήσῃ, θὰ τὸ πωλήσῃ ὑπὸ περιορισμόν. Καὶ ἂν θέλῃ νὰ τὸ ὑποθηκεύσῃ, δὲν εὑρίσκει τὸ χρῆμα εὐχερῶς. Ἂν θέλῃ νὰ τὸ πωλήσῃ, ἂν ἔχῃ ἀξίαν 50,000 δραχμῶν, δὲν εὑρίσκει οὔτε 15,000. Ἰδοὺ λοιπὸν μία δέσμευσις. Εἰς τὸ τέρμα τῆς ὁδοῦ Πατησίων ἢ μᾶλλον μετὰ τὸ τέλος τῆς ὁδοῦ Λεβίδου βλέπετε ὅτι γίνεται μία στροφή. Δὲν πηγαίνει ὁ δρόμος κατ’ εὐθεῖαν καὶ δὲν ἐφαρμόζεται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέγετο ἄλλοτε διὰ τὰ Πατήσια ποὺ πηγαίνει ἴσια. Ἀλλὰ δὲν πηγαίνει ἴσια, διότι ἐκεῖ εἶναι τὰ κτήματα τοῦ πατρὸς Καλλιγᾶ. Διατί ἐχάλασεν ἐκεῖ ἡ ρυμοτομία; Ἔρχεται τώρα ὁ κ. Καλλιγᾶς, ἀφοῦ δὲν διόρθωσε τὸ κτῆμά του, νὰ διορθώσῃ τὰ ἄλλα κτήματα. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου σήμερον, διότι περὶ τούτου θὰ γίνῃ συζήτησις προσεχῶς. Πρόκειται μόνον περὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἰδιοκτητῶν τῆς συνοικίας Μέτς. Ὁ κ. Καλλιγᾶς χωρὶς νὰ ἐπισκεφθῇ τὸ μέρος καὶ νὰ ἴδῃ ἐπὶ τόπου τί ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ εἶπεν ὅτι εἰς τὸ κέντρον ἀκριβῶς τῆς συνοικίας καὶ πρὸς τὸ μέρος τοῦ Νεκροταφείου δύναται νὰ γίνῃ πλατεῖα. Ἀλλὰ θὰ εἶναι ἐκεῖ μία πλατεῖα ψυχαγωγίας ἢ θὰ εἶναι πλατεῖα μελαγχολίας; Ἐνῷ θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἀνατολικώτερον, ὅπου θὰ εἶχεν ἀπέναντι τὴν ἄποψιν τοῦ Ζαππείου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὸ σχέδιον αὐτὸ τόσον τοῦ μέρους αὐτοῦ ὅσον καὶ ὁλοκλήρου τῆς πόλεως, νὰ τὸ συζητήσωμεν, νὰ ἴδωμεν τέλος πάντων τί ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ τί ὄχι καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἔχωμεν μίαν τάξιν πραγμάτων. Διότι σήμερον ὅπως ἔχουσι τὰ πράγματα εἶναι μία ἀναρχία, μία σύγχισις καὶ τίποτε περισσότερον. Ἔχω καὶ οὐσιαστικώτερον ζήτημα νὰ ἀναπτύξω. Εἰς τὴν ὁδὸν Καποδιστρίου, ὅπου εἶναι τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, κάποιος φιλόσοφος εἶπεν ὅτι θὰ γίνῃ κεντρικὸς σταθμὸς τῶν σιδηροδρόμων καὶ ὅτι ἀπὸ τὸν Λαρισαϊκὸν σταθμὸν κατ’ εὐθυγραμμίαν θὰ βγαίνῃ εἰς τὴν ὁδὸν Πατησίων, ἐνῷ εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ τέρμα τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου νὰ γίνῃ ὁ σταθμὸς καὶ οὕτω τὰ πράγματα ἐξοικονομοῦνται καλύτερον, ἐνῷ σήμερον αὐτὴν τὴν ὁδὸν διὰ νὰ τὴν διαπλατύνωμεν θέλομεν ἑκατομμύρια πολλά. Εἶναι ἀπραγματοποιήσιμα. Ἐκτὸς δὲ τούτου εἶναι καὶ ἀδικία διὰ τὴν ἰδιοκτησίαν νὰ λέγῃ ὁ νόμος εἰς τὸν ἰδιοκτήτην· «δὲν σοῦ ἐπιτρέπω νὰ τὸ πουλᾷς ἢ νὰ τὸ ὑποθηκεύσῃς ἢ νὰ τὸ ὑψώσῃς». Μετέβησαν πολλοὶ καὶ ἐζήτησαν νὰ οἰκοδομήσωσι καὶ εἶπον ὄχι διότι θὰ ἀνοίξῃ ὁ δρόμος, ἐνῷ οὔτε μετὰ 200 χρόνια δύναται νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι δεῖ δεῖ χρημάτων.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Σολιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Αἰγίου.

§31Ι. ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν, κύριοι πληρεξούσιοι, νὰ μὴ ἀνέπτυσσον τὴν ἀναφορὰν ταύτην, ἀλλ’ ἐπίμονος ἐπιθυμία τῶν συμπολιτῶν μὲ ἀναγκάζει νὰ ἀναπτύξω ταύτην πρὸς ἠθικὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν. Ἡ ἐπιθυμία αὐτῶν ἐξεδηλώθη κατόπιν ἐπεισοδίου τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη. Δὲν εἶναι ἀτυχῶς οὔτε τὸ πρῶτον οὔτε τὸ δεύτερον. Εὔχομαι νὰ εἶναι τὸ τελευταῖον ἐπεισόδιον τοῦ Μητροπολίτου Καλαβρύτων. Τοῦ ἐπεισοδίου δὲ τούτου θῦμα, ἄδικον ἐντελῶς θῦμα, κατέστη εἷς ἱεροψάλτης τῆς μεγαλυτέρας ἐνορίας τῆς πόλεως Αἰγίου, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐγείρει τὸν οἶκτον καὶ τὴν συμπάθειαν τῶν συμπολιτῶν μου, λόγῳ τοῦ ὅτι εἶναι πρόσφυξ. Ὁ ἱεροψάλτης ἀπελύθη ἀπὸ τὸν Μητροπολίτην ἐπὶ τῇ προφάσει μέν, κατὰ τὰς δοθείσας μοι ἀθρόως πληροφορίας ὑπὸ τῶν ἐνοριτῶν, ὅτι παρέστη εἰς ἕνα λαϊκὸν χορόν, εἰς τὸν ὁποῖον μετέβησαν πλεῖσται οἰκογένειαι τῆς πόλεως, διότι ἐπρόκειτο περὶ πανοικογενειακῆς διασκεδάσεως ἡ ὁποία τελεῖται κατ’ ἔτος, κατὰ τὸν χορὸν τῶν Ἀπόκρεω, εἰς τὸν ὁποῖον παρευρέθη καὶ ὁ ἱεροψάλτης, παραμείνας ὀλίγον. Ἀλλ’ ἡ κυρία αἰτία ἡ ὁποία ἐκίνησε τὴν μῆνιν τοῦ Μητροπολίτου εἶναι ἡ ἑπομένη, κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις τῶν ἐνοριτῶν: Μετά τινα χρόνον ἀπὸ τῆς τελέσεως τοῦ χοροῦ ἐτέλεσεν ὁ ναὸς εἰς τὸν ὁποῖον ὑπηρέτει ὁ ἱεροψάλτης ἓν μνημόσυνον εἰς μνήμην τῶν κατὰ τοὺς ἀπελευθερωτικοὺς πολέμους πεσόντων. Κατὰ τὸ μνημόσυνον ἐχορηγήθη ἡ ἀμοιβὴ ἡ ὁποία συνήθως δίδεται. Ἐδόθη τοιαύτη εἰς τὸν Μητροπολίτην καὶ εἰς τοὺς ἱερεῖς, ἀλλ’ ὁ καλὸς καὶ ἀγαθὸς αὐτὸς ἱεροψάλτης καὶ καλὸς πολίτης δὲν ἐδέχθη ἀμοιβήν, διότι τὸ μνημόσυνον ἐτελεῖτο ὑπὲρ τῶν πεσόντων κατὰ τοὺς Μικρασιατικοὺς ἀγῶνας. Τὸ γεγονὸς τοῦτο γνωσθέν, ὡς μὲ ἐβεβαίωσαν οἱ ἐπίτροποι τοῦ ναοῦ, ἔθιξε τὴν φιλοτιμίαν τοῦ Μητροπολίτου καὶ ἔκτοτε ἀπεφασίσθη ἡ ἀποβολὴ ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ ἱεροψάλτου καὶ ἡ ἐξόντωσις αὐτοῦ, διότι ἔκαμε μίαν ἀξιοπρεπῆ πρᾶξιν. Ἐκλήθησαν οἱ ἐπίτροποι καὶ ἐζητήθη παρ’ αὐτῶν ἡ ὑποβολὴ προτάσεως πρὸς ἀπόλυσιν αὐτοῦ. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ Ἐπιτροπὴ ἀντέστη καὶ εἶπεν εἰς τὸν Μητροπολίτην ὅτι χάριν τῆς εἰρήνης τοῦ ἐκκλησιάσματος νὰ μὴ τὸ κάμῃ. Ἀλλ’ ἡ ἐπιμονή του ἐξηκολούθει κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε ἔφθασε τὸ ζήτημα μέχρι τοῦ σημείου νὰ διατάξῃ ὁ Μητροπολίτης τοὺς ἱερεῖς νὰ μὴ ἱερουργήσωσιν, ἂν παρίσταται εἰς τὸν ναὸν ὁ ἱεροψάλτης. Ὁ ἱεροψάλτης παρέστη εἰς τὸν ναὸν καὶ οἱ ἱερεῖς ἐδήλωσαν ἀποχώρησιν. Ἔφυγαν καὶ ἀφῆκαν τὴν ἐκκλησίαν χωρὶς λειτουργίαν. Ἔκτοτε, κύριοι, ἐξακολουθεῖ μία κατάστασις, ἡ ὁποία ἐκίνησε τὴν περιέργειαν ὁλοκλήρου τῆς πόλεως καὶ τὴν ἀγανάκτησιν, διότι ἡ πόλις κατέχεται ἀπὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ αἴσθημα κατὰ τοῦ Μητροπολίτου. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἂν ἦτο τὸ πρῶτον ἐπεισόδιον. Ἔχομεν ἀτυχῶς συνέχειαν ἐπεισοδίων, τῶν ὁποίων ἥρως εἶναι ὁ Μητροπολίτης Καλαβρύτων. Ἐδόθη ἀφορμὴ εἰς τοὺς συμπολίτας μου πρὸ δύο μηνῶν νὰ μοὶ διαβιβάσωσιν ἀναφοράν, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν νὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ καθιερωθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τὸ μεταθετὸν τῶν Μητροπολιτῶν. Ἔχων ὑπ’ ὄψει κατάστασιν ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν, θὰ ἦτο προσῆκον νὰ συζητήσω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἂν ἐγνώριζον ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ προσεχώρει εἰς τὴν ἰδέαν περὶ ἀναγνωρίσεως τοῦ μεταθετοῦ τῶν Μητροπολιτῶν, θὰ κατέθετον δὲ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ ψήφισμα τροποποιοῦν τὸν καταστατικὸν νόμον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὅστις καταστατικὸς νόμος τῆς Ἐκκλησίας τῆς τελευταίας Ἐπαναστάσεως δὲν ἐπιτρέπει τοῦτο. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καίτοι δὲν ἔχετε οὐδεμίαν δικαιοδοσίαν, τοὐλάχιστον νὰ ἐξασκήσητε τὴν ἠθικὴν ἐπιρροήν σας παρὰ τῇ Ἱερᾷ Συνόδῳ, ἵνα σταλῇ ἀνώτερος κληρικὸς καὶ ἐξετάσῃ τὰ πράγματα, διὰ νὰ φέρῃ συμφιλίωσιν· διότι ἡ κατάστασις εἶναι τοιαύτη ὥστε δύο χιλιάδες ψυχαὶ ἀπέχουσιν ἀπὸ τὴν ἐκκλησίαν. Θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἐπήρχετο μία εἰρήνη. Ἐπικαλοῦμαι δὲ καὶ τὴν συνδρομὴν τὴν ἠθικὴν τῶν προσφύγων πληρεξουσίων, διότι οἰκτείρω ἀληθῶς τὸ ἄδικον θῦμα τῆς ἐπιμονῆς τοῦ Μητροπολίτου.

§32Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὸν δυστυχῆ αὐτὸν ἱεροψάλτην, τὸν ὁποῖον ἔχει ἐγκολπωθῆ σύμπασα ἡ κοινότης. Ἐπιτρέπεται εἷς Μητροπολίτης ἐπειδὴ καλύπτεται ὄπισθεν τῶν νόμων νὰ ἐπεμβαίνῃ σκανδαλωδῶς; Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἷς ἀνώτερος ἐκκλησιαστικὸς ὑπάλληλος διὰ νὰ μεριμνήσῃ περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, τὸν ὁποῖον ἐγκολπώνει ἡ κοινότης καὶ ὁ Μητροπολίτης τὸν πετᾷ εἰς τοὺς δρόμους.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Χατζηκυριακοῦ ἐπὶ ἀναφορᾶς Συνδέσμου Σιδηροδρόμων Μακεδονίας.

§34Γ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὅπως ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοὺς ἐπὶ 40ετίαν ὑπηρετήσαντας σιδηροδρομικοὺς ὑπαλλήλους καὶ παρασυρθέντας λόγῳ ἀλληλεγγύης. Εὐχαρίστως θὰ συνίστων εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια παράπονα αὐτῶν καὶ ἐπαναφέρῃ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἐντίμως καὶ τὸ Κράτος καὶ τὸ Ἔθνος.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μαμάης ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἀσπασίας χήρας Γεωργίου Κυριακοῦ.

§36Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, ἥτις ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς καὶ ὁ ὁποῖος ἤδη ἀπουσιάζει. Παρακαλῶ ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν δικαίαν αἴτησιν τῆς χήρας καὶ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Καλκανδῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Κυθήρων.

§38Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι σπουδαῖον καὶ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ ὄχι μόνον τὸν ἀναφερόμενον, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὴν Συνέλευσιν. Πρόκειται περὶ τοῦ νόμου «περὶ ἀγροφυλακῆς». Ὁ νόμος αὐτὸς θεωρητικῶς ἔχει τὸ καλόν του καὶ φαίνεται ὅτι εἶναι εἷς πρώτης τάξεως νόμος, ἀλλ’ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του προσέκρουσε καὶ δὲν γίνεται ἄλλο τίποτε παρὰ νὰ προστεθῇ μία ἀκόμη πληγὴ κρατικὴ καὶ ἐσχηματίσθη ἓν Σῶμα πολυτελείας, τὸ ὁποῖον ἔχει μὲν τὸν σκοπόν του ἀλλὰ δὲν ἐκτελεῖ τὸν προορισμόν του. Λαμβάνω ὡς παράδειγμα ἀπὸ τὸν τόπον μου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι γνώστης τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ ἄλλοτε ἐξεφράσθη περὶ αὐτοῦ· διότι ὁ χωρικὸς θέλει τὸν ἀγροφύλακά του καλὸν ἵνα τὸν πληρώνῃ νὰ φυλάττῃ τὰ κτήματά του. Τὸ τοιοῦτον ἐγέννησε παράπονα ἐναντίον τῶν κ. κ. πληρεξουσίων καὶ διαπληκτισμοὺς καὶ φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν πρέπει νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς τροποποιήσεις αὐτάς, τὰς ὁποίας ἔχει ὑποσχεθῆ.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μαμάης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν κατοίκων Ἄνδρου.

§40Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς δὲν εἶναι ἐδῶ. Χθὲς ὅμως ὡμίλησε διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ μοὶ ἔδωσεν ἐλπίδας τὰς ὁποίας θὰ ἀναμείνω, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ τὴν ἀναβάλητε.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Καλκανδῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς μικροπωλητῶν Ἀθηνῶν.

§42Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Κύριε ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργέ, μερικοὶ μικροπωληταὶ ἔχουν παράγκας εἰς τὸ Θησεῖον. Τοὺς ἠμπόδισεν ὅμως ὁ κ. διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας καὶ κατέφυγον πρὸς ἐμέ. Ἐγὼ κατέφυγον εἰς ὑμᾶς καὶ μοὶ εἴπετε καὶ ἐνέγραψα ἀναφοράν. Ἔχω ἤδη τὴν πληροφορίαν ὅτι ὁ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιόν των καὶ τοιουτοτρόπως διηυθετήθη τὸ ζήτημα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Γεωργίτσης καὶ Π. Μπέμπης ἐπὶ ἀναφορᾶς Δημητρίου Νεστορίδη.

§44Π. ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, συνιστῶ μίαν ἀναφορὰν ἑνὸς Νεστορίδη, τοῦ ὁποίου ὁ υἱὸς ἀπήχθη ὡς ὅμηρος ὑπὸ τῶν Βουλγάρων κατὰ τὴν κατάληψιν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ καὶ τῷ ἀποδοθῇ κάποια σύνταξις, διότι εἶναι ἄδικον.

§45Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ τὴν στείλουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ νὰ τὴν μελετήσωμεν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κατσίνας ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν οἰκιῶν χρησιμοποιουμένων ὡς διδακτήρια.

§47Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἤθελον ἀπὸ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν πρὸ παντὸς νὰ μοὶ ἐξηγήσῃ, ἂν τὰ δημόσια καταστήματα τὰ χρησιμοποιούμενα εἰς μέρη τὰ ὁποῖα δὲν ἰσχύει τὸ Ἐνοικιοστάσιον, ἂν ὑποβάλλωνται ὑπὸ τοὺς περιορισμοὺς τῶν ἄρθρων 47 καὶ 48 τοῦ Ἐνοικιοστασίου, ὅπου ἡ Ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ κανονίζῃ ἀνάλογα μισθώματα καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἐξωσθῇ τὸ Δημόσιον ἀπὸ τῶν καταστημάτων.

§48Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ Δημόσιον δικαιοῦται νὰ διατηρήσῃ ἁπάσας τὰς ὑφισταμένας μισθώσεις.

§49Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἐφ’ ὅλης τῆς Ἑλλάδος;

§50Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα· καὶ ὅπου δὲν ὑπάρχει Ἐνοικιοστάσιον. Διὰ πάσας τὰς ὑφισταμένας μισθώσεις λειτουργεῖ τὸ ἄρθρον 94 τοῦ Ἐνοικιοστασίου. Τὸ Δημόσιον θεωρεῖται σχεδὸν κακόπιστον. Ὑπάρχουν οἰκήματα τὰ ὁποῖα ἐνοικιάσθησαν διὰ σχολεῖα καὶ οἱ ἰδιοκτῆταί των ἔχουσι δύο καὶ τρία χρόνια νὰ εἰσπράξουν ἐνοίκια.

§51Ι. ΜΑΝΕΤΤΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Πρώτην φορὰν τὸ ἀκούω.

§52Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Θὰ σᾶς τὸ εἴπουν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Καλέλλης, Ν. Ἀβραάμ, Σ. Θεοδωρόπουλος, Π. Καραπάνος, Α. Μάρκου, Γ. Σεχιώτης καὶ Σ. Κρεμεζῆς ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσιν ἀναφοράν.

§54Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν τὴν ἔχει ὁ συνάδελφος κ. Καλέλλης καὶ ἀφορᾶ τὰς αἰτήσεις τῶν δικαστικῶν Σωμάτων διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ κτλ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀσχολεῖται ἡ εἰδικὴ κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἔχει συσταθῆ μετὰ πρωτοβουλίαν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἡ ὁποία μελετᾷ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ τοῦ ὁποίου τὴν λύσιν θεωρεῖ τὴν μᾶλλον ἐπείγουσαν καὶ προέχουσαν πρὸς ἀνάπλασιν καὶ ἀνόρθωσιν τοῦ δικαστικοῦ κλάδου.

§55Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ, κ. Πρόεδρε.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Γονατᾶς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§57Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, εἰς τὸ Προξενεῖον Κυδωνιῶν ὑπηρέτησεν ἐπὶ ὁλόκληρα ἔτη κάποιος λεβέντης εὔζων ὡς κλητὴρ καὶ συγχρόνως δικαστικὸς γραφεύς. Κατὰ τὸν Πανευρωπαϊκὸν πόλεμον ὁ ἐν λόγῳ κλητὴρ κατηγορήθη ὡς συνωμοτῶν κατὰ τοῦ Τουρκικοῦ Κράτους καὶ μετ’ ἄλλων 7 Κυδωνιέων, μεταξὺ τῶν ὁποίων συγκαταλέγεται καὶ ὁ συνάδελφος ἐκ Μυτιλήνης κ. Γεωργαλᾶς, ἐρρίφθη εἰς τὰς φυλακὰς καὶ κατεδικάσθη εἰς θάνατον. Ὁ κ. Γεωργαλᾶς ἀνεθεώρησε τὴν καταδίκην του καὶ κατώρθωσε νὰ μετριασθῇ ἡ ποινή του εἰς ἰσόβια δεσμά. Αὐτὸς ὅμως ἐκ τῶν κακώσεων τῆς φυλακῆς ἀπεβίωσεν. Εἶχεν ἀποθάνει τῷ 1917. Ἔκτοτε οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη διὰ τὴν οἰκογένειάν του, τῆς χήρας συζύγου του καὶ τοῦ ἑνὸς τέκνου του, τὸ ὁποῖον εἶναι σήμερον 13 ἐτῶν καὶ ἔχει ἀνάγκην βέβαια ἐκπαιδεύσεως κτλ. Ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Ρούσσου ἐλήφθη κάποιο μέτρον καὶ εἰσηγήθη, χωρὶς νὰ ἐνεργήσῃ κανεὶς ἐξ ἡμῶν, ἓν ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδετο ἔστω καὶ μία πενιχρὰ ἀμοιβὴ ἢ μᾶλλον μικρὰ σύνταξις διὰ τὴν οἰκογένειάν του. Ἀλλὰ τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἦτο μεταξὺ τῶν τελευταίων ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ δὲν κατωρθώνετο νὰ ψηφισθῇ. Ἔκτοτε ἀπεσύρθη τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ δὲν ἐνεφανίσθη πλέον. Δι’ αὐτὸ πλέον ἡ ἐν λόγῳ χήρα ὑποβάλει διὰ τῆς ἀντιπροσωπείας Κυδωνιῶν μίαν αἴτησιν δι’ ἧς παρακαλεῖ ὅπως ἀναγραφῇ πάλιν τὸ ψήφισμα αὐτὸ διὰ νὰ ψηφισθῇ καὶ δοθῇ ἓν βοήθημα εἰς τὴν οἰκογένειαν αὐτὴν ἡ ὁποία πένεται. Εἶναι δικαιότατον, κύριοι, καὶ παρακαλῶ ὅπως εἰ δυνατὸν ἀναγραφῇ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ὅπως ψηφισθῇ, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ, ὑποθέτω, καμμία ἀντίρρησις, οὕτως ὥστε νὰ ἀνακουφισθῇ ἡ οἰκογένεια αὐτή.

§58Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ πρᾶγμα εἶναι γενικώτερον. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι τὰ Κράτη κατὰ κανόνα θὰ ἔπρεπε νὰ μεριμνῶσι περὶ τῆς τύχης τῶν οἰκογενειῶν προσώπων παθόντων εἰς ἐθνικοὺς ἀγῶνας. Αὐτὸ εἶναι μία ἀρχὴ ἀναμφισβήτητος. Τὸ ζήτημα ὅμως εἶναι ὅτι, ὅταν τὰ Κράτη ἀρχίζουν καὶ ἐφαρμόζουν τὴν ἀρχὴν αὐτήν, εὑρίσκονται ἐνώπιον ἀδυναμίας οἰκονομικῆς. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνηται ἓν γενικὸν μέτρον, ἀφοῦ ἀγνοεῖται μέχρι ποίου σημείου θὰ ἐπεβαρύνοντο τὰ δημόσια οἰκονομικὰ διὰ τοιούτου γενικοῦ μέτρου. Ὅπως γνωρίζετε, τὰ οἰκονομικά μας δὲν εὑρίσκονται εἰς πολὺ εὐχάριστον κατάστασιν. Τώρα εἰδικῶς διὰ τὸ προκείμενον σχέδιον, ἠξεύρετε ὅτι μόνον διὰ νόμου θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ καὶ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ.

§59Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Πρόκειται περὶ ὅλως ἐξαιρετικῆς περιπτώσεως.

§60Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅσῳ ἐξαιρετικὴ καὶ ἂν εἶναι, ἔχομεν Σύνταγμα καὶ Κανονισμόν, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τηρῶμεν. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι ὅσον καὶ ἂν εἶναι συγκινητικὴ ἡ περίπτωσις, δὲν πρέπει νὰ παραβιασθῇ μία ἀρχή, ἡ ὁποία ἀπέβη πολλάκις σωτηρία. Δύναται νὰ εἰσαχθῇ νομοσχέδιον, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸ ἐγκρίνῃ καὶ θὰ γίνῃ ψηφοφορία.

§61Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ἔχει κατατεθῆ.

§62Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέψατε εἰς τὸν ἑαυτόν μου νὰ ὑποδείξῃ τὴν κανονικὴν ὁδὸν διὰ τῆς ὁποίας δύναται νὰ διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα.

§63Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Εἶχε 19 ἐτῶν ὑπηρεσίαν. Ἂν κανονικῶς ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα, μετὰ ἓν ἔτος θὰ ἐλάμβανε τὴν σύνταξίν του. Δὲν τὴν ἔλαβε, διότι ἐμπῆκεν εἰς τὴν φυλακήν.

§64Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν ὑποβληθῇ ἓν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἀπονέμει ὀνομαστικῶς εἰς ὡρισμένα πρόσωπα ἢ οἰκογενείας σύνταξιν, πρέπει νὰ γίνῃ μυστικὴ ψηφοφορία. Ἂν γίνῃ ἓν γενικὸν σχέδιον νόμου ὅτι οἱ ὑπηρετήσαντες ἐπὶ τόσα ἔτη καὶ παθόντες ἕνεκα ἐθνικῶν λόγων δύνανται νὰ λάβωσι σύνταξιν, τότε δὲν ἀπαιτεῖται μυστικὴ ψηφοφορία. Ἀλλ’ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ δεχθῇ ἓν σχέδιον νόμου, τῶν συνεπειῶν τοῦ ὁποίου ἡ ἔκτασις θὰ εἶναι ἀόριστος. Δι’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν μόνον ὁ πρῶτος τρόπος εἶναι ὁ κατάλληλος.

§65Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Πάντως πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ εἷς τρόπος διὰ νὰ ἀνακουφισθῇ ἡ οἰκογένεια αὐτοῦ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§67Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ ζητήματος σπουδαιοτάτου.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διαβιβασθῇ δι’ ἐμοῦ τὸ ἐρώτημα ἵνα τηρήσωμεν τὸν Κανονισμόν.

§69Π. ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, κ. Πρόεδρε. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν νὰ περιλάβῃ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς αὔριον καὶ τὸν ἀγροτικὸν νόμον, διότι ὑπάρχουν τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι εἶναι λίαν ἐπείγουσαι, ὅπως εἶναι αἱ περὶ τῆς Βασταίνης. Γνωρίζει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ὅτι ἔχουν ἐκδοθῆ ἀποφάσεις παραβιάζουσαι τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, διότι ἔχουν ἀτελείας.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς τὴν παράκλησιν αὐτήν. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων». Ὁ κ. Γ. Φραγκούδης ἔχει τὸν λόγον.

§71Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων» ἐθεωρήθη ὡς μέτρον ἐπεῖγον, ἐδόθη δὲ ἡ ἐξήγησις ὅτι τὸ τοιοῦτον ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν ἡμῶν πρὸς τὸν ἐξωκοινοβουλευτικὸν κόσμον. Δι’ ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἀγνοῶ τὸν ἐξωκοινοβουλευτικὸν κόσμον, νομίζω ὅτι ἡ ὑποχρέωσις νὰ καταστήσωμεν τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους σαφεῖς καὶ μὴ δυναμένους νὰ ἀμφισβητηθοῦν, εἶναι ὑποχρέωσις πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ πρὸς τὸ Κράτος. Τὸ ζήτημα ἐν τούτοις, παρὰ τὸ ἐπεῖγον, ἔχει σταματήσει πρὸ πολλοῦ καὶ ἀπὸ 3 μηνῶν οὐδὲν βῆμα ἔγινεν ὅπως γίνουν οἱ κατάλογοι αὐτοί. Ἀκούομεν περὶ προσεχῶν ἐκλογῶν, ἀλλ’ ἐκλογικοὺς καταλόγους δὲν βλέπομεν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸ νομοσχέδιον εἶναι πολύπλοκον καὶ θὰ ἀπαιτήσῃ μακρὸν χρόνον, ὡς ἐξηγήθη καὶ εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Κατ’ ἀρχὴν νομίζω ὅτι τὸ νὰ ἐγγραφῇ ἓν πρόσωπον εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους δὲν πρέπει νὰ εἶναι δικαίωμα ἀλλὰ καὶ ὑποχρέωσις. Δι’ αὐτὸ τὸ πρῶτον ἄρθρον ἔχει τὸ πρῶτον λάθος.

§72Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ὑπέβαλον μίαν πρότασιν. Ἔγινεν ἀρκετὴ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ ὡμίλησαν πολλοὶ ρήτορες. Θὰ ἠδυνάμεθα ἑπομένως νὰ συντομεύσωμεν καὶ νὰ δεχθῶμεν νὰ ψηφισθῇ σήμερον κατ’ ἀρχὴν καὶ τὴν Πέμπτην νὰ συζητήσωμεν ὥστε νὰ προχωρήσωμεν. Ἂν δὲν εἴχετε ἀντίρρησιν, νὰ ὑποβάλλητε τὰς παρατηρήσεις εἰς τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§73Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, διότι διαφωνῶ πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τοῦτο...

§74Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ διαφωνήσητε τὴν Πέμπτην. Σᾶς παρακαλῶ διὰ νὰ μὴ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις καὶ καταναλώσωμεν χρόνον.

§75Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Τότε τὸ σύστημα τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως πρέπει νὰ τὸ διαγράψωμεν. Ἐγὼ ὀλίγας λέξεις μόνον θὰ εἴπω. Θὰ ἤθελον τὸ ζήτημα τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων νὰ γίνῃ ὑπὸ ἄλλην μορφήν· νὰ εἶναι ὑποχρέωσις τῆς ἐγγραφῆς τῶν πολιτῶν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ νὰ γίνεται ὑπὸ τὸν τύπον τῆς ἀπογραφῆς τοῦ πληθυσμοῦ, ὥστε ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος νὰ ἀπογραφοῦν ὅλοι οἱ πολῖται καὶ νὰ ἔχῃ κάθε πολίτης δελτίον ταυτότητος. Θὰ ἠμπορούσαμεν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ὄχι μόνον νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐγγραφὴν ὅλων τῶν πολιτῶν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐφοδιάσωμεν ὅλους τοὺς πολίτας μὲ δελτίον ταυτότητος, ἐντοπίους καὶ ξένους. Εἰς τὸν Τόπον μας κανεὶς δὲν ἔχει δελτίον ταυτότητος· οὔτε οἱ ξένοι οἱ ὁποῖοι περιφέρονται ἐλευθέρως χωρὶς νὰ ἠμποροῦν νὰ ἀποδείξουν τὴν ταυτότητά των. Δι’ αὐτὸ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος νὰ διαφωνήσω ριζικῶς ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, διότι θὰ ἤμην ὑπὲρ ἑνὸς ἐντελῶς νέου νομοσχεδίου προβλέποντος ἀπογραφὴν τοῦ πληθυσμοῦ μὲ ὑποχρεωτικὴν καταγραφὴν ὅλων τῶν πολιτῶν εἰς τὰ βιβλία. Ὑπάρχει ἀκόμη μία μεγάλη δυσκολία εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅτι πρέπει οἱ πολῖται νὰ φέρουν πιστοποιητικὰ εἰσαγγελέων διὰ νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ἐξηγήσαμεν ὅτι αὐτὸ εἶναι δυσκολώτατον, δὲν δύνανται χιλιάδες ἀνθρώπων νὰ φέρουν πιστοποιητικόν. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελα ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ καταστήσῃ εὔκολον τὴν ἐγγραφὴν τῶν πολιτῶν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀπογραφῆς. Ἄν ἦτο δυνατόν, νὰ γίνῃ ἓν σύστημα ἀπογραφῆς τῶν πολιτῶν ὥστε ὅλοι οἱ πολῖται νὰ ἐγγραφοῦν διὰ ταχυτέρας μεθόδου εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους.

§76Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι συνάδελφοι εἶναι σύμφωνοι νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων» ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν;

§78ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀγορᾶς εἰς τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους 1924–1925 ὑπὸ τοῦ Κράτους παντὸς ποσοῦ σταφίδος». Ὁ κ. Α. Μάρκου ἔχει τὸν λόγον.

§80Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀρχίζει ἐκ νέου ἐπῳδὸς «πάλιν διὰ τὴν σταφίδα», ἀλλὰ τὸ παράπονον τῶν διαμαρτυρουμένων διότι τὸ Κράτος λαμβάνει μέτρα ὑπὲρ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς δὲν εἶναι παράπονον δίκαιον, παράπονον σύμφωνον πρὸς τὰ πράγματα, καθόσον ἡ σταφὶς εἶναι προϊὸν τοῦ ὁποίου ἡ διάθεσις εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμισθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ ὁποίου ἡ προσφορὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κανονισθῇ διὰ νομοθετικῶν μέτρων. Θὰ ἦτο ἀληθῶς εὐτύχημα, ἂν ἡ Κυβέρνησις διὰ κυβερνητικῶν μέτρων ἠδύνατο νὰ ρυθμίσῃ καὶ τὴν προσφορὰν καὶ τὴν ζήτησιν καὶ τῶν ἄλλων τῆς Ἑλλάδος προϊόντων. Ἀτυχῶς ὅμως τὰ ἄλλα προϊόντα ἐξίσου οὐσιώδη καὶ ἐξ ἴσου κύρια, ὅπως ἡ σταφίς, δὲν ἀποτελοῦν τὸ μονοπώλιον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ παράγονται καὶ εἰς ἄλλας Χώρας. Ὥστε, ἂν διὰ τὰ προϊόντα αὐτὰ ἤθελε ληφθῆ μέτρον τι προστατευτικόν, τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν θὰ ἦτο ἀποτελεσματικὸν καὶ δὲν θὰ εἶχε τὰς συνεπείας ἅς θὰ ηὔχετο καὶ θὰ ἐπεθύμει ἡ παραγωγή. Δι’ αὐτὸ εἶπον ἐν ἀρχῇ ὅτι τὸ παράπονον καὶ ἡ ἐπῳδὸς ἡ ἀκουομένη «πάντα διὰ τὴν σταφίδα» δὲν εἶναι δικαία, καθόσον πρόκειται ἀληθῶς περὶ προϊόντος τὸ ὁποῖον εἶναι ἤδη μόνον τὸ σπουδαιότατον μετὰ τὸν καπνόν, ἐπὶ μακρὰν δὲ σειρὰν ἐτῶν ὑπῆρξε τὸ μοναδικὸν προϊὸν τὸ ὁποῖον ἐνίσχυσε τὴν ἐθνικὴν τῆς Ἑλλάδος οἰκονομίαν, καὶ διὰ τοῦ εἰσαχθέντος συναλλάγματος καὶ τῶν φόρων αὐτοῦ ἡ Ἑλλὰς διεξήγαγεν ὅλους τοὺς μέχρι τοῦ 1912 ἀγῶνας. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἀπὸ τῆς ὁποίας ἡ Συνέλευσις διέκοψε τὰς ἐργασίας αὐτῆς καὶ ἔπαυσεν ἀσχοληθεῖσα μὲ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, μετεβλήθησαν ἄρδην αἱ συνθῆκαι αἱ ὑπάρχουσαι ὅταν τότε συνεζητήθη τὸ πρῶτον ἡ πρότασίς μας. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν ἐπηλήθευσαν ὅλαι αἱ προβλέψεις τὰς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν σταφιδικὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εἰς τοὺς συναδέλφους, μετὰ τῶν ὁποίων ἰδιαιτέρως συνωμίλησα. Εὑρισκόμεθα, κύριοι, εἰς τὰς παραμονὰς μιᾶς φοβερᾶς κρίσεως, κρίσεως ἡ ὁποία θὰ ἐκσπάσῃ εἰς τὴν κεφαλὴν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, κρίσεως ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ σοβαρὰν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας. Εὑρέθημεν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος πρὸ μιᾶς παμμεγίστης ἐσοδείας καὶ ἀτυχῶς ἡ ἐσοδεία καὶ τοῦ ἔτους τούτου θὰ εἶναι, ὡς φαίνεται, ἐπίσης μεγάλη. Ἐκτὸς λοιπὸν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἡ Συνέλευσις θὰ λάβῃ διὰ τὸν ὁριστικὸν καθορισμὸν τῆς λύσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος πρέπει νὰ λάβῃ καὶ μέτρα διὰ τὴν προσωρινὴν ρύθμισιν τῆς καταστάσεως. Ἡ Συνέλευσις ἔχει ὑπ’ ὄψει της πρότασιν νόμου, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἀπὸ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Λουπινᾶν, δι’ ἧς προτείνεται ὅπως ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ τὴν ἀγορὰν παντὸς πλεονάσματος σταφιδοκάρπου, τὸ ὁποῖον ἤθελεν παραμείνει εἰς τὸ τέλος τῆς σταφιδικῆς περιόδου 1924–25. Ὅταν ὁ κ. Λουπινᾶς ὑπέβαλε τὴν πρότασιν αὐτὴν εἰς τὴν Συνέλευσιν, εἶχε τὴν πεποίθησιν καὶ διεκήρυξεν ὅτι θὰ ἤσκει ψυχολογικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς καὶ ὅτι ἡ κατ’ ἀρχὴν ἀποδοχή της θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἄμεσον συγκράτησιν, ἂν μὴ τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν ἡμῶν καὶ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ αἰσθήματος τῆς ἀγορᾶς. Ἀτυχῶς καὶ παρὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἀποδοχὴν τῆς προτάσεως αὐτῆς, τὴν γενομένην διὰ πανηγυρικοῦ σχεδὸν τρόπου, δὲν ἐπῆλθε τὸ ἀποτέλεσμα τὸ παρὰ τοῦ κ. Λουπινᾶ προσδοκώμενον. Ὄχι μόνον δὲν ἐπῆλθε σταθεροποίησις τῆς ἀγορᾶς, ἀλλ’ ἐπὶ ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα ἡ σταφιδαγορὰ παριστᾷ ὄψιν νεκροταφείου. Οὐδεμία πρᾶξις λαμβάνει χώραν, οὐδεμία τιμὴ προσφέρεται, οὐδεμία ἐξαγωγὴ γίνεται. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ τροποποιηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Λουπινᾶ καὶ νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς συνθήκας τῆς ἀγορᾶς καὶ νὰ ληφθοῦν ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα τείνουν πρὸς ἄρσιν τῶν αἰτίων τῆς ἀπραξίας τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς σταφίδος. Νὰ ἀποφασίσῃ δηλαδὴ ἡ Συνέλευσις τὴν ἄμεσον ἀγορὰν ὡρισμένης ποσότητος σταφιδοκάρπου, ἀγορὰν γινομένην τὸ ταχύτερον. Δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταρτίσῃ σύμβασιν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης πρὸς ἀγορὰν 15 ἑκατομμυρίων σταφιδοκάρπου ἐπὶ τιμῇ 2.400 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, ἡ δὲ ἀγορὰ νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον.

§81Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Πόσον ποσὸν ἀπομένει ἀπὸ τὴν περυσινὴν ἐσοδείαν;

§82Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀπομένει 40–50 ἑκατομμύρια.

§83Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Καὶ προτείνετε νὰ ἀγορασθῇ αὐτή;

§84Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κατὰ τὴν στατιστικὴν τῶν πινάκων, τοὺς ὁποίους δημοσιεύει ἡ Ἑταιρεία τῶν Γενικῶν Ἀποθηκῶν εἶναι πιθανὸν μέχρι τέλους τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους νὰ ἐξαχθῶσιν 20– 25.000.000, κατὰ συνέπειαν θὰ περισσεύσουν 15.000.000, τὰ ὁποῖα θὰ πιέσουν τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἑπομένου ἔτους καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω τὴν ἄμεσον ἀγορὰν τῶν 15.000.000 λιτρῶν, ἵνα ἡ νέα ἐσοδεία εὕρῃ τὴν ἀγορὰν ἐλευθέραν παντὸς πλεονάσματος.

§85Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Μάρκου, μολονότι συνέβη καὶ ἄλλοτε νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἀλλ’ ἦτο προκεχωρημένη ἡ ὥρα, νὰ ἀναπτύξῃ ἐν ὀλίγοις τὸν μηχανισμὸν ὁ ὁποῖος ἀπὸ μιᾶς τριακονταετίας ἐφαρμόζεται εἴτε δι’ ἰδιωτικῶν ὀργανισμῶν εἴτε καὶ διὰ κρατικῶν, διὰ νὰ φωτισθῶσιν οἱ μὴ γνωρίζοντες τὰ τῆς σταφίδος, ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἐζημίωσε ποτὲ οὔτε ζημιώνει ἐπεμβαῖνον εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς σταφίδος, διότι γεννᾶται μία ἐντύπωσις ὅτι διὰ τὴν σταφίδα θὰ δαπανήσῃ τὸ Κράτος χρήματα.

§86Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὄχι μόνον δὲν ἐζημίωσεν, ἀλλ’ εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη καὶ ἡ ἐπέμβασίς του καὶ ἡ ἀπασχόλησις τῆς Συνελεύσεως. Εἶναι δὲ δικαιολογημένη ἡ ἐπέμβασις λόγῳ τοῦ μονοπωλειακοῦ χαρακτῆρος τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, ἐνῷ διὰ τὰ ἄλλα προϊόντα δὲν ἔχει αὐτὸ τὸ στάδιον τὸ Κράτος.

§87Α. ΜΑΡΚΟΥ. Χαίρω πολὺ διότι ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἀνατρέξω εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον διὰ βραχέων θὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ νὰ λάβουν γνῶσιν καὶ ἐκεῖνοι ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ μὴ τὸ γνωρίζουν. Ἡ σταφὶς ἀπὸ μακρᾶς σειρᾶς ἐτῶν εἶναι τὸ κυριώτερον προϊόν τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι τὸ προϊόν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρέχει εἰς τὸ Κράτος τὸ ἀναγκαῖον συνάλλαγμα διὰ νὰ ἐνεργήσῃ ὅλους τοὺς ἀγῶνας τοὺς ὁποίους ἐνήργησε μέχρι σήμερον. Μέχρι τοῦ ἔτους 1892 ἡ παραγομένη σταφὶς ἐξωδεύετο ὁλόκληρος, οἱ σταφιδοκτήμονες ἀπελάμβανον ἀμύθητα κέρδη καὶ ἐπεξετείνοντο αἱ σταφιδοφυτεῖαι. Ἀλλ’ ἀφ’ ἧς, ἀπὸ τὸ ἔτος 1892, ἤρχισε νὰ ἀναδημιουργεῖται ἡ ἀμπελοφυτεία τῆς Γαλλίας, ἡ ὁποία εἶχε καταστραφῆ ἀπὸ τὴν φυλλοξήραν, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἤρχισεν ἡ κρίσις καὶ ἦλθεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σταφὶς δὲν ἐτιμᾶτο οὐδὲ ἓν λεπτόν, δὲν ἐζητεῖτο ἀπὸ κανένα καὶ τότε ἐγεννήθησαν αἱ σκέψεις ποῖα εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἐλαμβάνοντο διὰ νὰ θεραπευθῇ ἡ ἀρξαμένη τότε σταφιδικὴ κρίσις, ἡ ὁποία κατέληξε νὰ γίνῃ μεγάλη οἰκονομικὴ κρίσις εἰς τὴν Πελοπόννησον. Ἐπροτάθη εἰς τὸν ἀείμνηστον Τρικούπην ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως. Εἶπον δηλαδὴ ὅτι, ἐφόσον ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος ἔχει ἀνάγκην ὡρισμένου ποσοῦ καὶ ἐφόσον παράγεται περισσότερον ποσόν, διὰ νὰ μὴ ἐπέρχηται ὑποτίμησις τῶν τιμῶν λόγῳ τῆς ἀθρόας προσφορᾶς θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν ἓν ὡρισμένον ποσὸν σταφίδος καὶ νὰ δίδηται εἰς αὐτὴν τὸ ἀναγκαῖον ποσὸν τῆς σταφίδος. Τὸ μέτρον τοῦτο, ἀληθῶς ἀντεπιστημονικόν, ἀπέκρουσεν ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης, ὑποστηρίξας ὅτι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα ἔδει νὰ λυθῇ οὐχὶ διὰ παρακρατήσεως, ἀλλ’ ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τῆς ἐξευρέσεως νέων ἀγορῶν καταναλώσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῆς βελτιώσεως τῆς ποιότητος. Ἀτυχῶς ὅμως δὲν εἰσηκούσθη καὶ βραδύτερον ἐθεσπίσθη ἡ παρακράτησις. Αὐτὴ ἦτο ἡ πρώτη μορφὴ τῆς παρακρατήσεως. Μετ’ ὀλίγον ἱδρύθη ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, διὰ τῆς ὁποίας ἐνομιμοποιήθη καὶ ἐσυστηματοποιήθη ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως δηλ. ὅταν εἷς ἔμπορος ἐπρόκειτο νὰ ἐξαγάγῃ ἑκατὸν χιλιόλιτρα σταφίδος εἰς τὴν Εὐρώπην, ἔπρεπε νὰ καταθέσῃ εἰς τὸ τελωνεῖον ἀπόδειξιν ἀποταμιεύσεως, ὅτι δηλαδὴ ἀπεταμίευσε 35,000 λίτρας σταφιδοκάρπου εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης κατ’ ἀρχάς, τῆς Προνομιούχου βραδύτερον· ἅμα λοιπὸν προσαγάγῃ τὰς ἀποδείξεις αὐτάς, ἐξάγεται ὁ σταφιδόκαρπος. Διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς ἐπὶ ἐξαγωγῆς ἑκατὸν ἑκατομμυρίων, 35 ἑκατομμύρια παρακρατοῦνται, καὶ οὕτως ἡ παραγωγὴ ἀπὸ 135 ἑκατομμύρια γίνεται ἑκατὸν μόνον. Γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἂν ἐλήφθησαν καὶ ληφθῶσι, πάντα δὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, ἐλήφθησαν ἀζημίως· διότι τὸ ποσοστὸν τῆς σταφίδος, ἡ σταφὶς ἥτις κατετίθετο εἰς τὰς ἀποθήκας ἀποταμιεύσεως, δὲν ἐπληρώνετο ἀπὸ κανένα, δὲν ἐπληρώνετο ἀπὸ τὸ Κράτος, παρεδίδετο οἱονεὶ δωρεὰν ἀπὸ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν διὰ νὰ ἐλαττωθῇ ἡ προσφορὰ ἡ γενομένη πρὸς τὴν κατανάλωσιν. Ἐζητήθη κατὰ τὸ προαναφερθὲν ἔτος ἡ ἀγορὰ ὡρισμένης ποσότητος σταφιδοκάρπου διὰ νὰ ἐλαττωθῇ ἡ προσφορά, διότι τὸ ποσοστὸν τῆς παρακρατήσεως δὲν ἦτο ἐπαρκὲς λόγῳ τοῦ μεγέθους τῆς ἐσοδείας. Τὸ Κράτος δὲν κατέβαλεν οὔτε ὀβολόν, διότι τὰ ἀναγκαῖα χρήματα διὰ τὴν ἀγορὰν τῆς σταφίδος τὰ ἐπορίσθη ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ ἀποταμιευμένου εἰς τὰς ἀποθήκας σταφιδοκάρπου. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐπίσης παρέστη ἀνάγκη νὰ ἀγορασθῇ ποσότης σταφιδοκάρπου καὶ ἠγοράσθη ἀφοῦ ἐπεβλήθη ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ τῶν 35% καὶ εἰς χρῆμα φόρος 600 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον. Δηλαδή, ἐπειδὴ οἱ σταφιδοκτηματίαι δὲν ἦσαν ὠργανωμένοι εἰς ἕνα μεγάλον ὀργανισμὸν καὶ δὲν ἠδύναντο οἱ ἴδιοι νὰ λάβωσι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῆς προσφορᾶς, ἐζήτησαν τὴν παρέμβασιν τοῦ Κράτους, τὴν ἠθικὴν ὑποστήριξιν τοῦ Κράτους, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ κάμουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμουν, ἂν ἦσαν ὠργανωμένοι, χωρὶς τὸ Κράτος νὰ καταβάλῃ οὔτε ἕνα ὀβολόν, διότι ἐκ τοῦ φόρου ἐκ τοῦ ὁποίου οἱ σταφιδοπαραγοὶ κατέβαλον ἐτησίως μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς εἰσεπράχθησαν 85 ἑκατομμύρια καὶ δι’ αὐτοῦ ἐγένοντο αἱ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἀγοραὶ καὶ δι’ αὐτοῦ θὰ γίνουν αἱ μέλλουσαι ἀγοραί.

§88Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Πόσα ἑκατομμύρια ἔχουσι δοθῆ διὰ τὴν μέχρι τοῦδε ἀγορὰν τῆς σταφίδος;

§89Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὅσα ἑκατομμύρια ἀντεπροσώπευεν ἡ σταφὶς πωλουμένη εἰς τὴν οἰνοποιΐαν. Ἐπὶ πλέον καὶ ὅσα ἑκατομμύρια εἰσεπράχθησαν ἐκ τοῦ φόρου τῆς ἐξαγωγῆς, ἤτοι τῶν 600 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον.

§90Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπειδὴ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, τὴν ὁποίαν κάμνει ὁ κ. συνάδελφος, τὴν κάμνει διὰ νὰ πείσῃ ἡμᾶς τοὺς μὴ γνώστας αὐτοῦ καὶ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι δὲν ζημιοῦται τὸ Κράτος ἐκ τῆς ἀγορᾶς σταφίδος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ ἐξετάσω ἀκριβῶς τὸ ζήτημα, διότι πραγματικῶς πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐπισήμως ὅτι ὁ ἄλλος κόσμος τῆς Ἑλλάδος δὲν παραπονεῖται ὅτι τὸ Κράτος δεικνύει ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν σταφίδα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγουν ὅλοι οἱ μὴ κατοικοῦντες εἰς σταφιδοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας. Ὅλοι γνωρίζουν ὅτι ὁ κόσμος διερωτᾶται διὰ τὸ συνεχὲς ἐνδιαφέρον τοῦ Κράτους ἐπὶ τῆς σταφίδος, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ σταφὶς ὡς ἀποτελοῦσα μονοπώλιον τοῦ Κράτους, λέγει ὁ ἁπλοῦς καπνοπαραγωγός, δύναται νὰ φορολογηθῇ περισσότερον, ἐφόσον δὲν ἔχει συναγωνισμόν. (Θόρυβος).

§91Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους, ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἐγὼ παρεκάλεσα τὸν κ. Μάρκου νὰ κάμῃ τὴν ἀνάπτυξιν, οἱ ἐκ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν μερῶν κ. κ. πληρεξούσιοι νὰ μὴ δίδουν τὴν ἀπάντησιν εἰς τὰς ἐρωτήσεις καὶ νὰ ἀφήσουν νὰ ἀπαντᾷ ὁ κ. Μάρκου.

§92Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Λέγω συνεπῶς ὅτι ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία ὑπάρχει μέσα εἰς τὴν Συνέλευσιν εἰς τοὺς μὴ ἐκ σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν κ. κ. πληρεξουσίους εἶναι ἐντύπωσις λαϊκή. Τοῦτο πρέπει νὰ τονισθῇ. Καὶ διερωτᾶται ὁ χωρικός· πῶς ὁ καπνὸς πληρώνει 50% καὶ ἡ σταφὶς ἡ ὁποία εἶναι μονοπώλιον καὶ δὲν ἔχει συναγωνισμὸν πληρώνει 4,500,000 τὸν χρόνον; Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐρώτησις τὴν ὁποίαν μᾶς κάμνουν οἱ ἀφελεῖς χωρικοὶ ὅταν μεταβαίνωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἡμεῖς δὲ μὴ γνωρίζοντες ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀπαντήσωμεν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀπαντήσητε ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ διὰ νὰ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς δικαιολογημένοι ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων μας.

§93Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀρχόμενος τοῦ λόγου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ μετ’ ὀλίγον ἐπεκουρήθην ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Εὐρυτανίας, ἐξήγησα τὸν λόγον δι’ ὃν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις εὑρίσκονται πάντοτε εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ εἰς τὴν θέσιν νὰ λαμβάνωσι μέτρα προστατευτικὰ διὰ τὴν σταφίδα, μέτρα ἠθικά, διότι τὰ μέτρα αὐτὰ δὲν ἐστοίχισαν οὔτε ὀβολὸν εἰς τὸ Κράτος.

§94Α. ΔΑΡΓΕΝΤΑΣ. Τοῦτο ἐγένετο ἐπὶ ζημίᾳ τῆς οἰνοπαραγωγῆς, διότι τὸ κρατούμενον ποσὸν οἰνοποιεῖται κατόπιν.

§95Α. ΜΑΡΚΟΥ. Καὶ ὁ κόσμος τῶν ἐκλογέων τοῦ ἀγαπητοῦ ἐκ Πρεβέζης συναδέλφου καὶ ὁ κ. συνάδελφος εὑρίσκονται ἐν προφανεῖ πλάνῃ ὑποστηρίζοντες ὅτι ἡ σταφὶς δὲν φορολογεῖται. Φορολογεῖται καὶ φορολογεῖται κατὰ τρόπον ἀρκετὰ βαρύν. Οἱ παραγωγοὶ καταβάλλουν ὡς φόρον 15% εἰς εἶδος ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου. Ἂν δηλαδὴ ἐξαχθῶσι χίλια λίτρα σταφιδοκάρπου ἀξίας 2,000 δραχμῶν, 150 λίτρα ἀξίας 100– 150 δραχμῶν παραδίδονται εἰς τὸ Κράτος ὡς φόρος.

§96Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀναγράφονται εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους;

§97Α. ΜΑΡΚΟΥ. Παραδίδει ὁ σταφιδοπαραγωγός, διότι τοῦτο μὲ ἐρωτήσατε. Σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ἡ σταφὶς φορολογεῖται μὲ 15%.

§98Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος σήμερον.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ διακοπαὶ ἀποκλείονται, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις. Ὅστις θέλῃ, ἂς παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς γνώμας του.

§100Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιτρέψητε διακοπάς.

§101Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Κατὰ τί εἶναι ἐπιζημία διὰ τὸ Κράτος ἡ παρέμβασίς του;

§102Α. ΜΑΡΚΟΥ. Λοιπὸν τὸ Κράτος μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν παρέσχε, κύριοι, παρὰ μόνον τὴν ἠθικὴν αὐτοῦ ἀρωγὴν διὰ νὰ συστηματοποιήσῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ λάβωσι μόνοι των οἱ σταφιδοπαραγωγοί, ἂν ἀπετέλουν ἕνα κολοσσιαῖον ὀργανισμόν. Εἶναι δὲ ἀναντίρρητον ὅτι τὸ Κράτος μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνεκινήθη τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, δὲν κατέβαλεν ὑπὲρ τῆς παραγωγῆς οὐδὲ ἕνα ὀβολόν, ἐνῷ ἀντιθέτως εἰσπράττει ἀπὸ τὸ ἐκ τῆς σταφίδος οἰνόπνευμα 220,000,000 περίπου ἐτησίως καὶ ἀμέσως ἀπὸ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν εἰσπράττει 15% εἰς εἶδος ἐπὶ τῆς ἐξαγομένης σταφίδος, σήμερον δὲ 10,000,000 ἐτησίως. Ἂν δὲ καθ’ ὡρισμένην ἐποχὴν εἶχε καταρτισθῆ μία σύμβασις μὲ τὴν Προνομιοῦχον Ἑταιρείαν, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν αὐξηθῆ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος καὶ ἡ Προνομιοῦχος εἶχεν ἀναλάβει νὰ καταβάλῃ μόνη κατ’ ἔτος εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ ποσὸν τῶν 2,000,000, ἐνῷ ἀντιθέτως ἡ Προνομιοῦχος ἀπεκέρδαινεν ὁλόκληρον τὸν εἰς εἶδος 15% καταβαλλόμενον φόρον, τοῦτο δὲν εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ στραφῇ κατὰ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ δικαιώσῃ τοὺς ὑποστηρίζοντας ὅτι οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ δὲν καταβάλλουν φόρους, διότι ὅταν εἷς παραγωγὸς καταβάλῃ 15% ἐπὶ τοῦ προϊόντος του, δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς ὅτι δὲν πληρώνει τὸν πρέποντα φόρον καὶ μάλιστα ὅταν πρόκειται περὶ προϊόντος οἷον ἡ σταφίς.

§103Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅταν ἡ σταφιδοπαραγωγὴ δίδῃ εἰς τὴν βιομηχανίαν εὐθηνὸν ὑλικὸν πρὸς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος καὶ ἀπὸ τὸ οἰνόπνευμα τοῦτο εἰσπράττῃ τὸ Κράτος τόσον ποσόν, δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ὁ παραγωγὸς αὐτὸς δὲν φορολογεῖται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου.

§104Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, κύριοι πληρεξούσιοι, σήμερον δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τῶν φορολογικῶν μέτρων τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ληφθῶσιν ἐπὶ τῆς σταφίδος. Ἂν ἀπήντησα εἰς τὰς ἐρωτήσεις, ἀπήντησα μόνον διὰ νὰ ἐξαγάγω τούτους καὶ ὑμᾶς ἐκ τῆς πλάνης, ὅτι ἡ σταφὶς εἶναι προϊόν τὸ ὁποῖον δὲν φορολογεῖται ὅσον ἔπρεπε, καὶ διὰ νὰ σᾶς πείσω ὅτι ἡ σταφὶς εἶναι προϊόν τὸ ὁποῖον ἐξίσου φορολογεῖται ἀναλόγως τῆς ἀντοχῆς του μὲ ὅλα τὰ ἄλλα προϊόντα, καὶ ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον ἡμῶν ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς προϊόντος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς κάμῃ νὰ διατεθῶμεν δυσμενῶς πρὸς τὰ ἄλλα. Διότι μία κρίσις γινομένη εἰς τὴν Πελοπόννησον θὰ εἶναι κρίσις καὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας, θὰ ἔχῃ δὲ ὀλέθρια ἀποτελέσματα ὄχι μόνον διὰ τὴν Πελοπόννησον, ἀλλὰ καὶ δι’ ὁλόκληρον τὴν Χώραν καὶ τὰ οἰκονομικὰ αὐτῆς. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη οὐ μόνον χάριν τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ καὶ χάριν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους καὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας ἐν γένει νὰ ληφθῶσι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα προτείνομεν, τὰ ὁποῖα δὲν στοιχίζουν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος οὔτε ὀβολόν. Ἀλλὰ διὰ τὴν ρύθμισιν τῆς ἐν γένει καταστάσεως δὲν θὰ ἦτο ἀρκετὴ ἡ ἀγορὰ τῶν 15,000,000 λιτρῶν σταφιδοκάρπου. Δὲν θὰ ἦτο ἀρκετή, διότι ἡ ἀγορὰ πιέζεται ἀπὸ δύο πλευράς· ἀπὸ τὸν πλεονασμὸν τοῦ αὐτουσίου σταφιδοκάρπου καὶ ἀπὸ τὴν ἀφθονίαν τῶν δελτίων ἀποταμιεύσεως αὐτοῦ. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ περιορίσωμεν τὴν πίεσιν καὶ ἀπὸ τὴν ἑτέραν πλευρὰν διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν ἡ ἀγορὰ νὰ ἀναλάβῃ τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ἡ ἐπικειμένη ἐσοδεία φαίνεται ὅτι θὰ εἶναι μεγάλη καὶ εἶναι ἀναγκαῖον ἡ ἀγορὰ νὰ εὑρεθῇ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς νέας ἐσοδείας ἐλευθέρα παντὸς πλεονάσματος, διότι ἡ ὕπαρξις τῶν μεγάλων πλεονασμάτων θὰ φέρῃ ὑποτίμησιν τῆς σταφίδος καὶ συνεπῶς κολοσσιαίας τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς παραγωγῆς ζημίας. Ἄν ἡ νέα ἐσοδεία εὕρῃ τὴν σταφιδικὴν ἀγορὰν κατεστραμένην οἰκονομικῶς, ἀναντιρρήτως θὰ ἔχωμεν σταφιδικὴν κρίσιν, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμποδίσῃ κανὲν μέτρον. Δι’ αὐτό, κύριοι, ἐγὼ προτείνω τὴν ἐφαρμογὴν ἑνὸς ἄρθρου τῆς συμβάσεως τῆς Προνομιούχου, ἑνὸς ἄρθρου τῆς συμβάσεως, ἥτις ἴσχυεν ἐπὶ 30 περίπου ἔτη καὶ ἡ ὁποία διέπει σήμερον τὸ καθεστὼς τὸ σταφιδικόν, διότι καὶ σήμερον ἔτι διοικεῖται ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμὸς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τῆς συμβάσεως τοῦ Κράτους μετὰ τῆς Προνομιούχου, διότι τοῦτο καὶ δίκαιον εἶναι καὶ ἠθικὸν καὶ σύμφωνον πρὸς τὰ πράγματα. Κατὰ τὴν σύμβασιν ἐκείνην, κύριοι, κατὰ τὸ ἄρθρον 7, ἡ Προνομιοῦχος Ἑταιρεία εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν ὅσαι ἀποδείξεις ἀποταμιεύσεως δὲν ἐχρησιμοποιοῦντο διὰ τὴν ἐξαγωγὴν μέχρι τῆς 1ης Ὀκτωβρίου ἑκάστου σταφιδικοῦ ἔτους, νὰ τὰς ἐξαργυρώνῃ ἐντὸς διμήνου, ἤτοι μέχρι 1ης Δεκεμβρίου, ἐπὶ τιμῇ δραχμῶν 115 τὸ χιλιόλιτρον. Καὶ τοῦτο ἦτο ἡ ἀσφαλιστικὴ δικλεὶς τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Προνομιούχου. Διότι καὶ τότε θὰ συνέβαινεν ὡς συνέβη νῦν ἐνίοτε· νὰ ἀποθηκευθοῦν εἰς τὰς ἀποθήκας ἀποταμιεύματα, ποσότητες σταφιδοκάρπου πλείονες ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἀπῃτοῦντο διὰ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ ἡ πίεσις ἀπὸ μέρους τῶν ἀποδείξεων ἀποταμιεύσεως νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ὑποτίμησιν τῆς σταφίδος. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς εἶχε ληφθῇ ἡ πρόνοια αὕτη. Προτείνω λοιπόν, τροπολογῶν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Λουπινᾶ, ἔχων κατὰ τοῦτο σύμφωνον καὶ ὅλον τὸν σταφιδικὸν κόσμον, τόν τε ἐμπορικὸν καὶ τὸν παραγωγικόν— διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν πρότασιν τοῦ προέδρου τοῦ Συλλόγου Ἀμαλιάδος—προτείνω λοιπόν, προστιθεμένου ἑτέρου ἄρθρου εἰς τὴν ὑπὸ συζήτησιν πρότασιν νόμου, νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνάψῃ σύμβασιν μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ ἔχῃ τὴν ὑποχρέωσιν ἀπὸ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1925 μέχρι τῆς 1ης Δεκεμβρίου 1925 νὰ ἐξαργυρώσῃ ὅλας τὰς μὴ χρησιμοποιηθείσας ἀποδείξεις ἀποταμιεύσεως σταφιδοκάρπου.

§105ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὰ δελτία;

§106Α. ΜΑΡΚΟΥ. Μάλιστα. Νὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω καλύτερα. Τὰ δελτία τὰ ὑπάρχοντα ἐν ἰσχύϊ σήμερον κατὰ τὴν σύμβασιν τὴν σταφιδικήν, ἡ ὁποία ρυθμίζει τὸν ἐν γένει σταφιδικὸν ὀργανισμόν, ἰσχύουν μέχρι τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1925. Ἄν δὲν εἶχεν ἐξαγορασθῆ ἡ Προνομιοῦχος, θὰ ἦτο ὑποχρεωμένη ὅσα δελτία δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν νὰ τὰ ἐξαγοράσῃ αὕτη ἐπὶ ὡρισμένῃ τιμῇ.

§107Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Μάρκου, μοὶ ἐπιτρέπετε; Αὐτὴ ἡ ὑποχρέωσις τῆς Προνομιούχου, ἡ ὁποία ἦτο ὄντως σοβαρωτάτη καὶ ὀρθῶς τὴν ἀπεκαλέσατε ἀσφαλιστικὴν δικλεῖδα, ἔχει ἀτονίσει καὶ ἀνασταλῆ ἀπὸ τὸ 1914. Ἄρα δὲν ἰσχύει τώρα.

§108Α. ΜΑΡΚΟΥ. Θὰ τὰ ἠγόραζεν, διότι θὰ ἠναγκάζετο πρὸς τοῦτο.

§109Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δὲν θὰ τὰ ἀγοράσῃ, ὅπως καὶ πέρυσι δὲν τὰ ἠγόρασεν.

§110Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν ἠγόρασε πέρυσι, διότι τὸ σφάλμα εἶναι ὅτι αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις δὲν ἐθεώρησαν καλὸν νὰ προσαρμόσωσι τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως μὲ τὴν μεταβολὴν τῶν ὅρων.

§111Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἀπὸ τὸ 1914 ἔχει ἀνασταλῆ ἡ ὑποχρέωσις αὐτή.

§112Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὅλαι αἱ ὑποχρεώσεις ἔχουν ἔκτοτε ἀνασταλῆ. Λοιπὸν τώρα θὰ μοὶ εἴπητε ποῦ θὰ εὑρεθοῦν τὰ χρήματα διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαργυρωθοῦν αἱ ἀποδείξεις αὐταί;

§113ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἰς ποίαν τιμὴν τὰ ἠγόρασεν;

§114Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἰς τὴν τιμὴν τῶν 2,000 δραχμῶν. Αἱ σταφίδες δὲν ἐπωλήθησαν κάτω τῶν 2,000 δραχμῶν. Εἰς τὰ κέντρα τῆς παραγωγῆς κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ τὸ προπαρελθὸν ἔτος ἐπωλήθησαν περισσότερον, τρεῖς ἕως τέσσαρες χιλιάδες, διότι ἡ τιμὴ τῶν 115 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον ἡ κανονιζομένη ἀπὸ τὴν σύμβασιν εἶναι ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν κατ’ ἐλάχιστον ὅριον ἀπελάμβανον αἱ σταφίδες κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Δηλαδὴ οἷα εἶναι ἡ τιμὴ τῶν δύο χιλιάδων δραχμῶν σήμερον ἦτο ἡ τιμὴ τῶν 115 δραχμῶν εἰς τὸ 1905. Τώρα ὅμως θὰ γίνῃ ἡ ἐρώτησις· πῶς θὰ εὑρεθοῦν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθῶσι διὰ τὴν ἐξαργύρωσιν τῶν ἀποδείξεων ἀποταμιεύσεως ἢ τῶν δελτίων, ὅπως θέλει ὁ φίλος κ. Καλογερᾶς; Θὰ εὑρεθοῦν ὑποχρεωμένοι οἱ ἐξαγωγεῖς ἐπὶ μίαν τριετίαν νὰ μεταχειρίζωνται ἐπὶ τῶν δελτίων 10%. Αὐτὴ ἡ πρότασις δὲν εἶναι τῆς ἰδικῆς μου πατρότητος. Εἶναι πρότασις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουν συνεταιρισμούς. Εἶναι ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν παραγωγὴν γενικῶς. Δὲν εἶναι ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι μονοπλεύρως βλέπουσι τὸ πρᾶγμα, ἀλλ’ ἐκείνων οἵτινες κατ’ ἀρχὰς μὲν ζωηρῶς ἀντέτειναν εἰς τοῦτο, ἀλλὰ βραδύτερον ἐπείσθησαν διότι ἀντελήφθησαν τὰ ἐπελθόντα φρικτὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπορρίψεως τῆς πρώτης προτάσεώς μας. Σᾶς ἀναγινώσκω τὴν συνέντευξιν Ζαδὲ καὶ Νικολαΐδου, προέδρου συνεταιρισμῶν Ἠλείας καὶ διευθυντοῦ Ἑνώσεως συνεταιρισμῶν (ἀναγινώσκει). Σᾶς εἶπον ὅτι ἡ πρότασις αὕτη δὲν εἶναι τῆς ἰδικῆς μου μόνον πατρότητος, εἶναι πρότασις καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι, ὅταν ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν ἄλλην πρότασιν νόμου, ἀγόμενος ὑπὸ τοῦ πνεύματος ὅτι ἔπρεπε νὰ προστατευθῇ καὶ τὸ σταφιδικὸν ἐμπόριον, ἀνεγνώρισαν ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ σταφιδοπαραγωγὴ χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ σταφιδεμπόριον. Ἂν εὑρισκώμεθα πρὸ μεγάλης σταφιδικῆς ἐμπορικῆς κρίσεως, θὰ εὑρεθῶμεν κατ’ ἀνάγκην καὶ πρὸ μιᾶς μεγάλης σταφιδικῆς παραγωγικῆς κρίσεως· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀτυχῶς ἀκόμη σήμερον ἡ σταφὶς νὰ προοδεύσῃ μόνη της καὶ οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ νὰ ἐνεργήσουν τὸ ἐμπόριον τὸ ἐξαγωγικὸν μόνοι των.

§115ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἡ μέλλουσα ἐσοδεία δὲν θὰ βαρυνθῇ;

§116Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν θὰ βαρυνθῇ ὅταν εἶναι διὰ τρία ἔτη.

§117Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναπτύξητε ἰδιαιτέρως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξήγησα καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Ἀπριλίου. Ἰσχύει, ὡς εἶναι γνωστόν, νόμος ἀπὸ μιᾶς εἰκοσαετίας, τὸν ὁποῖον δὲν δυνάμεθα, ἠθικῶς, νὰ παραβιάσωμεν καὶ κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ δελτία εἶναι δεκτὰ μέχρι τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου, μετὰ ταῦτα δὲ ἐπὶ δίμηνον ἐξαργυροῦνται.

§118Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Μέχρι τῆς 10ης Ὀκτωβρίου.

§119Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σημειώσατε ὅτι, ἂν ἠθέλομεν νὰ εἴμεθα δίκαιοι, θὰ προσεθέτομεν τὰς 13 ἡμέρας τοῦ νέου Ἡμερολογίου.

§120Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Βεβαίως διότι τότε εἴχομεν παλαιὸν Ἡμερολόγιον.

§121Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τί θὰ πράξωμεν διὰ τὰ δελτία αὐτά; Ἠμποροῦμεν, ἂν θέλωμεν, νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς κατόχους των: Ἂν ἐκρατεῖτε τὸν σταφιδόκαρπον, θὰ τὸν ἠγόραζε τὸ Κράτος. Δὲν τὸν ἐκρατήσατε, τὸν ἐβάλατε εἰς τὰς ἀποθήκας παρακρατήσεως, ἔχετε δελτία. Ἀλλ’ αὐτὰ τὰ δελτία δὲν ἐννοοῦμεν νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ πρώτην φορὰν μετὰ τόσα ἔτη. Κακῶς ἐπιστεύσατε τὸ ἀντίθετον.

§122Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἐλέχθη τοιοῦτόν τι.

§123Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐλέχθη ἐντὸς τῆς αἰθούσης, ἀλλ’ ἐγράφη. Λοιπὸν τοιοῦτον πρᾶγμα, ὑποθέτω, ὅτι ἠθικῶς δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ πράξωμεν.

§124Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Βεβαίως.

§125Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπομένει ἄλλη τις ἀντίρρησις. Δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι λέγουν, μὴ ἀγοράζετε οὔτε σταφίδα οὔτε δελτία, δὲν ὑπάρχει στάδιον συζητήσεως. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἡ ἑξῆς ἄποψις: Λέγουν τινὲς δελτία μὴ ἀγοράσητε. Ἀγοράσατε σταφίδα διὰ νὰ ὑποστηρίξητε τοὺς παραγωγούς. Ἀλλὰ τί θὰ συμβῇ, ἂν τοῦτο πράξωμεν; Τὸν Σεπτέμβριον θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐξαγωγὴ τῆς σταφίδος νέας ἐσοδείας. Τὰ δελτία τῆς παρελθούσης χρήσεως θὰ προσφερθοῦν εἰς τὴν ἀγοράν, ἀλλὰ περιπλέον θὰ ὑπάρξῃ καὶ μία μεγάλη ποσότης σταφίδος τῆς νέας ἐσοδείας, ἡ ὁποία θὰ τεθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς παρακρατήσεως καὶ ἡ ὁποία θὰ δελτιοποιηθῇ. Ἀλλ’ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει δελτία τῆς παρελθούσης χρήσεως, βλέπων ὅτι ὑποχρεοῦται ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ τὰ πωλήσῃ, θὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβιβάσῃ τὴν τιμὴν αὐτῶν διὰ νὰ τὴν ξεκάμῃ ὅπως–ὅπως. Ὁ ἔμπορος, ὁ ἐξαγωγεύς, βλέπων ὅτι δύναται νὰ ἀγοράσῃ εὐθηνότερα δελτία παρελθούσης χρήσεως, βεβαίως δὲν θὰ ἀγοράσῃ ἀκριβώτερα δελτία νέας ἐσοδείας, κατ’ ἀκολουθίαν θὰ πέσουν αἱ τιμαὶ καὶ τῶν δελτίων, ἵνα πωληθοῦν, καὶ θὰ πέσουν αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος, ἥτις ἐν μέρει θὰ δελτιοποιηθῇ. Ὁσαδήποτε δὲ καὶ ἂν θέλωμεν νὰ λάβωμεν μέτρα, εἶναι ἀπολύτων ἀδύνατον νὰ κρατήσωμεν τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος ὑψηλά, ἂν ἔχωμεν ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος μίαν ἀντίρροπον δύναμιν, ἐκείνην τὴν ὁποίαν θὰ παραγάγῃ ἡ ἀθρόα προσφορὰ δελτίων, καταρρίπτουσα τὰς τιμάς. Ἐκτὸς ἂν εἴχομεν πολλὰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δραχμῶν, διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἀγοράσωμεν καὶ ὁλόκληρον τὴν παραγωγήν. Αὐτὸ παρετηρήθη καὶ πέρυσι, μολονότι κατ’ Αὔγουστον ἐθεσπίσαμεν ὅτι θὰ ἠγοράζομεν καρπὸν 3,000 δραχμῶν. Οἱ κάτοχοι, μὴ ἔχοντες πεποίθησιν ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἠδύνατο νὰ ἀγοράσῃ πολλὴν ποσότητα, ἔσπευδον νὰ δώσουν ἀντὶ μικροτέρου ποσοῦ τὴν παραγωγήν των. Τοῦτο πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φρονοῦν ὅτι θὰ σωθῇ ἡ σταφίς, ἂν ἀγορασθῇ σταφὶς μόνον καὶ ὄχι δελτία. Τὸ ἐτόνισα καὶ τὸν Ἀπρίλιον, ἀλλ’ ἀτυχῶς ἡ πλειονοψηφία δὲν τὸ ἐδέχθη.

§126Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἐννοῶ αὐτό. Ἐγὼ ἐννοῶ νὰ ἰσχύσουν τὰ δελτία διὰ τὴν νέαν ἐσοδείαν καὶ νὰ ἰσχύσουν μέχρι τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους 1926. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει ὁ κίνδυνος τῆς ἀθρόας πωλήσεως.

§127Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε σεῖς εἶσθε τῆς ἰδέας ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ τίποτε.

§128Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ὄχι. Τοὐναντίον εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἰδέας νὰ ληφθοῦν μέτρα, ἀλλὰ δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἰδέας νὰ ἀγορασθοῦν δελτία διὰ νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ νέα ἐσοδεία.

§129Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δύναμαι νὰ εἴπω, ἄν, ὡς ὑποστηρίζω, κατ’ ἀρχὴν γίνῃ δεκτὸν τὸ πρᾶγμα, ὅτι θὰ εἶναι ἐξεταστέον κατὰ τίνα τρόπον θὰ προβῶμεν ὥστε νὰ μὴ ἐπιβαρύνωμεν ὑπερμέτρως τὴν μέλλουσαν ἐσοδείαν. Καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος θὰ εἶχον τὴν ἀνάγκην νὰ ἴδωμεν κατὰ τίνα τρόπον πρέπει νὰ μοιράσωμεν τὴν ἐπιβάρυνσιν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ὑπερβολικὴ δι’ ἓν ἔτος. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία ἄλλη ἀντίρρησις. Τὸ εἶπον καὶ ἄλλην μίαν φορὰν, θέλω δὲ καὶ νῦν νὰ τὸ τονίσω, ὅτι, ἂν ἀγοράσωμεν ἄλλην σταφίδα καὶ ἀφήσωμεν τὰ δελτία χωρὶς νὰ ἀγοράσωμεν τοιαῦτα, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι θὰ ἐπέλθῃ πτῶσις καὶ τῆς νέας ἐσοδείας.

§130Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγὼ ἀκριβῶς, κύριοι πληρεξούσιοι, διὰ νὰ ἀποφύγω τὴν ἀντίθεσιν ὅτι θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ βαρυνθῇ ἡ μέλλουσα ἐσοδεία κατὰ τρόπον ὑπερβολικὰ ὑπερβάστακτον ἀντιτιθέμενον πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ ἀγορασθῶσι τὰ πλεονάζοντα δελτία εἰς τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους καὶ νὰ χρησιμοποιηθῶσιν οὐχὶ δι’ ἓν σταφιδικὸν ἔτος, ἀλλὰ διὰ μίαν σταφιδικὴν περίοδον. Δηλαδὴ ἡ χρησιμοποίησις, ἐκ τῆς τροπολογίας μου τῆς ὑποβληθείσης, θὰ ἄρξηται ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1925 καὶ θὰ λήγῃ τὴν 30ὴν Σεπτεμβρίου 1928, καὶ ἡ ἀναλογία θὰ εἶναι 10% διὰ 3 ἔτη. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι, νὰ ληφθῶσι τὰ μέτρα αὐτά, τὰ μέτρα τῆς μεταφορᾶς, τῆς ἐξαργυρώσεως τῶν δελτίων παρακρατήσεως. Εἶναι ἀνάγκη καὶ χάριν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ χάριν τοῦ σταφιδεμπορίου. Ὅπως εἶπον δὲ σταφιδεμπόριον καὶ σταφιδοπαραγωγὴ εἶναι ἀλληλένδετα, ἀλλοίμονον δὲ εἰς τὸν Τόπον ἐκεῖνον εἰς τὸν ὁποῖον θὰ καταστραφῇ τὸ ἐμπόριον τὸ σταφιδικόν. Εἶναι ἀδύνατον ἡ σταφιδοπαραγωγὴ νὰ προχωρήσῃ μόνη της. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι τὸ 1918 ἠθέλησαν οἱ Βούλγαροι νὰ κάμωσι συνεταιρισμὸν τοῦ προϊόντος των, τῶν σιτηρῶν, καὶ τὸ ἴδιον ἔτος, ἐνῷ ἡ Ρουμανία καὶ ἡ Σερβία ἀπεθησαύρισαν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν προϊόντων των, ἡ Βουλγαρία ἀφῆκε τὰ προϊόντα αὐτῆς νὰ σαπίσωσιν, ὑποστᾶσα οἰκονομικὴν κρίσιν, διότι ἠθέλησε νὰ ἀποβάλῃ ἐκ τοῦ μέσου τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι χρήσιμοι εἰς τὴν Κοινωνίαν καὶ τοὺς ὁποίους παρέστησάν τινες ὡς παράσιτα τῆς παραγωγῆς, τοὺς ἐμπόρους. Δὲν εἶναι οἱ ἔμποροι παράσιτα. Καὶ ἐγὼ εἶμαι εἷς ἐκ τῶν μεγαλειτέρων σταφιδοπαραγωγῶν καὶ ἀντιπρόσωπος αὐτῶν καὶ ἐνδιαφέρομαι διὰ τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ἂν δὲ ἐπρόκειτο ἡ ὑποστήριξις μιᾶς ὁλοκλήρου τάξεως τῆς Κοινωνίας νὰ εἶναι εἰς τοιοῦτον σημεῖον ἐπιβλαβής, εἰς τὴν τάξιν εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἀνήκω, δὲν θὰ εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠρχόμην νὰ ὑποστηρίξω αὐτούς. Ἔχω τὴν ἀκράδαντον ὅμως πεποίθησιν ὅτι ἡ τάξις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ σταφιδεμπόρων εἶναι ἀλληλένδετος καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Συνέλευσις νὰ δεχθῇ τροπολογίαν διὰ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς κατάστασιν ἀνώμαλον καὶ νὰ προλάβῃ κρίσιν, ἡ ὁποία θὰ συγκλονίσῃ τὰ οἰκονομικὰ θεμέλια τοῦ Κράτους.

§131Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Σεῖς ὑπεστηρίξατε τὴν ἄποψιν ὅτι διὰ τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων θὰ ἐνισχυθῇ ἡ κατανάλωσις καὶ ὅτι οἱ παραγωγεῖς δὲν ἔχουσιν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἀγορασθῶσι τὰ δελτία.

§132Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὴν κατανάλωσιν θὰ βαρύνῃ.

§133Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Τοὺς παραγωγοὺς θὰ βαρύνῃ. Τί θέλουν οἱ παραγωγοί; Καὶ εἰς τοὺς μὴ καταγομένους ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ἡ ἐπιθυμία εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἐξαιρετικὴ μέριμνα ἐπὶ θυσίᾳ ἠθικῇ τοῦ Κράτους. Εἴμεθα σύμφωνοι πάντες ὅτι τὸ Κράτος δὲν βαρύνεται καὶ πρέπει τὸ Κράτος νὰ ἐνισχύσῃ τὴν σταφίδα.

§134Α. ΜΑΡΚΟΥ. Σᾶς ἐδιάβασα τὰ τῶν δύο συνεταιρισμῶν. Ἤδη σᾶς διαβάζω καὶ τὰ γραφέντα εἰς τὸν «Ἐλεύθερον Λόγον».

§135Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω τοῦτο· ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σταφίδα, εἴτε ἔμποροι εἶναι εἴτε παραγωγοί, φωνάζουν νὰ ἀγορασθῇ μόνον σταφίς. Ἀδιαφοροῦν, ἂν ἔμπορός τις ἠγόρασε δελτία. Δὲν λογαριάζουν τὴν ἠθικὴν ἄποψιν τοῦ ζητήματος, ὅτι τὰ δελτία παριστάνουν σταφιδόκαρπον καὶ παρουσιάζουν ἐπὶ τέλους μίαν ὕλην, ἡ ὁποία θὰ πωληθῇ ἀπὸ τὸ Κράτος αὔριον καὶ θὰ ἐλαφρώσῃ ἀφ’ ἑνὸς τὴν πίεσιν τῆς καταναλώσεως — ἄρα θὰ ὠφελήσῃ τὴν παραγωγὴν — καὶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐπὶ 30ετίαν ὁλόκληρον ἐφαρμόζεται καὶ βοηθεῖ τὴν παραγωγήν. Ὅσοι κατέχουσι σταφιδόκαρπον, φωνάζουν νὰ ἀγοράσωμεν μόνον σταφίδα, διὰ νὰ πωλήσουν ὑψηλὰ τὰ ποσὰ ἅτινα κατέχουν. Τοὐναντίον ὅσοι ἔχουσι μόνον δελτία, ζητοῦν νὰ ἀγορασθῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα δελτία. Ἡμεῖς εὑρισκόμεθα ἐν μέσῳ δύο γνωμῶν καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ εὕρωμεν ἑνιαίαν ὁμαδικὴν θέλησιν, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ποῖον εἶναι τὸ ὀρθὸν καὶ δίκαιον. Καὶ εἶπον καὶ τὸν Ἀπρίλιον καὶ λέγω καὶ τώρα, ὅτι ἀμφότερα πρέπει νὰ ἀγορασθοῦν.

§136Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, λυπεῖται κανεὶς διότι ἀληθῶς δὲν εἶναι πλήρης ἡ Συνέλευσις, ἀπουσιαζόντων τῶν περισσοτέρων κ. κ. πληρεξουσίων, διὰ ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον εὐθύνεται ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων τῶν διαφόρων ὁμάδων, ἀλλ’ ὁλόκληρος ἡ Συνέλευσις διότι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνεφύη ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ πρὸ αὐτοῦ καὶ χάλυψ ἂν ἦτο θὰ ἐτήκετο. Ἂν τὸ ζήτημά μας τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν ταύτην τὴν στιγμήν, κατόπιν τῶν κολοσσιαίων καταστροφῶν αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς καὶ εἰς τὰ σταφιδοφόρα μέρη, ἂν ἀπερρίπτετο κατὰ τὸν Νοέμβριον ὅτε ὑπεβλήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, βεβαιωθῆτε ὅτι καὶ τὸ προϊόν θὰ ἦτο εἰς τὴν θέσιν του καὶ τὸ ἐμπόριον θὰ ἦτο εἰς τὴν ἀκμήν του. Ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ὅλοι ἀνεξαρτήτως καὶ ἡ Συνέλευσις αὐτὴ ὑπέστησαν μίαν ἀόρατον οὕτως εἰπεῖν ἀταξίαν χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς λόγος. Κυρίως δὲ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος καὶ τὸ ζήτημα κατέχει καὶ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων μερῶν κατάγεται, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἔχομεν καὶ ἡμεῖς οἱ ἁπλοῖ κτηματίαι.

§137Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας—δὲν ἠξεύρω ἂν ἔχητε σεῖς ἀνάμιξιν εἰς τὸ πρᾶγμα ἢ ὄχι—ὅτι ὑπέστην μίαν εὐθιξίαν, ἔχω ἁπλῶς νὰ δηλώσω τοῦτο· ὅτι εἶπον καθαρῶς τὴν γνώμην μου, καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, καὶ τὴν ὑπεστήριξα. Ὑπῆρχεν ἀντίληψις ὅτι ἔπρεπε νὰ θέσω τὸ ζήτημα ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης, διὰ νὰ ἐξαναγκάσω ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μοὶ δίδουν τὴν τιμὴν νὰ μοὶ ἐμπιστεύωνται τὴν διαχείρισιν τῶν πραγμάτων τῆς Χώρας, νὰ ὑπερψηφίσουν τοῦ νομοσχεδίου. Εἶχα δηλώσει εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πράξω τοῦτο.

§138Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐγώ, ὅταν ὡμίλησα, εἶπον εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἡ νόσος δὲν εἶναι εἰς τὴν κρίσιν τοῦ σταφιδεμπορίου κυρίως, διότι στατιστικῶς εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ἡ κατανάλωσις θὰ πάρῃ τὰ 180–185 ἑκατομμύρια. Εἶπον ὅτι κατεστράφησαν οἱ παράγοντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὰ κινητήρια τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, τουτέστιν οἱ σταφιδέμποροι. Διότι, ὅταν εἶναι ἀπειράριθμοι οἱ ἐξαγωγεῖς — καὶ ὡς σᾶς εἶπον ὅτι τρεῖς ἐξαγωγικοὶ Οἶκοι, τὸ ἐπαναλαμβάνω, ὁ Οἶκος Δρούλια, ὁ Οἶκος Μεσσηνέζη καὶ ὁ Οἶκος Γεωργ. Μανωλοπούλου — οἱ τρεῖς αὐτοὶ Οἶκοι ἐπὶ τῶν 180 ἑκατομμυρίων ἐξάγουσι σταφιδόκαρπον διὰ τῶν πλοίων αὐτῶν τῶν ἐξαγωγικῶν πλέον τῶν 100 ἑκατομμυρίων. Ἐὰν οἱ Οἶκοι αὐτοὶ ἔπεσαν, ἔπεσαν ὄχι διότι εἶναι ἀντίθετοι αἱ πράξεις αὐτῶν πρὸς τὴν σταφιδοπαραγωγήν, τοὐναντίον δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι οἱ ἔμποροι αὐτοὶ ἠθέλησαν νὰ ὠφελήσουν τὴν σταφιδοπαραγωγὴν διὰ νὰ καταστραφοῦν, ἀλλὰ συμπτωματικῶς συνέπεσαν τὰ συμφέροντα τῶν Οἴκων αὐτῶν, οἱ σκοποί των οἱ ἐμπορικοὶ νὰ συνταυτίζωνται μὲ τὰ συμφέροντα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, διότι ἡ κρίσις δὲν εἶναι ἐκ τῆς παρούσης ἐσοδείας, ἡ κρίσις εἶναι ἐκ τῆς μεγάλης παραγωγῆς, ἡ κρίσις εἶναι ἐκ τῆς παρελθούσης ἐσοδείας, διότι ὅλοι οἱ ἔμποροι, τὸ ἐτόνισα, ἔχουν τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ ἐλάττωμα νὰ λέγουν ὅτι γνωρίζουν, ἔστω καὶ πλανώμενοι δηλαδή, τὴν ἀλήθειαν. Τὸ ἐτόνισα κατὰ τὴν τελευταίαν ἀγόρευσίν μου ὅτι μάλιστα εὑρέθην πρὸ μιᾶς ἀτμοσφαίρας πνιγηρᾶς καί, ἂν δὲν εἶχον τὴν ὑπερηφάνειαν διὰ τὸν ἑαυτόν μου καὶ τὸν ἐγωϊσμὸν νὰ πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρεξηγηθῶ παρ’ οὐδενός, βεβαιωθῆτε ὅτι καὶ ἐγὼ θὰ ἐκαμπτόμην καὶ ἡ φωνή μου δὲν θὰ ἠκούετο οὔτε εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι κατεστραμμένοι οὔτε καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, διότι ἴσως καὶ ἐμὲ καμμία εὐθιξία μὲ κατελάμβανε μήπως ἤκουον ὅτι ἐκ τῶν ἀνωνυμογράφων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καὶ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἔστειλαν ἐπιστολὰς ἀνωνύμους....

§139Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν τὴν ἐδιάβασα.

§140Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Τὴν ἐδιάβασα ἐγώ. Ἐνθυμοῦμαι ἐπιστολὴν ἀπευθυνομένην πρὸς ὑμᾶς, καλογεγραμμένην, μὲ λεπτομερείας καὶ διὰ τῆς ὁποίας σᾶς λέγουν: «Προσέξατε, διότι ὁ κόσμος γνωρίζει ὅτι ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβετε σεῖς, κλπ.». Διότι εἶσθε ἐδῶ, ὅταν ὡμίλησα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δι’ αὐτὸ πρὸς χάριν σας θὰ ἐπαναλάβω τί εἶπον, τί ἔχετε εἰς τὸ ἐνεργητικόν σας καὶ τί ἔχετε εἰς τὸ ἐνεργητικόν σας καὶ τί ἔχετε εἰς τὸ παθητικόν σας.

§141Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ ἔμαθα. Ἄλλως τε τὰ ἐγράψατε.

§142Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔγραψα τίποτε. Ἔχω τὸ ἐλάττωμα νὰ μὴ γράφω τίποτε, οὔτε ἐπιστολὰς δὲν γράφω, πολὺ περισσότερον λόγους. Λοιπόν, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ κρίσις δὲν εἶναι ἐκ τῶν περισσευμάτων, δηλαδὴ τῆς πληθώρας τῆς παραγωγῆς τοῦ ἔτους τούτου. Εἶναι ἐκ τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ ἡ αἰτία εἶναι μόνον εἰς τὸ ἐμπόριον, διότι ἐκ τῆς πλειάδος αὐτῆς ἢ τῶν λεγεώνων αὐτῶν, διότι τὴν στιγμὴν ταύτην βλέπω γνωρίμους φυσιογνωμίας εἰς τὰ θεωρεῖα ἐκεῖνα, καὶ φαντασθῆτε ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ἴδητε ὅλους τοὺς φονευθέντας, εἶναι αὐτοὶ μία Ἐπιτροπὴ τῶν φονευθέντων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται, ὡσὰν δὲν ἦσαν Ἕλληνες, εἰς τοὺς πατέρας τοῦ Ἔθνους, εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους των καὶ νὰ ζητήσουν τὴν βοήθειαν ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐφονεύθησαν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ὅτι δύο ἐμπορικοὶ Οἶκοι ἐξ ὅλου τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου εὑρέθησαν μὲ ἀποθέματα τῆς προπαρελθούσης ἐσοδείας, Οἶκοι ὅμως οἱ ὁποῖοι συναγωνίσθησαν τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον καὶ ἀνείλκυσαν τὸ προϊὸν αὐτῶν καὶ ὠφέλησαν τὴν σταφιδοπαραγωγὴν κατὰ χιλιάδας δραχμῶν, διότι οἱ Οἶκοι αὐτοὶ ἠγόρασαν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν—καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ προσέξητε, διότι οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρρώστεια τοῦ συζητουμένου θέματος—ἔφθασαν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν μὲ 5,600. Ἔμεινε λοιπὸν ἓν ποσὸν ἑκατομμυρίων λίτρων τὴν προπαρελθοῦσαν ἐσοδείαν καὶ ἐσκέφθησαν ἐκεῖνοι οἱ ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καταγόμενοι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τότε ἐσκέφθησαν τί δέον γενέσθαι. Διότι, ἂν τὰ εὑρισκόμενα ἀποθέματα εἰς τὴν Ἀγγλίαν τῆς προπαρελθούσης ἐσοδείας ἐκρημνίζοντο ὅπως ἐκρημνίσθησαν τὰ 90 σελλίνια εἰς 38 σελλίνια, 20 δὲ σελλίνια εἶναι μία λίρα Ἀγγλίας, δηλαδὴ κατὰ στατῆρα, οὐχὶ τὸ χιλιόλιτρον, ἡ δὲ χιλιὰς εἶναι 9 στατῆρες καὶ ¾, ἐκρημνίσθησαν λοιπὸν περίπου 40 σελλίνια κατὰ στατῆρα οἱ σταφιδοπαραγωγοί. 4×9=36, 360 σελλίνια, ἤτοι 18 λίρας Ἀγγλίας—τόση εἶχεν ὑπολογισθῆ ὅτι ἦτο ἡ ζημία τότε εἰς τὴν ἀγορὰν εἰς τοὺς δύο αὐτοὺς Οἴκους—. Ἦτο ἡ ζημία ὅση εἶναι σήμερον ἡ ἀξία τῆς παραγωγῆς τῆς καλυτέρας ποιότητος τῆς Αἰγιαλείας. Λοιπὸν ἐσκέφθημεν ὅλοι μαζί, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὅλοι οἱ ἐκ σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν κ. κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ συγκρατήσωμεν τὰς τιμὰς τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους καὶ νὰ μὴ καταστραφοῦν καὶ αὐτοὶ οἱ Οἶκοι, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τόσην ζωὴν εἰς τὸν σταφιδοπαραγωγικὸν κόσμον, τὸν ὁποῖον προστατεύουσι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων δὲν ἔχουσι καὶ τὸν φόβον νὰ καταψηφισθῶσι, διότι δὲν κατάγονται ἐκ σταφιδοπαραγωγικῶν μερῶν, ὅπως κινδυνεύομεν ἡμεῖς νὰ χάσωμεν καὶ θυσιάσωμεν τὸ πολιτικόν μας μέλλον, διότι κινδυνεύει καὶ ἡ Πατρίς. Καὶ οἱ συνάδελφοι ἂς ἀκούσουν ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν δύο λόγους: Πρῶτον εἴμεθα σταφιδοκτήμονες, δεύτερον πολιτευόμεθα εἰς τοὺς τόπους ἐκείνους. Ἂς ἀφήσουν ἡμᾶς νὰ λύσωμεν τὰς διαφοράς μας μεταξύ μας καὶ ἂς ἔλθωσιν ἐπίκουροι ὅταν παρακολουθήσωσιν τὴν συζήτησιν νὰ ταχθῶσι μὲ τὸ μέρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν ὀρθοτέραν γνώμην· διότι οὔτε ἐγὼ οὔτε οἱ ἔχοντες ἀντίθετον γνώμην ἔχομεν κανένα λόγον ἰδιαίτερον ὥστε νὰ ἔχωμεν τὴν δεῖνα γνώμην.

§143Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Περισσότερον χρόνον καταναλίσκετε σεῖς οἱ ὑποστηρικταί.

§144Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σεῖς καὶ ἀκμὴν ἔχετε, καὶ ὑπομονὴν ἔχετε, καὶ ξεκουρασμένος εἶσθε ὑποθέτω, διότι εἴχομεν ἓν μέγα διάλειμμα ἀρκετὸν νὰ σᾶς ξεκουράσῃ καὶ σᾶς καὶ τὴν Συνέλευσιν· διότι δὲν νομίζω ὅτι ἤδη μετὰ πεντάμηνον σώζομεν τοὺς καταστραφέντας. Πρόκειται νὰ σώσωμεν τὸ μέλλον τῆς σταφίδος, διότι σᾶς εἶπον ὅτι περίσσευμα σταφίδος δὲν ὑπάρχει. Ἡ νόσος εἶναι ὁ ἐξαφανισμὸς τῶν ἐμπόρων. Ὅσοι ἔμενον ἐν Πάτραις, ὅπου εἶναι ἡ καρδία τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου, ἀντελήφθησαν τὴν κατάστασιν ὄχι εἰς τὰς ἐμπορικὰς τάξεις, ἀλλ’ εἰς ὅλας τὰς λαϊκάς. Θὰ διατυπώσω δὲ παράπονα τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος κατόπιν τῶν ἐπελθουσῶν καταστροφῶν ἐζήτησε νὰ συνέλθῃ εἰς συλλαλητήριον εἰρηνικὸν καὶ αἱ ἀρχαὶ τοῦ εἶπον· ὄχι, δὲν σᾶς ἐπιτρέπομεν νὰ συνέλθητε. Ἐνῷ ἐπέτρεψαν εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἡγέτας τοῦ ἀντιπάλου κόσμου νὰ ἔλθουν εἰς τὸ ὁρμητήριον τῶν Πατρῶν, νὰ ποδηγετήσουν τὴν κοινὴν γνώμην καὶ νὰ παρουσιάσουν τὰ βότανα τῆς σωτηρίας τῆς Πατρίδος ἄλλην μίαν φορὰν εἰς τοὺς συμπολίτας μας τῆς δυστυχοῦς Ἑλλάδος καὶ τῶν δυστυχῶν προσφύγων, τοὺς ὁποίους λυποῦνται κατάκαρδα. Προκαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος μεταβὰς εἰς Μεσολόγγιον κατὰ τὴν ἱστορικὴν ἐκείνην ἡμέραν τῆς ἐξόδου τοῦ Μεσολογγίου, νὰ βεβαιώσῃ τὴν Συνέλευσιν τί εἶδε καὶ τί εἶπεν ἐν Πάτραις. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πρεβέζης συνάδελφον κ. Χαβίνην καὶ τὸν κ. Κιαγιᾶν, οἱ ὁποῖοι διῆλθον ἔστω ὀλίγας στιγμάς, τῶν πολεμίων ἀπὸ πίστεως καὶ ἀπὸ καλῆς συνειδήσεως, ὄχι βέβαια διὰ τὴν μὴ φορολογίαν τῆς σταφίδος, διότι αὐτὸ παρέλκει, ἀλλὰ τί εἶδον. Ὁ δὲ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος κατέχει τόσον ἐπίλεκτον θέσιν ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡμῶν, ἀσχέτως πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τὰς πολιτικὰς τὰς ὁποίας ἔχομεν, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ βεβαιώσῃ ὡς στρατιώτης ὅτι δὲν εἶχεν ἰδέαν τοῦ ζητήματος τούτου. Δὲν εἶχεν ἰδέαν βέβαια τῆς καταστροφῆς ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ἐν Πάτραις.

§145Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ὅταν ἔφθασα εἰς Πάτρας ἐδέχθην τὴν ἐπίσκεψιν πολλῶν ἐμπορευομένων τὴν σταφίδα, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς παρεῖχον τὸ θέαμα ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι τὰ ἔχουν χαμένα. Αἱ Πάτραι εὑρίσκοντο ἐν κλαυθμῷ καὶ ὀδυρμῷ, διότι τότε εἶχε καταψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον καὶ εἶχεν ἀνακοινωθῆ ἡ καταστροφή. Καὶ πράγματι τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐδήλωσα ὅτι τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ταύτην ὅταν ἀπερρίφθη τὸ νομοσχέδιον, ἦτο πράγματι κατά τι ἀντίθετον, κατά τι ἐν πλάνῃ, ἐν ἀγνοίᾳ τῆς πραγματικῆς θέσεως τοῦ ζητήματος τοῦ σταφιδικοῦ καὶ εἶπον τότε ὅτι θὰ προσπαθήσω ἐν τῇ Συνελεύσει νὰ πείσω τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους, τοὺς ἐξ ἀγνοίας εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων καταψηφίσαντας τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους διὰ τῆς διευκολύνσεως τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος, ὅπως μὴ ἀντιδράσωσιν καὶ ὅπως κατορθωθῇ νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀγορὰ σταφιδοκάρπου, ἐπανέλθῃ δὲ καὶ ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Μάρκου. Νομίζω, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ἐξετασθῇ, ἂν φορολογῆται ἢ δὲν φορολογῆται ἡ σταφίς, ἀφοῦ ἄλλως τε τὸ θέλει εἷς ὁλόκληρος πληθυσμός. Ἂν νομίζωσι τινὲς ὅτι ἡ σταφὶς δὲν πληρώνει τοὺς ἀπαιτουμένους φόρους, ἂς ἔλθωσιν εἰς ἄλλην περίστασιν, ἀφοῦ τονωθῶσιν ἡ σταφιδοπαραγωγὴ καὶ τὸ σταφιδεμπόριον, καὶ νὰ εἴπωσι· κύριοι, πρέπει νὰ φορολογήσωμεν τὴν σταφίδα. Ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν κινδυνεύουσι πληθυσμοὶ ὁλόκληροι καὶ ἡ Πελοπόννησος εὑρίσκεται ὑπὸ τραγικὴν καταστροφήν, νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ σκέψις νὰ μεταφέρωμεν τὸ ζήτημα εἰς τὸ τί πληρώνει ἡ σταφίς.

§146Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Λοιπὸν διὰ νὰ μὴ χάνωμεν τὸν χρόνον καὶ διὰ νὰ κουράζωμεν καί τινας ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων, πρέπει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ἐδῶ εἶναι τὸ μηχανουργεῖον ὅπου βγαίνουν αἱ καλαὶ καὶ αἱ κακαὶ ἰδέαι καὶ πράξεις. Ὁ κόσμος ὅλος συκοφαντεῖται ἀναλόγως τῶν συμφερόντων ἑκάστου συκοφάντου εἴτε πολιτικοῦ εἴτε ἐμπορικοῦ. Καὶ δὲν πρέπει νὰ πιστευθῇ ὅτι ἡ Ἐθνοσυνέλευσις αὐτὴ ἀδιαφορεῖ καὶ δὲν ἐξετάζει τὰ ζητήματα αὐτὰ δι’ ὅλους, διότι βιάζεται νὰ τὰ ψηφίσῃ ὁπωσδήποτε. Ὑπάρχουν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα καταγγέλλονται ὅτι δὲν τὸ θέλουν. Καὶ τὰ πρόσωπα αὐτὰ εἶναι καὶ μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ μέλη τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἡγέται πολιτικῶν ὁμάδων. Ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῶσιν ψυχραίμως.

§147Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν ἀποφασισθῇ νὰ ἀγοράσωμεν δελτία.

§148Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἔπρεπε νὰ τὸ εἴχετε εἰσηγηθῆ ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου, διότι τότε οὔτε δελτία θὰ ἠγοράζομεν οὔτε σταφίδα· διότι θὰ ἦτο τὸ ἐμπόριον εἰς τὸ ὕψος του καὶ δὲν θὰ πάθαινεν αὐτὴν τὴν πτῶσιν τὴν ὁποίαν ἔπαθε· διότι εἶναι ὡσὰν νὰ ἔχῃ καταστραφῆ ὅλη ἡ βιομηχανία μας, καὶ τότε ποῖος θὰ ἐργασθῇ εἰς τὰ ἐργοστάσια; Διότι τὸ κίνητρον τοῦ προϊόντος εἶναι οἱ ἔμποροι. Θὰ ἔλθουν λοιπὸν καὶ τὰ φαινόμενα. Ὅλοι οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ διαβουκολίζονται κατὰ τὸ πλεῖστον. Καὶ αὐτοὶ οἱ συνεταιρισμοὶ τηλεγραφοῦν πρὸς τοὺς ἔχοντας ἀντίθετον γνώμην: Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, πλήξατε τὴν κερδοσκοπίαν. Ἡ σταφὶς ἦτο 2,550, καὶ ὁπωσδήποτε καλῆς ποιότητος 2,600. Ἀποτέλεσμα τῆς καταψηφίσεως τῆς προτάσεως ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως ὑπῆρξεν ὅτι, ἀφοῦ ἀπερρίψαμεν τὰ δελτία καὶ ἀφοῦ ἐδέχθημεν τὴν πρότασιν ὄχι νὰ ἀγοράσωμεν ὡρισμένα ἑκατομμύρια, ἀλλ’ ὅλα τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα θὰ ἔμεναν εἰς τὸ τέλος τῆς ἐσοδείας πρὸς 2,500 δραχμάς. Καὶ τὸ συμπέρασμα; Σταφὶς 1,800 δραχμάς. Δελτία ἀπὸ 2,400, 2,800 ποὺ ἦταν, 1,450. Φαντασθῆτε τὴν ἀφάνταστον καταστροφήν. Ἡμεῖς, κύριοι, οἱ ἐν Αἰγείῳ, ἡ Σταριδικὴ τοὐτέστι Τράπεζα Αἰγιαλείας — τὸ εἶπον καὶ ἄλλοτε καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω —ἔχομεν περὶ τὸ ἓν ἑκατομμύριον πρώτης ποιότητος κατ’ ἔτος, καὶ 2½ ἑκατομμύρια εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ Λονδίνου. Ποία εἶναι ἡ καταστροφὴ καὶ ποία ἡ διαφορά; Ἀπὸ 70 σελλίνια τὸν Δεκέμβριον ὁ στατὴρ ἔφθασε 48 σελλίνια. Διατί αὐτό; Διότι δὲν ἐσυνεχίσθησαν τὰ προστατευτικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἐξ ἀρχῆς διὰ νὰ προλάβωσι τὴν κερδοσκοπίαν. Ἔπεσε δὲ καὶ ἐζημιώθησαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπρόβλεπον καὶ αὐτοὶ ὑψωμὸν εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν δελτίων. Ἐλέχθη παρὰ τοῦ κ. Λουπινᾶ ὅτι δὲν ἔχομεν ἠθικὴν βάσιν καὶ ἀρχὴν ἡμεῖς οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν ἄποψιν αὐτήν.

§149Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον ὅτι τὸ μέτρον δὲν στηρίζεται ἐπὶ ἠθικῆς βάσεως.

§150Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Δὲν ἦτο μέτρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἦτο ἰδικόν μας ἔργον. Λοιπὸν ἠρώτησα καὶ τότε καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἀφοῦ λέγομεν κατὰ τὴν πρότασιν αὐτὴν ὅτι θὰ ἀγοράσωμεν ὅλα τὰ πλεονάσματα. Ἂν ἀπὸ τὰ 15 ἑκατομμύρια δὲν ἀχρηστεύωνται καὶ μένουν εἰς τὰς ἀποθήκας, δὲν θὰ τὰ ἀγοράζωμεν καὶ αὐτὰ μέσα εἰς τὰ πλεονάσματα; Ἦτο ἠθικόν λοιπόν; Τὸ ἐναντίον δὲν ἦτο ἠθικόν, ὅταν ἐλέγαμε καὶ περὶ κατοχῆς τῶν δελτίων, διότι εἶναι βεβαιωμένον ὅτι περὶ τὸ 1–1½ ἑκατομμύριον εἶναι εἰς χεῖρας παραγωγῶν καὶ συνεταιρισμῶν, ἀλλ’ εἶναι καὶ εἰς τοὺς ἐμπόρους. Ἀλλὰ μήπως οἱ ἔμποροι εἶναι τίποτε τσέται; Δὲν εἶναι καὶ αὐτοὶ παράγοντες, δὲν εἶναι τὰ κέντρα τῆς ζωῆς τοῦ προϊόντος; Πρέπει αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ τοὺς θυσιάσωμεν; Καὶ τί λέγομεν ἡμεῖς; Κοστίζουν τὰ δελτία 2,400–2,500. Νὰ θέσωμεν μίαν ἀρχὴν 2,000 δραχμῶν, νὰ χάσωμεν 500 δραχμάς, νὰ μὴ τοὺς ἀφήσωμεν καὶ τοὺς πτωχεύσουν οἱ μὴ ζημιωθέντες, ὅπως τοὺς ἐπτώχευσαν καὶ ὅπως εὐτυχῶς αἱ Τράπεζαι δὲν ἔχουν ἀκόμη κοινοποιήσει τὰ ἑκατομμύρια αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνεχειριασμένα.

§151Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὅταν κερδίζουν οἱ ἔμποροι, δίδουν εἰς τὴν παραγωγήν;

§152Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν ἡ φωνὴ αὐτὴ νὰ ἠκούετο ἀπὸ μέλος τοῦ Κοινοβουλίου ἁπλοῦν καὶ ὄχι ἀπὸ πρώην Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἠκούσθη ὅτι ὅταν οἱ ἔμποροι κερδίζουν δίδουν εἰς τὴν παραγωγήν;

§153Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν ἠκούσατε ὁλόκληρον τὴν σκέψιν μου, διότι ἐγὼ ὡμίλουν διαλογικῶς μετὰ συναδέλφων. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§154Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ ἐμπόρου νὰ κερδίζῃ. Ὁ ἔμπορος δὲν ἐμπορεύεται διὰ νὰ χάσῃ.

§155Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἐμπόριον, εἶναι κυβεία.

§156Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Πολὺ καλά, σεῖς καταψηφίσατέ το. Ἡμεῖς δὲν θὰ μείνωμεν ἀδιαμαρτύρητοι καὶ ὡς κτηματίαι καὶ ὡς σταφιδοπαραγωγοὶ καὶ ὡς πολιτευόμενοι. Δὲν ἔχομεν νόμον ἡμεῖς ἀπὸ τὸν τόπον ἐκεῖνον. Τοιαύτη εἶναι ἡ κρίσις, τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις. Καὶ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι, τηλεγράφημα τῶν κτηματιῶν, τοὺς ὁποίους δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἐκπροσωπήσῃ (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἀπόρριψις τῆς προτάσεως.... κλπ.». Συνεχίζων, κύριοι, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν εἶπε τὰ ἑξῆς: Καίτοι ἐψηφίσθη δι’ ἀναστάσεως ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Συνέλευσιν, διότι δὲν ἐπετεύχθη ὁ νόμιμος ἀριθμὸς διὰ νὰ τηρήσῃ καὶ αὐτὸ τὸ δυστυχισμένον, διότι, ἂν ἐπέρναγε αὐτό, δὲν θὰ ἀγοράζαμεν οὔτε σταφίδα οὔτε τίποτε. Θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω στατιστικῶς. Θέλομεν νὰ δώσωμεν ψυχὴν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι στρατευμένοι εἰς τὰς ἐπάλξεις τὰς ἐμπορικάς, τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τοιούτους ὀργανισμούς, καὶ νὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα ἐμπορικὸν ὀργανισμόν, τὸν ὁποῖον ὅλοι γνωρίζετε, τοῦ κ. Δρούλια, τοῦ ὁποίου τὸ μισθολόγιον εἶναι 700,000 δραχμαὶ διὰ τὸ προσωπικόν. Αὐτὸς εἶναι ὁ Δρούλιας, αὐτὸς εἶναι ὁ καταστροφεὺς ὁ Δρούλιας, ὁ ὁποῖος συντηρεῖ ὄχι μόνον ἕνα κόσμον ὁλόκληρον, ἀλλ’ ἀνύψωσε τὸ προϊὸν αὐτό. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ τὴν παρακαλέσω νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν ὅτι θὰ ἴδωμεν, ἂν καὶ ἡ Τράπεζα εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ δώσῃ χρήματα διὰ νὰ ἀγοράσωμεν τὰ περισσεύματα τῆς σταφίδος. Προσέξατε διότι ὁ λόγος ὁ ἰδικός σας ἔχει μεγάλην βαρύτητα, διότι ἐπῆλθε μία ῥαγδαία....

§157Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ μέτρον ἠστόχησε.

§158Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Δὲν ἠστόχησε δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἀλλὰ διότι δὲν θέλετε νὰ ἴδητε τὴν πληγήν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ μᾶς δανείσῃ ἀφερεγγύους. Ὄχι. Δὲν εἴμεθα ἀφερέγγυοι, ἔχομεν ἀπὸ αὐτὸ τὸ προϊὸν 50,000,000, διότι τὸ ἐνεργητικὸν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς εἶναι 125,000,000. Ὑποθέτω, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὰς ἀποθήκας εἶναι καὶ τὰ 55,000,000, τὰ ὁποῖα ἠγοράσαμεν. 175,000,000 καὶ 15,000,000, εἶναι περισσότερον τὰ δελτία ἀπὸ τὸν κερδοσκόπον κτηματίαν, συνεταιρισμὸν καὶ ἔμποροι, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ αὐτὰ σταφίς. Εἶναι ἀξία 190,000,000, ἔχομεν καὶ τὸ ἑξακοσιόδραχμον ἐπὶ 180,000,000 τὸ ἐλάχιστον τώρα εἶναι χρήματα αὐτά. Ἔχομεν ἐνεργητικὸν 226,000,000, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἀγοράσωμεν καὶ ἐκεῖνο θὰ ἔχῃ κάποιαν ἀξίαν, καὶ τὴν βάζω αὐτὴν τὴν ἀξίαν 700,000 δραχμάς. Ἔχομεν καὶ τὸ παθητικὸν 169,000,000, δηλ. τὴν ἀγορὰν τῶν 55 ἑκατομμυρίων. Ἑπομένως εἴμεθα φερέγγυοι καὶ τὸ μέγα τοῦτο εὐεργέτημα τὸ ὀφείλομεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, εἰς τὰς πιστώσεις τὰς ὁποίας μᾶς ἔδωσεν.

§159Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄν οἱ ὁμιλοῦντες ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου περιορισθοῦν, θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§160Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσω, κ. Πρόεδρε. Λέγω λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι προσφέρατε τὴν βοήθειάν σας εἰς τοὺς ἀπηλπισμένους καὶ τοὺς ἀπεγνωσμένους σταφιδοκτήμονας τῆς Ἑλλάδος, διότι ἡ σταφὶς δὲν εἶναι μόνον εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀλλ’ εἶναι εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος. Προσφέρατε τὴν συνδρομήν σας μὲ τὴν συνείδησιν ὅτι τὸν δημόσιον θησαυρὸν δὲν τὸν θίγετε παντάπασιν. Πάντοτε διὰ τῶν ἰδίων μας φόρων καὶ τῶν ἰδίων μεθόδων καὶ ἀγώνων ἐζητήσαμεν τὴν σωτηρίαν μας. Ἀλλὰ θέλομεν τὴν ἠθικὴν προστασίαν τοῦ Κράτους διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀμέσως. Κύριε Μάρκου, εἴπετε ἡ ἀγορὰ τῆς σταφίδος νὰ γίνῃ εἰς τὸ τέλος.

§161Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀμέσως.

§162Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Τὰ δελτία νὰ πιστωθῶσιν εἰς τὸ τέλος.

§163Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸν κ. συνάδελφον, διότι ἄφησε νὰ ἐννοηθῇ ἐκ τῆς ἐκδηλώσεως τῆς ἀγανακτήσεως ὅτι ἐγὼ εἶμαι κεκηρυγμένος ἐναντίον τῶν μέτρων προστασίας τῆς σταφίδος. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι δὲν εἶχον τοιαύτην ἔννοιαν οἱ λόγοι μου. Ἀλλὰ καὶ ὅταν ἤμην Ὑπουργός, ἤμην ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος ἔλαβον προστατευτικὰ μέτρα ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Ἐγὼ ἠμφισβήτησα τὴν δικαιολογητικήν σας βάσιν, ὅτι τὸ κάμνετε διὰ νὰ ὑποστῆτε καὶ αὐτὸ τὸ βάρος τῆς φορολογίας. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀντέτασσον τότε νὰ παραιτηθῆτε ἀπὸ τὸ βάρος τῆς φορολογίας, ὁπότε θὰ ἐβλέπατε συλλαλητήρια εἰς ὅλην τὴν Πελοπόννησον, ἵνα ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ φορολογία· διότι κατ’ οὐσίαν δὲν εἶναι φορολογία, ἀλλὰ ταμεῖον.

§164Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον περὶ φορολογίας.

§165Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κατόπιν ἐθέσατε ὡς βάσιν ὅτι πρόκειται νὰ προστατεύσητε τὴν τάξιν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἔπρεπε νὰ θέσητε ὡς βάσιν ὅτι πρόκειται νὰ προστατεύσητε τὴν τάξιν τῶν ἐμπόρων καὶ δὲν θὰ εὑρίσκετο ἡ Συνέλευσις δυσμενὴς. Τὸ δὲ πρόσωπον τὸ ὁποῖον ὠνομάσατε ἀξιότιμον μέλος τῆς Βουλῆς, ὀφείλετε νὰ γνωρίζητε ὅτι ὅλα τὰ κολοσσιαῖα ποσά, τὰ ὁποῖα διαθέτει σήμερον, τὰ ἐκέρδισεν ἀπὸ τὸ ἐμπόριον.

§166Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Σᾶς ἐκούρασα καὶ σᾶς ζητῶ συγγνώμην, ἂν ἔχω αὐτὴν τὴν γνώμην σχηματίσει τὴν σταθεράν, ὅτι ἡ νόσος δὲν εἶναι τὰ περισσεύματα, διότι στατιστικῶς εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ἡ παραγωγὴ ἡ νῦν ἦτο 316,000,000. Ἡ κατανάλωσις θὰ λάβῃ τὰ 180,000,000, ἡ παρακράτησις ἔδωκε τὰ 65,000,000. Ἡ Κυβέρνησις προστατεύουσα τὸ εἶδος καὶ θεραπεύουσα τὴν πληγὴν αὐτὴν τῆς ὑπερπαραγωγῆς ἠγόρασε καὶ αὐτὴ 15,000,000 καὶ ἑπομένως ἔχομεν 315,000,000. Θεραπεύσατε ριζικῶς τὴν πληγὴν αὐτήν. Αὐτὸ τὸ εἶπον καὶ τὸ ἐτόνισα καὶ εἰς Πάτρας καὶ εἰς Αἴγιον καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης. Ἀφοῦ ἔπεσαν οἱ σταφιδικοὶ παράγοντες, θὰ μείνουν τὰ συνεταιρικὰ γραφεῖα, μεγάλοι Οἶκοι, οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν δίδουν ὤθησιν εἰς τὸ προϊόν, χωρὶς νὰ ἀναφέρω τὰ ὀνόματα ἐντίμων συμπολιτῶν ἐν Πάτραις. Θὰ μείνουν τὰ συντηρητικὰ γραφεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταγωνισθοῦν, νὰ προκαλέσουν ἀνταγωνισμὸν τοῦ ἐμπορίου, ὥστε νὰ ἀνυψώσουν τὸ προϊόν καὶ θὰ πέσωμεν ὅλοι ὅπως πίπτει ἡ ἀλεποῦ εἰς τὸν λάκκον. Αὐτὸ τὸ ζήτημα ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχε λύσει ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου καὶ ὄχι σήμερον.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§168Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠκούσθη, κύριοι πληρεξούσιοι, τί πληρώνει ἡ σταφιδοπαραγωγή. Ἕν μόνον σᾶς ἀναφέρω διὰ νὰ ἴδητε ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνεισέφερεν ἡ σταφιδοπαραγωγή, δὲν συνεισέφερεν οὐδὲν προϊόν. Κατὰ τὸ 1922 ὑπῆρχε συναλλαγματικὴ κρίσις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπηρέασε καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν κοινωνικὴν τοιαύτην. Ποία βοήθεια ἐδόθη ἐκ μέρους τῆς σταφιδοπαραγωγῆς εἰς τὸ Κράτος; Ἐγένετο εἷς νόμος, ὁ ὁποῖος ἔλεγε τὸ ἑξῆς: Τὸ συνάλλαγμά σου νὰ μοὶ τὸ δώσῃς πρὸς 130 δραχμὰς καὶ ἐγὼ θὰ τὸ πωλῶ πρὸς 300 δραχμάς. Καὶ ἐξ αὐτοῦ, κύριοι, ἡ σταφιδοπαραγωγὴ συνεισέφερεν ὡς βοήθημα, ὄχι ὡς φόρον, 700,000 δραχμάς. Λοιπὸν ἐρωτῶ πάντα ἀντιλέγοντα: Ποῖον προϊόν ἔκαμε τοιαύτην συνεισφορὰν εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα ὅσον ὁ σταφιδοπαραγωγὸς καὶ μάλιστα τότε ὅταν διέτρεχε σπουδαίαν κρίσιν τὸ Κράτος ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως καὶ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ συναλλάγματος; Βλέπετε ὅτι προτείνεται ἡ ἀγορὰ σταφιδοκάρπου. Ὁ σταφιδόκαρπος, κύριοι, κατὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, πρέπει νὰ ἀγορασθῇ πρὸς 2,000 κατὰ χιλιόλιτρον. Αὐτὸς ὁ σταφιδόκαρπος θὰ παραδοθῇ πρὸς 700 ἢ 800 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον. Θὰ χάσῃ λοιπὸν ἡ σταφιδοπαραγωγὴ 1700 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον· διότι αὐτὰ δὲν θὰ τὰ πληρώσῃ τὸ Κράτος, αὐτὰ εἶναι εἰς βάρος τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἐνῷ, προκειμένου περὶ δελτίων, καὶ ἂν φθάσουν τὰ 1500, δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ καθόλου. Προπολεμικῶς ὁ σταφιδόκαρπος εἶχεν 20,000 δραχμάς. Τὰ δελτία εἶχον κατωτέραν τιμήν. Τώρα ποὺ ἔχει 2 καὶ 3 χιλιάδας, ἡ τιμὴ εἶναι 2,500 κατὰ χιλιάδα· διότι εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Προνομιούχου δίδεται πρᾶγμα κατωτέρας ποιότητος καὶ διότι δὲν καταβάλλονται καὶ ἔξοδα μεταφορῶν ἀπὸ τὰς Γαργαλιάνους, ἀπὸ τὰ Φιλιατρὰ κτλ., πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεβάρυνε τὸν σταφιδόκαρπον. Καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε αὐτὴν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν ἀναλλοίωτον. Καὶ ἦλθε, κύριοι, ἡ Ἐθνοσυνέλευσις καὶ εἶπεν ὅτι ἐγὼ δὲν ὑπερασπίζω τὸ ἐμπόριον καὶ προβαίνει νὰ ἀγορασθῇ σταφιδόκαρπος. Ὁ σταφιδόκαρπος μὲ 1700 δραχμὰς θὰ ἐπεβάρυνε τὴν φορολογίαν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι αἱ σκέψεις τοῦ εἰσαγαγόντος αὐτὸ τὸ μονομερὲς μέτρον ἀντιτίθενται πρὸς τὸν σκοπὸν ὁ ὁποῖος ἀνεπτύχθη, ὅτι αὐτὸ τὸ κάμνομεν ὑπὲρ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Δὲν ὠφελεῖ, κύριοι, τὴν σταφιδοπαραγωγὴν ἡ μονομερὴς ἀγορὰ τοῦ σταφιδοκάρπου. Καὶ ὑπομιμνήσκω εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν αὐτὸ τὸ σοβαρὸν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἀπορριφθῇ τὸ νομοσχέδιον, αὐτὴ ἡ πρότασις τοῦ νόμου καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἀγορᾶς δελτίων παρακρατήσεως, αἱ Τράπεζαι τὴν τελευταίαν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα ἔδωσαν θὰ τὴν χάσουν καὶ θὰ προβοῦν εἰς ἀθρόας πωλήσεις. Θὰ φθάσουν 1200 δραχμὰς τὴν χιλιάδα. Ἐρωτῶ λοιπὸν τοὺς ἀντιλέγοντας κατὰ τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων: Ὅταν ὁ ἔμπορος ἐφοδιασθῇ μὲ δελτία 1200 δραχμῶν, πῶς θὰ ἠμπορέσῃ αὐτὸν τὸν ἔμπορον τὸν κάτοχον δελτίων μὲ 1200 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον νὰ τὸν συναγωνισθῇ ἐκεῖνος ὁ ἔμπορος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ δελτία 2,000 δραχμῶν; Ὥστε εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι καταρριπτομένων τῶν τιμῶν τῶν δελτίων θὰ ἐπέλθῃ ἡ κατάρριψις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, διότι οἱ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν χρηματικὰ κεφάλαια, πρῶτοι αὐτοὶ θὰ ἀπορροφήσουν ὅλα τὰ δελτία μὲ 1200 δραχμὰς καὶ ὅταν ἔλθῃ, κύριοι, εἷς περονόσπορος, θὰ ἔλθῃ ὁ συναγωνιστὴς μὲ τὰς 1200 δραχμὰς νὰ προπωλήσῃ τὰς τιμὰς καὶ νὰ καταρρίψῃ τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ τελευταῖος ἔμπορος, ὁ ὁποῖος εἶχε δαπάνην 2,800 δραχμῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ συναγωνισμὸς μεταξὺ δελτίων καὶ σταφιδοκάρπου.

§169Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω κάτι, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Εἴπομεν ὅτι θὰ θέσωμεν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ ἀγοράζῃ τὰ δελτία μέχρις 9,000 δραχμῶν, διὰ νὰ προλάβωμεν τὸ κατακύλισμα τῶν τιμῶν τῶν σταφίδων. Σεῖς τὴν πρότασιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν, δὲν ἠθελήσατε νὰ τὴν ἀκούσητε κἄν. Συνεπῶς μὴ ὁμιλεῖτε περὶ αὐτοῦ, κ. συνάδελφε.

§170Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐψήφισα ἐπικουρικῶς ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Λουπινᾶ, διότι εἴπετε καὶ σεῖς ὅτι ἐν ἐλλείψει βροχῆς καλὸν εἶναι καὶ τὸ χαλάζι. Ποία λοιπὸν ἦτο, κύριοι, ἡ συνέπεια τῆς ἀπορρίψεως τῆς προτάσεως τοῦ νόμου; Ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν ἀγορὰν Πατρῶν. Κατρεκύλισαν αἱ τιμαὶ κατὰ 600 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον. Ἡ ὑποδοχή, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ ἀπόρριψις τοῦ νόμου ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διεχειρίζοντο τὰ τῆς σταφίδος, εἶναι γνωστή. Σᾶς ἀναφέρω ἓν ἄλλο Διάταγμα ὑποβληθὲν ὑπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως. Τότε ἠγέρθη τὸ ζήτημα αὐτό, ἀλλ’ εἰς μικρὰν ἔντασιν. Ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι μὲ τὰς πρακτικὰς ἰδέας τὰς ὁποίας εἶχον καὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀπηλλαγμένοι ἀπὸ ὅλας αὐτὰς τὰς προσπαθείας, εἶπον· προβαίνομεν εἰς τὴν ἀγορὰν 10,000,000 δελτίων μὲ τὴν τιμὴν τῶν 2,100 δραχμῶν. Ποῖον ἦτο, κύριοι τὸ ἀποτέλεσμα; Νὰ μὴ προφθάσῃ τὸ Κράτος νὰ ἀγοράσῃ παρὰ μόνον 500,000 λίτρας σταφιδοκάρπου. Ἄν, κύριοι, ἐπεψηφίζετο ὁ νόμος, ὥστε τὰ πλεονάζοντα 15 ἑκατομμύρια νὰ ἀγορασθῶσι καὶ νὰ φύγῃ ἡ μεγαλυτέρα προφορὰ ἀπὸ τὴν ζήτησιν, ἀμέσως ὁ σταφιδόκαρπος καὶ τὰ δελτία θὰ εἶχον τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε. Θὰ χρησιμοποιηθῶσι 18,000,000 διὰ τὴν ἐξαγωγήν. Τὰ ὑπόλοιπα τί θὰ γίνουν. Ἔρχεται ὁ κ. Λουπινᾶς—καὶ αὐτὸ τὸ τονίζω διὰ νὰ πεισθῇ ἡ Συνέλευσις πόσον εἶναι ἐπιτήδειοι οἱ ὑποτιμηταί, οἱ ὁποῖοι παρεπλάνησαν πολλούς, ἀκόμη καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἔγκυρον γνώμην εἰς τὴν Συνέλευσιν, διότι κατάγονται ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν—ἔρχεται, λέγω, ὁ κ. Λουπινᾶς καὶ τονίζει εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι τὰ δελτία αὐτὰ εἶναι νεκρά, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ λεχθῇ, διότι νεκρὰ δελτία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν. Ἐδῶ ἔχομεν τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία λέγει· τόσος σταφιδόκαρπος ἐξάγεται, τόσα δελτία εἰσάγονται. Εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ φέρῃ οὐδεμίαν ἀμφισβήτησιν. Ἐν τούτοις οἱ κύριοι αὐτοὶ παρεπλάνησαν καὶ τὸν κ. Λουπινᾶν καὶ ὅταν τῷ ἀντετάχθησαν ὅτι εἶναι ἀδύνατον, εἶπεν ὅτι ἔτσι μοὶ τὸ εἶπον. Καὶ ἐλέχθη ὅτι δύνανται τὰ δελτία νὰ ὑψώνωνται. Τώρα δὲ τὰ δελτία ἂς ὑπάγουν εἰς τὴν δουλειάν των. Οὔτε εἶναι δὲ νομικῶς καὶ ἠθικῶς ἐπιτετραμμένον τὸ Κράτος νὰ τῷ εἴπῃ· σήκω φεύγα, σοῦ παίρνω τὴν σταφίδα καὶ τὴν πωλῶ.

§171Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό.

§172Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω λάβει σημειώσεις ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις σας.

§173Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Δὲν ἐλέχθησαν αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐλέχθη ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ κρίνουν καὶ θὰ σκεφθοῦν τί θὰ κάμουν περὶ τῶν παγίων μέτρων τῆς σταφίδος, κατ’ ἀνάγκην θὰ μεριμνήσουν καὶ περὶ τοῦ ὑπολοίπου ἀπὸ τοῦ προηγουμένου ἔτους.

§174Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπετε ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως εἶναι ἄσχετος.

§175Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ· γνωρίζετε σεῖς ὅτι ὁ θεσμὸς θὰ λειτουργῇ ὑφ’ οἵαν μορφὴν ἐλειτούργησε μέχρι σήμερον.

§176Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ δοθῇ παράτασις. Νομίζω, κύριοι, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχουν γνῶσιν τῶν λεπτομερειῶν τοῦ ζητήματος, δὲν ἔχουν ἐγκυροτέραν γνώμην ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν γνῶσιν τοῦ ζητήματος. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι, νὰ τονίσω εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν 700 ἑκατομμύρια εἰς τὸ Κράτος, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν φορολογούμενοι, ἄνθρωποι ὑποστηρίζοντες τὴν Κοινωνίαν, οἱ τοιοῦτοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἔλαβον οὔτε λεπτὸν ἀπὸ τὸ Κράτος, εἶναι ἄξιοι μεγαλυτέρας εὐλαβείας καὶ μεγαλυτέρας ὑποστηρίξεως ἀπὸ τὸ Κράτος.

§177Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 48 τοῦ Κανονισμοῦ, πρότασις νόμου ἀπορριφθεῖσα ἅπαξ ὑπὸ τῆς Βουλῆς δὲν δύναται νὰ ὑποβληθῇ ἐκ νέου ἐντὸς τῆς αὐτῆς συνόδου. Τὴν πρότασιν τὴν ἀπέρριψεν ἡ Συνέλευσις καὶ συζητεῖ τὸ Σῶμα καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν διὰ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμόν.

§178Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Εἶναι ἄλλη πρότασις.

§179Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἄλλη πρότασις. Καὶ σήμερον τοιαύτη πρότασις ὑπεβλήθη καὶ εἶναι ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ.

§180Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ διάταξις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύσῃ προκειμένου περὶ Συνελεύσεως.

§181Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα θὰ ἠγείρετο καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποστηριχθῇ ἀναμφισβητήτως ἡ ἄποψις αὐτή, ἂν ἡ αὐτὴ πρότασις ἡ ὁποία ἀπερρίφθη ἐπρόκειτο νὰ εἰσαχθῇ. Ὁ κ. Μάρκου ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ γενομένης δεκτῆς προτάσεως νόμου τοῦ κ. Λουπινᾶ, ἡ ὁποία ἐγένετο δι’ ἀναστάσεως δεκτή, τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν προτείνει πρᾶγμα πάντως διάφορον ἀπὸ τὸ περιεχόμενον τῆς προτάσεως τῆς ἀπορριφθείσης. Ἂν ὑποτεθῇ—καὶ φέρω ἓν παράδειγμα—ὅτι ὁ κ. Μάρκου ὑπέβαλε τροπολογίαν λέγουσαν ὄχι ὅτι ἡ ἀπορριφθεῖσα πρότασις, δηλαδὴ νὰ ἀγορασθῶσι 15 ἑκατομμύρια δελτία μὲ 2.500 δραχμάς, ἀλλὰ τροπολογίαν νὰ ἀγορασθῶσι 14 ἑκατομμύρια μὲ 2.000 δραχμάς, βεβαίως δὲν θὰ ἦτο ἡ αὐτὴ πρότασις.

§182Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἐπιδεικτικὸν κἂν συζητήσεως. Ἡ Συνέλευσις ὡς Σῶμα συντακτικὸν βεβαίως δὲν περιορίζεται ἀπὸ προηγουμένας ἀποφάσεις. Ὥστε, ἂν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος ὡς Σῶμα συντακτικόν, δὲν δύναται νὰ δεσμευθῇ. Περαιτέρω δὲ ἡ πρότασις εἰσάγεται τροποποιημένη ριζικῶς, διότι ἡ πίεσις τῆς προσφορᾶς θὰ ἦτο ἡ αὐτὴ καὶ ἂν ἠγοράζοντο δελτία ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιηθῶσι κατὰ τὴν ἐρχομένην σταφιδικὴν περίοδον. Ἀλλ’ ἐφόσον δὲν πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῶσι κατὰ τὴν ἐρχομένην σταφιδικὴν περίοδον, βεβαίως εἶναι ἄλλη ἡ πρότασις.

§183Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε....

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται ἡ πρότασίς σας νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν. Ἡ πρότασίς σας ἔρχεται παρακαίρως, διότι ἔπρεπε νὰ τὴν φέρητε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη ἤδη ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἑπομένως ἐδέχθη καὶ τὴν μεταβολὴν τοῦ Κανονισμοῦ, ἀποδεχθεῖσα τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν.

§185Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Πάντως ὁ Κανονισμὸς παρεβιάσθη, διότι ἡ πρότασις εἶναι ἡ αὐτή.

§186ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἶναι ὅλως διάφορος πρότασις.

§187Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀσχοληθῶ δι’ ὀλίγων περὶ τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος καὶ ἐξ ἄλλου περὶ τοῦ ἂν θὰ ὑποστῇ ζημίαν τὸ Κράτος ἢ ὄχι ἐκ τῆς μελλούσης νέας ἀποφάσεως ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος τῆς σταφίδος. Καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἐξαλείψω ἀμφιβολίας καὶ δισταγμούς, οἱ ὁποῖοι ἐξεδηλώθησαν ἐκ μέρους τινῶν συναδέλφων, ὅτι ἡ σταφὶς δὲν φορολογεῖται ἐπαρκῶς καὶ ἀναλόγως πρὸς τὰ ἄλλα προϊόντα καὶ ὅτι πρόκειται τὸ Κράτος νὰ ὑποστῇ ζημίαν ἐκ τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος. Μέχρι τοῦ 1892, κύριοι, ἡ σταφὶς ἐφορολογεῖτο κατὰ τὸν νόμον ΒΠʹ πρὸς 16 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. (Ἀναγνώσκει): «Ἐπιβάλλεται ἔγγειος φόρος κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῆς σταφίδος.... κτλ.». Δηλαδὴ μέχρι τοῦ 1892 εἴχομεν μίαν φορολογίαν ἐπὶ τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία ἀντεπροσώπευεν ἐτήσιον ἔσοδον τοῦ Δημοσίου περὶ τὰ 3–3½ ἑκατομμύρια δραχμῶν, δοθέντος ὅτι ἡ τότε ἐξαγωγὴ τῆς σταφίδος ἔφθανε τὰ 220–235 ἑκατομμύρια λίτρας. Τὴν φορολογίαν ταύτην, ἐπειδὴ κατὰ τὸ 1899 εἶχεν ἐπιβληθῆ πρόσθετος φόρος τῆς σταφίδος εἰσαγωγικὸς εἰς τὴν Ἀγγλίαν, διὰ νὰ ἀνακουφίσῃ ἐν μέρει τὴν σταφιδοπαραγωγὴν ἡ τότε Κυβέρνησις, ὑπεβίβασε κατὰ τέσσαρας δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Καὶ ἔχομεν τοιουτοτρόπως τὸν νόμον ΒΘΓʹ τοῦ 1899 καθ’ ὃν (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῶν προηγουμένων ἄρθρων ἐκπίπτει.... κτλ.». Συνεπῶς αἱ 16 δραχμαὶ κατὰ χιλιόλιτρον, αἱ ὁποῖαι ἐπληρώνοντο μέχρι τοῦ 1892, κατὰ τὸ 1899 ὑπεβιβάσθησαν εἰς 12 δραχμὰς καὶ ἑπομένως τὸ ἔσοδον τὸ ὁποῖον ἀπεκόμιζε τὸ Κράτος ἀπὸ τὴν σταφίδα συνίστατο ἐτησίως περίπου εἰς 2,700,000 δραχμάς. Ὅταν εὑρέθη τὸ Κράτος ὑποχρεωμένον νὰ ἐπέμβῃ πρὸς σωτηρίαν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως, ὡρίσθη διὰ τοῦ νόμου ΓΚΗʹ τοῦ 1904 ὅπως ὁ ἀνωτέρω φόρος τῆς σταφίδος καταβάλλεται εἰς εἶδος καὶ οὕτως ἀντὶ νὰ πληρώνῃ ὁ ἐξαγωγεὺς 12 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν σταφίδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὑπεχρεώθη νὰ πληρώνῃ 15% εἰς εἶδος. Ἡ τοιαύτη εἰς εἶδος φορολογία τῆς σταφίδος, ἐφαρμοζομένη κατ’ ἄλλον τρόπον καὶ κατὰ τὰ δύο προγενέστερα ἔτη τοῦ 1904, ἐξηκολούθησε μέχρι τοῦ 1905, ὁπότε ἐγκαθιδρύθη ἡ Ἑνιαία. Κατὰ τὰ ἔτη 1902–1903 καὶ 1904 ὁ φόρος αὐτὸς εἰς εἶδος, ἐπειδὴ δὲν εἶχεν ἀναπτυχθῆ ἕως τότε ἡ βιομηχανία τῆς σταφίδος, εἶχεν ἀποθηκευθῆ καὶ ἔμεινεν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς τότε παρακρατήσεως περὶ τὰ 150 ἑκατομμύρια σταφίδος διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Ὅτε δὲ κατὰ τὸ 1905 ἐψηφίσθη ἡ σύμβασις τῆς Ἑνιαίας, ἐκτὸς τῶν ἄλλων εὐεργετημάτων διὰ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν καὶ τὸ Κράτος τὰ ὁποῖα καθιέρωσεν αὕτη, περιελήφθη εἰς αὐτὴν διάταξις καθ’ ἣν ὑπεχρεοῦτο ἡ Ἑνιαία ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἐξαγοράσῃ πρὸς ὡρισμένην συμφέρουσαν τιμὴν τὸ ἀνωτέρω ποσὸν σταφίδος, τὸ ὁποῖον εἰσέπραξε τὸ Κράτος διὰ φόρον. Ἐξ ἄλλου δὲ νὰ καταβάλῃ ἐτησίως εἰς τὸ Κράτος διὰ φόρον τῆς σταφίδος δραχ. 4,000,000 καὶ ὁσάκις τὰ κέρδη αὐτῆς ὑπερέβαινον ὡρισμένον ὅριον 4,500,000. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ τοὺς κοπτομένους ὅτι ἡ σταφὶς δὲν φορολογεῖται νὰ μᾶς εἴπουν ποῖον ἄλλο προϊὸν γεωργικὸν φορολογεῖται μὲ τὸ 15% ἐκ τῆς παραγωγῆς του; Ἡ Ἑνιαία ἡ ὁποία ὁμολογουμένως ὑπῆρξε σωτηρία διὰ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν ὄχι μόνον δὲν ἐζημίωσε τὸ Κράτος ὅσον ἀφορᾷ τὸν εἰσπραττόμενον παρ’ αὐτῆς φόρον ἐκ τῆς σταφίδος, ἀλλὰ καὶ τὸ ὠφέλησε, διότι ἀντὶ τῶν τριῶν περίπου ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα ἐτησίως εἰσέπραττε τοῦτο, ἡ Ἑνιαία τῷ κατέβαλε τέσσαρα. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ πρώην ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς κ. Δουζίνας ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ φορολογία ἡ σημερινὴ τῆς σταφίδος δὲν εἶναι ἡ ἀνάλογος πρὸς τὴν πρόσοδον ἐκ τῆς σταφίδος, δὲν εἶναι ὅμως καὶ ἡ ἀνάλογος ἐν σχέσει πρὸς τὴν φορολογίαν ἄλλων προϊόντων γεωργικῶν καὶ δὴ πρὸς τὴν τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ ἐλαίου. Ὡς πρὸς τοῦτο ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον, καθὼς καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς κ. κ. συναδέλφους, οἵτινες διατείνονται ὅτι οἱ παραγωγοὶ τῆς σταφίδος δὲν καταβάλουν φόρους, ὅτι μέχρι τοῦ ἔτους τούτου δὲν εἶχε τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλῃ τὸν φόρον ἐκ τῆς σταφίδος, διότι ἦτο δεσμευμένον μὲ τὴν σύμβασιν τῆς Ἑνιαίας, καθ’ ἣν ἡ φορολογία αὕτη, καθὼς καὶ ὅλαι αἱ ἄλλαι φορολογίαι αἱ καθιερωθεῖσαι διὰ τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως, ἰσχύουν μέχρι τῆς 25ης Αὐγούστου τρέχοντος ἔτους. Κατὰ συνέπειαν, καὶ ἂν ἤθελε τὸ Κράτος νὰ ἐπιβάλῃ μίαν ἀνωτέραν φορολογίαν ἐπὶ τῆς σταφίδος, ἦτο ἀπολύτως ἀδύνατον διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι δὲν θὰ ἐπετρέπετο τοῦτο ὑπὸ τῆς Ἑνιαίας. Σήμερον ἐξακολουθοῦμεν ἐφαρμόζοντες τὸ καθεστὼς τῆς Ἑνιαίας. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ἐζητήσαμεν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ μίαν ἐπέμβασιν ἠθικὴν μόνον τοῦ Κράτους προκειμένου περὶ ἐξαγορᾶς πλεονασμάτων τῆς σταφίδος, κατὰ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον, ἐπροθυμοποιήθημεν ἑκουσίως καὶ αὐθορμήτως νὰ αὐξήσωμεν τὸν φόρον τὸν καταβαλλόμενον ὑπὸ τῆς σταφίδος εἰς τὸ Κράτος ἀπὸ 4,000,000 εἰς 10,000,000. Συνεπῶς νομίζω ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ὑπόστασιν ἡ αἰτίασις ὅτι ἡ σταφὶς μένει ἀφορολόγητος ἢ ὅτι δὲν φορολογεῖται ἐπαρκῶς. Ὅταν θὰ ἔλθῃ—καὶ θὰ ἔλθῃ ὑποθέτω—ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητήσωμεν τὸν ὁριστικὸν ὀργανισμὸν περὶ σταφίδος...

§188Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. Ποία εἶναι ἡ ἀξία τῶν σταφιδοκάρπων;

§189Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριε Ἀλαμανῆ, θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἐπιτρέψατέ μοι. Ὅταν ἔλθῃ, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ὥρα—καὶ θὰ ἔλθῃ ἐλπίζω πολὺ σύντομα—κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητήσωμεν περὶ τοῦ ὁριστικοῦ ὀργανισμοῦ τῆς σταφίδος, θὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ αὐξήσεως τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία ὅμως αὔξησις, πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν οἱ καταγόμενοι ἐκ μερῶν τὰ ὁποῖα δὲν παράγουν σταφίδα, ἀλλὰ παράγουν σῦκα, σῖτον, καπνόν, ἔλαιον κτλ., ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθήσῃ καὶ τὴν αὔξησιν ἡ φορολογία τῆς σταφίδος τὴν φορολογίαν τῶν εἰδῶν αὐτῶν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, τὸν ἑξῆς: Κατὰ κανόνα οἰκονομικὸν ἀπαράβατον, ἕκαστον προϊὸν φορολογεῖται ἀναλόγως τῆς ἀντοχῆς του τῆς οἰκονομικῆς. Ἡ σταφὶς εἶναι ἓν προϊὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει ποικίλην, πολυτελῆ δὲ καὶ πολυδάπανον καλλιέργειαν καὶ συνεπῶς ἡ ἐξ αὐτῆς καθαρὰ πρόσοδος μικροτέρα κατὰ πολὺ ἐν σχέσει μὲ τὰ ἄλλα προϊόντα, ἅτινα ἔχουν ἔξοδα παραγωγῆς ἀσυγκρίτως κατώτερα. Καὶ διὰ νὰ ἐννοήσητε τοῦτο ἀρκεῖ νὰ σᾶς κάμω τὴν ἑξῆς ἁπλουστάτην σύγκρισιν: Προκειμένου περὶ καπνοῦ ἡ καλλιέργεια κατὰ στρέμμα κατὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, ὅπου στοιχίζει τόσον πολὺ ἡ ἐργασία, εἶναι ζήτημα ἂν φθάνῃ τὰς 200 δραχμάς, ἐνῷ θὰ ἦτο εὐτυχὴς ὁ σταφιδοπαραγωγὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατὰ στρέμμα θὰ ἐπλήρωνε τοὐλάχιστον 800 δραχμάς. Ὁ καπνός, κύριοι—καὶ τοῦτο μᾶς τὸ ἀποδεικνύει στατιστικὴ ἐπίσημος—καλλιεργεῖται εἰς 300,000 στρέμματα, τὰ ὁποῖα μᾶς παράγουν 45 μὲ 50 ἑκατομμύρια κοιλὰ καπνοῦ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν εἶναι ἔτσι;

§190Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα.

§191Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἡ σταφὶς καλλιεργεῖται εἰς 850 χιλιάδας περίπου στρέμματα καὶ πόση νομίζετε ὅτι παράγεται παρακαλῶ; Τριακόσια ἑκατομμύρια λιτρῶν, τουτέστι τὸ διπλάσιον ἁπλῶς.

§192Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. Πληρώνει 60% ὁ καπνός.

§193Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἀφίνω δὲ τὸ πολύτιμον τῆς ἀξίας αὐτοῦ τοῦ καπνοῦ. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ζήτημα αὐτό, κ. Ἀλαμανῆ, θὰ τὸ συζητήσωμεν λεπτομερῶς ὅταν θὰ συζητηθῇ, ἐπαναλαμβάνω, ὁ ὁριστικὸς ὀργανισμὸς περὶ σταφίδος. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος κ. Κιαγιᾶς. Ἐξεδήλωσε δηλαδὴ ἀμφιβολίαν, ἂν τὸ Κράτος θὰ μείνῃ ἀζημίωτον ἀπὸ τὰς ἀγορὰς τὰς ὁποίας ἔκαμε διὰ πλεονάσματα καὶ ἐκείνην τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κάνῃ ἂν ψηφισθῇ—καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ψηφισθῇ—τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ὑπὸ συζήτησιν. Διὰ νὰ ἀγοράσωμεν, κύριοι, 55 ἑκατομμύρια πλεονάσματα, μέχρι τοῦδε, ἐδαπανήσαμεν διὰ μὲν τὰ 30,000,000 λίτρας πρὸς 3,100 δραχμὰς κατὰ μέσον ὅρον τὴν χιλιάδα, 94,000,000. Διὰ νὰ ἀγοράσωμεν δὲ τὰ 25 ἑκατομμύρια λίτρας, τὰ ὁποῖα ἠγοράσαμεν πρὸς 2.500 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον, ἐδαπανίσαμεν 62,500,000. Ἤτοι ἐν ὅλῳ δι’ ἀμφοτέρας τὰς ἄνω ἀγορὰς διεθέσαμεν 155,500,000. Ἀπέναντι τῆς δαπάνης αὐτῆς, ἡ ὁποία ἀνέρχεται, ὡς ἐλέχθη, εἰς 155,500,000 δραχμάς, τὸ Δημόσιον εἰσέπραξε καὶ θὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὴν φορολογίαν τῶν 600 δραχμῶν τὴν πρόσθετον κατὰ χιλιόλιτρον, ἡ ὁποία ὠνομάσθη κατ’ εὐφημισμὸν εἰσφορὰ κατὰ χιλιόλιτρον σταφίδος κατὰ τὴν ἐξαγωγήν, θὰ εἰσπράξῃ, ἐπαναλαμβάνω, ὑπολογιζομένου τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου ἐξαγωγῆς εἰς 180.000.000 λίτρας, περὶ τὰ 110,000,000 δραχμῶν. Ἔχει δὲ εἰς τὰς ἀποθήκας της ἤδη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ τῶν Γενικῶν Ἀποθηκῶν ἀπὸ μὲν παρακράτημα περὶ τὰ 80,000,000 λίτρας σταφίδος, ἀπὸ δὲ τὰς ἀγορὰς τῶν δύο πλεονασμάτων 55,000,000. Ἡ μέση τιμή, τὴν ὁποίαν θὰ ἀπολαύσῃ ὁ σταφιδόκαρπος ὁ παραδιδόμενος εἰς τὴν βιομηχανίαν πρὸς οἰνοποίησιν καὶ οἰνοπνευματοποίησιν, ὅπως τὰ διδόμενα γνωστὰ σχετικὰ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἀποδεικνύουν, θὰ εἶναι τοὐλάχιστον περὶ τὰς 700 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον.

§194Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἑπτακόσια πεντήκοντα.

§195Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἐγὼ ὑπολογίζω 700 δραχμάς. Μὲ 700 δραχμὰς λοιπὸν κατὰ χιλιόλιτρον, τὰ 135,000,000 λιτρῶν σταφίδος θὰ μᾶς φέρουν τὸ ποσὸν τῶν 91,500,000. Ἄρα θὰ ἔχωμεν μίαν εἴσπραξιν ἐκ τῆς φορολογίας τῶν 600 δραχμῶν, ἐκ τοῦ ποσοῦ τοῦ παρακρατήματος καὶ τῶν πλεονασμάτων τῆς σταφίδος περὶ τὰ 203 ἑκατομμύρια. Ἐκ τῶν 203 αὐτῶν ἑκατομμυρίων θὰ πληρωθοῦν τὰ 155,500,000, τὰ ὁποῖα ἐστοίχισαν αἱ δύο ἀγοραὶ τῶν πλεονασμάτων καὶ ἐπὶ πλέον θὰ ἔχωμεν ἓν περίσσευμα 48,000,000, δι’ οὗ θὰ ἐξοφλήσωμεν ὅ,τι ὀφείλομεν εἰς τὴν Ἑνιαίαν διὰ τὴν ἐξαγορὰν τοῦ προνομίου της: Πρῶτον περὶ τὰ 12 ἑκατομμύρια δραχμάς. Δεύτερον 4 ἑκατομμύρια εἰς ἃ ὑπολογίζω τὰ ἔξοδα τῆς διαχειρίσεως τῆς σταφίδος ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς. Τρίτον 10 ἑκατομμύρια διὰ τὸν φόρον τοῦ Δημοσίου καὶ τέταρτον ἓν ὑπόλοιπον 6½–7 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον, ὡς ὑποθέτω, ὀφείλομεν ἀπὸ τὴν ἀγορὰν πλεονάσματος σταφίδος, τὴν ὁποίαν ἔκαμε κατὰ τὸ 1922 ἡ Ἐπανάστασις. Συνεπῶς κάμνοντες τὸν λογαριασμὸν αὐτόν, ἀφαιροῦντες ὅ,τι ἔχομεν πληρώσει ἔναντι τοῦ ὅ,τι ἔχομεν νὰ εἰσπράξωμεν, βλέπομεν ὅτι μᾶς μένει ἓν ἀπόθεμα ὑπὲρ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς περὶ τὰ 9 ἑκατομμύρια ἢ 8 ἑκατομμύρια τοὐλάχιστον δραχμῶν. Κατ’ ἀκολουθίαν τὸ Κράτος δὲν ἔχει νὰ ὑποστῇ καμμίαν ζημίαν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων αὐτῶν τῆς ἀγορᾶς τῶν πλεονασμάτων, καὶ ὡς ἐκ τούτου πιστεύω ὅτι θὰ ἦτο σκληρὸν καὶ ἄδικον νὰ ἀρνηθῇ τοῦτο τὴν ἀρωγήν του, τὴν ἐπέμβασίν του προκειμένου περὶ τῆς σωτηρίας ἑνὸς μεγάλου πληθυσμοῦ, τὸν ὁποῖον ἀποτελοῦν οἱ σταφιδοπαραγωγοί.

§196Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κανεὶς δὲν φιλονικεῖ διὰ τὴν ἀγορὰν σταφίδος.

§197Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἠμφισβητήθη.

§198Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀγορὰ σταφίδος ἐψηφίσθη δι’ ἀναστάσεως.

§199Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Τώρα προκειμένου περὶ τῆς ἀγορᾶς σταφίδος, θὰ εἶχον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, κ. Πρόεδρε. Διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει, εὐτυχῶς. Ἴσως νὰ ὑπάρχουν διάφοροι γνῶμαι ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον αὐτό. Σχετικῶς ἔχω τὴν γνώμην ὅτι διὰ νὰ εἶναι ἀμέσως τελεσφόρον τὸ μέτρον τοῦτο καὶ διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ τονώσῃ εὐθὺς ἀμέσως τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος, αἱ ὁποῖαι διέρχονται ὀξεῖαν καὶ ἀπογοητευτικὴν κρίσιν, θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ ἐφαρμοσθῇ εὐθὺς ἅμα τῇ ψηφίσει του, δηλαδὴ ἡ ἀγορὰ νὰ γίνῃ εὐθὺς μετὰ τὴν ψήφισιν τῆς σχετικῆς προτάσεως, συγχρόνως δὲ νὰ ὁρισθῇ μία τιμή, ἡ ὁποία νὰ εἶναι ἱκανοποιητικὴ ἐν σχέσει πρὸς τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας εἶχε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ σταφιδοπαραγωγή, αἵτινες, καίτοι ἦτο πανθομολογούμενον ὅτι ἦσαν ὑπέρογκοι, διότι, ἂν ἤθελεν ὁρισθῇ τοιαύτη τιμή μόνον 2,000 δραχμῶν τὸ χιλιόλιτρον, νομίζω ὅτι πᾶν ἄλλο παρὰ ὑποστήριξιν θὰ παρείχομεν.

§200Α. ΜΑΡΚΟΥ. Προτείνω τὴν τιμὴν τῶν 2,400 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον.

§201Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ θὰ ἔλεγον, διότι διὰ νὰ εἶναι ἄμεσα τὰ ἀποτελέσματα πρέπει ἀμέσως νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀγορά, διὰ νὰ εἶναι δὲ ἱκανοποιητικὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ τιμὴ 2,400 δραχμῶν.

§202Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἤθελον νὰ γνωρίζωμεν ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας, ἂν ἡ τιμὴ τῶν 2,000 δραχμῶν εἶναι καλὴ ἢ κακή.

§203Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Μόλις ἀφίνει ἕνα τόκον περὶ τὰ 6% εἰς τὸ κεφάλαιον. Καὶ διὰ νὰ σᾶς σαφηνίσω τὸ πρᾶγμα, σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἡ καλλιέργεια κατὰ στρέμμα σταφίδος ἀπαιτεῖ περίπου 900 δραχμὰς μὲ τὴν ἀκρίβιαν τὴν ὁποίαν ἔχουν σήμερον ἡ ἐργασία καὶ τὰ ἤδη ραντίσεως καὶ θειώσεως τῶν κτημάτων κτλ. Ἴσως μάλιστα καθ’ ὑπολογισμὸν αὐστηρότερον ἡ καλλιέργεια αὕτη νὰ στοιχίζῃ περισσότερον. Ἕκαστον δὲ στρέμμα κατὰ μέσον ὅρον παράγει περὶ τὰς 430 λίτρας σταφίδος.

§204Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ μέσος ὅρος εἶναι 400 λίτραι.

§205Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ὁ ἀμφιβάλλων δύναται νὰ πληροφορηθῇ τοῦτο κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον μεταβαίνων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἐξετάζων τὰς σχετικὰς στατιστικάς. Κατ’ αὐτὰς ἡ καλλιεργουμένη σήμερον γῆ διὰ τὴν σταφίδα ἀνέρχεται εἰς 750,000 στρέμματα περίπου. Ἂν δὲ κάμητε λογαριασμόν, θὰ ἴδητε ὅτι ὁ μέσος ὅρος παραγωγῆς κατὰ στρέμμα εἶναι οὐχὶ ἀνώτερος τῶν 450 λίτρων. Ἡ ὑλικὴ παραγωγὴ σταφίδος δὲν ὑπερβαίνει τὰ 300,000,000 λίτρας.

§206Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ ἔκθεσις εἶναι ἀπὸ τὸν κ. Χασιώτην, ἡ ὁποία λέγει ὅτι ἡ παραγωγὴ εἶναι ἀπὸ 400–800.

§207Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Μάλιστα. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§208Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κάτω τῶν 500.

§209Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ συμπέρασμα τὸ ὁποῖον ἐξάγεται ἐκ τῆς ἐκθέσεως εἶναι ἀπὸ 400–800.

§210Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πάντως δὲν εἶναι τὸ κατώτατον ὅριον 400.

§211Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἐνδιαφέρεσθε ὡς τέως Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, σᾶς δίδω καὶ αὐτὴν τὴν λεπτομέρειαν· ὅτι πλὴν τῆς Μεσσηνίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ παραγωγὴ σταφίδος ἀνέρχεται περίπου κατὰ στρέμμα εἰς 800 λίτρας, εἰς τὰς λοιπὰς σταφιδοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας καὶ δὴ εἰς Ἑπτάνησον, Κόρινθον, Πάτρας καὶ Αἴγιον, ἡ μέση παραγωγὴ σταφίδος εἶναι κάτω τῶν 450 λίτρων κατὰ στρέμμα. Ὅσον ἀφορᾷ λοιπὸν τὸ ζήτημα τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Ὑποθέτω δὲ ὅτι θὰ συμφωνήσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις προκειμένου νὰ προκύψωσιν ἀμέσως τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ὅτι τὸ μέτρον πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀμέσως καὶ ἡ τιμὴ νὰ μὴ εἶναι κατωτέρα τῶν 2,400 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον.

§212Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Πόσον ἔχει σήμερον ἡ σταφίς;

§213Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Περὶ τὰς 2,000 δραχμάς. Ἔχει ἐπέλθει ὅμως τοιοῦτος μαρασμὸς καὶ ἀπογοήτευσις καὶ εἰς τὸ σταφιδεμπόριον καὶ εἰς τὴν παραγωγήν, ὥστε δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἀπενεκρώθη σχεδὸν πᾶσα σταφιδικὴ κίνησις.

§214Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, ἂν ἐπῆλθε πτῶσις τῆς σταφίδος προχθὲς λόγῳ τῆς ἀπορρίψεως τῆς προτάσεως περὶ ἀγορᾶς δελτίων, τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως, ἀλλ’ εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὅτι, καὶ ἂν ἀποφασίσωμεν νὰ ἀγοράσωμεν σταφίδα, τὸ ζήτημα δὲν θεωρεῖται λελυμένον, ἐφόσον δὲν ἔχετε βεβαιωμένον, ἂν καὶ κατὰ πόσον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ δώσῃ χρήματα.

§215Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πότε ἔκαμα τὴν δήλωσιν αὐτήν;

§216Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Εἴπετε ὅτι, ἂν ψηφίσητε νὰ ἀγοράσητε σταφίδα, δὲν ἠξεύρω ποῦ θὰ εὑρεθῶσι τὰ χρήματα.

§217Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζετε ὅτι ἠδυνάμην τὴν στιγμὴν ἐκείνην ὑπευθύνως νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι θὰ εὑρίσκοντο τὰ χρήματα διὰ νὰ ἀγορασθῶσιν αὐτὰ τὰ πλεονάσματα τῆς σταφίδος;

§218Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Τώρα δύνασθε νὰ εἴπητε;

§219Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ὁμιλήσω καὶ θὰ σᾶς εἴπω.

§220Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Ἂν ἀγοράσητε ὅλον τὸ περίσσευμα, θέλω νὰ γνωρίζω τὸ ἑξῆς· ἂν σταφὶς καὶ δελτία εἶναι ἐντελῶς διάφορα πράγματα, διότι διὰ τὴν πρώτην περίπτωσιν θὰ ἐνδιαφερώμεθα διὰ τὸν ἐργαζόμενον λαόν, διὰ τὴν δευτέραν περίπτωσιν θὰ ἐνδιαφερώμεθα διὰ τὸ ἐμπόριον. Πρέπει ἡ ἀπόφασις νὰ εἶναι ἀλλοία εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν καὶ ἀλλοία εἰς τὴν δευτέραν.

§221Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, ἂν ἡ ἀπόρριψις τῆς προτάσεως περὶ ἐξαγορᾶς πλεονασμάτων δελτίων, ἡ γενομένη πρὸ τῶν διακοπῶν τοῦ Σώματος, ἤσκησεν ἐπίδρασιν μειωτικὴν ἢ ὄχι ἐπὶ τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι οὐδεμίαν ἐπιρροὴν καὶ δὴ ἐπιζημίαν ἐπὶ τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἡ ἀπόρριψις τοῦ ἐν λόγῳ μέτρου, ἀλλ, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐγένετο ψυχολογικὴ οὕτως εἰπεῖν ἐκμετάλλευσις τῆς ἀπορρίψεως ἐκείνης πρὸς ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους διὰ τὴν ὑποτίμησιν τῶν δελτίων καὶ ἀγωνιζομένους νὰ παρουσιάζωσι ταυτιζομένην τὴν τύχην τῆς σταφίδος πρὸς τὴν τῶν δελτίων. Ἡ ἔκπτωσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος ὀφείλεται εἰς ἄλλους παλαιοτέρους λόγους, οὓς ἀνέφερον εἰς τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ἰδίως εἰς τὴν ἐπισώρευσιν μεγάλων ποσοτήτων ἀκαίρως εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγοράς, αἱ ὁποῖαι ἐξακολουθοῦν νὰ παραμένουν ἀπώλητοι καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ πιέζουν τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως. Ἄλλος λόγος τῆς ἐκπτώσεως εἶναι ἡ ἀδυναμία ἡ οἰκονομικὴ τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου, ἡ ὁποία ἀναμφιβόλως συνετέλεσεν, ὥστε νὰ ἀποβῇ δυσκολωτέρα ἡ συγκράτησις καὶ ὑποστήριξις τῶν τιμῶν κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν περίοδον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν λόγων αὐτῶν συνέβαλε σπουδαίως εἰς τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος καὶ ἡ γεννηθεῖσα εὔλογος ἀμφιβολία περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου τῆς ἐξαγορᾶς, τοῦ ὑπὸ συζήτησιν, δοθέντος ὅτι κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ μέτρου τούτου κατ’ ἀρχὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προκληθεὶς νὰ δηλώσῃ τί σκέπτεται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ ἂν ἔχῃ τὴν ἀπόφασιν νὰ συντελέσῃ, ὥστε νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον ψηφιζόμενον, ἀπήντησεν ὅτι εἶναι ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω, διότι ἔχω ἀνάγκην προηγουμένως νὰ ἔλθω εἰς συνεννόησιν μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, παρὰ τῆς ὁποίας θὰ ζητηθῶσι τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τούτου χρήματα. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἐγένετο πρόξενος ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, ἂν μετὰ πάροδον 8–10 ἡμερῶν ἐπήρχετο μία ἀντίθετος δήλωσις. Ἀλλ’ ἡ σιωπὴ ἡ τηρηθεῖσα ἐνίσχυε τὴν ὑπόνοιαν τὴν γεννηθεῖσαν ἐκ τῆς ὡς ἄνω δηλώσεως περὶ μὴ ἐφαρμογῆς τοῦ ψηφισθέντος μέτρου αὐτοῦ καὶ οἱ ὑποτιμηταὶ ἐκμεταλλευόμενοι τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὤθησαν πρὸς ἔκπτωσιν τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος, ὑποβοηθούμενοι καὶ ἀπὸ τὴν ἐντύπωσιν τὴν δυσάρεστον, τὴν ὁποίαν ἐπροξένησεν ἡ ἀπόρριψις τῆς προτάσεως περὶ ἀγορᾶς δελτίων. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τῆς ἀγορᾶς δελτίων, τὰς γνώμας μου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω κατὰ τὴν πρώτην μου ὁμιλίαν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως. Ἐμμένω εἰς τὰς γνώμας μου αὐτάς, διότι οὐδὲν νέον γεγονὸς προέκυψεν, ὥστε νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἀγορασθῶσι τὰ δελτία εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν, ἐπιβαρυνομένης τῆς μελλούσης ἐσοδείας κατὰ 100 ἢ 150 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον. Ἐν τούτοις, ὅπως καὶ κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου ἐκείνην εἶπον, δὲν πρέπει νὰ μᾶς εὕρῃ ἀδιαφόρους ἡ θέσις ἡ δυσχερής, ἡ κρίσιμος δύναταί τις νὰ εἴπῃ, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιέλθει τὸ σταφιδεμπόριον τὸ κατέχον μεγάλα ποσὰ δελτίων, λόγῳ τῆς ἐκπτώσεως τῆς τιμῆς τούτων. Διότι, ὅπως ἐτονίσθη καὶ ἀπὸ τὸν κ. Μάρκου, εἶχον δὲ εἴπει καὶ ἐγώ, εἶναι ἀλληλένδετος ἡ τύχη ἑκάστου εἴδους γεωργικοῦ ἐγχωρίου μὲ τὸ ἐμπόριον τὸ ὁποῖον διαχειρίζεται καὶ ἐμπορεύεται τὸ εἶδος αὐτό. Εἶναι λοιπὸν ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ ἐμπορικὴ τάξις ἡ διαχειριζομένη τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος ἀποτελεῖ ἕνα συντελεστὴν καὶ παράγοντα προόδου καὶ βελτιώσεως τοῦ εἴδους. Συνεπῶς πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὸ ἐνδιαφέρον μας καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ μᾶς ἐμπνεύσῃ συμπαθεῖς ἀποφάσεις, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως αὐτῆς διὰ τῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν δελτίων. Μὲ τοῦτο ὅμως δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι πρέπει νὰ ἀχθῶμεν εἰς ἀπόφασιν νὰ ἀγοράσωμεν δελτία εἰς βάρος καὶ πρὸς ζημίαν συνεπῶς τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ὑπάρχει κατὰ τὴν γνώμην μου ἄλλος τρόπος δυνάμενος νὰ ἐνισχύσῃ ἐν προκειμένῳ τὴν θέσιν τοῦ σταφιδεμπορίου, χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ σταφιδοπαραγωγή. Νομίζω, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἢ μᾶλλον εἶμαι βέβαιος, ὅτι ψηφιζομένου τοῦ μέτρου τῆς ἐξαγορᾶς πλεονάσματος τῆς σταφίδος, θὰ ἐπέλθῃ μαζὶ μὲ τὴν αὔξησιν τὴν ἁλματικὴν τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ἡ σταφίς. Θὰ ἐπέλθῃ καὶ ὕψωσις σημαντικὴ τῶν δελτίων, διότι ἐκ τῆς πείρας τῶν πραγμάτων εἶναι ἀποδεδειγμένον, ἀντιθέτως ἀφ’ ὅτι οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι συνηγορήσαντες ὑπὲρ τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων, ὅπως ὁ κ. Ἀργυρόπουλος, ὑπεστήριξαν ὅτι τὰ δελτία συμπαρασύρουν εἰς τὴν ἔκπτωσιν τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος. Ἀντιθέτως λέγω ὅτι τὰ δελτία παρακολουθοῦν τὴν τύχην τῆς σταφίδος ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκπτωσιν καὶ τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν αὐτῶν. Ἔχω λοιπὸν ἀκράδαντον πεποίθησιν ὅτι, ἐφαρμοζομένου τοῦ μέτρου τῆς ἐξαγορᾶς πλεονάσματος σταφίδος καὶ ἐπερχομένης ἀνατιμήσεως τῆς σταφίδος, θὰ ἐπέλθῃ κατ’ ἀνάγκην καὶ ἀνάλογος ὕψωσις τῶν δελτίων. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς αὐτὸ μόνον. Ἀνησυχοῦν σήμερον οἱ ἔμποροι κάτοχοι δελτίων, διότι, ἐφόσον ἐπίκειται ὁ χρόνος τῆς λήξεως τῆς ἰσχύος αὐτῶν καὶ ἐφόσον ἐξ ἄλλου εἶναι βεβαρυμένοι οὗτοι καὶ διατελοῦν εἰς οἰκονομικὴν θέσιν οὐχὶ εὐχάριστον, ὑπολογίζουν ὅτι θὰ εὑρεθοῦν εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ πωλήσουν τὰ δελτία τῶν ἀθρόως καὶ κατὰ συνέπειαν μὲ ἐκπεσμόν.

§222Χ. ΦΑΚΗΣ. Ὄχι οἱ ἔμποροι· αἱ Τράπεζαι.

§223Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τὰς μεγάλας οἰκονομικὰς δυσχερείας τοῦ σταφιδεμπορίου, παραθέτω μάλιστα ὅτι ἡ στάσις μου ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν δελτίων ἔγεινεν αἰτία ποιᾶς τινος ἐξεγέρσεως ἐναντίον μου καὶ μεταξὺ ἀκόμη ἀγαπητῶν φίλων μου σταφιδεμπόρων ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ ἐν γένει ὅτι ἐξ αἰτίας της ἔχει δημιουργηθῆ ἐν τῷ κύκλῳ αὐτῶν ἀντιδημοτικωτάτη δι’ ἐμὲ ἀτμοσφαῖρα. Ἀλλὰ τοῦτο μοὶ εἶναι ἀδιάφορον, ἐφόσον ἡ στάσις μου αὕτη φρονῶ πεποιθότως ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὰ γενικώτερα συμφέροντα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ὅτι δύναται ὁ κίνδυνος αὐτὸς νὰ ἐκλείψῃ, ἂν θεσμοθετηθῇ, ὅπερ ἄλλως τε καὶ ἠθικὸν καὶ δίκαιον εἶναι ὅτι τὰ δελτία αὐτά, ἤτοι τὰ πλεονάζοντα, δὲν θὰ παύσουν ἰσχύοντα ἀπὸ τῆς 25ης Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ., ἀλλὰ τοὐναντίον θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ἰσχύουν μέχρι τύλους τοῦ προσεχοῦς σταφιδικοῦ ἔτους, ἤτοι νὰ χρησιμοποιῶνται μέχρι τῆς 20ῆς Αὐγούστου 1926.

§224Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐννοεῖτε τὰ δελτία νὰ ἰσχύουν μέχρι τέλους Νοεμβρίου 1925, ὅπως εἶναι ὁ πάγιος νόμος ἢ ἐννοεῖτε νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν προθεσμίαν τῆς ἰσχύος τῶν δελτίων ἐπὶ ἓν ἔτος περισσότερον;

§225Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Τὸ δεύτερον. Δηλαδὴ ἐννοῶ ὅτι τὰ δελτία αὐτά, τὰ ὁποῖα παύουν νὰ ἔχουν ἰσχὺν ἀπὸ τῆς 25ης Νοεμβρίου 1925, νὰ παραταθῇ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν μέχρις Ὀκτωβρίου 1926.

§226Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ συμβοῦν πιθανῶς τὰ ἑξῆς: Ἐφέτος θὰ εὑρεθῶμεν, καθ’ ὅλα τὰ φαινόμενα, πρὸ νέας ὑπερπαραγωγῆς. Τὴν νέαν αὐτὴν ὑπερπαραγωγὴν θὰ ἀντιμετωπίσωμεν διὰ τῆς ἐν μέρει δελτιοποιήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου. Θὰ ὑπάρχουν λοιπὸν καὶ νέα δελτία, θὰ προσφέρωνται δὲ εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ τὰ νέα καὶ τὰ παλαιά.

§227Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Αὐτὸ θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ ὅρους τινάς. Πρῶτος ὅρος θὰ εἶναι πράγματι πλουσία καὶ ὑπερτέρα κατὰ πολὺ ἡ παραγωγή. Τὰ φαινόμενα εἶναι τοιαῦτα, ἂν καὶ οἱ καιροὶ εἶναι βοηθητικοὶ διὰ νὰ καταστρέψουν ἐν μέρει τὴν παραγωγήν. Δεύτερον θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὸν ὀργανισμὸν τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσωμεν καὶ τὸν ὁποῖον σεῖς, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχετε μελετήσει καὶ ἔχετε κάμει εἰσήγησιν καὶ ἐλπίζω ὅτι πολὺ ταχέως θὰ φέρητε ἐνώπιόν μας. Ἐξαρτᾶται λοιπὸν ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ λάβωμεν διὰ τὴν ἐξοικονόμησιν τοῦ ποσοῦ τῶν πλεοναζόντων δελτίων.

§228Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οἱοσδήποτε ὀργανισμὸς καὶ ἂν γίνῃ, ἔχω ἐγὼ τὸ σχέδιόν μου, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ διάφορα ἄλλα σχέδια. Ὅπως δὲ συμβαίνει καὶ εἰς τὰς ἀσθενείας, ὑπάρχουν πάρα πολλοὶ ἰατροὶ καὶ κηδεμόνες. Οἱοσδήποτε ὀργανισμὸς καὶ ἂν γίνῃ, εἴτε συνεταιρικὸς εἴτε ἰδιωτικὸς εἴτε ἁπλῶς κρατικός, πάντως ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς θὰ ἀκολουθήσῃ τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως καὶ τῆς δελτιοποιήσεως.

§229Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω καὶ ἐγώ.

§230Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἐγὼ τὸ θεωρῶ δυστυχῶς ὡς βέβαιον ὅτι θὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ ἴδιον σύστημα.

§231Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μέχρι τοῦδε δὲν ἐπροτάθη παρὰ μόνον ἀραιότατα καὶ ἀσθενέστερα ἡ ἰδέα τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκριζώσεως πρὸς μείωσιν τῆς παραγωγῆς. Ἐπειδὴ καὶ ἄλλοτε εἶχε γίνει τοιαύτη πρότασις καὶ ἀπερρίφθη σχεδὸν διὰ βοῆς....

§232Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Καὶ ἐπειδή, ἂν ἤθελε γίνει δεκτή, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ χρειάζονται ἔτη καὶ συνεπῶς σήμερον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἀποτέλεσμά τι.

§233Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν δὲν ἐσπεύδατε, θὰ ἔλεγον καὶ αὐτό. Χρειάζονται περισσότερα ἀπὸ ἓν ἔτη καὶ νέαι τοπογραφικαὶ ὑπηρεσίαι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐφέτος νομίζω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἰσχυρισθῶμεν σοβαρῶς ὅτι ἄλλο τι σύστημα, πλὴν τοῦ τῆς παρακρατήσεως, δύναται νὰ ἰσχύσῃ. Λοιπόν, ἐπειδὴ ὑμεῖς ὑποστηρίζετε μετ’ ἐμοῦ ὅτι δὲν φαίνεται πιθανὸν σοβαρῶς ἐφέτος ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀποστῶμεν τοῦ συστήματος τῶν δελτίων, ἐρωτῶ· ἀφοῦ θὰ δελτιοποιηθοῦν πάλιν 35% τῆς νέας ἐσοδείας, αὐτὰ τὰ δελτία τῆς νέας ἐσοδείας θὰ προσφέρωνται εἰς τὴν ἀγορὰν καθ’ ὃν τρόπον θὰ προσφέρωνται καὶ τὰ δελτία τῆς παλαιᾶς ἐσοδείας;

§234Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ ἀφομοιωθῶσιν.

§235Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§236Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Νὰ γίνῃ διάκρισις, καθὼς λέγει ἡ πρότασις.

§237Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ εἶναι ἐξίσου δεκτὰ καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δέ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ὑπάρχῃ δυσαναλογία ἐξογκωμένης προσφορᾶς δελτίων ἀπέναντι τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ, δηλαδὴ τῶν 180–190 ἑκατομμυρίων. Αὐτὰ θὰ ἀπαιτήσουν, πρὸς 35%, ἕνα ὡρισμένον ἀριθμὸν δελτίων. Ἡ ἀθρόα προσφορὰ παλαιῶν καὶ νέων δελτίων μοιραίως θὰ φέρῃ πτῶσιν τῶν τιμῶν τῶν δελτίων. Θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ: Πολὺ καλά, ἀλλ’ ἂν θεσπισθῇ ὅτι τὰ δελτία ταῦτα θὰ ἰσχύουν μέχρι τοῦ προσεχοῦς ἔτους, τὰ δὲ δελτία τῆς προσεχοῦς ἐσοδείας θὰ ἰσχύουν καὶ κατὰ τὴν μεταπροσεχῆ καὶ τὰ δελτία τῆς προσεχοῦς καὶ μεταπροσεχοῦς θὰ ἰσχύουν καὶ κατὰ τὰ ὑπόλοιπα ἔτη καὶ οὕτω καθεξῆς, μέχρις ὅτου γίνῃ ἀπορρόφησις, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν ἴσως νὰ ὑπάρξῃ πτῶσις τιμῶν. Ἀνεξαρτήτως τῆς ἀκριβείας τοῦ τοιούτου συλλογισμοῦ, πρέπει ἐν τούτοις νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ὅταν τελευταῖον, κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1924, ἐθεσπίσαμεν τὸ σύστημα τῆς ἑξακοσιοδράχμου νέας εἰσφορᾶς, δὲν εὑρέθημεν ἄνευ ἀντιρρήσεων ἐκ μέρους Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεθ’ ἡμῶν ἐμπορικὰς συμβάσεις καὶ καταναλίσκουν πολὺ ποσὸν σταφίδος. Δὲν δύναμαι λοιπὸν ἐγώ, ὡς ὑπεύθυνος κυβερνήτης, νὰ ὑποστηρίξω ἐνώπιον ὑμῶν, ὅτι δέχομαι, πρὸς προσωρινὴν θεραπείαν τῶν δυσχερειῶν, νὰ δεσμεύσω τὸ μέλλον οἰκονομικῶς καὶ ἠθικῶς. Βέβαια νομοθετικῶς δὲν θὰ εἴμεθα δεσμευμένοι, δυνάμεθα νὰ καταργήσωμεν αὔριον τοιαύτην διάταξιν, ἐπὶ βλάβῃ καὶ συμφορᾷ διαφόρων κατόχων δελτίων. Ἐγὼ ὅμως δὲν δύναμαι, ἐπαναλαμβάνω, νὰ δεσμεύσω τὸ μέλλον διὰ 2, 3 ἢ 4 ἔτη, ἐν ἀγνοίᾳ τῶν διαμαρτυριῶν καὶ τῶν περιπλοκῶν τῆς αὔριον. Τὴν σπουδαίαν ταύτην ἄποψιν λησμονοῦν ὅσοι λέγουν ὅτι πρέπει ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν νὰ ἰσχύουν τὰ δελτία. Σᾶς λέγω ὅτι, ἐφόσον θελήσωμεν νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἴσχυσεν ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον εἰκοσαετίαν, ἀλλὰ καὶ πρὸ τῆς εἰκοσαετίας διά τινα ἔτη, ἀσφαλῶς βαδίζομεν εἰς ἓν χάος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄγνωστον ποῦ θὰ μᾶς ἀγάγῃ. Ποῖον εἶναι τὸ ἰσχῦον σύστημα; Τὰ δελτία εἶναι δεκτὰ εἰς τὰ τελωνεῖα μέχρι τῆς 1ης Ὀκτωβρίου τοῦ νέου σταφιδικοῦ ἔτους. Διατί ἐξαγοράζονται; Διότι τὰ δελτία ἀντιπροσωπεύουν σταφίδα καί, ἂν ἐγώ, ἀντὶ τὴν σταφίδα μου νὰ τὴν κάμω δελτία, τὴν ἐκράτουν εἰς τὰς χεῖράς μου, τὸ Κράτος καὶ ἡ Προνομιοῦχος, πρὸ τῆς ἐξαγορᾶς αὐτῆς, θὰ ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ τὴν ἀγοράσῃ. Δίκαιον εἶναι νὰ πράξῃ τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὰ δελτία. Ἐπὶ τούτου δὲ στηρίζεται ἡ σήμερον ὑποβληθεῖσα τροπολογία. Δὲν ἐπιτρέπεται, νομίζω, νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, ἄνευ μεγάλων περιπετειῶν ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν. Ἂν ἀπομακρυνθῆτε καὶ θελήσητε νὰ ἐπιβαρύνητε τὰς μελλούσας ἐσοδείας μὲ τὰ δελτία τῶν παρελθουσῶν ἐσοδειῶν, δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον ἀδιέξοδον δυνάμεθα νὰ ἀχθῶμεν.

§238ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἰς τὰ 1914 ἀνεστάλη.

§239Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὰ 1914, ὅταν ἐξερράγη ὁ πόλεμος, ἔγιναν διάφοροι ἀναστολαὶ πολλῶν ὑποχρεώσεων διαφόρων νομικῶν προσώπων καὶ ἰδιωτῶν. Ἀνεστάλησαν λοιπὸν καὶ αἱ τῆς Προνομιούχου. Σοβαρὰ διατάραξις δὲν ἐπῆλθε μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν τὸ νόμισμά μας ἤρχισε νὰ χάνῃ τὴν ἀξίαν του. Σφάλμα ὑπῆρξεν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, διότι ἡ Προνομιοῦχος διὰ τῶν ἰδιαιτέρων συμβάσεων, τὰς ὁποίας εἶχε μὲ τὰς διαφόρους βιομηχανικὰς ὑπηρεσίας, ὕψωσε τὰς τιμὰς τοῦ παρακρατήματος ἀπὸ 65 δραχμάς, νομίζω, εἰς τὰς ὁποίας ἐπώλει, εἰς τὰς παραμονὰς τοῦ πολέμου τὸ χιλιόλιτρον, εἰς 650 πέρυσιν, ἔλαβε δηλαδὴ ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑποτίμησιν τοῦ νομίσματος, τὸ ὁποῖον ἐπίεσε τὴν Προνομιοῦχον, ἀπειλοῦν ἐξαγοράν, ἵνα τὴν ἀναγκάσῃ νὰ προσαρμόσῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως εἰς τὰς νέας οἰκονομικὰς συνθήκας. Καὶ τοιουτοτρόπως ἡ Προνομιοῦχος ὑπεχρεοῦτο νὰ ἀγοράζῃ καρπὸν καὶ δελτία μόνον πρὸς 115 ἕως 145 δραχμάς.

§240Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Εὐτυχῶς ἐξηγοράσθη ἡ Προνομιοῦχος πέρυσιν.

§241Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ μετέλθωμεν τὴν ὁδὸν τοῦ ἐξαναγκασμοῦ τῆς Προνομιούχου νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς νέας οἰκονομικὰς συνθήκας καὶ νὰ ἐξαγοράζῃ πρὸς 2 ἴσως χιλιάδας δραχμὰς δελτία καὶ καρπόν. Εἶναι ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου διεφωνήσαμεν, διαφωνοῦμεν καὶ θὰ διαφωνοῦμεν, κ. συνάδελφε ἐξ Ἀθηνῶν. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει πλέον λόγος νὰ συζητήσωμεν, ἀφοῦ ἡ ἐξαγορὰ ἔγεινε καὶ σήμερον συζητοῦμεν περὶ ἄλλων μέτρων, ἐπανελθόντες εἰς τὸ χάος καὶ τὴν ἀβεβαιότητα τὴν πρὸ τῆς Προνομιούχου.

§242Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μίαν ἐρώτησιν, κ. Πρόεδρε. Εἴπετε ὅτι φοβεῖσθε τὴν πληθώραν τῶν δελτίων ἐν περιπτώσει μεταφορᾶς τῶν ὑπαρχόντων καὶ προσθήκην αὐτῶν εἰς τὰς νέας ἐσοδείας, ὁπότε ἡ τιμὴ θὰ ἐκπέσῃ. Ἐρωτῶ· διατί φοβεῖσθε αὐτὴν τὴν πληθώραν τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν θὰ μεταφερθοῦν εἰς τὴν ἑπομένην ἐσοδείαν ἄνευ διακρίσεως; Γίνεται πλήρης ἀφομοίωσις, διότι οἱ κάτοχοι τοῦ σταφιδοκάρπου, βλέποντες τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν τῶν δελτίων, θὰ σπεύσουν νὰ δώσουν τὸ πρᾶγμα εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς παρακρατήσεως καὶ δὲν θὰ κανονίζῃ καὶ αὐτὰ ὁ νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως καὶ δὲν θὰ κρατήσουν τὴν τιμὴν τῶν πωληθέντων δελτίων.

§243Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως. Γνωρίζετε τὸ ζήτημα, διότι κατάγεσθε ἐκ σταφιδοφόρου ἐπαρχίας καὶ ἔχετε παρακολουθήσει αὐτό. Ὁ συλλογισμός σας εἶναι ὁ ἑξῆς: Περισσεύουν ἐφέτος 12 ἑκατομμύρια δελτίων περίπου, δὲν ἐπιμένω ἰδιαιτέρως εἰς τὴν ἀκρίβειαν τοῦ ἀριθμοῦ. Ἡ παραγωγὴ ἦτο περὶ τὰ 320 ἑκατομμύρια. Ἡ νέα παραγωγή, ἂν δὲν μεσολαβήσουν καιρικαὶ μεταβολαί, εἶναι πιθανὸν νὰ εἶναι πάλιν 320 ἑκατομμύρια. Ἴσως θὰ ἔχωμεν μίαν σειρὰν πλουσίων ἐτῶν, ὅπως εἴχομεν εἰς τὰ 1903 καὶ 1904. Διὰ νὰ ἐξαχθῶσιν τὰ 180–190 ἑκατομμύρια, θὰ χρειασθῶσι πρὸς 35% περίπου, 65 ἑκατομμύρια δελτίων, ἀφοῦ ἡ Ἑπτάνησος ἐπιβαρύνεται μὲ 40%. Θὰ ὑπάρχουν ὅμως 12 ἑκατομμύρια δελτία. Οἱ παραγωγοί, ἂν ἦσαν εἷς ἄνθρωπος ἢ 5 ἢ 6, θὰ ἐσκέπτοντο ὡς ἑξῆς· χρειαζόμεθα 65 ἑκατομμ. δελτία, ὑπάρχουν 12, πρέπει νὰ δελτιοποιήσωμεν 53· ἄρα δὲν θὰ ὑπάρχῃ πληθώρα. Σᾶς ἀπαντῶ ὅμως, πρῶτον ὅτι αὐτὸν τὸν συλλογισμὸν ἔπρεπε νὰ τὸν εἶχον κάμει καὶ ἐφέτος οἱ παραγωγοὶ καὶ δὲν τὸ ἔκαμον. Οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν κάμουν. Ἕκαστος σπεύδει νὰ παραδώσῃ εἰς τὰς ἀποθήκας τὸν καρπόν του καὶ νὰ λάβῃ δελτία, τὰ ὁποῖα τὸν ἐνοχλοῦν ὀλιγώτερον, διότι οἱ περισσότεροι δὲν ἔχουν ἀποθήκας, εἰς τὰ ἁλώνια δὲ ὑπάρχει ὁ φόβος τῶν βροχῶν, τῆς κλοπῆς, τῆς καταστροφῆς. Σπεύδουν φυσικὰ πολλοὶ παραγωγοὶ νὰ ἀποθηκεύσουν τὸν καρπόν, προτιμῶντες νὰ λάβουν καὶ 50 καὶ 100 δραχμὰς ὀλιγώτερον. Τὰ δελτία, τὰ πωλοῦν ὁπόταν θελήσουν, χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ μάλιστα ὁ παραγωγός, μεταβάλλεται κάπως καὶ εἰς κερδοσκόπον. Δὲν ὑπάρχει μεγάλη ἀγροτικὴ ἰδιοκτησία ὥστε νὰ ἔχῃ τὰς ἀποθήκας του κάθε παραγωγὸς καὶ νὰ εἰσκομίζῃ ἐκεῖ τὸ προϊόν του. Αὐτὸ πρῶτον. Ἀλλ’ ἔπειτα, ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ὅλοι οἱ παραγωγοί, ὡς εἷς ἄνθρωπος, θὰ σκεφθοῦν ὅτι, ἀφοῦ χρειάζονται 65 ἑκατομμύρια δελτία, ἔξω 12 τὰ ὑπάρχοντα, 53 ἑκατομμύρια θὰ δελτιοποιήσουν μόνον. Ἀλλὰ τὰ 12 ἑκατομμ. σταφίδος, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ δελτιοποιηθοῦν, θὰ προσφερθοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν ὡς σταφιδόκαρπος, θὰ πιέζουν τὴν κατανάλωσιν καὶ θὰ ἔχωμεν πτῶσιν τῶν τιμῶν καὶ τῆς σταφίδος καὶ τῶν δελτίων.

§244Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ λάβωμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν διὰ τὸν σταφιδόκαρπον.

§245Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ ἀνταπεξέλθωμεν πρέπει νὰ ἔχωμεν ἑτοίμους πολλὰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ πολλὰς ἀποθήκας, ὥστε νὰ δυνάμεθα ἀδιακόπως νὰ ἀγοράζωμεν πᾶν προσφερόμενον ποσόν.

§246Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ὁμιλήσω, ἐπικαλούμενος τὴν ἱστορίαν τοῦ παρελθόντος. Ὡς πρὸς τὰ πλεονάζοντα δελτία ἔχω νὰ εἴπω ὅτι ὅλως ἐξαιρετικὰ κατὰ τὸ τρέχον σταφιδικὸν ἔτος παρουσιάσθη τὸ φαινόμενον αὐτό, νὰ κυκλοφορήσῃ δηλαδὴ ἓν ποσὸν σοβαρὸν οἷον εἶναι τὸ ὑφιστάμενον περὶ τὰ 20,000,000 ἐπὶ πλέον τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐξαγωγῆς. Ὁ λόγος δὲ διὰ τὸν ὁποῖον ἔγινε τοῦτο εἶναι προφανέστατος καὶ γνωστότατος· ἡ ἐνθάρρυνσις τουτέστιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ σταφιδεμπόριον καὶ ἰδίως τὸ ἀσχολούμενον περὶ τὴν ἐμπορίαν τῶν δελτίων ἐκ τῆς ληφθείσης πέρυσιν ἀποφάσεως ὑπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως, κατόπιν σχετικῆς αἰτήσεως τῶν ἐνδιαφερομένων ἐμπόρων ὅπως ἀγορασθοῦν τὰ πλεονάσματα δελτίων εἰς ὡρισμένην τιμὴν ὑπὸ τοῦ Κράτους. Τοῦτο ἀναντιρρήτως ἐνεθάρρυνε καὶ ἐφέτος τὸ σταφιδεμπόριον νὰ ρίψῃ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς παρακρατήσεως ἐπὶ πλέον μεγάλα ποσὰ σταφίδος μὲ τὴν ἀβεβαιότητα ὅτι θὰ ἐπετύγχανεν, ὅπως ἐπέτυχε καὶ εἰς τὸ παρελθὸν τὴν ἐξαγορὰν τῶν πλεοναζόντων δελτίων, ἣν καὶ μετὰ τόσης ἐπιμονῆς ἐπεδίωξε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἐπιδιώκῃ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως· ἂν δὲν τὰ μεταφέρωμεν τὰ δελτία αὐτὰ ὅπως ἠνόουν ἐγώ, πῶς ὑμεῖς ἐννοεῖτε ὅτι δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι κατὰ τὴν ἐξαγωγήν; Ἄρα καθ’ ὃν τρόπον ἀναφέρει ἡ πρότασις τοῦ κ. Μάρκου, καθ’ ἣν τὰ πλεονάζοντα δελτία δέον νὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς τρία συνεχῆ ἔτη.

§247Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις τοῦ κ. Μάρκου δὲν εἶναι αὐτή.

§248Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Μάρκου εἶναι νὰ τὰ διαιρέσωμεν εἰς τρία, νὰ χρησιμοποιηθοῦν τουτέστιν εἰς τρία συνεχῆ ἔτη....

§249Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κατὰ τοῦτο ἀπέσυρα τὴν πρότασίν μου.

§250Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Νὰ θεωρηθοῦν καὶ αὐτὰ ὡς περίσσευμα σταφίδος.

§251Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅπως εἶναι ὁ ὀργανισμός μας, ἐπὶ 26 ἔτη. Δὲν ἐπιέσαμεν ποτὲ τὴν μέλλουσαν ἐξαγοράν, ἀποφεύγοντες καὶ ἐνδεχομένας ἀντιρρήσεις.

§252Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Σεῖς ἐννοεῖτε τὰ δελτία.

§253Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλέχθη ὅτι ἀπέφυγεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του τί θὰ κάμῃ. Ἀκριβῶς, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον πανταχόθεν ὑπόκειται εἰς ἐκμεταλλεύσεις καὶ κάθε λόγος τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς τοιαύτην ἢ τοιαύτην κατεύθυνσιν τῆς κερδοσκοπίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος πάντοτε νὰ μένω ἐντὸς τῶν πραγμάτων. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον ἀπόψε δὲν εἶπον τί θὰ προτείνω, οὔτε ἂν συνεννοήθην μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν οὔτε ἂν θὰ συνεννοηθῶ. Τότε δὲ ἐπεδιώκετο νὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις ὄχι ἀπὸ σᾶς, ἀλλ’ ἀπὸ πρόσωπα ἔξω τῆς Βουλῆς εὑρισκόμενα, ὅτι ὁπωσδήποτε θὰ ἀγορασθῇ ἡ σταφὶς μὲ ὑψηλὸν σχετικὸν ποσόν. Τὸν Ἀπρίλιον ἐγὼ δὲν ἐγνώριζον πόσα θὰ εἶχα χρήματα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν καὶ ποῖον ποσὸν θὰ ἠγοράζαμεν. Ἐντὸς δὲ τῆς ψυχῆς μου — δύναμαι νὰ τὸ εἴπω τώρα μετὰ δύο μῆνας, διότι δὲν ὑπάρχει φόβος ἐκμεταλλεύσεως — ὑπῆρχεν ὁ φόβος μή, ἂν ὑπερβολικῶς ἐπιέζομεν τὴν κατανάλωσιν, ἐφόσον θὰ ἤρχιζαν διαπραγματεύσεις περὶ ἐμπορικῶν συμβάσεων, θὰ ἦτο κίνδυνος νὰ βλάψωμεν τὸ μέλλον τῆς καταναλώσεως. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀπέφυγα νὰ εἴπω τότε ποῖον ποσὸν καὶ πρὸς τίνα τιμὴν θὰ ἠγοράζομεν. Καὶ εἶπον ὅτι, ἂν κατ’ ἀρχὴν παρεδέχετο ἡ Συνέλευσις τὸ νομοσχέδιον, ἐπρόκειτο δὲ τότε μόνον περὶ τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως, εἰς τὰς ἑπομένας συζητήσεις θὰ ἤμην εἰς θέσιν νὰ εἴπω πόσα θὰ ἠδύνατο ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ δώσῃ χρήματα, πόσον ποσὸν καὶ πρὸς τίνα τιμὴν θὰ ἠγοράζομεν. Θὰ τὸ ἔλεγα εἰς τὸ τέλος τῶν συζητήσεων, ὥστε νὰ μὴ ἐπηρεάσω τὴν ἀγορὰν κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν. Κάμνω συνεχῶς διαπραγματεύσεις μὲ διάφορα Κράτη διὰ νὰ ἀνοίξωμεν νέας ἀγορὰς καταναλώσεως καὶ δὲν ἐπεθύμουν νὰ ἐπηρεάσω βλαβερῶς αὐτάς, χάριν τῶν κατόχων.

§254Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἂν καλῶς ἀντελήφθην, ἡ ἔννοια τῆς προτάσεως τοῦ κ. Μάρκου εἶναι νὰ ἀγορασθοῦν τὰ πλεονάσαντα δελτία, ἀφοῦ ὁρισθῇ ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν καὶ οὕτως εἰπεῖν νὰ ἐκμηδενισθοῦν.

§255Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὁμιλῶ ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὡς ἀκροατὴς καὶ μέλος τῆς Συνελεύσεως. Ἰδοὺ πῶς ἀντελήφθην, ἐζήτησα δὲ καὶ ἰδιαιτέρας πληροφορίας ἀπὸ τὸν κ. Μάρκου διὰ τὴν πρότασίν του. Ἔχετε δίκαιον, ὅτι δὲν τὴν γνωρίζετε σαφῶς, διότι δὲν ἐτυπώθη ἀκόμη καὶ δὲν διενεμήθη. Ἡ πρότασίς του εἶχεν ὡς ἑξῆς: Νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἴσχυσε μέχρι τοῦδε. Δηλαδὴ μέχρι τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1925, τὰ δελτία τὰ ὑπάρχοντα θὰ εἶναι δεκτὰ διὰ τὴν ἐξαγωγήν, ἄρα καὶ διὰ τὴν νέαν ἐσοδείαν. Τοῦτο θὰ εἶναι πρακτικώτερον. Ἴσχυσεν ἐπὶ 25 ἔτη. Ἐπίσης ὅ,τι ἴσχυσεν ἐπὶ τόσα ἔτη, νὰ ἰσχύσῃ καὶ ἐφέτος ὡς πρὸς τὴν ἐξαργύρωσιν, ἤτοι ἀπὸ 1 Ὀκτωβρίου μέχρι 1 Δεκεμβρίου νὰ δύναται ὁ ὀργανισμὸς ὁ χειριζόμενος τὰ τοῦ παρακρατήματος, αὐτὸς δὲ εἶναι νῦν τὸ Κράτος, διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῶν Γενικῶν Ἀποθηκῶν, νὰ ὑποχρεώνηται νὰ ἐξαργυρώνῃ τὰ δελτία πρὸς μίαν ὡρισμένην τιμήν. Ὁ κ. Μάρκου ὅμως εἶχε προσθέσει καὶ ἄλλην τινὰ πρότασιν, τὴν ὁποίαν, ὅπως σᾶς εἶπε πρὸ ὀλίγου, ἀπέσυρε· δηλαδὴ ἐνόει τὸ βάρος τῆς ἐξαργυρώσεως νὰ κατανεμηθῇ ἐπὶ μίαν τριετίαν. Ἀπέμεινεν ἤδη ἡ πρότασις τοῦ κ. Μάρκου, εἰς τοῦτο μόνον, νὰ ἰσχύσῃ καὶ ἐφέτος, ὅ,τι ἴσχυσεν ἐπὶ εἴκοσι πέντε ἔτη. Οὐδὲν τὸ καινοφανές. Τὸ μόνον συζητήσιμον εἶναι ποία ἡ τιμὴ τῆς ἐξαργυρώσεως. Ἡ Προνομιοῦχος ἐξηργύρωνε τὰ δελτία τὰ μὴ χρησιμοποιηθέντα ἀντὶ 115 δραχμῶν. Ἑκατὸν δέκα πέντε δραχμαὶ ἦτο τὸ ἐλάχιστον ὅριον τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεχρεοῦτο νὰ ἀγοράζῃ σταφιδόκαρπον. Ἐξηγοῦμαι διὰ τοὺς μὴ γνωρίζοντας τὸ ζήτημα. Ἡ Προνομιοῦχος ὑπεχρεοῦτο νὰ ἀγοράζῃ σταφιδόκαρπον εἰς διαφόρους τιμὰς ἀναλόγως τῆς ποιότητος, ἡ κατωτάτη δὲ ποιότης ἠγοράζετο πρὸς δραχμὰς 115. Τὰ δελτία παριστοῦν σταφιδόκαρπον, ὁ ὁποῖος καὶ τῆς χειρίστης ποιότητος ἂν ἦτο, θὰ ἐξηγοράζετο ἀντὶ 115 δραχμῶν. Ἄρα τὴν κατωτάτην αὐτὴν ἀγοραίαν τιμὴν ἠννόησε τὸ ἐπὶ 25ετίαν ἰσχῦσαν καθεστὼς νὰ τὴν ἐφαρμόσῃ καὶ εἰς τὰ δελτία, ὅσα δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν. Κατὰ συνέπειαν σήμερον τὸ ἐξεταστέον εἶναι ποία ὑπῆρξεν ἡ κατωτάτη τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου κατὰ τὸ διαρρέον ἔτος. Ταύτην θὰ εὕρωμεν εὐκόλως, διότι γνωρίζομεν ποῖαι εἶναι αἱ τιμαὶ τῶν διαφόρων ποιοτήτων, καὶ δυνάμεθα νὰ πάρωμεν τὴν κατωτάτην τιμήν.

§256ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Χίλιαι ἑκατὸν πεντήκοντα δραχμαί, ἀναλόγως τοῦ συναλλάγματος.

§257Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, νομίζω. Ὑπάρχουσί τινες, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι, ἂν τὸ 115 πολλαπλασιάσωμεν ἐπὶ 10, θὰ ἔχωμεν τὴν τιμὴν τὴν σήμερον ἀντιστοιχοῦσαν εἰς τὸ 115 τὸ προπολεμικόν. Ὁ συλλογισμὸς εἶναι ἐσφαλμένος, νομίζω, κατὰ τοῦτο ὅτι παραγνωρίζεται ἡ παγκόσμιος ἀκρίβια ὅλων τῶν πραγμάτων, συνεπῶς καὶ τῆς σταφίδος, ἡ ἐπελθοῦσα εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως τὰς κυριωτέρας, τὴν Ἀγγλίαν, καὶ τὰς εὐθὺς κατόπιν μετὰ τὴν Ἀγγλίαν, τὴν Ὁλλανδίαν καὶ τὴν Γερμανίαν. Ὅλα τὰ πράγματα ὑπερετιμήθησαν κατὰ τρόπον ὥστε, ὅ,τι ἠγοράζομεν πρὸ τοῦ πολέμου μὲ 100 χρυσᾶ νομίσματα, σήμερον πρέπει νὰ τὸ ἀγοράσωμεν μὲ 160 ἢ 170 χρυσᾶ νομίσματα. Αὐτὴ εἶναι ἡ γενικὴ ἀκρίβια. Αὐτὸν τὸν παράγοντα δὲν δύνασθε νὰ τὸν παρίδητε, ὅταν κάμνητε τὰς μετατροπάς. Τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα ὅμως ἐξευρίσκεται, ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ 115 δραχμαὶ εἶχον ὁρισθῆ ὡς τὸ minimum, πρὸ τοῦ πολέμου, τῆς ἀγοραίας τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ ἐξετάσωμεν, ὡς εἶπον, πόσον εἶναι τὸ minimum τῆς τιμῆς τῆς κατωτέρας ποιότητος τοῦ σταφιδοκάρπου σήμερον. Καὶ ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὅλα τὰ δελτία ἀντιπροσωπεύουν κατωτάτην ποιότητα καρποῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ τὰ ἀναλογίσωμεν πρὸς τὴν τιμὴν τῆς κατωτάτης ποιότητος καρποῦ. Ἡ τροπολογία ἔχει τοῦτο τὸ ἀγαθόν, ὅτι δὲν ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε μᾶς διέπει.

§258Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου, ἀφοῦ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον τὴν ἔχω ἀντιληφθῆ ἐντελῶς διάφορον καὶ ἔχω σχηματίσει διάφορον γνώμην καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπιφυλάσσομαι.

§259Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε, καὶ εἰς τὴν δευτέραν καὶ τελειωτικὴν ἀνάγνωσιν θὰ συζητήσωμεν τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ.

§260Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ ἄλλως τὸ ἄρθρον.

§261Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπὸ συζήτησιν εἶναι ἡ πρότασις τοῦ κ. Λουπινᾶ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μάρκου θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ, εἰς δὲ τὴν τελικὴν συζήτησιν θὰ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις.

§262Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε κατ’ ἄρθρον ἡ πρότασις αὐτὴ καὶ νὰ ἀφεθῇ ἡ ψήφισις τῆς τροπολογίας εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Θὰ παρακαλέσω μόνον τὸ ἑξῆς: Ἐπειδὴ ἀπεδείχθη ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐργασία Τρίτην καὶ Πέμπτην δὲν διευκολύνεται, νὰ ὁρίσωμεν ἀντὶ τῆς Πέμπτης τὴν Παρασκευήν. Ἐπίσης ἐκτὸς τοῦ συντακτικοῦ ἔργου μεγάλης σημασίας εἶναι καὶ ἡ ρύθμισις ἡ ἐκλογική. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα, ἀπὸ τῆς ὁποίας θὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ ἐκκρεμοῦς νομοσχεδίου περὶ ἐκλογικῆς μεταρρυθμίσεως, τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη εἰς Ἐπιτροπήν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ὁρισθῇ ἡ προσεχὴς Τρίτη.

§263Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὴν Τρίτην δὲν δύναται νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι τὴν Τρίτην θὰ ψηφισθῇ τὸ «περὶ ἐκλογικῶν καταλόγων».

§264Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε νὰ ὁρισθῇ τὴν Πέμπτην ἀνυπερθέτως.

§265Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀνυπερθέτως δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω, διότι ἐγὼ δὲν τὸ ἐμελέτησα τὸ νομοσχέδιον. Δυνάμεθα αὔριον νὰ ἀποφασίσωμεν.

§266ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτὴ ἡ πρότασις νόμου. Δεκτή. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλήφθη ἀπόφασις ὅπως ἐφεξῆς ἡ νομοθετικὴ ἐργασία γίνεται Τρίτην καὶ Παρασκευήν, αἱ δὲ ἀναφοραὶ θὰ μείνουν ὡς ἔχουν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη αὔριον τῇ 5ῃ μ. μ. (Ὥρα 10 μ. μ.)