1925.04.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 171

Παρασκευὴ 3 Ἀπριλίου 1925.

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Ὁ ἐπαρχιακὸς Σύλλογος Κονίτσης παρακαλεῖ ὅπως ὁρισθῇ αὕτη εἰς ἰδίαν διοίκησιν. — Οἱ πρόσφυγες τοῦ συνοικισμοῦ Λίτζα–Νιγρίτης διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς μοναστηριακῆς Ἐπιτροπῆς περὶ μετακινήσεως τοῦ συνοικισμοῦ Νέας Πάφρας. — Οἱ τελειόφοιτοι τῆς Νομικῆς Σχολῆς αἰτοῦσι τὴν παροχὴν εὐεργετικῶν διατάξεων κατὰ τὰς ἐπὶ διπλώματι ἐξετάσεις των. — Ἡ καπνεργατικὴ Ἕνωσις Καβάλλας ζητεῖ τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐλευθέρας ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». — Ὁ 169ος οἰκοδομικὸς συνεταιρισμὸς Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως ἐξαιρεθῇ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς ἐκτάσεως Ἀλλάκη τὸ ὑπ’ αὐτοῦ ἀγορασθὲν οἰκόπεδον. — Ὁ ἀπόστρατος ἀρχιτεχνίτης Χ. Σωτηράκης αἰτεῖται τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 1961. — Ὁ Σταῦρος Θωμόπουλος, συνταξιοῦχος Π. Ναυτικοῦ, αἰτεῖται τὴν ἠθικὴν καὶ ὑλικὴν βελτίωσιν τοῦ δικαστικοῦ κλάδου. — Οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι ζητοῦσι τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Α. Μιαούλης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ναυτικῆς ἀεροπορικῆς ὑπηρεσίας» καὶ παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν νὰ κηρύξῃ αὐτὸ κατεπεῖγον.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται κατεπεῖγον. — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Α. Μαρῆς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἀφορώντων εἰς τὴν θήραν ἄρθρων τοῦ Δασικοῦ Κώδικος». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ κυριακῆς ἀναπαύσεως». — Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης καὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κ. Γκότσης ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου νόμου». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Β. Καραπαναγιώτης, Ε. Παυλίδης, Δ. Ψιάρρης καὶ Ι. Παπαθεοδώρου ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἀποδόσεως τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποστρατήγου εἰς τοὺς Ν. Μαμούνην, Λ. Φραντζῆν καὶ Ι. Ἰσχόμαχον». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Π. Γιωτόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἐκδικάσεως τοῦ ἀδικήματος τῆς ληστείας ὑπὸ τῶν Ἐφετῶν». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Ι. Μαρματάκης ὑποβάλλει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ μεταβιβάσεως τοῦ δικαιώματος τῶν δικαιούχων πολεμικῶν συντάξεων εἰς τὰς συζύγους καὶ τὰ ἀνήλικα ὀρφανὰ αὐτῶν». — Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας Κεντρικῆς καὶ Τοπικῆς Διοικήσεως κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προαγωγῆς μοιράρχων εἰς ταγματάρχας ἐπὶ διακεκριμέναις πράξεσιν». — Ἡ ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ. κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικῶν ταμείων κοινωφελῶν ἔργων Κολινδροῦ καὶ Λιτοχώρου». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Ι. Τσιγκόλης καὶ Θ. Χαβίνης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Μετοχ. Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Ἀνακοινῶ ὅτι ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ἐπιτροπή πρὸς ἐπεξεργασίαν τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνεπεξεργάστων καπνῶν» ἐνισχύεται διὰ τῶν κ. κ. Χ. Ἀλαμανῆ, Ι. Ἀνανιάδη, Π. Γκελκεντζόγλου, Α. Θεολογίτη, Β. Καραπαναγιώτη, Ι. Μαρματάκη, Δ. Μέλφου, Α. Μπακάλμπαση, Ν. Ξηροῦ, Δ. Πάλη, Α. Παπαδάτου, Γ. Τσακανίκα καὶ Θ. Χαβίνη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν Ὁ κ. Ι. Μαμάης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Σταμ. Ὑδραίου.

§4Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν παρουσιάζει τὸ ἑξῆς: Ὁ Ὑδραῖος εἶχεν ὑποθήκην εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὰ κτήματά του, ἀξίας 10,000 δραχμῶν, πλειστηριασθέντα εἰς στιγμὰς κατὰ τὰς ὁποίας οὗτος εὑρίσκετο εἰς τὴν Ταρόστα. Γνωρίζομεν ὅτι δὲν διευθύνει ἡ Τράπεζα, ἀλλ’ οἱ περὶ τὴν Τράπεζαν εἶναι τοῦτος καὶ ἐκεῖνος. Εἶπον εἰς τὸν Ὑδραῖον ὅτι ἡ Δημοκρατία δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τῷ εὕρῃ τὰ πράγματα, ἔχει ὅμως ὑποχρέωσιν ἡ Δημοκρατία νὰ ἀκούσῃ τί συνέβαινεν εἰς ὅλον τὸ παρελθὸν καὶ τί συμβαίνει καὶ τώρα. Προχθὲς εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτε ἔφερε τὸ νομοσχέδιον διὰ τὴν καταδίωξιν τοῦ Γιαγκούλα, ὅτι ἐδῶ εἰς τὴν πόλιν ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι Γιαγκούληδες οἱ ὁποῖοι φοροῦν φράκον καὶ μονὸκλ καὶ δὲν μᾶς λέγει αὐτοὺς ποῖος θὰ τοὺς καταδιώξῃ. Τέτοιους Γιαγκούληδες ἔχαμεν μυρίους καὶ αὐτοὶ χαλοῦν τὴν Πολιτείαν καὶ ἂς μὴ προσπαθῶμεν νὰ τὴν διορθώσωμεν, ἂν δὲν ἀρχίσωμεν ἀπὸ αὐτούς. Ἐγὼ ἐτάχθην μὲ τὸ μέρος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἀντιλαμβάνομαι ὅτι δὲν θὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸν Γιαγκούλαν, διότι, ἂν δὲν συλληφθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται καὶ τρώγουν τὸ χρῆμα τοῦ λαοῦ, εἶναι ὡσὰν νὰ μὴ ἐκάμαμεν τίποτε. Πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν ἐξετάζοντες τοὺς διαχειρισθέντας καὶ διαχειριζομένους ποῦ τὰ εὑρῆκαν καὶ πῶς τὰ ἔχωσιν. Ἐν τῇ παρούσῃ ἀναφορᾷ, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἴδητε ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπωλοῦνται τὰ οἰκόπεδα τοῦ Ὑδραίου ἐδίδοντο χρήματα εἰς τοὺς περὶ τὴν Τράπεζαν φίλους μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἀγοράσουν οὗτοι τὰ ἐκπλειστηριαζόμενα... Καθ’ ὃν χρόνον ἡ Τράπεζα, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ἦτο ἀσφαλής, ἐπώλει τὰ κτήματα τοῦ Ὑδραίου, ἐλάμβανε κἄποιος ἀπὸ τὸ παραθυράκι πίστωσιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐλάμβανε μὲ ἀντίκρυσμα ἀλλὰ διότι ἦτο φίλος τοῦ Καίσαρος, καὶ μὲ τὰ χρήματα αὐτὰ ὄχι μόνον ἠγόρασε τὸ κτῆμα, ἀλλὰ καὶ ἐδανείσθη μετὰ ἓξ μῆνας τετραπλάσιον ποσὸν ἐπὶ ὑποθήκῃ τοῦ ἰδίου κτήματος. Ὑπῆρξαν καὶ ὑπάρχουν ἄνθρωποι χειρότεροι τοῦ Γιαγκούλα, εἰς τοὺς ὄνυχας τῶν ὁποίων ἂν πέσῃ κανεὶς θὰ καταστραφῇ. Ἔχουν καταστρέψει πλείστους ἐμπόρους καὶ βιομηχάνους. Ἡ βιομηχανία θὰ ἦτο μεγάλη, ἀλλὰ δὲν τὴν ἀφῆκαν οἱ διάφοροι ἐπιτήδειοι, οἵτινες κάμνουσι τὸν σοφόν, καθ’ ὃν τρόπον ἔκαμνε καὶ εἰς ἐμὲ τὸν σοφὸν τελευταίως εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἷς τοῦ ὁποίου δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ ὄνομα καὶ τὸν ὁποῖον συγκρίνω μὲ τὸν Ἠλιάσκον. Λοιπὸν τί ἔγινε; Ἐπῆγα εἰς ἕνα ἄνθρωπον καὶ τῷ εἶπον αὐτὸ μοὶ συμβαίνει. Πολὺ καλὰ κύριε Μαμάη, μοὶ ἀπήντησεν· αὐτὸ θὰ γίνῃ. Μετέβην εἰς ἄλλον τινα εἰς τὸν ὁποῖον εἶπον· φίλε μου ὡς ἄνθρωπος θὰ σοὶ ζητήσω κἄτι τι· ἐγὼ εἰς τὸν λογαριασμὸν τὸν ὁποῖον ἔχομεν εὑρίσκω ὅτι εἶσαι χειρότερος ἀπὸ τὸν Σάϊλωκ· σᾶς λέγω ὅτι ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς Τραπέζης σας ἔπαθε τὴν οἰκονομικὴν καταστροφήν, ἐκεῖνος δὲ μοὶ ἀπήντησε· πῶς ὁμιλῆς ἔτσι, θὰ καλέσω τὸν κλητῆρα. Τῷ λέγω· σὺ δὲν ἔχεις τὴν ψυχραιμίαν νὰ ἀκούσῃς ἓν δίκαιον παράπονον, ὡς ὁ κ. Ἠλιάσκος; Ὁ εἷς, κύριοι, μοὶ ἔρριψεν ἓν βλέμμα· ὁ ἄλλος μὲ ἐπέταξεν ἔξω. Ἐγὼ ἐδῶ ἔχω κάποιαν κοινωνικὴν θέσιν. Δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν των ὅτι μετέβη εἷς ἐργοστασιάρχης, εἷς βιοπαλαιστὴς νὰ τοῖς ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῶν συμβαινόντων. Ἀφοῦ εἰς ἐμὲ συνέβη αὐτὸ φαντασθῆτε τί συμβαίνει εἰς τὸν κοσμάκην. Πρέπει νὰ συμμαζεύσητε αὐτὴν τὴν κλεφτουργιά. Ὁ κλεφτοοικοπεδᾶς ἐδῶ, διότι ἔχει ἕνα κουμπάρον σημαίνοντα, ρίπτει τὸν ἰδιοκτήτην κάτω, κατασκευάζει μίαν παράγκαν καὶ κατόπιν ἔρχεται ὁ ἄνθρωπις ὁ ὁποῖος ἔχασε τὸ οἰκόπεδόν του καὶ ζητεῖ αὐτό, ἀλλὰ τὸ τοιοῦτον λέγεται «μπερμπάντικον». Πηγαίνει εἰς τὸ δικαστήριον, ἀλλ’ ἐκεῖ διαιωνίζεται ἡ ὑπόθεσις. Εἶναι κάποιος ὅστις ἔχει 17 ἔτη εἰς τὰ δικαστήρια...

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τελειώνωμεν.

§6Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐδῶ εἶναι ἡ συζήτησις. Ὁ Κανονισμὸς λέγει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν θέλῃ νὰ συνεχίσῃ ὁ ρήτωρ. Δὲν κατηγορῶ κανένα· λέγω ὅτι καὶ εἰς τὴν νομοθεσίαν μας, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνάγκη νὰ ρίψητε ἓν βλέμμα. Ἀφοῦ εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἀπαιτεῖται 1½ ἔτος διὰ νὰ ἐκδοθῇ μία ἀπόφασις, διατί ἐδῶ κάμνει 16 ἔτη; Διατί οἱ κακοὶ εὑρίσκουν ἐνταῦθα ἔδαφος καὶ βασανίζουν τοὺς καλοὺς ἀνθρώπους; Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς δώσω μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν μίαν γεροντικὴν συμβουλήν: Νὰ δοθῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἀπὸ νομικὰ δὲν περιέχει αὕτη τίποτε, περιέχει ὅμως πολλὰ ἄλλα διδάγματα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν διὰ νὰ κανονίσῃ τὰ περαιτέρω.

§7Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ διαβιβασθῇ, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαρσέλλος ἐπὶ ἀναφορᾶς Συνδέσμου κτηματιῶν Τελωνείου Πειραιῶς.

§9Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Εἶχον ζητήσει, κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης διὰ νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰ παράπονα τῶν ἐργατῶν αὐτῶν τοῦ Τελωνείου. Κατόπιν ὅμως διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, λαβόντος ὑπ’ ὄψιν, ὅπως πάντοτε τὰ δίκαια παράπονα τῶν ἐργατῶν, τὰ ὁποῖα προῆλθον ἐκ προγενεστέρας, παρεξηγηθείσης διαταγῆς του, ἤρθησαν οἱ λόγοι τῶν παραπόνων καὶ ἑπομένως σήμερον ἀντὶ παραπόνων ἔρχομαι νὰ τῷ διαβιβάσω τὰς εὐχαριστίας τῶν ἐργατῶν διὰ τὴν γενομένην ὑπὲρ αὐτῶν ὑποστήριξιν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Γ. Δουκουμετζίδης, Σ. Γρηγορίου, Σ. Πεζᾶς, Τ. Γεωργιάδης καὶ Ι. Περδικογιάννης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Ἡρακλείου Κρήτης.

§11Γ. ΔΟΥΚΟΥΜΕΤΖΙΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀφορᾷ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐκανονίσθη μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐνδιαφερομένων μερίδων.

§12Σ. ΠΕΖΑΣ. Πρόκειται περὶ ζητήματος σοβαρωτάτου, τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκεται ἡ λύσις κατ’ αὐτὰς μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν προσφύγων καὶ τῆς Κυβερνήσεως· ὀλίγαι λέξεις ὅμως ἐπ’ αὐτοῦ δὲν θὰ ἦσαν περιτταὶ πρὸς διαφώτισιν τῆς Συνελεύσεως. Πρόκειται περὶ μεγάλου συλλαλητηρίου τὸ ὁποῖον συνεκροτήθη ἐσχάτως ἐν Ἡρακλείῳ ἐπὶ τῷ ἀκούσματι ὅτι τὰ Μουσουλμανικὰ κτήματα τὰ ὁποῖα κατέχουσι Κρῆτες ἐπρόκειτο νὰ ἐξαιρεθῶσι τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἡ εἴδησις συνετάραξε τοὺς ἐντοπίους, οἱ ὁποῖοι συνῆλθον εἰς μέγα συλλαλητήριον ὅπως διαμαρτυρηθῶσι. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄξιον μεγάλης προσοχῆς, δι’ ἐμὲ δὲ καὶ θλιβερώτατον, διότι διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν διετρανώθη μία λυπηρὰ ἀντιπροσφυγικὴ κίνησις ἐν Ἡρακλείῳ. Λέγω ὅτι εἶναι θλιβερώτατον δι’ ἐμέ, διότι, ἂν ἐδέχθην τὴν πρόσκλησιν τῶν ἐν Κρήτῃ προσφύγων διὰ νὰ ἐκθέσω κάλπην, τὸ ἔκαμα διότι ἤμην πεπεισμένος ὅτι ἤμην περισσότερον παντὸς ἄλλου ἐνδεδειγμένος διὰ νὰ προστατεύσω ἐν συνδυασμῷ καὶ ἐκ παραλλήλου τὰ συμφέροντα καὶ τῶν ἐγχωρίων, ὡς καὶ τῶν προσφύγων. Ὑπῆρξα πάντοτε φίλος καὶ θαυμαστὴς τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, διότι οὗτος ἀνέκαθεν ἐπρωτοστάτησεν εἰς ὅλους τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας μετὰ μεγίστης αὐτοθυσίας, ὑπηρετῶν δὲ ἐπὶ τεσσαράκοντα ἔτη τὸ Κράτος οὐδόλως ἐφοβούμην νὰ τεθῶσιν ἐν ἀμφιβόλῳ τὰ αἰσθήματά μου ὑπὲρ τῆς Χώρας καὶ τῶν Κρητῶν ἰδιαιτέρως· ἀφ’ ἑτέρου ἐγνώριζον τὴν προτέραν σχετικὴν εὐημερίαν τῶν ἐν Μικρασίᾳ Ἑλλήνων καὶ τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς ἣν ὑπέστησαν οὗτοι ἐκ τοῦ Τουρκικοῦ διωγμοῦ, ὡς ἔχων μεταξὺ τῶν προσφύγων πλείστους ὅσους συγγενεῖς, καὶ στενοὺς μάλιστα. Ἐνῷ ὅμως ὑπὸ τοιούτων κατέχομαι αἰσθημάτων δὲν κατώρθωσα δυστυχῶς νὰ ἐξυπηρετήσω ὅπως ἤθελον τὰ συμφέροντα καὶ τῶν μὲν καὶ τῶν δέ, τοῦτο δὲ διότι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τινὲς τῶν κυρίων συναδέλφων μου, παρεξηγοῦντες τὰς ψυχικάς μου διαθέσεις καὶ ὑπείκοντες ἴσως εἰς ἐμπαθεῖς εἰσηγήσεις προσώπων ξένων καὶ πρὸς τὸν Κρητικὸν λαὸν καὶ πρὸς τοὺς πρόσφυγας, δὲν μοὶ παρέσχον τὴν συνδρομὴν καὶ τὴν συνεργασίαν των πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν κοινῶν, ὡς εἶπον, συμφερόντων καὶ τῶν ἐγχωρίων καὶ τῶν προσφύγων. Ἔλαβον καὶ ἄλλοτε ἀφορμὴν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἠμποδίσθην νὰ ἀγορεύσω ἐν Ἁγίῳ Μύρωνι. Διετυπώθη παραδόξως ἡ ἀπαίτησις πρὸς τὸν τότε πρόεδρον τῶν προσφύγων νὰ καταλίπω τὴν Κρήτην, νὰ μὴ ὑποστηρίξουν οἱ πρόσφυγες τὴν κάλπην μου καὶ διεβλήθην πολλαχοῦ τῆς Κρήτης ψευδῶς καὶ ἀσυνειδήτως ὡς δῆθεν Γερμανόφιλος καὶ ἀντιβενιζελικός. Μετὰ τὴν ἐκλογὴν εἶδον ἐπιστολὴν πολιτευτοῦ ἐκ Ρεθύμνης εἰς χεῖρας Ὑπουργοῦ, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητεῖτο ἡ ἀπέλασις ὡρισμένων συγγενῶν μου, συνάδελφοι δὲ τοὺς ὁποίους δὲν εἶχον κανένα λόγον νὰ ὑποπτεύωμαι ἐπολέμησαν τὴν ἐκλογὴν μου ὡς ἄκυρον ἐν τῷ ἐκλογοδικείῳ. Ὕστερον ἀπὸ ὀλίγον καιρὸν διωργανώθη ἓν φοβερὸν pogrom ἐν Ἡρακλείῳ, ὅπως τὰ διοργανωθέντα ἄλλοτε ἐν Ὀδησσῷ κατὰ τῶν Ἑβραίων, ἐπὶ τῇ προφάσει διαπράξεως ὑπὸ ἑνὸς ἀνοήτου πρόσφυγος ἐγκληματικῆς τινος πράξεως κατὰ ἐγχωρίου, συνεπείᾳ διαφορᾶς τινος μεταξύ των, δὲν ἐννοῶ δὲ μέχρι σήμερον διατί ἐνηργήθη ἡ καταδίωξις ἐκείνη κατὰ τῶν προσφύγων, ἐκ τῶν ὁποίων πολλοὶ ἐφυλακίσθησαν, ἄλλοι ἐξωρίσθησαν, ὁ δὲ ἐγκληματήσας πρόσφυξ ἐδάρη μέχρις οὗ παρεφρόνησεν. Ἐξηνέχθη ἐπίσης τότε ἡ πρωτάκουστος ἀπειλὴ ὅτι θὰ προεκαλοῦντο καὶ οἱ κάτοικοι τῶν Ἀνωγείων διὰ νὰ σφάξουν τοὺς πρόσφυγας, καὶ ὅλα αὐτά, φαίνεται, διότι οἱ πρόσφυγες δὲν συνεμορφώθησαν πρὸς τὴν δοθεῖσαν πρότερον αὐτοῖς διαταγὴν νὰ ἐγκαταλείψωσι τὴν ὑποψηφιότητά μου. Φειδόμενος τῆς ἀγαθῆς φήμης τοῦ εὐγενοῦς καὶ ἱπποτικοῦ λαοῦ τῆς Κρήτης, δὲν ἠθέλησα τότε νὰ στιγματίσω δεόντως τοὺς πρωταιτίους τῶν ἀπαισίων ἐκείνων σκηνῶν καὶ τὰ ταπεινὰ ἐλατήρια ἅτινα ἐκίνησαν αὐτούς. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον πραγματεύεται ἡ ἀναφορὰ κατοίκων τινων τοῦ Ἡρακλείου ἔχω ἐσχηματισμένην τὴν ἑξῆς γνώμην, τὴν ὁποίαν δὲν διστάζω νὰ διακηρύξω μετὰ παρρησίας. Τὰ κτήματα αὐτὰ τὰ Τουρκικὰ ἀποτελοῦσιν, ὡς γνωστόν, κατὰ τὰς συμβάσεις, περιουσίαν τῶν προσφύγων· ἀλλὰ μὲ τοῦτο δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὠφεληθῶσιν ἐξ αὐτῶν καὶ ἄποροι ἐγχώριοι καὶ δὴ οἱ πολλὰ παθόντες κατὰ τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας Κρῆτες ἔφεδροι. Ἀλλὰ μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουσι καὶ πλούσιοι ἐνδιαφερόμενοι, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ αὐτὴ ἐξαίρεσις. Ἔχω ἐδῶ τὴν ἐφημερίδα «Ἀνόρθωσις», ἡ ὁποία γράφει ὅτι ὄπισθεν τῶν ἐγχωρίων ἀπόρων καὶ τῶν ἐφέδρων κρύπτονται καὶ ἐγχώριοι ἑκατομμυριοῦχοι καὶ πολυτάλαντοι, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦσιν ἀκριβῶς τὰς ἐξεγέρσεις ταύτας. Ἐκτὸς τούτου ἔλαβον κατ’ αὐτὰς ὑπόμνημα ἐκ Κρήτης, τὸ ὁποῖον ἐφιστᾷ τὴν προσοχήν μου ἐπὶ τῆς παρατηρουμένης τάσεως πρὸς μεταστροφὴν τοῦ πνεύματος τῶν προσφύγων, λόγῳ τῆς ἐγκαταλείψεως τῶν αἰτημάτων των, καὶ ὅτι ἡ προπαγάνδα τοῦ ἀντιθέτου στρατοπέδου ἐργάζεται δραστηρίως ἀπό τινος ὅπως ἐπηρεάσῃ τὴν γνώμην τῶν προσφύγων κατὰ τῆς Δημοκρατίας. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέτρα τοιαῦτα, ὥστε νὰ μὴ ἀδικηθῶσιν ἢ μᾶλλον ὑποστηριχθῶσιν ἐξ ἴσου καὶ οἱ ἄποροι Κρῆτες, πρὸ πάντων δὲ οἱ ἄξιοι ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης ἔφεδροι, ὡς καὶ οἱ πρόσφυγες, ὧν πολλοὶ ζῶσιν ἔτι εἰς τζαμία καὶ εἰς σκηνάς, καὶ συμφώνως μὲ τὰς ὑπαγορεύσεις τοῦ δικαίου νὰ διευθετήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα αὐτό, διὰ νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὴν ἁρμονίαν μεταξὺ τῶν ἐγχωρίων καὶ τῶν προσφύγων, διὰ τὴν ἔλλειψιν τῆς ὁποίας ἐγὼ θλίβομαι περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον. Εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι καὶ ἡ μεγάλη πλειονότης τοῦ εὐγενοῦς καὶ ἀφιλοκερδοῦς Κρητικοῦ λαοῦ — ὁ ὁποῖος μὲ ἀνοικτὰς ἀγκάλας ἐδέχθη τοὺς πρόσφυγας καὶ ἐξακολουθεῖ πάντοτε νὰ συμπαθῇ αὐτοὺς — ἀποδοκιμάζει ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διοργανοῦσι τοιαῦτα ἀντιπροσφυγικὰ κινήματα, προσβάλλοντα τὴν ὑπόληψιν τοῦ ἡρωϊκοῦ καὶ ὑψηλόφρονος Κρητικοῦ λαοῦ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μυλωνᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Κηφισσίας.

§14Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κατὰ τὸν ἀγροτικὸν νόμον, ὡς γνωρίζετε, ἐπιτρέπεται ἡ ἐκμίσθωσις δημοσίων ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων πρὸς Συνεταιρισμοὺς καλλιεργητῶν. Πλησίον τῆς Κηφισσίας ὑπάρχουν πολλὰ μοναστηριακὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα ζητεῖ εἷς Συνεταιρισμός, συνεστημένος πρὸ καιροῦ ἐν Κηφισσίᾳ, νὰ ἐκμισθώσῃ, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον τὰ πλεῖστα τῶν μελῶν αὐτοῦ ἔχουν καλλιεργήσει ἐκ τῶν κτημάτων αὐτῶν, ἐπιτρέπει δὲ ὁ νόμος τὴν ἐκμίσθωσιν. Τοῦτο μέχρις ὥρας δὲν ἐγένετο, ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα ἡ μονὴ ἐξεμίσθωσεν εἰς τρίτους τὰ κτήματα αὐτά, ἀποκλείουσα τοὺς καλλιεργητάς. Θὰ παρακαλέσω, ἐνισχύων τὴν ἀναφοράν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας διαλύσῃ τὰς ὑφισταμένας μισθώσεις καὶ γίνῃ ἡ ἐκμίσθωσις πρὸς τοὺς καλλιεργητάς.

§15Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ κανονίσω τὸ ζήτημα ἀκριβῶς ἐπὶ τῆς γραμμῆς αὐτῆς.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Ι. Μαμάης, Δ. Μαργέτης καὶ Σ. Ζερβὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀρβυλοτεχνιτῶν Ἀθηνῶν.

§17Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Οἱ ἀρβυλοτεχνῖται ἔχουν ἀπομείνει οἱ ἡμίσεις ἀπὸ ὅσους χρειάζονται. Ἀπὸ τὴν ἀναφορὰν τὸ μόνον τὸ ὁποῖον συνιστῶ εἶναι νὰ κρατηθοῦν αἱ 35 δραχμαὶ διὰ τοὺς ἐργάτας καὶ νὰ μὴ γίνεται ἐκμετάλλευσις αὐτῶν.

§18Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅπως γνωρίζετε, τὰ κάμνει ἡ Ἐπιτροπὴ προμηθειῶν· δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός μου.

§19Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν προμηθειῶν, κύριοι πληρεξούσιοι, εἶναι βεβαίως καθαρῶς αὐτοτελὴς ὀργανισμὸς καὶ δὲν ὑπάγεται πουθενά· ἐρωτῶ ὅμως, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη δὲν ἐκτελέσῃ τυχὸν τὸ καθῆκόν της ἔναντι τοῦ Κράτους καὶ τῆς Πολιτείας, τίνι τρόπῳ θὰ δυνηθῇ, παρακαλῶ, ἡ Συνέλευσις νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης τῶν προμηθειῶν; Διότι οἱ ἀρβυλοποιοί, σχηματίσαντες ἤδη ἕνα καθαρῶς πλέον ἀρβυλοποιητικὸν Συνεταιρισμὸν καὶ ἀποβαλόντες ὅλα τὰ σεσηπότα μέλη των, λέγουν ἡμῖν τοῦτο: Ἡμεῖς, κύριοι πληρεξούσιοι, εἴμεθα ἕτοιμοι καὶ ἱκανοὶ νὰ προσφέρωμεν τὰς ὑπηρεσίας μας εἰς τὸ Κράτος, κατασκευάζοντες ἄρβυλα ἄριστα καὶ παρουσιάζοντες αὐτὰ τέλεια· ἀλλὰ διὰ νὰ παρουσιάσωμεν τὰ ἄρβυλά μας ἀπολύτως τέλεια καὶ ἑπομένως οἰκονομικὰ εἰς τὸ Κράτος, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἐκτελέσωμεν τὸ καθῆκόν μας, καὶ θὰ τὸ ἐκτελέσωμεν ἀπολύτως. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ ἡμῶν δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν πρόσωπα ξένα πρὸς τὴν τέχνην μας, τὰ ὁποῖα νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὴν ἐργασίαν μας. Λάβετε, παρακαλοῦμεν, τὴν καλωσύνην νὰ σχηματίσητε μίαν Ἐπιτροπὴν ἀμερόληπτον καὶ περιωπῆς ἀπὸ πρόσωπα τῶν Ἐπιμελητηρίων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ ἄλλα ἐπίλεκτα πρόσωπα. Τὰ πρόσωπα ταῦτα πρέπει νὰ μὴ ἐκλεγῶσι δέκα καὶ εἴκοσιν ἡμέρας πρὸ τῆς δημοπρασίας, ἀλλὰ μίαν ἢ δύο ἡμέρας πρὸ ταύτης, διὰ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν οὕτω νὰ ὑποστῶσιν ὡρισμένας πιέσεις. Καὶ λέγουσιν ἡμῖν οἱ ἀρβυλοποιοί: Ἡμεῖς εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ προσφέρωμεν ἀρίστας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος καὶ τέλεια ἄρβυλα· ἀλλὰ τὸ Κράτος τὴν ἐργασίαν αὐτὴν νὰ τὴν πληρώσῃ εἰς ἡμᾶς καὶ μόνον εἰς ἡμᾶς τοὺς ἐργαζομένους καὶ ὄχι εἰς τὸν Α ἢ τὸν Β ἐκμεταλλευτὴν καὶ ἐνδιάμεσον. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως λάβῃ τὴν καλωσύνην καὶ ἐπιστήσῃ σύντονον τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι πρόκειται περὶ ἑκατομμυρίων πολλῶν καὶ τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ πρέπει νὰ μείνουν εἰς τὸν τόπον καὶ μόνον εἰς τὸν τόπον καὶ νὰ μὴ γίνεται ἐξαγωγὴ συναλλάγματος ἐκτὸς τοῦ Κράτους καὶ εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἡ ἐργασία τοῦ ἐργάτου καὶ τοῦ ἀρβυλοποιοῦ δέον ἀπαρεγκλίτως νὰ πληρώνεται κατ’ εὐθεῖαν εἰς αὐτὸν καὶ ὄχι νὰ ἐκμεταλλεύωνται ὡρισμένα πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐκμεταλλεύονται τὴν ἐργασίαν τοῦ ἐργάτου καὶ πλουτίζουν εἰς βάρος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους. Τελευταῖον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἐφελκύσω σύντονον τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν ἑξῆς: Πρῶτον δέον νὰ σκεφθῇ τίνι τρόπῳ θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξελέγξωμεν τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν προμηθειῶν. Δεύτερον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς ἀναθέσεως τῆς κατασκευῆς τῶν ἀρβυλῶν, διότι καὶ τὸν τόπον θὰ ὠφελήσωμεν οὕτω καὶ τοὺς ἀρβυλοποιοὺς θὰ βοηθήσωμεν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ Κράτος, βεβαιωθῆτε, θὰ προσφέρωμεν ὡρισμένας καὶ ἐξαιρέτους ὑπηρεσίας διὰ τῆς ἀρίστης κατασκευῆς τῶν ἀρβυλῶν τοῦ Κράτους ἐν τῷ τόπῳ μας καὶ δι’ ἐντίμων συμπολιτῶν μας ἀρβυλοποιῶν.

§20Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ προκηρύξῃ δημοπρασίαν δι’ ἀρβύλας Ἑλληνικὰς καὶ νὰ θέσῃ ἴδιον ὅρον περὶ διακρατήσεως τῶν ἐργατικῶν. Τὸ νὰ γίνῃ ὅμως τὸ Κράτος ἄμεσος ἐργοδότης δὲν εἶναι δυνατόν, διότι ἔχει πικρὰν πεῖραν ἀπὸ τὰς ἄλλοτε γενομένας τοιαύτας ἐργοδοσίας.

§21Ι. ΜΑΡΜΑΤΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια παράπονα τῶν ἀρβυλοτεχνιτῶν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Ε. Ζυμβρακάκης, Ι. Καλογερᾶς, Β. Καραπαναγιώτης, Α. Πραντούνας, Γ. Λουπινᾶς καὶ Π. Καραπάνος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐν ἀποστρατείᾳ συνταγματάρχου κ. Λ. Φραντζῆ.

§23Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἑξῆς: Ὁ περὶ οὗ πρόκειται συνταγματάρχης κ. Φραντζῆς εἶχε προαχθῆ μετά τινων ἄλλων συναδέλφων του, τινὲς τῶν ὁποίων παρακάθηνται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Κατόπιν ὅμως φαίνεται ὅτι τὸ Διάταγμα αὐτὸ δὲν ἐδημοσιεύθη καὶ τὸ ἠκύρωσαν οἱ ἀναλαβόντες τὴν ἐξουσίαν τότε. Ἐσχάτως καὶ πάλιν τὸ Συμβούλιον τὸ συγκροτηθὲν διὰ τὴν ἐπαναφορὰν ἀπομακρυνθέντων ἀξιωματικῶν ἐπρότεινε τὴν ἐπαναφοράν του, τὴν προαγωγὴν καὶ ἀποστρατείαν του. Χωρὶς νὰ ἐνδιατρίψω περὶ τοῦ συνταγματάρχου κ. Φραντζῆ, οὐδὲ περὶ τῶν παρακαθημένων μεθ’ ἡμῶν συναδέλφων, ἀρκοῦμαι μόνον εἰς τὸ νὰ εἴπω ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ σύγκρισις μεταξὺ αὐτοῦ καὶ ἄλλων τινῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι κατέλαβον τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου. Ἐπειδὴ ὑπάρχουν αἱ περιπτώσεις αὐταί, νομίζω ὀρθὸν καὶ δίκαιον τόσον διὰ τὸν κ. Φραντζῆν ὅσον καὶ διὰ τοὺς ἄλλους συναδέλφους, εἰς τὸ ὑποβληθὲν καὶ εὑρισκόμενον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν σχέδιον νόμου «περὶ συντάξεως», νὰ περιληφθῇ διάταξις, ἥτις νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν.

§24Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς συνάδελφος εἶπεν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὸ Διάταγμα τῆς 31ης Ὀκτωβρίου 1920 ὑπεγράφη καθ’ ὅλους τοὺς κανόνας, ἀλλὰ δὲν ἐδημοσιεύθη, διότι ἐπῆλθε τὴν ἑπομένην ἡ 1η Νοεμβρίου. Τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο εἶχεν ἐκδοθῆ εἰς ἀνταμοιβὴν τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας διακεκριμμένοι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ εἶχον προσφέρει. Τὸ Διάταγμα προῆγεν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου τέσσαρας συνταγματάρχας καὶ ἔθετον αὐτοὺς ταυτοχρόνως εἰς ἀποστρατείαν. Ἐν τῷ μεταξὺ εἷς τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο συνταγματαρχῶν ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἐνεργὸν τοῦ στρατοῦ ὑπηρεσίαν καὶ προήχθη, ἐναπέμεινον δὲ τρεῖς, ὧν εἷς ὁ ἐν ἀποστρατείᾳ, ὅστις ὑπέβαλε τὴν ἀναφορὰν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ δύο ἕτεροι, οἵτινες ἀποτελοῦν καὶ μέλη τῆς Συνελεύσεως ταύτης. Πληροφοροῦμαι ὅτι τὸ Ἀνώτατον στρατιωτικὸν Συμβούλιον, μεταξὺ ἄλλων προτάσεων, ἔχει ὑποβάλει καὶ πρότασιν περὶ προαγωγῆς τῶν συνταγματαρχῶν τούτων εἰς ὑποστρατήγους ἐν ἀποστρατείᾳ. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι ἡ περίπτωσις τῶν ἐν ἀποστρατείᾳ τούτων ἀξιωματικῶν ἀποτελεῖ εἰδικὴν ὅλως κατηγορίαν, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ συγκριθῇ πρὸς οὐδεμίαν ἄλλην περίπτωσιν, καθόσον δὲν πρόκειται περὶ γενικῶν προαγωγῶν, ἀλλὰ περὶ ἀναγνωρίσεως μιᾶς παλαιᾶς προαγωγῆς, τῆς ὁποίας μόνον τὸ τυπικὸν στοιχεῖον τῆς δημοσιεύσεως ἔλειψε.

§25Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχει καὶ ἄλλη κατηγορία ὑποστρατήγων, ὡς ἠξεύρετε, οἵτινες ἀργότερον, ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς Ἐπαναστάσεως, καθ’ ὅμοιον τρόπον ὑπεβιβάσθησαν.

§26Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Λέγω ὅμως τοῦτο, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι εἶναι γνωστοὶ οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Ἐπανάστασις προέβη τότε εἰς τὸ μέτρον ἐκεῖνο, διὰ τὸν λόγον ὅτι μετὰ τὴν 1ην Νοεμβρίου γνωρίζομεν ὁποῖαι ἁθρόαι προαγωγαὶ ὑποστρατήγων ἐν ἀποστρατείᾳ ἐγένοντο καὶ δὲν ἔμεινε κανεὶς συνταγματάρχης ἐν ἀποστρατείᾳ, ὅστις μετὰ τὴν 1ην Νοεμβρίου νὰ μὴ παρουσιάσθη αἰφνιδίως μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ σύγκρισις μεταξὺ τῶν δύο περιπτώσεων. Ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους ἡ Ἐπανάστασις ὑπεβίβασεν, εἶχον ἀπέλθει τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἤδη, οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ταγματάρχου, αἰφνιδίως δὲ μετὰ τὴν 1ην Νοεμβρίου παρουσιάσθησαν ὡς ὑποστράτηγοι ἐν ἀποστρατείᾳ.

§27Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θέλω νὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν μνήμην σας ὅτι ὑπάρχουν ἀρκετοὶ ὑποστράτηγοι, οἵτινες παραπονοῦνται ὅτι....

§28Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἀλλὰ λέγω ὅτι οἱ ὑποστράτηγοι τῆς δευτέρας περιπτώσεως ἀσφαλῶς δὲν θὰ δύνανται νὰ παρουσιάσωσι τὰ ἴδια προσόντα οὐδὲ τὰ αὐτὰ δικαιώματα. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας. Ἐπειδὴ φρονῶ ὅτι εἴτε διὰ τροπολογίας εἰς τὸν νόμον, εἴτε διὰ τῆς ἐκδόσεως ψηφίσματος μόνον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπανόρθωσις τῆς προσγενομένης ἀδικίας, ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως εἰδικὸν ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ μόνον θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ἐπανόρθωσις. Τὸ ψήφισμα λέγει (ἀναγινώσκει). Τὸ Διάταγμα δὲν εἶναι Διάταγμα προαγωγῆς ἐν ἐνεργείᾳ, ἀλλὰ Διάταγμα προαγωγῆς καὶ ἀποστρατείας ταυτοχρόνως. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ψήφισμα τοῦτο, φρονῶ δὲ ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν θὰ ἔχῃ δυσκολίαν νὰ τὸ ἀποδεχθῇ.

§29Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἐπειδὴ ἐγὼ ἀνεκίνησα τὸ ζήτημα τοῦτο, νομίζω ὅτι σκοπιμώτερον θὰ ἦτο, ἵνα διὰ τοῦ νομοθετήματος τὸ ὁποῖον πρόκειται μετ’ ὀλίγον νὰ ψηφισθῇ παράσχωμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συμπεριλάβῃ καὶ αὐτὸν εἰς τὸ Διάταγμα τῆς προαγωγῆς.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν εἰσαχθῇ τὸ ψήφισμα πρὸς συζήτησιν.

§31Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, τὴν ἀναφορὰν τοῦ συμπολίτου μου κ. Φραντζῆ, ὡς ἀπολύτως δικαίαν. Ἀπορῶ δὲ πῶς ἡ Κυβέρνησις, ἐνῷ δὲν δύναται νὰ παραγνωρίσῃ τὰς πολυτίμους ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας κατὰ τὸ 1912 εἰς τὴν Σόφιαν, κατὰ τὸ 1914 καὶ 1915 εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ κατὰ τὸ 1918–1920 εἰς τὸ Λονδῖνον, ὡς στρατιωτικὸς ἀκόλουθος, προσέφερεν ὁ διακεκριμμένος οὗτος ἀξιωματικός, ἐξακολουθεῖ νὰ ἀναγνωρίζῃ μίαν ἀδικίαν, ἥτις εἶναι ἀναμφισβήτητος· διότι εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὅτι εἶναι ἀποτέλεσμα μόνον τῆς πολιτικῆς ἐμπαθείας ἡ ὁποία ἐκράτησεν ἀμέσως μετὰ τὴν 1ην Νοεμβρίου. Παρακαλῶ δὲ ὅπως τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ πληρεξουσίου κ. Καραπαναγιώτου ψήφισμα υἱοθετηθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπιτευχθῇ οὕτως ἡ ταχεῖα ψήφισις αὐτοῦ, ἵνα ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς τὸν ἀδικούμενον τόσον διακεκριμμένον ἀξιωματικόν.

§32Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους καὶ συνιστῶ ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησις τοῦ διαπρεποῦς συνταγματάρχου κ. Φραντζῆ, τοῦ ὁποίου εἰς πάντας εἶναι γνωσταὶ αἱ πρὸς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίαι. Νομίζω δὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Συνέλευσις θὰ ἀποδεχθῶσι τὸ ψήφισμα καὶ θὰ ἀποδώσωσι τὸ δίκαιον.

§33Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δικαία ἡ αἴτησις καὶ συνιστῶ τὴν ἀποδοχὴν αὐτῆς. Πρόκειται προφανῶς περὶ ἑνὸς ἀδικήματος διαπραχθέντος διὰ τῆς μὴ δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους ὅπως ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Καταφυγιώτης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Γολίτσης.

§35Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν προσοχὴν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως αὐτῆς τῶν κατοίκων τῆς Γολίτσης, διότι πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, περὶ ἑνὸς ζητήματος ἐκκρεμοῦς ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Θεσσαλίας. Ἐπὶ 40 ἔτη τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δὲν κατώρθωσε νὰ καθορίσῃ τὸ δασικὸν ζήτημα τῶν ἀγράφων, τῶν κοινοτήτων τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης δηλαδή. Ἐνῷ ἐπὶ Τουρκοκρατίας τὰ δάση αὐτὰ ἦσαν κοινοτικὰ καὶ ἐνῷ κατὰ τοὺς πρώτους χρόνους τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Θεσσαλίας ἀνεγνωρίσθησαν ὡς κοινοτικά, ἀργότερον τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἠθέλησε νὰ τὰ κάμῃ δημόσια καὶ ἤρχισεν ἔκτοτε εἷς δικαστικὸς ἀγὼν ἀπὸ τοῦ 1912 μεταξὺ τῶν κοινοτήτων. Ὡς ἐγένοντο αἱ ἐκλογαὶ ὑπέβαλον αἰτήσεις αἱ κοινότητες ἐκεῖναι καὶ μένουν αἱ αἰτήσεις αὗται ἐκκρεμεῖς ἀκόμη, χωρὶς τὸ δασικὸν τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας νὰ θελήσῃ νὰ δώσῃ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν. Τώρα τελευταίως ἔρχονται οἱ κάτοικοι καὶ παραπονοῦνται, διότι ἀντὶ νὰ ἀναγνωρισθοῦν ὡς κοινοτικὰ παρουσιάζεται καὶ τὸ Δημόσιον, ὁ δασάρχης, καὶ τοῖς λέγει ὅτι αὐτὸ τὸ δάσος εἶναι ἐθνικὸν καὶ αὐταρχικῶς χάνεται καὶ τὸ δάσος τὸ ὁποῖον οἱ κάτοικοι ἠγόρασαν διὰ χρημάτων. Τὸ νὰ ἀποτανθοῦν οἱ χωρικοὶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν περὶ τοιούτου ζητήματος, τοῦτο σημαίνει ὅτι ἐπανειλημμένως ἀπετάνθησαν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ δὲν εἰσηκούσθησαν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, διὰ νὰ εἴπουν καὶ οἱ χωρικοὶ ὅτι ὑπέβαλον μίαν ἀναφορὰν εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ αὕτη ἔδειξε κἄποιο ἐνδιαφέρον. Νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὴν ἐξετάσῃ ἐπισταμένως ἐν τῷ συνόλῳ τοῦ ζητήματος. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἐκκρεμότης βασανίζει τοὺς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ἐπὶ τέλους ἓν τέρμα.

§36Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὡς γνωρίζετε, τὸ ζήτημα αὐτὸ χρήζει ἐρεύνης, διότι καὶ οἱ τίτλοι δὲν εὑρίσκονται εὔκολα καὶ ἐν τάξει ἀπὸ Τουρκοκρατίας ἀκόμη. Θὰ δώσω ἐντολὴν εἰς τὴν σχετικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὸ Συμβούλιον νὰ ἐξετάσουν τὸ ζήτημα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούνδουρος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Μέσα Λασηθίου, Σιφαλιανοῦ καὶ Νικηφόρου.

§38Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅτε συνεζητεῖτο, κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ νομάρχου εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν, παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατηρήσῃ τὴν θέσιν καὶ ἂν διέτρεχε τὸν κίνδυνον νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ νομάρχης ἐπὶ μακρὸν χρόνον ὁ ὑπηρετῶν σήμερον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤκουσε τὸ ἕτερον μόνον μέρος τῆς παρακλήσεώς μου· κατήργησε μόνον τὴν θέσιν, ἐκτελῶν τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν οἰκονομιῶν, διετήρησεν ὅμως τὸν νομάρχην.

§39Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐφηρμόσθη ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν οἰκονομιῶν ὡς πρὸς τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως ταύτης. Ἐξετελέσθησαν αἱ ἀποφάσεις αἱ ἀφορῶσαι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν ἀπεδέχθη τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως ταύτης τοῦ νομάρχου.

§40Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ ὑπὸ τοιούτους ὅρους ὑπηρετῶν ἐκεῖ νομάρχης ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ πολλὰ κατορθώματα. Ἐξ αὐτῶν ἓν εἶναι ὅτι κατώρθωσεν εἰς τὴν ἀνωτέραν διοικητικὴν διαίρεσιν νὰ ὁρίσῃ τὰ ὅρια τῶν κοινοτήτων ὄχι ὅπως ἀπῄτει τὸ συμφέρον τῆς διοικήσεως καὶ ὅπως τῷ ὑπεδείχθη ἀπὸ τοὺς κατοίκους, ἀλλ’ αὐθαιρέτως καὶ ἀμελετήτως. Οἱ κάτοικοι Μέσα Λασηθίου, Σιφαλιανοῦ καὶ Νικηφόρου παραπονοῦνται διότι, ἐνῷ ἔπρεπε καὶ ἐνῷ ἐζήτησαν νὰ ἀποτελέσουν ἰδιαιτέραν κοινότητα, δὲν ἀπετέλεσαν ἰδίαν κοινότητα, ἀλλ’ ὑπήχθησαν εἰς ἄλλην, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἐξυπηρετῶνται τὰ τοπικά των συμφέροντα καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ ἀπολαύσουν τῶν ἀγαθῶν τῆς ἀνωτέρας διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν αὐτήν. Πρόκειται περὶ συγκροτήσεως μιᾶς κοινότητος ἐπὶ πλέον καὶ οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ παροραθῇ ἡ θέλησις αὕτη τῶν κατοίκων.

§41Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ τὸ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ πάλιν ὁ κ. Ι. Κούνδουρος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βιάννου.

§43Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, κύριε Πρόεδρε, καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι σκόπιμος ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἀναφορᾶς. Θὰ τὴν ἀναπτύξω ἐν τούτοις, ἔστω καὶ συντόμως, ἐν τῇ ἐλπίδι ὅτι θὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῆς διὰ τοῦ Προεδρείου. Πρόκειται περὶ μιᾶς δικαίας ἀξιώσεως τῶν κατοίκων Βιάννου, τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ἥτις, ὡς καὶ ἄλλοτε σᾶς εἶπον, δὲν ἔχει μηδὲ σπιθαμὴν ἁμαξιτῆς ὁδοῦ, μήτε ἐγνώρισέ ποτε ὑπὸ καμμίαν μορφὴν τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους. Γεωγραφικῶς ἀπόκεντρος, ἄνευ λιμένων καὶ πρὸ πάντων ἄνευ θαλασσίας συγκοινωνίας, δὲν ἔχει ὁδοὺς μήτε πρὸς τὸ κέντρον τοῦ νομοῦ μήτε πρὸς τὰς γειτνιαζούσας ἐπαρχίας καὶ ζητεῖ νὰ τελειώσῃ τοὐλάχιστον τὸ ζήτημα ὅπερ θὰ τὴν ἑνώσῃ μὲ τὸν νομὸν Ἡρακλείου.

§44Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐδόθησαν αἱ σχετικαὶ διαταγαί.

§45Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπὸ μακροῦ χρόνου τὸ ἀκούομεν, ἀλλὰ δὲν ἔγινεν ἀκόμη τίποτε.

§46Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐδόθησαν διὰ νὰ γίνῃ τὸ τμῆμα αὐτὸ αἱ δέουσαι διαταγαί.

§47Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπὸ Θωμαδιανῶν μέχρι Βιάννου ἐννοεῖτε; Αὐτὸ μᾶς ἐνδιαφέρει σήμερον.

§48Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐχορηγήθη ἡ πίστωσις.

§49Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Χαίρω πολὺ καὶ εὔχομαι νὰ μὴ διαψευσθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅστις ἄλλως τε, καθ’ ὃ Ἡρακλιώτης, πρέπει νὰ ἐνδιαφέρεται ὅσον καὶ ἡμεῖς. Ἐγὼ μετὰ τὴν δήλωσιν ταύτην οὐδὲν ἔχω νὰ προσθέσω.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Καταφυγιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων κοινότητος Καναλίων Καρδίτσης.

§51Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν σοβαρῶς ἡ ἀναφορὰ τῆς κοινότητος Καναλίων Καρδίτσης, διότι ὡς ἔμαθον τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀνεπεξεργάστων καπνῶν ὅλοι οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐξηγέρθησαν, διότι τίθεται φορολογία κατὰ τῆς φορολογίας. Ἐνῷ ἐνομίζομεν ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου θὰ εἴχομεν τοὺς καπνοπαραγωγοὺς κατὰ τῆς φορολογίας, στρέφονται πάντες οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ ἐν σώματι ὅλαι αἱ κοινότητες καὶ διὰ τηλεγραφημάτων πρὸς ἡμᾶς μᾶς ἐξορκίζουν νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχουν δίκαιον, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι οἱ καπνοπαραγωγοὶ φορολογοῦνται ἀγρίως. Ἰδίως γογγύζουν κατὰ τῆς ἀγρονομίας, διότι ἐπιβαρύνονται δυσαναλόγως οἱ καπνοπαραγωγικοὶ πληθυσμοὶ διὰ τῆς φορολογίας χάριν τῆς ἀγρονομίας. Ὑπάρχουν κοινότητες, ὡς ἡ τῶν Καναλίων, αἵτινες, ἐνῷ πρὸ τῆς ἀγρονομίας ἐπλήρωνον διὰ τὴν ἀγροφυλακὴν 15 χιλιάδας δραχμάς, ἤδη πληρώνουν 250 χιλιάδας διὰ τὴν ἀγρονομίαν, ἐνῷ ἔχουν τοὺς αὐτοὺς ἀγροφύλακας. Γενικῶς οἱ καπνοπαραγωγοὶ φορολογοῦνται βαρέως καὶ δι’ αὐτὸ ἐξεγείρονται κατὰ πάσης νέας φορολογίας καὶ ζητοῦν τὴν ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ.

§52Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ νομοσχέδιον παρεπέμφθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ τὸ ἐξονυχίσῃ, διότι ὑπάρχουν τρωτά, τὰ ὁποῖα καὶ θὰ διορθώσῃ.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμπληρωθείσης τῆς ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Συντακτικῆς καὶ Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§54Ι. ΜΑΝΕΤΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω, νομοσχέδιά τινα τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ συζητηθοῦν κατ’ ἀρχήν, νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰς ἁρμοδίας Ἐπιτροπὰς προτοῦ ψηφισθοῦν κατ’ ἀρχήν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Συμφώνως πρὸς τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν μοὶ ἔδωκεν ἡ Συνέλευσις καὶ καθ’ ὃ εἶχον καθῆκον, ἐξήλεγξα τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας τῆς προτελευταίας συνεδριάσεως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17ου τοῦ Συντάγματος. Ἐκ τῆς ἐρεύνης τὴν ὁποίαν ἔκαμον, ἀποδεικνύεται ὅτι οἱ ἀναφερόμενοι εἰς τὰ πρακτικὰ ἀριθμοὶ εἶναι ἀκριβεῖς· εἶναι σύμφωνοι πρὸς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας. Εἰς τὰ ὀνόματα παρεισέφρησαν εἰς τὰ ἐκτυπωθέντα πρακτικὰ διάφορα τυπογραφικὰ ἢ ἀντιγραφικὰ λάθη, τὰ ὁποῖα εἶναι τὰ ἑξῆς: Φέρεται ὡς ψηφίσας ὁ κ. Ταλιαδοῦρος, ἐνῷ κατὰ τὸ πρωτόκολλον δὲν ἐψήφισε· φέρεται ὡς ψηφίσας ὁ κ. Διαμαντόπουλος, ἐνῷ δὲν ἐψήφισε· φέρεται ὡς ψηφίσας ὁ κ. Ε. Σοφούλης, ἐνῷ δὲν ἐψήφισε. Καὶ οἱ τρεῖς οὗτοι φέρονται εἰς τὸ ἔντυπον ὡς ψηφίσαντες εἰς τὸ «ὄχι», ἐνῷ κατὰ τὸ πρωτόκολλον δὲν ἐψήφισαν. Ἀντιθέτως δὲ παραλείπονται εἰς τὸ ἔντυπον, ὑπάρχοντες ὅμως εἰς τὸ πρωτόκολλον, ὁ κ. Κόλιας, ψηφίσας «ναί», ὁ κ. Θ. Χαβίνης, ψηφίσας «ναί», καὶ ὁ κ. Τσαπόγλας, ψηφίσας «ναί». Ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου ἑπομένως προκύπτουσιν ἀκριβεῖς οἱ ἀριθμοὶ οἵτινες ἀναγράφονται εἰς τὰ πρακτικά. Πλὴν τούτου, κατὰ δοθείσας μοι ἐγκαίρως πληροφορίας καὶ ἀμέσως δηλωθείσας διαμαρτυρίας τῶν κυρίων πληρεξουσίων, παρελείφθησαν καὶ δὲν ἀναγράφονται εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας ἐκ παραδρομῆς τοῦ γραμματέως οἱ ἑξῆς κύριοι: Α. Παπαναστασίου, ψηφίσας «ναί», καὶ Πολυχρονιάδης, ψηφίσας «ναί», καὶ κατά τινα ἀκόμη πληροφορίαν ὁ κ. Πάζης, ὅστις εἰς τὸ πρωτόκολλον σημειοῦται ὡς ψηφίσας, ἀλλὰ καὶ διεγράφη ἡ ψῆφός του. Παραλείπονται ἐπίσης, ψηφίσαντες «ὄχι», οἱ κύριοι Ε. Γονατᾶς καὶ Γ. Τσακανίκας. Ἑπομένως τὸ πραγματικὸν ἀποτέλεσμα εἶναι: 122 «ναί», 111 «ὄχι» καὶ 2 παρόντες.

§56Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κατόπιν τοῦ τοιούτου ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ἀποτέλεσμα, παρὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη. Ὁ τρόπος καθ’ ὃν διεξάγεται πάντοτε ἡ ψηφοφορία δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα. Ὁ τρόπος καθ’ ὃν γίνεται ἡ ψηφοφορία, ἡ συρροὴ τῶν πληρεξουσίων εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἔχει αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα. Ἐγὼ δὲν αἰτιῶμαι τὸν προεδρεύοντα, οὐδένα ἀπολύτως.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἂν ἐμμείνωμεν εἰς τὸ πρωτόκολλον, ἡ ψηφοφορία εἶναι δεδηλωμένη ὑπὲρ τοῦ «ναί»· ὑπάρχει πλειονοψηφία ἓξ ψήφων. Ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τοὺς μὴ σημειουμένους, ἀλλὰ δεδηλωμένως ψηφίσαντας, ἡ διαφορὰ γίνεται ἑπτὰ ὑπὲρ τῆς προτάσεως. Ἑπομένως εἴτε κατὰ τὴν μίαν ἐκδοχὴν εἴτε κατὰ τὴν ἄλλην, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία περὶ τοῦ ἀποτελέσματος.

§58Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ὅλας τὰς ἐμφανισθείσας ἀνωμαλίας, ἀνωμαλίας αἱ ὁποῖαι εἶναι φυσικαὶ διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν ἀποκαθίσταται τάξις κατὰ τὴν ὥραν τῆς ψηφοφορίας, μὲ ὅλας, λέγω, τὰς ἐμφανισθείσας ἀνωμαλίας, ἡμεῖς δὲν ἐπιμένομεν εἰς ἐπανάληψιν τῆς ψηφοφορίας, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ὁ ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων ἐδήλωσεν ὅτι, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ ἄρθρου περὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν, διότι καὶ οὗτος ἐδήλωσεν ὅτι εἶναι διατεθειμένος νὰ ἀλλάξῃ γνώμην ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς διαλύσεως. Ἐπιφυλασσόμεθα λοιπὸν τότε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 17.

§59Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, καθόσον κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ψηφοφορίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προεδρεύω. Ἐξ ὅσων ἠκούσατε ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Συνελεύσεως, οὐδεμία μένει ἀμφιβολία ὅτι δὲν ἐπῆλθεν ἀλλοίωσις εἰς τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ὅτι ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Σεχιώτη, ἤτοι τῆς τριετοῦς θητείας, οἱ περισσότεροι. Ἀλλὰ μὲ τοῦτο δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἀπαλλάσσονται τῆς εὐθύνης καὶ οἱ ψηφολέκται καὶ οἱ γραμματεῖς, κατ’ ἐξοχὴν δὲ ὁ προεδρεύων, διότι βεβαίως ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος φέρει τὴν ἁμαρτίαν ὅλων τῶν ἀταξιῶν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω διὰ τὴν εὐθύνην αὐτὴν ὑπάρχει εἷς πληρεξούσιος ὅστις δύναται νὰ ἀποδώσῃ αἰτίασιν ἢ μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου ὅτι ἐκ προμελέτης ἢ ἔκ τινος ἄλλου λόγου ἢ ἀμελείας ἔγινεν ἀφορμὴ ὥστε νὰ παρατηρηθῇ τὸ σφάλμα αὐτό; Εἶπον ὅτι δὲν ἀπαλλάσσεται τῆς εὐθύνης τὸ Προεδρεῖον. Θὰ ἤμην πολὺ περίεργος ἂν ἐδεχόμην ἄλλην ἄποψιν. Ἀλλ’ ἔχει καὶ δικαιολογητικά τινα τὸ Προεδρεῖον εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν. Μὴ τὸ Προεδρεῖον δὲν ἔλαβε τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ λάβῃ πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ψηφοφορίας; Τοῦτο θέλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλοντο. Ἐκάλεσα τοὺς κυρίους γραμματεῖς· οἱ κύριοι γραμματεῖς ἀπουσίαζον. Γραμματεύων ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἦτο ὁ κ. Λεονάρδος, ἐπιμελέστατος πληρεξούσιος, ὁ ὁποῖος πολλάκις μάλιστα ἀντικατέστησε τοὺς γραμματεῖς καὶ προσέφερεν ὑπηρεσίας εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἀναγνωρίζω ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἴσως δὲν θὰ ἦτο ἐπαρκὴς ὁ κ. Λεονάρδος, διότι εἶναι ἄπειρος, ὡς νέος, ὡς διὰ πρώτην φορὰν ἀναμιγνυόμενος ἐπὶ τοῦ καταλόγου. Ἀλλὰ τί ἠθέλετε νὰ κάμω; Ἠθέλετε νὰ εἴπω: Κύριε Λεονάρδε, ἀπομακρυνθῆτε διὰ νὰ φέρω ἕνα ἄλλον πληρεξούσιον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὰ ἴδια μὲ σᾶς δικαιώματα; Διότι, ἂν εἶχον ἕνα γραμματέα πεπειραμένον, βεβαίως ὁ κ. Λεονάρδος μόνος του θὰ ἀπεῖχεν. Ἐν τούτοις δὲν παρέλειψα ἀπὸ τοῦ νὰ παρακολουθήσω τὸν κ. Λεονάρδον καὶ νὰ τῷ λέγω, προσέξατε καλῶς διότι φοβοῦμαι μὴ τυχὸν λόγῳ τῆς ἀπειρίας σας γίνουν σφάλματα. Καὶ ὁ κ. Λεονάρδος μοὶ ἀπήντησε: Μὴ ἀνησυχῆτε, κύριε Πρόεδρε, διότι ὅ,τι ἀναλαμβάνω τὸ φέρω εἰς πέρας. Δὲν παρέλειψα ἐπίσης νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν ψηφολεκτῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν λίαν πεπειραμένοι, ὡς ὁ κ. Κουτσοπέταλος, καὶ τοὺς παρεκάλεσα νὰ ἐπιβλέψουν τὸν κατάλογον, διότι πάντοτε εἶχον τὴν ἀνησυχίαν, λόγῳ τῆς ἀπειρίας τοῦ γραμματέως, μὴ συμβῇ λάθος τι. Δὲν παρέλειψα νὰ παρακαλέσω τὸν φίλον μου κ. Ξηρόν, ὁ ὁποῖος εἶναι λίαν πεπειραμένος, ὁ μόνος δύναμαι νὰ εἴπω μᾶλλον πεπειραμένος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, παρεκάλεσα τὸν κ. Ξηρὸν ἐπανειλημμένως νὰ προσέξῃ, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ κανὲν λάθος, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἦτο εὐχάριστον. Τί περισσότερα μέτρα, σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, δύναται νὰ λάβῃ τὸ Προεδρεῖον; Ἀλλὰ ποῖον τὸ αἴτιον αὐτῆς τῆς καταστάσεως, κύριοι; Πρέπει, διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς, νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν. Ἀπεμακρύνθη ὁ κ. Σολδάτος ἐκ τοῦ Προεδρείου, ὁ ὁποῖος εἶχεν εἰδικότητα εἰς αὐτὴν τὴν ἐργασίαν. Οἱ ἄλλοι κύριοι γραμματεῖς δὲν εἶναι τακτικοί. Δὲν θέλω ν’ ἀποδώσω αἰτίασίν τινα· ἀλλ’ ἐκ συνηθείας οἱ κύριοι γραμματεῖς, ἀσχολούμενοι μὲ Ἐπιτροπὰς καὶ συζητήσεις τῆς Συνελεύσεως, παραδίδουσι τὴν θέσιν των εἰς ἄλλους πληρεξουσίους. Τοῦτο εἶναι μέγιστον λάθος. Ὅλαι αἱ ἀταξίαι αἱ ὁποῖαι συμβαίνουν ὀφείλονται εἰς τοῦτο: ὅτι οἱ κύριοι γραμματεῖς δὲν καταλαμβάνουν τὰς ἕδρας αὐτῶν· ἂν τοῦτο διωρθοῦτο, ὡς ἁρμόζει, θὰ λείψουν πλεῖστα ὅσα ἄτοπα τὰ ὁποῖα συμβαίνουν. Θὰ παύσωμεν νὰ βλέπωμεν ἓν θέαμα ἀποκαρδιωτικόν, τὸ ὁποῖον δὲν κάμνει καλὴν ἐντύπωσιν οὔτε εἰς τὴν Συνέλευσιν οὔτε εἰς τὰ θεωρεῖα. Θὰ παύσῃ ὅλη αὐτὴ ἡ συγκέντρωσις πέριξ τοῦ Προεδρείου. Θὰ παύσῃ τὸ Προεδρεῖον νὰ μεταβάλληται εἰς γραφεῖον ἀλληλογραφίας τῶν κυρίων πληρεξουσίων, θὰ παύσῃ ἡ μεγάλη ἀσχολία εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται διαρκῶς ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως, καθ’ ἣν στιγμὴν καταγίνεται εἰς τὰς συζητήσεις καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ παρακολουθῇ ταύτας μετὰ προσοχῆς, διότι αὐτὸ εἶναι ἰδίως τὸ ἔργον τοῦ Προέδρου· νὰ παρακολουθῇ τὰς συζητήσεις καὶ τὰς κινήσεις τῆς Συνελεύσεως καὶ νὰ προλαμβάνῃ τὸν θόρυβον καὶ τὴν ἀταξίαν, διότι, ὅταν ταῦτα ἐκραγοῦν, δὲν δύναται τότε οὗτος νὰ τὰ σταματήσῃ. Θὰ παύσῃ καὶ τὸ ἄλλο κακόν, ἂν ὑπάρχωσι γραμματεῖς· τὸ τῆς ἀπασχολήσεως τοῦ Προέδρου μὲ τὰς ζητουμένας πληροφορίας παρὰ τῶν κυρίων πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι ἀνεβοκαταβαίνουν εἰς τὸ Προεδρεῖον καθ’ ἣν στιγμὴν γίνονται σοβαρώταται συζητήσεις, διὰ νὰ ἐρωτήσουν τὸν Πρόεδρον τίς ἔχει σειρὰν νὰ ὁμιλήσῃ, διὰ νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὸ τάδε νομοσχέδιον κτλ. Ἄν, λέγω, οἱ κύριοι γραμματεῖς κατελάμβανον τὰς θέσεις αὐτῶν, ὅλα αὐτὰ τὰ ἀτοπήματα θὰ ἔλειπον. Δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω οὐδεμίαν αἰτίασιν εἰς τοὺς γραμματεῖς ὅτι παρέδωσαν τὴν θέσιν των, τὴν ὁποίαν τοῖς ἔδωκεν ἡ Συνέλευσις διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς. Θὰ ἐκφράσω καὶ πάλιν τὴν λύπην μου διὰ τὸ λάθος τὸ ὁποῖον ἔγινε καὶ ζητῶ τὴν συγγνώμην τῆς Συνελεύσεως διὰ τοῦτο. Σύμπασα ἡ Συνέλευσις. Ὄχι, Ὄχι.

§60Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Βεβαίως καμμία πρόθεσις δὲν ὑπῆρχε νὰ ἀποδοθῇ εὐθύνη εἰς τὸ Προεδρεῖον διὰ τὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα εἶναι μοιραῖα καθ’ ὃν τρόπον γίνεται ἡ ψηφοφορία παρ’ ἡμῖν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ παρατηρήσῃ τις, εἶναι ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφολεκτῶν νὰ ἦτο μικρότερος. Διότι ἓν μέρος τῶν λαθῶν ὀφείλεται εἰς τοῦτο: ὅτι συχνὰ ἄλλη εἶναι ἡ ἄμεσος ἀντίληψις ἑκάστου τῶν ψηφολεκτῶν καὶ ἄλλη ἡ τοῦ γραμματέως καὶ σπεύδουν οὗτοι νὰ ἐξαγγείλουν αὐτήν, οὕτω δὲ γίνεται μία ὀχλαγωγία ὄχι μικρά, εἰς τρόπον ὥστε ὁ γραμματεὺς δὲν δύναται νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ψηφοφορίαν καὶ ὑποπίπτει εἰς λάθη. Ἀπόδειξις εἶναι ὅτι ἐγώ, καίτοι εὑρισκόμην κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐδῶ καὶ ἐδήλωσα ὅτι ἐψήφισα «ναί», ἀνεγράφην ὡς ἀπών, διότι κάποιος ἀπὸ τοὺς ψηφολέκτας δὲν μὲ εἶδε καὶ εἶπεν ὅτι δὲν ἤμην παρών. Τὸ κακὸν ὀφείλεται ἐξ ἄλλου εἰς ὅλους ἡμᾶς. Δὲν ἐννοοῦμεν δυστυχῶς νὰ καθήσωμεν ἥσυχοι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ψηφοφορίας. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν φαντάζομαι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συνηθίσωμεν νὰ διεξάγωμεν ἡσύχως τὴν ψηφοφορίαν, καλὸν εἶναι νὰ μελετήσῃ τὸ Προεδρεῖον ἄλλον τρόπον ψηφοφορίας· εἴτε τὸν ἐφαρμοζόμενον ἐν Ἀγγλίᾳ, διὰ τῆς ἐξόδου δηλαδὴ ἐκ τῆς αἰθούσης τῶν ἐχόντων ἀντίθετον γνώμην ἀπὸ διάφορον θύραν, εἴτε τὸν ἄλλον, κατὰ τὸν ὁποῖον κατατίθενται δύο πίνακες, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπογράφουν οἱ ψηφίζοντες τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην πρότασιν. Τοιουτοτρόπως καθίσταται δυνατὸν νὰ τερματίζηται ταχύτερον ἡ ψηφοφορία καὶ νὰ διεξάγηται ἀκριβέστερον.

§61Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ τέλος τοῦ λόγου τοῦ κ. ἐκ Μαντινείας συναδέλφου περιέχει μίαν ὑπόδειξιν πολὺ πρακτικήν. Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω εἰς τὰ συστήματα τὰ ὁποῖα ὑπέδειξε καὶ ἄλλο ἕν. Ὅπως γνωρίζητε, εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλήν, ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς περιόδου, τὸ Προεδρεῖον δίδει ἐσφραγισμένα διὰ τῆς σφραγῖδός του ψηφοδέλτια εἰς ἕκαστον βουλευτήν, τὰ ὁποῖα εἶναι δύο διαφόρων χρωμάτων καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἀναγράφεται τὸ ὄνομά του, ὁ δὲ βουλευτὴς ἀναγράφει ἓν «ναὶ» ἢ ἓν «ὄχι». Ἡ ψηφοφορία γίνεται τιθεμένων ἐντὸς κυτίου τῶν ψηφοδελτίων. Καὶ ὁ ἔλεγχος δύναται νὰ γίνῃ διὰ πᾶσαν στιγμὴν μέχρι 3 ἢ 4 ἡμερῶν μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, ὁπότε διανέμονται ἐκ νέου εἰς τοὺς βουλευτὰς τὰ ψηφοδέλτια. Θὰ παρεκάλουν τὸ Προεδρεῖον νὰ μελετήσῃ ἓν τῶν τοιούτων συστημάτων, διότι ἀπεδείχθη πραγματικῶς ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ γίνῃ κανονικὴ καὶ ἄνευ σφαλμάτων ἡ ψηφοφορία καθ’ ὃν τρόπον μέχρι τοῦδε ὁ Κανονισμὸς διαγράφει.

§62Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐλησμόνησα νὰ εἴπω ὅτι παρ’ ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα ἡ ψηφοφορία εἶναι πλέον ἢ ἔγκυρος. Καὶ οὐδὲν δικαίωμα δυνάμεθα νὰ ἀναγνωρίσωμεν ἐκ τῆς ψηφοφορίας, ὅσαι καὶ ἂν ἐγένοντο ἐπιφυλάξεις.

§63Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· ὅλη αὐτὴ ἡ ἱστορία ἀποδεικνύει πόσον ἄδικος ὑπῆρξεν ὁ κ. Παπαναστασίου πρὸς ἐμὲ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐγερθὲν ζήτημα τῆς τελευταίας ψηφοφορίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου πόσον δύσκολος εἶναι ἡ ἐξακρίβωσις τῶν ἀποτελεσμάτων. Ἐγὼ ἔφθασα εἰς κάποιαν εἰδικότητα μὲ τὸ νὰ γνωρίζω τὰς φωνὰς τῶν κ. κ. πληρεξουσίων· διότι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ἀντιλαμβάνηταί τις μέσα εἰς τόσας φωνὰς τὴν ἀπάντησιν. Ἀπόδειξις εἶναι ὅτι ὑπάρχει μία διαφορὰ ὀκτὼ ἢ ἐννέα ψήφων.

§64Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁμολογῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὑπῆρξα ἄδικος· ἀλλὰ θὰ ὁμολογήσῃ καὶ ὁ κ. Σολδᾶτος ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ, κατὰ σύμπτωσιν, συνέβη τὰ λάθη νὰ εἶναι εἰς βάρος μας, ἐνῷ τώρα τὰ λάθη ἔγιναν ἐν μέρει μόνον εἰς βάρος μας. Καὶ ἐγὼ ἐγράφην ὡς μὴ ψηφίσας, ἀλλ’ ἀπὸ φίλον μου καὶ συμμαχητήν μου.

§65Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ γεγονὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀποδεικνύει κατὰ τίνα τρόπον ἐργαζόμεθα, μὲ κάμνει κἄπως περισσότερον νὰ ἐκτείνω τὴν συζήτησιν, διὰ νὰ εἴπω ὅτι καὶ ὁ τρόπος καὶ τὸ περιβάλλον τοῦ Προεδρείου εἶναι τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἐξασφαλίζηται ποτὲ ἡ ἡσυχία. Ὁμολογῶ ὅτι πολλάκις ὑπέβαλον παράπονα εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅτι θεωρῶ ἕνα μάρτυρα τὸν Πρόεδρον ἐκτελοῦντα τὰ καθήκοντά του καθ’ ὃν τρόπον τὰ ἐκτελεῖ. Τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον εἰς ἄλλας Βουλὰς εἶναι ἱερὸν καὶ ἀπαραβίαστον, εἰς ἡμᾶς ἐδῶ ἔχει μεταβληθῆ εἰς καφενεῖον τῆς Βουλῆς. Ὅλαι αἱ ἀπαιτήσεις τῶν πληρεξουσίων ἀπευθύνονται ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὸν Πρόεδρον καὶ οὗτος, ἀντὶ νὰ εἶναι συγκεντρωμένη ἡ προσοχή του εἰς τὰ κυρίως καθήκοντά του, τοὐναντίον ἀποσπᾶται καθ’ οἱονδήποτε τρόπον μὲ τὰς διαφόρους ἐνοχλήσεις αἵτινες τῷ γίνονται. Ἀπορῶ πῶς οἱ διάφοροι Πρόεδροι δὲν ἠννόησαν ὅτι αἱ δύο θύραι δὲν πρέπει νὰ ὦσιν ἑκατέρωθεν τοῦ Προεδρείου. Τὸ Προεδρεῖον κατήντησε νὰ γίνεται γραφεῖον τῶν πληρεξουσίων. Διαρκῶς κύκλῳ τοῦ βήματος γίνεται ἀληθὴς βόμβος μελισσῶν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀπασχολῇ καὶ τοὺς Ὑπουργούς, ὑποχρεουμένους περισσότερον τῶν ἄλλων νὰ προσέχωσιν εἰς τὸν ἀγορεύοντα. Νομίζω ὅτι διὰ νὰ ὑπάρξῃ τάξις πέριξ τοῦ Προεδρείου πρέπει νὰ ὑπάρχῃ φραγμός, ὅστις νὰ εἶναι ἀπρόσιτος εἰς πάντας πλὴν τοῦ ἀγορεύοντος. Ἐπίσης ἡ ἔξοδος θὰ ἔπρεπε νὰ γίνηται ἐκ τῶν ὄπισθεν· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνηται πλησίον τοῦ Προεδρείου. Κύκλῳ τοῦ Προεδρείου ἵστανται διάφοροι κλητῆρες, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιμελεῖς ἀκροαταί, ἀλλὰ καθόλου δὲν προσέχουν εἰς τὸ νὰ ὑπηρετήσωσι τοὺς πληρεξουσίους.

§66Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀσκοῦνται εἰς τὴν ρητορικήν.

§67Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν βλέπω ποῖον λόγον ἔχει ὁλόκληρος αὐτὴ ἡ ἀπόστασις ἀπὸ τῶν ὑπουργικῶν ἑδωλίων μέχρι τοῦ βήματος. Διὰ νὰ ἐπιτρέπῃ μόνον νὰ προσέρχωνται διάφοροι ἐπισκέπται καὶ νὰ ἀπασχολοῦν καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ τὸν ρήτορα καὶ πρὸ πάντων νὰ φέρουν εἰς ἀμηχανίαν τὸν δυστυχῆ αὐτὸν ὁ ὁποῖος λέγεται Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς; Τὸν ὑποχρεοῦσι νὰ δέχηται ὅλα τὰ παράπονα, διὰ τὰ ὁποῖα οὔτε εὐθύνεται πράγματι, οὔτε ὡς ἄνθρωπος δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ. Δὲν βλέπω διατί νὰ γίνηται αὐτὸς ὁ συνωστισμὸς γύρω τοῦ Προεδρείου. Ἐκφωνεῖται τὸ ὄνομα λ. χ. «Κουτούπης» καὶ φωνάζουν διάφοροι «παρὼν» ἢ «ἀπὼν»· ἀλλ’ ἀφοῦ ἕκαστος ἔχει φωνὴν καὶ δύναται νὰ ὁμιλήσῃ, ἠμπορεῖ νὰ ἀπαντᾷ καὶ «ναὶ» καὶ «ὄχι» ὁ ἴδιος, χωρὶς νὰ προθυμοποιοῦνται ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι νὰ ἀπαγγέλλουν τὴν παρουσίαν του ἢ τὴν ἀπουσίαν του. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐγείρονται ὅλοι τῆς θέσεώς των καὶ ἡ ἱερὰ αὕτη στιγμὴ μεταβάλλεται εἰς στιγμὴν καφενείου, νομίζω ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ψηφοφορίας πρέπει ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι νὰ ἐξέρχωνται τῆς αἰθούσης καὶ κατόπιν νὰ εἰσέρχωνται εἰς δύο τμήματα καὶ οὕτω καὶ καταφανὴς θὰ γίνεται ὁ ἀριθμός των καὶ τὰ ὀνόματά των θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σημειῶνται. Τώρα, ὅτε ἀποφάσεις λαμβάνονται μὲ μίαν πλειονοψηφίαν ἐλαχίστην, εἰς ἐμὲ θὰ γεννᾶται ἡ πεποίθησις ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως εἶναι πλαστή. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ψηφοφορίαν, καθ’ ἣν ἐγένοντο πέντε ἢ δέκα λάθη, διατί δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν καὶ περισσότερα, ὥστε νὰ ἀλλοιώσουν τὸ ἀποτέλεσμα καὶ νὰ μὴ ἐπικρατήσῃ ἡ πραγματικὴ θέλησις τῆς Συνελεύσεως;

§68Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς νομίζω ὅτι προβλέπει περὶ κοσμήτορος· ἀλλὰ δὲν ἀντελήφθην ἐπὶ δύο ἔτη τὴν παρουσίαν τοιούτου.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κοσμήτορες ὑπάρχουν δύο κατὰ τὸν Κανονισμόν· ἀλλ’ ἐκ τούτων ὁ εἷς παρῃτήθη, γενόμενος Ὑπουργός, καὶ πρέπει νὰ γίνῃ ἤδη νέα ἐκλογή, ὡς ἐπίσης καὶ ἐκλογὴ ἑνὸς ἀντιπροέδρου.

§70Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς συνεχισθῇ, κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζομεν τὴν λῆψιν ἀποφάσεων ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17ου τοῦ σχεδίου Συντάγματος. Ἔχει ζητηθῆ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία διὰ τὰς δύο τελευταίας παραγράφους τοῦ ἄρθρου 17ου. Ὑποθέτω ὅμως ὅτι τὸ ὑπόλοιπον, μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως περὶ τῆς τριετίας, εἶναι αὐτοδικαίως ἀποδεκτόν· δὲν ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις. Παρακαλῶ, κύριοι, νὰ θέσω τὸ ζήτημα. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας διὰ τὰς δύο τελευταίας παραγράφους τοῦ ἄρθρου 17. Αἱ προηγούμεναι ὅμως παράγραφοι δύνανται νὰ γίνουν δεκταὶ καὶ δι’ ἀναστάσεως ἐπὶ τοῦ κειμένου τὸ ὁποῖον θὰ ἀναγνώσῃ ὁ γραμματεύς, διορθῶν τὰ τέσσαρα ἔτη τῆς βουλευτικῆς περιόδου εἰς τρία, συμφώνως πρὸς τὴν ληφθεῖσαν ἤδη περὶ τούτου ἀπόφασιν.

§72ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 17): «Οἱ βουλευταὶ ἐκλέγονται διὰ τρία συναπτὰ ἔτη, ἀρχόμενα ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῶν γενικῶν ἐκλογῶν. Ἅμα δὲ τῇ λήξει τῆς τριετοῦς βουλευτικῆς περιόδου διατάσσεται ἡ ἐνέργεια γενικῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν. Ἐντὸς 45 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν τούτων συγκαλεῖται ὑποχρεωτικῶς ἡ νέα Βουλὴ εἰς τακτικὴν σύνοδον· μόνον ἂν ἀπὸ τῆς ἀπελθούσης Βουλῆς δὲν ἐξεπληρώθησαν διὰ τὸ ἔτος τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν τὰ ἐν ἄρθρῳ 29 ὁριζόμενα. Ἕδρα βουλευτικὴ κενωθεῖσα κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος τῆς περιόδου δὲν συμπληροῦται, ἐφόσον ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλιπόντων δὲν ὑπερβαίνει τὸ τέταρτον τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν».

§73Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἠδύνατο νὰ προστεθῇ, νομίζω, εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον ὅτι «ἄλλως ἰσχύουσι τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ τάδε».

§74Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγένετο ἤδη ἑρμηνεία ἐπισήμως κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου· ὅτι «ἐφαρμόζονται τὰ ἰσχύοντα ὑπὸ τοῦ ἄρθρου περὶ διαλύσεως». Δὲν ἐγεννήθη ἄλλως τε, ὡς γνωρίζετε, οὐδέποτε ζήτημα τοιοῦτον. Ἡ δὲ ἑρμηνεία ἡ γενομένη δὲν ἀφήνει καμμίαν ἀμφιβολίαν. Ἀλλ’ ἐνθυμοῦμαι ὅτι εἶχε γίνει κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν δεκτὸν καὶ τὸ προταθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Γρηγοριάδη, ὅτι «ἐν περιπτώσει γενικῆς ἐπιστρατεύσεως ἢ πολέμου, δύναται ἡ Βουλή, συναινούσης καὶ τῆς Γερουσίας νὰ παρατείνῃ τὴν βουλευτικὴν περίοδον μέχρι λήξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως ἢ τοῦ πολέμου». Ἐγένετο τοῦτο δεκτόν· ἀλλ’ ὡς ἐκ περισσοῦ γίνεται πάλιν δεκτόν, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία ἀμφιβολία.

§75ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§76Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπομένουν λοιπὸν αἱ δύο τελευταῖαι παράγραφοι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔχει ὑποβληθῆ πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐκτὸς ἂν στέρξουν νὰ παραιτηθοῦν τῆς προτάσεως οἱ ὑποβαλόντες αὐτήν.

§77Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὄχι· ἐπιμένομεν. (Ἐκφωνοῦνται τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως, δὲν εὑρίσκονται δὲ παρόντες δέκα ἐκ τῶν προτεινάντων).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω δι’ ἀναστάσεως. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προστεθοῦν εἰς τὸ Σύνταγμα αἱ δύο διατάξεις τὰς ὁποίας θὰ σᾶς ἀναγνώσῃ ὁ γραμματεύς....

§79Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ κανονικὸν εἶναι νὰ ἐρωτήσητε ἐπὶ τῆς τροπολογίας. Ἡ πρότασις τῆς ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς εἶναι νὰ τεθοῦν, καὶ ἐτέθησαν. Ἡ τροπολογία εἶναι νὰ μὴ τεθοῦν· ἐπ’ αὐτῆς θὰ ἐρωτήσητε.

§80Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι· ἡ πρότασις τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν.

§81Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δηλοῦμεν καὶ πάλιν, ὅτι ἐφόσον γίνεται ἀναλογική, ἡ διάκρισις αὕτη τῶν Μουσουλμάνων θὰ γίνῃ διὰ νόμου. Ἡ διαφορά μας εἶναι ἂν πρέπῃ νὰ εἶναι εἰς τὸ Σύνταγμα ἡ διάκρισις.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. πληρεξούσιον ἐκ Φωκίδος ὅτι δὲν ἔχει ἀπολύτως δίκαιον· ἤδη ψηφίζεται νέα διάταξις τοῦ Συντάγματος καὶ πρόκειται περὶ προτάσεως καθαρῶς διαιρετῆς. Δὲν ἔχομεν διάταξιν ἐν ἰσχύϊ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ τροποποίησις· πρόκειται περὶ νέας προτάσεως.

§83Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πᾶσα πρότασις πρὸς τροποποίησιν τοῦ κειμένου ὅπερ κατήρτισεν ἡ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπὴ εἶναι τροπολογία· ἐπ’ αὐτῆς δὲ πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ πρῶτον ἡ Συνέλευσις.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν προτείνεται τροπολογία, ζητεῖται ἀπόρριψις τῆς σχετικῆς προτάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς.

§85Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὑπάρχει αἴτησις 15 πληρεξουσίων περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Γνωρίζω ὅτι πρέπει ἡ αἴτησις αὐτὴ νὰ γίνῃ ἐντὸς τῆς αὐτῆς συνεδριάσεως· ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται περὶ σοβαρᾶς διατάξεως, νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία.

§86Π. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ οἱ Ἰσραηλῖται ἐξήνεγκον τὴν γνώμην των, ὑπάρχει δὲ καὶ ἡ Μουσουλμανικὴ μειονοψηφία, ἐκφράζω τὴν ἐπιθυμίαν τῶν Μουσουλμάνων, ἡ ὁποία εἶναι ὄχι μόνον νὰ ψηφίζουν ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ νὰ περιληφθῇ ἡ διάταξις καὶ εἰς τὸ Σύνταγμα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ διαιρέσωμεν τὴν πρότασιν εἰς δύο. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι ὅπως ἀναγραφῇ εἰς τὸ Σύνταγμα διάταξις χωρίζουσα τοὺς Μουσουλμάνους τῆς Δυτικῆς Θράκης εἰς ἰδίους ἐκλογικοὺς συλλόγους, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί). Καὶ ἀντιθέτως· οἱ παραδεχόμενοι ὅπως μὴ ἀναγραφῇ εἰς τὸ Σύνταγμα διάταξις χωρίζουσα τοὺς Μουσουλμάνους, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί). Ὑπαρχούσης ἀμφιβολίας περὶ τοῦ ἀποτελέσματος, θὰ γίνῃ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία.

§88Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸν λόγον.

§89Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἂν γίνῃ δεκτὴ ἡ διάταξις αὐτή, θὰ περιληφθοῦν καὶ οἱ Μουσουλμάνοι τῆς Ἠπείρου.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτοὶ εἶναι ἀνταλλάξιμοι. Δὲν δύναται νὰ λάβῃ κανεὶς τὸν λόγον. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κύριοι Π. Καραπάνος καὶ Λ. Κουτσοπέταλος.

§91Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Ὄχι· δὲν θὰ προχωρήσητε.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐπεμβαίνητε εἰς τὰ καθήκοντα τοῦ Προεδρείου.

§93Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Δὲν θὰ προχωρήσητε οὔτε ἓν βῆμα· δὲν ἠμπορεῖτε τοιαῦτα ζητήματα σοβαρώτατα νὰ τὰ διαχειρίζεσθε ἔτσι. Θέλομεν νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ἀποτέλεσμα· ζητοῦμεν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην. (Θόρυβος).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάρετε ἕνα κατάλογον καὶ παρακολουθήσατε μόνος σας τὴν ἀνάγνωσιν.

§95Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πάγκαλε, εἴμεθα ἐνταῦθα δύο ἀντίθετοι ὡς πρὸς τὴν ψῆφον τὴν ὁποίαν θὰ δώσωμεν.

§96Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Νὰ καταβῆτε σεῖς καὶ νὰ ἀνέλθῃ εἷς ἄλλος. (Θόρυβος)...

§97Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω εἰς κανένα νὰ μοὶ ὁμιλῇ οὕτω.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ πέντε λεπτά, ἵνα ἐπέλθῃ ἡ τάξις.

(Ὥρα 7 μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 7.10′ μ. μ.)

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§100Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε· ἐκ τῶν συνεννοήσεων αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, προκύπτει ὅτι μέγα μέρος τῶν πληρεξουσίων ἐξαρτᾷ τὴν γνώμην· ἄλλοι μὲν ἐκ τῆς ψηφίσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως, ἄλλοι δὲ ἐκ τῆς ἀναγραφῆς εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος ὡς ἔχει. Κατὰ συνέπειαν εἶναι σύμφωνοι οἱ περισσότεροι νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τῶν δύο αὐτῶν παραγράφων μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ τοῦ ἄρθρου 15.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν πρότασιν ταύτην;

§102ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη. Προχωροῦμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 19. Ὁ κ. Γ. Φραγκούδης ἔχει τὸν λόγον.

§104Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Συνεχίζω, κύριοι, τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ζητήματος ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀποκλεισμὸν ὡρισμένων δημοσίων ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦ νὰ ἐκλέγωνται εἰς περιφερείας εἰς ἃς ἐξετέλεσαν τὰ δημόσια καθήκοντά των. Ὑποβάλλω δὲ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐνόμισα ὅτι ἐγένετο ἐκθύμως δεκτὴ ἀπὸ τοὺς κυρίους πληρεξουσίους, ὅπως (ἀναγινώσκει): «οὐδεὶς ἐκλέγεται βουλευτὴς ἢ γερουσιαστὴς εἰς ὅσας περιφερείας διετέλεσε.... κλπ.». Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν τὴν ὑπέβαλον ἐγγράφως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐπιμένω ἐπ’ αὐτῆς. Ἐπίσης ὑπέβαλον ἀντίγραφον ἀπὸ τὸ Πολωνικὸν Σύνταγμα τῆς ἑξῆς διατάξεως· ὅτι (ἀναγινώσκει): «βουλευτὴς ἢ γερουσιαστὴς δὲν δύναται νὰ ἐνοικιάσῃ κτήματα τοῦ Κράτους ἢ νὰ ἀναλάβῃ δημόσια ἔργα, προμηθείας... κλπ.». Τοῦτο ἀνταποκρίνεται καὶ εἰς γενικὴν ἐπιθυμίαν, ὅπως οἱ βουλευταὶ μένουν ἁγνοὶ καὶ μακρὰν πάσης ἰδέας κερδοσκοπίας καὶ ἀναμίξεως εἰς ὑποθέσεις τοῦ Κράτους. Ἐπίσης εἶχον εἴπει ὅτι καὶ οἱ δημοτικοὶ καὶ κοινοτικοὶ ὑπάλληλοι δέον νὰ ἐξαιρεθῶσι τοῦ δικαιώματος νὰ ὦσιν ἐκλέξιμοι, διότι δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος οὗτοι νὰ ἐξαιρεθοῦν ἀπαγορεύσεως ἥτις ἰσχύει δι’ ὅλους τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Αἱ τροπολογίαι λοιπὸν συνοψίζονται εἰς τὰ ἑξῆς: ἐμπόδιον εἰς τὸ νὰ πολιτεύωνται οἱ ὑπάλληλοι εἰς ἃς περιφερείας ὑπηρέτησαν· ἐμπόδιον εἰς τὸ νὰ πολιτεύωνται οἱ δημοτικοὶ καὶ κοινοτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ μερικὰ περιοριστικὰ μέτρα ἐναντίον πάσης ἀναμίξεως τῶν πολιτευομένων εἰς ἐπιχειρήσεις δυναμένας νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὅτι ἀποτελοῦσι κερδοσκοπίαν πολιτικῶν ἢ ἰδιωτικῶν συμφερόντων.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Κωνσταντινίδης ἔχει τὸν λόγον.

§106Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι· ἡ τροπολογία μου ἀφορᾷ τοὺς ἐμμίσθους δημοσίους ὑπαλλήλους. Διὰ τῆς τροπολογίας μου αὐτῆς ἠθέλησα νὰ θέσω ἕνα σφραγμὸν εἰς τὴν κατηγορίαν ἰδίως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι, ἐπιδιώκοντες νὰ καταλάβωσι μίαν ἀνωτέραν θέσιν, ἀποβλέπουσιν εἰς τὴν σύμπηξιν κόμματος. Ὡς γνωστόν, διὰ νὰ σχηματίσωσιν ἓν κόμμα, ὑποβάλλονται εἰς πλείστας ὅσας θυσίας. Συνεπῶς, καθ’ ἣν στιγμὴν ζητοῦν ὅλοι τὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, δὲν πρέπει, ἐπιτρέποντες εἰς αὐτοὺς νὰ πολιτεύωνται, νὰ συμβάλλωμεν εἰς τὴν κακοδαιμονίαν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ὅλοι συμφωνοῦν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου αὕτη.

§107Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἔχει μικράν τινα ἱστορίαν, τὴν ὁποίαν θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐξηγήσω. Κατὰ τὸ 1911 ὑπεβλήθη ὡς βάσις συζητήσεως τῶν συνταγματικῶν διατάξεων ἓν σχέδιον συνταχθὲν ὑπὸ τῶν πέντε βουλευτῶν τῶν ἀποτελούντων τὴν τότε Κυβέρνησιν, κατὰ τὴν φρασεολογίαν ἡ ὁποία τότε καθιερώθη, ὥστε νὰ μὴ ἐμφανίζηται ὡς κυβερνητικὴ πρωτοβουλία, ἀλλ’ ὡς βουλευτικὴ τοιαύτη. Ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη — διότι δὲν ἔσχον τὸν καιρὸν νὰ μελετήσω τὰ ἔντυπα — εἰς τὸ σχέδιον ἐκεῖνο ἀνεγράφετο ὅτι ἀπαγορεύεται νὰ εἶναί τις βουλευτής, ἂν εἶναι σύμβολος ἀνωνύμου Ἑταιρείας.

§108ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Γενικῶς;

§109Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μᾶλλον γενικῶς. Παρεπέμφθη τὸ σχέδιον εἰς τὴν μεγάλην ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπὴν καὶ συνεζητήθη, παρετηρήθη δὲ ἀμέσως ὅτι ἐν τῇ εὐρύτητι τῆς διατυπώσεως ἐκείνης ἦτο ἄτοπον νὰ γίνῃ τοιαύτη ἐξαίρεσις, διότι ὑπάρχουσιν ἀνώνυμοι Ἑταιρεῖαι αἵτινες δὲν ἔχουσι καμμίαν ἀπολύτως σχέσιν μὲ τὸ Κράτος. Ἔγινε δὲ τότε μία ὑποεπιτροπὴ ἀπὸ τὸν κ. Διομήδην, βουλευτὴν Σπετσῶν καὶ διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ ἀπὸ τὸν ὑποφαινόμενον, διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ παρουσιάσῃ εἰς τὴν μεγάλην ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπὴν τὸ πόρισμα τῆς μελέτης της. Μολονότι παρῆλθεν ἀρκετὸς χρόνος, ἐνθυμοῦμαι ὅτι εἶχον καταγίνει κἄπως εὐρύτερον εἰς τὸ ζήτημα. Εἶχον δὲ παρατηρήσει ὅτι εἰς κανὲν Σύνταγμα μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἐξ ὅσων εἶδον καὶ μεταγενεστέρως, δὲν ἀνεγράφοντο τόσαι περιοριστικαὶ διατάξεις ὅσας περιεῖχε τὸ ἀρχικὸν σχέδιον. Εἶχον παρατηρήσει τότε ὅτι εἶχε γίνει μία συζήτησις εἰς τὸ Ἰταλικὸν Κοινοβούλιον δι’ ἐπιρροὰς τὰς ὁποίας ἐξήσκουν μέλη τῶν διοικητικῶν Συμβουλίων ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν ἐπὶ τοῦ Κοινοβουλίου καὶ εἶχον κάμῃ διὰ νόμου δεκτὸν σύστημά τι, περίπου οἷον ἀνεγράφη καὶ ἐν τῷ ἡμετέρῳ Συντάγματι τοῦ 1911 καὶ ἀναγράφεται καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου 19, σύστημα δηλαδὴ κατὰ τὸ ὁποῖον ἠξιοῦτο ἡ ἐξάσκησις τοῦ ἔργου τοῦ διευθυντοῦ ἢ ἄλλου ἀντιπροσώπου, διοικητοῦ ἢ ἐμμίσθου διοικητικοῦ ὑπαλλήλου ἢ νομικοῦ συμβούλου ἐμπορικῆς Ἑταιρείας ἢ ἐπιχειρήσεως ἀπολαυούσης εἰδικῶν προνομίων κλπ. κλπ. Ἡ ἑρμηνεία ἥτις εἶχε δοθῆ εἰς τὸν Ἰταλικὸν ἐκεῖνον νόμον, περὶ τῆς ἀποδοχῆς τῶν διατάξεων τοῦ ὁποίου ἔμεινε σύμφωνος καὶ ἡ τότε ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπή, κατόπιν δὲ καὶ ἡ Συνέλευσις, ἦτο αὕτη: Ὅτι ἂν εἰδικὴ ἐπιχορήγησις δίδηται εἰς ὡρισμένην τινα Ἑταιρείαν, ἂν αὕτη ἀπολαύῃ εἰδικοῦ τινος προνομίου, τότε τὰ πρόσωπα τὰ κατονομαζόμενα ἐν τῷ ἄρθρῳ δὲν δύνανται νὰ ἐκλέγωνται βουλευταί. Εἶναι δὲ πρόδηλον ὅτι δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν αὐτὴν ἡ κατηγορία εἰδικῶν προνομίων, κεχορηγημένων δυνάμει γενικοῦ νόμου. Φαίνεται σαφῶς ἀπὸ τὴν διατύπωσιν τοῦ Συντάγματος ὅτι τοῦτο ἠννόει ὁ συντακτικὸς νομοθέτης. Καὶ θὰ ἐξηγήσω τὸ πρᾶγμα διὰ παραδείγματος, διότι ταῦτα εἶναι πολλάκις ἐμφαντικώτερα παρὰ ἡ περιγραφὴ τῶν περιπτώσεων. Ὅπως γνωρίζετε, ὑπάρχει εἷς νόμος, καθ’ ὃν δύναται διὰ Διατάγματος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ δοθῇ προνόμιον εἰς ὡρισμένας Ἑταιρείας ἀνωνύμους, Τραπέζας ἢ εἰς τραπεζίτας διὰ τὴν λῆψιν ἐνεχύρων καὶ ἐκτέλεσιν ταχυτέραν παρ’ ἐκείνη ἡ ὁποία διαγράφεται εἰς τὸν γενικὸν νόμον, ἐκτέλεσιν ἀναγκαστικήν. Ἔχουσι δὲ λάβει τοιαῦτα προνόμια 200–300 Ἑταιρεῖαι· δύναταί τις εἰπεῖν ὅτι τοῦτο εἶναι εἰδικὸν προνόμιον εἰς ὡρισμένας Ἑταιρείας ἢ εἰς ὡρισμένους ἀνθρώπους ἢ εἰς ὡρισμένας ἐπιχειρήσεις; Θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποκλεισθοῦν ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον πρόσωπα ἀνήκοντα εἰς τοιαύτας ἐπιχειρήσεις; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις τοῦτο. Τῳόντι δὲν ὑπάρχουν πιέσεις, διότι τὸ προνόμιον ἀπονέμεται διὰ γενικοῦ νόμου εἰς πλείστους ὅσους. Μολονότι δὲ ἡ Ἰταλικὴ νομοθεσία εἶχε δεχθῆ ἐν τοσούτῳ περιωρισμένῳ μέτρῳ τὸ ἀσυμβίβαστον, ἐνθυμοῦμαι ὅτι μοὶ εἶχε κάμει ἐντύπωσιν, ὅτι ἀνεπτύχθησαν τότε ὡρισμένα παραδείγματα, τὰ ὁποῖα εἶχον τότε ἀναφέρει εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπὴν καὶ τὰ ὁποῖα ἔδειξαν ὅτι οἱ μᾶλλον εὐθεῖς καὶ εὔθικτοι ἄνθρωποι, κράτιστα μέλη τοῦ Ἰταλικοῦ Κοινοβουλίου, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου ἀπέσχον. Ἄλλοι ἐθεώρησαν ἐπιτετραμμένον νὰ μείνουν εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ νὰ τοποθετήσουν τὸν ἀδελφόν των, ἐξάδελφόν των ἢ συγγενῆ των ἢ φίλον των ὡς μέλος τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ἐχούσης τὸ προνόμιον Ἑταιρείας. Κατέληγον δὲ οἱ πολιτευόμενοι οἱ σχολιάζοντες τὸν νόμον εἰς τὸ ὅτι ἦτο ἄστοχον τὸ μέτρον τοῦ ἀποκλεισμοῦ, διότι χωρὶς νὰ ἐξαλείψῃ τὴν ἐπιρροὴν τῶν ἀνωνύμων ἢ τῶν μεγάλων ἐπιχειρήσεων ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων, ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὸ νὰ ἀπομακρυνθοῦν μόνον εὐθεῖς καὶ ἄριστοι ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ. Ἔκτοτε παρηκολούθησα τὴν ἐν τῇ Χώρᾳ ἡμῶν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καὶ μολονότι δὲν θὰ ὑποστηρίξω ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, εἶδον ὅτι ὅσοι ἐπλήττοντο ἀπὸ τὴν διάταξιν αὐτὴν ἐθεώρησαν καλὸν νὰ τοποθετήσωσιν εἴτε εἰς τὴν πολιτικὴν εἴτε εἰς τὴν Διοίκησιν μιᾶς Ἑταιρείας τὸν ἀδελφόν των ἢ ἄλλον συγγενῆ των καὶ οὕτως ὁ σκοπὸς δι’ ὃν ἐτέθη ἡ διάταξις δὲν ἐπετεύχθη. Ἀλλὰ δὲν δύναται σήμερον νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον. Ἐμνημόνευσα μόνον ταῦτα διὰ νὰ εἴπω ὅτι καὶ ἄλλα τινὰ ἀσυμβίβαστα τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ καθιερωθῶσιν, ὡς τὸ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τῶν χρηματισάντων εἰς θέσιν νομάρχου — τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦτο εἶχε καὶ ἐν Γαλλίᾳ καθιερωθῆ καὶ δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ τὸ δεχθῶμεν — θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ τίθενται διὰ νόμου καὶ ὄχι διὰ τοῦ Συντάγματος. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου. Ἀπόκειται εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ κρίνῃ ἂν πρέπῃ νὰ θέσῃ καὶ τὴν διάταξιν ταύτην εἰς τὸ Σύνταγμα. Παρακαλῶ νὰ σημειώσητε, κύριοι, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶχον ποτὲ — ὁ ἀναγινώσκων τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως τοῦ 1911 δύναται νὰ τὸ ἴδῃ — δὲν εἶχον ποτὲ μεγάλην πεποίθησιν εἰς τὸ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα τῶν διατάξεων τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῷ Συντάγματι. Ἀπεδείχθη δὲ ἐκ τῶν ὑστέρων ὅτι πράγματι ἡ διάταξις ἐκείνη δὲν ὑπῆρξε τελεσφόρος. Κατὰ συνέπειαν ἡ ἀτομική μου γνώμη εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναγράψωμεν πολλὰς νέας διατάξεις ἐν τῷ Συντάγματι. Νὰ ἀφήσωμεν τὰς ὑπαρχούσας, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ παρεξήγησις ἄνευ λόγου, νέα δὲ ἀσυμβίβαστα νὰ καθορισθῶσι διὰ νόμου.

§110Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖτε τὸ παλαιόν; διότι ἐκεῖ συνέβη παρεξήγησις.

§111Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ παλαιὸν θὰ μείνῃ, καίτοι ἔγιναν καταχρήσεις τινές. Ὑποθέτω ὅτι σαφῶς εἶπον ὅτι δὲν ὑποστηρίζω νὰ ἀπαλειφθῇ· διότι ἡ ἀπάλειψις ἠδύνατο νὰ γεννήσῃ παρεξηγήσεις εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Ἔλεγον ὅμως ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπερφορτώσωμεν τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ νὰ ἀφήσωμεν νὰ καθορίσῃ ὁ νόμος νέα τυχὸν ἀσυμβίβαστα. Ἐπιθυμῶ τώρα, κύριοι, νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ ἐξετάσητε μίαν ἄλλην περίπτωσιν. Εἰς τὸ Σύνταγμα ἀνεγράφετο, κατ’ ἀντιγραφὴν νόμου ὅστις ὑπῆρχεν ἄλλοτε καὶ ὁ ὁποῖος ἐσυνταγματοποιήθη εἰς τὰ 1911, ὅτι οἱ δήμαρχοι δὲν δύνανται νὰ ἀνακηρυχθῶσιν ὑποψήφιοι βουλευταί. Ἐξ ὅσων γνωρίζω, εἰς τὰ ἄλλα μέρη δὲν ἀγαποῦν τόσον πολὺ τὰ ἀσυμβίβαστα, ὅσον ἐν Ἑλλάδι. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ἐγίνετο συζήτησις ἐνταῦθα καὶ παρήλασαν ἀπὸ τὸ βῆμα πολλοὶ συνάδελφοι, οἵτινες εἶπον ὅτι, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νόμος περὶ αὐτοδιοικήσεως, κατέφυγον εἰς συμπολίτας τινὰς ἐκλεκτοὺς καὶ τοῖς ἐζήτησα νὰ δεχθοῦν ὑποψηφιότητα νομαρχιακοῦ συμβούλου καὶ ὅτι κανεὶς ἐκ τῶν ἐκλεκτῶν τούτων δὲν ἐδέχετο. Ἐξεδήλουν δὲ τὸν ἀποτροπιασμόν των πρὸς τὸν νέον τοῦτον θεσμὸν τῶν νομαρχιακῶν Συμβουλίων. Ἄν ὁ θεσμὸς προώρισται νὰ ἐπιτύχῃ, πρέπει νὰ εἴμεθα λίαν φειδωλοὶ εἰς τὰ ἀσυμβίβαστα. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὁ βουλευτὴς πρέπει νὰ δύναται νὰ εἶναι καὶ μέλος τοῦ νομαρχιακοῦ Συμβουλίου. Ὅταν ἴδουν οἱ πολῖται οἱ ἐκλεκτοί, τοὺς ὁποίους ἐπιθυμοῦμεν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὸ δελτίον τῶν ὑποψηφίων νομαρχιακῶν συμβούλων, ὅτι δὲν θεωρεῖται ἀσυμβίβαστον τὸ νὰ μετέχουν τὰ μέλη τοῦ Ἐθνικοῦ Συμβουλίου συγχρόνως καὶ τῶν τοπικῶν Συμβουλίων, σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ εἶναι εὔκολον τότε νὰ καταρτισθῇ τὸ ψηφοδέλτιον ὑποψηφίων νομαρχιακῶν συμβούλων ἀπὸ ἐκλεκτοὺς πολίτας. Δὲν θὰ ὑπάρξῃ καμμία δυσκολία. Εἰς τὰς ἄλλας χώρας δὲν καθιέρωσαν τοιαῦτα ἀσυμβίβαστα. Ὁ νῦν Πρωθυπουργὸς τῆς Γαλλίας κ. Ἑρριὼ εἶναι ἀπὸ εἰκοσαετίας δήμαρχος τῆς Λυών, τὴν ὁποίαν ἀνήγαγεν εἰς οἰκονομικὴν καὶ βιομηχανικὴν περιωπὴν ἀξιοζήλευτον. Ἐξελέγη δηλαδὴ ὡς μέλος τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ διότι ἐκεῖ, ὅπως γνωρίζετε, ἰσχύει ἡ ἔμμεσος ἐκλογὴ δημάρχου κατ’ ἔτος, ἐκλέγεται συνεχῶς δήμαρχος. Συγχρόνως δὲ εἶναι μέλος τοῦ νομαρχιακοῦ Συμβουλίου τῆς νομαρχιακῆς περιφερείας περὶ τὴν Λυὼν καὶ ἐκλέγεται ἀπὸ τὸ ἴδιον νομαρχιακὸν Συμβούλιον πρόεδρος αὐτοῦ. Ἦτο δὲ συγχρόνως γερουσιαστὴς μέχρι τοῦ 1920 καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ κατὰ τὸ 1917. Κατόπιν ἔγινε βουλευτής, παραιτηθεὶς τῆς θέσεως τοῦ γερουσιαστοῦ, καὶ ἔγινε Πρωθυπουργός, ἐξηκολούθει δὲ πάντοτε νὰ διατηρῇ τὸν τίτλον τοῦ δημάρχου τῆς Λυών, ἀντιπροσωπευόμενος κατὰ τὴν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ἐνασκῇ τὰ καθήκοντά του ἀπὸ τὸν νόμιμον ἀναπληρωτήν του. Τὸ ἴδιον ἰσχύει καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν. Ἄν δὲ ἐρωτήσῃ τις ἂν μένουν δυσηρεστημένοι ἐκεῖ, λαμβάνει τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν: ὅτι ὁ πολίτης δὲν γνωρίζει ἂν ἀνάγκη τις κοινὴ πρέπει νὰ θεραπευθῇ ἀπὸ τὸ κοινοτικὸν ἢ δημοτικὸν Συμβούλιον, ἀπὸ τὸ νομαρχιακὸν Συμβούλιον ἢ ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον. Ἂν ἔχῃ λοιπὸν δύο ἢ τρεῖς ἐκλεκτοὺς ἀντιπροσώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ δύνανται συγχρόνως νὰ παρακάθηνται καὶ εἰς τὰ τοπικὰ Συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἄλλως τε δὲν συνέρχονται παρὰ τετράκις τοῦ ἔτους, καὶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον, εἶναι φυσικὸν ὅτι θὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους ἐκείνους ἵνα, εἴτε διὰ τοῦ ἑνὸς Συμβουλίου εἴτε διὰ τοῦ ἑτέρου εἴτε διὰ τοῦ τρίτου, θεραπεύσωσι τὴν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ τόπος. Δὲν ἀποστέργουν ἐκεῖ νὰ τάσσωνται συναγωνισταί, συνυποψήφιοι τοῦ μέλους τοῦ Ἐθνικοῦ Συμβουλίου ἐκλεκτὰ πρόσωπα ἐν τῷ τόπῳ, τὰ ὁποῖα δὲν θέλουσιν ὁπωσδήποτε νὰ ἀναμιχθῶσιν εἰς τὴν γενικὴν πολιτικήν, ἅτινα ὅμως, ἂν δὲν ἐπρόκειτο νὰ εἶναι συμμαχηταὶ ἄλλων ἐκλεκτῶν προσώπων, θὰ ἐθεώρουν μείωσίν τινα δι’ ἑαυτὰ τὸ νὰ μετέχωσιν ἁπλῶς τῶν τοπικῶν Συμβουλίων. Διερωτῶμαι λοιπόν· ἂν ἐπικρατήσῃ ἡ γνώμη, ἡ ὁποία ἄλλοτε ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐντόνως καὶ ἰδιαιτέρως, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀπό τινα μέλη ἀνήκοντα εἰς τὴν «Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν», τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς τοῦ δημάρχου, τότε ἀναμφισβητήτως θὰ εὑρεθῶμεν ἴσως εἰς δυσχέρειαν, ἂν ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἀναγραφὴν τῆς ἐξαιρέσεως τοῦ δημάρχου ἀπὸ τοῦ δικαιώματος τῆς βουλευτικῆς ὑποψηφιότητος. Ὑποβάλλω ταῦτα ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἤθελον μόνον νὰ εἴπω δύο λέξεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐπὶ τοῦ Πολωνικοῦ Συντάγματος ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς πληρεξούσιος. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὑπάρχει καὶ σήμερον διάταξις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἰσχύουσα ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν, ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τοιαύτην τινὰ ἀνάμιξιν. Ἀφοῦ λοιπὸν καὶ ποινικῶς εἶναι κολάσιμον τὸ πρᾶγμα, δὲν ἐννοῶ διατί νὰ θέλωμεν μίαν διάταξιν τοῦ Ποινικοῦ Νόμου νὰ τὴν συνταγματοποιήσωμεν, πιστεύοντες κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀκράτως ὅτι τὰ πάντα δύνανται νὰ θεραπευθῶσι διὰ τοῦ Συντάγματος.

§112Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν ἠξεύρομεν τὸ ἄρθρον τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§113Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν δύναμαι νὰ ἐγγυηθῶ, ἐγκαταλείψας ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν τὴν ἰδιαιτέραν ἐνασχόλησιν περὶ τὸν Ποινικὸν Νόμον, ὅτι ἡ μνήμη μου εἶναι πιστή. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε, καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ διάταξις εἰς τὸν Ποινικὸν Νόμον, δύναται κάλλιστα νὰ τεθῇ τοιαύτη.

§114Π. ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι διάταξις ποινικὴ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου.

§115Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Γιωτόπουλος, ὡς εἰδικὸς ποινικολόγος, μᾶς βεβαιοῖ ὅτι ὑπάρχει. Ὁπωσδήποτε, κύριοι συνάδελφοι, ἂν θέλητε νὰ τεθῇ τοιαύτη διάταξις, δύνασθε νὰ τὴν θέσητε· νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅμως ὅτι ὁ βουλευτὴς ὅστις, ἐπιλανθανόμενος τῶν καθηκόντων του, θὰ ἀποφασίσῃ νὰ ἐνοικιάσῃ ἓν δημόσιον κτῆμα, θὰ τὸ ἐνοικιάσῃ καὶ πάλιν, ἀλλ’ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ συγγενοῦς του ἢ τοῦ φίλου του. Ἂν θέλητε νὰ τὸ πράξητε, δύνασθε νὰ θέσητε διάταξιν· δὲν θὰ ἔχῃ ὅμως πρακτικὴν σημασίαν.

§116Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Αὐταὶ αἱ διατάξεις ὑπῆρξε καμμία πρότασις νὰ εἶναι συνταγματικαί;

§117Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει διάταξις, ὅπως βλέπετε, καθ’ ἣν οἱ δήμαρχοι δὲν δύνανται νὰ ἀνακηρυχθῶσιν ὑποψήφιοι. Ἂν θελήσωμεν βραδύτερον νὰ καθιερώσωμεν τὴν ἔμμεσον ἐκλογήν, ὁ δήμαρχος πρέπει νὰ εἶναι καὶ δημοτικὸς σύμβουλος. Ὑπάρχει πρότασις, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι δέον νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐκλεγῶσιν. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν.

§118Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν νὰ μείνῃ ὅπως εἶναι· νὰ ἀποκλείωνται. Ἔρχεται τὸ ζήτημα, συνταγματικὴ εἶναι ἡ διάταξις ἢ ὁμιλοῦν διὰ τοὺς νόμους;

§119Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει πρότασις νὰ τεθῇ ἐν τῷ Συντάγματι καὶ λέγω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τεθῇ.

§120Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν ἀποκλείονται, ἀλλ’ ὑφίστανται μεταβολήν.

§121Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Βέβαια. Κατὰ τὰ λοιπὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ διορθωθῇ ἓν λάθος φραστικόν· πρέπει νὰ τεθῇ: «βουλευταὶ ἀποδεχόμενοι οἱονδήποτε τῶν ἐν «τῷ ἄρθρῳ τούτῳ» ἀναφερομένων» καὶ ὄχι τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ. Τὸ λάθος ἔλαβε χώραν ἐκ τοῦ ὅτι ἐγένετο ἀντιγραφὴ ἐκ τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος· ὥστε ἀντὶ τῆς λέξεως «προηγουμένου» πρέπει νὰ τεθῇ «ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ», διότι τὰ δύο ἄρθρα συνεπτύχθησαν εἰς ἕν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§123Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὰ ἀσυμβίβαστα τὰ ὁποῖα καθιεροῦνται διὰ τοῦ ἄρθρου 17 εἶναι πολὺ εὐρύτερα ἀπὸ τὰ ἰσχύοντα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τοῦ 1911. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1911 ἐπεκράτησεν ἓν πνεῦμα ἐξυγιάνσεως τοῦ δημοσίου βίου. Ὑπῆρχον παραδείγματα ἐλαχίστων προσώπων καὶ ἦτο γενικὴ ἀπαίτησις ἐπεκτάσεως τῶν ἀσυμβιβάστων. Ἂν ἐπρόκειτο νὰ περιορισθῶ εἰς τὸ παλαιὸν σύστημα τὸ νομοθετικὸν θὰ ἔλεγον καὶ ἐγὼ ὅτι τὰ ἀσυμβίβαστα εἶναι πολλά· ἀφ’ ἧς ὅμως στιγμῆς καθιερώθη τὸ διπλοῦν νομοθετικὸν σύστημα τῶν δύο Βουλῶν, τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν ἱκανὰ νὰ εἰσφέρωσι τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον καὶ τὰ ὁποῖα ἀποκλείονται ἀπὸ τὴν Βουλήν, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο πρέπον νὰ τοῖς ἀφεθῇ ἐλεύθερον τὸ στάδιον τοῦ ἀνταγωνισμοῦ πρὸς εἴσοδον εἰς τὴν δευτέραν Βουλήν, διότι, κατὰ τὰς ἀντιλήψεις αἵτινες ἐπεκράτησαν, ἡ δευτέρα Βουλὴ δὲν πρόκειται νὰ εἶναι πολιτικὸν Σῶμα, εἶναι κυρίως νομοθετικὸν Σῶμα· καὶ εἰς ἓν νομοθετικὸν Σῶμα βεβαίως θὰ περιλαμβάνωνται ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων, κατὰ τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν εὐρύτερον ὑποστηρίζομεν. Εἰς ἓν τοιοῦτον Σῶμα δύνανται νὰ ἔχωσι θέσιν καὶ οἱ διευθυνταὶ καὶ οἱ σύμβουλοι Ἑταιρειῶν ἀπολαυουσῶν φυσικῶν προνομίων, καὶ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σχετικὴ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τῆς Γερουσίας ἡ Συνέλευσις θὰ εἶναι σύμφωνος νὰ περιορίσῃ κατὰ πολὺ τὰ ἀσυμβίβαστα ὅσον ἀφορᾷ τοὺς γερουσιαστάς. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τοὺς βουλευτάς, νομίζω ὅτι, ἀφοῦ δὲν παρουσιάζεται οὐδεμία δυσχέρεια ἐκ τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἐλαχίστου ἀριθμοῦ προσώπων, δυνάμεθα νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὰ ἀσυμβίβαστα, καὶ ὄχι μόνον νὰ ἐμμείνωμεν, ἀλλὰ νὰ τὰ διορθώσωμεν κατά τι. Ἡ Ἐπιτροπὴ λ. χ. ἀπήλειψε διάταξιν ἀφορῶσαν τοὺς κατωτέρους δημοσίους ὑπαλλήλους, ὅπως εἶναι οἱ συμβολαιογράφοι καὶ οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες. Αὐτὴ ἡ διάταξις βεβαίως πρέπει νὰ περιληφθῇ εἰς νόμον. Ἐγὼ ἐν τούτοις θὰ ἔλεγον νὰ παραμείνῃ ἡ παλαιὰ διάταξις ὁλόκληρος.

§124Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ οἱ κλητῆρες;

§125Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς συμβολαιογράφους καὶ τοὺς ὑποθηκοφύλακας, δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον· ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δικαστικοὺς κλητῆρας διαγράψατέ τους.

§126Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, θὰ ἀφήσητε «συμβολαιογράφους καὶ ὑποθηκοφύλακας».

§127Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἢ θὰ ἐπηρεάζουν τὸ ἓν ἢ θὰ παραμελοῦν τὸ ἄλλο. Ἡμεῖς συντελοῦμεν περισσότερον ἀπὸ πᾶσαν ἄλλην δημοσίαν λειτουργίαν εἰς τὸ νὰ λείψῃ ὁ κομματισμὸς καὶ αὐτὴν τὴν προσπάθειαν πρέπει νὰ κάμωμεν· ὅσον τὸ δυνατὸν ἐπιμελέστερον νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 19. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν τῶν συναδέλφων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ Δράμας, νομίζω ὅτι ἔχει μεγαλυτέραν σοβαρότητα, ὄχι γενικῶς διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους — διότι θὰ ἦτο ἄδικον φυσικὰ μικροὺς ὑπαλλήλους, εἰς τόπους ὅπου δὲν ὑφίσταται τὸ ἀσυμβίβαστον, εἰς τόπους ἀπὸ τοὺς ὁποίους κατάγονται, νὰ ἐμποδίσῃ τις νὰ πολιτευθῶσιν — ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων· νομαρχῶν, γενικῶν διοικητῶν, νομίζω ὅτι τὸ ἀσυμβίβαστον ἐπιβάλλεται, ὄχι διότι θὰ ἀποκτήσωσι μεγάλην ἐπιρροήν, ἀλλὰ διότι ὑπάρχει φόβος νὰ παραμελήσωσι τὰ καθήκοντά των.

§128Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος νὰ γίνῃ δι’ ὡρισμένους λόγους, ἀλλὰ νὰ γίνῃ διὰ νόμου· διότι εἰς μικρὰς ἐπαρχιακὰς περιφερείας, ἂν τυχὸν καθιερωθοῦν τοιοῦτα ὅπως εἶναι σήμερον, σᾶς βεβαιῶ ὅτι εἷς εἰσπράκτωρ ἀσκεῖ μεγαλυτέραν ἐπιρροὴν ἐκεῖ παρὰ ἐν Ἀθήναις εἷς συμβολαιογράφος. Εἶμαι σύμφωνος καὶ διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους καὶ δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους.

§129Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε· καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχομεν δημοκρατικὸν πολίτευμα καὶ μὲ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα θὰ ἔχωμεν ὑποψηφίους καὶ ἐργάτας, θὰ ἦτο ὑπερβολικὸν νὰ θέλωμεν νὰ ἀποκλείσωμεν τοὺς δημοσίους εἰσπράκτορας, μικροὺς ὑπαλλήλους, οἵτινες δὲν δύνανται νὰ ἀσκήσωσιν οὐδεμίαν ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων. Ἀλλ’ αἱ θέσεις τοῦ νομάρχου,.....

§130Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ τοῦ εἰσαγγελέως.

§131Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν· καὶ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Προκειμένου νὰ διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, καλὸν εἶναι νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ποῖαι εἰσὶν αἱ κατηγορίαι ἐκεῖναι, αἵτινες ἔδειξαν τάσιν τινὰ ἐκμεταλλεύσεως τῆς θέσεώς των ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς ἐπιρροῆς.

§132Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ τοὺς δικαστικούς.

§133Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δύνασθε νὰ περιλάβητε καὶ τοὺς δικαστικοὺς καὶ τοὺς ἀνωτέρους διοικητικοὺς ὑπαλλήλους. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ συμπεριλάβητε κατωτέρους ὑπαλλήλους.

§134Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρὸ παντὸς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§135Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Προσθέσατε καὶ αὐτούς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον, εἶναι τὸ ἑξῆς: Διὰ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἰσχύει ὁ νόμος τῆς ἐντοπιότητος, νὰ μὴ ἰσχύῃ καὶ τὸ ἀσυμβίβαστον· τὸ ἀσυμβίβαστον νὰ ἰσχύῃ μόνον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, διὰ τοὺς ὁποίους ἰσχύει καὶ ὁ νόμος τῆς ἐντοπιότητος.

§136Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ περιορίσητε τὸν χρόνον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἷς γεωπόνος ὅστις διευθύνει ἕνα γεωργικὸν σταθμὸν δὲν δεσμεύεται ἀπὸ τὸν νόμον «περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων», ἔχει δὲ σήμερον μεγάλην ἐξουσίαν· δύναται νὰ ἀσκήσῃ ἐπιρροὴν πλέον ἢ μεγάλην. Ἡ γενικὴ γραμμὴ εἶναι ὅτι θὰ πάρουν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἀφήσατε τὰ ἀσυμβίβαστα ὅλα.

§137Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τώρα τὸ ζήτημα εἶναι διὰ τοὺς γενικοὺς διοικητάς, οἵτινες ἔχουσι βαθμὸν Ὑπουργοῦ. Δὲν φαντάζομαι ὅτι δύναται νὰ καθιερωθῇ τὸ ἀσυμβίβαστον, διότι ἀφοῦ βουλευτὴς δύναται νὰ ἀσκήσῃ καθήκοντα γενικοῦ διοικητοῦ, δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον θὰ ἐμποδισθῇ νὰ θέσῃ ὑποψηφιότητα, ἀφοῦ ὡς βουλευτὴς δὲν θὰ ἐκπέσῃ τοῦ ἀξιώματός του.

§138Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ὄχι· ὁ γενικὸς διοικητὴς Μακεδονίας νὰ δύναται νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὴν θέσιν του.

§139Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Φοβοῦμαι ὅτι ὅσον ἀφορᾶ τοὺς γενικοὺς διοικητὰς — διότι πρόκειται περὶ ἀνωτάτων θέσεων καὶ ὅπως παρετήρησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει ἔλλειψις προσώπων διατεθειμένων νὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς ἀνωτάτας θέσεις — φοβοῦμαι, λέγω, ὅτι διὰ τοὺς γενικοὺς διοικητὰς θὰ εἶναι δύσκολον νὰ ἐφαρμοσθῇ. Διὰ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους ὅμως δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἡ ἄλλη διάταξις τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ τὴν ὁποίαν παρέλαβεν ἀπὸ τὸ Γαλλικὸν Σύνταγμα, νομίζω ὅτι ἔχει ἀξίαν, ὄχι βεβαίως ὑπὸ τὴν γενικότητα ὑφ’ ἣν διετύπωσεν αὐτήν, ἀλλὰ κάπως περιωρισμένην· ἔχει τὴν ἑξῆς ἀξίαν: Ὅτι θὰ ἐμποδίζῃ ἐμμέσως τοὺς βουλευτὰς νὰ γίνωνται μισθωταὶ κτημάτων καὶ προμηθευταὶ τοῦ Δημοσίου. Ἀλλ’ ἡ διάταξις αὕτη δημιουργεῖ μίαν ἠθικὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ διατυπώσῃ ποινικὸς νόμος, ὑποθέτω, καὶ ἡ παράβασις τῆς ὁποίας ἀσφαλῶς δύναται νὰ ἔχῃ πολιτικὴν σημασίαν διὰ τὸν παραβάτην βουλευτήν. Διότι ἐφόσον δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς περιορισμός, διατί νὰ θεωρῆται ὡς παραβαίνων καθῆκόν τι ὁ βουλευτὴς ὁ ἀσχολούμενος εἰς προμηθείας τοῦ Δημοσίου, ἢ ὁ ἐπιδιώκων διαφόρους ἀπολαυὰς ἀπὸ ἐνοικιάσεις κτημάτων αὐτοῦ; Βεβαίως δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἡ διάταξις αὕτη τόσον γενική, ὥστε νὰ ἐμποδίζῃ νὰ μετέχουν μόνον οἱ βουλευταὶ νομοπαρασκευαστικῶν Ἐπιτροπῶν αἱ ὁποῖαι ἀμείβονται ἰδιαιτέρως. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἐγεννήθη κατὰ τὸ 1911 καὶ τότε ἐλύθη ὑπὲρ τῶν βουλευτῶν. Πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, μετὰ τὴν προσθήκην τῶν διατάξεων διὰ τοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους καὶ διὰ τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν βουλευτῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδιώξεως προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου.

§140Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπὶ πόσον χρόνον διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους;

§141Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπὶ τρία ἔτη. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι νὰ μὴ εἰσέρχηται ὁ ὑπάλληλος ἀμέσως εἰς τὴν πολιτικήν· μετὰ τρία ἔτη μόνον, ἂν ἀσκῇ ἐπιρροὴν εἰς τὴν περιφέρειάν του, τότε βεβαίως νὰ δύναται νὰ τὴν ἀντιπροσωπεύσῃ. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς νομαρχιακοὺς συμβούλους, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ ἀποκλείεται οἱ βουλευταὶ νὰ ὦσι καὶ νομαρχιακοὶ σύμβουλοι ἢ δημοτικοὶ τοιοῦτοι.

§142Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ διαγράψητε τότε τοὺς δημάρχους· νὰ εἶσθε ὑπὲρ τῆς ἀμέσου ἐκλογῆς τοῦ δημάρχου. Θὰ διαγράψητε τὸν δήμαρχον, διότι ἄλλως δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§143Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς δημάρχους, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχω τὴν ἑξῆς γνώμην: Παρ’ ὅλον τὸ παράδειγμα τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Γαλλίας, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει λόγος διαγραφῆς τῆς διατάξεως αὐτῆς. Διότι, λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ ἑξῆς πρᾶγμα: Αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως πρέπει νὰ θεωρηθοῦν κανονικῶς ὡς ἐργασίαι μιᾶς Βουλῆς συνεδριαζούσης τὸ ἔτος ἕξ μῆνας. Ὁ δήμαρχος — ἂν πρόκηται νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντα τοῦ δημάρχου — ποῦ θὰ εὑρίσκεται; εἰς τὴν Βουλὴν ἢ εἰς τὸν Δῆμον; Ἢ ἠμπορεῖ νὰ ἀσκῇ καὶ τὰ δύο καθήκοντα. Εἶναι, νομίζω, δημοκρατικώτερον ἄλλως τε νὰ γίνεται κατανομὴ τῶν πολιτικῶν ἀξιωμάτων μεταξὺ τῶν βουλευτῶν· νὰ μὴ ἐπιβαρύνωνται μὲ πολιτικὰ ἀξιώματα οἱ αὐτοὶ βουλευταί. Καὶ ἀντιδημοκρατικώτερον εἶναι καὶ ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν διοίκησιν τῶν δήμων. Καὶ ἡ Βουλὴ θὰ στερῆται τῶν προσώπων καὶ ὁ δῆμος, παρ’ ὅλον τὸ παράδειγμα τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Γαλλίας· διότι ἐκεῖ ἔχουν τόσον προαχθῆ αἱ ὑπηρεσίαι, ὥστε ὁ δήμαρχος νὰ ἀπουσιάζῃ ἐπὶ μῆνας καὶ ὁ δῆμος νὰ λειτουργῇ κανονικῶς, ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἂν λείψῃ ἐπὶ ἕνα μῆνα ὁ δήμαρχος, θὰ παραλύσῃ ὁ δῆμος. Ὀφείλομεν λοιπὸν λόγῳ τῶν τοιούτων συνθηκῶν νὰ διαγράψωμεν τὸ ἄρθρον 19.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καφαντάρης ἔχει τὸν λόγον.

§145Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ παρεκάλουν ὅπως διατηρηθῇ ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου ὡς ἔχει· δηλαδὴ νὰ παραμείνῃ τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος πρὸς τὰς θέσεις τῶν νομαρχιακῶν συμβούλων καὶ διευθυντῶν ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ πολλαπλασιασμὸς τοῦ ἀσυμβιβάστου, ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἀσυμβιβάστου στενεύει τὰ ὅρια τῆς ἐπιλογῆς τῶν πολιτικῶν προσώπων καὶ ἀποτελεῖ τοῦτο μίαν ζημίαν εἰς τὸν δημόσιον βίον τῆς Χώρας. Ἀλλ’ ἔχει ἀφ’ ἑτέρου ἄλλα ἀγαθὰ ὁ ἀποκλεισμὸς ἐκ τῆς πολιτικῆς ζωῆς ὡρισμένων παραγόντων, ἀσκούντων κοινωνικὴν ἐπίδρασιν μεγίστην, ὥστε δὲν δυνάμεθα ἢ νὰ παραβλέψωμεν τὴν ζημίαν ἢ νὰ ἀποκλίνωμεν ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ ἀσυμβιβάστου. Διότι καὶ ἂν εἶναι ἀληθὲς — τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι πάντοτε, δὲν δύναται νὰ συμβῇ πάντοτε μετ’ ἀπολύτου εὐκολίας — ὅτι ἡ ὑποκατάστασις τῶν πολιτικῶν προσώπων ἢ ἄλλων συγγενῶν των εἰς θέσεις κερδοσκοπικάς, ἃς τὰς εἴπωμεν οὕτως, εἰς θέσεις ἀποφερούσας κέρδη εἶναι εὔκολος — καὶ δὲν εἶναι εὔκολος, ὡς εἶπον, πάντοτε — καὶ ἂν εἶναι τοῦτο ἀληθές, ἡ ἀπομάκρυνσις ὅμως τῶν πολιτικῶν προσώπων ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν ἔχει εὐρύτερόν τι ἀγαθόν, ὅτι συντελεῖ εἰς τὸ νὰ ἐμπεδώσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς κοινωνίας πρὸς τὸ ἀνεπίληπτον ἦθος τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ νὰ καταστήσῃ αὐτοὺς πρόσωπα ἠθικοῦ κύρους ἀνωτέρου, νὰ ἐξάρῃ αὐτοὺς ὡς ὑπερτέρους ὑπολογισμῶν ὑστεροβούλων καὶ ὑπολογισμῶν πρὸ παντὸς κερδοσκοπικῶν. Καὶ τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον θὰ ἔχομεν ἐκ τῆς ἐμπεδώσεως αὐτῆς τῆς ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸν ἀνώτερον ἠθικὸν κανόνα τῶν πολιτικῶν προσώπων εἶναι ἀπείρως εὐρύτερον τῆς στερήσεως τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ θὰ ὑποστῇ ἐκ τῆς ἀπομακρύνσεως ἐλαχίστων προσώπων ἐκ τῶν συζητήσεων. Ἔχω λοιπὸν τὴν γνώμην ὅτι ὀφείλομεν νὰ περιφρουρήσωμεν πρὸ παντὸς παρ’ ἡμῖν, διότι εὐτυχῶς ἢ ἀτυχῶς ἡ δημοσία γνώμη εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι λίαν εὔθικτος εἰς ζητήματα τοιαύτης φύσεως καὶ ὁ διασυρμὸς εἶναι ἀπείρως εὐκολώτερος παρὰ εἰς ἄλλας χώρας, ὅτι ἔχομεν καθῆκον καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης νὰ περιφρουρήσωμεν καὶ τοὺς δημοσίους ἄνδρας ἐξ ἐνδεχομένων διασυρμῶν καὶ τὴν δημοσίαν γνώμην νὰ μὴ ἐξωθήσωμεν εἰς ὑπερβολάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀσυμβίβαστον ἀνωτέρων τινῶν ὑπαλλήλων πρὸς τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα ἐπὶ χρόνον τινά, τὸ θεωρῶ ἀπαραίτητον. Ἐγὼ θὰ περιλάβω εἰς τὸν κύκλον αὐτὸν ὅλους τοὺς γενικοὺς διοικητὰς καὶ τοῦτο διότι, ἂν καὶ ἐξομοιοῦνται κατὰ τύπους πρὸς Ὑπουργόν, περιορίζονται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς τοπικῆς διοικήσεως ἔργα καὶ ὑποθέσεις, δηλαδὴ φύσεως λεπτομερειακῆς, καὶ εἶναι δυνατὸν ὁ πειρασμὸς νὰ ἐξωθήσῃ αὐτοὺς ὥστε τὸ ἀξίωμα αὐτὸ νὰ τὸ μεταχειρισθοῦν πρὸς πολιτικὴν ἐπιρροήν. Ἄν Ὑπουργοὶ ὄντες μεταβοῦν εἰς μίαν περιφέρειαν καὶ κατόπιν πολιτευθοῦν, τοῦτο δὲν ἔχει σημασίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ μὴ διευκολυνθῇ πολιτικὴ ἐπικράτησις εἰς βάρος τῆς διοικήσεως, τῆς ἰσότητος ἀπέναντι τῶν νόμων.

§146Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶσθε τῆς γνώμης καὶ οἱ βουλευταὶ νὰ μὴ διορίζωνται γενικοὶ διοικηταὶ εἰς τὰς περιφερείας εἰς τὰς ὁποίας ἐκλέγονται;

§147Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἀπόλυτος συνέπεια. Ἀλλὰ περιορίζω τὸ κώλυμα τοῦτο μέχρις ἑνὸς χρονικοῦ ὁρίου, δηλαδὴ εἰς τὰς πρώτας βουλευτικὰς ἐκλογὰς αἵτινες θὰ ἐνεργηθοῦν ἀπὸ τῆς ἀποχωρήσεως αὐτῶν ἐκ τῆς ἀρχῆς· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτείνωμεν τὸν ἀποκλεισμὸν τοῦτον κατ’ ἀποκοπὴν ἐφ’ ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον ἢ καὶ ἐπ’ ἄπειρον. Οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξεν ὁ κ. ἐκ Μαντινείας πολιτευτὴς διὰ τὸ ἀσυμβίβαστον τῶν δημάρχων εἶναι ἀπολύτως πειστικοί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι παρ’ ἡμῖν — ὡς ἔχει ἡ ὀργάνωσις τῶν τοπικῶν ὑπηρεσιῶν, ὡς καὶ τῶν δημοσίων, ὡς ἔχουσι καὶ τὰ τοῦ Κοινοβουλίου παρ’ ἡμῖν — δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρήσωμεν ὅτι εἷς δήμαρχος θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκπληρώσῃ πλήρως τὰ καθήκοντά του, παρεδρεύων διαρκῶς εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Συμβουλίου. Κατ’ ἀνάγκην θὰ ὀλιγωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον αὑτοῦ καὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ ἀποβῇ ὁ συνδυασμὸς τῶν δύο αὐτῶν ἀξιωμάτων εἰς βάρος τοῦ ἑνός· ἢ τοῦ βουλευτικοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἄτοπον, ἢ τοῦ δημαρχιακοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπιβλαβές, ἢ καὶ ἀμφοτέρων, ὅπερ εἶναι τὸ χείριστον ὅλων. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ὀφείλομεν νὰ διατηρήσωμεν τὸ ἀσυμβίβαστον. Ἀποκλίνω ὑπὲρ τοῦ νὰ ἀφήσωμεν ἀνέπαφον τὸ κείμενον ὡς ἔχει καὶ νὰ μὴ ἐκτείνωμεν τὸ ἀσυμβίβαστον καὶ ἐπὶ τῶν κατωτέρων ὀργάνων, ἐφόσον μάλιστα δυνάμεθα νὰ λάβωμεν πρόνοιαν ἐπὶ τούτου διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἢ καὶ νὰ μὴ λάβωμεν οὐδεμίαν πρόνοιαν, διότι δὲν ἔχουν τὰ λειτουργήματα αὐτῶν οὐδεμίαν ἀνάμιξιν εἰς τὴν διοίκησιν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαργέτης ἔχει τὸν λόγον.

§149Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι· νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 19ον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου καὶ κάποιο ἄλλο ἀσυμβίβαστον: τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος μὲ τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα. Μὴ λησμονοῦμεν ὅτι ὄχι μόνον, νομικῶς, καὶ ὁ δικηγόρος εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, ἀλλὰ καὶ ὅτι τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ εἶναι ἓν ἀξίωμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπηρεάσῃ καὶ τὸν δικαστὴν ἐνώπιον τοῦ ὁποίου θὰ παραστῇ ὡς συνήγορος καὶ οἱονδήποτε ἄλλον ὑπάλληλον ἐνώπιον τοῦ ὁποίου θὰ ἐμφανισθῇ διὰ δικηγορικὴν ὑπόθεσιν. Πρὸς τούτοις νομίζω ὅτι καταρρίπτεται ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ βουλευτοῦ, ὅταν ἐμφανίζεται οὗτος ὑπὸ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου καθ’ ὃν χρόνον εἶναι βουλευτής.

§150Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί καταρρίπτεται;

§151Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ἔχω περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐνεφανίσθη βουλευτὴς καὶ ἐνώπιον πταισματοδικείου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν συντελεῖ εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ γοήτρου τοῦ βουλευτοῦ. Διὰ τῆς καθιερώσεως μιᾶς τοιαύτης διατάξεως, κύριοι, θὰ ἐπιτύχωμεν καὶ κάτι ἄλλο: θὰ ἐπιτύχωμεν καὶ τὸ νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν ἐκεῖνοι οἱ πολῖται, οἵτινες πράγματι σκοποῦν νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸ Κράτος καὶ ὄχι ὡς σήμερον συμβαίνει, ὁπότε πολλοὶ δικηγόροι πολιτεύονται οὐχὶ διὰ νὰ εἰσφέρουν τι ἀλλὰ διὰ νὰ αὐξήσουν τὴν πελατείαν των. Τοῦτο δὲ γίνεται καὶ πρὸς ζημίαν ὁλοκλήρου τοῦ δικηγορικοῦ κλάδου. Εἶναι γνωστὸν πόσον ὁ πολίτης καὶ μάλιστα ὁ Ἕλλην πολίτης ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα τὸ ὁποῖον φέρει ὁ δικηγόρος. Εἶναι γνωστὸν ὅτι κάθε πολίτης, ὅταν πρόκηται νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν Δικαιοσύνην, φροντίζει συγχρόνως νὰ καταφύγῃ καὶ εἰς τὸν βουλευτὴν δικηγόρον, διότι ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ βουλευτὴς δικηγόρος θὰ τῷ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ὑπόθεσίν του. Αὐτὸ δὲ ἀκριβῶς συντελεῖ εἰς τὸ νὰ καταρρίπτηται καὶ τὸ κῦρος τῆς Δικαιοσύνης ἔναντι τοῦ πολίτου. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἀνάγκη καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κύρους τῆς Δικαιοσύνης, ὁ δικηγόρος ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐκλέγεται βουλευτὴς νὰ παύῃ ἐξασκῶν τὰ δικηγορικά του ἔργα, τὰ ὁποῖα νὰ ἀναλαμβάνῃ εὐθὺς ὡς παύσῃ νὰ εἶναι βουλευτής.

§152Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ κατώτερα μόνον δικαστήρια.

§153Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι λεπτομέρεια.

§154Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἢ δι’ ὅλα ἢ διὰ κανέν.

§155Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ἄλλως τε αὐτὸ θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ μειώσῃ καὶ κάπως τὸν ἀριθμὸν τῶν δικηγόρων ἐν Ἑλλάδι. Τοῦτο δὲ πρὸς ὄφελος τοῦ δικηγορικοῦ κλάδου. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς οὐδὲν Κράτος τοῦ κόσμου εἶναι τόσοι πολλοὶ δικηγόροι ὅσοι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι τὸ κακὸν αὐτὸ τῆς δικηγοροκρατίας εἶναι ὄχι μικρόν. Ἐν Ἑλλάδι βλέπετε τὰ παιδία τῶν Ἑλλήνων νὰ ὀνειρεύωνται ὅλα νὰ γίνουν δικηγόροι. Διατί; Διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ σταδιοδρομήσωσι πολιτικῶς. Θὰ φέρῃ καὶ αὐτὸ τὸ καλόν· ὅτι θὰ μετριάσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν δικηγόρων καὶ θὰ ριφθοῦν πολλοὶ Ἕλληνες εἰς ἄλλας ἐπιστήμας, τῶν ὁποίων τόσην ἀνάγκην ἔχει ἡ Ἑλλάς. Μᾶς λέγουν κάποιοι κύριοι συνάδελφοι· Θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ ὁ δικηγόρος ἅμα ὡς γίνῃ βουλευτής; Μήπως ὁ ἰατρός, ὁ ὁποῖος φεύγων ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν του ἐγκαταλείπει τελείως τὸ ἔργον του καὶ ἔρχεται ἐδῶ, ἀσκεῖ τὰ καθήκοντά του; Διὰ τοῦτο, κύριοι, καταλήγω εἰς τὸ νὰ τεθῇ διάταξις, δηλ. νὰ συμπληρωθῇ ἡ ὑπάρχουσα διάταξις ὅπως μετὰ τὸ ἐδάφιον 2ον ἄρθρον 19 καὶ μετὰ τὴν φράσιν «ὡς τακτικῆς ἐπιχορηγήσεως δυνάμει.... κλπ.» νὰ προστεθῇ «ὡσαύτως τὰ καθήκοντα τοῦ βουλευτοῦ εἶναι ἀσυμβίβαστα πρὸς τὰ δικηγορικὰ ἔργα». Ἂν γίνῃ δεκτὴ μία ταύτη τροπολογία, νομίζω ὅτι κανονίζεται τὸ ζήτημα καὶ ἀπαλλάσσει καὶ τὴν πολιτικὴν ἀπὸ τὸ δικηγορικὸν ἔργον καὶ τὸ δικηγορικὸν ἔργον ἀπὸ τὴν πολιτικήν. Ἐπίσης συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς πληρεξουσίου, ὅτι πρέπει οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ ἀποκλεισθοῦν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐκθέτουν ὑποψηφιότητα εἰς τὴν περιφέρειαν εἰς ἣν κατὰ τι χρονικὸν διάστημα ὑπηρέτησαν ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι. Διότι καθ’ ἣν στιγμὴν εἷς δημόσιοι ὑπάλληλος μεταβῇ εἰς μίαν περιφέρειαν μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἀποκτήσῃ ἐπιρροὴν διὰ νὰ πολιτευθῇ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι ἀδύνατον ὁ ὑπάλληλος νὰ ἐξήσκησε τὰ καθήκοντα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου εὐσυνειδήτως, διότι εἶχεν ἕνα σκοπὸν πρὸς τὸν ὁποῖον ἀπέβλεπε· τὸν πολιτικόν. Συνεπῶς ἦτο ἀδύνατον νὰ μὴ ἐκομματίζετο αὐτὸς διὰ νὰ κάμῃ κόμμα.

§156Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Πᾶς δημόσιος ὑπάλληλος;

§157Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Μάλιστα, πᾶς δημόσιος ὑπάλληλος.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§159Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ὀλίγον. Οἱ τραυματισθέντες κατὰ τὸν πόλεμον ἀξιωματικοὶ ἐτέθησαν εἰς μόνιμον διαθεσιμότητα διὰ δύο λόγους· πρῶτον τιμῆς ἕνεκεν καὶ δεύτερον καὶ κυρίως διότι ἀπολέσαντες ἓν μέρος τοῦ σώματος δὲν ἠδύναντο νὰ ἐξακολουθήσουν παρέχοντες στρατιωτικὰς ὑπηρεσίας. Καὶ ἂν δὲν ἐγένετο ὁ νόμος αὐτὸς περὶ μονίμου διαθεσιμότητος, θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μετὰ ἑξάμηνον περίοδον μὴ ἐκτελέσεως τῶν στρατιωτικῶν ἔργων νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν, κατὰ τὸν ὁποῖον, ἂν εἷς ἀξιωματικὸς ἐπὶ ἕξ μῆνας δὲν δυνηθῇ νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα του λόγῳ παθήσεως, ἀποστρατεύεται. Διὰ τὸν λόγον ἀκριβῶς καὶ μόνον τοῦτον ἐγένετο ὁ νόμος περὶ μονίμου διαθεσιμότητος. Καὶ ἐρωτᾶται· εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ ἢ οὔ οἱ ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικοί; Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικοὶ ἔχουσι τὴν στολήν των, ἔχουσι τὸν ὑπηρέτην των, εἶναι εἰς τὴν ἐπετηρίδα, προάγονται μὲ τὴν σειράν των κατὰ δύο βαθμούς, τὸ ὁποῖον δὲν γίνεται εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου· ἔχουν τουτέστιν ὅλα τὰ δικαιώματα τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν, ἡ μόνη δὲ διαφορὰ εἶναι ὅτι, ὅταν διαταχθῶσι πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας, δύνανται νὰ εἴπουν ὅτι λόγῳ τοῦ τραύματός των δὲν δύνανται νὰ τὴν ἐκτελέσουν καὶ νὰ παρακαλέσουν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ τὴν παραπομπήν των εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ἐπιτροπήν. Φρονῶ λοιπὸν ἀδιστάκτως ὅτι οὐδεμία δύναται νὰ γίνῃ σύγχισις περὶ τοῦ ἂν ἡ κατάστασις τῆς μονίμου διαθεσιμότητος εἶναι κατάστασις ἐνεργείας. Ὁ ἀξιωματικὸς δὲν εἶναι ἢ ἐν ἐνεργείᾳ ἢ ἐν ἀποστρατείᾳ, δὲν δύναται νὰ μεσολαβῇ ἄλλη κατάστασις. Ἢ ἐκτελεῖ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν στρατὸν ἢ δὲν ἐκτελεῖ. Θὰ μοὶ εἴπητε ὅτι: κατὰ τὸν νόμον δύναται νὰ ἐκτελῇ καὶ ἔχομεν τρανότατον παράδειγμα τὸν πρὸ μηνὸς ἐνταῦθα φρούραρχον τῆς Βουλῆς κ. Νικολετάτον, ὅστις ἦτο ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι, ἐξετέλεσεν ὅμως τὰ καθήκοντά του ἄριστα. Φρονῶ λοιπὸν ἀδιστάκτως ὅτι οἱ ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικοὶ εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ καὶ συνεπῶς εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀπόκειται νὰ κρίνῃ ἂν καὶ κατὰ πόσον δύνανται οὗτοι νὰ πολιτεύωνται. Ἐγὼ ἀτομικῶς ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, ἂν γίνῃ μία ἐξέτασις πραγματικὴ τῶν ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικῶν θὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν εἰς τὰς ἐλαχίστας δεκάδας, τῶν πραγματικῶς μὴ δυναμένων νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ στρατιωτικὰ καθήκοντα, καὶ τότε ἐγὼ τουλάχιστον ἀτομικῶς θὰ ἐπρότεινα ὅπως εἰς τοὺς ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικούς, τοὺς 30 ἢ 50, ἐπιτραπῇ δι’ εἰδικοῦ ψηφίσματος νὰ πολιτεύωνται, μὲ τὴν προσθήκην ὅτι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ θὰ δύνανται νὰ ἀναλάβωσι πλέον ὑπηρεσίαν εἰς τὸ στράτευμα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποφύγωμεν τὸ ἐνδεχόμενον ἐπηρεασμοῦ. Αὐτὴν τὴν γνώμην εἶχον νὰ ὑποβάλω ἐν σχέσει μὲ τὸ ζήτημα τῶν ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικῶν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος κ. Μαργέτης, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀσχοληθῇ σοβαρῶς ἡ Συνέλευσις. Καὶ εἰς ἄλλας Βουλὰς ἔγινε λόγος καὶ μάλιστα εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἐπὶ Ἐρρίκου ΙΔʹ κατὰ τὸν ΙΕʹ αἰῶνα ἀπηγορεύθη ἐντελῶς εἰς τοὺς δικηγόρους νὰ πολιτεύωνται. Ἀλλ’ εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς κατηργήθη, διότι ὁμολογουμένως μία τοιαύτη διάταξις νὰ μὴ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς δικηγόρους νὰ πολιτεύωνται δὲν ἦτο δικαία. Ἔχω ὅμως τὴν γνώμην ὅτι οἱ δικηγόροι, οἱ ὁρκισθέντες μάλιστα εἰς τὴν Δημοκρατίαν μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους δημοσίους ὑπαλλήλους, εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὅτι συντελοῦν μετὰ τῶν δικαστῶν εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης καὶ ὡς τοιοῦτοι δὲν πρέπει, λόγῳ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος νὰ ἐπηρεάζωσι τὴν δικαιοσύνην. Δὲν δύναται οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν νὰ ἀμφισβητήσῃ, πολὺ δὲ περισσότερον οἱ δικηγόροι, ὅτι εἰς τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια σχεδὸν πάντοτε αἱ ἀποφάσεις εἶναι ἀναλόγως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι παρίστανται εἰς τὰ Κακουργιοδικεῖα. Οὗτος εἶναι κατ’ ἐμὲ εἷς μέγιστος κόλαφος κατὰ τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης καὶ μόνον αὐτὸ τὸ γεγονὸς πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς ἡμᾶς τὴν ἀπόφασιν νὰ λάβωμεν μέτρα ὅπως μὴ δικηγορῶσιν εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια καθ’ ὅλον τὸ Κράτος οἱ βουλευταί. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Ἐπίσης ἀπαγορεύεται ἡ ἐνάσκησις τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος ὑπὸ τῶν βουλευτῶν, γενικῶς μὲν ἐνώπιον ὅλων τῶν ποινικῶν δικαστηρίων, εἰδικῶς δὲ διὰ τὰ πολιτικὰ μόνον ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων τῆς περιφερείας παρ’ ᾗ ἐκλέγονται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ παρίστανται ὡς δικηγόροι ὑποθέσεων ὧν ἀντίδικος εἶναι τὸ Κράτος». Ἐλπίζω, κύριοι, ὅτι ὅπως ἡ Συνέλευσις ἔλαβεν ἀπόφασιν ἐν πλήρει ὁμοφωνίᾳ διὰ τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ δημοσίων ὑπαλλήλων, ὅτι θὰ εὑρεθῇ καὶ ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ ἐν ὁμοφωνίᾳ.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον.

§161Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἔρχομαι εἰς ἐνίσχυσιν τῆς τροπολογίας ἡ ὁποία ὑπεβλήθη διὰ τὸ ἀσυμβίβαστον ὡρισμένων ἀνωτάτων δημοσίων ἀξιωμάτων, μὲ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀσκησάντων αὐτὰ ὡς βουλευτῶν εἰς τὴν περιφέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν ἐξετέλεσαν τὰ καθήκοντα ταῦτα. Νομίζω ὅτι εἶναι σύμφωνος ἡ Συνέλευσις ὅτι ἡ πεῖρα τῶν τελευταίων ἐτῶν ἀπέδειξεν ὅτι ὑποψήφιοι πολιτευόμενοι ἐπεδίωκον δημόσια ἀξιώματα ἀνωτάτων διοικητικῶν θέσεων εἰς περιφερείας εἰς τὰς ὁποίας ἀπέβλεπον νὰ ἐκθέσουν τὴν ὑποψηφιότητά των. Ἡ δὲ δρᾶσις τῶν ὀργάνων τούτων τῆς Πολιτείας ἀφῆκε πραγματικῶς ἐποχήν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος. Ὑπῆρξαν βεβαίως καὶ παραδείγματα ἀνωτάτων διοικητικῶν λειτουργῶν, οἱ ὁποῖοι οὐδόλως ἀποβλέψαντες εἰς πολιτικὴν ἐκμετάλλευσιν, ἐξελέγησαν εἰς τὰς περιφερείας ὅπου ἔδρασαν ὡς ἀνώτατοι ἀντιπρόσωποι τῆς Πολιτείας, καὶ ἡ ἐκλογή των δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μία ἀναγνώρισις τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσέφεραν εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι μία ἐξαίρεσις κυροῦσα τὸν κανόνα, τὸν παρὰ πάντων ἀναγνωριζόμενον. Διὰ τοῦτο νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὀφείλει νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τοὺς ἀνωτάτους δημοσίους λειτουργοὺς τὸ δικαίωμα νὰ πολιτεύωνται ἐν τῇ περιφερείᾳ ἐν ᾗ ἤσκησαν τὰ καθήκοντά των ἐφ’ ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον. Ὁ κ. Μαργέτης ἔθιξε καὶ ζήτημα ἀφορῶν τὸν δικηγορικὸν κόσμον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐκπορεύονται πλεῖστοι πολιτευόμενοι. Ἂν καταλήξωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀποκλείσωμεν ἀπὸ τοῦ πολιτικοῦ βίου τῆς Ἑλλάδος τοὺς ἀντιπροσώπους ἑνὸς ἐλευθερίου ἐπαγγέλματος, τὸ ὁποῖον ὑψίστας προσέφερε καὶ προσφέρει ὑπηρεσίας εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ τὴν πατρίδα, θὰ κατεφέρομεν καίριον πλῆγμα κατὰ τῆς ἐξελίξεως τοῦ πολιτικοῦ ἡμῶν βίου. Αἱ προσπάθειαι, αἱ ὁποῖαι καὶ ἀλλαχοῦ ἐξεδηλώθησαν, ὅπως τὰ Κοινοβούλια συγκροτοῦνται ἀπὸ ἀνθρώπους μόνον τῆς πράξεως, δὲν ἀπέβησαν ὠφέλιμοι διὰ τὴν Πολιτείαν, τελευταίως δὲ ἐν Γαλλίᾳ, κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1919, τοιαύτη προσπάθεια ἐξεδηλώθη, τὸ δὲ Κοινοβούλιον, κατὰ τὴν ὁμολογίαν πάντων τῶν διαπρεπῶν πολιτευομένων, ἀκριβῶς ὑστέρησεν εἰς νομοθετικὴν παραγωγήν. Ὁ δικηγόρος εἶναι παράγων ἀπαραίτητος διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ πολιτικοῦ βίου τῆς Χώρας· εἶναι ὁ παράγων ἐκεῖνος, ὅστις μέχρι σήμερον δίδει τὴν κατεύθυνσιν καὶ τὸν τόνον εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, εἶναι ὁ παράγων ἐκεῖνος, ὅστις συντελεῖ ἀκριβῶς εἰς τὸ νὰ καθίστανται σεβαστοὶ οἱ νόμοι. Ἂν εἰς παρελθόντας χρόνους, κατὰ τοὺς ὁποίους ὁ πολιτικὸς βίος δὲν εἶχε φθάσῃ εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκεται σήμερον, ὑπῆρξαν πολιτευόμενοι ἐκμεταλλευόμενοι τὴν θέσιν αὐτῶν, τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιχείρημα ὅπως ὑποστηριχθῇ ὅτι πρέπει νὰ στερηθῶμεν τοῦ δικαιώματος νὰ ὑποστηρίζωμεν τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν μας. Εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι ἡ ὕπαρξις δικηγόρων ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ἀποτελεῖ ἀκριβῶς ἐγγύησιν διὰ τὸν σεβασμὸν τῶν νόμων καὶ τὴν ἐπίσημον ψήφισίν των.

§162Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομικῶν, ὄχι δικηγόρων.

§163Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομικοὶ καὶ δικηγόροι.

§164Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅστις θέλει νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του, δύναται νὰ μὴ δικηγορῇ.

§165Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Χαβίνη, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων Προοδευτικῶν δὲν δικηγοροῦν σήμερον, διότι εἶναι ἀρχηγοὶ κομμάτων. Ἐγὼ εὔχομαι, ὅταν ὅλοι οἱ παρόντες τουλάχιστον δικηγόροι γίνουν ἀρχηγοὶ κομμάτων, νὰ μὴ δικηγοροῦν. Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Καφαντάρης καὶ ὁ κ. Μιχαλακόπουλος ἐδικηγόρησαν, καὶ ἐδικηγόρησαν πρὸς τιμὴν τῆς Θέμιδος.

§166Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐπέφεραν καὶ ἐπιφέρουν τὸ μέγιστον κακόν, ὅτι τὸ ὑψηλὸν ἔργον τοῦ βουλευτοῦ τὸ κατήντησαν ἔργον διεκπεραιωτοῦ ὑποθέσεων.

§167Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶμαι ὁ πρῶτος ὅστις ἀναγνωρίζω ὅτι μεταξὺ τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἐκμεταλλευταί, ἀλλ’ ὡς ἔντιμος ἄνθρωπος ὀφείλετε νὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι καὶ μεταξὺ τοῦ κόσμου τοῦ ἰδικοῦ σας ὑπάρχουν καὶ κακοήθεις καὶ ἐκμεταλλευταί. (Χειροκροτήματα). Καὶ πρέπει νὰ ἔχητε τὸ θάρρος νὰ ἀναγνωρίσητε, ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ δικηγόρος ἐκμεταλλευόμενος τὴν θέσιν του καὶ πιέζων εἴτε τὴν Δικαιοσύνην εἴτε τὴν Διοίκησιν, θὰ ὑπάρχουν καὶ ἄνθρωποι τῆς κατηγορίας σας, οἵτινες, στερούμενοι τῆς ἀνωτέρας ἀγωγῆς τὴν ὁποίαν ἔχει εἷς ἀντιπρόσωπος τῆς Θέμιδος, θὰ ἐκμεταλλευθῶσι περισσότερον τὴν θέσιν αὐτῶν.

§168Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Δὲν εἶπον ὅτι οἱ δικηγόροι μόνον κάμνουν τὸν διεκπεραιωτήν.

§169Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Διετυπώθη μία βαρεῖα μομφὴ ἐναντίον πληρεξουσίων παρευρισκομένων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι οἱ δικηγόροι πολιτευόμενοι ἐξεπόρνευσαν τὴν Διοίκησιν καὶ τὴν Δικαιοσύνην καὶ ὅτι αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες ἔστησαν τὸν βωμὸν τῆς φαυλοκρατίας. Εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ κ. συνάδελφος νὰ ἀνακαλέσῃ.

§170Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ὁ κ. Μαργέτης ἀνέφερε τὴν λέξιν «διεκπεραιωτής»· τί ἐννοεῖτε;

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§172Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅτε εἶπον «διεκπεραιωτὴς ὑποθέσεων», ἠννόουν διεκπεραιωτὴν τῶν πλέον νομίμων ὑποθέσεων τοῦ Α καὶ τοῦ Β. Ἐξ ἕξεως αὐτὸ ὅλοι τὸ κάμνομεν.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. πληρεξούσιος ἔδωσεν ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις.

§174Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄν, κύριοι συνάδελφοι, ἐγίνομεν διεκπεραιωταὶ τῶν ὑποθέσεων τῶν πολιτῶν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὰς ἰδιαιτέρας συνθήκας ὑφ’ ἃς ἐλειτούργει — διὰ νὰ μὴ εἴπω λειτουργεῖ — παρ’ ἡμῖν ἡ Διοίκησις καὶ ὑφ’ ἃς διεξάγονται καὶ κανονίζονται ἑκάστοτε τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν. Τοῦτο δὲν πρέπει ὅμως νὰ ἀποδοθῇ εἰς τοὺς δικηγόρους, ἀλλ’ εἰς πάντας. Ἐγὼ ὅμως θὰ δεχθῶ ὅτι οἱ λόγοι σας, ὑποστηρίξαντες ὅτι οἱ δικηγόροι πρέπει νὰ ἀποκλεισθῶσι τοῦ Κοινοβουλίου....

§175Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ὄχι νὰ ἀποκλεισθῶσι τοῦ Κοινοβουλίου.

§176Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ ἀποκλεισθῶσιν ἐφόσον κωλύονται νὰ κερδίσωσι τὸν ἄρτον των. Οἱ λόγοι σας ἦσαν βαθύτεροι, καὶ διὰ τοῦτο διαμαρτύρομαι. Οἱ λόγοι σας εἶχον τὴν σημασίαν ὅτι ὁ δικηγόρος βουλευτὴς ἐπιδρᾷ ἐπὶ τῆς Διοικήσεως καὶ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης εἰς βάρος ἀμφοτέρων· Αὐτὴ ἦτο ἡ σημασία τῶν λόγων σας. Ἀλλ’ ἡ τοιαύτη ὑμῶν ἀντίληψις, κύριε συνάδελφε, δὲν προσβάλλει μόνον τὸν δικηγορικὸν κόσμον τῆς Χώρας, ἀλλὰ προσβάλλει καὶ τὴν Διοίκησιν καὶ τὴν Δικαιοσύνην, αἵτινες ἵστανται τόσον ὑψηλά, ὥστε νὰ μὴ ἔχωσιν ἀνάγκην νὰ ἐπηρεασθῶσιν ἀπὸ ἕνα δικηγόρον. Ἄν ὑπάρχουν οἱ ἐπηρεάζοντες, οὗτοι δὲν συναντῶνται εἰς τὸν κύκλον τῶν βιοπαλαιστῶν δικηγόρων· εὑρίσκονται εἰς ἄλλους κύκλους, κύκλους χρυσοῦς, κύκλους ἰσχυροὺς καὶ ὄχι εἰς κύκλους χαλυβδίνους, ὅπως οἱ δικηγόροι. Καὶ αὐτοί, μὲ τὴν δύναμιν τοῦ χρυσοῦ των, μὲ τὴν δύναμιν τῆς ἐπιβολῆς των τῆς οἰκονομικῆς, ἐπηρεάζουν τὴν Διοίκησιν, ἐπηρεάζουν τὴν Δικαιοσύνην, τὰς Κυβερνήσεις. Ἐθεώρησα καθῆκόν μου, κύριοι συνάδελφοι, νὰ διαδηλώσω ὅτι βεβαίως ἐν τῇ ψυχῇ ὅλων ὑμῶν κρατεῖ τὸ αὐτὸ αἴσθημα τὸ ὁποῖον κρατεῖ καὶ εἰς τὸν δικηγορικὸν κόσμον καὶ εἰς ἐμὲ τὴν στιγμὴν ταύτην. (Χειροκροτήματα).

§177Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει, ἀλλὰ νὰ ὑποβληθῶσι τροπολογίαι καὶ νὰ στέρξῃ ἡ Συνέλευσις νὰ παραπεμφθῇ τοῦτο εἰς Ἐπιτροπήν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ προσαρμόσωμεν τροπολογίας.

§178Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τμῆμα τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ συνεδριάσῃ ἀπόψε ἢ αὔριον τὴν πρωΐαν, νὰ μᾶς φέρῃ τὴν διατύπωσιν ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν καὶ τοιουτοτρόπως νὰ τὸ ψηφίσωμεν αὔριον. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ τὴν ἄποψίν σας, ἀλλὰ δὲν βλέπω νὰ ἔχῃ κανὲν νόημα αὕτη.

§179Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχει ἓν νόημα· ὅτι προχωροῦμεν περαιτέρω.

§180Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Συμμερίζομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπειδὴ τὸ ἄρθρον δὲν προκαλεῖ ἀντιρρήσεις· συζήτησις γεννᾶται μόνον ἐπὶ προσθηκῶν εἰς αὐτό. Ἑπομένως θὰ ἦτο δυνατὸν αὔριον ἡ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπή, δεχομένη τὴν ἐντολὴν — ἂν ἡ Συνέλευσις τὴν παρέχῃ — θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατυπώσῃ τὰς προσθήκας, αἵτινες θὰ ἀποφασισθῇ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἂν θὰ γίνωσι δεκταὶ ἢ ὄχι. Ἡ πρακτικὴ χρησιμότης τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως ταύτης ἔγκειται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἄρθρα μὴ προκαλοῦντα ἀντιρρήσεις καὶ νὰ τὰ ψηφίσωμεν. Ἂν τυχὸν προκαλέσουν καὶ αὐτὰ ἀντιρρήσεις καὶ ὁ χρόνος παρέλθῃ, θὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§181Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἂν πρόκηται νὰ ψηφίσωμεν μερικὰ ἄρθρα ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν θὰ ὑπάρξουν ἀντιρρήσεις, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν· διαφωνῶ μόνον εἰς τὸ ζήτημα τοῦ νὰ ψηφίζωμεν ἄρθρα καὶ νὰ ἀφήνωμεν τὰς τροπολογίας. Τὸ νὰ διαιρῶμεν τὸ ἄρθρον εἰς παραγράφους καὶ νὰ ἀφήνωμεν δι’ ἄλλην συνεδρίασιν τὰς παραγράφους ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχουν τροπολογίαι, δὲν εἶναι ὀρθόν. Συμφωνῶ ὅμως νὰ παραπεμφθῇ τὸ ἄρθρον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§182ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπήν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 19ον παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπήν. Ἄρθρον 20όν (ἀναγινώσκει): «Οἱ βουλευταὶ ὀμνύουν πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν καθηκόντων αὑτῶν ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ καὶ εἰς δημοσίαν συνεδρίασιν τὸν ἑξῆς ὅρκον: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα, ὑπακοὴν εἰς τὸ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑ καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου». Ἀλλόθρησκοι βουλευταί, ἀντὶ τῆς ἐπικλήσεως «ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος», ὁρκίζονται κατὰ τὸν τύπον τῆς ἰδίας αὑτῶν θρησκείας».

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπ’ αὐτοῦ;

§185ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 20ὸν ἄρθρον).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 21ον (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐξέλεγξις καὶ ἡ ἐκδίκασις τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, κατὰ τοῦ κύρους τῶν ὁποίων ἐγείρονται ἐνστάσεις, ἀναφερόμεναι εἴτε εἰς ἐκλογικὰς παραβάσεις εἴτε εἰς ἔλλειψιν προσόντων, ἀνατίθεται εἰς εἰδικὸν δικαστήριον, συγκροτούμενον διὰ κληρώσεως μεταξὺ πάντων τῶν μελῶν τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τῶν Ἐφετείων τοῦ Κράτους. Ἡ κλήρωσις ἐνεργεῖται ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει, τὴν προεδρίαν δὲ τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου λαμβάνει ὁ ἐκ τῶν κληρωθέντων κατὰ βαθμὸν ἢ ἀρχαιότητα προηγούμενος. Κατὰ τὰ λοιπὰ τὰ τῆς λειτουργίας καὶ τῆς ὅλης διαδικασίας αὐτοῦ ὁρίζονται διὰ νόμου».

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπ’ αὐτοῦ;

§188ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 21ον ἄρθρον).

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22ον (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ ἐκλέγει ἐκ τῶν βουλευτῶν κατὰ τὴν ἔναρξιν ἑκάστης τακτικῆς βουλευτικῆς Συνόδου τὸν Πρόεδρον, τοὺς ἀντιπροέδρους καὶ τοὺς γραμματεῖς αὐτῆς. Διὰ νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἐκλογὴν ἀπαιτεῖται ἡ παρουσία τῶν ἕνδεκα εἰκοστῶν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν μελῶν αὐτῆς. Ὁ Πρόεδρος ἐκλέγεται δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν. Ἄν δὲν ἐπιτευχθῇ τοιαύτη πλειονοψηφία, ἐπαναλαμβάνεται ἡ ψηφοφορία, ἀρκοῦν δὲ πρὸς ἐκλογὴν τὰ ⅘ τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῆς ἀπαρτίας. Ἡ τελευταία πλειονοψηφία ἀρκεῖ πρὸς ἐκλογὴν τῶν ἀντιπροέδρων καὶ γραμματέων».

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπ’ αὐτοῦ;

§191ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 22ον ἄρθρον).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 23ον (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ διὰ Κανονισμοῦ ἔχοντος ἰσχὺν νόμου ὁρίζει τὸν τρόπον καθ’ ὃν θέλει ἐνασκῆ τὰ ἔργα αὑτῆς καὶ ρυθμίζει τὰ ἀφορῶντα τὸ προσωπικὸν καὶ τὴν λειτουργίαν τῶν γραφείων καὶ τῆς βιβλιοθήκης αὐτῆς. Ὁ Κανονισμὸς συζητεῖται καὶ ψηφίζεται εἰς δύο συνεδριάσεις ἀπεχούσας ἀλλήλων δύο τοὐλάχιστον ἡμέρας. Ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς εἰσάγεται καὶ ἐκτελεῖται ὑπὸ τοῦ Προέδρου αὐτῆς κατὰ τὰ ἐν τῷ Κανονισμῷ ὁριζόμενα».

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπ’ αὐτοῦ;

§194ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 23ον ἄρθρον).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 24ον (ἀναγινώσκει).

§196Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Ἐπὶ τοῦ 24ου ἄρθρου ἔχω μίαν τροπολογίαν’ θέλομεν νὰ προστεθῇ ἡ ἑξῆς φράσις (ἀναγινώσκει): Ἢ ἐὰν ζητήσωσι τοῦτο οἱ ἡμίσεις βουλευταί».

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται τὸ ἄρθρον μετὰ τῆς τροπολογίας.

§198Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους ὅσοι ἔχουν τροπολογίας νὰ τὰς ὑποβάλωσιν ἐγκαίρως διὰ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν εἰς τὴν συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν δεκταὶ τροπολογίαι χωρὶς τὸν προέλεγχον τῆς Ἐπιτροπῆς.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 24ον ἄρθρον παραπέμπεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μετὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γ. Κιαγιᾶ. Ἄρθρον 25ον (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ συνεδριάζει δημοσίᾳ ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ, δύναται ὅμως νὰ διασκεφθῇ κεκλεισμένων τῶν θυρῶν κατ’ αἴτησιν δέκα ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς, ἂν τοῦτο ἀποφασισθῇ ἐν μυστικῇ συνεδριάσει κατὰ πλειονοψηφίαν, μετὰ ταῦτα δὲ ἀποφασίζεται ἂν ἡ περὶ τοῦ αὐτοῦ πράγματος συζήτησις πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ εἰς δημοσίαν συνεδρίασιν».

§200ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 25ον ἄρθρον).

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 26ον (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ συζητήσῃ ἄνευ τῆς παρουσίας τοὐλάχιστον τοῦ ἑνὸς τρίτου τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν μελῶν αὐτῆς, μηδὲ νὰ ἀποφασίσῃ τι ἄνευ ἀπολύτου πλειονοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν, ἥτις ὅμως οὐδέποτε δύναται νὰ εἶναι μικροτέρα τῶν τεσσάρων πέμπτων τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῆς ἀπαρτίας. Ἐν περιπτώσει ἰσοψηφίας ἡ πρότασις ἀπορρίπτεται».

§202ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 26ον ἄρθρον).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 27ον (ἀναγινώσκει).

§204Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τὸ ἄρθρον 27ον δὲν ἔχω σπουδαίας παρατηρήσεις. Ἔχω μόνον νὰ κάμω τὴν ἑξῆς προσθήκην, ἥτις θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ μὴ ψηφίζωνται τὰ νομοσχέδια ἐπιτροχάδην, ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Βουλῆς καὶ πολλάκις καὶ τῶν Ὑπουργῶν. Ὁμολογῶ ὅτι εἶναι σπουδαία ἡ βελτίωσις ἥτις ἐπέρχεται διὰ τῆς τροπολογίας τῆς ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς. Ἤθελον ὅμως νὰ γίνῃ καὶ ἡ ἑξῆς: Τὰ ἄτοπα παρουσιάζονται κατὰ τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων, μεθ’ ὅλας τὰς διαρρυθμίσεις αἵτινες ἐγένοντο. Καθ’ ἑκάστην ἑσπέραν βλέπομεν τὸ ἑξῆς φαινόμενον· ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀγνοεῖ τὸ περιεχόμενον τῶν νόμων τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν. Δὲν λέγω ὅτι εἶμαι ἀμέτοχος τῆς εὐθύνης τῆς τοιαύτης ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων· θέλω νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς: ὅτι πρὸ τῆς τελικῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων πρέπει πάντως — ἀνεξαρτήτως τῆς ἐγγράφου εἰσηγήσεως τοῦ προέδρου καὶ τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας δὲν λαμβάνει γνῶσιν ἡ Βουλὴ — πρέπει, λέγω, νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ προφορικὴ εἰσήγησις τόσον ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ ὅσον καὶ ἐκ μέρους τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς. Διότι παρετήρησα καὶ ἄλλο φαινόμενον· ὅτι ὑπῆρξεν Ὑπουργὸς ἀγνοῶν τὸ περιεχόμενον τοῦ νόμου. Ἐρωτηθεὶς ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἂν παρουσιάζει καμμίαν ἐπιβάρυνσιν διὰ τὸν Προϋπολογισμόν, ἀπήντησεν ὄχι, ἐνῷ πράγματι ἐπρόκειτο περὶ ἐπιβαρύνσεως· ἀλλ’ ἡ πληροφορία του ἦτο ἐσφαλμένη, δὲν τὸ ἔκαμεν ἐκ προθέσεως.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αἱ προτάσεις νόμου νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν;

§206Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅλαι. Τὸ βραδύτερον πρὸ τῆς δευτέρας κατ’ ἄρθρον συζητήσεως ἐπιβάλλεται νὰ γίνεται καὶ προφορικὴ εἰσήγησις ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ ἀπὸ τὸν εἰσηγητὴν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἂν νομίζητε ὅτι χρήζει ἐξετάσεως ἡ πρότασίς μου αὕτη, νὰ μὴ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου.

§207Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο εἶναι σπουδαιότατον.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ 27ου ἄρθρου. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 10,30′ μ. μ.

(Ὥρα 9 μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11 μ. μ.)

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§210Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε· ἂν εἶναι δυνατόν, τὰ σύνολα καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 3 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ ψηφισθοῦν, ἐφόσον δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§211ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καὶ τὰ προσφυγικά.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3125 περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ὑποστάντων ζημίας ἐκ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως μερισμάτων καὶ προικίσεων τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου Στρατοῦ, καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐπειγουσῶν διατάξεων αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§214Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν καθ’ ἣν στιγμὴν ἀπουσιάζουν ὅλοι οἱ ἀρχηγοὶ νὰ ψηφίζωνται νομοσχέδια;

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον εἶναι Ἡμερησία Διάταξις Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Ἄλλως τε εἶναι καὶ εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τελωνειακῶν νόμων καὶ περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεων, ἀφορωσῶν τὰς τελωνειακὰς Ἀρχάς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἀφορώσης τὰ Ταμεῖα Ἀμύνης, Οἰνοπαραγωγῆς, Νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἱδρύσεως Διοικητικῶν ἐπιτροπῶν πρὸς ἔλεγχον δηλώσεων ἐγκαταλειφθεισῶν ἐν Τουρκίᾳ περιουσιῶν ὑπὸ ἀνταλλαξίμων ὁμογενῶν καὶ καταβολῆς ποσοστοῦ».

§217Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μὲ τὴν τροπολογίαν τὴν ἀφορῶσαν τὰ ποσοστά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα).

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§219Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι θὰ συνεχισθῇ μετὰ τὸ γεῦμα ἡ συζήτησις· τώρα ψηφίζονται νομοσχέδια. Δὲν εὑρισκόμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ.

§220Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ μόνη δυσκολία εἶναι ὅτι σήμερον, κατὰ γενικὴν ἀντίληψιν, εἶναι ἡμέρα συνταγματικῆς ἐργασίας.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπομεν ὅτι τὰ νομοσχέδια ἅτινα δὲν προκαλοῦν συζήτησιν θὰ ψηφισθοῦν.

§222Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπομεν ὅτι θὰ ψηφίζωνται εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστης συνεδριάσεως.

§223Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅποιο νομοσχέδιον ἔχει ἀντιρρήσεις, νὰ ἀναβληθῇ.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συναφθείσης τῇ 19ῃ Φεβρουαρίου 1925 συμβάσεως ἀφορώσης τὴν παροχὴν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως εἰς ὁμάδας ὁμογενῶν προσφύγων ἐπαγγελματιῶν παντὸς εἴδους εἰς ἀστικοὺς συνεταιρισμούς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Συντάγματος Κυνηγῶν» Ὁ κ. Λ. Καταφυγιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§226Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, κύριοι πληρεξούσιοι, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ τὸ ἐξετάσωμεν πρὸ παντὸς ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς πραγματικότητος. Καὶ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἡ ὑφισταμένη πραγματικότης εἶναι ὅτι δὲν εἴχομεν ποτὲ πραγματικὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν· οὔτε εἴχομεν οὔτε ἔχομεν. Ὑπῆρξαν βέβαια περίοδοι ἀναλαμπῆς κατὰ τὸ παρελθόν, ἀλλ’ αἱ περίοδοι ἐκεῖναι παρῆλθον καὶ πάλιν ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐπανῆλθεν εἰς τὸ αὐτὸ κακὸν σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο. Ὑπῆρξεν ἡ περίοδος τοῦ 1912, πρὸ τοῦ 1915, κατὰ τὴν ὁποίαν ὡς διὰ μαγείας τρόπον τινὰ κατεστάλησαν καὶ ἡ ληστεία καὶ ἡ ζωοκλοπή. Τὸ ἴδιον συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν τρίμηνον τοῦ ἔτους 1924, ὅτε ὄντως ὡς διὰ μαγείας κατέπαυσε καὶ ἡ ληστεία καὶ ἡ ζωοκλοπή. Προέρχομαι, κύριοι πληρεξούσιοι, ἀπὸ νομὸν καὶ εἰδικῶς ἀπὸ ἐπαρχίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀφ’ ὅτου ἐνθυμοῦμαι δὲν ἔλειψεν ἡ ληστεία καὶ πάντοτε ἐμαστίζετο ἡ ἐπαρχία αὕτη ἀπὸ τὴν ζωοκλοπήν. Καὶ εἰς μὲν τὰ Ἄγραφα, ὡς ἐνθυμοῦμαι, δὲν ἔλειψεν ἡ ληστεία, εἰς δὲ τὸν κάμπον τῆς Θεσσαλίας δὲν ἔλειψεν ἡ ζωοκλοπή· μέχρι τοιούτου σημείου μάλιστα, ὥστε ἀγέλαι ὁλόκληροι νὰ κλέπτωνται καὶ νὰ στέλλωνται μέχρι Πελοποννήσου. Ὑπάρχει μία συστηματικὴ ὀργάνωσις ζωοκλοπῆς, ἡ ὁποία, ὅταν μὲν ἐλαμβάνοντο δραστήρια μέτρα, κατέπαυε προσωρινῶς, ἀνεφαίνετο ὅμως εὐθὺς μετὰ τὴν καταστολὴν τῶν μέτρων. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ ζωοκλοπὴ εἰς τὴν περιφέρειάν μου εἶναι μάστιξ χειροτέρα ἀπὸ τὴν ληστείαν ἥτις φορολογεῖ ἀνθρώπους εὐπόρους, διότι αὐτὴ μαστίζει τὸν γεωργικὸν λαόν, τὸν ἐργαζόμενον, ὅστις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ ἐκτεθειμένα τὰ ζῷά του εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν. Καὶ ὅταν ὁ λαὸς αὐτός, ὁ ἐργαζόμενος λαός, ὁ ἐν ὑπαίθρῳ λαὸς μαστίζεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀπὸ τοὺς ζωοκλέπτας, νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε νὰ σκεπτώμεθα κἂν περὶ τῶν μέσων, περὶ τῶν ἐξόδων διὰ τὴν παγίωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἥτις εἶναι τὸ μεγαλύτερον ἀγαθὸν διὰ τὸν ἐργαζόμενον λαόν. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ἡμεῖς οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας, ὅτι ὁ λαὸς αὐτός, ὅστις στερεῖται παιδείας, ὅστις στερεῖται συγκοινωνίας δὲν ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ στερῆται καὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, δὲν ἔπρεπε νὰ στερῆται τῆς προστασίας τῆς ζωῆς του ἔναντι τῶν ληστῶν. Εἶναι μία πολιτειακὴ ἀτιμία τρόπον τινὰ τὸ νὰ ἐξακολουθῇ ἡ κατάστασις αὕτη, τὸ νὰ ἀφήνωμεν τὸν λαὸν τὸν σκληρότερον βασανιζόμενον εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ληστῶν, νὰ τὸν ἀφήνωμεν ἀπροστάτευτον. Ἐφόσον λοιπὸν τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐπέχει τοιαύτην τινὰ σημασίαν διὰ τὸν ἐργατικὸν λαόν, διὰ τὸν ἐν ὑπαίθρῳ λαόν, ὀφείλομεν νὰ σκεφθῶμεν ποῖα θὰ ἦσαν τὰ μέτρα πρὸς παγίωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, χωρὶς νὰ σκεπτώμεθα ποσῶς περὶ τῶν χρημάτων, ἔστω καὶ ἂν πρόκηται νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν κρατικὸν Προϋπολογισμὸν μὲ 30 ἢ 40 ἑκατομμύρια δραχμῶν· πρέπει νὰ ὑποστῶμεν τὴν θυσίαν. Ἡ ἔλλειψις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, κύριοι, εἶναι διὰ τὴν Χώραν μας κακὸν ἐνδημικόν. Οἱ ἀγροτικοὶ συνοικισμοὶ καὶ ἡ ὑφὴ τοῦ ὀρεινοῦ ἐδάφους, ἀλλὰ καὶ τοῦ πεδινοῦ, εἶναι τοιαύτη, ὥστε τὸ κακὸν αὐτὸ νὰ εἶναι ἐνδημικόν. Τὸ παρελθὸν μᾶς διδάσκει ὅτι εἶναι κακὸν τὸ ὁποῖον δὲν ἐξαλείφεται εὐκόλως καὶ διὰ προσωρινῶν μέτρων. Δι’ αὐτὸ παρίσταται ἀνάγκη νὰ λάβωμεν ριζικὰ μέτρα, μόνιμα καὶ σταθερά. Ἐφρόνουν καὶ φρονῶ ἐκ τῆς κοινωνικῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχω, συναγελαζόμενος τρόπον τινὰ μὲ τὸν ἀγροτικὸν λαόν, ὅτι παρίσταται πάντως ἀνάγκη — καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἐννοήσωμεν ὅλοι — καταρτισμοῦ εἰδικοῦ σώματος καταδιώξεως τῶν κακοποιῶν στοιχείων. Σώματος τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι μόνιμον καὶ εἰδικόν, διότι ἄλλως θὰ ἐπανέλθῃ καὶ πάλιν τὸ κακόν, ὑπὸ αὐστηροτέραν ἴσως μορφήν. Ἔχει δὲ κατανοηθῆ τὸ τοιοῦτον, καὶ τὸ μόνον ὅπερ μένει ὑπὸ συζήτησιν εἶναι ἂν πρέπῃ τὸ μόνιμον αὐτὸ σῶμα νὰ προέρχηται ἀπὸ τὴν χωροφυλακὴν ἢ ἀπὸ ἓν ἄλλο σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ ὀνομασθῇ κυνηγῶν ἢ ἄλλως πως. Ὡς διετυπώθη τὸ νομοσχέδιον φρονῶ ὅτι δὲν ἐκπληροῖ τὸν προορισμὸν τῆς καταδιώξεως τῶν κακοποιῶν στοιχείων. Ἴσως ἀποτελεῖ προσωρινὸν σταθμόν, ἀλλ’ ὁ προσωρινὸς αὐτὸς σταθμὸς θὰ παρέλθῃ καὶ πάλιν θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸ μόνιμον σῶμα. Ὡς μάλιστα ἔχει τὸ νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ ἴδωμεν τὰς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, φρονῶ ὅτι τὸ σῶμα αὐτὸ θὰ συντελέσῃ μᾶλλον εἰς βασανιστήρια τοῦ λαοῦ παρὰ εἰς παγίωσιν τῆς ἀσφαλείας. Ἔχομεν τὸ παρελθὸν τὸ ὁποῖον μᾶς διδάσκει ὅτι ὁσάκις ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ λάβῃ ἐξαιρετικὰ μέτρα, τότε ὁ λαὸς ἐβασανίσθη περισσότερον. Ὑπῆρξαν περίοδοι, κατὰ τὰς ὁποίας εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας συνελέγοντο ὅλα τὰ ποίμνια τῶν ἀγροτῶν καὶ ἐκλείοντο εἰς μάνδρας ἐπὶ ἡμέρας, ὑφίσταντο δὲ οἱ χωρικοὶ βασάνους καὶ ἐκλείοντο εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἐν τούτοις ἡ ληστεία ὑφίστατο· δὲν ἐπῆλθεν οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Ἔχομεν, κύριοι, ἀνάγκην καταδιωκτικοῦ σώματος μονίμου, δὲν πρέπει δὲ νὰ ἐξετάζωμεν τὰ ἔξοδα ποσῶς. Ἂν τὸ σῶμα αὐτὸ θὰ προέλθῃ ἐκ παρεισάκτων ἀνθρώπων ἢ ἐξ ἀνθρώπων τῆς χωροφυλακῆς, τοῦτο εἶναι τὸ ἐξεταστέον. Καὶ εἶπον τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους φοβοῦμαι μήπως καπετανέοι ἢ παρείσακτα πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ προσέλθουν ὡς ἐθελονταὶ θὰ καταλήξουν ἡ μάστιξ τοῦ λαοῦ μας. Ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἄλλην ἄποψιν· ἂν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὴν χωροφυλακὴν νὰ δημιουργήσωμεν σῶμα πάγιον καὶ μόνιμον καταδιωκτικόν. Κύριοι, βεβαίως εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, τὸ ὁποῖον ἔχει ἱστορίαν καὶ πολλὰς ὑπηρεσίας παρέσχε μέχρι τοῦδε εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, παρεισέφρυσαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ ἄνθρωποι ἀνίκανοι. Εἶναι γνωστὸν ἐπίσης ὅτι ὡς ἀπαρτίζεται τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, ἀπὸ κληρωτοὺς τοῦ στρατοῦ, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ἀναμένωμεν σοβαρὰ ἀποτελέσματα πρὸς καταδίωξιν τῶν κακοποιῶν στοιχείων. Πῶς θέλετε ἀπὸ χωροφύλακας οἱ ὁποῖοι πηγαίνουν εἰς τὴν χωροφυλακὴν διὰ νὰ ἀποφύγουν τὸν στρατόν, πῶς θέλετε αὐτοὶ νὰ διακινδυνεύσωσι τὴν ζωήν των πρὸς καταδίωξιν τῶν λῃστῶν καὶ τῶν ζωοκλεπτῶν; Ἀλλ’ ἐκ τούτου, κύριοι, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀρνηθῶμεν ὅτι καὶ εἰς τὴν χωροφυλακὴν ὑπάρχουν στοιχεῖα ἄξια πάσης τιμῆς. Ὑπάρχουν νέοι ἀξιωματικοί, οἵτινες ἔχουν ὅλην τὴν φιλοτιμίαν καὶ ὅλον τὸν ζῆλον, καὶ τὸ παρελθόν των ἀποδεικνύει ὅτι δίδουν ἐχέγγυα εἰς τὸ νὰ ἀπαρτίσουν τὰ στοιχεῖα ἑνὸς σώματος πρὸς παγίωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἓν μόνον θὰ ἤθελον νὰ ὑπομνήσω εἰς τοὺς ἑκάστοτε Ὑπουργούς· ὅτι τοὺς νέους αὐτοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ χωροφύλακας, τοὺς φιλοτίμους αὐτοὺς ἀξιωματικοὺς δὲν πρέπει νὰ τοὺς παραδώσωμεν ἕρμαιον τῆς πολιτικῆς. Διότι τελευταίως, ὀφείλομεν νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, κύριοι, ὁλόκληρος ἡ χωροφυλακὴ κατέστη ἕρμαιον τοῦ κομματαρχισμοῦ. Οἱ ἀστυνομικοὶ σταθμάρχαι καὶ διευθυνταὶ ἀστυνομιῶν κατήντησαν νὰ εἶναι ὄργανα τῶν ἑκασταχοῦ ἰσχυόντων πολιτικῶν. Ὅταν ἀφήσωμεν, κύριοι, τὸ σῶμα αὐτὸ ἀνεξάρτητον, ὅταν τὸ ἀφήσωμεν ἀνεπηρέαστον ἀπὸ τὴν πολιτικήν, μὴ ἀμφιβάλλωμεν ὅτι θὰ εὑρεθοῦν εἰς τὸν ὀργανισμὸν αὐτοῦ οἱ ἄνθρωποι οἱ λίαν ἔντιμοι, οἱ λίαν φιλότιμοι, οἱ λίαν ἄξιοι, οἵτινες θὰ ἀποτελέσωσι τὰ στελέχη τοῦ σώματος ἐκείνου ὅπερ θὰ καταδιώξῃ τὴν ληστείαν καὶ θὰ ἐμπεδώσῃ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ἀλλ’ ἐξεταστέον: χωροφύλακες θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες θὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς πρὸς καταδίωξιν τῶν λῃστῶν; Δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι δυνατόν, κύριοι, τοῦτο. Μάλιστα ἡ πεῖρα εἰς ἡμᾶς διδάσκει ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπαρτίσωμεν σῶμα ἀπὸ εἰδικοὺς χωροφύλακας, ἀπὸ ἐθελοντάς, ὅπως θέλετε νὰ τοὺς ἐννοῆτε, προερχομένους ἀπὸ ὀρεινὰ μέρη, ἀπὸ ἀνθρώπους τῶν ὁποίων τὸ παρελθὸν ἀποδεικνύει ἱκανότητα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ἀπὸ ἀνθρώπους ὀρεσιβίους, οἵτινες νὰ δύνανται νὰ ἐξέρχωνται εἰς τὰ ὄρη καὶ νὰ εὑρίσκωνται τὸ ἑσπέρας ἀλλοῦ καὶ ἀλλοῦ τὴν πρωΐαν.

§227Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· ἐλήφθη χθὲς ἀπόφασις ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ τετάρτου εἰς τὰς συζητήσεις.

§228Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Ἐλήφθη διὰ χθὲς μόνον.

§229Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Βεβαίως, ὡς ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ σῶμα αὐτὸ θὰ εἶναι κατάλληλον διὰ νὰ καταδιώξῃ τὴν ληστείαν καὶ διὰ νὰ παγιώσῃ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ἀλλὰ προβάλλει τὸ ἐρώτημα: Ὁ ὀργανισμὸς θὰ ἀπαιτήσῃ χρονικὸν διάστημα δύο καὶ τριῶν ἐτῶν· ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως τί γίνεται; Εἶχον, κύριοι, τὴν γνώμην καὶ προτείνω νὰ ἐκλεγοῦν μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς οἱ κατάλληλοι ἐξ αὐτῶν διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν κακοποιῶν στοιχείων, οὕτως ὥστε νὰ ἀποτελεσθῶσι τὰ στελέχη ἀπὸ ἀνθρώπους ἔχοντας συναίσθησιν τοῦ καθήκοντός των, ἀλλὰ καὶ νομικὰς καὶ γραμματικὰς γνώσεις ἔχοντας. Νὰ προκαλέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐθελουσίαν κατάταξιν ἀνδρῶν ἐπιλέκτων ἀπὸ ὀρεινὰ μέρη καταγομένων, χιλίων ἀνδρῶν ὀρεσιβίων, νὰ τοὺς κατατάξῃ εἰς τὴν χωροφυλακὴν καὶ νὰ τοὺς παραδώσῃ εἰς τὰ στελέχη τὰ ὁποῖα θὰ ὑποδείξῃ ἡ ἰδία χωροφυλακὴ πρὸς καταδίωξιν τῶν κακοποιῶν στοιχείων. Οὕτως ἐφρόνουν, κύριοι· ἀντὶ νὰ παραμένουν παρείσακτοι, οἵτινες θὰ ἔλθουν τώρα νὰ καταταχθοῦν καὶ μετὰ δύο ἔτη νὰ μεταδοῦν πάλιν εἰς τὰ χωρία τους, εἶναι προτιμώτερον νὰ δώσωμεν τὴν ἀγάπην πρὸς τὸ σῶμα διὰ τῆς μικροτέρας παραμονῆς ἐν αὐτῷ, ἕως ὅτου ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος τῆς χωροφυλακῆς. Οὕτω διὰ τῆς ἐκλογῆς καταλλήλων ἀξιωματικῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τῆς ἐθελουσίας κατατάξεως ἀνδρῶν, ὡρισμένως θὰ καταρτίσωμεν, ἔστω καὶ προσωρινῶς, ἓν ἴδιον σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ διευθύνεται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ ἔχῃ τὴν ἐξάρτησίν του ἀπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς καὶ τὸ ὁποῖον ἑκασταχοῦ θὰ διευθύνεται ἀπὸ τὰς κατὰ τόπους μοιραρχίας.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§231Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἔπρεπε, κύριοι πληρεξούσιοι, νὰ παρέλθουν ἓξ μῆνες ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπὸ τοῦ κ. Κονδύλη διὰ νὰ συγκινηθῇ καὶ αὐτὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὰς ληστείας τὰς διαπραττομένας εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν. Καὶ ἔπρεπεν οὐχὶ ἄνθρωποι ἁπλοϊκοὶ καὶ ποιμένες νὰ λῃστευθῶσιν, ἀλλ’ εἷς καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ εἷς τέως Ὑπουργὸς διὰ νὰ προκληθῇ ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς πρώτης δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως, ἥτις παρέδωσε τὴν Χώραν εἰς πλήρη ἀσφάλειαν καὶ τάξιν, χάρις εἰς τὰ δραστικὰ μέτρα τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐννόμου Τάξεως, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐν τούτοις κατώρθωσε διὰ τῆς ἀδρανείας της καὶ τῆς ἀκαταλληλότητος τῶν ληφθέντων μέτρων νὰ ἐπαναφέρῃ πλήρη τὴν ληστείαν, σχεδὸν εἰς ὁλόκληρον τὴν ὕπαιθρον χώραν. Καίτοι διεπράχθησαν ἐπανειλημμένως ληστεῖαι εἰς Λαμίαν καὶ Θήβας καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, δὲν συνεκινήθησαν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις, καὶ συνεκινήθησαν μόνον ὅταν δύο γνωστὰ τέκνα τῶν Ἀθηνῶν ἐλῃστεύθησαν. Ἤρχισαν τότε αἱ σπασμωδικαὶ κινήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μεταβάντος ἐπὶ τόπου καὶ ὑποσχεθέντος ὅτι θὰ φέρῃ τὸν Γιαγκούλαν δέσμιον εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅτι θὰ λάβῃ μέτρα αὐστηρὰ καὶ ὅτι πρὸς τοῦτο θὰ ὀργανώσῃ εἰδικὰ σώματα. Ἐπανελθὼν δὲ ἐκεῖθεν ἐδήλωσεν ὅτι θὰ λάβῃ μέτρα καὶ κατὰ τῆς ἀναγνωσματοποιήσεως ἀκόμη τοῦ βίου τῶν λῃστῶν, ἥτις ἀναγνωσματοποίησις εἶναι ἀληθὲς ὅτι αὐξάνει τὴν κυκλοφορίαν τῶν ἐφημερίδων, αἵτινες ἁμιλλῶνται ποία θὰ ἀναγράψῃ περισσοτέρας λεπτομερείας περὶ τοῦ βίου αὐτῶν. Εἴδομεν δὲ μίαν ἡμέραν μετὰ μεγάλης εὐχαριστήσεως ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν ὑπουργικῷ συμβουλίῳ ἔλαβεν ἀπόφασιν ὅπως ἐμποδίσῃ τὴν ἀναγνωσματοποίησιν τοῦ βίου τῶν λῃστῶν, δυστυχῶς ὅμως μετὰ πάροδον 24 ὡρῶν, δὲν γνωρίζω τῇ ἐπεμβάσει τίνων, δὲν ἐξετελέσθη ἡ ἀπόφασις αὕτη, ἥτις εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐλήφθη ἐν ὑπουργικῷ συμβουλίῳ. Εἶναι καὶ τοῦτο μία ἀπόδειξις τοῦ ξεχαρβαλώματος τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§232ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τοῦ κυβερνητικοῦ.

§233Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δυστυχῶς αἱ Κυβερνήσεις εἶναι τὸ κάτοπτρον τῆς διοικήσεως τῶν Κρατῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει ὡς μόνην αἰτίαν συγκροτήσεως τοῦ συντάγματος κυνηγῶν ἀναφέρει τὴν ἔλλειψιν ἀρκετῶν δυνάμεων. Ἐντελῶς ἀδικαιολογήτως, κατ’ ἐμέ, ἐγεννήθη ὁ φόβος εἰς τοὺς ἐξωκοινοβουλευτικοὺς ἀλλὰ καὶ εἰς μερικοὺς ἐξ ἡμῶν ὅτι ἴσως τὸ ἱδρυόμενον τοῦτο σῶμα, συνιστάμενον ἐξ εἰδικῶν ἀνδρῶν, θὰ ἦτο εἰς χεῖρας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὄργανον ἐπικίνδυνον. Κατ’ ἐμέ, τοῦτο εἶναι ἀδικαιολόγητον ἐντελῶς. Καὶ ἡ ὅλη ἀντίδρασις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἤκουσα καὶ ἐν τῇ προηγουμένῃ συνεδριάσει, ἀκριβῶς εἰς τοῦτο ἀποβλέπει, εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες θὰ ἀποσπασθῶσιν εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀξιωματικοὶ θὰ εἶναι μόνιμοι τοῦ πεζικοῦ ἢ τῆς χωροφυλακῆς. Ἡ ἀποδοχὴ τῆς τροπολογίας ταύτης οὐδόλως μεταβάλλει τὰ πράγματα, διότι, ἂν πρόκειται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐκλέξῃ ἀξιωματικοὺς ἐκ τῶν ἐφέδρων τῆς ἀρεσκείας του καὶ τῶν διαθέσεών του, δύναται νὰ ἐκλέξῃ τοιούτους καὶ ἐκ τῶν μονίμων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι ἡ στρατολογία τῶν ἐθελοντῶν καὶ μόνον, διότι θὰ προσέλθωσι καὶ ἄτομα τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ὑπόπτου παρελθόντος. Ποία εἶναι ἡ συμπεριφορὰ τῶν τοιούτων ἀτόμων ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου οἱ χωρικοὶ μὲ ἐκάλουν ἰδιαιτέρως ὄπισθεν τῶν οἰκιῶν καὶ μὲ παρεκάλουν ὅπως φροντίσω ἵνα ἀπαλλαγῶσιν ἀπὸ τοὺς οὕτω στρατολογηθέντας χωροφύλακας, οἵτινες εἶχον γίνει χειρότεροι τῶν λῃστῶν. Μοὶ ἐτόνισαν ὅτι πρέπει νὰ ἀπολυθῶσι τὸ ταχύτερον οἱ χωροφύλακες οὗτοι. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν· διὰ ποῖον λόγον θέλει νὰ στρατολογήσῃ εἰδικοὺς ἄνδρας; Ὑπάρχει ὄντως ἔλλειψις δυνάμεων εἰς τὴν χωροφυλακὴν καὶ εἰς τὸν στρατὸν ἢ μήπως θὰ ἐκλέξῃ καταλλήλους ἄνδρας; Ἐκ τοῦ νομοσχεδίου δὲν φαίνεται ποῦ θὰ γίνῃ ἡ ἐπιλογὴ αὐτῶν κατὰ τὴν προσέλευσιν. Ἀλλὰ τοιαύτην ἐπιλογὴν δύναται νὰ κάμῃ εὐκολώτερον καὶ εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἀλλὰ δύναται νὰ ἀμείψῃ καὶ τοὺς ὁπλίτας οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναλάβουν τὴν καταδίωξιν τῶν λῃστῶν. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπιμένῃ ὅτι ὑπάρχει ἔλλειψις ἐπαρκῶν δυνάμεων, δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῇ ὅτι ἐκ τῶν 50,000 στρατοῦ ἀσφαλῶς δύναται νὰ ἀποσπασθῶσι 1,000, 2,000 καὶ 3,000. Δὲν ἐπιτρέπεται δὲ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ λέγῃ ὅτι ἐκ τῶν 50,000 ἀνδρῶν, ἐξ ὧν αἱ 26,000 κάτω τοῦ Ὀλύμπου, ὅτι δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ χιλίους ἄνδρας πρὸς καταρτισμὸν ἑνὸς Σώματος εἰδικοῦ πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Ἄνδρας προερχομένους ἐκ τῶν κληρωτῶν, ἄνδρας οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς θὰ ἐμπνεύσωσι τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν λαόν, θὰ ἐμπνεύσωσι τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν ποιμένα καὶ τὸν ἀγρότην, οἱ ὁποῖοι θὰ σπεύδουν νὰ καταδιώκωσι τοὺς λῃστάς. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ καταδίωξις τῆς λῃστείας δὲν εἶναι ζήτημα μεγάλου ἀριθμοῦ ἀνδρῶν· ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς θεληματικότητος καὶ τῆς αὐστηρότητος τῶν Ἀρχῶν· ὄχι μόνον τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τῶν διοικητῶν τῶν τμημάτων. Ἑπομένως ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ σημασίαν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκ τῶν τόσων χιλιάδων ἐφέδρων ἢ καὶ τῶν ὁπλαρχηγῶν ἔστω δὲν θὰ εὕρισκεν 20 ἀνθρώπους πειθαρχικοὺς καὶ τοῦ καθήκοντος. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἄνδρας ἀσφαλῶς δύναται νὰ εὕρῃ τοιούτους καὶ ἐν τῷ στρατῷ. Ἑπομένως ἡ κατάταξις εἰδικῶν ἀνδρῶν δὲν δικαιολογεῖται· ἔχει ἄνδρας ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς καὶ ἐκ τούτων δύναται νὰ ἐκλέξῃ τοὺς καλυτέρους. Συνεπῶς νομίζω ὅτι ἡ ὑποβολὴ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι μόνον ζήτημα φιλοτιμίας, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς δὲν δικαιολογεῖται. Ὁ κύριος ὅμως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προέβη καὶ εἰς δηλώσεις καθ’ ἃς συνταυτίζει τὴν παραμονήν του εἰς τὴν Κυβέρνησιν μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Αἱ δηλώσεις του μάλιστα αὐταὶ συνδυαζόμεναι καὶ μὲ τὴν μῆνίν του κατὰ τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν παμψηφεὶ ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἰδίᾳ κατὰ τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτῆς κ. Παπαοικονόμου, τὸν ὁποῖον χθὲς ἔθεσεν ὅλως παρανόμως εἰς ἀποστρατείαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐγέννησαν μίαν παρεξήγησιν εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην. Ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω ὅτι ἡ ὑποβολὴ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἔχει οὐδένα λόγον.

§234Ι. ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ. Ὁ κ. Παπαοικονόμου ἀπεστρατεύθη λόγῳ ὁρίου ἡλικίας.

§235Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶδον μίαν συνέντευξιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§236Ι. ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ. Μήπως εἶναι καὶ ἄλλοι εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν;

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν τὸ ζήτημα αὐτό.

§238Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Ἔχει καὶ μεγάλην. Ἂν πρόκειται περὶ παραβάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ ἐπιδράσῃ εἰς τὴν ψηφοφορίαν, διότι φοβούμεθα ὅτι ἠμπορεῖ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ μέτρα ἐναντίον τῶν 50 πληρεξουσίων ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐδῶ μέσα.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ ὑποβάλλητε ἐπερώτησιν.

§240Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Συνεπῶς οὔτε ἔλλειψιν ἀξιωματικῶν καταλλήλων ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὥστε νὰ φέρῃ πρὸς συζήτησιν νομοσχέδιον περὶ καταρτισμοῦ εἰδικοῦ Σώματος, οὔτε ἀνδρῶν καταλλήλων, οὔτε ποιοτικῶς, οὔτε ποσοτικῶς. Δὲν βλέπω δὲ τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἐπιμένει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ψήφισιν ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐκτὸς τῆς δαπάνης θὰ γεννήσῃ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν συζητοῦμεν καὶ δὲν νομοθετοῦμεν σοβαρὰ πράγματα.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Καλκανδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§242Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, καίτοι δὲν εἶμαι εἰδικός, θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ εἰδικοῦ θέματος. Ἡ λέξις «εἰδικὸς» δὲν ἔχει τὴν σημασίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀποδίδεται εἰς τὰ ἐπαγγέλματα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπό τινος εὑρέθη εἰς μίαν κατάστασιν ὄχι πλέον τῆς χθεσινῆς ἢ σημερινῆς, ἀλλὰ κατάστασιν ἡ ὁποία ἐχρονίσθη. Δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῆτε ὅτι ἡ λῃστεία ὑπάρχει τόσον εἰς τὰ βουνὰ ὅσον καὶ εἰς τὰς πόλεις. Ὁ χασισοπότης, τὸν ὁποῖον δικάζομεν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, δὲν εἶναι λῃστὴς εἰς τὰς πόλεις; Εἶναι γνωστὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγεται ὅτι ἓν ἔγκλημα ἅμα τὸ κτυπήσῃς τόσον, γίνεται Λερναία Ὕδρα. Τοῦτο συμβαίνει καὶ εἰς τοὺς λῃστὰς τῶν ὀρέων. Ἤκουσα ἀπὸ τὸν καθηγητήν μου, τὸν σοφὸν κ. Κρέμον, νὰ λέγῃ ὅτι ἡ λῃστεία ὑπῆρξεν ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας πεπολιτισμένας Χώρας. Εἰς ἡμᾶς δὲ εἶναι συμφυὴς ἡ λῃστεία καὶ δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ. Διατί, κύριοι; Διότι οἱ ἁμαρτωλοὶ καὶ κλέφται δὲν ἦσαν λῃσταί, ἦσαν πνεύματα ζωηρά, ἐφοίτησαν εἰς τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ. Δι’ αὐτὸ πάντοτε λῃσταὶ ὑπῆρξαν καὶ ὑπάρχουν. Σᾶς πταίει ἡ χωροφυλακή. Αὐτοὺς τοὺς χωροφύλακας μὲ τὶς βρακοῦλες δὲν τοὺς ὀνομάσαμεν ἀθῷα κορίτσια; Ἐν τούτοις μετεβλήθησαν διότι τὸ περιβάλλον ἦτο τοιοῦτον. Διατί λέγετε ὅτι περιφρονοῦμεν τὸν χωροφύλακα; Ὁ ἀξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς δὲν περιφρονεῖται. Ἀλλ’ ἐνθυμεῖσθε τὸ «ζήτω ὁ γυιὸς τοῦ Ἀητοῦ», ἔλα νὰ σὲ κάμω χωροφύλακα· «ζήτω ὁ γυιὸς τοῦ Ψηλορείτη», ἔλα νὰ σὲ κάμω χωροφύλακα; Βλέπω ἀπό τινος ὅτι βάλλετε κατὰ τοῦ κ. Κονδύλη. Ποία εἶναι ἡ ἱστορία του, ἐλᾶτε νὰ συζητήσωμεν. Εἶδεν αὐτὰ τὰ ἄτοπα τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὸ Κράτος, εἶδεν ὅτι Κράτος δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν καὶ ἠθέλησεν ὅπως–ὅπως νὰ λάβῃ τὰ μέτρα του καὶ ἀμέσως. Λέγετε ὅτι ἐξηυτέλισε τὸν χωροφύλακα. Πρέπει φυσιολογικῶς ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ ἴδωμεν τί πρέπει νὰ γίνῃ. Ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις λέγει ὅτι εἶναι μία κατάστασις ἐπώδυνος καὶ ἀξιοθρήνητος. Ἔχομεν ἀνάγκην 18 χιλιάδων χωροφυλάκων καὶ εἰς τὰ χαρτιὰ ἔχομεν μόνον 8 χιλιάδας. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἡ ὁποία εἶναι μία ἐπαρχία φρόνιμος καὶ τοῦ καθήκοντος, ἀλλ’ εἶναι βγαλμένη ἀπὸ μίαν κατάστασιν τοιαύτην μὲ τὰ πολιτικὰ φρονήματα τοῦ Α καὶ τοῦ Β ποὺ ἔχει προκατάληψιν κατὰ τοῦ καθεστῶτος καὶ δὲν σέβονται κανένα, ἅμα ἔβλεπον χωροφύλακα ἤθελον νὰ τὸν ἐξευτελίσουν διὰ νὰ ἐξευτελίσουν εἰς τὸ πρόσωπόν του τὴν Δημοκρατίαν. Ἔσπευδον οἱ κουμπουράδες καὶ ἐζήτουν διενέξεις διὰ νὰ καταρρίψουν τὸ γόητρον τῆς Ἀρχῆς καὶ ἐγένοντο κατ’ ἐπανάληψιν καὶ συμπλοκαὶ μὲ θύματα. Παρεκάλεσα τὸν κ. Πάγκαλον καὶ ὄντως τότε ἵδρυσε σταθμοὺς καὶ ἐστάλησαν καὶ 50 χωροφύλακες. Σήμερον σχεδὸν τὰ ἴδια γίνονται καὶ διὰ τοῦτο ἔσπευσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπειδὴ εἶδε μίαν τοιαύτην κατάστασιν. Διότι εἶναι φιλότιμος Ὑπουργὸς καὶ τὸ λέγω μετὰ παρρησίας, διότι ἐγὼ ὅ,τι ἔχω ἐδῶ τὸ ἔχω καὶ ἐδῶ, νοῦν καὶ καρδίαν. Ἀπὸ προχθὲς ἐχάλασεν ὁ κόσμος ἐδῶ ἐν τῇ Συνελεύσει. Μὴ τὸ ὀνομάσετε, κύριοι, «σύνταγμα κυνηγῶν»· ὀνομάσατέ το «σύνταγμα μεταβατικὸν» ἢ «σύνταγμα ἐλευθέρων ὁπλιτῶν», ὅπως οἱ Σπαρτιᾶται. Σᾶς εἶπε λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι θέλει νὰ κατατάξῃ στρατιώτας καὶ ὥρισεν, ἐπειδὴ δὲν προσέρχονται μὲ 1000 δραχμάς, ὥρισε προσόντα πολλά· 1700 δραχμὰς διὰ χωροφύλακας, 1900 διὰ δεκανεῖς κτλ. ὥστε νὰ προσέρχωνται καὶ προσλάβῃ πρόσωπα δεδοκιμασμένης ἱκανότητος καὶ ὄχι ἡλικίας 19 καὶ 20 ἐτῶν. Ἔρχεται κατόπιν τὸ ζήτημα· διατί ὑβρίζετε τοὺς ὁπλαρχηγούς;

§243ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν τοὺς ὑβρίζει κανείς.

§244Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Βεβαίως ὑβρίζετε αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμά των καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπὸ μικρὰ παιδία ἀνεπτύχθησαν μὲ ἓν ὄνειρον· νὰ ὑπηρετήσουν τὴν Πατρίδα. Εἰς τὸ Μπιζάνι ἕνας Μακρῆς ἦλθεν, ἐσπούδασε καὶ κατετάχθη κατόπιν ὡς ἀντάρτης καὶ ἐφονεύθη, ἡ δὲ μητέρα του δυστυχεῖ. Σήμερον βλέπομεν μίαν ἠθικὴν ὑπεροχὴν καὶ τὴν καταρρίπτομεν διότι εἶναι καρυδιὰ μὲ καρύδια καὶ ἀμυγδαλιὰ μὲ ἀμύγδαλα, νὰ ρίψωμεν πέτραν νὰ τὴν τινάξωμεν. Ἔρχεται κ. Καταφυγιώτης καὶ λέγει ὅτι οἱ χωροφύλακες εἶναι ἄπειροι δι’ ἡμᾶς. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπέρριψε τὸ νομοσχέδιον, ἐγὼ ὅμως τὸ θεωρῶ ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Διότι εἰς ὅλα τὰ Κράτη ὑπάρχει ἀντίδρασις καὶ ἀντιπολίτευσις. Καὶ ὁ Χριστὸς ὁ ἴδιος εἶχεν ἀντιπολίτευσιν. Ἐδῶ εἰς τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν βλέπω μειονοψηφίαν, βλέπω πάθος, βλέπω προκατάληψιν. Ἡ ἀπόρριψις αὐτὴ καὶ νομικῶς καὶ κοινοβουλευτικῶς εἶναι ἄκυρος· ὄχι ἀκυρώσιμος, ἄκυρος. Κρίνοντες τὸ νομοσχέδιον μέχρι τῶν λεπτομερειῶν ἐφθάσατε μέχρι τέλους νὰ εἴπητε ὅτι· καλὸν εἶναι τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ μόνον ὁ τίτλος δὲν εἶναι καλός. Ὀνομάσατέ το «ἀπόσπασμα μεταβατικόν», ὅπως εἶπεν ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔσωσεν ὅλους ἡμᾶς, ὁ ἄνθρωπος τοῦ Κιθαιρῶνος, ἄνευ τοῦ ὁποίου ἴσως δὲν θὰ εἴμεθα ἐδῶ. Ἀλλὰ καὶ ὁ Πάγκαλος ἐπίσης. (Ἱλαρότης). Μάλιστα. Τότε ποὺ ἐπροβιβάσαμεν τὸν μέγαν ἐκεῖνον ἄνδρα, τὸν κ. Πλαστήραν καὶ τὸν κ. Γονατᾶν, ἐγὼ ἤθελα νὰ προβιβάσωμεν τὸν κ. Κονδύλην, τὸν κ. Πάγκαλον καὶ τὸν κ. Χατζηκυριάκον, διότι καὶ αὐτοὶ προσέφεραν ὑψίστας ὑπηρεσίας. Λοιπόν, κύριοι, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν καὶ τοὺς καγχασμοὺς καὶ τὰς φιλοδοξίας καὶ τὰς μεμψιμοιρίας καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν αἴσιον ἀποτέλεσμα νὰ μελετήσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τοῦ ὁποίου αἱ βάσεις εἶναι πολὺ καλαί. Αἱ προθέσεις τοῦ κ. Κονδύλη δὲν εἶναι προθέσεις δεσποτικαί· ὅτι θὰ τραβήξῃ τὴν χατζάρα καὶ θὰ κόψῃ ὅλους τοὺς κομμουνιστάς. Τοῦτο μᾶς τὸ ἀποδεικνύει ὁλόκληρος ἡ ἱστορία του. Ἔφερεν ὁ κ. Κονδύλης τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ λέγει· αὐτὸ εἶναι τὸ νομοσχέδιον, σᾶς ξενίζει αὐτὴ ἡ διάταξις, νὰ τὴν βγάλωμεν. Πρέπει νὰ κάμωμεν αὐτὸ τὸ Σῶμα διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ζήσωμεν, μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς καὶ διορθώσῃ τὰ κακῶς ἔχοντα. Καὶ ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, μετὰ δύο ἢ τρία ἔτη θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν ὀργανισμὸν αὐτόν, ἀλλὰ βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον, διότι σήμερον ἡ χωροφυλακὴ δὲν ἐπαρκεῖ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον προχθὲς ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον· ὅτι πρέπει νὰ αὐξήσωμεν τοὺς μισθοὺς τῶν ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς. Ταῦτα λέγων, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ προσέξατε, αἱ περιστάσεις εἶναι δειναί. Βλέπετε ὅτι δὲν ἔχομεν ἀσφάλειαν οὔτε εἰς τὰς πόλεις οὔτε πουθενά. Ὁ ἀγρότης δὲν θέλει τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀσφάλειαν καὶ μόνον ἀσφάλειαν. Καὶ ἂν ἔχῃ τὴν ἀσφάλειαν, ὅλα τὰ ἔχει· ἄλλως δὲν ἔχει τίποτε. Προσέξατε λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχει μεγάλην σημασίαν. Ἀφήσατε τὰ προσωπικὰ καὶ σᾶς ἐπαναλαμβάνω προσέξατε τὸ νομοσχέδιον. Καὶ ἐγὼ ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καρασεβδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§246Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Θόρυβος πολύς, κύριοι πληρεξούσιοι, γίνεται ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Συνελεύσεως, ὅπως τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον συνδεθῇ μὲ τὸ πρόσωπον τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ἀδιάφορον ἐμφανῶς ἢ κεκαλυμμένως. Ἀλλὰ δὲν βλέπω ποία ἄλλη σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ παρὰ τυπική, ὅλως τυχαία. Φέρει βέβαια τὴν ὑπογραφήν του, ἀλλὰ θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ κανεὶς τυπικῶς. Τοιοῦτον νομοσχέδιον τοσοῦτον ἁπλοῦν καὶ ἐπιδιῶκον τοσοῦτον ἁπλοῦν σκοπόν, πᾶς Ὑπουργὸς εὐσυνείδητος θὰ εἶχε τὴν πρωτοβουλίαν νὰ τὸ εἰσαγάγῃ, ἀρκεῖ μόνον νὰ εἶχε στοιχειώδη γνῶσιν καὶ ἐμπειρίαν τοῦ ζητήματος τῆς διώξεως τῶν λῃστῶν καὶ τῶν φυγοδίκων· ἀρκεῖ νὰ εἶχε στοιχειῶδες ἐνδιαφέρον διὰ τὴν δίωξιν αὐτῶν. Νὰ τὰ εἶχεν ὅμως πραγματικῶς, διότι δυστυχῶς ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἰς τὴν Ἑλλάδα πολλοὶ ἐμφανίζονται καὶ ἰσχυρίζονται ὅτι ἔχουν ἀμφότερα τὰ προσόντα αὐτά, ἀλλὰ δυστυχῶς ὀλίγοι τὰ ἐπέδειξαν. Ὁπωσδήποτε, κύριοι πληρεξούσιοι, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἶναι ἀπρόσωπον, ἀπολύτως ἀπρόσωπον καὶ ἀφορῶν ἓν ζήτημα ἐκ τῶν πλέον ἐνδιαφερόντων τὴν Ἑλλάδα, ὁλόκληρον, ἰδίως τὴν Ἑλλάδα τὴν ὀρεινήν, τὴν ἀγροτικήν, τὴν ἀραιὰ κατῳκημένην, τὴν ὁποίαν ἀνέκαθεν μαστίζει ἡ λῃστεία καὶ ἡ φυγοδικία. Καὶ ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν θὰ ἐξετάσω τὸ νομοσχέδιον· πάντως ὄχι ὅπως ἄλλοι μὲ τὴν πρόθεσιν ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἐγέρσεως θορύβου ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Προέρχομαι, κύριοι πληρεξούσιοι, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν τῆς Ἀκαρνανίας, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεώς της μέχρι σήμερον λυμαίνεται ἀδιάπτωτος λῃστεία. Πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεως ἐπεκράτουν εἰς αὐτὴν οἱ κλέφται καὶ οἱ ἁρματωλοί, ἀλλὰ δυστυχῶς μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσίν της εἰσήχθη ὁ φατριασμὸς καὶ τόσα ἄλλα κακά, τὰ ὁποῖα παρημπόδισαν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἑλλάδος καὶ μετέτρεψαν ἐκεῖ τὸ αἴσθημα αὐτὸ τῆς ἐλευθερίας εἰς ἔνστικτον τσεπολογίας. Ἔχω ἔλθει εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸ διαμέρισμα αὐτὸ διὰ ποικίλους λόγους. Παρηκολούθησα λοιπὸν πῶς ἀναπτύσσεται ἡ λῃστεία καὶ πῶς ἐξοντώνεται. Καὶ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι πολλάκις συνετέλεσα εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῶν λῃστῶν, πολλάκις ἐτέθην ἐπὶ κεφαλῆς ἀποσπασμάτων πρὸς ἐξόντωσιν λῃστῶν. Καὶ τελευταίως ἀκόμη περιώδευσα ἐπίτηδες καὶ ἐξώδευσα χρήματα καὶ ἠγωνίσθην καὶ συνειργάσθην μετ’ ἀξιωματικῶν καταλλήλων, ἀποτέλεσμα δὲ ὑπῆρξεν ὁ τυφεκισμὸς τεσσάρων λῃστῶν καὶ ἡ σύλληψις τριῶν καὶ δὲν μένει παρὰ μόνον εἷς ὁ ὁποῖος θὰ συλληφθῇ καὶ αὐτός. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰ εἴπω, διότι κάθε ἕνα προσέρχεται μὲ τὸ κῦρος τοῦ ἀρχηγοῦ ἢ πρώην Ὑπουργοῦ, ἐν γένει εἰδικοῦ διὰ νὰ μᾶς ἐπιβάλῃ τὴν γνώμην του. Ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος ἐκ Θεσσαλονίκης δὲν ἦλθεν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὰς λεπτομερείας τοῦ ζητήματος τῆς ἐξοντώσεως τῆς λῃστείας. Ὡς Ὑπουργὸς βεβαίως συνετέλεσεν εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς λῃστείας διὰ τοῦ κύρους καὶ τοῦ ζήλου του, ἀλλὰ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθη δὲν ἐπέτυχαν πολύ. Ἐξ ὅσων δὲ εἶπε σήμερον ἀπέδειξεν ὅτι δὲν ἐννοεῖ σοβαρῶς νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα. Ἤρχισε νὰ ἐπιπλήττῃ τὸν κ. Πρωθυπουργόν, διότι δὲν ἐσηκώθη νὰ τῷ κάμῃ τὸ σχῆμα, καὶ ἔπειτα εἶπεν ὁ Τριανταφυλλίδης ἐζήτησε νὰ καταταχθῇ εἰς τὸ Σῶμα, Ἄρα βρέχει, ἄρα τὸ Σῶμα δὲν θὰ εἶναι καλόν. Κατέληξε δὲ ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ Σῶμα, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ρακτιβὰν νὰ τὸ διοικήσῃ. Ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὁ κ. πληρεξούσιος ὅτι εἰς τὴν δύσκολον περίστασιν τῆς ἀντιδράσεως τῶν βασιλικῶν ἐπὶ Βενιζέλου ὁ πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νῦν Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως ἦτο ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν χωρὶς ἡ χωροφυλακὴ νὰ ἐπαναστατήσῃ κατὰ τοῦ Κράτους, ὅπως ἔκαμεν ὁ στρατὸς τότε ὅτε ἦτο προσωπάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὁ κ. συνάδελφος.

§247ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὅτε ὁ κ. Ρακτιβὰν ἦτο Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἦτο εἰς καλὸν σημεῖον ἡ δημοσία ἀσφάλεια.

§248Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ποῖος τὸ κατέστρεψε τὸ Σῶμα αὐτό;

§249Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὁ Κωνσταντινισμός. Ἐν ὀνόματι λοιπόν, κύριοι πληρεξούσιοι, τῆς ἐμπειρίας μου αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ ἐξ ὀνόματος τῆς ἐπαρχίας μου τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω, ἡ ὁποία πολλὰ παθοῦσα καὶ μαθοῦσα, ἔχει τὰς ἰδέας της σαφεῖς καὶ καθωρισμένας, λέγω, ὅτι ἡ ληστεία καὶ ἡ φυγοδικία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαλειφθῇ ἄνευ εἰδικῆς ὑπηρεσίας διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Δὲν δύναται νὰ ἀνταπεξέλθῃ ἡ χωροφυλακὴ ὁσονδήποτε καὶ ἂν ὀργανωθῇ. Τοὐναντίον ὅσον ὀργανοῦται αὕτη τοσοῦτον ἀκαταλληλοτέρα θὰ καθίσταται διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας, διότι ἄλλο εἶναι ἀστυνομία καὶ ἄλλο δίωξις τῆς ληστείας. Ἄλλο εἶναι ἀστυνόμος καὶ ἄλλο ἀποσπασματάρχης. Ὁ ἀστυνόμος καὶ ὁ χωροφύλαξ διὰ νὰ ὀργανωθοῦν καὶ φθάσουν εἰς τὸ ὕψος των πρέπει νὰ ἔχουν τὰ προσόντα τῆς πειθαρχίας, τῆς γνώσεως τῶν νόμων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντελῶς ἄσχετα μὲ τὴν καταδίωξιν τῶν λῃστῶν. Ὁ ἀποσπασματάρχης πρέπει νὰ ἔχῃ ὅλως διάφορα προσόντα. Ὁ ἀποσπασματάρχης πρέπει νὰ ἔχῃ πόδια δυνατὰ καὶ τὴν καρδίαν εἰς τὴν θέσιν της.

§250Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Δὲν ὑπάρχουν τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ εἰς τὴν χωροφυλακήν;

§251Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Μήπως λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχουν. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἔχῃ τὰ πόδια δυνατὰ καὶ τὴν καρδίαν εἰς τὴν θέσιν της. Πρέπει νὰ ἔχῃ ἀποσυνηθίσει εἰς τὰς ἀπολαύσεις τοῦ κοινωνικοῦ βίου, καὶ αὐτὰς τὰς μικρὰς ἀπολαύσεις τῶν χωρίων ἢ τοὐλάχιστον νὰ εἶναι πρόθυμος νὰ τὰς ἐγκαταλείψῃ, ἢ νὰ δύναται νὰ ὑποφέρῃ τὴν βροχὴν καὶ τὸ ψῦχος, νὰ φυλάττῃ καρτέρι καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ μεταχειρισθῇ καὶ βίαν, ὅπως ἐκριζώσῃ τὴν κακὴν παράδοσιν, ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δι’ αὐτὸ ἡ καταδίωξις τῆς ληστείας πρέπει νὰ γίνηται δι’ εἰδικοῦ τμήματος· δὲν ἐννοῶ δι’ ἀνεξαρτήτου Σώματος. Ἐγὼ νομίζω ὅτι οὔτε ἡ Ἀστυνομία τῶν Πόλεων δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἀνεξάρτητος, ἀλλὰ νὰ ὑπάρχῃ μία ὑπηρεσία χωροφυλακῆς μὲ διαφόρους εἰδικοὺς κλάδους ἢ εἰδικὰς ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλον λόγον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἢ εἰδικὸν Σῶμα ἢ εἰδικὴ ὑπηρεσία, ἀφοῦ σᾶς τρομάζει τὸ Σῶμα αὐτὸ καὶ δὴ τὸ ἀνεξάρτητον. Ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς προτίθεται βεβαίως νὰ ἀνασυντάξῃ τὴν χωροφυλακήν. Ἂν ὅμως αὐτὴ πρὶν ἢ ὀργανωθῇ ἐξαποσταλῇ εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν ληστῶν, οὐαὶ εἰς τὸ Σῶμα, πρὶν ὀργανωθῇ θὰ ἔχῃ διαλυθῆ. Εἶναι τὸ ἴδιον ὡς ἂν πάρητε τὸν νεοσύλλεκτον πρὶν τὸν ἐκπαιδεύσητε καὶ τὸν ἐξαποστείλητε εἰς ὑπηρεσίας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ νεοσύλλεκτος δὲν θὰ γίνῃ ποτὲ στρατιώτης. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λάβητε τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς ὡς ὄγκον καὶ νὰ τῷ ἀναθέσητε τὴν καταδίωξιν τῶν ληστῶν. Ἀντιθέτως ἂν λάβητε τοὺς ἀποσπασματάρχας καὶ τοὺς ῥίψητε μέσα εἰς τὸ Σῶμα, οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον εἰς τοὺς ἀποσπασματάρχας· ὅταν μάθουν καὶ θὰ κάθηνται οὗτοι νὰ συντάσσουν τὰ ἔγγραφα πρὸς σύλληψιν τῶν ληστῶν, ἐκεῖνοι θὰ τοὺς κοροϊδεύουν καὶ ὅταν θὰ καλοῦν τοὺς στρατιώτας εἰς συναγερμόν, ἐκεῖνοι θὰ τοὺς ξεμπερδεύουν. Πρέπει νὰ εἶναι εἰδικὸν Σῶμα καὶ εἰδικὴ ὑπηρεσία. Ὅταν ὁλόκληρον τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ἐντεταλμένον τὴν καταδίωξιν τῶν ληστῶν, πῶς θὰ εὑρίσκητε καταλλήλους ἀξιωματικοὺς διὰ νὰ τοὺς ἀποστείλητε εἰς ἀποσπάσματα; Ἀρνεῖσθε ὅτι εἶναι ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι κατάλληλοι διὰ τὰ ἀποσπάσματα; Ἀφοῦ τόσον ἀγωνίζεσθε νὰ εὕρητε ἕνα κατάλληλον ἀποσπασματάρχην διὰ νὰ τὸν στείλητε εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας, θὰ ὑπάρχουν βέβαια ὀλίγοι οἱ ὁποῖοι λόγῳ πείρας εἶναι κατάλληλοι. Ἂν λοιπὸν αὐτοὶ εἶναι ὀλίγοι, πῶς θὰ τοὺς εὑρίσκητε ἑκάστοτε; Θὰ πηγαίνητε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ θὰ τοὺς λέγητε· ἕνα ἀποσπασματάρχην σᾶς παρακαλῶ κατάλληλον διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου. Οἱ μὲν θὰ σᾶς λέγουν ὅτι ὅλοι πρέπει νὰ εἶναι κατάλληλοι, καὶ ἂν δὲν εἶναι κατάλληλοι, πρέπει νὰ φύγουν ἀπὸ τὸν στρατόν. Οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ὅτι εἰδικοὶ πρέπει νὰ εἶναι οἱ ἀποσπασματάρχαι, θὰ σᾶς εἴπουν· μήπως γνωρίζομεν ποῖος εἶναι ὁ κατάλληλος; Κατὰ περιοδείαν μου εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας ἐπὶ μῆνας συνειργάσθην μεθ’ ὅλων τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν. Ἐλθὼν ἐδῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μόλις κατώρθωσα νὰ εὕρω δύο καλοὺς ἀποσπασματάρχας μετὰ μακρὰς προσπαθείας. Πρέπει λοιπὸν νὰ εἶναι τὸ Σῶμα τῆς καταδιώξεως τῶν ληστῶν εἰδικὸν ἢ εἰδικὴ ὑπηρεσία. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα. Οἱ περισσότεροι, οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς τὸ Σῶμα αὐτὸ τὸ εἰδικόν, πρέπει νὰ προέρχωνται ἀπὸ τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς; Δὲν ἀποκλείεται βεβαίως νὰ προέρχωνται καὶ ἀπὸ αὐτό. Ἀλλ’ ἂν ὅλοι διὰ τὴν ἀστυνομίαν εἶναι κατάλληλοι, διὰ τὸ ἀπόσπασμα ὅμως ἐλάχιστοι εἶναι οἱ κατάλληλοι. Δέον ὅθεν νὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς δεκτόν: Ἂν δὲν ἐπαρκέσουν οἱ ἐκ τῆς χωροφυλακῆς πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ Σώματος, νὰ ληφθῶσιν οἱ λοιποὶ ἐκ τοῦ πεζικοῦ· καί, ἂν καὶ αὐτοὶ δὲν ἐπαρκέσουν, ἂς κληθῶσι πρὸς συμπλήρωσιν καὶ οἱ ἔφεδροι. Καὶ ὄχι μόνον, κύριοι πληρεξούσιοι, πρέπει νὰ εἶναι εἰδικὸν τὸ Σῶμα τῆς καταδιώξεως τῶν ληστῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι καὶ ὁριστικόν, ὄχι προσωρινόν. Ἔχομεν 100 ἔτη ἐλεύθερον βίον καὶ λέγομεν πάντοτε ὅτι θὰ ἐξαλείψωμεν τὴν ληστείαν καὶ ἰσχυρίσθημεν πολλάκις ὅτι τὴν ἐξηλείψαμεν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ ληστεία δὲν ἔπαυσε ποτέ. Τὸ Σῶμα τῆς Ἑλλάδος γεννᾷ φυγοδίκους καὶ ληστάς, διότι τὸ πλεῖστον μέρος εἶναι ὀρεινὸν καὶ ἐπικρατεῖ ὁ ποιμενικὸς βίος, ὄχι ὁ σταυλικός· εἰς αὐτὸ λείπουν τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας. Ἐπὶ πλέον ὑπάρχουν αἱ παραδόσεις αἱ παλαιαί, αἱ εὐγενεῖς, αἱ ἀρματωλικαί, αἱ ὁποῖαι μετετράπησαν εἰς ληστρικάς. Καὶ παρατηρήσατε, ὅπου ὑπῆρξαν παραδόσεις εὐγενεῖς ὑπὲρ τῶν ἀνταρτῶν καὶ τῶν ἀρματωλῶν, ὅπως εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, καὶ ἡ εὐγενὴς αὐτὴ παράδοσις μετετράπη εἰς ληστανταρτικήν· ἐκεῖ σήμερον ἐπικρατεῖ ἡ ληστεία. Εἶναι λοιπὸν συνδυασμὸς πολλῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα παράγουν τὴν ληστείαν. Κατὰ συνέπειαν ὄχι μόνον εἰδικὰ Σώματα χρειάζονται ἀλλὰ καὶ πάγια, δὲν πρέπει νὰ εἶναι προσωρινὰ ταῦτα, πρὸς ἐξάλειψιν τῆς ληστείας. Καὶ παραδέχομαι μὲν ὅτι πρὸς ὁριστικὴν ἐξάλειψιν τῆς ληστείας εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἡ ἀναδιοργάνωσις τῆς χωροφυλακῆς, ἡ ἀναδιοργάνωσις τοῦ Κράτους. Τὸ τοιοῦτον ὅμως εἶναι ἔργον μακρόν. Δὲν δυνάμεθα νὰ περιορισθῶμεν εἰς αὐτὸ τὸ μέσον μόνον. Δὲν πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἐξάλειψιν τῶν αἰτίων τῆς ληστείας, ὅπερ πολὺ θὰ βραδύνῃ, ἀλλὰ πρέπει καὶ εἰς τὴν καταστολὴν αὐτῆς νὰ ἐπιδιδώμεθα διὰ τῶν Σωμάτων τούτων τῶν εἰδικῶν. Διότι, ἂν περιορισθῶμεν εἰς τὸ πρῶτον, ἂν περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Κράτους καὶ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς χωροφυλακῆς, ἕως ὅτου νὰ ἀναδιοργανώσωμεν ταῦτα θὰ πλεονάσῃ ἡ ληστεία καὶ θὰ καταλύσῃ καὶ τὸ Κράτος καὶ ἡμᾶς. Διὰ τοῦτο συγχαίρω τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀντελήφθη ἄριστα τὴν ὀρθὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν πρέπει εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ τηρήσῃ τὸ Κράτος τὸ ἡμέτερον. Τὸ ἡμέτερον Κράτος δὲν εἶναι ὠργανωμένον, αἱ περιστάσεις δὲ ὑφ’ ἃς διάγει εἶναι ἀκόμη ἀνώμαλοι καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν ὅ,τι γίνεται εἰς ἄλλα ὠργανωμένα Κράτη. Ἔχομεν Κράτος ἀναδιοργάνωτον καὶ πρέπει μὲ τὸ ἕνα χέρι νὰ κτυπῶμεν ἔστω μπαλωματικῶς τὸ κακὸν καὶ μὲ τὸ ἄλλο νὰ ἀναδιοργανούμεθα συστηματικῶς ὅπως προλαμβάνωμεν τοῦτο. Τοῦτο γίνεται εἰς ὅλους τοὺς κλάδους. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀκολουθοῦν τοὺς ὀρθοὺς δρόμους δὲν ἀκολουθοῦν ἕνα δρόμον, ἀκολουθοῦν δύο δρόμους. Ἀφ’ ἑνὸς τὸν τῆς καλῆς ὀργανώσεως καὶ ἐξ ἄλλου τὸν τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς καταστάσεως δι’ ἐκτάκτων μέτρων. Ἔτσι, κύριοι πληρεξούσιοι, τὰ Σώματα πρέπει νὰ εἶναι εἰδικὰ καὶ πάγια καὶ ἐπὶ πλέον πρέπει τὰ μέτρα τὰ ληφθησόμενα νὰ εἶναι ἐξαιρετικὰ ὄχι μόνον εἰς ποσότητα καὶ δραστηριότητα, ἀλλὰ καὶ εἰς ποιότητα. Σᾶς εἶπον ὅτι παραδόσεις ἀρματωλικαὶ μετετράπησαν εἰς ληστρικάς. Καὶ ὑπάρχουν καὶ ἐξακολουθοῦν ἀκόμη ἀρκετοὶ πολῖται Ἕλληνες νὰ προστατεύουν τοὺς ληστάς, καὶ ὑπάρχουν καὶ ἐξακολουθοῦν ἀκόμη ἐφημερίδες νὰ γράφουν ἄρθρα διὰ τοὺς ληστάς. Πῶς θὰ ἐξαλείψητε τὴν ληστείαν, πῶς θὰ ἠμπορέσητε νὰ συλλάβητε τοὺς ληστάς, πῶς θὰ κάμητε συνεργάτην τὸν πολίτην εἰς τὸν ἀγῶνα κατ’ αὐτῶν, ὅταν ὁ πολίτης θεωρεῖ παράβασιν τῆς τιμῆς του νὰ προδώσῃ τὸν ληστήν; Πρέπει δι’ ὅλων τῶν μέσων καὶ τῶν ἐξαιρετικῶν καὶ βιαίων ἀκόμη νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐξάλειψιν τῶν αἰσχρῶν συνηθειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτησαν. Χθὲς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐκ Φωκίδος ὅτι τὸ μόνον μέσον διὰ νὰ ἐξαλείψωμεν τὴν ληστείαν εἶναι νὰ διοργανώσωμεν τὸ Κράτος. Τὸ ὅ,τι τὸ Κράτος τὸ ἀνοργάνωτον συνεπάγεται τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ληστείας, δὲν γεννᾶται ἀμφιβολία, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ὠργανώθημεν οὔτε εἶναι εὔκολον νὰ ὀργανωθῶμεν εἰς βραχὺ διάστημα. Μᾶς ἔφερεν ὅμως παράδειγμα τὴν ἐποχὴν τοῦ κ. Βενιζέλου. Καὶ ἀπέδωκε τὴν τιμὴν τῆς ἐξαφανίσεως τῆς ληστείας εἰς τὸν κ. Βενιζέλον. Τοῦτο εἶναι ἐν μέρει ἀληθές. Τιμὴν ὀφείλομεν εἰς τὸν κ. Βενιζέλον, ἀλλ’ ἡ ἐξάλειψις τῆς ληστείας δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ μόνον εἰς τὸν κ. Βενιζέλον. Βεβαίως καὶ ὁ κ. Βενιζέλος προσέφερεν εἰς τοῦτο ὑπηρεσίας καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Ἀλλ’ εἰς τὴν ἐξάλειψιν τῆς ληστείας καὶ ἐν γένει εἰς τὴν μεταβολὴν ἡ ὁποία ἐπῆλθε κατὰ τὸ 1911–1912, ὁ μεγαλύτερος παράγων ὑπῆρξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1909 δὲν ἔγινεν αὐτομάτως. Τὸ 1909 παρεσκευάσθη βαθμηδὸν ἀπὸ τὸν ἐλεύθερον πολιτικὸν βίον καὶ τοὺς σχετικοὺς ἀγῶνας τοῦ Ἔθνους ἑνὸς αἰῶνος. Ἔπειτα αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι πρὶν τοῦ 1909 καὶ 1912 ἦσαν ὄργανα κομματικά, βαθμηδὸν εἶχον ἐξυγιανθῆ. Εἴχομεν λοιπὸν τότε εἰς τὸ ἔργον τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ τὴν συνδρομὴν δύο τῶν σπουδαιοτέρων παραγόντων· ἤτοι τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ τοῦ λαοῦ, οἵτινες εὑρίσκοντο εἰς πολὺ ὑψηλότερον σημεῖον ἀφ’ ὅ,τι σήμερον. Καὶ διὰ τοῦτο εἴχομεν καὶ δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ δικαιοσύνην καὶ τὰ πάντα. Προσέφερον βεβαίως, ὡς εἶπον, καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὁ κ. Βενιζέλος ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ὀλιγωτέρας ἀπ’ ὅσας ὁ λαὸς καὶ αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι, ὅταν μετὰ τὸ 1917 ἐπανῆλθεν ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ἡμεῖς οἱ Φιλελεύθεροι ἐκ Θεσσαλονίκης, δὲν εἴχομεν τὴν ἰδίαν ἀσφάλειαν ὅπως κατὰ τὸ 1912. Ἦτο ὁ ἴδιος Πρωθυπουργός, οἱ ἴδιοι βουλευταὶ καὶ τὸ ἴδιον κόμμα ποὺ ἐκυβερνοῦσαν. Ἀλλ’ ἦτο ἡ ἰδία κατάστασις; Ἀσφαλῶς δὲν ἦτο, διότι ὁ λαὸς δὲν ἦτο ὁ ἴδιος. Εἶχε καταπέσει, τὸν εἶχε διαφθείρει ὁ Κωνσταντινισμός. Καὶ ἐπειδὴ καὶ αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι ἀνεμίχθησαν εἰς τὰ κόμματα, εἶχον καταπέσει καὶ αὐταί. Δὲν δυνάμεθα λοιπόν, κύριοι ὡς διὰ μαγείας νὰ μεταβάλωμεν τὴν κατάστασιν, οὔτε ἔχομεν ἐπὶ τέλους τὸν κ. Βενιζέλον.

§252ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Παρῆλθε τὸ δεκάλεπτον.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀγορεύων εἶναι πολὺ συμπαθής, ἀλλ’ ὑπεράνω συμπαθειῶν ὁ Κανονισμός.

§254Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Λοιπόν, κύριοι πληρεξούσιοι, τελειώνω. Ἂς ἴδωμεν καὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ κακότυχον τί ζητεῖ; Ἀξιωματικοὺς ζητεῖ καὶ ἄνδρας οἱ ὁποῖοι νὰ ταξινομηθοῦν ὡς εἰδικὴ ὑπηρεσία ἢ Σῶμα ξεχωριστόν, ἂν θέλητε, ἢ ἰδιαίτερον τμῆμα, ὅπως θέλετε, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι οἱ καταλληλότεροι ἀπὸ ὅλον τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς ἢ καὶ ἀπὸ τὸν στρατὸν καὶ ἐνδεχομένως νὰ ταξινομηθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ στρατιῶται εἰς εἰδικὴν ὑπηρεσίαν, ὄχι νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰ ἀποσπάσματα τὴν μίαν ἡμέραν καὶ τὴν ἄλλην νὰ φεύγουν. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ὑπάγῃ εἰς αὐτὸ δι’ ἓν χρονικὸν διάστημα μακρόν, ἔστω δι’ ἓξ μῆνας, θὰ σκεφθῇ περισσότερον ἵνα δράσῃ διαρκέστερον. Ζητεῖ ἐπὶ πλέον τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ ἔποψιν ἀνδρῶν τί νὰ κάμῃ; Νὰ προσλάβῃ τοὺς ἄρτι ἀφυπηρετοῦντας ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀκόμη νωπὸν τὸ στρατιωτικὸν πνεῦμα καὶ πλήρη τὴν μόρφωσιν τοῦ στρατιώτου; Ὄχι τοὺς παρήλικας τοὺς ἐκ τοῦ προχείρου στρατολογουμένους οὔτε τοὺς στρατιώτας οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπέκτησαν ἀκόμη τὴν μόρφωσίν των. Τί ἄλλο θέλετε; Τί ἄλλο ἔκαμεν εἰς παρομοίας περιστάσεις τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ὅταν κατεδίωκε τελεσφόρως τὴν λῃστείαν; Προσελάμβανεν ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς καὶ χωροφύλακας ἐν γένει ἄνδρας ἐκλεκτούς. Αὐτὸ ζητεῖ καὶ τὸ νομοσχέδιον, ὁ θόρυβος δὲ τὸν ὁποῖον κάμνετε ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἁπλῶς θόρυβος εἰς βάρος τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ ὄχι εἰς ὄφελος αὐτῆς.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Καλογερᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§256Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Οὐδείς, κύριοι πληρεξούσιοι, δύναται νὰ παραγνωρίσῃ ὅτι ἡ λῃστεία εὑρίσκεται κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους εἰς σημεῖον ὥστε ὄχι μόνον νὰ δικαιοῦται, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποχρεοῦται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ μέτρα δραστήρια καὶ ἔκτακτα. Ἀλλὰ διὰ τοῦ ὑπ’ ὄψιν σχεδίου νόμου καὶ μετὰ τὴν τροποποίησιν τὴν ὁποίαν ὑπέστη φρονῶ ὅτι τὰ λαμβανόμενα μέτρα ἐνῷ δὲν δύνανται νὰ βελτιώσωσι τὴν κατάστασιν, δύνανται νὰ προξενήσωσι δυσαρέστους συνεπείας καὶ ζημίας εἰς τὴν Χώραν. Ἡ τροποποίησις ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀλλοιοῖ τὴν βάσιν τῆς δημιουργίας εἰδικοῦ Σώματος, διότι κυρίως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἔχω ἀντίθετον γνώμην καὶ θεωρῶ ἐμαυτὸν ὑποχρεωμένον νὰ εἴπω τὰς σκέψεις μου ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζω τὴν γνώμην μου. Μελετήσας, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἐπελθόντα γεγονότα κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους, εἶμαι ἐντελῶς ἀντίθετος κατὰ τῶν εἰδικῶν Σωμάτων καὶ κατὰ τῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα ἔστω καὶ προσωρινῶς φρονοῦσι τινὲς ὅτι δύνανται νὰ φέρωσι. Μόνον καὶ μόνον διότι φέρει τὸν χαρακτῆρα εἰδικοῦ Σώματος αἱ συνέπειαι αὐτοῦ θὰ εἶναι λίαν ἐπιζήμιοι διὰ τὴν Χώραν, ἀλλὰ κηρύσσομαι καὶ κατὰ τοῦ τρόπου τοῦ προτεινομένου διὰ τὴν στρατολογίαν τοῦ Σώματος. Προτείνεται διὰ τὴν κατάταξιν ἐθελοντῶν ἐπὶ διετεῖ θητείᾳ ἡ πρόσληψις στρατιωτῶν μὴ ὑποστάντων ἀτιμωτικήν τινα πρᾶξιν. Πῶς εἶναι δυνατόν, διερωτῶμαι, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εὑρεθῶσιν ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι θὰ καταταχθῶσιν ἐπὶ διετεῖ θητείᾳ μόνον καὶ μόνον ἵνα τύχωσι τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου καὶ νὰ διακυβεύσωσι τὴν ζωὴν αὐτὴν καταπολεμοῦντες τὴν λῃστείαν; Ὑπέστην προσωπικῶς, κύριοι συνάδελφοι, μίαν ἔκπληξιν βαθυτάτην καὶ ἀπογοήτευσιν, τὴν ὁποίαν εἶμαι ὑποχρεωμένος ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἐθελοντῶν νὰ τὴν παρουσιάσω ἐνώπιον ὑμῶν. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ καταλάβωμεν τὴν Ἀνατολικὴν Θράκην, δυστυχῶς ἡ στρατιὰ τῆς ὁποίας ἤμην ἐπιτελάρχης, δὲν εἶχεν ἄνδρας, διότι ὁ στρατὸς εὑρίσκετο ἐν Μ. Ἀσίᾳ. Εἶχον τὴν ἀτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ εἰσηγηθῶ καὶ νὰ προτείνω τὴν κατάταξιν ἐθελοντῶν. Ὁ κυβερνῶν ἐνταῦθα τότε ἀείμνηστος Ε. Ρέπουλης ἠρνήθη καὶ ἐδέησε νὰ ζητήσω τὴν ἐπέμβασιν τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ κ. Ε. Βενιζέλου εὑρισκομένου ἐν Παρισίοις, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεψε τὴν κατάταξιν καὶ κατετάχθη εἷς ἀριθμός. Ὅτε ὅμως κατελάβομεν τὴν Ἀνατολικὴν Θράκην ἀπεβιβάσθη εἰς τὸ Δεδεαγὰτς καὶ ἤρχετο εἰς τὴν Ἀδριανούπολιν. Ἐνῷ εὑρισκόμην εἰς τὸ γραφεῖόν μου ἔλαβον τηλεγράφημα ὅτι ὡς λαῖλαψ ἀνήρχετο ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τὴν κοιλάδα τοῦ Ἕβρου, παρασύρων πᾶν τὸ προστυχόν. Ἠναγκάσθημεν τότε νὰ κάμωμεν συρματόπλεγμα ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐκλείσαμεν αὐτοὺς μέχρις οὗ συγκεντρώσωμεν δυνάμεις πρὸς ἀποστολὴν καὶ διάλυσιν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Εἶχον καταταχθῆ ἐπὶ ἑξαμήνῳ θητείᾳ μὲ πλεονεκτήματα περισσότερα ἀπὸ τὰ σημερινά, ὑπὸ ἔποψιν δὲ τιμαρίθμου ἡ κατάστασις ἦτο καλυτέρα διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἑπομένως παρὰ τὴν στενόχωρον θέσιν καὶ τὴν ζωηρὰν ἐπιθυμίαν νὰ μὴ φανῶ δυσάρεστος εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, τὸ συμφέρον τῆς Χώρας μὲ ἀναγκάζει νὰ κηρυχθῶ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Πρὸς τί ὁ λόγος τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ Σώματος; Διότι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἡ παραδοχὴ ἐπιδόματος μεγαλυτέρου διὰ νὰ καταταχθῶσιν οἱ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι θὰ δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσιν εἰς εἰδικὰ ἀποσπάσματα ἐπὶ κεφαλῆς ἀξιωματικῶν χωροφυλακῆς ἢ τοῦ στρατοῦ. Ἀναπτύσσων ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν χθὲς τὰς ἰδέας του εἶπεν ὅτι δὲν παραγνωρίζει τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ λόγῳ τῆς ἀτελείας του καὶ ἐπειδὴ τὸ πρᾶγμα ἐπείγει πρέπει νὰ λυθῇ προσωρινῶς τὸ ζήτημα τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Σώματος τῶν κυνηγῶν, μέχρις οὗ ὀργανωθῇ ἡ χωροφυλακή. Ἄν, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν χωροφυλακὴν δὲν εὑρίσκομεν ἄνδρας προθύμους πρὸς κατάταξιν, ἐνῷ εἶναι δυνατὸν ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ, ἀγρόται μὲ τὰ πλεονεκτήματα τὰ ὁποῖα παρέχει ὁ θεσμὸς τῆς χωροφυλακῆς καὶ τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν ὥστε μετὰ τόσα ἔτη νὰ λαμβάνουν τόσας χιλιάδας, δηλ. θὰ δύναται νὰ ἀποκτήσῃ ὁ ἀγρότης περιουσίαν καὶ νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ στράτευμα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῶμεν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσιν ἄνδρες νὰ διακυβεύσωσι τὴν ζωήν των καταδιώκοντες τὴν ληστείαν καὶ λαμβάνοντες 2,000 δραχμὰς τὸν μῆνα καὶ ἔπειτα νὰ φύγωσι, ποῖοι θὰ εἶναι οἱ ἄνδρες αὐτοί; Ἄν δὲν δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν χωροφύλακας ἀμείβοντες αὐτοὺς καλύτερον καὶ ἐπαρκέστερον, ἀσφαλῶς δὲν θὰ εὕρωμεν ἐθελοντάς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ὅτι, ἂν γνωρίζῃ τις τρόπον τινὰ νὰ προτείνῃ, θὰ τὸν δεχθῶμεν. Κύριοι συνάδελφοι, μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ὑποβάλλω τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι διὰ τῆς ταξινομήσεως τῶν δυνάμεων τῆς Χώρας θὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη οἰκονομία δυνάμεων, ὥστε νὰ καταρτισθῇ ὁλόκληρον σύνταγμα μὲ ἀρκετὴν δύναμιν εἰς τρόπον ὥστε οἱ ἄνδρες μετὰ τετράμηνον νὰ δύναται κατὰ τοὺς 14 μῆνας—δεδομένου ὅτι θὰ ἐλαττωθῇ ἡ θητεία εἰς 18 μῆνας—νὰ δύνανται ὑπὸ ἀξιωματικοὺς καλοὺς νὰ ἐξοντώσωσι τὴν ληστείαν, μὲ τὸ ἀζημίωτον δὲ δύνανται νὰ εὑρεθῶσιν ἀξιωματικοὶ δυνάμενοι νὰ ἐπιβάλωσιν αὐστηρὰν πειθαρχίαν καὶ νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίαν χωρὶς τὸ παράπαν νὰ ζημιωθοῦν, διότι ἡ ὑπηρεσία τῆς καταδιώξεως εἶναι ὁμοία πρὸς πολεμικὴν ἐνέργειαν.

§257ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Θὰ εἶναι τακτικὸν σύνταγμα;

§258Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Μάλιστα. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι παρὰ πᾶσαν δυσάρεστον θέσιν εἰς ἣν εὑρίσκομαι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον ὑμῶν τὰς σκέψεις ταύτας, δι’ ἃς θεωρῶ λίαν ἐπιζημίαν τὴν δημιουργίαν τοῦ ἐκτάκτου τούτου Σώματος. Δυνάμεθα διὰ τῆς παρασχέσεως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εὐκολίας, ὥστε δι’ ἐπαρκεστέρων ἐπιδομάτων νὰ καταρτίσωμεν τὴν δύναμιν ἡ ὁποία θὰ ἀσχολῆται εἰς τὴν δίωξιν τῆς ληστείας νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς χωροφυλακῆς κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἐγγύησις ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο θὰ δύναται νὰ ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του.

§259Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἴπετε ὅτι δὲν θὰ εὕρωμεν ἄνδρας μὲ μισθοδοσίαν χιλίων πεντακοσίων δραχμῶν, διότι οὐδεὶς νοικοκύρης θὰ ἔλθῃ νὰ διακυβεύσῃ τὴν ζωήν του, μολονότι δὲν θὰ συνάπτωνται μάχαι. Ἀλλὰ λέγετε ἐξ ἄλλου ὅτι μὲ ἐπιδόματα ἀρκετὰ θὰ δυνηθῶμεν νὰ εὕρωμεν ἄνδρας διὰ τὴν χωροφυλακὴν πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Αὐτοὶ οἱ ἄνδρες, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ εὕρω διὰ τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν ἀλλὰ θὰ εὕρω διὰ τὴν χωροφυλακήν, θὰ εἶναι πάντως καλοί;

§260Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Μὲ ἐρωτᾶτε τί εἶπον;

§261Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα. Πῶς θὰ κατορθώσω νὰ εὕρω διὰ τὴν χωροφυλακὴν καὶ ὄχι διὰ τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν;

§262Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Εἶπον ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ θεωρῶ δύσκολον νὰ εὑρεθῶσιν ἄνδρες νὰ παρέχωσιν ἐγγύησιν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταταγῶσι διὰ νὰ προσφέρωσιν ὑπηρεσίας, διότι φρονῶ ὅτι θὰ καταταγῶσι μόνον ὅσοι σκοποῦσι νὰ προσκομίσωσιν ὄφελος. Ἐνῷ λοιπὸν τοῦτο τὸ θεωρῶ δύσκολον, δὲν θεωρῶ τόσον δύσκολον νὰ στρατολογήσωμεν μεταξὺ τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔρχωνται νὰ διανύσωσι τὴν θητείαν των εἰς τὴν χωροφυλακὴν μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἐξασφαλίσουν μίαν περιουσίαν ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ ὅταν θὰ φύγωσιν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας των, καὶ ὅτι μεταξὺ τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν θὰ δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν διὰ νὰ στρατολογήσωμεν περὶ τοὺς 1000 ἄνδρας καὶ νὰ καταρτίσωμεν ἓν Σῶμα διοικούμενον ὑπὸ ἀξιωματικῶν ἱκανῶν, νὰ συγκρατήσωσιν αὐστηρὰν πειθαρχίαν καὶ καταλλήλων διὰ τὴν δίωξιν τῆς λῃστείας. Εἶπον ὅτι διὰ τοὺς ἄνδρας τούτους δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὴν παροχὴν ἐπιδομάτων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λάβῃ χώραν χωρὶς νὰ προβῶμεν εἰς τόσον κολοσσιαίας δαπάνας ἃς προβλέπει τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου. Ἤθελον ἐπίσης, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ θίξω ἓν ἕτερον σημεῖον διὰ τὸ ὁποῖον ἐρωτήσατε· «ἂν κανεὶς ἄλλος γνωρίζῃ τρόπον τινὰ βελτιώσεως, νὰ τὸν προτείνῃ». Λοιπὸν ἤθελον νὰ συστήσω ὑμῖν ὅτι τὸ κυριώτερον καὶ τὸ πρώτιστον ὅπερ εἴχετε νὰ πράξητε ἦτο νὰ ζητήσητε νὰ καταστήσητε ἀνεξάρτητον τὴν θέσιν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς διότι σήμερον εἶναι εἰς τὴν διάκρισιν ἑκάστου τυχόντος ἐξ ἡμῶν καὶ γνωρίζετε τί σημαίνει τοῦτο.

§263Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἄσχετον τὸ μέτρον αὐτό. Ἂν διαβάσητε τὸν ὀργανισμόν, θὰ ἴδητε ὅτι λαμβάνονται μέτρα. Δὲν ἔχω κανὲν δικαίωμα νὰ κάμω μεταθέσεις. Αἱ μεταθέσεις θὰ ἐνεργῶνται ἀπὸ ἓν συμβούλιον. Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα, τῆς στρατολογίας τῶν χωροφυλάκων. Ὅπως ἐξέθεσα καὶ χθές, ὅταν ἔχω τὸν λόγον τῆς καταδιώξεως ἐκ χωροφυλάκων—διότι κάμνω χωροφυλακὴν καταδιωκτικήν—ὅτι, ἂν εὕρω αὐτούς, δὲν θὰ ἔχω ἀνάγκην τοῦ Σώματος τῶν κυνηγῶν. Ἀλλ’ αὐτοὺς δὲν θὰ κατορθώσω νὰ τοὺς ἔχω πρὸ 3 ἐτῶν. Καὶ συγχρόνως σᾶς εἶπον ὅτι θεωρῶ καὶ κατὰ τὴν προθεσμίαν ταύτην προβληματικὴν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὀργανισμοῦ, διότι, σᾶς εἶπον, ὅτι ἀπροθυμία μεγάλη παρατηρεῖται εἰς τὴν προσέλευσιν. Σήμερον οἱ χωροφύλακες μισθοδοτοῦνται καλῶς μὲ 1350 δραχμὰς καὶ ἐν τούτοις δὲν βλέπομεν προθυμίαν πρὸς προσέλευσιν. Δι’ αὐτὸ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παράσχω μισθὸν περισσότερον, νὰ ἀλλάξω τὸ ὄνομα εἰς κυνηγούς, νὰ ἀλλάξω καὶ τὴν στολὴν διὰ νὰ προσελκύσω μερικοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους νὰ διοικήσω καλύτερον ἀπὸ τοὺς ἐθελοντὰς οἱ ὁποῖοι εἰς τὰ Ἰωάννινα διήρπασαν.

§264Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν θὰ εἶναι τὸ ἴδιον οἱ κυνηγοὶ μὲ τοὺς ἐθελοντὰς τοὺς ὁποίους ἀνεφέρετε;

§265Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι δὲν εἶναι καὶ καλύτεροι.

§266Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶσθε στρατιωτικὸς καὶ δύναμαι νὰ συνεννοηθῶ καλύτερον. Ἐγὼ δὲν εὑρίσκω δυσκολίαν νὰ πειθαρχηθοῦν καὶ οἱ κακοὶ ἀκόμη ἄνδρες, ἀρκεῖ ἡ διοίκησις ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἀπὸ ἐπάνω των νὰ τοὺς κρατᾷ. Καθ’ ὅλον μου τὸν βίον ἤσκησα διοίκησιν. Οὔτε εἰς ἐπιτελεῖον ἔκαμα, οὔτε εἰς ἔμπεδον, οὔτε φρούραρχος. Διοικητὴς διμοιρίας, διοικητὴς λόχου, διοικητὴς τάγματος, διοικητὴς συντάγματος, διοικητὴς μεραρχίας. Διαρκῶς διοίκησις καὶ διαρκῶς διοίκησις. Ἴσως αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἰδιοσυγκρασίαν μου. Ἔμαθα πολὺν κόσμον. Δὲν εὑρέθην ποτὲ εἰς δύσκολον θέσιν διὰ νὰ ἐπιβάλλω τὴν ἀπόλυτον πειθαρχίαν. Ποτέ. Ἐπὶ πλέον σᾶς ἔλεγα ὅτι, ὅταν ἀπὸ δεκαεπταετοῦς ἡλικίας, ὁπότε πρώτην φορὰν ἐπῆγα ἀντάρτης εἰς τὴν Μακεδονίαν, μετέσχον εἰς ὅλους τοὺς ἀτάκτους ἀγῶνας, τοὺς ὁποίους τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἐνήργησεν εἴτε εἰς Μακεδονίαν εἴτε εἰς τὴν Θράκην, καὶ εἰς ὅλην τὴν διοίκησιν ἐπὶ ἀτάκτων Σωμάτων, τὴν ὁποίαν εἶχον, δὲν εὗρον καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὰ πειθαρχήσω. Ἔβλεπον παραπλεύρως ἄλλα Σώματα μὲ διοίκησιν ὄχι τῆς ἰδίας αὐστηρότητος, πράγματι παρεκτρεπόμενα εἰς καταχρήσεις. Δύναμαι λοιπὸν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω — καὶ θὰ ζήσωμεν καὶ θὰ εἴμεθα ἐδῶ ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον — ὅτι τὸ σύνταγμα τῶν κυνηγῶν θὰ ἀποβῇ τὸ πειθαρχικώτερον Σῶμα τῆς Ἑλλάδος.

§267Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη σας. Ἀλλὰ σεῖς βγάζετε λόγον.

§268Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω δικαίωμα νὰ λύσω ἓν ζήτημα εἰς τὴν Συνέλευσιν δι’ ὅσα ἤκουσα ἀπὸ τὸ στόμα ἑνὸς στρατιωτικοῦ. Εἴπετε ποῦ θὰ εὕρω τιμίους στρατιώτας νὰ στρατολογήσω μὲ 1700 δραχμὰς διὰ τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν καὶ διατί νὰ μὴ στρατολογήσω μὲ ἓν ἐπίδομα ἄνδρας τιμίους διὰ τὴν χωροφυλακήν. Καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω· πῶς θὰ εὕρω τοὺς δευτέρους καὶ δὲν δύναμαι νὰ εὕρω τοὺς πρώτους; Λοιπὸν σᾶς εἶπα καὶ χθὲς ὅτι διὰ τὴν χωροφυλακὴν νομοθετῶ εἰς τὸν ὀργανισμὸν ὡρισμένα πράγματα. Νομοθετῶ μίαν ἄλλην στρατολογίαν, τὴν ὁποίαν δὲν θέλω νὰ παραβιάσω δι’ ἐπιδομάτων τὰ ὁποῖα θὰ δώσω εἰς ἓν μέρος. Θέλω νὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ γίνῃ προπαγάνδα διὰ νὰ προσελκυσθῇ ἡ προθυμία πρὸς κατάταξιν εἰς τὴν χωροφυλακήν. Θέλω νὰ κατορθώσω τέλος πάντων νὰ κάμω αὐτὴν τὴν στρατολογίαν τῆς χωροφυλακῆς ἀγαπητὴν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δὲν θέλω νὰ φέρω κανὲν κώλυμα, καμμίαν ἀντίδρασιν εἰς τὰς ἐνεργείας, τὰς ὁποίας θὰ κάμω διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς στρατολογίας αὐτῆς. Θὰ εἶναι δὲ μεγάλη ἀντίθεσις, ἂν ἐν τῇ χωροφυλακῇ δημιουργήσω μίαν τάξιν χωροφυλάκων μὲ μεγαλύτερον μισθόν. Διότι, ἂν θέλω τὸν μισθὸν αὐτὸν τὸν μεγαλύτερον νὰ τὸν δώσω εἰς ὅλους τοὺς ἄνδρας τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι εἶναι 18.750 χωροφύλακες, δὲν θὰ ἐπαρκῇ ὁλόκληρος ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους.

§269Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς ἐκράτησεν ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ὑπαρχόντων νόμων. Οἱ χωροφύλακες ἐν τῇ μεταβατικῇ ὑπηρεσίᾳ λαμβάνουν περισσότερα. Ὅταν καταδιώκουν λῃστὰς λαμβάνουν ἐπίδομα.

§270Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λέγετε ὅτι ὑπάρχουν νόμοι· τὸ γνωρίζω. Μάλιστα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ κυνηγῶν προβλέπεται καὶ περὶ παροχῆς ἐπιδομάτων, ἐφόσον θὰ ἐξυπηρετοῦν εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν αὐτῶν ἐπιδομάτων τὰ ὁποῖα δίδονται καὶ εἰς τοὺς χωροφύλακας. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, ἀφοῦ μοὶ λέγετε ὅτι ὑπάρχουν τὰ ἐπιδόματα αὐτά, διατί δὲν ἔρχονται νὰ ἀναλάβουν τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας καὶ νὰ τὰ λάβουν τὰ ἐπιδόματα; Διατί κατήλθομεν εἰς τοὺς 7,000 ἄνδρας;

§271Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Εἰς τὸ σύνταγμα τῶν κυνηγῶν διατί θὰ ἔλθουν;

§272Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐξάνω τὴν μισθοδοσίαν.

§273Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Πῶς θὰ ἔλθουν οἱ κατάλληλοι ἄνδρες νὰ καταταχθῶσι;

§274Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ κάμω μίαν προκήρυξιν καὶ μίαν ἐνέργειαν.

§275Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Μὲ ποῖα ὁδοιπορικά;

§276Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ τῶν κατὰ τόπους ἀστυνομιῶν.

§277Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Πρέπει νὰ ὑπάγητε εἰς τὰ εἰδικὰ συμβούλια τὰ ὁποῖα ἔχουν τὸ δικαίωμα.

§278Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχουν δικαίωμα νὰ κατατάσσουν καὶ κάθε ἡμέραν ἀποστέλλουν δελτία ὅτι κατετάχθησαν 20 ἢ 30.

§279Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Δὲν ἔχετε τίποτε ἄλλο νὰ εἴπητε παρὰ ὅτι αὐξάνω διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν λῃστῶν τὸν μισθὸν ἀντὶ τόσων εἰς τόσα. Ἀλλ’ ἀντ’ αὐτοῦ ἐξαπολύετε ἕνα στρατὸν χωρὶς νὰ ἔχητε δικαίωμα, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ νόμος.

§280Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δι’ αὐτό, ἂν ἔκαμε παρανομίαν ὁ Ὑπουργός, νὰ κάμητε μίαν ἐπερώτησιν καὶ νὰ ἀσκήσητε ἔλεγχον διὰ τὴν παρανομίαν τοῦ Ὑπουργοῦ, ὁ δὲ παρανομήσας Ὑπουργὸς θὰ δώσῃ λόγον.

§281Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Βεβαίως θὰ γίνῃ ἐπερώτησις.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄσχετα αὐτὰ μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον.

§283Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Εἶναι εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου ὁ στρατηγὸς κ. Παπαοικονόμου ὁ ὁποῖος ἐπετάχθη εἰς τὸν δρόμον. Δὲν εἶναι αὐτὸ μικρὸν πρᾶγμα. Δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ παύσῃ ἕνα δεκανέα, ὄχι ἕνα στρατηγόν!

§284Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν παρουσιάζεται λέγων ὅτι ἀπὸ τὴν χωροφυλακὴν δὲν ἐλπίζει νὰ εὕρῃ χωροφύλακας, ἀλλὰ θὰ δυνηθῇ νὰ εὕρῃ μετὰ 2 ἢ 3 ἔτη. Λοιπόν, κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν, ἂν ὁ Προϋπολογισμὸς ἐπιτρέπει νὰ κάμωμεν μίαν τοιαύτην δοκιμήν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὅλον μου τὸν βίον κατέτριψα εἰς τὴν ὀργάνωσιν, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ τονίσω ὅτι ἡ ἐπιζητουμένη ὀργάνωσις θὰ ἀποβῇ πρόξενος ζημίας ἀντὶ ὠφελείας καὶ ὅτι ἐκεῖνο ὅπερ ἐπείγει εἶναι ἡ ὀργάνωσις τῆς χωροφυλακῆς κατὰ τρόπον ἀσφαλίζοντα τὴν Χώραν. Εἰς ὑμᾶς ἐναπόκειται, κύριοι πληρεξούσιοι, νὰ ἀποφασίσητε. Ἐγὼ ἐξετέλεσα τὸ καθῆκόν μου.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§286Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω ὅτι ἀρκετὰ ἀνεπτύχθησαν αἱ διάφοροι ἀπόψεις καὶ ὅτι ἡ Συνέλευσις ἠμπορεῖ νὰ ἐκφέρῃ τὴν ἀπόφασίν της. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐπανῆλθε χθὲς εἰς ὅ,τι καὶ ἄλλοτε εἴπομεν ἡμεῖς· ὅτι εἶναι ὁμολογουμένως στῖγμα διὰ τὸν Τόπον, ὅτι ἡ δημοσία ἀσφάλεια εὑρίσκεται εἰς οἵαν κατάστασιν εὑρίσκεται, ὅτι ἡ λῃστεία λυμαίνεται τὴν ὕπαιθρον χώραν. Εἶναι ἀξιέπαινος ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, διότι εἰλικρινῶς φερόμενος ἀναγνωρίζει τὴν θλιβερὰν αὐτὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἔχω καμμίαν διάθεσιν νὰ φανῶ κακὸς εἰς κανένα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι πολὺς χρόνος κατηναλώθη μέχρις ὅτου κυοφορηθοῦν αἱ σκέψεις αἱ ὑπουργικαὶ καὶ καταλήξουν εἰς πρότασιν μέτρων πρὸς διόρθωσιν μιᾶς βλαβερᾶς καταστάσεως. Τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ ἦτο βεβαίως ἐξαιρετικόν, δυσάρεστον, ἂν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα μετὰ τόσην μακρὰν κυοφορίαν ὑπεβλήθησαν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, ἦσαν τοιαῦτα ὥστε νὰ ἐμπνεύσουν εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ τὴν πεποίθησιν ὅτι πράγματι θὰ ἐπέλθῃ διόρθωσις τῆς καταστάσεως. Τὸ δυστύχημα εἶναι ὅτι ἡ ἀξία τῶν μέτρων εἶναι ἀντιστρόφως ἀνάλογος τοῦ μακροῦ χρόνου τῆς κυοφορίας αὐτῆς. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐνόμισεν ὅτι ἡ ἀντίδρασις ἡ ζωηρά, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη καὶ ἐκτὸς ἀλλὰ καὶ ἐντός, κυρίως, τῆς Συνελεύσεως, ὀφείλεται εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅτι διὰ τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ ὑποβληθέντος σχεδίου νόμου θίγεται ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Σώματος τῆς χωροφυλακῆς. Ὑπῆρξε μάλιστα πληρεξούσιος, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν ὅτι καὶ μόνη ἡ ὀνομασία τοῦ Σώματος αὐτοῦ θίγει εἰς τὰ καίρια τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἐξ ἀντανακλάσεως προκαλεῖ τὴν ἀντίδρασιν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς μᾶς ἀνέπτυξε τὰ μέτρα, χθές, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς πρόκειται νὰ ληφθοῦν βραδύτερον ὑπὲρ τοῦ Σώματος τῆς χωροφυλακῆς. Ἂν πράγματι ἐθίγετο τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι, ἀφοῦ τὸ Σῶμα τοῦτο ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τηρῇ τὴν ἔννομον τάξιν εἰς τὰς πόλεις καὶ περιορίζεται εἰς τὴν φρούρησιν τῆς ὑπαίθρου χώρας, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι, ὅταν ἀπ’ αὐτὸ ἀφαιρῆται ἡ ἀποστολὴ νὰ καταδιώξῃ τὴν λῃστείαν, ἠθικῶς θίγεται τὸ Σῶμα τοῦτο καὶ οὐδόλως ἱκανοποιεῖται ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται διὰ τὴν εἰς τὸ μέλλον ἀνόρθωσιν αὐτῶν. Διότι ἡ καλυτέρα ἀνόρθωσις τοῦ Σώματος αὐτοῦ καὶ εἰς τὰ ὄμματα τῆς Κοινωνίας ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἶναι ἡ ἀνάθεσις τῆς ἀποστολῆς τῆς καταπνίξεως τῆς λῃστείας. Ἀλλ’ ἂν ἐπρόκειτο νὰ φθάσωμεν εἰς ῥιζικώτερα ἀποτελέσματα, βεβαίως δὲν θὰ ἔπρεπε καθόλου νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα ἐὰν ἢ ὄχι θίγεται τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς. Ἔχει βεβαίως καὶ αὐτὸ ἀνάγκην ἐξετάσεως ὅταν σοβαρῶς σκεπτώμεθα νὰ ἀνορθώσωμεν καλύτερον τὸ Σῶμα τοῦτο.

§287Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀφαιρεῖται τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὴν χωροφυλακὴν νὰ καταδιώξῃ τὴν λῃστείαν.

§288Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τοῦτο σημαίνει.

§289Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Γίνεται ἓν Σῶμα.

§290Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅταν γίνεται ἓν Σῶμα, εἰς τὸ ὁποῖον εἰδικῶς θὰ ἀνατεθῇ ἡ δίωξις τῆς λῃστείας, ἕπεται ὅτι τὸ ἄλλο καταργεῖται.

§291Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἓν Σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀναλάβῃ τὴν δίωξιν τῆς λῃστείας εἰς ὡρισμένας περιφερείας χωρὶς νὰ παρακωλύσῃ τὴν χωροφυλακὴν νὰ διώξῃ τὴν λῃστείαν ἀλλαχοῦ. Ἡ χωροφυλακὴ δὲν ἔχει δύναμιν νὰ καταδιώξῃ.

§292Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ οὐσία εἶναι ἡ αὐτή.

§293Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἀπροθυμία πρὸς προσέλευσιν ἀνδρῶν μὲ ἀναγκάζει νὰ δώσω μισθὸν περισσότερον διὰ νὰ ἔλθωσιν ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀπασχοληθῶσιν εἰδικῶς διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας.

§294Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρ’ ὅλας τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ πρᾶγμα μένει ὅπως εἶπον. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἂν ἐπρόκειτο νὰ καταλήξωμεν εἰς ῥιζικώτερα ἀποτελέσματα, δὲν θὰ εἶχε σημασίαν τὸ πρᾶγμα ἂν τῷ ὄντι ἐθίγετο τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, διότι ὅ,τι ἐνδιαφέρει αὐτὴν τὴν στιγμὴν κάθε Ἕλληνα εἶναι νὰ ἐξαλειφθῇ τὸ στίγμα αὐτὸ τῆς λῃστείας. Τὸ δυστύχημα εἶναι ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον προτείνεται, κατὰ τὴν ἰδικήν μας τουλάχιστον ἀντίληψιν, δὲν πρόκειται νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν· καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν πίεσιν μᾶλλον τῶν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου χώρας. Καὶ διὰ νὰ μὴ μακρηγορῶ, συνοψίζω τὰς ἀντιρρήσεις μας ὅσον ἀφορᾷ τὸ προτεινόμενον μέτρον. Εἴμεθα ἀντίθετοι τῆς συστάσεως ἑνὸς ἀτελοῦς Σώματος πρὸς καταδίωξιν τῆς ληστείας καὶ καθ’ ὃν τρόπον συγκροτεῖται καὶ καθ’ οἱονδήποτε ἄλλον τρόπον θὰ ἐπρόκειτο νὰ συγκροτηθῇ, διότι σύστασις αὐτοτελοῦς Σώματος πρὸς καταδίωξιν τῆς ληστείας θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν συγκρότησιν ἑνὸς Σώματος μὴ διεπομένου ἀπὸ τὰς ἀρχὰς καὶ τοὺς κανόνας τῆς πειθαρχίας, ἀπὸ τοὺς ὁποίους διέπονται ὅλα τὰ ἄλλα στρατιωτικὰ Σώματα. Θὰ εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν συγκρότησιν ἑνὸς Σώματος ἀναρχικοῦ εὐχερῶς δυναμένου νὰ ἐκτραπῇ εἰς πράξεις παρανόμους καὶ καταπιεστικὰς τῶν κατοίκων, τοὺς ὁποίους ἔχει ἀποστολὴν νὰ προστατεύσῃ. Δὲν πιστεύομεν ἄλλως τε ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ μιᾶς προσωρινῆς κατατάξεως ἐπὶ μιᾷ ἀμοιβῇ 1700 δραχμῶν κατὰ μῆνα καὶ ἀναλόγου ἀντιμισθίας ὑπαξιωματικῶν, κατὰ τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον, καὶ ἀξιωματικῶν, νὰ εὑρεθοῦν στοιχεῖα καὶ ἱκανὰ καὶ τῆς ἀναλόγου ἠθικῆς περιωπῆς, τὰ ὁποῖα νὰ ἐκπληρώσουν αὐτὸ τὸ καθῆκον. Δὲν εἶναι μόνον οἱ κόποι, εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ὑποβληθοῦν οἱ ἄνδρες τοῦ Σώματος τούτου, ἀλλ’ εἶναι καὶ οἱ κίνδυνοι εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἐκτεθοῦν καὶ ὡς ἐκ τούτου, ἐπαναλαμβάνω, ἡ προσωρινὴ κατάταξις εἰς ἓν Σῶμα εἰδικὸν δι’ αὐτὴν τὴν ἀποστολὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρώσῃ δύναμιν ἱκανὴν καὶ ἠθικὴν διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς αὐτῆς. Προκειμένου περὶ τῶν ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ περὶ τῶν ἀνδρῶν τοῦ στρατοῦ τὸ πρᾶγμα διαφέρει, διότι αὐτοὶ ὄντες μονιμώτεροι, ἀποβλέποντες εἰς μίαν σταδιοδρομίαν μακρὰν καὶ μεγαλύτερα ἐφόδια ἔχουν νὰ ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκόν των καὶ ἔχουν τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν μισθοδοτοῦνται διὰ μίαν καταδίωξιν, ἀλλ’ ἐκπληροῦν καὶ γενικώτερον καθῆκον λόγῳ τοῦ ἐπαγγέλματος αὐτῶν πρὸς τὴν Πατρίδα. Ἐξ ἄλλου οἱ ἄνδρες αὐτοὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ὑποτεταγμένοι εἰς τοὺς γενικωτέρους κανονισμούς, εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς πειθαρχίας, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ δυνατὸν ἀσφαλίζουν ἀπὸ παρεκτροπὰς καὶ παρανομίας. Εἰς τὸ παρελθὸν ὁσάκις ἡ ληστεία ἐξεδηλώθη κατὰ τρόπον πολὺ ἔντονον μέχρι σημείου νὰ ἐξεγερθῇ ἡ δημοσία γνώμη, τὸ Κράτος ἐξεδήλωσε σταθερὰν θέλησιν νὰ πατάξῃ τὴν ληστείαν καὶ ἐχρησιμοποίησε πρὸς τοῦτο τὸν στρατὸν καὶ τὴν χωροφυλακὴν καὶ τὰ ἀποτελέσματα πάντοτε ἦσαν ἱκανοποιητικά. Καὶ ἄλλοτε μετὰ τὴν ληστείαν τοῦ Δήλεσι καὶ κατόπιν ὅταν δύο διακεκριμένοι δικασταὶ συνελήφθησαν καὶ ἐφονεύθησαν καὶ κατὰ τὸ 1910 καὶ πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἐπὶ τῆς πρώτης δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως, τὸ Κράτος ἐξεδήλωσε σταθερὰν θέλησιν νὰ ἐκριζώσῃ τὴν ληστείαν, νὰ τὴν καταπνίξῃ, χρησιμοποιῆσαν μόνον τὰς κανονικὰς δυνάμεις τὰς ὁποίας διέθετε, καὶ χωρὶς σύστασιν ἰδιαιτέρων Σωμάτων κατώρθωσε νὰ καταπνίξῃ τὴν ληστείαν καὶ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν ἔννομον τάξιν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν. Κατὰ συνέπειαν ἐκ τοῦ παρελθόντος δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ πιστεύωμεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἰδιαιτέρων Σωμάτων πρὸς τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνιστᾶται τὸ νέον τοῦτο Σῶμα. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔφερεν ὡρισμένας δικαιολογίας πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ σχεδίου του. Μᾶς εἶπε· συνέταξα ἕνα ὀργανισμὸν τῆς χωροφυλακῆς πλήρη, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ μέλλον θὰ ἀσφαλίσῃ ἐντελῶς τὴν ἔννομον τάξιν. Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν θὰ ἔχωμεν δύναμιν 18.000 ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς. Ἀλλ’ ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς δὲν θὰ ἠμπορέσῃ ποτὲ νὰ ἐφαρμοσθῇ. Δὲν ἠμπορῶ βεβαίως νὰ συγχαρῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν ὁμολογίαν του αὐτήν, διότι, ὅσον καὶ ἂν εἶναι ἄξιος ἐπαίνων διὰ τὴν εἰλικρίνειάν του, δὲν εἶναι ἄξιος ἐπαίνων διὰ τὴν εἰσήγησιν μέτρων, τὰ ὁποῖα πιστεύει ὅτι οὐδέποτε θὰ φέρουν τοὺς καρποὺς τοὺς ὁποίους ὑπόσχεται νὰ ἀποφέρῃ.

§295Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶπον ὅτι οὐδέποτε θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς;

§296Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐρωτᾶτε, διότι ἔχω ὦτα καὶ ἀκούω.

§297Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶπον ὅτι θὰ συναντήσῃ μεγάλας δυσχερείας.

§298Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπετε ὅτι οὐδέποτε θὰ ἐφαρμοσθῇ, οὐδέποτε θὰ φθάσῃ τὴν δύναμιν τῶν 18,000 ἀνδρῶν.

§299Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶπον ὅτι θὰ κατορθώσω νὰ συμπληρώσω τὸν ἀριθμὸν δι’ ἑνὸς ἄλλου νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον θὰ φέρω καὶ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν....

§300Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ εἴπω καὶ δι’ αὐτὸ τὸ μέτρον.

§301Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶπον οὐδέποτε ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι θὰ ἦτο ἀνακολουθία πλήρης δι’ ἐμέ.

§302Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Χαίρω ὅτι τὸ ἀνακαλεῖτε, ἀλλὰ τὸ ἐπανελάβατε, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, δύο φοράς· ὅτι εἶναι καλὸς ὁ ὀργανισμός, ἀλλ’ αἱ συνθῆκαι εἶναι τοιαῦται ὥστε οὐδέποτε θὰ τύχῃ πλήρους ἐφαρμογῆς.

§303Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπε τὸ ἑξῆς· ὅτι διὰ νὰ λειτουργήσῃ ἀρτίως τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, κατὰ τὸν κανονισμὸν τὸν ὑποβληθέντα ἐνώπιον ἡμῶν ἔχει ἀνάγκην δυνάμεως 18,000 ἀνδρῶν. Αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν τὸν ἀπολύτως ἀπαιτούμενον διὰ τὴν ἀρτίαν λειτουργίαν τοῦ Σώματος τῆς χωροφυλακῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίσωμεν....

§304Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ.

§305Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Συντάσσεται εἷς ὀργανισμός. Ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποβλέψῃ εἰς μίαν ἀρτίαν ἀπόδοσιν καὶ λέγομεν ὅτι ἡ Χώρα διὰ νὰ ἔχῃ δημοσίαν τάξιν ἔχει ἀνάγκην ἑνὸς Σώματος χωροφυλακῆς ἀριθμοῦντος μίαν δύναμιν ἀνερχομένην εἰς 18,000 ἄνδρας. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν οἱ ἄνδρες αὐτοὶ θὰ προσέλθουν ἢ δὲν θὰ προσέλθουν. Ἂν δὲν προσέλθουν, δὲν εἶναι λάθος τοῦ ὀργανισμοῦ, εἶναι λάθος τῶν περιστάσεων τῆς Χώρας.

§306Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν. Πολὺ ὀρθῶς παρετηρήθη ὅτι πρωτίστη ἀποστολὴ τοῦ Κράτους εἶναι ἡ τήρησις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς πρόκειται νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους καὶ ἔρχεται εἷς ὀργανισμὸς καὶ λέγει ὅτι διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ αὐτὴ ἡ ὑποχρέωσις πρέπει νὰ ὑπάρξουν 18 χιλιάδες. Αὐτοὺς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς εὕρωμεν, ἄρα δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐκπληρώσωμεν τὴν πρωτίστην αὐτὴν ὑποχρέωσιν.

§307Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἂν πράγματι χρειάζωνται 18,000;

§308Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν θὰ συζητήσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἂν χρειάζωνται 18,000 ἢ 16,000. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν εἶναι ἂν τὴν ἀσφάλειαν, τῆς ὁποίας ἔχομεν ἀνάγκην, θὰ τὴν ἀποκτήσωμεν δι’ εὐζώνων ἢ διὰ κυνηγῶν. Ὅταν λοιπὸν ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ λέγει ὅτι διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἔννομος τάξις πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ποτέ....

§309Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῆς δυνάμεως, τῆς ὁποίας ἔχομεν ἀνάγκην πρὸς παγίωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ὑπολογίζει λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνεξαρτήτως τῆς ἀποδόσεως ἡ ὁποία θὰ γίνῃ εἰς ἄνδρας. Λέγει ὅτι, διὰ νὰ ἔχωμεν ἐντελῶς ἐξησφαλισμένην τὴν τάξιν, ἔχομεν ἀνάγκην αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ καὶ ζητῶ αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν ἀνδρῶν ἀπὸ τὴν Χώραν. Δὲν εἶναι ὅμως καὶ προφήτης ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὥστε νὰ γνωρίζῃ ἂν θὰ προσέλθουν τόσοι.

§310Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ὑποπίπτετε εἰς ἓν σφάλμα· κάμετε συλλογισμὸν ἐξ ἀναλογίας ἀπὸ τὰς συνθήκας αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται εἰς μίαν ἐμπόλεμον κατάστασιν. Δηλαδὴ τὸ Ἐπιτελεῖον λέγει· διὰ νὰ ἀμυνθῶμεν ἔχομεν ἀνάγκην 200,000 ἀνδρῶν καί, ἂν ἐφαρμόσωμεν αὐτὸν τὸν στρατολογικὸν νόμον, θὰ ἔχωμεν 200,000 ἄνδρας, ἀλλὰ δὲν γνωρίζομεν ἂν λόγῳ ἰδιαιτέρων συνθηκῶν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸς ὁ νόμος περὶ στρατολογίας. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα, διότι ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις δὲν εἶναι μόνιμος κατάστασις. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶναι μόνιμον καὶ διαρκὲς εἶναι ἡ παγίωσις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἄν δὲν ἠμπορῇ νὰ δώσῃ ἡ Χώρα 18,000 χωροφύλακας, τότε πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἄλλος τρόπος ἐμπεδώσεως τῆς δημοσίας τάξεως. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς μελλούσης ἀποδόσεως τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ συζητηθῇ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας καὶ ὁπότε θὰ ἐκφέρωμεν ἡμεῖς τὴν κρίσιν μας, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπασχολήσῃ οὔτε ἄνδρας οὔτε ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς. Καὶ δὲν ἠμπορεῖ, διότι τῶν ἐπιλέκτων ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς ἔχει ἀνάγκην ὅπως τοὺς ἀπασχολήσῃ εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν τῆς χωροφυλακῆς, ὡς ἂν ἦτο ἀδύνατον νὰ στερηθῇ ἡ χωροφυλακὴ 50 ἢ 60 ἀξιωματικῶν διὰ νὰ ἐκτελέσῃ μίαν τῶν κυριωτέρων ἀποστολῶν αὐτῆς· διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ληστείας. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως καὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν λέγει ὅτι· μοῦ λείπουν οἱ ἄνδρες καὶ δέχομαι μὲν νὰ ὑποχρεωθῶ νὰ ἀντλήσω τὸ προσωπικὸν τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ τὰ στελέχη εἴτε τοῦ πεζικοῦ εἴτε τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ περισυλλέξω τὸ προσωπικὸν τῶν ὁπλιτῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν οὔτε ἀπὸ τὸ πεζικὸν οὔτε ἀπὸ τὴν χωροφυλακήν, διότι εἰς μὲν τὸ πεζικὸν δὲν ὑπάρχουν ἄνδρες διαθέσιμοι, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν χωροφυλακὴν οὔτε ἄνδρες ὑπάρχουν διαθέσιμοι, οὔτε ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ αὐξηθῇ τὸ προσωπικὸν λόγῳ τῆς ἀπροθυμίας πρὸς κατάταξιν. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἡ εὐκολία, τὴν ὁποίαν ἀνέφεραν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, ὅτι εἶναι δυνατὸν δι’ αὐξήσεως σοβαρᾶς τῶν ἐπιδομάτων νὰ προσελκυσθῇ ἀρκετὸς ἀριθμὸς χωροφυλάκων. Ἀλλὰ καὶ ἂν αὐτὸ τὸ μέσον θεωρεῖται ἀκατάλληλον, ὑπάρχει ἡ λύσις τὴν ὁποίαν θεωρῶ προσφορωτέραν πασῶν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ λάβῃ εἰς τὸ μέλλον ὁ κ. Ὑπουργός, ἡ λύσις τῆς στρατολογίας τοῦ ἐκτάκτου προσωπικοῦ ἀπὸ τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὸν στρατὸν ἄνδρας. Ἐφόσον δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ λογικῶν ἀμοιβῶν νὰ συγκεντρώσωμεν εἰς τὴν χωροφυλακὴν εἴτε μὲ προσωρινὴν θητείαν εἴτε μὲ μόνιμον ἐπαρκεῖς ἄνδρας, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἄλλη διέξοδος παρὰ νὰ καταφύγωμεν εἰς τοὺς κληρωτούς. Μεταξὺ τῶν 50,000 ἀνδρῶν τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὸν στρατὸν βεβαίως εἶναι εὔκολον νὰ εὕρωμεν 1000 ἄνδρας καὶ τῆς καταλλήλου σωματικῆς ἀντοχῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς ἠθικῆς ὑποστάσεως τῆς καταλλήλου ὅπως ὑπηρετήσουν τὴν Πατρίδα εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας. Εἰς τοὺς ἄνδρας αὐτοὺς εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ καὶ ἰδιαιτέρα ἀμοιβή, θὰ ὑπάρχῃ ὅμως τὸ πλεονέκτημα ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνδρες δὲν θὰ ἐστρατολογοῦντο ἐκ στοιχείων κακοποιῶν. Δὲν λέγω ὅτι, ἂν ἐφαρμοσθῇ τὸ σχέδιον τοῦτο, μόνον κακοποιὰ στοιχεῖα θὰ προσέλθουν. Εἶναι δυνατὸν νὰ προσέλθουν καὶ κακοποιὰ στοιχεῖα, εἰς τρόπον ὥστε αὐτοὶ οἱ ἴδιοι νὰ μεταβληθοῦν εἰς κακοποιοὺς συμμορίας καὶ χρειασθῇ ἄλλο Σῶμα πρὸς διάλυσιν αὐτοῦ τοῦ Σώματος. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν καὶ εὐχερὲς νὰ συγκεντρώσῃ τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον χρειάζεται εἴτε δι’ αὐξήσεως τοῦ ἐπιδόματος εἴτε καὶ ἐξ ἀφαιρέσεως ἐκ τῶν ἀνδρῶν τοῦ στρατεύματος. Διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ 1/50 ἀφοῦ δὲν εὑρισκόμεθα εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν.

§311Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ στρατὸς σήμερον δὲν ἔχει τὴν δύναμιν τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε.

§312Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πόσοι εἶναι οἱ ὑπηρετοῦντες σήμερον;

§313Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω, ἀλλὰ περιορίζετε τὸ ζήτημα εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 1000 ἀνδρῶν καὶ ἀσχολεῖσθε μόνον εἰς τὴν ἐξεύρεσιν αὐτῶν τῶν 1000 ἀνδρῶν. Ἀλλ’ ὅπως ἐξέθεσα ἐγώ, τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ μὴ ἀπασχοληθῇ μόνον εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν 1000 ἀνδρῶν, ἀλλὰ ταυτοχρόνως καὶ εἰς τὴν στρατολογίαν τῶν χωροφυλάκων διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς. Καὶ ὅταν σκεφθῆτε ὅτι θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην προσεχῶς—διότι θεωρῶ πολὺ δύσκολον νὰ συμπληρωθῇ ἡ δύναμις τῶν 18,000—θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποβάλω νομοθετικὸν μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν μετὰ ἑξάμηνον θητείαν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς ἕνα ἀριθμόν—ἀλλὰ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν δὲν φρονῶ ὅτι δυνάμεθα νὰ τὸν περιορίσωμεν εἰς 1000—διὰ νὰ κατορθώσωμεν νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὴν στρατολογίαν τῆς χωροφυλακῆς, ἐκ τῆς ὁποίας ἡμεῖς ἐλπίζομεν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Σώματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξασφαλίσῃ ὁριστικῶς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ταυτοχρόνως ὅμως ὅπως εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον αὐτό, εὑρίσκομαι καὶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀρχίσω ἀπὸ αὔριον, ἂν τὸ ψηφίσητε, προπαγάνδαν ἐντεταμένην διὰ νὰ κατορθώσω νὰ προσελκύσω τοὺς ἄνδρας εἰς τὴν προσέλευσιν.

§314Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Εἰς τὸν μέλλοντα ὀργανισμὸν τῆς χωροφυλακῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν προβλέπει ὅπως ὅλοι οἱ ὑπηρέται τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται περὶ τοὺς χιλίους, νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰ ἔργα των. Ἂν ἦτο ἐδῶ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ ἤθελον νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ δι’ ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς, τῶν ὁποίων οἱ ὑπηρέται ἀνέρχονται εἰς 5 χιλιάδας. Αἱ 5 χιλ. δὲ αὐτοὶ ἄνδρες ἂν ἤρχοντο εἰς τὴν χωροφυλακήν, θὰ ἦσαν ἱκανοὶ νὰ πληρώσουν τὰ κενὰ αὐτά. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅταν ὁμιλήσω, νὰ ἐλέγξω ὅλα αὐτὰ καὶ νὰ τὰ ἀποδείξω δι’ ἀριθμῶν.

§315Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἡ ἐξεύρεσις 1000 ἀνδρῶν καὶ ἐφόσον αὐτὴ ἡ ἐξεύρεσις δὲν εἶναι ἀδύνατος ἀπὸ τὸν στρατόν, θὰ ἦτο ἔργον ὄχι σῶφρον, θὰ ἦτο ἔργον ἐπιζήμιον ἂν ἠθέλομεν νὰ τὸν στρατολογήσωμεν ὅπως θέλει τὸ νομοσχέδιον νὰ τοὺς στρατολογήσῃ. Καὶ ἂν ὁ στρατὸς δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ δώσῃ τοὺς ἄνδρας αὐτοὺς εἰς τὸν ὀργανισμὸν πρὸς καταδίωξιν τῆς ληστείας. Θὰ ἐπροτίμων νὰ ἐξευρεθῇ τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ δι’ ἐπιτοπίου ἐπιστρατεύσεως εἰς τρόπον ὥστε καὶ ὁ ἐγχώριος πληθυσμὸς νὰ συνεισφέρῃ εἰς τὴν κατάπνιξιν τῆς ληστείας. Ἡ ρίζα τῶν σκέψεων, αἱ ὁποῖαι κατεστάλαξαν εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, εἶναι ἓν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ὅλοι μὲ σεβασμὸν ἐνθυμούμεθα, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐκτιμῶμεν· εἶναι τὸ παράδειγμα τῶν Μακεδονικῶν Σωμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα, ὡς γνωστόν, καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἔδρασεν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἄν, προκειμένου νὰ ὀργανωθῇ μία ἐθνικὴ ἄμυνα εἰς ξένην Χώραν ἐχρησιμοποιήθησαν ἄτακτα Σώματα καὶ ἀπέδωκαν καρπούς....

§316Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπιτρέπετε; Δὲν πρόκειται περὶ ἀτάκτων Σωμάτων.

§317Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σεῖς ὁ ἴδιος, κ. Ὑπουργέ, ἂν καλῶς ἀντελήφθην, ἐμνήσθητε τῶν ἀνταρτικῶν ἐκείνων Σωμάτων καὶ ἐγὼ ἀντελήφθην ὅτι εἰς τὴν ψυχήν σας ἐπέδρασεν ἡ δρᾶσις τῶν Σωμάτων ἐκείνων εἰς τὸν σχηματισμὸν αὐτοῦ τοῦ Σώματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν Σῶμα ἀνεξάρτητον ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὀργανισμούς.

§318Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐμνήσθην πρῶτον τῶν διμοιριῶν, τῶν λόχων, τῶν ταγμάτων καὶ τῶν συνταγμάτων καὶ κατόπιν εἶπον ὅτι διῴκησα καὶ τὰ Σώματα αὐτά.

§319Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λέγω ὅτι ἡ ῥίζα τῆς σκέψεως, ἡ ὁποία ἴσως ὑποσυνειδήτως σᾶς ὤθησε....

§320Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπεθύμουν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καὶ ἐκεῖ τὰ ἄτακτα, τὰ ἐτακτοποίησα.

§321Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν πρόκειται νὰ τεθῇ σήμερον ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Σώματος τῶν κυνηγῶν διὰ νὰ καταδιώξῃ τὴν ληστείαν.

§322Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπιδρᾷ ἐφ’ ὅλων τῶν ὑπ’ αὐτῶν.

§323Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν βεβαίως ὅτι ἐπιδρᾷ, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω· δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀρυώμεθα παραδείγματα ἐπὶ μιᾶς καταστάσεως ἐντελῶς διαφόρου ἐπὶ τῆς διεξαγωγῆς ἑνὸς ἀγῶνος ἐπὶ ξένου ἐδάφους προκειμένου νὰ ὀργανώσωμεν τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐμπεδώσωμεν τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν εἰς ἕνα Τόπον φιλελεύθερον, εἰς ἕνα Τόπον δημοκρατικόν. Λέγω δημοκρατικὸν διότι Δημοκρατία δὲν σημαίνει ἀπόλυτον ἐλευθερίαν τοῦ νὰ κάμῃ κανεὶς ὅ,τι θέλει. Δημοκρατία σημαίνει ἀπόλυτον τάξιν καὶ ἀπόλυτον σεβασμὸν τῶν δικαιωμάτων παντός, ὁ σχηματισμὸς δὲ τοιούτων Σωμάτων δὲν ἐξασφαλίζει τὸν σεβασμὸν τῶν δικαιωμάτων ὅλων τῶν πολιτῶν. Τὰ παραδείγματα ὅλα δὲν εἶναι εὐχάριστα διὰ τὸν καταρτισμὸν τῶν Σωμάτων τῶν μὴ τακτικῶν τῶν σχηματισθέντων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Κανεὶς λόγος δὲν ὑπάρχει νὰ αὐξήσωμεν αὐτὰ τὰ παραδείγματα μὲ ἓν ἄλλο ἀκόμη ἀξιοθρήνητον παράδειγμα. (Χειροκροτήματα).

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Γονατᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§325Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Κατόπιν τῆς γενομένης χθὲς μακρᾶς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ὄψει ἡμῶν νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκ τῶν ἐκτεθεισῶν γνωμῶν παρεδέχθη δύο τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐπέφερον ἀρκετὴν βελτίωσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ ἐλπίζω ὅτι ἐν τῇ εὐθυκρισίᾳ αὐτοῦ θὰ ἀποδεχθῇ τροπολογίας τινας ἀκόμη, ὅταν πεισθῇ ὅτι αὗται θὰ συντελέσωσιν εἰς βελτίωσιν τοῦ νομοθετήματός του καὶ τοῦ διὰ τούτου ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Ἡ πρώτη τῶν γενομένων τροποποιήσεων εἶναι ὅτι περιώρισε τὸν κύκλον τῆς ἐκλογῆς τῶν στελεχῶν τοῦ νέου Σώματος ἐντὸς τῶν μονίμων στελεχῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ πεζικοῦ. Ἂν ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ θεσμὸς δύναται νὰ ἐπιτύχῃ, ταύτην βασίζω μόνον εἰς τὴν κατάλληλον ἐκλογὴν τῶν στελεχῶν τούτων. Ἡ ἐπιτυχὴς καταδίωξις τῆς ληστείας κατ’ ἐμὲ δὲν βασίζεται εἰς ὀγκώδεις δυνάμεις, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὴν καταλληλότητα τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι διευθύνουν τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν. Καὶ ἔχω παραδείγματα κατὰ τὰ ὁποῖα ἀξιωματικοὶ κατάλληλοι, ὅπως ὑπῆρξαν ἄλλοτε ὁ Μπαϊρακτάρης καὶ ὁ Βλαχογιάννης μὲ στρατιώτας συνήθεις, τοὺς κληρωτοὺς λεγομένους τότε, κατώρθωσαν νὰ φέρωσιν ἀξιόζηλα καὶ ἀξιοθαύμαστα ἀποτελέσματα χωρὶς οὔτε εἰδικὴν ἐκπαίδευσιν νὰ ἔχωσιν οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι οὔτε εἰς ὀγκώδεις δυνάμεις νὰ ἀνέρχωνται οἱ ἄνδρες τοὺς ὁποίους διηύθυνον. Καὶ κατὰ τὴν πρόσφατον λῃστείαν τῆς Κατερίνης, ἡ ὁποία ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὴν λῆψιν τῶν νομοθετικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἤδη ὑπ’ ὄψει ἡμῶν, καὶ κατ’ αὐτὴν δὲν νομίζω ὅτι ὑπῆρξεν ἡ ἔλλειψις ἀριθμοῦ ἀνδρῶν, ἡ ὁποία ἔκαμε νὰ διαφύγῃ ὁ Γιαγκούλας, καθόσον, ὅπως τοὐλάχιστον ὁ τηλέγραφος μετέδωσε τὰ γεγονότα, ἅμα τῇ ἀγγελίᾳ τῆς λῃστείας εἰς Κατερίνην ἀμέσως ἐξῆλθον τὰ ἀποσπάσματα τῆς καταδιώξεως. Δὲν ἐγνώσθη δὲ ὅτι συνήντησαν ἀντίστασιν ἐλθόντα εἰς συμπλοκὴν μετὰ τῶν λῃστῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀδυναμία τῶν ἀποσπασμάτων τὰ ἔκαμε νὰ ὑποχωρήσωσι.

§326Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν λῃστῶν δὲν ἀπαιτοῦνται πολλαὶ δυνάμεις, διότι δὲν ὑπάρχει παράδειγμα στρατοῦ ἡττηθέντος ἀπὸ λῃστὰς εἰς μάχην. Ἡ δύναμις ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται ἡ μεγαλυτέρα εἰς τὰ ἀποσπάσματα δὲν χρειάζεται διὰ νὰ δώσουν μάχας, ἀλλὰ χρειάζεται διὰ νὰ καλύψῃ τὴν ἐκτεταμένην ἔκτασιν τοῦ ἐδάφους, διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ κλείσωσι τὰς ἐξόδους, διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ ἐποπτεύωσιν ὅλα τὰ ποιμνιοστάσια ἐκ τῶν ὁποίων τρέφονται οἱ λῃσταί. Χρειάζεται, θέλω νὰ εἴπω, διὰ τὴν πύκνωσιν τῆς ἐρεύνης πρὸς ἀνεύρεσιν τῶν λῃστῶν καὶ ὄχι διὰ νὰ συνάψωσι μάχην πρὸς αὐτούς, διότι οἱ λῃσταὶ δὲν εἶναι περισσότεροι τῶν δύο ἢ τριῶν· ἡ συμμορία τοῦ Γιαγκούλα ἀπηρτίζετο ἀπὸ 3, ἡ δὲ τοῦ Μπαμπάνη ἀπὸ 5.

§327Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι μόνα των τὰ στελέχη θὰ δύνανται νὰ προβῶσιν εἰς δίωξιν τῶν λῃστῶν, οὔτε εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἡ σημερινὴ δύναμις τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ἐπαρκής. Διὰ τοῦτο καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ συντελέσω εἰς πᾶν μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ συνετέλει εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῆς δυνάμεως τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως λαμβανόμενον τὸ νομοσχέδιον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ψήφου τῆς Συνελεύσεως, βελτιούμενον, ὅπως ἐνισχυθῇ οὕτω ἔστω καὶ διὰ 1000 ἀνδρῶν ἡ χωροφυλακή. Ἐδῶ δὲ ἔρχεται ἡ δευτέρα τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ ἐνῷ εἰς τὸ προηγούμενον σχέδιον νόμου ἀφήνοντο περισσότερον ἀκαθόριστα τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα θὰ ἔδει νὰ ἔχουν οἱ ἐθελονταὶ τοῦ νέου σώματος, σήμερον καθορίζονται λεπτομερέστερον ταῦτα, ἐξασφαλίζοντα τὴν καλὴν ποιότητα αὐτῶν. Πάντοτε τὰ ἔνοπλα Σώματα τὰ ἐθελοντικά, τὰ στρατολογούμενα ἄνευ προσόντων, εἰς ἐμὲ ἐνέπνεον ἀνησυχίαν, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσα καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Χαίρω δὲ ὅτι ὁ πληρεξούσιος Θεσσαλονίκης κ. Πάγκαλος, ὅστις ἄλλοτε ἦτο θιασώτης τῶν τοιούτων Σωμάτων, κατόπιν τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἀπέκτησε βραδύτερον, κατέληξεν εἰς τὰ αὐτὰ μὲ ἐμὲ συμπεράσματα. Τὰ τοιαῦτα Σώματα καὶ ἂν πρὸς στιγμὴν προσφέρωσι κάποιαν ὑπηρεσίαν, πάντως θὰ ἐπιφέρωσι καὶ βλάβην, ἡ ὁποία θὰ εἶναι μεγαλυτέρα τῆς ὠφελείας τὴν ὁποίαν παρέσχον. Καὶ ὑπάρχει πάντοτε ὁ κίνδυνος νὰ παρεκτραποῦν καὶ τὰ ἴδια εἰς ἀταξίας καὶ ὑπάρχει φόβος νὰ μετατραπῶσι ταῦτα ἀπὸ ὄργανα κρατικὰ εἰς ὄργανα προσωπικά. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίχθη χθὲς καὶ δὲν τὸ εἴδομεν γενόμενον ἀποδεκτόν, ἕως τώρα τοὐλάχιστον, εἶναι ἡ ἐξάρτησις τοῦ Σώματος τούτου ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Νομίζω ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ διορθωθῇ κάλλιστα, ἂν καθωρίζετο ὅτι δὲν δύναται νὰ μετακινηθῇ τὸ Σῶμα τοῦτο παρὰ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς ἄνευ ἐγκρίσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπαγομένου πάντοτε τοῦ Σώματος ὑπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς. Καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, τῆς προσκτήσεως δηλαδὴ μερικῶν ἀνδρῶν διὰ τῆς χορηγήσεως εἰς αὐτοὺς μεγαλυτέρου ἐπιδόματος, ὁποῖον κρίνεται ἀναγκαῖον διὰ νὰ προσέλθουν οἱ ἄνδρες αὐτοί, ἀλλὰ καὶ χωρὶς ἐν ταὐτῷ νὰ ἀποτελέσωσι Σῶμα ἴδιον ξεχωριστόν, ἄσχετον μὲ τὰ σήμερον ὑπάρχοντα, θὰ ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ λεχθῇ ὅτι συγκροτεῖται ἀντὶ ἀνεξάρτητον σύνταγμα κυνηγῶν, ἀνεξάρτητον σύνταγμα χωροφυλακῆς. Ὄχι διότι δὲν ἔχομεν, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. πληρεξούσιος Θεσσαλονίκης, τὸ δικαίωμα δυνάμει τῶν ὑπαρχόντων νόμων νὰ συγκεντρώσωμεν χωροφύλακας εἰς οἱανδήποτε μονάδα μὲ δύναμιν τάγματος ἢ συντάγματος, ἀλλὰ διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία ὅπως εἰς τὴν καταρτιζομένην νέαν μονάδα δυνηθῶμεν νὰ δώσωμεν μεγαλύτερον ἐπίδομα ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λαμβάνουσιν οἱ ἄνδρες τῶν ἄλλων ὑπαρχουσῶν μονάδων. Δύναται νὰ περιλάβῃ ὁ νόμος ὅτι ἡ στολὴ τοῦ Σώματος αὐτοῦ θὰ ὁρισθῇ διὰ Διατάγματος, κατάλληλος πρὸς τὸν προορισμὸν αὐτοῦ, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ εἶναι χωριστὸν Σῶμα, ἀλλὰ νὰ ἀποτελῇ καὶ τοῦτο ἓν παράρτημα τῆς χωροφυλακῆς. Ἐπίσης κατ’ ἐμὲ θὰ εἶναι προτιμώτερον ἀντὶ νὰ λάβῃ μορφὴν μεγάλης μονάδος, δηλαδὴ συντάγματος, νὰ καταρτισθοῦν τρία αὐτοτελῆ τάγματα ἐκ 300 ἀνδρῶν ἕκαστον, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς χρηματίσας στρατιωτικός, θὰ γνωρίζῃ ἄριστα τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας ἔχουν τὰ τμήματα τὰ ἀπεσπασμένα, τὰ εὑρισκόμενα μακρὰν τῆς διοικήσεώς των. Δὲν φαντάζομαι δὲ ὅτι θὰ ὑποθέτῃ ὅτι θὰ δρᾷ τὸ Σύνταγμα αὐτὸ συγκεντρωμένον, ἐνῷ δύναται νὰ θεωρηθῇ βέβαιον ὅτι εἰς τὰς περισσοτέρας περιστάσεις θὰ εὑρίσκηται κατατετμημένον. Καὶ εἶναι εὔκολον νὰ φαντασθῇ τις τὴν βραδύτητα καὶ τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας θὰ συναντήσῃ ἓν τμῆμα τὸ ὁποῖον θὰ εὑρίσκηται εἰς Ἰωάννινα ἠναγκασμένον νὰ ζητῇ τὴν ἔγκρισιν διὰ διάφορα ζητήματα ἀπὸ τὸν διοικητήν του, ὁ ὁποῖος θὰ εὑρίσκηται π. χ. εἰς Κοζάνην, ἐνῷ τὰ αὐτοτελῆ τάγματα θὰ δύνανται νὰ ἀνταποκριθῶσιν εὐκολώτερον εἰς τὰς συνήθεις ἀνάγκας αὐτῶν. Θὰ παράσχῃ δὲ τοῦτο καὶ τὴν εὐκολίαν εἰς τὸ νὰ ὁρισθῶσιν αἱ ἕδραι τῶν ταγμάτων τούτων ἀμέσως εἰς ὡρισμένας περιφερείας, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ στρατολογηθοῦν οἱ ἄνδρες αὐτῶν καὶ νὰ προσέλθουν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὰς μονάδας αὐτὰς καὶ νὰ μὴ ἀναγκασθοῦν νὰ συγκεντρωθοῦν ὅλοι εἰς Ἀθήνας, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἡ ἕδρα τοῦ συντάγματος αὐτῶν μέχρι τῆς πλήρους συγκροτήσεως τοὐλάχιστον αὐτοῦ. Ἐπίσης θὰ ἠδύνατο νὰ καθορισθῇ ἀπὸ τοῦδε ὅτι ἡ διάρκεια τῆς ὑπηρεσίας τῶν ταγμάτων αὐτῶν θὰ εἶναι προσωρινὴ καὶ ὅτι ταῦτα θὰ διαλύωνται τμηματικῶς, ἐφόσον ἡ δύναμις τῆς χωροφυλακῆς θὰ αὐξάνῃ, συμφώνως μὲ τὸν νέον ὀργανισμὸν καὶ θὰ ἀπολύωνται οὕτω οἱ ἄνδρες τῶν ταγμάτων αὐτῶν, ἢ θὰ μετατίθενται, ἂν θέλωσιν, εἰς τὴν χωροφυλακήν. Διότι πρέπει νὰ τείνωμεν ὅπως ἡ ἀσφάλεια τῆς Χώρας ἀπομείνῃ τελικῶς εἰς τὴν χωροφυλακήν. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης νομίζω ὅτι θὰ εἶναι εὐκολωτέρα ἡ διάλυσις τῶν αὐτοτελῶν ταγμάτων παρ’ ὅσον θὰ ἦτο ἡ διάλυσις τοῦ συντάγματος. Τὰ τάγματα δὲ ταῦτα τὰ ἀνεξάρτητα πρέπει νὰ καταβληθῇ ἡ δέουσα φροντὶς ὅπως συνταχθῶσι συμφώνως πρὸς τὸν νέον ὀργανισμὸν τῆς χωροφυλακῆς ὅπως θὰ τὸν ψηφίσωμεν τροποποιούμενον. Συγχρόνως δὲ νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας καὶ διὰ τῶν ἄλλων μέτρων τῶν ἐνδεδειγμένων πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Οὕτω δέον νὰ ἐπιζητήσωμεν νὰ πυκνώσωμεν τὰς τηλεγραφικὰς καὶ τηλεφωνικὰς γραμμάς, νὰ ἐγκαταστήσωμεν εἰς ἐπίκαιρα σημεῖα σταθμοὺς χωροφυλακῆς, νὰ ἔχωμεν κινούμενα μεταβατικὰ ἀποσπάσματα μὲ ἐπὶ κεφαλῆς ἀξιωματικοὺς τοὺς ὁποίους θὰ βελτιώσωμεν διὰ γνώσεων ἐγκληματολογίας, καθόσον εἰς αὐτὴν θὰ ἐνασχολῶνται, καὶ νὰ ἔχωμεν ἀκατάπαυστον τὴν ἐπ’ αὐτῶν ἐπίβλεψιν ὥστε νὰ γνωρίζουν ὅτι ἐπιβλέπονται διαρκῶς ὅπως οὕτω ἀσχολῶνται ἐντατικῶς εἰς τὰ ἔργα των. Αὐτὰ τὰ μέτρα λαμβανόμενα εἰς τὸ ἔργον εἰς τὸ ὁποῖον ἀποβλέπομεν θέλουν διευκολύνει, καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν πληθυσμῶν θέλουσιν ἐπισύρει, ἥτις μεγάλως θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῆς ληστείας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν τῇ φιλοδοξίᾳ αὐτοῦ τοῦ νὰ βελτιώσῃ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας θὰ ἀποδεχθῇ τὰς ὡς ἄνω προτεινομένας τροπολογίας.

§328Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅπως καὶ χθὲς ἐδήλωσα, εἰς τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἔχει συνταχθῆ λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῆς διευθύνσεως τοῦ Σώματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον οὐδείς ποτε ἐσκέφθη ὅτι θὰ διευθύνηται ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὑποθέτω ὅτι ἡ δήλωσίς μου αὕτη εἶναι ἀρκετὴ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτό, οὐδεμίαν δὲ σημασίαν ἔχει τὸ νὰ ἀναγραφῇ καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς εὑρίσκεται ὑπὸ τὰς ἀμέσους διαταγὰς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὸ ζήτημα τῆς διαιρέσεως εἰς τάγματα τὸ εὑρίσκω πάρα πολὺ συντελεστικὸν διὰ τὴν καλυτέραν ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς τοῦ Σώματος. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν πειθαρχίαν ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὅλη ἡ πειθαρχικὴ δικαιοδοσία τοῦ πεζικοῦ, ἡ ὁποία ὑφίσταται διὰ τὸ πεζικόν, θὰ ὑφίσταται καὶ δι’ αὐτὸ τὸ Σῶμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀνομασίαν τῶν ἀνδρῶν τοῦ Σώματος τούτου, δὲν ὠνόμασα τούτους χωροφύλακας ἵνα μὴ προκαλέσω παράπονα λόγῳ τῆς διαφορᾶς τῆς μισθοδοσίας.

§329Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ κάμωμεν τὴν δήλωσιν ὅτι διαφωνοῦμεν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον ἔθιξε. Θεωροῦμεν ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ λειτουργία τοῦ Σώματος αὐτοῦ καὶ ἂν κατανεμηθῇ εἰς τάγματα. Ὑποθέσατε ὅτι θὰ ὑπάγωμεν εἰς μίαν περιφέρειαν ἡ ὁποία ληστοκρατεῖται, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας. Εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν ἀπαιτοῦνται μικραὶ ὁμάδες. Αὐτὸ τὸ σύστημα πῶς θὰ λειτουργήσῃ; Ὑποθέσατε ὅτι ἔχομεν τάγματα εἰς τὴν Κρήτην, εἰς τὴν Ἤπειρον, εἰς τὴν Μακεδονίαν κλπ., πῶς αὐτὰ τὰ τάγματα θὰ συντηρῶνται; Καὶ τὸ ἄλλο τμῆμα τοῦ συντάγματος πῶς θὰ χρησιμοποιῆται; Ἢ θὰ χρησιμοποιῆται συγκεντρωμένον; Δι’ αὐτὸ εἶπον, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι κατὰ τὸν ὑπάρχοντα νόμον τὰ εἰδικὰ συμβούλια τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ στρατολογῶσι κατὰ περιφερείας, ἀναλόγως τῶν παρουσιαζομένων ἀναγκῶν. Διὰ ποίων ἀρχῶν θὰ μεταφερθῶσιν ἐνταῦθα πρὸς ἐξέτασιν οἱ στρατολογούμενοι; Ποῖος θὰ πληρώνῃ τὰ ἔξοδα τῆς Ἐπιτροπῆς; Τὰ τοπικὰ συμβούλια ἔχουν τὸ δικαίωμα καὶ τῆς ἐπιστρατεύσεως διὰ 6 ἢ διὰ 10 ἡμέρας. Ὑπάρχει ὁ νόμος ὁ ὁποῖος εἶναι πλήρης. Ἑπομένως ἡμεῖς ἀποκρούομεν διαρρήδην τὸ κατασκεύασμα αὐτό, τὸ ὁποῖον κρέμαται ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ εἴπωμεν, ἀδιαφοροῦντες ἂν γίνῃ δεκτὸν ἢ ὄχι. Καὶ ὅπως εἶπον καὶ προχθές, ὅταν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἴσως ἴδωμεν τὸν κ. Ρακτιβὰν διοικητὴν ταγμάτων.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούνδουρος ἔχει τὸν λόγον.

§331Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχουν ἐγγραφῆ πολλοί. Ἂν παραιτηθοῦν ὅλοι, παραιτοῦμαι καὶ ἐγώ.

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς εἶσθε ἐγγεγραμμένος. Δίδετε τὸ παράδειγμα;

§333Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς παραιτηθοῦν ὅλοι· θὰ ὁμιλήσω τελευταῖος.

§334Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄν εἶναι γενικὴ ἡ παραίτησις, παραιτοῦμαι καὶ ἐγώ. Ἄν δὲν εἶναι, δὲν παραιτοῦμαι.

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι γενική.

§336Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν παραιτοῦμαι, κ. Πρόεδρε.

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Καραπαναγιώτη.

§338Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Δὲν ἐμπνέομαι, κύριοι πληρεξούσιοι, ἀπὸ καμμίαν ἀπολύτως προκατάληψιν κατὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου. Μελετήσαντες ἰδιαιτέρως αὐτὸ ὡς μέλη τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, παρηκολουθήσαμεν μετὰ προσοχῆς τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, παρηκολουθήσαμεν καὶ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ. Μὲ λύπην μας ὁμολογοῦμεν ὅτι ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν διὰ νὰ πείσουν τὴν Συνέλευσιν περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑποβολῆς τοῦ σχεδίου τούτου νόμου, δὲν ὑπῆρξαν ἱκανὰ νὰ πείσωσιν ἡμᾶς νὰ μεταβάλωμεν τὰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ἐν τῇ κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ ἐξεθέσαμεν· τὰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ὑπεστηρίξαμεν, ἀντιλήψεις στηριζομένας ἐπὶ τῆς ἀπολύτου καλῆς πίστεως, ἀντιλήψεις στηριζομένας ἐπὶ τοῦ συμφέροντος καὶ τοῦ Σώματος τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ Κράτους. Οὔτε τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ἀνεπτυχθέντα, ἀλλ’ οὔτε αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐδέχθη, εἴτε παρ’ ἄλλων συναδέλφων ἀνεπτύχθησαν, εἶναι ἱκαναὶ νὰ μεταβάλωσι τὴν ὑφήν, τὴν φύσιν αὐτοῦ τοῦ σχεδίου νόμου. Δὲν κατακρίνομεν τὸ σχέδιον τοῦτο νόμου διὰ λόγους λεπτομερειῶν. Δὲν ἐζητήσαμεν νὰ γίνωσιν οἱ ὁπλαρχηγοὶ τὸ ἐξιλαστήριον θῦμα διὰ τὴν ἀποδοχὴν τοῦ σχεδίου νόμου. Δὲν ἐζητήσαμεν νὰ ἀπορριφθῇ διὰ λόγους λεπτομερειῶν. Ἀλλὰ διιστάμεθα βασικῶς. Διιστάμεθα κατ’ ἀρχὴν πρὸς αὐτό. Διιστάμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συγκροτήσεως ἀνεξαρτήτου Σώματος τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐκ τῆς ὑφισταμένης δυνάμεως τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατοῦ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ ἡ δύναμις τὴν ὁποίαν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ζητεῖ. Ἡ ἰδέα αὐτὴ τῆς ἐξευρέσεως τῆς δυνάμεως τῶν 1000 ἀνδρῶν ἐκ τῆς ὑφισταμένης δυνάμεως τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατοῦ δὲν εἶναι ἀποκυήματα τῆς ἰδικῆς μας φαντασίας, οὐδὲ ἐφευρέσεως τῆς ἰδικῆς μας διανοίας. Ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, τὸν ὁποῖον ὁ ἴδιος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ὑπέβαλεν, ἐμφαίνεται ἀμέσως ποία εἶναι ἡ κυριαρχοῦσα ἰδέα διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς ἀπὸ πάσης ἄλλης ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀποσπάσῃ τὴν δύναμιν αὐτῆς ἐκ τῆς ἐνασκήσεως τῶν κυρίων αὐτῆς καθηκόντων. Καὶ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐν τῇ εἰσηγήσει τοῦ ὀργανισμοῦ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς προτείνει τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἀγγελιαφόρων ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦσι χωροφύλακας. Προτείνει, ὅπως ὀρθότατα ὑπέμνησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βόλου συνάδελφος, τὴν κατάργησιν τῶν ὑπηρετῶν τῶν ἀξιωματικῶν, ἀνερχομένων κατὰ τὸν ὀργανισμὸν εἰς 1200. Τί ἐμποδίζει τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ νὰ λάβῃ τὴν δύναμιν αὐτήν; Καὶ θὰ λάβῃ τὴν δύναμιν τῶν 1000 ἀνδρῶν πολὺ ταχύτερον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παρὰ διὰ τῆς κατατάξεως τῶν ἐθελοντῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον εἰς ὅλας τὰς ἀνωτέρας Διοικήσεις καὶ τὰς Διοικήσεις τῆς χωροφυλακῆς ἀπασχολοῦνται χωροφύλακες κατατεταγμένοι διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας, ὡς γραφεῖς. Τί κωλύει τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ ἐξαγάγῃ ἐκ τῶν γραφείων ὅλην αὐτὴν τὴν δύναμιν τῆς χωροφυλακῆς καὶ νὰ τὴν διαθέσῃ διὰ τὴν τήρησιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τῆς Χώρας; Μόνον διὰ τῶν μέτρων τούτων δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν δύναμιν τῶν 2,500 ἀνδρῶν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός.

§339Ι. ΜΑΡΜΑΤΑΚΗΣ. Χιλίους διακοσίους χωροφύλακας ἀπασχολοῦν οἱ ἀξιωματικοί;

§340Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε, 1200 χωραφύλακες ἀπασχολοῦνται ὡς ὑπηρέται καὶ ἕτεροι 1200 ἀπασχολοῦνται ὡς γραφεῖς.

§341Ι. ΜΑΡΜΑΤΑΚΗΣ. Οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ δὲν ἔχουν ὑπηρέτας.

§342Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἀλλὰ ταυτοχρόνως ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐζήτησεν ἐνίσχυσιν τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ. Καὶ γνωρίζομεν ὅτι ὁ στρατὸς ὡς ἔχει σήμερον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ παράσχῃ τὴν δύναμιν αὐτήν. Ἀντὶ τούτου ὅμως ὁ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν συνάδελφός του τί ἐπρότεινεν εἰς αὐτόν; Πρὸ μηνὸς καὶ πλέον ἐπρότεινεν εἰς αὐτὸν τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλάξῃ ἓν μέγα μέρος τῆς ὑπαίθρου χώρας τῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης ἀπὸ τὴν δύναμιν τῆς χωροφυλακῆς καὶ νὰ ἀναλάβῃ τὴν τήρησιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ὁ στρατός. Δὲν ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ τὸ μέτρον τοῦτο ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ; Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι διὰ τῶν μέτρων τούτων, μέτρων διοικητικῶν, μὴ ἐχόντων ἴσως ἀνάγκην καμμίας νομοθετικῆς κυρώσεως πλὴν ὅσον ἀφορᾷ πιθανῶς τοὺς ὑπηρέτας τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τοὺς ἀγγελειοφόρους, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ ἡ δύναμις ἡ ἀπαραίτητος ὄχι μόνον ἡ ἀπαραίτητος, ἀλλὰ καὶ τριπλασία καὶ τετραπλασία ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ζητεῖ. Ἀντὶ τούτου ὅμως, ἐνῷ ἐν τῇ δυνάμει τῆς χωροφυλακῆς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ ἡ δύναμις αὐτή, ζητεῖται ἀπὸ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν νὰ ψηφίσῃ ἓν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἐπὶ μίαν διετίαν θὰ ἀπαιτήσῃ δαπάνην 60,000,000 δραχμῶν διὰ τὴν ἐπίτευξιν ἑνὸς ἀποτελέσματος, τὸ ὁποῖον εἶμαι πεπεισμένος, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ διὰ μέτρων διοικητικῶν ἀπολύτως ἐνδεδειγμένων. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, κύριοι πληρεξούσιοι, περισσότερον. Ὅσα εἴπομεν χθὲς καὶ ὅσα προσεθέσαμεν σήμερον εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος ὅτι εἶναι ἱκανὰ νὰ σᾶς πείσωσιν ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Συνέλευσις ἓν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸ Κράτος μίαν περιττὴν δαπάνην 60,000,000 δραχμῶν, ἐνῷ εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι διὰ τῶν ἐκτεθέντων μέτρων θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ δύναμις πολὺ μεγαλυτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§343Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως θὰ ἴδητε εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν ὅτι λαμβάνεται πρόνοια ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς ἐπιστρέψωσι τοὺς ὑπηρέτας των καὶ λαμβάνωσιν ἐπίδομα 200 δραχ. μηνιαίως. Τὸ μέτρον τοῦτο ἐλήφθη διότι, ἐνῷ δικαιοῦνται διὰ νὰ ἔχωσιν ἕνα ὑπηρέτην οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς, χρησιμοποιοῦν μέχρι τοῦδε ἕνα χωροφύλακα, τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος πληρώνει ἀντὶ 1350 δραχ. Συνεπῶς διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου, διὰ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὅτι δὲν θὰ λάβω, δὲν ἀπαιτεῖται ἄλλο τίποτε παρὰ νὰ περιβάλληται διὰ τῆς ἐγκρίσεώς σας τὸν ὀργανισμόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εὕρεσιν τῆς δυνάμεως ἐκ τῶν γραφέων ἢ ὄχι, δεκάκις τοὐλάχιστον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ χθὲς σᾶς εἶπον ὅτι ἐνεργοῦνται διαγωνισμοὶ εἰς ὅλα τὰ μέρη καὶ στέλλομεν ταχύτατα τοὺς πρώην γραφεῖς νὰ ἐκτελέσουν μάχιμον ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ τὰ μέτρα αὐτά, κύριοι, δὲν δύνανται νὰ θεραπεύσωσι τὰς ἀνάγκας. Δὲν γνωρίζω ἂν χάνηται ἡ διαφορὰ τοῦ ἀριθμοῦ ἢ ὄχι. 17,850 χωροφύλακες κατὰ τὸν ἰσχύοντα κανονισμὸν χρειάζονται καὶ ὑπάρχουν μόνον 7,000 μὲ ὅλους τοὺς ὑπηρέτας καὶ γραφεῖς. Τί θέλετε λοιπὸν νὰ κάμω; Ὄσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα, τῆς ἀναμίξεως τῆς φρουρήσεως ὑπὸ τοῦ στρατοῦ τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης, ἐσπεύσαμεν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Δυστυχῶς ἡ ἀπόλυσις τῆς ἡλικίας τοῦ 1923 ἔφερε μεγάλην ἔλλειψιν δυνάμεων, διότι ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι μόνον 50 ἄνδρας κατώρθωσεν ὁ κ. Ὀθωναῖος νὰ μᾶς δώσῃ διὰ τὴν καταδίωξιν τοῦ Μπαμπάνη. Ἔχομεν ἔλλειψιν στρατιωτικῶν δυνάμεων. Μὴ πιστεύητε ὅτι ἔχομεν 50,000 ἄνδρας. Αἱ δυνάμεις εἶναι πολὺ κατώτεραι. Ἡ δύναμις τοῦ στρατοῦ ἡ γεγυμνασμένη ἀνέρχεται εἰς 14,000. Ἡ ἡμίσεια κλάσις εἶναι ἀγύμναστος. Μία μόνον κλάσις γεγυμνασμένη ὑπάρχει ὑπηρετοῦσα εἰς τὸν στρατόν. Ποῦ εὑρίσκονται αἱ 50,000 τῶν γεγυμνασμένων στρατιωτῶν; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν ἐξ αὐτῶν νὰ ἀποσπάσωμεν εἰς τὴν χωροφυλακήν, ὅταν αὐταὶ αἱ ὀλίγαι δυνάμεις ἀπασχολοῦνται ἀπὸ Ροδόπης μέχρι τοῦ Ταινάρου; Ἀλλὰ συγχρόνως μᾶς ἐδόθη ἡ ἀπάντησις ὅτι ἀτυχῶς ὁ στρατὸς δὲν δύναται νὰ δώσῃ ἄνδρας διὰ τὴν χωροφυλακήν.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λεονάρδος ἔχει τὸν λόγον.

§345Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὀλίγας θὰ εἴπω λέξεις, κύριοι συνάδελφοι. Ἀφ’ ἧς ἀπὸ δεκαπενταμήνου παρακάθημαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ πρώτην φορὰν νομοσχέδιον ἀπησχόλησε τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ δύο ἡμέρας καὶ δύο νύκτας· ἐσημειώθη τὸ περιστατικὸν τοῦτο καὶ εὔχομαι ὅπως χρησιμεύσῃ τὸ γεγονὸς τοῦτο ὡς ἀπαρχὴ μιᾶς νομοθετικῆς ἐργασίας καλυτέρας διὰ τὸ Σῶμα τοῦτο. Αἰτιάσεις ποικίλαι ἠκούσθησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, αἰτιάσεις ἐπίσης καὶ κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ. Ἡ μία κατηγορία ἡ ὁποία ἐξηνέχθη κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὑπῆρξεν ὅτι θίγεται ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Σώματος τῆς χωροφυλακῆς, διότι ἔφερε τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἀλλά, κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ κατὰ τίνα τρόπον θίγεται ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς χωροφυλακῆς ὅταν διὰ τὴν συγκρότησιν τῶν στελεχῶν τοῦ Σώματος τούτου μεταχειρίζεται ὁ Ὑπουργὸς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς καὶ ὅταν οἱ στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἀποτελέσωσι τὸ σύνταγμα τοῦτο, λαμβάνονται ἀπὸ τὴν πηγὴν ἐκείνην ἀπὸ τὴν ὁποίαν λαμβάνονται οἱ στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσωσιν αὐτὴν ταύτην τὴν χωροφυλακήν. Κατηγορήθη ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς διότι δὲν ἔσπευσε νὰ ἀποσπάσῃ ἓν τῶν συνταγμάτων καὶ μάλιστα, ὅπως εἶπον, τὸ σύνταγμα τῆς Φθιώτιδος τῶν εὐζώνων, διὰ νὰ σταλῇ πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Ἐλέχθη ὅτι ὑπάρχουσι 50,000 ἀνδρῶν. Ἀλλ’ ὁσοιδήποτε καὶ ἂν ὑπάρχωσι, ἐφόσον δὲν εἶναι ἀρκετοὶ νὰ ἀναπληρώσωσι τὰς ἀνάγκας τοῦ συντάγματος οὐδεὶς δύναται νὰ ἀποσπασθῇ. Ἐλέχθη ἀκόμη ὅτι ὑπηρετοῦσιν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς στρατιῶται. Ἀλλ’ ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Πάγκαλος διὰ διαταγῆς του ἀπηγόρευσε νὰ ὑπηρετῶσι· μόνον εἰς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς ὑπάρχουσι βοηθητικοί, ἀλλὰ βοηθητικοὶ δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας; Ἀλλὰ τὸ σημαντικώτερον τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα ἐξηνέχθησαν κατὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, εἶναι ὅτι τὸ μέλλον Σῶμα, τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ συγκροτηθῇ, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ Σῶμα βίας. Ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν συνάδελφον ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς κ. Ι. Καλογερᾶν ὅτι ἡ ἀξία ἑνὸς στρατεύματος ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν στελεχῶν αὐτοῦ. Τοῦτο καὶ αὐτὸς ὁ ἀρχηγὸς τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς τὸ εἶπεν· ὅτι στρατὸς θὰ εἴπῃ στελέχη. Ὄταν θέσωμεν ὡς βάσιν ὅτι οἱ γενναῖοι ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς ἐδιδάχθησαν τὴν βίαν καὶ τὴν ἀπάτην, τότε δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι τὸ Σῶμα αὐτὸ θὰ εἶναι Σῶμα βίας καὶ ἀπάτης. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνεται πρόνοια καὶ περὶ ἐπιλογῆς. Ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ἐνώπιον ὑμῶν ὅτι οὔτε ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ πεζικοῦ εἰσὶν ἱκανοὶ διὰ τὴν δίωξιν τῆς λῃστείας, καὶ ὑποχρεοῦμαι ἐν προκειμένῳ νὰ ἀναφέρω παράδειγμά τι. Ὑπηρέτει ὡς διοικητὴς χωροφυλακῆς Αἰτωλοακαρνανίας ὁ μορφωμένος ἀντισυνταγματάρχης τῆς χωροφυλακῆς κ. Σκουλούδης, κατὰ τὴν περίοδον δὲ τῆς διοικήσεώς του ἡ λῃστεία ἐλυμαίνετο τὸν νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας. Περιοδεύων εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τηλεγραφήσω διαμαρτυρόμενος πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Ἐννόμου Τάξεως κ. Πρωτοσύγκελον. Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθην εἰς τοῦτο. Ὅταν ἦλθον εἰς τὰς Ἀθήνας ἔκαμον καὶ ἀρθρογραφίαν κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ οὕτω ἐπέτυχον τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου. Ἐπεδίωξα τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ διοικητοῦ τῆς χωροφυλακῆς ὁ ὁποῖος ἦτο μὲν μορφωμένος ἀλλὰ δὲν ἐγνώριζε τὸν τρόπον τῆς καταδιώξεως τῆς λῃστείας καὶ ἐπέτυχον τὴν ἀντικατάστασίν του δι’ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὴν μόρφωσιν τὴν ἐγκυκλοπαιδικὴν τοῦ προηγουμένου, ἀλλ’ ἐγνώριζε τὸν τρόπον τῆς διώξεως τῆς λῃστείας. Καὶ ἐπὶ τῆς περιόδου τοῦ νέου διοικητοῦ ἐντὸς 2 μηνῶν ἀπηλλάγη ὁ νομὸς Αἰτωλοακαρνανίας ἀπὸ ὅλους τοὺς λῃστάς, καὶ λόγῳ τῆς πιέσεως τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ χωροφυλακὴ ἠναγκάσθησαν νὰ ἐκτοπισθοῦν εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν. Ἐκ τοῦ γεγονότος τούτου, ὑποθέτω, ἀποδεικνύεται ὅτι ὅλοι δὲν εἶναι κατάλληλοι διὰ τὴν δίωξιν τῆς λῃστείας καὶ ἐκ τούτου παρίσταται ἀνάγκη ἐπιλογῆς καὶ νὰ γίνηται αὕτη ἐκ μέρους ἀξιωματικῶν ἀνωτέρων ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλ’ ἐλέχθη ἀκόμη ὅτι διὰ τῆς μισθοδοσίας τῶν 1700 δραχμῶν δὲν θὰ προσέλθουν παρὰ μόνον κλέπται, λῃσταὶ καὶ ἅρπαγες. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καθ’ ὅμοιον τρόπον πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι καὶ εἰς τὴν χωροφυλακὴν μὲ ὀλιγώτερον μισθὸν πρέπει ἀναγκαίως νὰ προσέλθουν τοιοῦτοι ἄνθρωποι. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ὅτι οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχει τὸ ἐπιχείρημα, ἀρκεῖ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος θὰ διοικῇ νὰ ἔχῃ ἀντίληψιν τοῦ καθήκοντος, ἀντίληψιν τῆς τιμιότητος, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁποιοιδήποτε καὶ ἂν εἶναι οἱ ὑποδεέστεροι, θὰ πειθαρχήσουν. Παρουσιάσθη πολλάκις τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ εἰς τὸν πόλεμον. Λόχοι στρατοῦ τοῦ αὐτοῦ συντάγματος νὰ ἐβάδιζον ἀντάξιοι τοῦ προορισμοῦ των καὶ νὰ εἶναι πειθαρχικοὶ καὶ εἷς λόχος τοῦ ἰδίου συντάγματος νὰ κλέπτῃ καὶ νὰ ἁρπάζῃ. Ὥστε ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον εἶναι ὅτι τὰ στελέχη μόνον κάμνουν τὸν στρατόν. Ἠκούσθη καὶ ἓν ἄλλο ἐπιχείρημα· νὰ μὴ ὑπαχθῇ τὸ Σῶμα τοῦτο εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς. Μία τρομερὰ διαφορά! Ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς εἶναι πρόσωπον τὸ ὁποῖον ἐκλέγεται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Φαντάζομαι δὲ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς νὰ μὴ ὑπακούῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἑπομένως νομίζω ὅτι καὶ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο δὲν εἶναι πολὺ σοβαρόν. Ἐλέχθη ἀκόμη, κύριοι πληρεξούσιοι, καὶ μία ἄλλη μομφή. Μορφὴ ἀπωτέρα· ὅτι πιθανὸν τὸ Σῶμα τοῦτο νὰ χρησιμεύσῃ δι’ ἄλλους σκοποὺς τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον τοιούτου εἴδους πολιτικὴ ἐξυπηρετεῖ καὶ τὰ συμφέροντα τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Καταστάσεως καὶ τῆς Συνελεύσεως. Καὶ ἄλλοτε πάλιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξηγγέλθη μομφὴ κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου τότε Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Παγκάλου ὅτι δῆθεν ἑτοιμάζεται νὰ καταργήσῃ τὸ πολίτευμα, νὰ διαλύσῃ τὰς ἐξουσίας καὶ νὰ καταλάβῃ τὴν Ἀρχήν. Ἀλλ’ ἀπεδείχθησαν ὅλαι αὐταὶ αἱ κατηγορίαι πομφόλυγες. Εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Θεσσαλονίκης πληρεξούσιον ἐδόθησαν ὅλα τὰ μέσα ὅτε διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐννόμου Τάξεως καὶ ἐπετράπη εἰς αὐτὸν καὶ ἐκ τοῦ στρατεύματος νὰ προσλάβῃ ἀξιωματικοὺς καὶ ἐκ τῶν ἐφέδρων νὰ προσλάβῃ τοιούτους καὶ ὁπλαρχηγοὺς καὶ ληστὰς ἀκόμη. Τῷ ἐδόθη ἀκόμη δικαίωμα καὶ τὸν στρατιωτικὸν νόμον νὰ κηρύξῃ καὶ νὰ ἔχῃ καὶ αὐτὸν ὡς βοηθὸν διὰ τὴν δίωξιν τῆς ληστείας. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἀρνηθῇ τὸ πρῶτον προτεινόμενον μέτρον διὰ τὴν δίωξιν τῆς ληστείας. Ὑπὸ τοιούτων κατεχόμενος ἰδεῶν θὰ ψηφίσω τὸ νομοθέτημα χωρὶς ἡ ψῆφός μου νὰ σημαίνῃ ἄλλο τι παρὰ τὴν ἔγκρισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου.

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούνδουρος ἔχει τὸν λόγον.

§347Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν μὲ ἐμπνέει ὡς θέμα ἀντιπολιτεύσεως· ὄχι διότι δὲν εἶναι σοβαρόν, ὄχι διότι δὲν εἶναι πλῆρες κακῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἀποδειχθῇ πλήρης ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ διότι πρόκειται περὶ θέματος τὸ ὁποῖον συναντᾷ ἐχθρότητας ἐν αὐτῇ ταύτῃ τῇ παρατάξει, ἡ ὁποία ὑποστηρίζει τὴν Κυβέρνησιν· ἐχθρότητας φανεράς, ἐχθρότητας συγκεκαλυμένας. Ἐλάχιστα συνεπῶς θὰ σᾶς εἴπω ἀπὸ ἀντικειμενικῆς καθαρῶς ἀπόψεως, ἀπὸ τῆς καθαρᾶς ἀπόψεως ἥτις ἀφορᾷ τὴν ἔννομον τάξιν. Πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἷς ἄλλος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ κ. Στάης ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐλεγχόμενος διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν ἐδήλωσε καὶ ὡμολόγησεν ὅτι τὴν ὕπαιθρον χώραν λυμαίνονται 71 χιλιάδες λιποτακτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον μεταβληθῆ εἰς ληστάς. Ἐξετάζω τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως ἀρχόμενος ἀπὸ τῆς περιόδου ἐκείνης, ἵνα μὴ νομισθῇ ἐκ τῶν γενομένων συζητήσεων περὶ τοῦ κλονισμοῦ τῆς δημοσίας τάξεως, ὅτι αὕτη βαρύνει τὴν Δημοκρατίαν ἢ ὅτι βαρύνει τὸ σημερινὸν καθεστώς. Ἂν ὑπάρχῃ κλονισμένη ἡ δημοσία τάξις, ἐκληροδοτήθη ἀπὸ ἕνα καθεστὼς προγενέστερον τοῦ δημοκρατικοῦ, τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς οὔτε ἡ Ἐπανάστασις δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐπανορθώσῃ, καὶ ἑπομένως εὐθύνη τοῦ καθεστῶτος τοῦ δημοκρατικοῦ ὡς καθεστῶτος διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν, εὐθύνη δὲν ὑπάρχει. Ἓν εἶναι ἀληθές· ὅτι ἀναλόγως τῶν ἑκάστοτε δημοκρατικῶν Κυβερνήσεων τὸ βαρόμετρον τῆς δημοσίας τάξεως ἀνήρχετο καὶ κατήρχετο εὐχερῶς καὶ ὑπῆρξε μία ἐποχή, ἡ ὁποία ἐσημείωσε πράγματι σταθμὸν εὐχάριστον· ἡ ἐποχὴ τῆς ὑπουργίας τοῦ ἐκ Θεσσαλονίκης συναδέλφου κ. Παγκάλου, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ βαρόμετρον εἶχε κατέλθει εἰς τὸ μηδὲν καὶ κάτω τοῦ μηδενός· ἡ ληστεία εἶχε σχεδὸν ἐκλείψει. Ἠκούσαμεν τοὺς ἀγορητάς, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ὑπεστήριξαν ἀμέσως καὶ ἐμμέσως ὅτι τὰ βίαια μέτρα, τὰ ὁποῖα μετῆλθεν ὁ τότε Ὑπουργός, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ ἐπέφερον τὸ ἀποτέλεσμα. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἤθελον νὰ διατυπώσω διαφωνίαν τινά. Θὰ ἤθελον νὰ διατυπώσω διαφωνίαν ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ὡς διαδεχθεὶς τὸν ἐκ Θεσσαλονίκης συνάδελφον ἀντελήφθην, τὰ ὁποῖα ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἄμεσον ἀντίληψίν μου, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἠλαττώθησαν οἱ φυγόδικοι κατὰ τὴν ἐποχὴν τὴν ὁποίαν διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐννόμου Τάξεως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θεσσαλονίκης πληρεξούσιος, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς τὰ βίαια μέτρα, ἀλλ’ εἰς λόγους ψυχολογικούς. Κατ’ ἐμὲ τὸ ἀποτέλεσμα ἐπῆλθεν 99% ἀπὸ ψυχολογικοὺς λόγους δι’ ἠπίων μέτρων καὶ 1% διὰ τῶν βιαίων μέτρων. Εἰς τὴν Κρήτην οἱ φυγόδικοι, οἱ λησταὶ—ὅπως θέλετε ὀνομάσατέ τους—δὲν συνελήφθησαν, ἀλλ’ ἑκουσίως προσῆλθον μετὰ τὰς δοθείσας ὑποσχέσεις ὅτι θὰ ἐλαμβάνοντο μέτρα ἐπιεικείας ὑπὲρ αὐτῶν. Τὸ αὐτὸ συνέβη ἐν μεγίστῳ βαθμῷ καὶ εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα· τὰ 50% προσῆλθον μὲ τὴν ὑπόσχεσιν τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ οὐχὶ μὲ τὰ βίαια μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν. Τὴν γνώμην αὐτὴν εἶχον διατυπώσει καὶ ἄλλοτε. Δὲν δύναμαι συνεπῶς κατ’ ἀρχὴν νὰ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν σχηματισμὸν εἰδικοῦ Σώματος, δηλ. μὲ τὴν λῆψιν ἐκτάκτως βιαίων μέτρων στοιχιζόντων εἰς τὸ Δημόσιον περὶ τὰ 30,000,000 ἐτησίως. Δὲν δύναμαι νὰ εἶμαι σύμφωνος ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς εἰσφορᾶς τῶν πολιτῶν, διότι καὶ αἱ περιφέρειαι αἱ ὁποῖαι κατέχονται ἀπὸ ληστὰς καὶ αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν ληστὰς καὶ αἱ περιφέρειαι αἱ ὁποῖαι δὲν κατέχονται ἀπὸ ληστὰς καὶ δὲν δημιουργοῦν ληστὰς θὰ συνεισφέρουν ἐξ ἴσου καὶ δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῶσιν ἐξ ἴσου κατὰ τρόπον μὴ συνάδοντα πρὸς τὸ δίκαιον. Τὸ ἐρώτημα, κύριοι, τίθεται ὡς ἑξῆς· ὑπάρχει ἡ δημοσία τάξις εἰς κατάστασιν τόσον ἀθλίαν ὥστε νὰ ἐπιβάληται ἡ λῆψις μέτρων ἐκτάκτων, ὥστε νὰ ἐνδείκνυται ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἐκτρωτικῆς θεραπείας, ὅπως τὴν ἀπεκάλεσα ἄλλοτε; Κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐνεφάνισεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ἀριθμὸν ληστῶν νὰ γνωρίζωμεν πόσοι εἶναι· 10, 20, 50, 200....

§348ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖος νὰ τοὺς μετρήσῃ;

§349Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν φυγοδικούντων καὶ τῶν λῃστῶν εἶναι γνωστός. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, λέγω, δὲν προσεκόμισε τὰ στοιχεῖα αὐτά, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐκτιμήσωμεν τὸ πλάτος καὶ τὸ βάθος τῆς χαλαρότητος τῆς δημοσίας τάξεως καὶ συνεπῶς δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον συνεπάγεται τοιαύτας καὶ τοσαύτας δαπάνας. Ἤδη ἂς ἐξετάσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ συστήματος καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ. Ὡς σύστημα θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ αἰτιολογίαν τινά. Θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις, θεωροῦσα τὴν ἔκτασιν ἐφ’ ἧς δροῦν οἱ λῃσταὶ διάφορον ἀπὸ τὴν ἔκτασιν τῶν ἄλλων μερῶν, νὰ δημιουργήσῃ τρίτην τάξιν περιφερείας, τὴν περιφέρειαν τῶν ὀρεινῶν μερῶν φέρ’ εἰπεῖν, καὶ νὰ δημιουργήσῃ εἰδικὸν Σῶμα διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν αὐτῶν τῶν μερῶν. Ἔχομεν μέχρι σήμερον διὰ τὴν ὕπαιθρον χώραν τὴν χωροφυλακὴν καὶ διὰ τὰς πόλεις τὴν Ἀστυνομίαν τῶν Πόλεων· οὐδὲν θὰ ἐκώλυε νὰ ἀποκτήσωμεν καὶ τρίτον τι Σῶμα εἰδικὸν διὰ τὴν ὀρεινὴν ὕπαιθρον, ἣν λυμαίνεται ἡ λῃστεία. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἴσως δὲν θὰ ἠδύνατο ὡς σύστημα, λέγω, τὸ προτεινόμενον νομοθέτημα νὰ εὕρῃ πολλοὺς ἐχθρούς. Ἀλλὰ δὲν ἐμφανίζεται ὡς τοιοῦτον. Δὲν ἐμφανίζεται ὡς Σῶμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δράσῃ εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δράσῃ ἀκριβῶς καὶ μόνον εἰς τοὺς τόπους ὅπου ὑπάρχει λῃστεία. Πρόκειται περὶ δράσεως Σώματος τοῦ ὁποίου αἱ δαπάναι θὰ βαρύνουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τοῦ ὁποίου ἡ δρᾶσις θὰ δύναται νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον. Καὶ τοιοῦτον δὲν εἶναι δεκτόν. Ἴσως θὰ ἐγένετο δεκτὸν ἂν ὑφίστατο μίαν τροπολογίαν ῥιζικήν, τὴν ἑξῆς· νὰ καταρτισθῇ ἐξ ἐντοπίων στοιχείων καὶ νὰ πληρωθῇ ἐξ ἐντοπίων πόρων, ὡς συμβαίνει μὲ τὸ Σῶμα τῆς ἀγροφυλακῆς, ὅπερ ἐπεκτείνεται καὶ δρᾷ ὅπου τὸ ζητήσουν οἱ κάτοικοι. Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον νὰ γίνωσι Σώματα εἰδικὰ εἰς τὰς περιφερείας τὰς ὁποίας λυμαίνονται οἱ λῃσταὶ καὶ νὰ πληρωθῶσιν ἀπὸ τὰ τοπικὰ εἰδικὰ ταμεῖα. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἀναγκασθοῦν καὶ οἱ πολῖται νὰ ἐπικουρῶσι τὰ καταδιωκτικὰ ὄργανα πρὸς περιστολὴν τῆς λῃστείας, διότι θὰ ἔχουν συμφέρον ἀμεσώτερον. Θὰ ἠδύνατο νὰ στρατολογήσῃ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς οὕτω τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν ἀναγκαῖα καὶ νὰ ἀναμίξῃ καὶ ἀριθμὸν τινὰ ἀνδρῶν τοῦ στρατεύματος. Ἐνταῦθα δέον νὰ προσθέσω ὅτι θεωρῶ περισσότερον ἐπιζήμιον τὴν συμμιγῆ μέθοδον, τὴν μέθοδον τῆς ἀναμίξεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς, διότι γεννῶνται ζητήματα ἀντιζηλιῶν. Ἂν σήμερον παρουσιάζηται ἔντασις τῆς χαλαρώσεως τῆς δημοσίας τάξεως, τοῦτο ὀφείλεται ἔν τινι μέτρῳ εἰς τὸ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔθεσεν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς χωροφυλακῆς ἄνδρα, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ τιμᾷ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ἀναντιρρήτως δὲν ἔχει τὰ ἐφόδια καὶ τὴν εἰδικότητα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ διευθύνων τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς. Ἂν ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς ἦτο πρόσωπον προερχόμενον ἀπὸ τὰς τάξεις τῆς χωροφυλακῆς, γνωρίζων τὴν ἱστορίαν τοῦ θεσμοῦ καὶ τὴν ἱστορίαν τῶν προσώπων καὶ νὰ μὴ ἐλάμβανε τὰς πληροφορίας του ἀπὸ ἕνα ἀνθυπίλαρχον, τὸν ὁποῖον χρησιμοποιεῖ ὁ νῦν ἀρχηγὸς ὡς ὑπασπιστήν, τότε ἀσφαλῶς θὰ ἐγίνετο καλὴ τοποθέτησις τῶν ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ θὰ ἐστέλλοντο οἱ κατάλληλοι διὰ τὰ ὄρη εἰς τὰ ὄρη καὶ οἱ κατάλληλοι διὰ τὰς πόλεις εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ γραφεῖα καὶ δὲν θὰ συνέβαινεν ὅ,τι συμβαίνει σήμερον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἤρχισε νὰ προκύπτῃ ζωηρὰ ἡ ἀνάγκη τοῦ περιορισμοῦ τοῦ στρατεύματος εἰς τὰ καθαρῶς στρατιωτικὰ ἔργα. Δὲν εἶναι ἑπομένως φρόνιμον νὰ ἐπιτρέψητε εἰς τὸν στρατὸν νὰ ἐξέρχηται τοῦ στρατῶνος ἵνα ἐκτελέσῃ ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι συνηθισμένος. Οἱ κ. κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι προέτειναν τὴν ἀνάμιξιν χωροφυλακῆς καὶ στρατοῦ, δὲν ἀντελήφθησαν τὸ παράπονον τοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον ἐκφράζει ὁσάκις βλέπει τὰ στρατευόμενα τέκνα του νὰ μὴ ἐκπαιδεύωνται ἵνα χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν ἄμυναν τῶν συνόρων, ἀλλὰ καλοῦνται ἵνα χρησιμοποιηθοῦν εἰς καταδίωξιν λῃστῶν καὶ ἐμφυλίων συρράξεων. Νομίζω ὅτι ἐπείσθη ἡ Συνέλευσις ὅτι δὲν συμφέρει ἀπὸ πολλῶν ἀπόψεων ἡ ἀνάμιξις τοῦ στρατοῦ εἰς ἔργα μὴ καθαρῶς στρατιωτικά. Δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀνακαλέσῃ ἐφέδρους ἐκ τῆς χωροφυλακῆς, ἀνθρώπους γεγυμνασμένους καὶ πεπειραμένους οὕτως ὥστε νὰ ἐπιτύχῃ νὰ συμπληρώσῃ τὰ στελέχη τοῦ Σώματος. Ἀλλὰ παρ’ ὅλα ταῦτα εἶχον νὰ δηλώσω εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν—καὶ δὲν κωλύομαι νὰ τὸ δηλώσω—ὅτι, ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ ἓν Σῶμα, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ κατατάσσωνται στελέχη παρέχοντα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀποστολῆς των, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς εἰδικότητος περισσότερα ἐχέγγυα ἀπὸ ὅσα παρέχει ἡ χωροφυλακὴ ἢ ὁ στρατὸς περὶ τοῦ ὅτι δύναται νὰ ἐμπεδώσωσιν καὶ ἐπιβάλλωσι τὴν τάξιν θὰ ἐκηρυσσόμην ὑπὲρ τοῦ νομοθετήματος. Τοιαῦτα στελέχη ἐγὼ τοὐλάχιστον θεωρῶ τοὺς ὁπλαρχηγοὺς ἀπολύτως καταλλήλους καὶ μόνους καταλλήλους. Μόνον δι’ αὐτῶν θὰ ἐπετυγχάνετο ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθετήματος. Οὗτοι δύνανται νὰ δράσουν εἰς τὰ ὄρη χωρὶς στρωμνὴν καὶ χωρὶς νὰ ἀκολουθῇ ὄπισθεν αὐτῶν ἐπιμελητεία ἢ χειρουργεῖον. Τὰ ἄλλα Σώματα καὶ οἱ στρατιωτικοὶ καὶ οἱ χωροφύλακες δὲν δύνανται νὰ ἀνθέξουν εἰς τοιαύτας ἐπιχειρήσεις. Ἀλλὰ δυστυχῶς αἱ ὑποχωρήσεις τὰς ὁποίας δὲν ἐπιβάλλει ἡ ἁπλῆ συναίσθησις τοῦ ὀρθοῦ καὶ τοῦ δικαίου, ἀλλ’ ἐπιβάλλουν ἄλλαι γενικώτεραι σκοπιμότητες, ἀφήρεσαν ἀπὸ τὸ νομοθέτημα τοῦτο τὴν διάταξιν καθ’ ἣν θὰ ἐχρησιμοποιοῦντο καὶ ὁπλαρχηγοί, δηλαδὴ ἀφήρεσε τὴν μοναδικὴν ἀρετὴν τοῦ νομοθετήματος. Καὶ δὲν ἀρκεῖ ὅτι ἀπειλήφθη πρὶν κἂν φθάσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἡ διάταξις, καθ’ ἣν θὰ ἠδύναντο νὰ χρησιμοποιηθοῦν οἱ ὁπλαρχηγοί, τὰ θύματα αὐτὰ τῶν ἐπανειλημμένων πατριωτικῶν ἀγώνων. Δὲν ἀρκεῖ τοῦτο ἀλλ’ ἐξετοξεύθησαν καὶ μομφαὶ ἐναντίον αὐτῶν. Καὶ δὲν μοὶ ἔκαμον καμίαν ἐντύπωσιν αἱ μομφαὶ τὰς ὁποίας ἐξετόξευσαν ἄλλοι ἐναντίον τῶν ὁπλαρχηγῶν ὅσον ἡ μομφὴ τὴν ὁποίαν ἄφησεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς πληρεξούσιος κ. Γονατᾶς, ὅστις ἐξέφρασε τὴν εὐχαρίστησίν του καὶ συνεχάρη τὸν ἀξιότιμον ἐκ Θεσσαλονίκης συνάδελφον, διότι ἀνεγνώρισε τὴν μειονεκτικότητα τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν Σωμάτων αὐτῶν. Λησμονεῖ ὁ συνάδελφος οὗτος ὅτι ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας αὐτοῦ ἐχρησιμοποιήθησαν ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν ἔννοιαν καὶ ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν μορφὴν τὰ Σώματα τῶν ὁπλαρχηγῶν, τοὺς ὁποίους νομίζει σήμερον ἄτακτα καὶ ἐπικίνδυνα στοιχεῖα! Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, συνοψίζω τὴν γνώμην μου εἰς τὸ ἑξῆς. Δὲν θεωρῶ ἀναγκαῖον τὸν σχηματισμὸν ἰδίου Σώματος διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς λῃστείας κατ’ ἀρχήν. Ἄν παραστῇ ἀνάγκη συγκροτήσεως εἰδικοῦ Σώματος, δὲν πρέπει νὰ κοροϊδεύωμεν ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους συγκροτοῦντες αὐτὸ ἀπὸ στρατιώτας καὶ χωροφύλακας, δηλαδὴ «ν’ ἀλλάξῃ ὁ Μανωλιὸς καὶ νὰ βάλῃ τοῦ ροῦχα ἀλλοιῶς», ἀλλὰ πρέπει νὰ συγκροτήσωμεν ἀπὸ στελέχη κατάλληλα, δηλαδὴ ἀπὸ ὁπλαρχηγούς. Ἄν δὲ τοῦτο δὲν συμβῇ, τὸ παρὸν νομοθέτημα καθίσταται συγχρόνως ἄχρηστον καὶ ἐπιβλαβές. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην περιττὸν νὰ εἴπω ὅτι θὰ καταψηφίσω τὸ νομοθέτημα. Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ ἐγκαταλείψω τὸ βῆμα πρὶν ἐκφράσω τὸν φόβον ὅτι αὐτὴ αὕτη ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τόσον εὐκόλως προέβη εἰς τὴν ἀβαρίαν ἡ ὁποία προσδίδει προσόντα τινὰ εἰς τὸ νομοθέτημα, ἄν, ὃ μὴ γένοιτο, ψηφισθῇ καὶ χρησιμοποιήσῃ πρόσωπα μόνον ἐκ τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἐκ τοῦ στρατοῦ, θὰ ἴδῃ νὰ φυλλορροῇ τὸ ἔργον αὐτῆς, θὰ ἴδῃ τὸν σκοπὸν αὐτῆς νὰ μὴ ἐκπληροῦται καὶ θὰ ἀναγκασθῇ ἢ νὰ διαλύσῃ τὸ Σῶμα αὐτὸ ἢ νὰ ἀποταθῇ πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ εἰς τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι τὰ καταλληλότερα διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς λῃστείας. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ ὑπέβαλον εἰς τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως τὴν γνώμην νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε τὰ νομοθετικὰ δῆθεν ὑπὲρ τῆς λῃστείας καὶ τῆς φυγοδικίας, ἀλλ’ ἀπὸ ἀπόψεως τινος κατ’ αὐτῶν καὶ νὰ φανῇ ἐπιεικεστέρα ὅσον ἀφορᾷ τὰς πράξεις τὰς ἀναγομένας εἰς τὸ παρελθὸν ἀπέναντι πάσης τάξεως ἐγκληματιῶν καὶ νὰ εἶναι πεπεισμένη ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, δοκιμασθέντος καὶ ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Θεσσαλονίκης κ. συναδέλφου θὰ ἐπέλθουν περισσότερα καὶ ἀγαθώτερα ἀποτελέσματα παρ’ ὅσον θὰ περιμένῃ ἀπὸ τὴν ἵδρυσιν ἑνὸς ἢ δέκα Σωμάτων κυνηγῶν. Ἰδιαιτέρως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ὑποβάλω ἐν καιρῷ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν στατιστικὴν τῶν προσελθόντων καὶ τῶν συλληφθέντων ἐν Κρήτῃ λῃστῶν καὶ φυγοδίκων καὶ θὰ τὸν πείσω ὅτι περισσότερον θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν παγίωσιν τῆς δημοσίας τάξεως ἡ λῆψις τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη ἡ προκάτοχος Κατάστασις καὶ εἴτε δὲν ἔλαβεν εἴτε ἔλαβε καὶ τὰ εἶδε ματαιούμενα ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, παρ’ ὅσον θὰ συντελέσουν τὰ Σώματα κυνηγῶν. Καὶ δυστυχῶς ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἐνῷ δὲν ἔλαβε τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ἔλαβεν ἄλλα μέτρα ἀχαλινώτου ἐπιεικείας, ὡς τὰ μέτρα ἐκεῖνα δι’ ὧν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐμπράκτου μετανοίας θὰ ἐκφύγωσι τῶν χειρῶν τῆς δικαιοσύνης ὅλοι οἱ συλληφθέντες καταχρασταί. Μία ἄλλη ἄποψις, κύριοι, τοῦ νομοθετήματος, δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀπαρατήρητος, ἡ ἄποψις ἐκείνη καθ’ ἣν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς δὲν προτίθεται νὰ δημιουργήσῃ Σῶμα προωρισμένον νὰ καταδιώξῃ τοὺς λῃστάς, ἀλλὰ προωρισμένον νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ὄργανον τῶν ἰδιαιτέρων αὐτοῦ θελήσεων. Δὲν ἐφαντάσθην ποτὲ καὶ δὲν φαντάζομαι ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ συνεχίσῃ τὴν πολιτικὴν σταδιοδρομίαν αὐτοῦ δι’ ἑνὸς Σώματος τοιούτου, πολὺ περισσότερον δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπάρχῃ τοιαύτη πρόθεσις εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι δὲν πιστεύω νὰ ἐνόμισεν ὅτι εἶναι μόνιμα τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια· τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια εἶναι προσωρινά. Ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ὑπολογίζῃ κανεὶς Ὑπουργὸς ὅτι θὰ δημιουργήσῃ ἓν Σῶμα διὰ νὰ τὸ μεταχειρίζηται ὡς ἴδιον αὐτοῦ ὄργανον, πολὺ δὲ περισσότερον δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ σκεφθῇ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι εὔκολος εἰς χειρονομίας μεγαλυτέρας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἱκανὸς νὰ δράσῃ κατὰ τρόπον ἄλλον ἀπὸ τὸν τρόπον τοῦ νὰ στηριχθῇ ἐπὶ ἑνὸς Σώματος τόσον περιωρισμένου. Ἐγὼ δὲν διστάζω νὰ ἐμφανίσω πρὸ τῆς Συνελεύσεως καὶ μίαν ἄλλην ἄποψιν προκειμένου νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ Σώματος τούτου, τὴν ἄποψιν καθ’ ἣν ἡ ἵδρυσις τοῦ Σώματος αὐτοῦ θὰ ἐπέφερεν ἀπογοήτευσιν εἰς τὴν χωροφυλακήν, ἀπογοήτευσιν τοιαύτην ὥστε νὰ νομίσῃ ὅτι ἡ Πολιτεία κατάφερε κατ’ αὐτῆς ἕτερον πλῆγμα μετὰ τὸ πλῆγμα τὸ ὁποῖον τῆς ἐπέφερε διὰ τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Ἀστυνομίας τῶν Πόλεων εἰς τὰς Ἀθήνας κατὰ τρόπον καταργητικὸν τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς καὶ οὐχὶ ὅπως ὁρίζει ὁ νόμος. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ διατρέξωμεν τὸν κίνδυνον νὰ ἴδωμεν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς χωροφυλακῆς μειούμενον περισσότερον καὶ τὴν δημοσίαν τάξιν οὐχὶ νὰ τονοῦται, ἀλλὰ νὰ χαλαροῦται, ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Θὰ ψηφίσω κατὰ τοῦ νομοθετήματος.

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Φικιώρης ἔχει τὸν λόγον.

§351Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Οὔτε ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης οὔτε καὶ ἐκτὸς αὐτῆς θὰ ὑπάρχῃ τις ὁ μὴ ἀναγνωρίζων ὅτι εἶναι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη νὰ ληφθῶσιν ἐπειγόντως μέτρα πρὸς ἐκρίζωσιν τῆς λῃστείας, ἡ ὁποία ὄχι μόνον ἐν κινδύνῳ ἐμβάλλει τὴν ἀσφάλειαν τῶν πολιτῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν Χώραν καταισχύνει, καὶ διὰ τοῦτο ἡ συζήτησις κατὰ τὰς δύο ταύτας νύκτας περιστρέφεται περὶ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν προσφορωτέρων πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ μέτρων. Εὐκταῖον εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται ὑπὸ τοῦ Κράτους πρὸς περιορισμὸν τοιούτων ἐγκλημάτων, νὰ μὴ εἶναι τόσον αὐστηρὰ καὶ ἔκτακτα, ἀλλὰ νὰ ἐπήρχετο ἡ βελτίωσις διὰ μέτρων ἠπιωτέρων καὶ ὁμαλωτέρων. Ἡ χρηστὴ διοίκησις βεβαίως δύναται νὰ συντελέσῃ μεγάλως εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως, ὡς τοῦτο ἐπετεύχθη κατὰ τὴν περίοδον ἀπὸ τοῦ 1910 μέχρι τοῦ 1915, καθ’ ἣν διὰ τῆς χρηστῆς διοικήσεως καὶ διὰ τῆς ἐμπνεύσεως τῆς πεποιθήσεως ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην ἐπετεύχθη ὄχι μόνον ἡ λῃστεία, ἀλλὰ καὶ ἡ φυγοδικία καὶ ἡ ζωοκλοπὴ σχεδὸν νὰ ἐξαλειφθῶσιν. Ἀτυχῶς ἡ πολιτεία ἑνὸς μοιραίου Βασιλέως μᾶς ἐξέτρεψεν ἀπὸ τὴν τροχιὰν, ἐπὶ τῆς ὁποίας βαίνοντες τότε ἀπηλαύσαμεν τὰ ἀγαθὰ ἐκεῖνα. Καὶ τώρα βεβαίως εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς αὐτήν, ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα εἶναι πολὺ δύσκολον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναδημιουργηθῇ εὐκόλως καὶ ἐντὸς μικροῦ χρόνου ὅ,τι ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη ἐκρημνίζετο, μεθ’ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν καὶ ἐπιμονὴν πάντων τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν τῶν προερχομένων ἐκ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἐπέφερε τὴν τάξιν καὶ τὴν γαλήνην καὶ τὴν εὐτυχίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀφοῦ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἐπανέλθωμεν ταχέως εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τῆς τάξεως καὶ δημοσίας ἀσφαλείας διὰ χρηστῆς διοικήσεως καὶ δικαιοσύνης, ἐπιβάλλεται νὰ λάβωμεν ἐπειγόντως ἔκτακτα μέτρα πρὸς ἐκρίζωσιν τῆς λῃστείας. Εὐκταῖον ἐπίσης εἶναι νὰ ἤθελον ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου χώρας, ὁ γεωργικὸς καὶ ὁ ποιμενικός, νὰ συμβάλῃ καὶ αὐτὸς εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῆς λῃστείας. Ἀτυχῶς ὅμως ὁ γεωργικὸς καὶ ποιμενικὸς κόσμος διαπαιδαγωγούμενος μὲ τὰς θρυλικὰς παραδόσεις περὶ τῶν λῃστῶν καὶ σήμερον ἀκόμη διὰ τῆς ἀναγνωσματοποιήσεως τῶν ἡρωϊσμῶν καὶ τοῦ ἱπποτισμοῦ τῶν βασιλέων τῶν ὀρέων, δὲν θέλει νὰ βοηθήσῃ τὴν Πολιτείαν εἰς τὴν ἐξόντωσιν αὐτῶν. Εἴτε διὰ τὸν λόγον τοῦτον εἴτε καὶ διὰ τὸν φόβον τῶν ἀντεκδικήσεων, διότι δὲν ἔχει πεποίθησιν εἰς τὴν ἀποτελεσματικὴν καταδίωξιν τῶν ληστῶν, ὄχι μόνον ἀποφεύγει νὰ βοηθήσῃ εἰς τοῦτο τὴν Πολιτείαν, ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον θαυμάζει καὶ περιθάλπει τοὺς ληστάς. Ἐπιβάλλεται νὰ ληφθῶσι μέτρα καταδιώξεως αὐτῶν δι’ εἰδικοῦ καταδιωκτικοῦ Σώματος. Μέχρι τοῦδε ἡ καταδίωξις τῆς ληστείας ὡς πάντες γνωρίζομεν ἐνεργεῖται δι’ ἀποσπασμάτων συγκροτουμένων εἴτε ἐκ χωροφυλάκων εἴτε ἐξ ἀνδρῶν ἀποσπωμένων ἀπὸ τὸ στράτευμα, ἀλλ’ ἀπεδείχθησαν ὅτι τὰ τοιαῦτα ἀποσπάσματα δὲν εἶναι ἐπαρκῆ καὶ μόνον πρόσκαιρον περιορισμὸν τῆς ληστείας δύνανται νὰ ἐπιφέρωσι. Δὲν παρέρχεται πολὺς χρόνος ἀπὸ τῆς τοιαύτης καταδιώξεως καὶ πάλιν ἀναφαίνονται οἱ λησταί. Δὲν γνωρίζω ἂν ἔχουν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ἐγὼ περὶ τῆς προσελεύσεως τῶν ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς. Σήμερον κατὰ τὸ πλεῖστον προσέρχονται εἰς τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς κατὰ τὸ πλεῖστον ὅσοι ἐκ τῶν καλουμένων κληρωτῶν ἀποφεύγουσι τὸν στρατόν, θεωροῦντες τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ ἐπαχθεστέραν ἀπὸ τὴν τῆς χωροφυλακῆς, τὴν ὁποίαν ἐκλαμβάνουν ὡς ὑπηρεσίαν ἀνετωτέραν, ραχατιλίδικην, ὡς αὐτοὶ λέγουν. Εἶναι γνωστὸν πῶς διέρχονται τὸν χρόνον των οἱ χωροφύλακες εἰς τοὺς διαφόρους ἀστυνομικοὺς σταθμούς, μακαρίως ραχατεύοντες ὡς ἐπὶ τὸ πολύ. Διὰ τοῦτο ὅλοι σχεδὸν οἱ ὁπλῖται τῆς χωροφυλακῆς εἶναι νεαρότατοι καὶ ἀνίκανοι διὰ τὴν καταδίωξιν ληστῶν. Θὰ μορφωθῶσι χωροφύλακες ἱκανοὶ καὶ διὰ τὴν καταδιωκτικὴν ὑπηρεσίαν, ἐφαρμοζομένου τοῦ ψηφισθησομένου ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ θὰ παρέλθωσι τοὐλάχιστον δύο ἔτη, ἐνῷ ἔχομεν ἐπείγουσαν ἀνάγκην σήμερον. Ἐπίσης καὶ τὰ ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ συγκροτούμενα καταδιωκτικὰ ἀποσπάσματα ἀποτελοῦνται ἀπὸ νεαροὺς κληρωτούς, ἀνικάνους καὶ αὐτοὺς διὰ τοιαύτην ὑπηρεσίαν, ἄλλως ὁ στρατὸς δὲν δύναται νὰ ἀποσπᾷ ἄνδρας ἀπὸ τὸ καθαρῶς στρατιωτικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ φρούρησις τῆς ἀκεραιότητος τοῦ Κράτους. Ἐν τοιαύτῃ λοιπὸν ἀνεπαρκείᾳ ἀνδρῶν καὶ ἐκ τοῦ Σώματος τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἐκ τοῦ στρατοῦ, ἐπιβάλλεται ὁ καταρτισμὸς εἰδικοῦ καταδιωκτικοῦ τῆς ληστείας Σώματος ἐξ ἀνδρῶν ἐκλεγομένων καθ’ ὃν τρόπον ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐπιζητεῖ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἤτοι ἐξ ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν ἰδιάζουσαν διὰ τοιαύτην ὑπηρεσίαν ἱκανότητα καὶ δεξιότητα καὶ πεῖραν. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ ἀνδρείας καὶ γενναιότητος, ἀλλὰ καὶ περὶ δεξιότητος καὶ ἱκανότητος πρὸς ἀνακάλυψιν τῶν κρησφυγέτων τῶν ληστῶν καὶ ἐξόντωσιν αὐτῶν. Μετὰ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ὅτι δέχεται νὰ ἐκλέγωνται ἐκ τῶν στελεχῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατοῦ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ συνιστωμένου συντάγματος τῶν κυνηγῶν, φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ δισταγμὸς διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ ἀποκρούοντες τὸ νομοσχέδιον μεταξὺ ἄλλων ἐπιχειρημάτων φέρουσι καὶ ὅτι δι’ αὐτοῦ θίγεται τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι πάντες ἀναγνωρίζομεν ὅτι μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς ὑπάρχουσι πολλοὶ καὶ μορφώσεως μεγάλης καὶ ἱκανότητος καὶ οἱ ὁποῖοι μεγάλας ὑπηρεσίας ἔχουσι προσφέρει εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὴν Πολιτείαν. Τοῦτο δὲ πολλάκις, ὁσάκις ἐδόθη ἀφορμή, ἐτόνισε καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅθεν ἐπαναλαμβάνω ὅτι μετὰ τὴν γενομένην δεκτὴν ὑπὸ τούτου τροποποίησιν ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ συντάγματος κυνηγῶν λαμβάνωνται ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατοῦ, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἂν θέλωμεν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐκρίζωσις τῆς ληστείας.

§352ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ψιάρης ἔχει τὸν λόγον.

§353Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Ὡς μέλος τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐμελέτησα τὸ νομοθέτημα αὐτὸ καὶ ἤχθην μετὰ τῶν ἄλλων μελῶν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν πρὸς ψήφισιν. Καὶ μετὰ τὴν τροποποίησιν τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἐπιμένομεν εἰς τὴν γνώμην αὐτὴν χωρὶς νὰ ἔχωμεν καμμίαν προκατάληψιν. Διότι ἐκ τῆς μελέτης τῶν πραγμάτων ἐπείσθημεν ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἠδύνατο ἐκ τῆς ὑπαρχούσης δυνάμεως ἄριστα νὰ ἐξεύρῃ τὸ κατάλληλον προσωπικὸν διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ληστείας. Φρονοῦμεν καὶ προβλέπομεν ὅτι τὸ νέον Σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ καταρτισθῇ, θὰ εἶναι μία ἀνωμαλία εἰς τὴν ὁμαλὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκομεν νὰ εἰσέλθωμεν. Ἀπορῶ δὲ πῶς οἱ κ.κ. ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι φωνάζουν νὰ τελειώσωμεν τὸ Σύνταγμα καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ὁμαλότητα, θέλουν νὰ δημιουργήσουν μίαν ἀνωμαλίαν. Ἐγὼ θὰ καταψηφίσω τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ μὴ εἶμαι ὑπεύθυνος τῆς ἀνωμαλίας, τὴν ὁποίαν θὰ δημιουργήσῃ τοῦτο.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§355Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι συνάδελφοι, εἴμεθα ὅλοι κουρασμένοι καὶ τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά, ἐξηντλήθησαν τελείως, ὥστε ἐπιθυμῶ νὰ ἐκθέσω δι’ ὀλίγων μόνον ἀπόψεις τινὰς τοῦ ζητήματος. Ἡ Συνέλευσις, ὅπως εἴδομεν ἀπὸ τὰς ἰδέας τῶν παρελασάντων ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐξέφρασε δύο γνώμας. Ἡ μία γνώμη εἶναι ριζική. Ἐπιθυμεῖ τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν, διότι φρονεῖ ὅτι ὁ στρατὸς ἐπαρκεῖ, ὅτι ἡ χωροφυλακὴ ἐπαρκεῖ, ὅτι τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτραπῇ καὶ δι’ ἄλλους τινὰς λόγους, περὶ τῶν ὁποίων θὰ εἴπω. Ἡ ἄλλη ὄψις εἶναι ὅτι τὸ σχέδιον κατ’ ἀρχὴν εἶναι δεκτόν, ἀλλ’ ὑπό τινας τροποποιήσεις. Καὶ αἱ τροποποιήσεις ἐκεῖναι ἐγένοντο δεκταί, σχεδὸν πᾶσαι, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐξεδηλώθη μία δυσπιστία πρὸς ὡρισμένην κατηγορίαν προσώπων ἐξ ἐκείνων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποτελεσθῇ τὸ Σῶμα. Ἐγὼ ἐνόμιζον ὅτι τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφεθῇ νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, διότι δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ὅλα τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα θὰ ἦσαν καταδικαστέα γενικῶς καὶ ὅτι δὲν θὰ εὑρίσκετο μεταξὺ αὐτῶν κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ ἀναδειχθῇ ἱκανώτατος διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν ληστῶν. Ἐζητήθησαν προσόντα μὴ καταδίκης διὰ τὴν κατάταξιν τῶν ἀνδρῶν τοῦ Σώματος. Τὰ προσόντα ταῦτα, μολονότι ἠννοοῦντο οἴκοθεν, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ στρατιώτης, νὰ τύχῃ τῆς τιμῆς αὐτῆς, ἂν ἔχῃ καταδικασθῆ, ἐν τούτοις περιελήφθησαν καὶ ῥητῶς εἰς τὸ σχέδιον νόμου πρὸς ἀποφυγὴν πάσης παρεξηγήσεως. Ὑπεβλήθη ἡ ὀρθὴ ἰδέα ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον τὸ Σῶμα νὰ συγκροτηθῇ ἀπὸ 3 τάγματα· καὶ ταύτην ἀπεδέχθη ἀμέσως ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός. Καὶ παρέμεινεν ὡς μόνη διαφωνία ἡ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναγραφὴ τῆς διατάξεως ὅτι τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν ὑπάγεται ὑπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς. Νομίζω ὅτι ὀρθότατα εἷς ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων εἶπεν ὅτι, ἂν ἡ ὀνομασία τοῦ νομοσχεδίου ἦτο διάφορος, δὲν θὰ ἐγίνετο ποσῶς συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ. Ἂν ἔξαφνα ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν προσῆγεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἓν νομοσχέδιον φέρον τίτλον «περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς δημοσίας δυνάμεως πρὸς σύντονον καταδίωξιν τῆς ληστείας», ἔλεγε δὲ ὅτι, καθ’ ὃν τρόπον λέγει καὶ τώρα, ὅτι ἀπὸ ἀξιωματικοὺς μονίμους τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἀπὸ ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος, εἶναι δυνατὸν νὰ συγκροτηθῇ εἰδικὸν ἀπόσπασμα, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπάγηται ὑπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἄλλως τε καὶ εἰς τὴν χωροφυλακήν, ὅπως γνωρίζετε, δίδει μόνος αὐτός, διαταγάς, προκειμένου περὶ τῶν ἔργων αὐτῆς, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλεγεν ὅτι κατατάσσονται ἐκτάκτως εἰδικοὶ χωροφύλακες πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, εἰς τὸ τέλος δὲ τοῦ νομοσχεδίου ἔλεγεν ὅτι διὰ Διατάγματος δύναται νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρα ὀνομασία τοῦ Σώματος τούτου, καὶ εἰς τὸ Διάταγμα ἤθελεν ὀνομάσει αὐτὸ Σῶμα κυνηγῶν, δὲν θὰ ἠγείρετο κανὲν ζήτημα. Ὑπῆρξεν ἄνευ ἐπιφυλάξεων εἰλικρινὴς καὶ παρέστησεν ὁλόκληρον τὴν οὐσίαν τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει, ὑπεύθυνος ὢν αὐτὸς διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ θιγεὶς εἰς τὰ καίρια ἀπὸ κρούσματά τινα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν τελευταίως, κρούσματα λῃστείας καὶ διαταράξεως τῆς ἐν γένει δημοσίας τάξεως. Κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ὑπεβλήθησαν διάφοροι ἄλλαι ἀντιρρήσεις, τῶν ὁποίων ἐκράτησα σημειώσεις τινάς. Μεταξὺ δὲ τούτων ἦτο καὶ μία, ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο θὰ ἦτο μίαν ἡμέραν δυνατὸν νὰ ἀποβῇ Σῶμα καταπιεστικὸν τῶν πολιτῶν, Σῶμα τὸ ὁποῖον θὰ θελήσῃ νὰ διατηρήσῃ ἑαυτὸ κατὰ πάσης ἀποπείρας διαλύσεως καὶ τὸ ὁποῖον θὰ χρειασθῇ ἰδιαιτέραν προσπάθειαν, ἔνοπλον μάλιστα, διὰ νὰ διαλυθῇ. Παρωράθη ὅτι τὸ Σῶμα θὰ εἶναι στρατιωτικῶς ὠργανωμένον καὶ ἀναμφισβητήτως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ τις εἰς Σῶμα στρατιωτικῶς ὠργανωμένον περισσοτέραν ἔφεσιν καὶ περισσοτέραν τάσιν καὶ ὄρεξιν νὰ καταδυναστεύσῃ τοὺς πολίτας ἀπὸ ὅσην δεικνύουσιν, ἀπὸ παλαιᾶς ἐποχῆς, τὰ καταδιωκτικὰ ἀποσπάσματα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπόκεινται μάλιστα ὑπὸ μίαν ἑνιαίαν διοίκησιν. Ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο δύναται νὰ θελήσῃ νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἰδικάς του ἀντιλήψεις ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν πολιτῶν καὶ τῆς Πολιτείας νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σοβαρόν, διότι ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι, ἂν οἱ 1000 αὐτοὶ ἔνοπλοι θελήσουν νὰ ἐπιβάλουν τὰς θελήσεις των, θὰ ἀρκέσουν 50 μόνον ἄνδρες τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, ὡπλισμένοι κατὰ τὴν νεωτέραν μέθοδον τοῦ ἐξοπλισμοῦ τῶν στρατευμάτων, διὰ νὰ τοὺς διαλύσουν εἰς διάστημα ὀλίγων λεπτῶν τῆς ὥρας. Ἡ τήρησις τῆς ἐννόμου τάξεως τῆς γενικῆς, τῆς ἀφορώσης δηλαδὴ εἰς τὴν προστασίαν, εἰς τὴν συντήρησιν τῶν καθεστωτικῶν νόμων ἢ τῶν νόμων ἐν γένει τῶν ἀφορώντων τὴν διοίκησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακινδυνεύσῃ ἐφόσον μένει πιστὸν τὸ στράτευμα. Ἀπὸ τὰ Σώματα τὰ εἰδικά, λ. χ. τὸ παρόν, τὴν ἀγροφυλακήν, ἂν ἔχητε τὸ στράτευμα μεθ’ ὑμῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν κίνδυνοι. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ παρατήρησις αὐτὴ ἐβασίζετο ἐπὶ τῶν πραγμάτων. Τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα ὅτι ἡ χωροφυλακὴ αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν εἶναι ἱκανὴ καὶ ὅτι θὰ θιγῇ, διότι θὰ θεωρηθῇ ἀνίκανος διὰ τῆς συστάσεως ἑνὸς εἰδικωτέρου Σώματος, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι σοβαρόν. Εἶναι τὰ πεπρωμένα ὅλων τῶν Σωμάτων νὰ βλέπουν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἀφαιρούμενον μέρος τῆς δικαιοδοσίας αὐτῶν, ἐπερχομένης κάποιας σχετικῆς εἰδικοποιήσεως εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας. Ἄλλοτε, ὅταν ἦσαν μικρὰ τὰ Κράτη καὶ αἱ ἀσχολίαι των ἦσαν ὀλίγαι, ὑπῆρχε συνήθως εἷς μόνον Ὑπουργός. Ἔκτοτε ηὔξησαν τὰ Κράτη, ηὔξησε καὶ ἡ ὅλη δρᾶσις τῆς Πολιτείας καὶ συνεχῶς ἀποσπῶνται ἀπὸ τὰς ὑπαρχούσας ὑπηρεσίας κλάδοι, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουν ἰδίαν διοίκησιν αὐτόνομον. Ὄχι μόνον εἰς τὰ ἄλλα Κράτη συνέβη αὐτό, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἰδικόν μας Κράτος εἴδομεν τελευταίως, τὴν τελευταίαν 15ετίαν, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπογυμνούμενον ἀπὸ διαφόρους ὑπηρεσίας, οἵα ἡ ἐθνικὴ βιομηχανία, ἡ γεωργία, ἡ συγκοινωνία.

§356Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι μόνιμον τὸ Σῶμα αὐτό;

§357Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς εἴπω, ἂν θὰ εἶναι μόνιμον ἢ ὄχι· θὰ ἐξαρτηθῇ αὐτό, ἂν ἡ λῃστεία, ἥτις δυστυχῶς εἶναι ἐνδημικὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὁσάκις ἐνομίσαμεν, ὅτι τὴν ἐξηλείψαμεν ἐπί τινα χρόνον, ἠπατήθημεν οἰκτρῶς, διότι δὲν ἔλειψαν τὰ σπέρματα αὐτῆς, ἂν ἡ λῃστεία, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις θὰ διευθύνῃ τὴν Χώραν μετὰ δύο ἔτη, θὰ ἔχῃ ἐξαφανισθῆ. Συνέπεσε νὰ ἴδω ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ὡς λησταὶ εἶχον μετανοήσει κατὰ τὸ 1910–1915 καὶ οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν μετὰ ταῦτα ἀνώμαλον κατάστασιν ἐνεθυμήθησαν καὶ πάλιν τὸ παλαιόντων ἐπάγγελμα. Τοῦτ’ αὐτὸ συνέβη μὲ τὴν ζωοκλοπήν. Χρειάζεται μία μακρὰ σειρὰ ἐτῶν χρηστῆς διοικήσεως διὰ νὰ ἐξαλειφθοῦν ὁλοσχερῶς τὰ σπέρματα, νὰ ζήσωμεν ἐπὶ ἡμίσειαν τοὐλάχιστον γενεὰν ὑπὸ χρηστὴν διοίκησιν διὰ νὰ συνηθίσῃ ὁ λαὸς καὶ διὰ νὰ γεννηθῇ μία παράδοσις τοῦ σεβασμοῦ τῶν νόμων καὶ τῆς τηρήσεως τῆς ἐννόμου τάξεως. Θὰ παρατηρήσω ὅτι δὲν ἐθίγη τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς ὅταν κατηρτίσθη τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας τῶν Πόλεων· ἔγινε κάποια συζήτησις ἐδῶ τότε, ἐθεωρήθη ὅτι ἐθίγη, κατόπιν ἐφηρμόσθη ὁ νόμος, ὅπως εἶχεν ἐφαρμοσθῆ εἰς ἄλλας πόλεις καὶ ἀπεδείχθησαν οἱ φόβοι μάταιοι. Ἐγὼ ἦλθον εἰς συνάφειαν μὲ πολλοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι μακρὰν τοῦ νὰ θεωρήσουν τότε ἑαυτοὺς θιγέντας, μοὶ ὑπέβαλον ἁπλῶς τὴν ἐπιθυμίαν ὅπως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, διὰ τὴν Ἀστυνομίαν τῶν Πόλεων, γίνῃ καὶ δι’ αὐτούς· μία καλυτέρα δηλ. ὀργάνωσις, τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν ἀντίληψίν των δὲν ἔτυχε νὰ λάβωσιν ἕως τώρα. Ἔδωκε δὲ ἡ Κυβέρνησις εἰς αὐτοὺς τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἀρτιωτέρας διοργανώσεως καὶ τῆς χωροφυλακῆς. Καὶ ἔδειξε τὴν μέριμνάν της ἐν τῇ ὑποβολῇ ἑνὸς ὀργανισμοῦ, ὅστις εἶναι δυνατὸν νὰ χρειάζηται συμπληρώσεως καὶ βελτιώσεως ὅπως ὅλα τὰ ἀνθρώπινα ἔργα, ἀλλ’ ἀναμφισβητήτως δεικνύει ἓν πνεῦμα συνολικῆς διαρρυθμίσεως, συστηματικῆς διοργανώσεως τοῦ Σώματος αὐτοῦ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ θίγηται ἡ χωροφυλακή, ἡ ὁποία μὲ ὅσα καὶ ἂν θέλωμεν νὰ εἴπωμεν, παρέσχε πραγματικῶς ὑπηρεσίας πολυτίμους εἰς τὸν Τόπον, ἂν δὲ ὑπέστη παρέκλισιν, τὴν ὑπέστη ὅπως τὴν ὑπέστησαν ὅλοι οἱ κλάδοι ἐν Ἑλλάδι· δὲν θίγεται ἐκ τοῦ καταρτισμοῦ Σωμάτων μονίμων, ὅπως γίνεται καθημερινῶς. Μήπως ἡ ἀγροφυλακὴ δὲν ἀπεσπάσθη ἀπὸ τὴν χωροφυλακήν; Μήπως δὲν ἔχομεν εἰς ἄλλα μέρη ὁδοφυλακήν; Ἔχω δὲ καὶ ἄλλα τοιαῦτα παραδείγματα νὰ ἀναφέρω. Ἂν δὲν θίγηται ἡ χωροφυλακὴ ἐκ τοῦ ὅτι καταρτίζεται ἓν Σῶμα μόνιμον, τὸ ὁποῖον τῆς ἀποσπᾷ ὁριστικῶς ἓν μέρος ἀπὸ τὰ ἔργα της, διὰ τίνα λόγον θὰ θιγῇ ὅταν καταρτίζηται ἓν Σῶμα μὴ μόνιμον, τὸ ὁποῖον ἔχει σκοπὸν νὰ βοηθήσῃ τὴν χωροφυλακήν, ἡ ὁποία πάσχει μεγίστην ἔλλειψιν ἀνδρῶν, νὰ βοηθήσῃ τὴν χωροφυλακὴν εἰς τὸ νὰ πατάξῃ μίαν κατάστασιν ἥτις ἐμπνέει ἀληθῶς ὄχι μόνον τὸν φόβον, ἀλλὰ καὶ τὸ αἶσχος καὶ κινδύνους διηνεκῶς γεννᾷ εἰς τὴν πολιτείαν ἡμῶν. Δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον θὰ δύναται νὰ θιγῇ ἐκ τοῦ ὅτι δίδεται μία ἔκτακτος βοήθεια εἰς αὐτήν, ἡ ὁποία μετὰ ταῦτα θὰ ἀναλάβῃ καὶ πάλιν το ἔργον τῆς ἐννόμου τάξεως καὶ ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ληστείαν. Νομίζω ὅτι τὰ ὅσα εἶπον εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. ἐκ Μαντινείας πολιτευτοῦ, ἂν θὰ εἶναι μόνιμον ἢ προσωρινὸν τὸ Σῶμα. Μετὰ δύο ἔτη, ὁπότε ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς εἰς τὴν Ἐξουσίαν, ἡ τότε Κυβέρνησις, ἂν ἴδῃ ὅτι ἐξηλείφθη τὸ ἄγος τῆς ληστείας, θὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς διαλύσεως τοῦ Σώματος. Δὲν θὰ ἔχῃ καὶ δυσκολίαν ὅσον ἀφορᾷ τὰ στελέχη του, διότι τὰ στελέχη ταῦτα θὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς θέσεις των, εἰδικώτερον δὲ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἄνδρας, ἂν ὑπάρχουν ἀκόμη, ἀλλ’ εἰς ὀλιγωτέραν ἔντασιν κρούσματα ληστείας, θὰ δύναται νὰ τοὺς συγχωνεύσῃ εἰς τὴν χωροφυλακήν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἓν τμῆμα αὐτῆς κατηρτισμένον εἰδικῶς, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὴν ἔκτακτον, ὅπως ἐλπίζομεν, ἐμφάνισιν ληστῶν. Ἐλέχθη, κύριοι, ὅτι εἶναι ἐπιθυμία νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑπάγηται τὸ νέον Σῶμα ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ Σῶμα ὑπάγεται ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅπως δὲ εἶπον καὶ πρίν, ἡ δικαιοδοσία τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅσον ἀφορᾷ τὴν δημοσίαν δύναμιν καὶ ἰδιαιτέρως τὴν χωροφυλακὴν εἶναι ἀπεριόριστος εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβῃ καὶ τὰς διαταγὰς εἴτε γενικὰς εἴτε καὶ ἀτομικὰς, τὰς ὁποίας θὰ ἤθελε νὰ δώσῃ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει ἄλλως τε ὑπὸ τὰς ἀμέσους διαταγὰς του τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς, ὥστε καὶ ἂν ἀνεγράφετο τὸ ζητούμενον, θὰ ὑπήγετο εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔδωσε τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι κατὰ τὸ Διάταγμα ὅπερ θὰ ἐκδοθῇ, θὰ ὑπάγηται ὑπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν. Ἐρωτᾶται· διατί τίθεται εἰς τὸν νόμον; Κύριοι, ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ διακρίνω μίαν δυσπιστίαν κατὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία δυσπιστία δὲν εἶναι δικαιολογημένη, ἀφοῦ διαβεβαιοῖ ὅτι θὰ τεθῇ εἰς τὸ Διάταγμα τοιαύτη διάταξις. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἤθελεν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει κανεὶς τόσον καχύποπτος, ὥστε νὰ νομίσῃ ὅτι εἷς Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δὲν ἔδειξεν εἰς τὸ παρελθόν του κακοπιστίαν, τοὐναντίον ἴσως περισσότερον ζῆλον ἐμμονῆς εἰς τὰς γνώμας των, δὲν ἔχει παρὰ νὰ σκεφθῇ ὅτι, ἂν μετὰ πάροδον ὀλίγων ἡμερῶν ὁπότε θὰ ἐκδοθῇ τὸ Διάταγμα ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς δὲν τηρήσῃ τὴν ὑπόσχεσίν του, ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ ἐνασκήσῃ ἔλεγχον καὶ νὰ τῷ ἀφαιρέσῃ τὸ δικαίωμα νὰ συγκροτήσῃ τὸ Σῶμα, τὸ ὁποῖον βέβαια δὲν θὰ προφθάσῃ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ καταρτίσῃ. Ἀλλ’ ἀπηυθύνθη καὶ ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν καὶ ἡ ὑπόνοια ὅτι ὁ συνάδελφός μου Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταχειρισθῇ τὸ Σῶμα τοῦτο πρὸς ἰδίους σκοπούς. Πρὸς τίνα σκοπόν; Πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἐπιβάλῃ βέβαια τὴν θέλησίν του ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὑλικῆς ἰσχύος τοῦ Σώματος τούτου. Ἔ! κύριοι, δύο νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, δὲν τὸν ἀπέδειξαν ἔχοντα τοιαύτας διαθέσεις. Δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ τὸν ὑπερασπίσω, ἀλλ’ ἐνθυμοῦμαι ὅτι εἰσηγήθη πρῶτος νομοσχέδιον, τὸ τῆς ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ, δι’ οὗ συνέστησε τὸ ἀνώτατον συμβούλιον τῆς διοικήσεως τοῦ στρατεύματος, θέλων νὰ ἀποξενώσῃ τελείως τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ πάσης δικαιοδοσίας αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ στρατεύματος. Εἰσηγήθη καὶ τὸν ὀργανισμὸν τῆς χωροφυλακῆς, ὃν μοὶ εἶχεν ἀνακοινώσει, καὶ ἐκεῖ κατήρτισεν ἀνώτατον συμβούλιον, διὰ νὰ ἀποκόψῃ κάθε δύναμιν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς. Λοιπὸν εἷς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε διάθεσιν νὰ δημιουργήσῃ κατάστασιν πραγμάτων, ἐπιτρέπουσαν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀτομικήν του θέλησιν ἐπὶ τῆς βουλήσεως τοῦ συνόλου, δὲν ὑποθέτω ὅτι θὰ ἤρχιζεν ἀποκόπτων τὴν δύναμίν του ἐπὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς. Ὑποθέτω ὅτι καὶ οἱ μᾶλλον δύσπιστοι θὰ παραδέχονται ὅτι εἶναι ἄνθρωπος λογικὸς ὥστε νὰ ἐννοῇ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντισταθῇ τοιοῦτον σῶμα ποτὲ κατὰ τῆς θελήσεως τοῦ στρατεύματος. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν ἤξιζε νὰ γίνῃ λόγος οὔτε ἐκτὸς τῆς αἰθούσης οὔτε ἐντὸς τῆς αἰθούσης περὶ τοιούτων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἅπτονται ἀδιαφιλονικήτως τοῦ ὁρίου τῆς κοσμιότητος. Εἶπον δὲ καὶ προηγουμένως καὶ ἴσως δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω πάλιν ὅτι, ἂν θέλωμεν νὰ καταδιώξωμεν τὴν λῃστείαν, ἡ χωροφυλακὴ εἶναι ἀνεπαρκής. Μᾶς λέγουν νὰ λάβωμεν δύναμιν ἀπὸ τὸν στρατόν. Ἀλλ’ ὅταν ἡ πρώτη δημοκρατικὴ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τῶν πραγμάτων τῆς Χώρας, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ἐννόμου Τάξεως, εἰς ὃν ἐψηφίσαμεν ὅλοι ἐκθύμως ὅλα τὰ δυνατὰ μέσα, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ καταστείλῃ τὴν λῃστείαν, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ἐννόμου Τάξεως ἐζήτησε καὶ ἔλαβεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐνισχύσεις καὶ εἰς ἀξιωματικοὺς καὶ εἰς στρατιώτας. Διότι μὴ λησμονῶμεν, κύριοι, ὅτι εἶναι καὶ ὁ κατὰ τῆς ληστείας ἀγὼν πόλεμος ἐσωτερικός, διὰ τὸν ὁποῖον χρειάζονται καὶ κατάλληλοι ἄνδρες. Ὅταν ἀκόμη εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπανειλημμένως μοὶ ἐζήτησεν ἐνίσχυσιν διὰ διάφορα μέρη ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐστάθη ἀδύνατον νὰ τῷ δώσω τὴν παραμικρὰν ἐνίσχυσιν, ἐκτὸς ἂν καὶ θέλομεν νὰ κρατήσωμεν τὴν κλάσιν τοῦ 1923, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔπρεπε διὰ πολλοὺς λόγους νὰ ἀποφύγωμεν. Ὄχι μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλ’ ἠναγκάσθημεν νὰ ἀφαιρέσωμεν καὶ ἀπὸ τὴν φρούρησιν Τραπεζῶν τοὺς ὀλίγους ἄνδρας διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντεπεξέλθωμεν εἰς ἄλλας στρατιωτικὰς ἀνάγκας. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα παρεπονέθη καὶ ἀπήντησα ὅτι καλὸν εἶναι νὰ καταρτίσῃ ἴδιον Σῶμα ἀπὸ παλαιοὺς ἐφέδρους δεδοκιμασμένους, διὰ νὰ δύναται ἡ ἰδία νὰ φυλάξῃ τὰ καταστήματά της. Δὲν εἶναι εὔκολον σήμερον νὰ ἀποσπάσωμεν ἄνδρας ἀπὸ τὸν στρατόν. Ἡ χωροφυλακὴ δὲν ἔχει εἰμὴ τὸ ἥμισυ τῶν ἀνδρῶν, οὓς ἔδει νὰ ἔχῃ. Ὅταν ἐδοκιμάσθησαν τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, ὡς γνωρίζομεν, ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας, δὲν ἔμεινεν εὐχαριστημένος ὁ κόσμος. Ἡ ἰδέα ὅτι οἱ κατατασσόμενοι θὰ ἀμείβωνται περισσότερον, καὶ ἡ ἰδέα ὅτι ὑπάγονται εἰς ἓν ἐξαιρετικὸν Σῶμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ὑπάρχῃ μία εἰδικὴ ἐπίβλεψις, ὅτι θὰ καταγίνωνται μόνον εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας, θὰ εἶναι συντελεστικὴ εἰς τὸ νὰ μὴ αὐξήσῃ τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας κάμνουν τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις νὰ μετανοήσωμεν, διότι τὰ ἱδρυθησόμενα αὐτὰ τάγματα θὰ καταπιέσουν τοὺς πολίτας. Ὑπεβλήθη καὶ μία ἄλλη γνώμη, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς διὰ τὴν σύστασιν τοῦ Σώματος αὐτοῦ καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε μᾶλλον νὰ γίνῃ ἐπιτόπιος ἐπιστράτευσις, οὕτως εἰπεῖν, πρὸς καταπολέμησιν τῆς ληστείας. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιχείρημα εὐσταθές, διότι εἰς ὀλίγας μόνον περιπτώσεις συνέβη οὕτως ὥστε ἡ Πολιτεία νὰ ἐπιβαρύνῃ ὄχι τὸ σύνολον τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Χώρας χάριν ἑνὸς γενικωτέρου συμφέροντος, ἀλλὰ τοὺς κατοίκους τοὺς ἀμέσως ὀφελουμένους ἐκ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τὰς δαπάνας. Καὶ λάβετε ὡς παράδειγμα αὐτὴν ταύτην τὴν χωροφυλακήν. Ὑπάρχουν ἐδῶ, ὡς εἶναι γνωστόν, νῆσοι μικραὶ ἢ νῆσοι μεγάλαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀπόλυτον ἠρεμίαν καὶ τάξιν, εἰς ἃς δὲν γίνονται ἀδικήματα. Αὐταὶ ὅμως πληρώνουν φόρους. Εἶναι δυνατὸν οἱ κάτοικοι αὐτῶν νὰ διαμαρτυρηθοῦν καὶ νὰ εἴπουν ὅτι αὐτοὶ δὲν χρειάζονται τοὺς χωροφύλακας; Μήπως διὰ τοὺς σιδηροδρόμους δὲν πληρώνει ὁλόκληρον τὸ Κράτος; Μήπως διὰ τὴν Ἀστυνομίαν τῶν Πόλεων δὲν ἐπιβαρύνεται ὁλόκληρον τὸ Κράτος; Ἀλλ’ ἐρωτῶ· ἆρά γε ἂν ἐγίνετο αὐτὴ ἡ ἐπιστράτευσις τῶν πολιτῶν, θὰ μᾶς παρεῖχεν αὕτη μέσα διὰ νὰ ἀντεπεξέλθωμεν κατὰ τῆς ληστείας; Θὰ εἶναι ὅλοι οἱ κάτοικοι γενναῖοι; Θὰ εἶναι ὅλοι ἐπαρκεῖς σωματικῶς, ἐπαρκεῖς ψυχικῶς; Ἢ μήπως ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ δημοσία δύναμις διὰ νὰ τοὺς προστατεύῃ θὰ ἠναγκάζοντο νὰ προέρχωνται εἰς συνεννοήσεις μετὰ τῶν λῃστῶν, τρέμοντες μήπως οἱ λῃσταὶ ἐπέλθωσιν ἀγριώτεροι κατ’ αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των, τὸ ὁποῖον συχνάκις συνέβη; Ἐκτὸς δὲ τούτου, φαντασθῆτε σήμερον ὅπως εἶναι αἱ διάφοροι αὗται νησίδες τῆς ληστείας, ἐξωπλισμένους τοὺς κατοίκους, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς ἐξοπλίσωμεν, ἐξωπλισμένους τοὺς κατοίκους, ἵνα ἀντισταθῶσι κατὰ τῶν λῃστῶν, δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἄλλος μεγαλύτερος κίνδυνος νὰ ἔχωμεν πάλιν τὰ μπουλούκια τὰ παλαιὰ τὰ πρὸ 50ετίας ἐξοπλιζόμενα καὶ ἀπειλοῦντα ἑκάστοτε, μάλιστα, νὰ ἐπέλθωσι κατὰ τῆς πρωτευούσης πρὸς ἐπιβολὴν τῶν ἰδίων των ἀντιλήψεων; Δὲν ὑπάρχει φόβος ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶναι κἂν στρατιωτικῶς ὠργανωμένοι καὶ πειθαρχοῦντες, δὲν θὰ ὑπάρχῃ φόβος αὐτοὶ νὰ μᾶς προξενήσουν πράγματα, νὰ κάμουν βιαιότητας, νὰ θελήσουν νὰ ἐπιβάλλωνται περισσότερον παρὰ τὰ τρία τάγματα τὰ στρατιωτικῶς ὠργανωμένα; Ἐλέχθη ἐπίσης ὅτι θὰ προξενηθῇ μία μεγάλη δαπάνη. Ἀλλ’ εἰς αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συνάδελφός μου, ὁ ὁποῖος κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας ἔχει ὑπερβῆ πᾶν ὅριον δημοσίου φιλαργυρίας, ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν. Εἶπεν ὅτι κατὰ τὸν ὑπάρχοντα Προϋπολογισμόν, διότι ὁμιλοῦμεν περὶ Προϋπολογισμοῦ πάντοτε, καὶ τὸ ἔλλειμμα ὁσάκις ὁμιλοῦμεν περὶ ἐλλείμματος ἐννοοῦμεν τὸ ἔλλειμμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, δὲν ἐννοοῦμεν τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ κατόπιν ἐκ τῆς πραγματοποιήσεως τῶν πιστώσεων ἢ τῶν χρεώσεων, ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν 17,000 χωροφύλακας. Δι’ αὐτοὺς τοὺς χωροφύλακας ἔχομεν διαθέσει τόσας πιστώσεις. Ἕν μέρος τῶν πιστώσεων αὐτῶν θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ νὰ ληφθῇ τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τοὺς κυνηγούς. Οὕτως ἢ ἄλλως θὰ ἐπληρώνοντο αὐτά, ἐκτὸς ἂν ἐλέγομεν ὅτι ἀφήνομεν τὸ Κράτος νὰ ὑφίσταται ἄνευ ἐπαρκοῦς χωροφυλακῆς, ἄνευ Σώματος καταδιώκοντος τὴν λῃστείαν, ἄνευ ἐπαρκοῦς δημοσίας τάξεως, διὰ νὰ κάμωμεν οἰκονομίας. Ἐφόσον ὑπάρχει ἓν ποσὸν διατεθὲν καὶ τὸν ποσὸν τοῦτο θὰ διατεθῇ διὰ νὰ πληρωθοῦν χωροφύλακες, δύνανται νὰ πληρωθοῦν καὶ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι, ἀντὶ τοῦ ὀνόματος «ἔκτακτοι χωροφύλακες» ἢ «χωροφύλακες κατὰ τῶν ληστῶν», θὰ φέρουν τὸ ὄνομα «κυνηγοί», κατ’ ἀπομίμησιν τῆς γαλλικῆς λέξεως chasseurs. Καὶ ἴσως αὐτὸ τὸ ὄνομα θὰ συντελέσῃ νὰ προσελκύσῃ ἄνδρας πρὸς κατάταξιν, ὅπως παρ’ ἡμῖν ἡ λέξις «εὐέλπιδες», ἐνῷ, ἂν ἐλέγοντο ἁπλῶς μαθηταὶ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, δόκιμοι ἀξιωματικοί, ἴσως δὲν θὰ ἦσαν πολλοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ παρεσύροντο νὰ καταταχθῶσιν. Ἂν τὸ ποσὸν τοῦ Προϋπολογισμοῦ διατεθῇ διὰ τὸ Σῶμα τοῦτο ἀντὶ νὰ διατεθῇ διὰ τὴν χωροφυλακήν, δὲν ὑφίσταται καμμίαν ἀνωτέραν ἐπιβάρυνσιν ὁ Προϋπολογισμός. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε τὸ ἄγος τῆς ληστείας ὄχι μόνον ἀπὸ τῆς ἐσωτερικῆς του, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς διεθνοῦς ἀπόψεως. Ἂν εἴχομεν μεριμνήσει συντόνως διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας—καὶ ὅταν λέγω συντόνως ἐννοῶ νὰ μεριμνήσωμεν διὰ μιᾶς τακτικῆς καὶ συστηματικῆς ἐνεργείας καὶ ὄχι δι’ ἐκτάκτων μέτρων—ἂν εἴχομεν μεριμνήσει συντόνως, ἴσως δὲν θὰ εἴχομεν τὸ ἐπεισόδιον τῆς Κακαβιᾶς.

§358ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ληστεία ἦτο τῆς Κακαβιᾶς;

§359Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζω. Ἔτσι ἐλέχθη τότε. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἦσαν Ἕλληνες.

§360ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἔστω καὶ Ἀλβανοί.

§361Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἐλῃστεύθησαν οἱ ἄνθρωποι. Ἐφονεύθησαν.

§362Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν ληστῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὅλοι οἱ ἀγορεύσαντες περιέλαβον ὅλα τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα. Περιέλαβον καὶ τοὺς φυγοδίκους, περιέλαβον καὶ τοὺς ζωοκλόπους. Διότι πρέπει ἕνεκα τῆς παρενθέσεως ταύτης νὰ εἴπω ὅτι ἐξεφυλίσθη παρ’ ἡμῖν καὶ ἡ ἔννοια τῆς ληστείας. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι συνάδελφός μου ὑποψήφιος κατὰ τὰς παρελθούσας ἐκλογὰς μοὶ διηγεῖτο ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογικήν του περιοδείαν ὀλίγον μακρὰν μιᾶς σιδηροδρομικῆς στάσεως συνήντησεν ἕνα ποιμένα κλαίοντα. Τὸν ἠρώτησε διατί κλαίει καὶ τῷ εἶπεν ὅτι εἶχεν ὡς μόνην περιουσίαν 30 πρόβατα καὶ τὸν σκύλον του καὶ ἦλθον οἱ λῃσταὶ καὶ τοῦ τὰ ἐπῆραν. Αὐτὴ εἶναι μεγάλη λῃστεία. Ἐνῷ ἐν τούτοις ἄλλοτε θὰ ἔκαμνεν οἰκτρὰν ἐντύπωσιν τὸ γεγονός, ἀνεγράφη τότε εἰς τὰς ἐφημερίδας ξηρότατα. Κατήντησε σήμερον νὰ θεωρῆται ἡ λῃστεία ὡς péché mignon, ἂν δὲν συνοδεύηται μὲ φόνους. Ἂν συναντήσῃ κανεὶς ἕνα ἄνθρωπον καὶ τὸν ἀπειλήσῃ καὶ τῷ πάρῃ τὸ πορτοφόλι του μὲ 100 δραχμάς, εἶναι κατὰ τὸν ποινικὸν νόμον λῃστεία. Πράγματι δὲ ἀντιμετωπίζομεν περιπτώσεις λῃστείας τοῦ ποινικοῦ νόμου εἰς τὰ στοιχεῖα τῶν ζωοκλόπων καὶ εἰς τὰ στοιχεῖα τῶν φυγοδίκων, ἀλλ’ αὐτοὺς διὰ τὸ μικρὸν τοῦτο ποσὸν τῆς ζημίας δὲν τοὺς χαρακτηρίζομεν ὡς λῃστάς. Τελευταῖον ἀκόμη κακοποιὰ στοιχεῖα ἐνεδρεύοντα ἐπροξένησαν τὸν φόνον ἑνὸς Ἀμερικανοῦ φοιτητοῦ καὶ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἡ εὐγένεια, ἡ ψυχρότης τῆς σκέψεως, ἡ σωφροσύνη τῆς Μεγάλης Δημοκρατίας διὰ νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι τοιαῦται περιπτώσεις δὲν πρέπει νὰ θεωρῶνται ὡς μειοῦσαι τὴν ὑπόληψιν ἑνὸς Κράτους, μηδὲ παρέχουσαι περίπτωσιν διὰ διεθνῆ ἐπεισόδια. Ἐνθυμοῦμαι τελευταῖον ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα κάποιος Ἀμερικανὸς τραπεζίτης, ὁ ὁποῖος ἐπεθύμει λίαν νὰ ἐπισκεφθῇ τὰς ἀρχαιότητας, ἀλλ’ ἐδίσταζε, διότι εἰς ὅλας τὰς Ἀμερικανικὰς ἐφημερίδας, ὡς μοὶ ἀνεκοινώθη κατὰ τρόπον ἀρκετὰ ἐπίσημον, ἀνεγράφετο ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα γίνονται λῃστεῖαι καὶ φόνοι καὶ ὅτι δὲν δύναται κανεὶς ἀκινδύνως νὰ περιοδεύσῃ. Τούτου ἕνεκα ἠναγκάσθην πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν νὰ παρακαλέσω τὸν συνάδελφόν μου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ εἰδικὴν συνοδείαν εἰς δύο πρόσωπα, κατέχοντα διαπρεπῆ θέσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ νὰ συνοδεύσουν χωροφύλακες δι’ εἰδικῶν αὐτοκινήτων τὰ πρόσωπα αὐτὰ διὰ νὰ ἐπισκεφθῶσιν ἓν ἀρχαιολογικὸν μέρος, εὑρισκόμενον οὐχὶ πάρα πολὺ μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν. Ἐγνώριζον οἱ ἄνθρωποι ὅτι λαμβάνομεν ἐξαιρετικὰ μέτρα προνοίας διὰ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῶν, ἀλλ’ ἡμεῖς ἔπρεπε νὰ ἐντρεπώμεθα. Ἐπιτρέπεται νὰ ζῶμεν διηνεκῶς ὑπὸ τὸ κράτος ἀπειλῶν, κινδύνων, τοιούτων ἐπεισοδίων, θλιβερῶν καὶ ἀβεβαιοτήτων; Δὲν ὑπάρχει κανεὶς κίνδυνος ἀπὸ τὸ σχέδιον τοῦτο τοῦ νόμου. Θὰ ἴδητε αὔριον καὶ τὸ Διάταγμα δημοσιευόμενον καὶ τὸ Σῶμα ὑπαγόμενον ὑπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς. Ἐξαλείφονται δὲ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, μετὰ τὰς παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἤδη δεκταί, ἐξαλείφονται αἱ ὑποψίαι ὅλαι καὶ νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἐπιφυλασσόμενοι εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ ἐπιφέρωμεν τροπολογίας, ὅσας ἕκαστος ἐξ ἡμῶν θὰ νομίσῃ ὅτι συντελοῦν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ, διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ὁποίου ἀναμφισβητήτως ὑπάρχει πανταχόθεν ἀγαθὴ πρόθεσις.

§363ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§364Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λυποῦμαι διότι ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν μᾶς ἔπεισε περὶ τῆς ὀρθότητος τῶν κυβερνητικῶν ἀντιλήψεων. Ὄχι μόνον δὲν μᾶς ἔπεισε περὶ τῆς ὀρθότητος τῶν ἀπόψεων τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ μᾶς κατέπεισεν ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις εἰς αὐτοὺς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως. Περὶ τοῦ σκοποῦ τοῦ ἐπιδιωκομένου διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὑπάρχει εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως εἷς δισταγμός, μία ἀμφιβολία πολὺ μεγαλυτέρα παρ’ ὅσην ἡμεῖς φανταζόμεθα περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν κυβερνητικῶν μέτρων· διότι κατὰ μὲν τὸ νομοσχέδιον πρόκειται νὰ συστηθῇ ἓν προσωρινὸν Σῶμα μέχρις ὅτου λειτουργήσῃ μετὰ δύο ἔτη πλήρης ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ἐπαρκὴς νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν ἔννομον τάξιν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, ὁ ἀξιότιμος δὲ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ὀλίγου μᾶς ἀνεκοίνωσεν ὅτι—αὐτὸ εἶναι πολὺ βέβαιον—τὸ προσωρινὸν αὐτὸ Σῶμα δύναται νὰ εἶναι διηνεκές, ἂν μετὰ δύο ἔτη ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἐπαρκὴς ἀσφάλεια παρ’ ὅλην τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς. Μᾶς ἄφησε δὲ ὡς παρηγορίαν, ὡς νομίζω, ὅτι τὴν ἀπόφασιν περὶ τῆς διαιωνίσεως τοῦ νέου αὐτοῦ Σώματος τοῦ νεοπλάσματος αὐτοῦ, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ λάβῃ ἄλλη Κυβέρνησις.

§365Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ κάμῃ νέον νόμον.

§366Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λέγω τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐνῷ ἀπὸ τὸ ἓν μέρος παρουσιάζεται ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς ὅτι θὰ εἶναι ἱκανὸς ὅταν ἐφαρμοσθῇ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἔννομον τάξιν, ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος παρουσιάζεται ὁ δισταγμὸς ὅτι εἶναι δυνατὸν αὐτὸ νὰ μὴ γίνῃ διὰ τοῦ Σώματος τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψις καὶ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἀποτελεσματικότητος τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως. Ἄν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ καμμία εἰδίκευσις κατὰ τὸν νόμον περὶ εἰδικεύσεως, τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἐθεωροῦμεν πρέπον νὰ συζητήσωμεν, ἂν δηλαδὴ ὑπεστήριξεν, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λασηθίου συνάδελφος, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς μεγάλης ἀποστολῆς τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῆς ἀστυνομίας διὰ τὴν ἀσφάλειαν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, ὑπάρχει ἀνάγκη καὶ ἑνὸς ἰδιαιτέρου Σώματος δι’ ὡρισμένα πράγματα, ὡς εἶναι ἡ ἀγροφυλακὴ π. χ. Ἀλλὰ κατὰ τὸ σχέδιον νόμου ἡ χωροφυλακὴ θὰ εἶναι τὸ Σῶμα τὸ ἁρμόδιον διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἐπαρκεῖ ἐπὶ τοῦ παρόντος θὰ συστηθῇ ἓν Σῶμα ἰδιαίτερον, ἐνῷ ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν ὅτι ἡ χωροφυλακὴ ἂν εἶχεν ἐντολὴν νὰ καταδιώξῃ τὴν ληστείαν, ἡ ληστεία δὲν θὰ ὑπῆρχε. Καθ’ ἡμᾶς ἐφόσον ὑπάρχει ληστεία θὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη καὶ ἑνὸς ἰδιαιτέρου Σώματος, τοῦ Σώματος τῶν κυνηγῶν. Ἐπὶ πλέον ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ σοβαρῶς, ὑποθέτω, ὅτι εἰς τὸ βάθος τῆς ψυχῆς του ἔχει πλείστας ἀμφιβολίας ὅτι αὐτὴ ἡ σύστασις αὐτοτελῶν Σωμάτων δὲν ἀποτελεῖ τι τὸ ἀνώμαλον ἢ τὸ ἐπικίνδυνον. Ὅλη ἡ ἱστορία τῶν τοιούτων Σωμάτων ἀποδεικνύει τὸ ἀντίθετον καὶ νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι τοιαῦτα Σώματα εἶναι Σώματα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι τὸν ἀπόλυτον σεβασμὸν πρὸς τοὺς πολίτας καὶ δι’ αὐτὸ ἡμεῖς ἀποκρούομεν αὐτὰ ἀπολύτως. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπιμένει εἰς τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα τῆς χωροφυλακῆς ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ τῆς ἐπαρκείας τοῦ στρατοῦ. Εἰς αὐτὸ ἀπηντήσαμεν προηγουμένως, ἀλλὰ θὰ εἴπω δύο λέξεις ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη τῆς ἀποκτήσεως δυνάμεων ἐξ ἐντοπίων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωνται οἱ πολῖται καὶ νὰ καλῶνται διὰ τὴν παροχὴν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Οὐδεὶς ὑπεστήριξεν ὅτι κάθε πολίτης πρέπει νὰ ἐπιβαρύνηται. Καὶ πάλιν οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι τὸ Κράτος ἐπιβαρύνει περισσότερον περιφερείας τινὰς καὶ πολίτας, διὰ τὴν παροχὴν ὡρισμένων ὑπηρεσιῶν. Αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὴν ἀγροφυλακὴν καὶ εἰς πλείστας ἄλλας ὑπηρεσίας. Ἑπομένως δὲν παρουσιάζει τὸ ἀνώμαλον ἡ ἐπιβάρυνσις ὡρισμένων ἐπαρχιῶν διὰ τῆς ἐπιστρατεύσεως πρὸς καταπολέμησιν τῆς ληστείας. Ἄλλο παράδειγμα εἶναι ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοποιίας διὰ τῆς ἐπιτοπίας ἐπιβαρύνσεως δι’ ἔργα ὁδοποιίας, ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὅτι ἡ ἐπιτόπιος ἐπιστράτευσις δὲν ἀντίκειται εἰς οὐδεμίαν γενικωτέραν ἀρχήν, ἀλλ’ ἔχει καὶ βαθυτέραν ἔννοιαν, τὴν ἔννοιαν ὅτι ἀποβλέπει νὰ καταστήσῃ περισσοτέραν συνειδητὴν τὴν ἀντίληψιν εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, τὴν ἀντίληψιν εἰς τοὺς πολίτας ὅτι ἔχουσι καθῆκον ὅλοι νὰ συνεισφέρωσι πρὸς ἐξαφάνισιν τῆς ληστείας καὶ γενικῶς εἶναι παραδεκτὸν ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ ληστεία εἰς ὡρισμένας περιφερείας ὄχι μόνον ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἀλλὰ καὶ ἡ Κοινωνία ἐνισχύει εἴτε ἐνεργητικῶς εἴτε παθητικῶς τὴν λῃστείαν. Αὐτὸ εἶναι ἐκτὸς πάσης συζητήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅταν τελευταῖον μετέβη ἐπὶ τόπου πρὸς αὐτοπρόσωπον διεύθυνσιν τῶν προσπαθειῶν....

§367Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιχειρήσεων.

§368Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρέπει νὰ γίνωσι μεγάλαι ἐπιχειρήσεις ἀνάλογοι πρὸς τὸ ἀνάστημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νὰ φέρωσι μεγαλύτερα ἀποτελέσματα· λέγω προσπαθειῶν, διότι τὰ πράγματα δὲν εἶναι ἀνάλογα. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι ἐντὸς ἡμερῶν, ἐντὸς τόσου χρονικοῦ διαστήματος θὰ συλληφθῇ ὁ καταδιωκόμενος λῃστής, ὅτι θὰ ἐκτοπίσῃ ὁλόκληρον τὸν πληθυσμὸν τῶν χωρίων χωρὶς νὰ γίνῃ ἡ ἐξέτασις ἂν ὅλοι οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν λῃστείαν. Ὑποθέτω ὅτι ἡ ἰδέα αὐτὴ εἶναι βαρυτέρα ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν προτείνω ἐγώ· τὸ νὰ καλῶνται μία ἢ δύο ἡλικίαι πρὸς διευκόλυνσιν τῆς καταπολεμήσεως τῆς λῃστείας.

§369Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶπον καὶ αὐτό.

§370Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ τὸ ἐφαρμόσητε· ὄχι νὰ τὸ λέγητε.

§371Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ νὰ ἐπιστρατευθῇ ὁ πληθυσμὸς τὸ εἶπον, ἀλλ’ ἠξεύρετε τί ἀπαιτεῖ ἡ ἐπιστράτευσις ἀνθρώπων ἀπαιτούντων περισσοτέρας δυνάμεις διὰ νὰ μαζεύσωσιν αὐτούς;

§372Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ σᾶς εἴπω περὶ αὐτοῦ εἰς τὸ τέλος. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔφερεν ἀντιρρήσεις ὅτι διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἀνδρῶν ἐκ τῆς ἐπιστρατεύσεως τῶν ἐπιτοπίων διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ κακοποιηθῶσιν ἀκόμη περισσότερον οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων ἀπὸ τοὺς λῃστὰς καὶ νὰ δημιουργήσωσι κουμπάνιες αἱ ὁποῖαι θὰ προὐκάλουν γενικωτέραν ἀνωμαλίαν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· ποία ἀνάγκη ἐπιβάλλει τὴν ἐπιτόπιον ἐπιστράτευσιν; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει· θὰ εἶναι γενναῖοι, θὰ εἶναι κατάλληλοι. Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ εἶναι γενναῖοι, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως εἶναι ὅτι εἶναι κατάλληλοι, διότι ἀφοῦ ὑπηρέτησαν εἰς τὸν στρατὸν ἐπί τι χρονικὸν διάστημα καὶ κατάγονται ἀπὸ ἐπαρχίας λῃστοπλήκτους, εἶναι δυνατὸν νὰ περισυλλεγῇ ἓν προσωπικὸν ἀνδρῶν, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ εἶναι κατάλληλον δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν; Νὰ γίνῃ ἐπιλογὴ ἀπὸ ἄνδρας τοῦ στρατοῦ, ὅπως καταπνιγῇ ἡ λῃστεία ἀποτελεσματικῶς.

§373Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἕως πότε θὰ διατηρηθῇ αὐτὴ ἡ ἐπιστράτευσις;

§374Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι ὅταν μία Κυβέρνησις θέλῃ νὰ χρησιμοποιήσῃ ὅλα τὰ κρατικὰ μέσα πρὸς ἐξαφανισμὸν τῆς λῃστείας, πάντοτε ἐπετεύχθη ἀποτέλεσμα ἱκανοποιητικόν.

§375Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἂν δὲν ἐπιτευχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα;

§376Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε πρέπει νὰ γίνῃ ἐπιστράτευσις καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ ἐξαφανισθῇ ἡ λῃστεία· τότε σημαίνει ἐπανάστασιν τοῦ Κράτους καὶ τότε πρέπει νὰ γίνῃ ἐπιστράτευσις πρὸς ἐξαφάνισιν τῆς λῃστείας.

§377Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ ἐρώτησίς μου ἐπροκάλεσε περίεργον ἀγανάκτησιν. Ἐρωτῶ διὰ τὴν διαδικασίαν.

§378Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θέλετε τὴν ἀπάντησιν; Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐπαναλάβητε τὸ χαριτολόγημα τὸ τελευταῖον διότι δὲν τὸ ἤκουσα.

§379Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κατ’ ἀντανάκλασιν....

§380Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς δίδω λοιπὸν τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν θέλετε καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπηγγέλθη ὅτι ἐφαρμοζομένου ἐντὸς διετίας τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ χωροφυλακὴ νὰ καταπνίξῃ τὴν ληστείαν. Οὕτω πως τὸ μάξιμουμ τῆς τοιαύτης ἐπιστρατεύσεως θὰ εἶναι διετία.

§381ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Οἱ ἄνδρες δὲν μένουσιν εἰς τὸν τόπον· οἱ περισσότεροι εἶναι ἐργάται, δὲν μένουσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας· θὰ τοὺς πάρητε ἀπὸ τὰς ἄλλας πόλεις.

§382Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Προτιμότερον νὰ ἐκτοπίσητε ὁλόκληρον τὸν πληθυσμὸν ἢ νὰ καλέσητε δύο ἡλικίας.

§383ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τί χρεωστοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί;

§384Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὀφείλουν νὰ ὑπηρετήσωσι διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ τὸ Κράτος ἀπὸ μίαν κατάστασιν ἐντελῶς ἀφόρητον. Ἄν ἀρχίσωμεν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸ τί χρεωστοῦν οἱ τάδε καὶ οἱ τάδε διὰ νὰ καταπνίξωμεν τὴν ληστείαν, φοβοῦμαι μήπως καταλήξωμεν εἰς τὴν προστασίαν τῶν ληστῶν.

§385Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ποῖοι θὰ καταδιώκουν τοὺς λιποτάκτας καὶ ἀνυποτάκτους αὐτῆς τῆς ἐπιστρατεύσεως; Ἄν ἐξηγήσητε καὶ αὐτό, ἔχει καλῶς.

§386Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἐρωτήσω· ποῖος θὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν; Ἄν θέλητε νὰ συνεχίσωμεν ἔτσι τὴν ἐρώτησιν, θὰ κάμωμεν τὸ παιγνίδι τῆς κολοκυθιᾶς ἐδῶ. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐτόνισαν ὅτι δὲν ὑπάρχει αὔξησις δαπάνης. Δὲν εἶναι τὸ ἐπιχείρημα ἀνάλογον, διότι ἡ δαπάνη θὰ γίνῃ· δὲν λέγω νὰ μὴ γίνῃ ἡ δαπάνη. Προκειμένου νὰ ἐξοντωθῇ ἡ ληστεία ἂς δαπανηθῶσι 50 καὶ 60 ἑκατομμύρια. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν ὑπάρχει δαπάνη· διότι δὲν χρησιμοποιεῖται ἓν κονδύλιον δὲν ἕπεται ὅτι δὲν ὑπάρχει δαπάνη. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τέλει ἐτόνισε τὸ ἀγαθὸν τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ ἐκ τῆς ἐμπεδώσεως τῆς ἐννόμου τάξεως ἐν τῇ Χώρᾳ. Κανεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ τὸ μέγιστον αὐτὸ ἀγαθὸν καὶ ἡμεῖς πλειοδοτοῦμεν εἰς αὐτό. Ἀλλ’ ἂν ἤδη ἀποκρούομεν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἀποκρούομεν διότι νομίζομεν ὅτι δὲν ἀποτελεῖ λύσιν, καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκφράσωμεν τὴν λύπην μας ὅτι μετὰ ἑξάμηνον βίον τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ ἡ ληστεία εἶχε κατασταλῆ καὶ ἀφοῦ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ταύτης ἤρχισε νὰ ἀναφαίνηται ἡ ληστεία εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς παρουσιάσῃ ὡς μεγάλην σωτηρίαν αὐτὸ τὸ μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ γίνῃ τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν. Καμμία δυσφορία δὲν ὑπάρχει διὰ τὴν ὀνομασίαν· ὁ ἀνάδοχος μάλιστα ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ ἄξιος συγχαρητηρίων, διότι ὁμολογῶ δὲν εἶναι κακὸν τὸ ὄνομα. Τὸ πρᾶγμα εἶναι κακόν, ὁ σκοπός, τὸ περιεχόμενον εἶναι κακὰ καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ἀποκρούομεν. Ἄν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ τὸ εἰδικὸν Σῶμα κανονικῶς συντεταγμένον καὶ λειτουργοῦν ὅπως τὰ ἄλλα ὠργανωμένα Σώματα, θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ τὸ συζητήσωμεν σοβαρῶς. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, πρόκειται περὶ ἀνωμαλίας ἀναξίας τῆς ἐποχῆς.

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος οὐδενὸς ἄλλου ἐγγεγραμμένου κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§388Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρεκάλουν ἐφόσον ὑπάρχει πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία δι’ αὔριον.

§389ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§390Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ πρᾶγμα ἐγένετο καὶ ἄλλοτε καὶ δὲν παρουσιάζει τίποτε τὸ ἐξαιρετικόν. Ἑπομένως δὲν βλέπω τὸν λόγον τῶν διαμαρτυριῶν τῶν κ. κ. συναδέλφων.

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφανθῇ ἂν δέχηται νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ ψηφοφορία.

§392Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ πρᾶγμα ἐγένετο καὶ ἄλλοτε. Προκειμένου περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου διὰ τὸ ὁποῖον τόσος ἐγένετο θόρυβος, εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία κατὰ τοιαύτην ὥραν, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀγνοοῦντες τὸ πρᾶγμα ὅτι θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως νὰ ἀπουσιάζουν.

§393ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Τὸ ἐγνώριζον.

§394Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ ἐγνώριζον. Εἶναι ὀρθὸν λοιπόν, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἐγένετο, ὅταν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μαντινείας πολιτευτὴς κατεῖχε τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία ἵνα διεξαχθῇ αὕτη σήμερον τὴν 4½ μ. μ. ἀκριβῶς.

§395ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἰς τὰς 6.

§396Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὰς 6 ἀφοῦ θέλετε.

§397ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§398Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἔχει καμμίαν πρόθεσιν νὰ κερδίσῃ καμμίαν μάχην λόγῳ τυχαίας ἀπουσίας τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχει καμμίαν τοιαύτην πρόθεσιν. Ὁμολογῶ ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐγένετο παρόμοιον, δηλ. ἀνεβλήθη ἡ ψηφοφορία διὰ τὴν ἑπομένην ἡμέραν κατ’ εἰσήγησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τὴν πρώτην φορὰν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πρώτη δημοκρατικὴ Κυβέρνησις ἐζήτησε τοῦτο ἔγινεν ἐπανάστασις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἔγινε συνεδρίασις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, συνεδρίασις ἀνεπίσημος, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐκρατήθησαν καὶ πρακτικά. Ἡμεῖς δὲν θὰ μιμηθῶμεν τὸ παράδειγμα τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς ἀριθμός, δεχόμεθα νὰ γίνῃ δι’ ἄλλην ἡμέραν ἡ ψηφοφορία. Ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι ἡ ἀπουσία τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐνδεικτικὴ τῆς γνώμης ἡ ὁποία κρατεῖ εἰς τὴν πλειονοψηφίαν διὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφισθῇ.

§399Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ ἴδωμεν.

§400Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ εἶναι ἐνδεικτικὴ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπιδιωχθῇ ὄχι διὰ τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ δι’ ἰδιαιτέρας συζητήσεως θὰ ἐπιδιωχθῇ εὐνοϊκὴ γνώμη ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§401Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶχεν ἄλλοτε ἀναβληθῆ ἡ ψηφοφορία κατόπιν μακρᾶς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἡ ὁποία θὰ ἔθιγε καὶ τὴν ὑπόστασιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν παραμονὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡρισμένων Ὑπουργῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ψηφοφορία νὰ γίνεται ἢ κατὰ τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ ἀποτέλεσμα νὰ εἶναι πιστὸν ἀπεικόνισμα τοῦ φρονήματος τῆς Συνελεύσεως. Καὶ μόνον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχει πραγματικὴν ἀξίαν τὸ ἀποτέλεσμα. Ἤκουσα περιέργως τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Μαντινείας λέγοντα ὅτι καὶ ἄλλοτε ἡ Συνέλευσις παρεβίασε τὸν Κανονισμὸν τοῦτον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἀλλ’ ἀναζητῶ εἰς τὴν μνήμην μου τοῦτο καὶ δὲν τὸ εὑρίσκω πότε συνέβη πράγματι. Ἴσως ἐπῆλθεν εἰς τὴν πάροδον τοῦ χρόνου σύγχισις ἐν τῇ μνήμῃ μου. Ἄλλοτε δὲν ἐπρόκειτο περὶ περιπτώσεως τοιαύτης, ἀλλὰ περὶ διακοπῆς τῆς συζητήσεως ἡ ὁποία δὲν εἶχε κἂν τερματισθῆ, ἀλλ’ εἶχε προκληθῆ αἱματηρὸν ἐπεισόδιον καὶ ἐπρόκειτο ἐπὶ τοῦ ἐπεισοδίου ἐκείνου νὰ γίνῃ κρίσις διὰ συζητήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀποτόμως διέκοψε τὴν συζήτησιν ὅπως ματαιώσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προκληθέντος αἱματηροῦ ἐπεισοδίου. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν ἡ παροῦσα περίπτωσις μὲ τὴν περίπτωσιν ἐκείνην. Οὐδέποτε ἐκ τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως παρενεβλήθη τὸ ἐλάχιστον πρόσκομμα, οὔτε ἐσκέφθη ποτὲ ὅπως ἐξ ὑφαρπαγῆς, ἐκ τῆς συμπτωματικῆς ἀπουσίας τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιτύχῃ ἀποτέλεσμα ἀντίστροφον τοῦ πραγματικοῦ. Δὲν φαντάζομαι ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ζημία τις ἐκ τῆς ἀναβολῆς τῆς ψηφοφορίας, ἐφόσον ἐζητήθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπέθετον ὅτι ἄνευ ἀντιρρήσεως θὰ ἔπρεπε νὰ παρασχεθῇ ἡ ἀναβολή.

§402Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρακαλῶ νὰ εἴπω δύο λέξεις· ὅτι ὁ κανὼν κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία τῆς συζητήσεως εἶναι σοφὸς καὶ σοφὸς κατὰ τοῦτο, καθότι συντελεῖ ὥστε οἱ πληρεξούσιοι νὰ ἐκφέρουν τὴν γνώμην των ἔχοντες τὰ ἐπιχειρήματα τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἑτέρας ἀπόψεως. Παρ’ ὅλα ταῦτα, κ. πρόεδρε, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐδήλωσα ὅτι εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφοφορίας, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω ἡ ἀναβολὴ νὰ μὴ γίνῃ διὰ τὴν σήμερον, διότι δὲν θέλομεν νὰ χάσωμεν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον· νὰ γίνῃ τὴν ἡμέραν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§403ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Αὔριον ἡ ψηφοφορία.

§404ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν 6ην μ. μ. τῆς σήμερον. (Ὥρα 4 π. μ.)