1925.02.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 144

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 1925.

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρᾳ 5.30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Οἱ ἰδιοκτῆται Παλαιοῦ Φαλήρου ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα περὶ μὴ ἐφαρμογῆς τοῦ ἀπὸ 25 Ὀκτωβρίου 1924 Ν. Διατάγματος περὶ ἀπαλλοτριώσεως 700,000 τ. μ. δι’ ἵδρυσιν Ναυτικοῦ Ἀεροδρομίου. — Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Κονιστρῶν ὑποβάλλει ψήφισμα διαμαρτυρίας διὰ τὴν ἐκδίωξιν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου. — Οἱ βοηθοὶ ἑρμηνέων τοῦ μεταφραστικοῦ γραφείου Θεσσαλονίκης ζητοῦσι τὴν οἰκονομικήν των βελτίωσιν. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Μεθώνης–Κατερίνης ζητεῖ ὅπως τὸ ἐδάφιον γʹ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου κοινωφελοῦς διὰ τὸν ἐξωραϊσμὸν τῆς πόλεως Κατερίνης» μὴ ἐφαρμοσθῇ διὰ τὴν κοινότητά του. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Σούρπης παρακαλεῖ ὅπως ἡ ἐκδίκασις τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἀγροκτήματός τινος ἀνατεθῇ εἰς μόνιμον Ἐπιτροπήν. — Ὁ Βασίλειος Παπαδόπουλος, ἰατρὸς προσφύγων, αἰτεῖται τὴν πληρωμὴν τοῦ μισθοῦ του. — Οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι Τ.Τ.Τ. Πατρῶν ζητοῦσιν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν των. — Ἡ κοινότης Καλυβίων παραπονεῖται διὰ τὴν μὴ παραχώρησιν μέρους τῶν κτημάτων τῆς Μονῆς Φενεοῦ «Ἅγιος Γεώργιος» πρὸς ἀπαλλοτρίωσιν. — Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Βουτιάνων Λακεδαίμονος ζητοῦσιν ὅπως οἱ ἀγροφύλακες πληρώνωνται ἐκ τοῦ ἀγροτικοῦ ταμείου. — Οἱ Συνεταιρισμοὶ Ἄρτης πληροφορηθέντες ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας προδιατίθεται νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν παρακαλοῦσιν ὅπως μὴ ἀποκρυσταλλωθῇ εἰς ἀπόφασιν ἡ σκέψις. — Ἡ Ἀμερικανικὴ Ἑταιρεία Ἑλληνικῆς ἀναπτύξεως ὑποβάλλει ἐπιστολὴν τοῦ Ἕλληνος γενικοῦ προξένου κ. Μαμωνᾶ. — Ὁ Φὸν Ἕλμ, ἀντιπρόεδρος τῆς Ἑταιρείας τοῦ Συνδικάτου Ἀμερικῆς, ἀναφέρει ὅτι εἰς χεῖρας τῆς Ἑταιρείας εὑρίσκεται πιστοποιητικὸν τοῦ γενικοῦ προξένου τῆς Ἑλλάδος ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ ὅτι κατεβλήθη τὸ ποσὸν τῶν 100.000 δολλαρίων πρὸς παράδοσιν τούτων εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελαν ἀναλάβει ἡ Ἑταιρεία αὕτη τὴν ἐκτέλεσιν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Ἑλλάδι. — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κ. Γκότσης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν φόρου». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν. Ὁ κ. Ζερβὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Κοινῆς τῶν Ἀλυτρώτων Ἐπιτροπείας περὶ ἱδρύσεως Προσφυγικῆς Τραπέζης.

§2Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς ἱδρύσεως Προσφυγικῆς Τραπέζης εἶναι ἐξαιρετικῆς σημασίας, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἀπὸ μακροῦ ἐμελέτησε καὶ μελετᾷ τοῦτο. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ ἔχει ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀπὸ μακροῦ χρόνου στρέψει τὴν προσοχήν της καὶ ἔχει καταλήξει κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον εἰς θετικὰ ἀποτελέσματα. Ἡ Κοινὴ τῶν Ἀλυτρώτων Ἐπιτροπεία ὑποβάλλει ἀναφορὰν συνοδευομένην ἀπὸ τὰς ὑπογραφὰς 75 προέδρων προσφυγικῶν σωματείων, ὀργανώσεων καὶ ἐπαρχιακῶν συμβουλίων, τὰ ὁποῖα συνελθόντα ἐπανειλημμένως καὶ συζητήσαντα τὸ ζήτημα κατέληξαν εἰς τὸ ἀκόλουθον ψήφισμα, τὸ ὁποῖον θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε εἰς τὰ σπουδαιότερα σημεῖα νὰ σᾶς ἀναγνώσω (ἀναγινώσκει)... Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι δὲν θὰ παρέλθωσι πολλαὶ ἡμέραι καὶ ἡ εὐχή των θὰ λάβῃ σάρκα καὶ ὀστᾶ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλκανδῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Ἀθήναις παρεπιδημούντων Μονεμβασιωτῶν περὶ ἐπισκευῆς τῶν ἐν Μονεμβασίᾳ μεσαιωνικῶν φυλακῶν.

§4Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Ὡς γνωστόν, κύριοι πληρεξούσιοι, ἡ Μονεμβασία συγκοινωνεῖ διὰ θαλάσσης μὲ ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ ξηρᾶς συγκοινωνεῖ διὰ τῆς ὁδοῦ Μονεμβασίας– Σπάρτης καὶ Σπάρτης–Τριπόλεως, ἔχει δὲ καὶ φρούριον τὸ ὁποῖον ἔχει περίμετρον περὶ τὴν ὥραν, φρούριον, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, θεόκτιστον. Καὶ ἄλλοτε ἐλέχθη ὅτι τὸ φρούριον αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν πέτραν τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁ Θεὸς ἵνα λυθῇ τὸ ζήτημα τῶν φυλακῶν, διότι πράγματι εἶναι κατασκευασμένον διὰ φυλακάς. Ἡ ὁδὸς ἡ ὁποία φθάνει μέχρι Μονεμβασίας εἶναι 92 χιλιομέτρων καὶ σήμερον μία μικρὰ ἐπέκτασις χρειάζεται ἵνα φθάσῃ μέχρι τοῦ φρουρίου. Τὰ ἔξοδα θὰ εἶναι πολὺ ὀλίγα, καθὼς καὶ τὰ ἔξοδα τῆς ἐπισκευῆς τῶν φυλακῶν καὶ οὕτως εὐχερῶς θὰ δύναται νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τῶν φυλακῶν. Εἰς τὴν εἴσοδον δὲ εἶναι αἱ παλαιαὶ φυλακαί. Μὲ μίαν μικρὰν ἐπισκευὴν τῶν φυλακῶν, μὲ τὴν ἐπισκευὴν τῶν μεγάλων ἐκεῖ ὑδροδοχείων θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ Κράτος τὸ ζήτημα τῶν φυλακῶν νὰ τὸ λύσῃ μὲ 2 ἢ 3 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Οἱ κάτοικοι τῆς Μονεμβασίας ὑπέβαλον ὑπόμνημα εὑρισκόμενον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἐκεῖνο ἐν γνώσει καὶ πρόκειται νὰ ἀποστείλῃ ἐπιθεωρητὴν ἵνα συντάξῃ τὴν ἐπὶ τούτῳ ἔκθεσιν. Ἐγὼ ἔχω νὰ ἐγχειρίσω ἐργασίαν ἑτοίμην, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον ὅπως δώσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης μὲ τὴν σύστασιν ἵνα ταχέως ἀποσταλῇ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν φυλακῶν καὶ συντάξῃ ἔκθεσιν. Πρόκειται περὶ δαπάνης 2 ἢ 3 ἑκατομμυρίων δραχμῶν μόνον. Τὸ σπουδαιότερον εἶναι ὅτι θὰ ἔχωμεν φυλακὰς ἀσφαλεῖς, διότι ἡ εἴσοδος ἡ μοναδική, ἅμα κλεισθῇ, ἔχει ἀπόστασιν μὲ περίμετρον περὶ τὴν ὥραν, ὁ δὲ βράχος ὁ ὄπισθεν ὁ φυσικὸς ἔχει ὕψος περὶ τὰ 500 μέτρα περίπου καὶ εἶναι ἀδύνατον ὁ ἐγκλειόμενος νὰ ἀποδράσῃ. Ἄν λοιπὸν ἐγκαθιδρύσωμεν τὰς φυλακὰς εἰς τὴν Μονεμβασίαν, θὰ ἔχωμεν οἰκονομίαν φρουρῶν καὶ οἱ κατάδικοι θὰ δύνανται ἐλευθέρως νὰ κινῶνται καὶ νὰ ἐργάζωνται. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σεχιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Τριπόλεως.

§6Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἶναι λίαν ἀξία λόγου. Ἀπὸ δεκαετίας ἤρξατο ἀνεγειρόμενον ἐν Τριπόλει τὸ δικαστικὸν μέγαρον ἐκ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Συγγροῦ, συντρέξαντος καὶ τοῦ Κράτους κατά τι, συγχρόνως δὲ ἔγινεν ἡ τοιχοποιία καὶ τὰ ἐσωτερικὰ τοῦ μεγάρου καὶ τὰ κουφώματα, τὰ ὁποῖα ἐτοποθετήθησαν εἰς μίαν ἀποθήκην, τρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ καταστραφῶσιν ἂν τὸ Κράτος δὲν σπεύσῃ νὰ διατάξῃ τὴν ἀποτελείωσιν τοῦ κτιρίου. Δὲν ὑπολείπεται ἢ μόνον ἡ στέγη, καὶ ἐνῷ ὑπολείπεται μόνον αὐτή, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ δαπανηθῶσι μόνον 200,000 δραχ., τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ χάσωμεν τὰ κουφώματα, τὰ ὁποῖα ἀξίζουν ἄνω τῶν 500.000 δραχμῶν σήμερον. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ μέριμνα νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κούνδουρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ρεθύμνης.

§8Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν, διότι κατ’ ἐπανάληψιν ὁ λόγος ἐστράφη πέριξ αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἐκ τῶν πολλῶν περιφήμων ἀποφάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομιῶν, διὰ τῆς ὁποίας καταργοῦνται, χωρὶς νὰ ἐπέρχηται οἰκονομία οὐδὲ ἑνὸς ὀβολοῦ, αἱ Νομαρχίαι Λασηθίου καὶ Ρεθύμνης. Καταργεῖται ἡ θέσις τοῦ Νομάρχου καὶ ἱδρύεται θέσις Διευθυντοῦ Νομαρχίας, ὡς εἶναι δὲ γνωστὸν ὁ μισθὸς τοῦ Νομάρχου καὶ τοῦ Διευθυντοῦ εἶναι ὁ αὐτός. Εἰς τὴν ἀρχήν, ὅταν ἐκράτησεν ἡ ὑποχρεωτικὴ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομιῶν, ἠναγκάσθημεν νὰ ἀφήσωμεν ὀλίγας ἡμέρας τὸ ζήτημα, ἀλλὰ μετὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομιῶν δὲν εἶναι ὑποχρεωτικαί, ἐπελήφθην τῆς εὐκαιρίας μιᾶς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ρεθύμνης νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ζητήματος καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι, ἂν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχειωδῶν πράξεων τῆς ἀριθμητικῆς προσθέσεως καὶ ἀφαιρέσεως κάμῃ τὸν ὑπολογισμόν, θὰ πεισθῇ καὶ ὁ ἴδιος ὅτι οὐδεμία ἐπέρχεται οἰκονομία. Τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς τὰς ἐνέπνευσε τὸ πεῖσμα καὶ ἡ ἐμπάθεια καὶ ἡ ἐπιτηδειότης ὡρισμένων προσώπων ἐκπροσωπούντων τὸ καθαρῶς ὑπηρεσιακὸν πνεῦμα. Μοὶ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς μίαν τῶν ἐφημερίδων νὰ ἀνταλλάξω σκέψεις μὲ ἓν τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐκεῖθεν προεκλήθη φανατισμός, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τὴν λῆψιν τῶν ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι, ἐπαναλαμβάνω, οὐχὶ βεβαίως πρὸς τιμὴν τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομιῶν, οὐδεμίαν οἰκονομίαν ἐπιφέρουσιν. Οἱ κάτοικοι Ρεθύμνης παραπονοῦνται ζωηρότατα. Ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω αὐτούς, ἀντιπροσωπεύω ὅμως τὸν λαὸν Λασηθίου, ὁ ὁποῖος ἀπεκεφαλίσθη ἐπίσης διοικητικῶς, ἔχω δὲ τὴν ἐντολὴν καὶ ἐκ μέρους τοῦ παρόντος ἐκ Ρεθύμνης πληρεξουσίου νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὰς ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομιῶν τὰς ἀφορώσας τὴν κατάργησιν τοῦ Νομάρχου Ρεθύμνης καὶ Λασηθίου. Ἐγὼ θὰ εἶχον ἐπὶ πλέον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι θὰ ἤθελον νὰ παραμείνῃ ἡ θέσις τοῦ Νομάρχου καὶ ἂν ἀκόμη διέτρεχον τὸν κίνδυνον, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἀτυχοῦς ἐκείνου μέρους, νὰ ἔχω Νομάρχην ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἡ τελευταία Κυβέρνησις ἐτοποθέτησε.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σολιώτης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν ἐργοστασιαρχῶν Αἰγίου κατασκευῆς σταφιδοκιβωτίων.

§10Ι. ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, διὰ τῆς ἀναφορᾶς των ταύτης οἱ σταφιδοσυσκευασταὶ Αἰγίου ἐφιστῶσι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ἀκολούθου σημείου τοῦ νέου δασμολογίου, παρακαλῶ δὲ καὶ τὰ παρόντα μέλη τῆς ἐπὶ τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ νέου δασμολογίου Ἐπιτροπῆς νὰ παρακολουθήσωσι τὰς παρατηρήσεις μου, διότι πιστεύω ὅτι οἱ ἀναφερόμενοι εὑρίσκονται ἐν δικαίῳ. Διὰ τοῦ νέου δασμολογίου ἐπιβάλλεται πρόσθετος φορολογία δύο φράγκων κατὰ κυβικὸν μέτρον ἐπὶ τῆς ἔξωθεν εἰσαγομένης ξυλείας πάχους 16/000 καὶ κάτω. Ἀντιθέτως ἐπὶ τῆς ἀκατεργάστου ξυλείας ὑπὸ τὴν μορφὴν τῶν λεγομένων μαδερίων, ἤτοι χονδρῶν ξύλων πάχους 50/00 καὶ πλέον οὐδεμία νέα φορολογία ἐπιβάλλεται. Οἱ σταφιδοσυσκευασταὶ Αἰγίου εἰσάγουσι διὰ τὰ ἐργοστάσιά των ἑτοίμην ξυλείαν 16/000 πάχους καὶ κάτω καὶ μὲ αὐτὴν κατασκευάζουσι τὰ σταφιδοκιβώτια. Τὰ ἐν Πάτραις τρία ἐργοστάσια δὲν εἰσάγουσιν ἑτοίμην ξυλείαν, ἀλλὰ μαδέρια πάχους 50/00 καὶ πλέον, σχίζουσι ταῦτα διὰ μεγάλων πριόνων καὶ κατασκευάζουσι σταφιδοκιβώτια δι’ αὐτῶν. Τὰ οὕτω κατασκευαζόμενα ἐν Πάτραις σταφιδοκιβώτια, λόγῳ τῆς ἐλάσσονος φορολογίας των ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἑτοίμην ξυλείαν, εἰσάγονται καὶ εἰς τὸ Αἴγιον καὶ ἀνταγωνίζονται πρὸς τὰ ἐν Αἰγίῳ κατασκευαζόμενα, διότι ἡ ἐλαφροτέρα φορολογία τῶν μαδερίων ἐπιτρέπει εἰς τοὺς εἰσαγωγεῖς των καὶ πωλοῦσιν ἐν Αἰγίῳ τὰ ἐκ Πατρῶν σταφιδοκιβώτια μὲ τὴν αὐτὴν τιμὴν τῶν ἐν Αἰγίῳ δι’ ἑτοίμης ξυλείας κατασκευαζομένων. Διὰ τοῦ ἐπιβαλλομένου ἤδη μονομερῶς φόρου τῶν δύο φράγκων κατὰ κυβικὸν ἐπὶ τῆς ἑτοίμης ξυλείας, ἐνῷ ἐπὶ τῶν μαδερίων παραμένει ἡ αὐτὴ φορολογία τοῦ παλαιοῦ δασμολογίου, τὰ ἐν Αἰγίῳ κατασκευαζόμενα κιβώτια δὲν δύνανται νὰ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τὰ ἐκ Πατρῶν εἰσαχθησόμενα τοῦ λοιποῦ, λόγῳ τῆς μονοπλεύρου φορολογίας τῆς ἑτοίμης ξυλείας. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δύο τινὰ ἐνδείκνυνται πρὸς θεραπείαν τοῦ ἀτόπου. Ἢ νὰ μὴ ἐπιβληθῇ ἡ φορολογία τῶν δύο φράγκων ἐπὶ τῆς ἑτοίμης ξυλείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι νὰ εἰσηγηθῶ, ἐφόσον ἡ σταφίς, δι’ ἣν χρησιμοποιοῦνται τὰ κιβώτια, ἐφορολογήθη ἐσχάτως δι’ ἑτέρων πέντε ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἢ νὰ ἐπιβληθῇ ἐπίσης φορολογία δύο φράγκων κατὰ κυβικὸν καὶ ἐπὶ τῶν μαδερίων, γεγονὸς ὅπερ ἐξυπηρετεῖ καὶ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀποκρούω δὲ καὶ τὸν τυχὸν προβληθησόμενον ἰσχυρισμὸν ὅτι τὰ ἐργοστάσια Πατρῶν ἀσκοῦσι βιομηχανίαν, ἐνῷ τὰ τοῦ Αἰγίου βιοτεχνίαν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι πιστεύω ὅτι ἀμφότεραι αἱ ἀνωτέρω ἀσχολίαι καὶ ἐπιτηδεύσεις εἶναι βιοτεχνίαι, ἐφόσον τὴν πρώτην ὕλην δὲν ἐπεξεργάζονται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ μεταβάλλωσι ταύτην εἰς νέον εἶδος. Τελευτῶν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν ἀναφερομένων.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυβέλος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμπορικοῦ κόσμου Σελινίτσης.

§12Β. ΚΥΒΕΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ἐλαίου τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου ἔχει ἐπιβληθῆ πρόσθετος φορολογία διὰ τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν. Αὐτὸ εἶναι ἔργον ἐναντίον τοῦ ὁποίου δὲν δύναται κανεὶς νὰ εἴπῃ τι, ἀλλ’ ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον διαμαρτύρομαι ἐγὼ εἶναι ὅτι ἐπέρχεται μία φορολογία ἀναδρομικὴ ἐπὶ προϊόντος τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη ἐξαχθῆ. Ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐπικαλοῦμαι τὴν δικαίαν ἀντίληψιν τοῦ ἐνδιαφερομένου καὶ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἀδίκου ἐπεμβάσεως τοῦ Δημοσίου, διότι ζητεῖ νὰ φορολογήσῃ ἀναδρομικῶς προϊόν τὸ ὁποῖον ἐξήχθη σύμφωνα μὲ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν εἶχε τότε. Πῶς εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ γίνεται ζήτησις ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, καταβολῆς φορολογικοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει εἰς χεῖράς του ὁ ἔμπορος νὰ πληρώσῃ; Εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι οἱ ἔμποροι πρέπει νὰ φορολογῶνται καὶ μάλιστα νὰ φορολογῶνται ἀγρίως, ἀλλὰ τὸ προκείμενον περιστατικὸν θὰ δώσῃ λαβὴν εἰς τοὺς ἐμπόρους οὕτως ὥστε, ὅταν μεθαύριον θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ζητήσωμεν δικαίας φορολογίας ἐκ μέρους τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου, νὰ συναντήσωμεν ἕνα πολὺ δίκαιον ἰσχυρισμόν. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, διότι εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ ἡ Ὑπηρεσία, ἥτις ζητεῖ τὴν φορολογίαν αὐτὴν ἀναδρομικῶς.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δενδρινὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργίου Μπλέτσου.

§14Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συστήσω τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, διότι, ἐφόσον κατώρθωσεν ὁ ἀναφερόμενος μετὰ ἕνα πόλεμον τοιοῦτον, καθ’ ὃν τόσαι χιλιάδες νέων ἐξηφανίσθησαν καὶ εὑρίσκονται εἰς τὰς ἐρήμους τῆς Ἀσίας, ὡς ἐκ τούτου δὲ ἔχομεν ἔλλειψιν χειρῶν, ἐφόσον κατώρθωσε νὰ ἔχῃ δώδεκα τέκνα, πρέπει νὰ αὐξηθῇ ὁ μισθός του, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ.

§15Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Ὁ διδάσκαλος αὐτὸς ὀνομάζεται Γεώργιος Μπλέτσος, ἔχω δὲ ἄμεσον ἀντίληψιν τοῦ πράγματος. Πράγματι ἔχει δώδεκα τέκνα, ἡ περιουσία του δὲ εἶναι μηδαμινή. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἔκαμε τὴν διαβάθμισιν τῷ ἔδωκε 1200 δραχ., ἐνῷ οἱ ἄλλοι διδάσκαλοι λαμβάνουν 2500, δὲν ἔχουν δὲ οἰκογένειαν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν προσοχὴν ἵνα δοθῇ βοήθημά τι.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεονάρδος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Μεσολογγίου διὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης σχετικῶς μὲ τὸν δικαστικὸν Χαμάρτον.

§17Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐνθυμεῖται ἡ Συνέλευσις, ὅταν ἀνέπτυξα ἄλλοτε ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Μεσολογγίου, τὴν φράσιν μὲ τὴν ὁποίαν ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὴν διαγωγὴν τοῦ δικαστικοῦ αὐτοῦ. Ἤδη ὑπεβλήθησαν καὶ νέα παράπονα καὶ νέαι ἀναφοραί. Δὲν θὰ προβῶ ἐν τούτοις εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀναφορῶν αὐτῶν, διότι ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ ὁ φάκελος ὁ περιλαμβάνων τὴν ἀνάκρισιν ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν δικαστικὸν τοῦτον, καὶ ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς ἡ Συνέλευσις, καθ’ ὃν τρόπον παρέχει ἀφειδῶς ἐγγυήσεις ὑπὲρ τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν, νὰ λάβῃ ἐπίσης μέτρα διὰ τὸ ὅλως κακῶς ἀναπτυχθὲν πνεῦμα συναδελφότητος μεταξὺ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου καὶ τῶν κατωτέρων δικαστικῶν εἰς ὡρισμένας παραβάσεις. Ἀρκοῦμαι πρὸς τὸ παρὸν μόνον εἰς αὐτά.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυβέλος ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινοτικοῦ συμβουλίου Ἀρεοπόλεως.

§19Β. ΚΥΒΕΛΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ πρόκειται περὶ τοῦ ταχυδρομικοῦ καὶ τηλεγραφικοῦ γραφείου Ἀρεοπόλεως. Εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ γραφείου αὐτοῦ ὄχι μόνον ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν δαπάνην τὴν ὁποίαν κάμνει τὸ Κράτος, ἀλλὰ τὸ Κράτος προσπορίζεται ἓν μέγα ποσὸν χρηματικόν. Κατὰ συνέπειαν ἔκαμε κατάπληξιν ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομιῶν περὶ ὑποβιβασμοῦ τοῦ γραφείου τούτου. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐξετάσῃ τὰ παράπονα αὐτῶν τῶν κατοίκων καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν εὕρῃ ὅτι εἶναι δίκαια νὰ μὴ στέρξῃ εἰς τὸν ὑποβιβασμόν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλκανδῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς δημοδιδασκάλων περιφερείας Ἁλμυροῦ.

§21Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Ἔχω αἰτήσεις πολλῶν συμπολιτῶν μου δημοδιδασκάλων, διότι, ὡς γνωρίζετε, εἰς τὴν Λακωνίαν πολλὰ γράμματα δὲν μανθάνουν, φθάνουν μόνο ἕως τὸ Σχολαρχεῖον καὶ διορίζονται διδάσκαλοι. Αὐτοὺς τοὺς εὗρεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τοὺς ἔκαμε δημοδιδασκάλους γʹ τάξεως καὶ συνεπῶς μισθοδοτοῦνται μὲ 1300 δραχμὰς ἀντὶ 2500. Ἀνεφέρθημεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅστις μᾶς εἶπεν ὅτι πρόκειται ἢ διὰ Διατάγματος ἢ διὰ νόμου νὰ διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀναμένομεν τὴν ὑποβολὴν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μανουηλίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐπαγγελματικῶν καὶ προσφυγικῶν ὀργανώσεων Θεσσαλονίκης.

§23Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τῆς κυριακῆς ἀναπαύσεως, τὸ ὁποῖον γνωρίζει ὅλη ἡ Συνέλευσις, διότι ἔχομεν ὁμιλήσει κατὰ κόρον ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐπρόκειτο, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Θεσσαλονίκης, νὰ ἐκδοθῇ Διάταγμα καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ πλέον ὁ ὀργανικὸς νόμος ὁ ἰσχύων εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Θεσσαλονίκης ἔχει ἀποφασίσει πρὸ πολλοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, κατόπιν δὲ τῶν τηλεγραφημάτων τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν εἴδομεν τὸν κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος ὅμως ἀτυχῶς πολὺ εὐγενῶς ὑπόσχεται εἰς πάντας καὶ δὲν ἐκτελεῖ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπόσχεται, ἀπουσιάζει δὲ καὶ ἐκ τῶν συνεδριάσεων τῆς Συνελεύσεως. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί ζητήματα τόσον ἁπλᾶ μετατρέπονται εἰς ζητήματα κολοσσιαῖα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν καὶ θόρυβον καὶ δυσφορίαν, εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Θὰ παρακαλέσω τέλος πάντων τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς οἱ ὁποῖοι παρευρίσκονται ἐδῶ καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ παρακαλέσουν τὸν συνάδελφόν των τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι καὶ ἡμεῖς ἐβαρύνθημεν νὰ ἀκούωμεν αὐτὰς τὰς διαμαρτυρίας.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δενδρινὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινοτικοῦ συμβουλίου Ἐπανωχωρίου Λευκάδος.

§25Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ ἀναφορὰ αὕτη τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Ἐπανωχωρίου εἶναι ζήτημα σοβαρώτατον καὶ ἐνδιαφέρει ὄχι μόνον τὴν κοινότητα ἐκείνην, ἀλλ’ ὅλους τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν. Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον τῆς κοινότητος Ἐπανωχωρίου τῆς Λευκάδος θέτει ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν ὅτι ἡ Γαλλία, ἡ Γιουγκοσλαυία καὶ ἡ Ἰταλία ἐπέτυχον ἀπὸ τὴν Τσεχοσλοβακίαν νὰ ἔχουν ἐλάχιστον συμβατικὸν φόρον καὶ νὰ εἰσάγουν κρασιὰ ἄφθονα εἰς τὴν Τσεχοσλοβακίαν. Ἐπειδὴ ἡ κρίσις ἣν διέρχεται ἡ οἰνοπαραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος εἰς πάντας εἶναι γνωστή, νομίζω ὅτι θὰ ἐπεβάλλετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν σοβαρῶς νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἐπιτύχῃ σύμβασιν, ὡς ἐπέτυχεν ἡ Γαλλία, ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Γιουγκοσλαυία, μὲ τὴν Τσεχοσλοβακίαν διὰ νὰ εἰσάγωνται καὶ οἶνοι ἑλληνικοὶ εἰς τὴν Χώραν ταύτην. Νομίζω ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ εἰδικῶς, νὰ σταλῇ δὲ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ συστήσῃ πρὸς προστασίαν τῆς οἰνοπαραγωγῆς καὶ τῆς σταφίδος ἀπὸ κοινοῦ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Φραγκούδης καὶ Δ. Καλκανδῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ἐκπαιδευτικῶν καὶ ἠθικοθρησκευτικῶν Σωματείων.

§27Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Πρὸ δεκαπέντε ἡμερῶν περὶ τὰ 40 Σωματεῖα, συναθροισθέντα εἴς τινα κινηματογράφον, ἔκαμαν ἓν ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐφιστῶσι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἀνοίγματος τῶν σχολείων. Ὡμίλησα χιλιάκις ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἔχω τόσον ἀπαυδήσει ὥστε δὲν θὰ ἀνηρχόμην ἐπὶ τοῦ βήματος διὰ νὰ εἴπω τὸ δίκαιον τῶν Σωματείων καὶ νὰ ἀναπτύξω μὲ δύο λέξεις τὸν σκοπόν των. Χιλιάκις ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τοῦ ἐπὶ τῆς Παιδείας κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὰ σχολεῖα ἀνοιχθοῦν, στεγαζομένων τῶν προσφύγων εἰς εἰδικὰ παραπήγματα. Εἰς τὰ κατασκευασθέντα παραπήγματα ἐγκατεστάθησαν ὄχι πρόσφυγες, ἀλλ’ ἄνθρωποι μὴ ἔχοντες κανὲν δικαίωμα, δὲν ἐπροτιμήθησαν δὲ οἱ εἰς τὰ σχολεῖα ἐγκατεστημένοι πρόσφυγες παρὰ τὰς ὑποσχέσεις ὅλων τῶν Κυβερνήσεων. Καὶ ἐνῷ εἴχομεν ρητὴν διαβεβαίωσιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ὅτι τὴν 1ην Νοεμβρίου 1924 θὰ ἐξεκενοῦντο τὰ σχολεῖα, εἶμαι βέβαιος ὅτι οὔτε τὸ ἐρχόμενον ἔτος θὰ γίνῃ τοῦτο, θὰ μείνουν δὲ τὰ παιδιά μας εἰς τοὺς δρόμους. Βεβαίως ἡ κατάστασις εἶναι τοιαύτη ὥστε ματαιοπονεῖ κανεὶς νὰ διαμαρτύρεται καὶ νὰ φωνάζῃ. Ἐπίσης διὰ τοὺς κινηματογράφους δὲν ἔγινε τίποτε· δὲν ἐφαρμόζονται αἱ διαταγαὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τοὺς κινηματογράφους. Προχθὲς ἀκόμη ἐπεσκέφθην τὸν «Ἀπόλλωνα», εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι ἡ ἰδία κατάστασις. Ξεθυμαίνει τὸ πρᾶγμα, θάπτονται οἱ ἄνθρωποι καὶ τότε ἡμεῖς, κατόπιν ἑορτῆς, ἐρχόμεθα ὅπως λάβωμεν μέτρα, τὰ ὁποῖα δὲν λαμβάνονται. Ἐνῷ δὲ τοσάκις ἠνώχλησα τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῆς Παιδείας, οὐδέποτε μὲ ἐκάλεσαν εἰς μίαν σύσκεψιν, διότι τοὺς ἐνοχλοῦμεν ζητοῦντες πράγματα γενικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἂν θέλουν οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ἂς ἀκούσουν. Θὰ ἔλθῃ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἴπω εἰς τὸν κόσμον ὅτι ματαιοπονοῦν ἀπευθυνόμενοι εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§28Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Ἐγὼ μεθ’ ὅσα ὁ κ. Φραγκούδης εἶπε δὲν ἔχω νὰ προσθέσω παρὰ ὀλίγα πράγματα. Εἶμαι συμφωνότατος εἰς τὸ ζήτημα τῶν σχολείων, διότι ἔκλεισαν. Τώρα δὲν εἶναι ἄλλο τι νὰ γίνῃ παρὰ μία Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τρία μόνον μέλη μὲ εἰσηγητὴν τὸν κ. Φραγκούδην διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἔρευναν καὶ νὰ φέρῃ ἀποτελέσματα. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν κινηματογράφων συμφωνῶ ἐπίσης μετὰ τοῦ κ. Φραγκούδη καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ κατάλληλα μέτρα.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Β. Χατζηλίας, Ι. Παπαδάκης, Α. Δενδρινὸς καὶ Α. Θεολογίτης ἐπὶ ἀναφορᾶς καπνοπαραγωγῶν Μακεδονίας.

§30Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἐσχάτως ἐγένετο ἐν Δράμᾳ συνέδριον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀντεπροσωπεύθησαν ὅλοι οἱ Συνεταιρισμοὶ Μακεδονίας καὶ Θράκης, συζητῆσαν περὶ προστασίας καπνοῦ, φορολογίας καπνοῦ καὶ ἐν γένει ἀσχοληθὲν μὲ ὅλα τὰ ζητήματα τὰ γενικὰ καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν, οὕτως ὥστε νὰ λήξῃ ὁ ἀγὼν ὁ ὁποῖος παρατηρεῖται καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα μεταξὺ καπνοπαραγωγῶν καὶ καπνεργατῶν. Δὲν εἶναι αὕτη ἡ πρώτη οὔτε ἡ δευτέρα οὔτε ἡ τρίτη φορὰ καθ’ ἣν ἀναπτύσσομεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ζητήματα τοιαύτης φύσεως, ζητήματα τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν χύσιν αἵματος ἐν Καβάλλᾳ, Ξάνθῃ καὶ εἰς διάφορα ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, τελευταίως δὲ καὶ ἐν Τρικκάλοις καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ χύνεται καὶ θὰ ἐξακολουθήσουν αἱ συγκρούσεις καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ εἰς ἄλλα σημεῖα τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον συνεκάλεσεν εἰδικοὺς ἀντιπροσώπους καὶ συνεσκέφθη, δὲν κατώρθωσε νὰ φέρῃ ἀκόμη τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀθλιότης εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ἓν Ὑπουργεῖον, ὡς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀσχολούμενον μὲ σωρείαν ἀσχημιῶν, τὰς ὁποίας ἀναγινώσκομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας μὲ τὰς σχετικὰς ἐπιστολάς, αἱ ὁποῖαι τὴν πρωΐαν γράφονται διὰ νὰ δημοσιευθοῦν τὴν ἑσπέραν, δὲν κατώρθωσε νὰ ἀσχοληθῇ μὲ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔφερον χύσιν αἵματος ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ ἄπειρον νὰ ταλαιπωρῶνται οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ οἱ καπνεργάται καὶ νὰ μὴ εὑρίσκωμεν καιρὸν νὰ συζητήσωμεν διὰ τόσον μέγα ζήτημα, ἐνῷ εὑρίσκομεν καιρὸν διὰ νὰ ἀποστείλωμεν χωροφύλακας διὰ νὰ πατάξουν τὸν κομμουνισμὸν καὶ δὲν λαμβάνονται μέτρα ἐναντίον τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα εἶναι οἰκονομικά. Ὁ κ. τέως ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ προστασίας τῶν ἀέργων σιγαροποιῶν καὶ περὶ προστασίας τοῦ καπνοῦ καὶ περὶ ἐξαγωγῆς τῶν ἀνεπεξεργάστων. Ἀρκούμεθα μόνον εἰς μερικὰ ψιχία περὶ τῆς ἐλαττώσεως τῆς φορολογίας, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἂν ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή, βεβαίως θὰ ἔλθῃ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἴμεθα πολὺ ἀνίσχυροι νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἀγριότητα τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν ἐναντίον τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον μένει ἀνάλγητον εἰς αὐτὰ τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δενδρινὸς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς καπνοπαραγωγῶν Μακεδονίας.

§32Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κατόπιν τῶν τόσον εὐγλώττως λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου νομίζω ὅτι θὰ ἦτο περιττὸν νὰ προσθέσῃ τίς τι, ἂν δὲν ἐπρόκειτο περὶ ζητήματος σπουδαιοτάτου· διότι τὸ συνέδριον τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τὴν Θράκην τῶν καπνοπαραγωγῶν ἔθιξε ζητήματα σοβαρώτατα, ἔθιξε ζητήματα τὰ ὁποῖα, ὡς πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὤφειλον πρὸ πολλοῦ νὰ ἔχωσι λυθῆ διὰ νὰ παύωμεν ἡμεῖς νὰ γινώμεθα κομματάρχαι ὄχι τοῦ κομμουνισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι μία ἰδεολογία, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀποδεχθῶμεν ὅπως πᾶσαν ἄλλην, ἀλλὰ τῆς ἀναρχίας, τῆς ὁποίας γινόμενοι ἡμεῖς κομματάρχαι σπουδαιότατα ζητήματα, ὅπως εἶναι τὸ ζήτημα τῶν καπνοπαραγωγῶν, ὅπως εἶναι τὸ ἀγροτικόν, ὅπως εἶναι καὶ ἄλλα ζητήματα, ἀφήνομεν νὰ παραμελῶνται, μεταβαλλόμενοι εἰς κομματάρχας ὄχι τοῦ κομμουνισμοῦ ἀλλὰ τῆς ἀναρχίας. Νομίζετε ὅτι δύνασθε νὰ στηρίξητε τὰ ἀναχρονιστικὰ προγράμματά σας διὰ τῆς βίας; Ἀπατᾶσθε, διότι ἡ ἀναρχία θὰ σᾶς ἀνατρέψῃ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δουζίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς Ε. Σταυρίδη, ἐξορίστου.

§34Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξαντλήσῃ τὴν γνωστήν του ἐπιείκειαν, προκειμένου περὶ ἑνὸς ἐξορίστου ὁ ὁποῖος ἔχει ὑποβάλει ἀναφορὰν διὰ κατηγορίαν ἥτις τῷ ἀποδίδεται καὶ ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀκριβής. Κατηγορεῖται ὅτι εἶναι κομμουνιστής, ἐνῷ πράγματι δὲν ἔχει τοιαῦτα φρονήματα, ἐξ ἄλλου δὲ καὶ ἐξ ἀνακρίσεων ἀπεδείχθη τὸ ἐναντίον.

§35Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς ὑπόσχομαι ὅτι θὰ ἐξετάσω.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δενδρινὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀγροτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Διδυμοτείχου.

§37Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Συνιστῶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τὴν ἀναφορὰν διὰ νὰ ληφθῇ πρόνοια δι’ ὅλα τὰ ζητήματα καὶ διὰ νὰ μὴ γεννῶνται ζητήματα τοιαῦτα εἰς τὸ μέλλον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων δήμου Μαζεΐκων Κλειτορίας.

§39Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, τὰ Μαζεΐκα εἶναι κατ’ οὐσίαν πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Συνιστῶ τὰ δίκαια παράπονα τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν δικαίαν ταύτην ἀναφοράν των.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Θ. Κωτούλας καὶ Π. Ζωγράφος ἐπὶ ἀναφορᾶς δημοτικοῦ συμβουλίου Κοζάνης.

§41Θ. ΚΩΤΟΥΛΑΣ. Ἡ μεταρρύθμισις τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν διὰ τῆς ἀναφορᾶς, κ. Ὑπουργέ, εἶναι ἐξυπηρετικὴ ὄχι μόνον τῶν συμφερόντων τῶν κατοίκων Κοζάνης, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Μακεδονικοῦ πληθυσμοῦ. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐμπορεύματα ἀγοραζόμενα ἐν Θεσσαλονίκῃ καταντοῦν νὰ φθάσωσι μετὰ ἕνα μῆνα εἰς Κοζάνην. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ οἰκονομικῶν συμφερόντων, ἀλλὰ καὶ περὶ στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος γνωρίζει καλῶς τὴν κατάστασιν φρονῶ ὅτι θὰ προβῇ εἰς τὰ δέοντα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηλίας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐνοικιαστῶν δεκάτης Θράκης.

§43Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Πρόκειται περὶ καταργήσεως τῆς δεκάτης, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὁ δασμὸς τῆς δεκάτης, ὁ ὁποῖος ὑπενθυμίζει τὴν δουλείαν.

§44Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἡ δεκάτη, κ. Πρόεδρε, ἔχει καταργηθῇ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, μόνον δὲ εἰς τὴν Θράκην ὑφίσταται ἀκόμη. Διὰ τὴν ἀνισότητα αὐτὴν διαμαρτυρόμεθα καὶ παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως προβῇ εἰς πᾶν μέτρον τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ νὰ καταργηθῇ ἡ δεκάτη καὶ ἐν Θράκῃ.

§45Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρὶν ἢ διαμαρτυρηθῆτε, ἡτοίμασα ἤδη νομοσχέδιον, δι’ οὗ καταργεῖται ὁ φόρος τῆς δεκάτης ἐν Θράκῃ, ἥτις ἀφομοιοῦται φορολογικῶς πρὸς τὸ λοιπὸν Κράτος. Τὸ νομοσχέδιον θὰ κατατεθῇ αὔριον.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παυλίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς Σωματείου τῶν ἐκ Ρωσίας Ἑλλήνων.

§47Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Εἷς ἐκ τῶν παραγόντων τοῦ ἔξω Ἑλληνισμοῦ εἶναι ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Ρωσίας, τὴν μεγαλυτέραν δὲ καταστροφὴν κατὰ τὸν Εὐρωπαϊκὸν πόλεμον ὑπέστησαν οἱ Ἕλληνες τῆς Ρωσίας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ Ἕλληνες τῆς Ρωσίας, ἐμμένοντες πάντοτε εἰς τὰ πάτρια, οὐδέποτε ἀπώλεσαν τοὺς δεσμοὺς μετὰ τῆς μεγάλης Πατρίδος, δὲν ὑστέρησαν δὲ εἰς τὴν πατριωτικήν των δρᾶσιν καὶ μεταξὺ αὐτῶν ἀνεδείχθησαν οἱ μεγάλοι πατριῶται Δομπόλης, Βαλλιάνος κλπ., ταύτης δὲ τῆς πατριωτικῆς των δράσεως μαρτύρια ὑπάρχουσι τὰ εὐαγῆ ἱδρύματα εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ εἰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰ πολλὰ κληροδοτήματα. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας ἀγῶνα οἱ Ἕλληνες τῆς Ρωσίας ἐπρωτοστάτησαν. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Συνέλευσιν μὲ λεπτομερείας, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ κοινότης Ὀδησσοῦ ὑπῆρξεν ἕδρα τῶν ἀειμνήστων Φιλικῶν, ἔνθα ἱδρύθη καὶ ἐξεβράσθη ἡ ἰδέα τῆς ἀνεξαρτησίας. Κατὰ τὸν Εὐρωπαϊκὸν πόλεμον ὑπέστησαν ὅλας τὰς καταστροφὰς τοῦ πολέμου ἐκείνου καὶ ὅλας περαιτέρω τὰς πληγὰς τοῦ ἐσωτερικοῦ σπαραγμοῦ τῶν Ρώσων. Ἀγογγύστως ὑπέστησαν πάντα ταῦτα, καίτοι δὲ πολλὰ ὑποφέρουσι καὶ οἱ ἐν Ρωσίᾳ παραμείναντες καὶ οἱ εἰς τὴν Ἑλλάδα καταφυγόντες Ἕλληνες τῆς Ρωσίας, ἔκρυψαν τὸν πόνον των καὶ ἄφησαν νὰ παρέλθωσιν, ἀφ’ ὅτου ἀποκατεστάθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, δύο–τρία ἔτη χωρὶς νὰ ζητήσωσί τι. Τὸν παρελθόντα Μάϊον ὑπέβαλα προσωπικῶς ψήφισμα εἰς τὴν Συνέλευσιν, τοῦ ὁποίου ὅμως τὴν συζήτησιν δὲν ἐπέτρεψαν αἱ ἄλλαι ἐργασίαι αὐτῆς, εἶχον δὲ προτείνει διὰ τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου τὴν ἀφομοίωσιν τῶν ἐκ Ρωσίας προσφύγων μὲ τοὺς ἄλλους πρόσφυγας. Ἐπειδὴ δὲν κατωρθώθη νὰ ψηφισθῇ τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο, οἱ ἐκ Ρωσίας Ἕλληνες παρακαλοῦσιν ἤδη δι’ ἑτέρου ψηφίσματος τὰ ἑξῆς: Εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ ἐκ Ρωσίας Ἕλληνες διαιροῦνται εἰς τρεῖς κατηγορίας. Εἶναι Ἕλληνες ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐκ Τουρκίας καὶ κατὰ συνέπειαν ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀνταλλαξίμων, σύμφωνα μὲ τὴν Συνθήκην τῆς Ἀνταλλαγῆς· δεύτερον εἶναι Ἕλληνες Ρῶσοι ὑπήκοοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐλάχιστοι, καὶ τρίτον εἶναι Ἕλληνες ἐκ Παλαιᾶς Ἑλλάδος ἐγκατασταθέντες ἐν Ρωσίᾳ. Εἶναι δίκαιον ὅπως ἡ αἴτησις τῶν ἐκ Ρωσίας Ἑλλήνων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀφομοίωσιν αὐτῶν διὰ τὰ εὐεργετήματα τὰ κρατικά, τὰ ὁποῖα παρέχονται εἰς τοὺς ἐκ Τουρκίας πρόσφυγας, νὰ ἐπεκταθῶσι καὶ εἰς αὐτούς, γίνῃ δεκτή. Ὑποστηρίζω τὴν αἴτησιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτή.

§48Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Εἶναι ἀπολύτως δικαία καὶ νὰ γίνῃ δεκτή.

§49Β. ΚΥΒΕΛΟΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἀμέσως, ὅπως ἐνδιαφέρει ἀπὸ μιᾶς στενῆς ἀπόψεως πολλοὺς ἐξ ὑμῶν. Εἶναι ζήτημα γενικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἐξέθηκε μετὰ πολλῆς σαφηνείας τὸ ζήτημα. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, κύριοι, ἐν τῇ ἐκπληρώσει τῶν ὑποχρεώσεών μας πρὸς τοὺς δυστυχεῖς πρόσφυγας, νὰ μὴ εἴμεθα ἑτεροβαρεῖς, ἀλλ’ ἐξ ἴσου νὰ καταβάλωμεν πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως δείξωμεν διὰ τοὺς ἐκ Ρωσίας Ἕλληνας πρόσφυγας τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον, ὅπερ ἐδείξαμεν καὶ διὰ τοὺς ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας πρόσφυγας.

§50Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις, ὅπως οἱ ἐκ Ρωσίας πρόσφυγες ἐνταῦθα ἀπολαύσωσι τῶν αὐτῶν εὐεργετημάτων τῶν ὁποίων ἀπολαύουσι καὶ οἱ λοιποὶ ἀδελφοὶ πρόσφυγες, τοὺς ὁποίους ἡ ἐθνικὴ θύελλα ἔφερεν εἰς τὸ πάτριον ἔδαφος. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὴν δυστυχίαν τῶν ἐκ Ρωσίας Ἑλλήνων προσφύγων, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς προστατεύσωμεν καὶ νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ δεχθῇ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Παυλίδης.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Συντακτικῆς καὶ Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ Συντάγματος. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§52Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ δώσωμεν τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Παπανδρέου; Θέλετε νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν;

§54Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄς εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις συναινεῖ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Συντάγματος προσωρινῶς;

§56ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων».

§58ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον «περὶ δεκάτης» τί γίνεται;

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθη πρὸς τὸ παρόν. Ἡ Κυβέρνησις ἐπρότεινε νὰ προταχθῇ τὸ «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων» καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ ἄλλα. Ὁ κ. Κούνδουρος ἔχει τὸν λόγον.

§60Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐνῷ, κύριοι συνάδελφοι, οὔτε ἡ Συνέλευσις ἐν τῷ δικαιώματι αὐτῆς οὔτε κἂν ἡ Ἐπιτροπὴ Οἰκονομιῶν ἐν τῇ αὐθαιρεσίᾳ αὐτῆς κατήργησε τὴν ἁρμοδιότητα τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, ἐνῷ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εὕρηται τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς καὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἐνῷ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχομεν, καὶ μάλιστα ὄχι κοινὸν πληρεξούσιον, ἀλλ’ ἀρχηγὸν ἰδιαιτέρου κόμματος, εἴδομεν αἴφνης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ὑπερσκελίζῃ τὰ ὅρια τῆς ἰδίας ἁρμοδιότητος καὶ νὰ εἰσπηδᾷ εἰς τὰ ὅρια ἀλλοτρίας ἁρμοδιότητος. Εἴδομεν δηλαδὴ ἐν ἄλλοις λόγοις νὰ ἐγκαταλείπῃ τὴν δικαστικὴν τήβεννον καὶ νὰ περιβάλληται τὸν σκοῦφον τοῦ κομματάρχου. Δοξάζω τὸν Θεόν, διότι δὲν εἴδομεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συμπαρεδρεύῃ ἐν τῷ Συμβουλίῳ τοῦ Ἀρείου Πάγου διὰ νὰ μεταβάλλῃ τὸν θεσμὸν τῆς τριτανακοπῆς. Δοξάζομεν τὸν Θεόν, διότι δὲν εἴδομεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ προΐσταται τῶν στρατιωτικῶν γυμνασίων οὔτε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ λύῃ τὸ ζήτημα τῶν ἀμβύκων. Ἀλλ’ ὅ,τι εἴδομεν ἦτο ἀρκετὸν νὰ διαθέσῃ ἡμᾶς λίαν δυσπίστως πρὸς τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ ἀποτεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως. Εἰς ἐμὲ θὰ ἐπιτραπῇ, κύριοι, νὰ εἴπω ὅτι τὸ ὑποβληθὲν νομοθέτημα, ὑποβληθὲν ὡς ὑπεβλήθη, πλὴν τῆς παρανόμου ὑπηρεσιακῆς συζυγίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὴν ἁρμοδιότητα ἄλλου Ὑπουργείου, δὲν δύναται νὰ τύχῃ κατ’ ἀρχὴν τῆς ἐκτιμήσεως ἡμῶν διὰ τυπικοὺς λόγους, ἀλλ’ οὐσιαστικῶς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐρευνήσωμεν τὰ δύο θέματα, τὰ ὁποῖα θίγει, ἀπὸ δύο ἀπόψεις. Ἡ πρώτη ἄποψις συνίσταται ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων· ἡ δευτέρα ἄποψις εἶναι ἂν τὸ νομοθέτημα εἶναι κατάλληλον, ὅπως δι’ αὐτοῦ ζητηθῇ ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων.

§61Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις.

§62Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς, ἀνήκοντες εἰς τὴν μερίδα ἡ ὁποία καθώρισεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τὰς γνώμας αὐτῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ πιστεύωμεν, καὶ πιστεύομεν ἀπολύτως, εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Χωρὶς ἐν τούτοις νὰ ὁμολογῶμεν ὅτι αἱ ὑπάρχουσαι εἰς αὐτὸ τυχὸν ἐλλείψεις ἢ νοθεῖαι εἶναι εἰς βάρος τοῦ ἀντιπάλου ἡμῶν στρατοπέδου, ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ριζικὴ ἐπεκτεινομένη εἰς ὅλας τὰς κρατικὰς περιφερείας ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει νόμος ὁ ὁποῖος τιμωρεῖ τὸν μεταχειριζόμενον διὰ τὴν πώλησιν ὀλίγων πήχεων ὑφάσματος πλημμελῆ μέτρα καὶ σταθμὰ καὶ τὸν μεταχειριζόμενον διὰ τὴν πώλησιν ὀλίγων ὀκάδων τυροῦ πλημμελῆ μέτρα καὶ σταθμὰ θὰ ἦτο τολμηρὸν ἀπὸ ἡμᾶς νὰ δεχθῶμεν νὰ μετρηθῇ ἡ λαϊκὴ γνώμη καὶ θέλησις μὲ σταθμὰ καὶ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐρρίφθησαν ἀπὸ ὡρισμένην παράταξιν. Ἐρρίφθη ἡ ὑπόνοια ὅτι, ἵνα ἐπέλθῃ εἰς τὸν Τόπον ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς κόσμος ὀνειροπολεῖ, ἵνα θεμελιωθῇ τὸ πολίτευμα στερεῶς, ἵνα ἀναστηλωθῇ ἡ ὑπόληψις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἵνα ταχθῇ ἕκαστος ἐφ’ ᾧ ἐτάχθη, ἔχομεν πρωτίστως ἀνάγκην νὰ βαπτισθῶμεν μελλοντικῶς, ἂν καὶ ὅταν ἐπιστῇ ὁ χρόνος, εἰς καθαρά, εἰς διαυγῆ ὕδατα τῆς λαϊκῆς κολυμβήθρας. Κατὰ τῆς γνώμης τῆς ἀνασυντάξεως ἢ μᾶλλον ὑπὲρ τῆς γνώμης τῆς μὴ ἀνασυντάξεως τῶν καταλόγων ἠκούσθη μία φωνή, ἠκούσθη ἡ φωνὴ τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν ὀρθοδόξων βενιζελικῶν, ἠκούσθη ἡ φωνὴ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σάμου πολιτευτοῦ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτὴς ὑπεστήριξεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ὅτι χάριν τῆς εὐθανασίας τῆς Συνελεύσεως πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, διότι θὰ ἀπαιτηθῇ πάροδος μακροῦ χρόνου καὶ ἴσως δὲν θὰ ἐνεργηθοῦν αἱ ἐκλογαὶ πρὸ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου τούτου. Καὶ οὕτως ἡ ἀνασύνταξις τῶν καταλόγων θὰ εἶναι τὸ μοναδικὸν ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον θὰ ἀκουσθῇ ἐκ τῆς μερίδος τῆς ἀντιθέτου. Θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω ὅτι ἡ ἀναβολὴ τῶν ἐκλογῶν δὲν εἶναι ἠρτημένη μόνον παρὰ τῆς θελήσεως τῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ἀκόμη ἀπὸ τῆς θελήσεως τῆς Συνελεύσεως ἠρτημένη ἡ διάλυσις αὐτῆς. Αὐτὴ εἶναι ἠρτημένη κυρίως ἀπὸ τὴν θέλησιν τοῦ ἐξωκοινοβουλευτικοῦ κόσμου. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέπτυσσεν ὁ κ. Σοφούλης τὴν γνώμην περὶ μὴ ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, διότι ἴσως ἐξαναγκασθῶμεν νὰ ὁδεύσωμεν ταχύτερον πρὸς τὰς ἐκλογάς, ἀνεγίνωσκα ταυτοχρόνως ἓν ἄρθρον τοῦ «Σκρίπ», τὸ ὁποῖον θέτει σαφῶς τὸ ζήτημα τοῦ μέλλοντος ἐκλογικοῦ ἀγῶνος καὶ τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι εἰς τὰς ἐκλογὰς θὰ τεθῇ ζήτημα πολιτειακόν. Ἐφόσον λοιπὸν ἡ Συνέλευσις δὲν αἰσθάνεται ἀκόμη ἐξηντλημένα τὰ καθήκοντα αὑτῆς, δὲν αἰσθάνεται ἀκόμη ἀποτελειωθέντα τὰ ἔργα διὰ τὰ ὁποῖα τὴν ἐξαπέστειλεν ὁ λαὸς εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, καὶ ὁ ἐξωκοινοβουλευτικὸς κόσμος δὲν ἀπεφάσισεν ἀκόμη νὰ ὑποταχθῇ εἰς τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα καὶ νὰ περιορίσῃ τοὺς πολιτικούς του ἀγῶνας ἐπὶ ἐπιπέδου δημοκρατικοῦ, τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σκέπτηταί τις ὅτι θὰ παρουσιασθῇ ἀνάγκη διαλύσεως τῆς Συνελεύσεως πρὶν ἐπέλθῃ καὶ ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἂν οὕτως ἐξακολουθῶσι σκεπτόμενοι οἱ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου, ἀναντιρρήτως ἔχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναθεωρήσωμεν δεκάκις τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους διὰ νὰ δυνηθῇ τὸ Σῶμα τοῦτο ἐλευθέρᾳ τῇ σκέψει καὶ τιμίᾳ τῇ συνειδήσει νὰ βαδίσῃ πρὸς τὰς ἐκλογάς. Ἑπομένως ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοθετήματος ἢ μᾶλλον ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων δὲν δύναται νὰ εἶναι ἠρτημένη λογικῶς ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἐνδέχεται, χάριν τῆς εὐθανασίας τῆς Συνελεύσεως, νὰ ὁδεύσωμεν μετὰ πάροδον χρόνου μακροῦ εἰς τὰς ἐκλογάς. Οἱ οἰωνοὶ λέγουσιν ὅτι θὰ εἶναι μακρὸς ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος θὰ φέρῃ τινὰς ἐξ ἡμῶν εἰς τὴν εὐχάριστον ἢ δυσάρεστον θέσιν νὰ ἀντικρύσωμεν τὸ μυστηριῶδες κιβώτιον. Εἶναι ἀναντίρρητον, κύριοι, ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι, ἂν δὲν πάσχουν τὰς νοθείας αὐτὰς τὰς ὁποίας ἀποδίδουν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους οἱ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου, ἀναντιρρήτως πάσχουν ἀπὸ νοθείας εἰς βάρος ἀκριβῶς τῆς Δημοκρατίας, τῆς φιλελευθέρας παρατάξεως. Συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε κατὰ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἠθέλησε νὰ ἀναφέρῃ παραδείγματά τινα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως. Καὶ ἐγὼ γνωρίζω ἀλλ’ ἐκ τοῦ ἀντιθέτου πολλά, θὰ ἀρκεσθῶ ὅμως εἰς ἓν καὶ μόνον παράδειγμα, ἔχων ν’ ἀναφέρω τὸ προάστειον τῶν Ἀθηνῶν, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρέθησαν ἐν ταῖς κάλπαις τῶν φιλελευθέρων ψῆφοι ὀλιγώτεραι ἀπὸ ὅ,τι ἦσαν οἱ ἀντιπρόσωποι εἰς τὰς κάλπας. Οἱ ἀντιπρόσωποι ἦσαν 24 καὶ αἱ εὑρεθεῖσαι ψῆφοι εἰς τὰς κάλπας ἦσαν 7 ἢ 8. Καὶ διερωτᾶταί τις: Ἦτο ἆρά γε ἡ παμψηφία ἡ κωνσταντινικὴ τόσον μεγάλη ὥστε νὰ συναθροίσῃ εἰς τοὺς κόλπους αὑτῆς καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν φιλελευθέρων ὑποψηφίων ἢ ἄλλο τι συνέβη; Ἔτυχε δὲ κατόπιν ἄτομόν τι νὰ μοὶ δώσῃ τὴν πληροφορίαν ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι παρεπέμφθησαν πρὸς ἐκτύπωσιν εἰς ἐργοστάσιον τυπογραφείου, τὸ ὁποῖον διηύθυνε γνωστὸς τυραννομάχος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὁ ὁποῖος ἔκρινεν ἐκ τῶν βιβλιαρίων ἂν εἶχον χρησιμοποιηθῆ ἢ ὄχι ὑπὲρ τῶν φιλελευθέρων καὶ μετέβαλλεν ἐν τοῖς ἐκλογικοῖς τούτοις καταλόγοις εἴτε τὸ ὄνομα εἴτε τὸ ἐπάγγελμα εἴτε τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς τῶν διαφόρων ἐκλογέων. Ἐπειδὴ λοιπὸν οἱ φιλελεύθεροι ἐκλογεῖς ἀνήρχοντο εἰς ἑκατοντάδας, ἐνεφανίζοντο πρὸ τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἀσκήσωσι τὸ δικαίωμα αὐτῶν, ὅτε ἀνεφύετο μία ἔνστασις ὅτι λ.χ. ἐφαίνετό τις ἡλικίας 50 ἐτῶν, ἐνῷ προφανῶς ἦτο 20 ἐτῶν, ἢ ἦτο ἰατρός, ἐνῷ ἐφαίνετο ἔμπορος, ἢ ἦτο ναύτης. Ἡ ἔνστασις ἐτίθετο ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἦτο ἐκ τῶν ἀντιθέτων, καὶ ἀπεβάλλετο ἐκ τῆς ψηφοφορίας ὁ ἐμφανισθείς. Ἐκτὸς τούτου χιλιάδες νεκρῶν ψηφίζουν. Εἰς τὸ πλέον ἤρεμον τμῆμα ἀναντιρρήτως νοθεία 10–15% ὑπάρχει ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Εἶναι ἑπομένως ἀναντίρρητον ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἐν τάξει ἀπέναντι τῆς λογικῆς ἡ γνώμη κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πρέπῃ νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Θὰ ἦτο προτιμότερον καὶ διὰ τὸν λαὸν καὶ δι’ ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ διὰ τὸν ἀντίπαλον πολιτικὸν κόσμον νὰ ἀναβληθῇ ἐπὶ ἓξ μῆνας καὶ ἐπὶ ἔτος ἀκόμη ἡ ἐκλογὴ προκειμένου νὰ ἐνεργηθῇ αὕτη ἐπὶ τῇ βάσει καταλόγων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμφανίζουν ἀπόλυτον καὶ καθολικὴν τὴν ἐμπιστοσύνην. Εἶναι δὲ γνωστὸν ἄλλως τε ὅτι ὁ ἀντίπαλος κόσμος εἶναι ἐπιδέξιος εἰς χειροτεχνίας νοθειῶν, καὶ αἱ νοθεῖαι εἶναι εἰς βάρος τοῦ κόσμου τῆς ἀντιθέτου παρατάξεως. Τοῦτο μὲ κάμνει ἐνθερμότερον ὑποστηρικτὴν τῆς ἰδέας ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ καθολικὴ ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Δὲν γνωρίζω μήπως τὸ ἀποτέλεσμα τὸ Νοεμβριανὸν μᾶς ἀναγκάζει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι εἰς τὸν ποταμὸν ὁ ὁποῖος μᾶς παρέσυρεν ἦτο καὶ ὁ ῥύαξ τῶν νοθειῶν τῶν διαπραττομένων ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐνεργηθῶσι τυχὸν ἐκλογαὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐτῶν καταλόγων μετὰ τὴν γενομένην ἐναντίον αὐτῶν δικαίαν ἢ ἄδικον αἰτίασιν, μετὰ τὴν καταγγελίαν αὐτῶν ὡς μὴ γνησίων, αἱ ἐκλογαὶ αὗται δὲν θὰ δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὅτι ἀποδίδουσι τὸ γνήσιον φρόνημα τοῦ λαοῦ, καὶ τὴν ἐπαύριον τῆς νέας ἐκλογῆς, ἂν ἔχωμεν τὸ εὐτύχημα νὰ συναντηθῶμεν ἐδῶ, θὰ μᾶς ἀποδοθῇ ἀπὸ τὴν ἐπαύριον νέα μομφή· «ἐπέτυχαν, ἀλλ’ ἐπέτυχαν ἐπὶ τῇ βάσει καταλόγων οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν γνήσιοι». Ἀποδίδω ὑψίστην σημασίαν εἰς τὸ γεγονὸς τοῦτο καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ τονίσω ὅτι, προκειμένου νὰ ἀναβαπτισθῶμεν εἰς τὴν λαϊκὴν κολυμβήθραν ἐκ νέου, θὰ πρέπῃ νὰ βαπτισθῶμεν εἰς ὕδατα διαυγῆ. Ἂν πρόκειται νὰ βαπτισθῶμεν εἰς ὕδατα θολά, εἰς ὕδατα τὰ ὁποῖα δὲν πρόκειται νὰ μᾶς καθάρουν ἀπολύτως, δὲν πρόκειται νὰ μᾶς δώσουν γνήσιον τὸν τίτλον τοῦ λαϊκοῦ ἀντιπροσώπου, εἶναι περιττὸν καὶ προτιμότερον, κατ’ ἐμέ, νὰ μὴ ἐνεργηθῶσιν αἱ ἐκλογαί. Ἀλλὰ γεννᾶται ἓν ἄλλο ζήτημα: Ποῖος εἶναι ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων; Ἀναντιρρήτως τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, σοφὸς ἐν πανδέκταις, ἀλλὰ τελείως ἀδαὴς τῶν ἐκλογικῶν πραγμάτων, δὲν εἶναι τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀναθεωρήσεως, τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων.

§63Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ὁμιλεῖτε περὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ὑπεβλήθη ἀπὸ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Τὴν εὐθύνην συνεπῶς τὴν ἔχει ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§64Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐλέγχου. Πρόκειται ὅτι τὸ νομοθέτημα κατ’ ἀρχὴν εἶναι δημιούργημα τοῦ νοῦ ἑνὸς κατὰ τὰ ἄλλα ἀρίστου συναδέλφου, ὁ ὁποῖος στερεῖται καθολοκληρίαν τῶν προσόντων τὰ ὁποῖα ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὁ ἱκανὸς νὰ συντάξῃ τοιαῦτα νομοθετήματα.

§65Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἀνασύνταξις ἢ ἀναθεώρησις; Ὁμιλεῖτε περὶ ἀνασυντάξεως;

§66Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁμιλῶ γενικῶς.

§67Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ μεγάλη μεταξὺ ἀναθεωρήσεως καὶ ἀνασυντάξεως.

§68Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ τὸ ἀναπτύξω. Ὅσον εἶμαι φανατικὸς ὀπαδὸς τῆς γνώμης ὅτι χάριν ἡμῶν καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς πολιτικῆς ἡμῶν ἐνδείκνυται ριζικὴ καὶ καθολικὴ ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, τόσον εἶμαι ἐχθρὸς τῆς γνώμης ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ νομοθέτημα τοῦτο τὸ νεοφανὲς νὰ τύχῃ τῆς ψήφου ἡμῶν. Καθιεροῖ μηχανισμὸν τόσον πολλαπλοῦν, ὥστε εὐλόγως παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτὴς ὅτι εἶναι ζήτημα ἂν κατορθώσουν νὰ ἐγγραφοῦν οὔτε τὰ ⅔ οὔτε τὸ ⅕ τῶν ἐκλογέων. Ἀναμιγνύει ἐνοριακὰς Ἐπιτροπὰς, ἀναμιγνύει ἱερεῖς, ἀναμιγνύει ἱεράρχας καὶ μητροπολίτας καὶ διερωτᾶταί τις: Τί ζητοῦν τὰ πρόσωπα ταῦτα, τὰ ὁποῖα δι’ ἄλλης διατάξεως ὁ νομοθέτης τὰ ἔχει εἰς μεγάλην ἀπόστασιν καὶ ἀπὸ τοῦ τμήματος ἐν τῷ ὁποίῳ διενεργεῖται ἡ ἀναθεώρησις, ἡ ἀνασύνταξις; Τί ζητοῦν τὰ πρόσωπα ταῦτα, οἱ ἐνοριακοὶ ἐπίτροποι, οἱ ἱερεῖς, οἱ μητροπολῖται εἰς τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων; Καθιεροῖ ἓν σύστημα τοσοῦτον πολυτελές, τοσοῦτον κοπιαστικόν, τοσοῦτον δαπανηρὸν διὰ τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ ἐγγραφοῦν ὥστε δὲν λέγω καμμίαν ὑπερβολὴν ἂν εἴπω ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μὴ ἐγγραφῇ οὔτε τὸ ⅒ τῶν ἐκλογέων. Ἀλλὰ τὸ ἐλάττωμα τοῦτο τὸ νομοθετήματος δὲν πρέπει νὰ τὸ ἐκλέγωμεν, ἀξιότιμε ἐκ Σάμου πολιτευτά, ὡς ἐπιχείρημα κατὰ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Τοῦτο εἶναι ἓν ἐλάττωμα ἐκ τοῦ νόμου, ὅτι μᾶς ὑποχρεώνει τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον εὐλόγως ἐφέρατε προχθές, μᾶς ὑποχρεώνει νὰ σκεφθῶμεν νὰ τροποποιήσωμεν τὸ νομοθέτημα ἐπὶ τὸ ἁπλούστερον, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἴδῃ τις τὸ στενὸν πνεῦμα τὸ ὁποῖον διέπει τὸ ὅλον νομοθέτημα, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ συγχαρῶ οὔτε τὸν συντάκτην αὐτοῦ οὔτε τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία τὸ υἱοθέτησεν, εἶναι ἡ διάταξις τοῦ 48 ἄρθρου. Κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην ἀπαγορεύονται ἀπολύτως εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς εἴτε μεμονωμένως εἴτε ἀθρόως νὰ περιέρχωνται καὶ νὰ παρίστανται ἐγγὺς τοῦ καταστήματος ὅπου γίνεται ἡ μεγάλη ἱερουργία τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ὡσανεὶ οἱ στρατιωτικοί, ἀξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται, ἀποτελοῦν ἓν νόσημα μεταδοτικὸν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ πρέπῃ νὰ θέσωμεν αὐτοὺς ἐν ὡρισμένῃ ζώνῃ, ἐκτὸς τῆς ὁποίας νὰ μὴ ἐπιτρέπωμεν εἰς αὐτοὺς νὰ κινῶνται. Διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου, κύριοι, ἀσκεῖται ὡρισμένη πολιτική, ἡ ὁποία δὲν συνεζητήθη εἰσέτι καὶ θὰ συζητηθῇ διὰ μακρῶν ἐν τῇ Συνελεύσει. Τὸ νομοθέτημα τοῦτο δὲν ἔχει σκοπὸν μόνον τὴν ἀνασύνταξιν καὶ ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἀλλὰ δι’ ὡρισμένων διατάξεων αὐτοῦ θέλει νὰ καθιερώσῃ πολιτικὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι διατεθειμένη νὰ ἀνεχθῇ. Τὸ ζήτημα εἶναι: θὰ ψηφίσουν ἢ δὲν θὰ ψηφίσουν οἱ ὑπάλληλοι μελλοντικῶς; Ζήτημα ἀόριστον πρὸς τὸ παρόν. Ἔρχεται καὶ καταδικάζει ἠθικῶς ὁλόκληρον τὸν στρατιωτικὸν κόσμον καὶ τὸν νομίζει τοσοῦτον μεροληπτικόν, τοσοῦτον ἐκδικαστικόν, τοσοῦτον ἀνεπιτηδείως ἀναμιγνυόμενον εἰς τὰ κοινά, ὥστε νομίζει ὅτι ἀποτελεῖ κίνδυνον ἡ παρουσία στρατιωτικῶν καὶ πέριξ τοῦ καταστήματος εἰς τὸ ὁποῖον τελεῖται ἡ μεγάλη ἱερουργία τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, πρᾶξις ἐν τούτοις ἡ ὁποία δὲν εἶναι παρὰ ἁπλουστάτη μηχανική, παρὰ ἁπλουστάτη ἠθικὴ πρᾶξις.

§69Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς διατί ἀπαγορεύεται;

§70Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κ. συνάδελφε, μεθ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον αἰσθάνομαι πρὸς ὑμᾶς, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ συντάξεως ἢ ἀνασυντάξεως ἢ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ μεταξὺ τῆς ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας. Ἂν ἀπαγορεύηται ἡ ἀνάμιξις τῶν στρατιωτικῶν ἢ τῶν δημοσίων λειτουργῶν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, τοῦτο συμβαίνει, κ. συνάδελφε, διότι θέλομεν ἀνεπηρέαστον τὴν γνώμην τῶν ἐκλογέων, ἀλλ’ ἡ ἀπαγόρευσις τῆς προσεγγίσεως καὶ πέριξ ἀκόμη τοῦ καταστήματος, ἔνθα γίνεται ἡ ἐγγραφὴ εἰς τοὺς καταλόγους, τῶν στρατιωτικῶν, εἶναι μία διάταξις ἡ ὁποία δὲν δεικνύει παρὰ τὴν ἔλλειψιν πρακτικότητος, ἵνα μὴ μεταχειρισθῶ βαρυτέραν φράσιν, ἐκείνου ὁ ὁποῖος συνέταξε τὸ νομοθέτημα καὶ τὴν ἔλλειψιν εὐλαβείας πρὸς τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐπὶ τέλους ἀνάγκη νὰ διασύρωμεν κατὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον διασύρονται, ὅταν τὰ μέτρα αὐτά, ἄνευ οὐδενὸς λόγου δι’ ἑνὸς νομοθετήματος ἀσχέτου πρὸς τὰ στρατιωτικὰ πράγματα, λαμβάνωνται.

§71Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἡ ἀπαγόρευσις αὐτὴ θὰ ἐκτείνηται μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐγγραφοῦν, ἀφοῦ δὲν θὰ ἠμποροῦν νὰ ὑπάγουν;

§72Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἄλλως τε δὲν ἔχομεν δεδομένα, κύριοι, κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἐπέμβασις τῶν στρατιωτικῶν εἰς ζητήματα ἐκλογῆς ἦτο ἐπέμβασις ἀντικειμένη εἰς τὸν νόμον ἢ εἰς τὴν ἠθικήν. Εἰς μίαν περίπτωσιν ὁ στρατιωτικὸς κόσμος καὶ μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα, ὡς εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ 1920, ὅτε ἐψήφισαν οἱ στρατιῶται εἰς τὸ Μέτωπον τῆς Θράκης καὶ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Καὶ εἴδετε ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο ὑπῆρξε τοιοῦτον, ὥστε νὰ παρέχῃ πιστοποιητικὸν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ὅτι ἄφησαν τελείως ἀνεπηρεάστους τοὺς στρατιώτας νὰ ἀσκήσωσι τὸ καθῆκον αὐτῶν. Ἡ πολιτεία τῶν στρατιωτικῶν εἰς τὸ παρελθὸν δὲν δίδει τοιαύτην ἀφορμήν, ὥστε νὰ διατάξωμεν τὸ κλείσιμον αὐτῶν ὡσὰν νὰ πάσχουν ἀπὸ καμμίαν ἠθικὴν νόσον. Ἀλλὰ ταῦτα ἀνέφερα, κύριοι πληρεξούσιοι, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὑπάρχει πνεῦμά τι γενικώτερον, πνεῦμά τι πολιτικόν, τὸ ὁποῖον διευθύνει τὰς σκέψεις τοῦ συντάξαντος τὸ νομοθέτημα τοῦτο· διότι, ἂν παρεῖχε τὴν εἰκόνα ἑνὸς ἀμερολήπτου νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον εἷς σοφὸς νομομαθὴς ἐπεξειργάσθη εἰς τὴν οἰκίαν του, εἰς τὴν βιβλιοθήκην του, μακρὰν τῶν ἐνοχλήσεων τῆς καθημέραν ζωῆς—διότι πρόκειται περὶ προσώπου σεβαστοῦ, ἐπαναλαμβάνω, κατὰ τὰ ἄλλα, ἀλλ’ οὐδέποτε οὔτε ζητήσαντος ψῆφον οὔτε δώσαντος ψῆφον....

§73Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὅλαι αἱ μερίδες ζητοῦν ἀναθεώρησιν κακῶς ποιοῦσαι.

§74Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν δὲν μὲ καταλαμβάνετε, εἶναι ἐλάττωμα ἰδικόν σας· ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἁρμοδιότητα.

§75Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Νὰ μᾶς εἴπητε ἂν θέλετε ἀνασύνταξιν ἢ ἀναθεώρησιν.

§76Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν ἔχητε ὑπομονήν, θὰ τὸ ἀκούσητε. Τὸ νομοθέτημα, λέγω, τὸ συνταχθὲν καθ’ ὃν τρόπον συνετάχθη δὲν εἶναι ἐστερημένον μιᾶς πολιτικῆς πονηρότητος, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ δυνάμεθα εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε νὰ υἱοθετήσωμεν καὶ νὰ ψηφίσωμεν τοῦτο. Ἀλλ’ ἐγὼ διερωτῶμαι, κύριοι συνάδελφοι, ἀφ’ ἧς ἀνέγνωσα τὸ νομοθέτημα· τίς ἡ ἀνάγκη τῆς συντάξεως ἑνὸς πολυσελίδου νομοθετήματος τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας νὰ γίνῃ πλήρης ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων; Ὑπάρχουν ὡρισμέναι Ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἐξουσιοδοτηθῶσι μὲ μίαν ἁπλουστάτην διάταξιν διὰ νὰ ἐνεργοῦν τὸν ἔλεγχον τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ὥστε νὰ μεταβληθῇ, κύριε Καρασεβδᾶ, ἡ ἀναθεώρησις εἰς ἀνασύνταξιν. Ἀλλ’ ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι αἱ ζωηραὶ γραμμαὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐκινήθη ἡ ὅλη πολιτικὴ καὶ κοινωνικὴ τοῦ Τόπου ζωὴ ἐπιβάλλουσιν εἰς τὸ Κράτος μίαν γενικὴν τῶν κατοίκων ἀπογραφήν. Καὶ συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σάμου πολιτευτὴν περὶ τοῦ ὅτι θὰ ἠδύνατο ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἢ νυκτί, περιοριζομένων τῶν πληθυσμῶν ἐντὸς τῶν οἰκιῶν αὐτῶν, νὰ γίνῃ μία γενικὴ ἀπογραφὴ τοῦ πληθυσμοῦ. Μετὰ τὴν τοιαύτην δὲ ἀπογραφὴν ἀναντιρρήτως θὰ καθίστατο ζήτημα ἀντιγραφῆς τὸ ζήτημα τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἀλλὰ διὰ τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, κύριοι, εἴτε κατὰ τὸ ἁπλοῦν σύστημα τὸ ὁποῖον ἐγὼ προτιμῶ εἴτε καὶ κατὰ τὸ πολύπλοκον σύστημα τὸ ὁποῖον προτείνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ δύναται νὰ ἀξιώσῃ τις παρὰ τῶν ψηφοφόρων τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἀξιοῖ ὁ νόμος αὐτός. Διότι, ἂν θελήσωμεν νὰ ἐξελέγξωμεν ἕνα ἕκαστον ἐκλογέα ἀναφορικῶς πρὸς τὴν στρατιωτικήν του θητείαν; πρὸς τὴν φορολογικήν του κατάστασιν, πρὸς τὸ ποινικόν του μητρῷον, εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι οὐδένα ἐκ τῶν ἐκλογέων θὰ εὕρωμεν, οὐδὲ ἡμᾶς αὐτοὺς τοὺς ἐκλεξίμους, ἂν θέλετε, οὐχὶ εὑρισκομένους ἐν τάξει ἀπέναντι τοῦ νόμου, ἀλλ’ εὑρισκομένους εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ εἶναι ἐφωδιασμένοι μὲ πιστοποιητικὰ ἀποδεικνύοντα τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα τὸ νομοθέτημα ἀπαιτεῖ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ προσόντα τῶν ἐκλογέων πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς ὅσα ὁ νόμος ἀνέκαθεν ὥρισεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ ὑπάρχον σύστημα, νὰ τὸ ἐπεκτείνωμεν ἁπλῶς καὶ νὰ εἴπωμεν εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς τὰς ἐντεταλμένας τὴν ἀναθεώρησιν νὰ τὴν μεταβάλουν εἰς ἀνασύνταξιν, δηλαδὴ νὰ μὴ ἀρκεσθοῦν εἰς τὴν ἀναγραφὴν τῶν νέων καὶ τὴν διαγραφὴν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔχουν ἀποθάνει ἢ ἔχουν ἄλλους λόγους διαγραφῆς, ἀλλὰ νὰ κάμουν γενικωτέραν ἔρευναν ἐπὶ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ἐγγεγραμμένων ἐκλογέων.

§77Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κατὰ τίνα τρόπον φαντάζεσθε ὅτι θὰ γίνῃ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰσχυόντων νόμων;

§78Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αἱ Ἐπιτροπαὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐντεταλμέναι διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν καταλόγων καὶ ἐγγράφουν 10 νέους καὶ διαγράφουν 5 διαγραπτέους νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ ἐξελέγξουν προσωπικῶς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδίων γνώσεων ὅλους τοὺς ἐγγεγραμμένους.

§79Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ πρακτικὰ ἀποτελέσματα.

§80Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἤθελον νὰ μακρηγορήσω ἵνα ἀναπτύξω τὸ σύστημα, ἀλλὰ λέγω τοῦτο, ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐν μέρει τῶν ποινῶν τὰς ὁποίας τάσσει ὁ συντάξας τὸ νομοθέτημα κατὰ τῶν στρατιωτικῶν οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρίσκωνται πέριξ τοῦ οἰκήματος ἐν τῷ ὁποίῳ θὰ γίνεται ἡ ἀνασύνταξις ἀπειληθῇ ἐναντίον τῶν ἀποτελούντων τὰς Ἐπιτροπὰς αἵτινες μεριμνῶσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας περὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν καταλόγων....

§81Σ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχουν Ἐπιτροπαί.

§82Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχουν Ἐπιτροπαὶ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Εἰρηνοδίκου.

§83Ν. ΧΡΥΣΟΓΕΛΟΣ. Μόνον εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην παρουσιάζονται οἱ ἐκλογεῖς διὰ νὰ ἐγγραφοῦν. Ἐπιτροπαὶ δὲν ὑπάρχουν.

§84Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω ὅτι ὑπάρχουν. Ἀλλ’ ἂς δεχθῶμεν ὅτι δὲν ὑπάρχουν. Ἐγὼ προτείνω τὸ σύστημα τῆς ἐνεργείας τῆς γενικῆς ἀνασυντάξεως καθ’ ὃν τρόπον καὶ δι’ ὧν ὀργάνων ἐνεργεῖται ἡ ἀναθεώρησις. Καὶ ἂν μέν, ὅπως ἐγὼ ὑποστηρίζω — δὲν ἠξεύρω ἂν εἶμαι ἐπηρεασμένος μὲ τὰ ἐν Κρήτῃ κρατήσαντα — ἂν μὲν ὑπάρχουν Ἐπιτροπαί, ἔχει καλῶς, ἂν δὲ εἶναι μόνον ὁ Εἰρηνοδίκης, τόσον τὸ καλύτερον, διότι ἄριστον σύστημα ἀναθεωρήσεως εἶναι τὸ σύστημα τὸ ἁπλούστερον...

§85Σ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἡ διαδικασία ἡ κρατοῦσα σήμερον ὡς πρὸς τὴν ἀναθεώρησιν εἶναι δυσχερεστάτη, ὥστε νὰ μὴ καθίσταται δυνατὴ ἡ ἐγγραφὴ κανενός, διότι γνωρίζομεν πόσον δυσκόλως προχωροῦν οἱ Εἰρηνοδίκαι.

§86Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι παρὰ τῷ Εἰρηνοδίκῃ, εἴτε συμβουλευτικῶς εἴτε ἐκ τοῦ νόμου, ὑπάρχει Ἐπιτροπή.

§87Σ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ὄχι.

§88Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔλεγον λοιπὸν ὅτι, ἂν ἠδυνάμεθα νὰ ἀναθέσωμεν τοὐλάχιστον διὰ τὴν ὕπαιθρον χώραν τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων εἰς τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ἐνεργοῦν αὐτήν, μὲ εὐρυτέραν δικαιοδοσίαν καὶ ἀπειλήσωμεν ἐναντίον αὐτῶν ποινὰς διὰ τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν ἐνεργήσουν καλὴν ἐξακρίβωσιν, καὶ ἀπειλήσωμεν ποινὰς ἐναντίον τῶν δημάρχων ἢ τῶν ὁπωσδήποτε καλουμένων νὰ πληροφορήσουν τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ ἀρνουμένων ἢ παρεχόντων πληροφορίας ἐπιληψίμους, ἀναντιρρήτως θὰ ἐπιτύχωμεν πολὺ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα ἀπὸ ὅσα θὰ ἐπιτύχωμεν ἐφαρμοζομένου τοῦ νομοθετήματος τούτου. Τὸ νομοθέτημα τοῦτο δέχεται κατ’ ἀρχὴν ὑπαρχούσας Κοινότητας, ἐνοριακὰς Ἐπιτροπάς, ἐγγραμμάτους καὶ προθύμους ἱερεῖς, πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς ἐπαρχίας νὰ εὑρεθῶσι. Δὲν δύναμαι νὰ ἔχω γνώμην διὰ τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων εἰς τὰ μεγάλα κέντρα, ὅπου ἐπὶ τῇ βάσει ἰδιαιτέρων δελτίων καὶ φωτογραφιῶν γίνεται ἡ ἀναθεώρησις, διὰ τὰς ἐπαρχίας ὅμως γενικῶς εἰς ὅλα τὰ ζητήματα, ἀλλ’ εἰδικώτερον διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὡραιότερον καὶ συμφορώτερον σύστημα εἶναι τὸ ἁπλούστερον, τὸ ὁποῖον κατανοεῖται εὐκολώτερον καὶ ἐφαρμόζεται εὐκολώτερον. Τελευτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω ὅτι οὐδέποτε θὰ εἴμεθα ἐν τάξει ἀπέναντι ἡμῶν αὐτῶν, ἀπέναντι τοῦ ἠθικοῦ συμφέροντος ἡμῶν αὐτῶν ὡς πολιτευομένων, ἂν δεχθῶμεν νὰ κατέλθωμεν ὁτεδήποτε καὶ ὁπωσδήποτε εἰς τὰς ἐκλογὰς μὲ προκαταβολικῶς ἐξησφαλισμένην τὴν μομφὴν ἐναντίον ἡμῶν ὅτι θὰ μᾶς ἀναδείξουν μέτρα καὶ σταθμὰ ἐπιλήψιμα, ὅτι θὰ μᾶς ἀναδείξουν ἐκ νέου ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ ἐκλογικοὶ κατάλογοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν πραγματικὴν τὴν σφραγῖδα τῆς γνησιότητος. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπίστευσαν καὶ πιστεύουν εἰς τὴν χίμαιραν τῆς γεφυρώσεως, οὔτε ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι φρονοῦν ὅτι οἱ μὴ σωφρονισθέντες διὰ τῆς παρόδου τόσου χρόνου θὰ σωφρονισθοῦν μὲ τὰς φιλικὰς ὑποδείξεις ἡμῶν, καὶ ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ παρεξηγηθῶ, ἐγὼ ἐξαιρετικῶς, ἂν εἴπω ὅτι τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ἐνδεικνύει δι’ ἡμᾶς ὡς καθῆκον τιμῆς καὶ ὑπερηφανείας καὶ μόνον τὸ γεγονὸς ὅτι ἠξίωσαν αὐτὴν οἱ ἀντίπαλοί μας. Εἶναι ἔργον ὑπερηφανείας καὶ ἱπποτισμοῦ, ὅταν ὁ ἀντίπαλος αἰτιᾶται τὰ ὅπλα διὰ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ παλαίσῃ τις ἐναντίον αὐτοῦ, νὰ δέχηται τὴν ἀπειλὴν καὶ νὰ δέχηται νὰ ἐξισώσῃ τὰ ὅπλα ἐν τῷ ἀγῶνι. Θὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι πολὺ καὶ διπλασίως ὑπερήφανοι, ἂν ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην μὲ ἐκλογικοὺς καταλόγους γνησίους, τῶν ὁποίων τὸ κῦρος καὶ τὴν γνησιότητα οὐδεὶς θὰ ἀμφισβητῇ, παρὰ ὅσον θὰ εἴμεθα ἂν ἔλθωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην συνοδευόμενοι ἀπὸ τὴν μομφὴν ὅτι μᾶς ἔφεραν αἱ νοθεῖαι καὶ αἱ πλαστότητες τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σεχιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§90Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Εἶναι γνωστόν, κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων προεκλήθη ἀπὸ ἀπαίτησιν τοῦ ἐξωκοινοβουλευτικοῦ κόσμου. Εἶναι ἐπίσης γνωστὸν ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ἐπάνοδος τῆς Χώρας εἰς ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον, ὅτι εἶναι ζήτημα ἀνάγκης ἀπολύτου νὰ μετέχουν τῶν ἐκλογῶν καὶ νὰ συμπαρεδρεύουν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅλαι αἱ πολιτικαὶ μερίδες τῆς Ἑλλάδος.

§91Ν. ΞΗΡΟΣ. Σᾶς δὲν ἠμπόδισε κανεὶς νὰ ἔλθητε ἐδῶ μέσα.

§92Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὄχι. Εἰς τὰς γενομένας διαπραγματεύσεις μεταξὺ τοῦ ἐξωκοινοβουλευτικοῦ κόσμου καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν ἐν τῇ Συνελεύσει ταύτῃ παρατάξεων ἐζητήθη παρὰ τοῦ ἐξωκοινοβουλευτικοῦ κόσμου καὶ ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Καὶ βεβαίως ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀρνηθῇ ἡ ἐν τῇ Συνελεύσει παράταξις διὰ τοῦ ἀρχηγοῦ αὐτῆς τὴν ἀξίωσιν ταύτην εἰς τοὺς ἐξωκοινοβουλευτικοὺς πολιτικοὺς παράγοντας. Δὲν θὰ εἶχε κανένα λόγον νὰ ἀρνηθῇ τοῦτο τὴν στιγμὴν ποὺ ἐκεῖνοι ἀμφισβητοῦν τὴν γνησιότητα τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Δὲν ἐπετρέπετο οὔτε εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων οὔτε εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Συνελεύσεως νὰ ἀρνηθῶσι τοῦτο. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο εἰς πολιτικὴν σωφροσύνης ἀποχὴ ἔχουσα ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἐμφανίζῃ τὴν Χώραν ὡς μὴ διατελοῦσαν εἰς πολιτικὴν ὁμαλότητα διὰ τῆς ἀποχῆς τοῦ ἡμίσεος πολιτικοῦ κόσμου ἐκ τῶν τελευταίων ἐκλογῶν τῆς Συνελεύσεως ταύτης.

§93Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τοῦ ἑνὸς τρίτου.

§94Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Τοῦ ἑνὸς τρίτου. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἤλεγξα ἄλλοτε τὴν τακτικὴν τοῦ ἐξωκοινοβουλευτικοῦ κόσμου διὰ τὴν ἀποχήν του ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τοῦ Δεκεμβρίου, φρονῶν ὅτι οὐδέποτε ἐπιτρέπεται ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς εἰς τοὺς πολιτευομένους, ὑπὸ οἱασδήποτε περιστάσεις καὶ ἂν διατελῶσι. Τὸ πολιτεύεσθαι δὲν εἶναι ἐκλέγεσθαι. Οἱ πολιτικοὶ ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ἀπέχωσι τῶν ἐκλογικῶν ἀγώνων εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν, καὶ ἂν ἔτι εἶναι βεβαία ἡ ἀποτυχία αὐτῶν κατὰ τὰς ἐκλογάς. Ἤλεγξα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν τακτικὴν τοῦ ἐξωκοινοβουλευτικοῦ πολιτικοῦ κόσμου μὴ κατελθόντος εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Δεκεμβρίου. Καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι κατῆλθον ὁ ἴδιος διαφωνήσας πρὸς τοὺς λοιποὺς τοῦ ἀντιβενιζελικοῦ κόσμου καταδεικνύει σαφῶς τὴν γνώμην μου ταύτην. Ἀλλ’ ἦτο δυνατὸν ἡμεῖς νὰ ἀρνηθῶμεν εἰς ἐκείνους τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἠμφισβήτουν τὴν γνησιότητα τούτων; Καὶ δὲν ἔπραξαν ὀρθῶς οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἀποδεχθέντες τὴν ἀνασύνταξιν; Τίς δύναται νὰ ἀρνηθῇ τοῦτο; Ἐπετρέπετο εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Συνελεύσεως καὶ εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῶν κομμάτων, ἐπετρέπετο εἰς τὴν σκοπιμότητα τῆς συμμετοχῆς καὶ τοῦ λοιποῦ πολιτικοῦ κόσμου εἰς τὰ κοινὰ νὰ τοῖς ἀρνηθῶμεν τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἀξιώσεως ταύτης; Καὶ ἂν αὐτοί, μετέχοντες ἄνευ τῆς ἀνασυντάξεως τῶν καταλόγων τῶν προσεχῶν ἐκλογῶν, ἠμφισβήτουν τὴν γνησιότητα αὐτῶν, δὲν νομίζετε ὅτι καὶ τοῦτο θὰ ἦτο ζημία εἰς τὰ πολιτικὰ πράγματα τῆς Χώρας; Ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἀπεδέχθησαν εὐχαρίστως τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Καὶ προϊὸν τῆς ἀποδοχῆς των ταύτης εἶναι ἡ ὑποβολὴ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§95ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶναι νοθευμένοι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι Μαντινείας;

§96Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὄχι.

§97Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ὑπεστήριξαν ποτὲ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἦσαν νοθευμένοι καὶ ὅτι τὸ δημοψήφισμα ἦτο νόθον.

§98Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶπον ἐγὼ αὐτό. Καὶ ἐγὼ ὡς πληρεξούσιος ποτὲ δὲν θὰ ἐδεχόμην νὰ ἀναγνωρίσω ὁπωσδήποτε ὅτι ἡ Συνέλευσις προῆλθεν ἀπὸ καταλόγους μὴ γνησίους. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Πρόκειται περὶ τοῦ ὅτι πρέπει νὰ γίνουν ἑκατέρωθεν ἀμοιβαῖαι ὑποχωρήσεις διὰ νὰ συμμετάσχῃ καὶ ὁ ἐκτὸς τῆς Συνελεύσεως πολιτικὸς κόσμος εἰς τὰς ἐκλογάς, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ὁμαλότης εἰς τὸν πολιτικὸν βίον τῆς Χώρας, ἄνευ τῆς ὁποίας ὁμαλότητος διατρέχομεν πολλοὺς κινδύνους.

§99Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Δὲν τὰ προτείνει κανεὶς αὐτὰ τὰ πράγματα.

§100Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα, ἀξιότιμε ἐκ Κορινθίας συνάδελφε. Τὰ πράγματα εἶναι τόσον ἁπλᾶ, τόσον σαφῶς διετυπώθησαν, ὥστε ἀπορῶ πῶς προβάλλονται ἀντιρρήσεις καὶ προκαλοῦνται διακοπαί. Καὶ ὄχι μόνον ἀπεδέχθησαν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν ἐν τῇ Συνελεύσει κομμάτων τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἀλλὰ καὶ ἕνεκα ταύτης ἀνέβαλον ἐπανειλημμένως τὰς ἐκλογὰς τὰς δημοτικάς, τὰς κοινοτικὰς καὶ τὰς τῶν νομαρχιακῶν Συμβουλίων, τῶν ὁποίων ἡ ταχεῖα διενέργεια καθίσταται ἀπαραίτητος, ἀφ’ ἑνὸς διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς ὑπ’ αὐτῶν τῆς Γερουσίας νὰ ἐμφανισθῇ πλήρως συγκεκροτημένον τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα. Περὶ τούτου λοιπὸν δὲν δύναται νὰ γεννηθῇ καμμία ἀμφισβήτησις. Οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πληρεξούσιος καὶ Πρόεδρος τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἀντετάχθη κατὰ τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων προβάλλων ὡς λόγον ὅτι διὰ τῆς ἀνασυντάξεως θὰ ἐπέλθῃ κακὸν ἀντὶ καλοῦ, διότι διὰ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον διατυποῦται τὸ νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου ἡ νομοτεχνικὴ διατύπωσις ἔχει ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς ψυχολογίας τῶν ἐκλογέων, ὄχι μόνον δὲν θὰ γίνῃ ἀνασύνταξις τῶν καταλόγων, ἀλλὰ τοὐναντίον μία μεγάλη μερὶς τῶν ἐκλογέων θὰ στερηθῇ τοῦ πολιτικοῦ της δικαιώματος. Ἐστήριξε δὲ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο εἰς δύο λόγους, τόσον διότι ἀπαιτοῦνται πολλαὶ διατυπώσεις διὰ τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἐκλογέων, ὅτι δηλαδὴ ὁ ἐκλογεὺς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκδώσῃ πιστοποιητικὰ συμφώνως πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, νὰ ἐκδώσῃ φωτογραφίας, πιστοποιητικὰ ταυτότητος καὶ πιστοποιητικὰ δημοτολογίου, καὶ ἕνεκα τῶν πολλῶν τούτων διατυπώσεων πολλοί, πλεῖστοι δὲν θὰ σπεύσουν νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον στερούμενοι οὕτω τοῦ ἐκλογικοῦ των δικαιώματος, ὅσον καὶ διότι ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν ἑκάστης πρωτοδικειακῆς περιφερείας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν βιβλιαρίων τῶν ἐκλογέων.

§101Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Διὰ τὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν Ἀθηνῶν.

§102Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Διὰ τὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν Ἀθηνῶν δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ, διότι κατὰ τὸν ὑπολογισμόν του θὰ ἀπαιτηθῇ ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν βιβλιαρίων.

§103Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. 14 μῆνες.

§104Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτὴς δὲν ἐπρόσεξεν ἴσως εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰς τὸ 24ον καὶ 25ον ἄρθρα δὲν διαλαμβάνει ὅτι τὰ βιβλιάρια θὰ δίδωνται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν.

§105Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Διαβάσατε, παρακαλῶ, ἓν ἄλλο ἄρθρον.

§106Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἀπουσιαζόντων.

§107Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὄχι.

§108Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἀκούσατε (ἀναγινώσκει): «Ἕκαστος τῶν προσερχομένων πρὸς ἐγγραφὴν....».

§109Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Πάντως ἀπαιτεῖται ὁ χρόνος ὁ ὑπολογισθείς.

§110Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Εἰς ἑκάστην ἐνορίαν χωριστὰ σεῖς εἴπετε ὅτι ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν θὰ ἐπικολλᾷ τὴν φωτογραφίαν καὶ θὰ ὑπογράφῃ τὰ βιβλιάρια καὶ δι’ αὐτὸ ὀρθῶς ὑπελογίσατε τὸ χρονικὸν διάστημα ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους. Ἀλλὰ τὰ βιβλιάρια αὐτὰ θὰ παραδίδωνται ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἐνοριακῆς, ὅπου δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ἡ ἀναφερομένη προθεσμία δύναται νὰ γίνῃ μικρὰ παράτασις, περὶ τῆς ὁποίας προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Σεῖς ἠθέλετε νὰ εἰπῆτε περὶ ἐλαχίστων οἱ ὁποῖοι ἀπουσιάζουν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς διατυπώσεις τὰς πολλαπλᾶς, τὰς ὁποίας διαλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον διὰ τὴν φωτογραφίαν καὶ τὰ πιστοποιητικὰ δημοτολογίου, Εἰσαγγελίας κτλ., ταῦτα δύνανται νὰ ἀποφευχθῶσι. Δύναται ὁ ἐκλογεὺς νὰ δίδῃ ὅρκον ὅτι δὲν ὑπόκειται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ὅτι ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Στρατὸν ἢ ἀπηλλάγη νομίμως κτλ. καὶ ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ μητρῷον. Διὰ τοῦ ὅρκου δύνανται ὅλα αὐτὰ νὰ ἀποφευχθῶσι. Κατὰ συνέπειαν δὲν θὰ ὑφίσταται καμμίαν ψυχολογικὴν ἐπίδρασιν ὁ ἐκλογεὺς ἐκ τῆς νομοτεχνικῆς διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε νὰ διστάζῃ νὰ μεταβῇ ὅπως λάβῃ βιβλιάριον. Ὁ ἕτερος τῶν προλαλησάντων ἀξιότιμος ἐκ Λασηθίου πληρεξούσιος συμφωνήσας κατ’ ἀρχὴν εἰς τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων διεφώνησεν ἐπίσης εἰς τὸν τρόπον τῆς ἀνασυντάξεως. Ἀλλὰ δὲν ἤκουσα ἐπιχειρήματα τόσον ἀδιάσειστα, τὰ ὁποῖα εἰς ἄλλας συζητήσεις διακρίνουν τὸν ἀξιότιμον ἐκ Λασηθίου πληρεξούσιον, νὰ λεχθοῦν ὑπ’ αὐτοῦ κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τὸ ὅτι ἀποκλείει τὸ νομοσχέδιον τὴν παρουσίαν τῶν στρατιωτικῶν συγκεντρωμένων πρὸ τῶν τμημάτων κτλ., τοῦτο δὲν νομίζω ὅτι καταρρίπτει ποσῶς τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατεύματος.

§111Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τοῦτο τὸ ἀνέφερα ἐνδεικτικῶς.

§112Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀπαγορεύει τὰς ὁμαδικὰς συγκεντρώσεις ἐνώπιον τῶν Τμημάτων, τοῦτο δὲ νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ ὀρθόν. Ἐκεῖ ὅπου ὁπωσδήποτε ὑπάρχει κάποιος πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς καὶ δύναται νὰ προκληθῇ ἔντασις πολιτικῆς δράσεως, εἶναι πολὺ φυσικὸν ὁ νόμος νὰ ἐμποδίζῃ τὰς συγκεντρώσεις ἐνόπλων, οἱ δὲ στρατιωτικοὶ εἶναι ἔνοπλοι πολῖται. Ἐξ ἄλλου ἡ ἀνάμιξις τῶν ἱερέων, τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐπιτρόπων καὶ τῶν διδασκάλων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. ἐκ Λασηθίου συνάδελφος, εἶναί τι φυσικόν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἁρμόδιοι νὰ βεβαιώσωσι περὶ τῆς ταυτότητος τῶν ἐκλογέων. Αὐτοὶ θὰ παρίστανται ὄχι ὡς πρόσωπα γνωρίζοντα τὰ τῶν ἐκλογῶν, ἀλλ’ ὡς πρόσωπα βεβαιωτικὰ τῆς ταυτότητος τῶν ἐκλογέων. Εἰς τοῦτο καὶ μόνον συμβάλλουν. Ἔχω λοιπόν, κύριοι, τὴν γνώμην ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων.

§113Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἡ ἀναθεώρησις· διατί ἀνασύνταξις;

§114Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν ἡ ἀνασύνταξις πρέπει νὰ εἶναι γενικὴ ἢ μερική. Κατὰ τὴν γνώμην μου, διὰ νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ἐργασία αὕτη τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἵνα τερματιζομένου καὶ τοῦ ἔργου τοῦ συντακτικοῦ τῆς Συνελεύσεως φθάσωμεν ταχέως εἰς ἐκλογὰς τὰς ὁποίας πάντες ποθοῦμεν ἐκ τῆς ἐπιθυμίας τῆς ἐπανόδου τῆς Χώρας εἰς ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἀνασυντάξεως γενικῆς τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων.

§115Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀντιλέγουν οἱ ἐξωκοινοβουλευτικοί.

§116Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ ἐκπροσωπῶ τὴν γνώμην μου. Μέχρι τοῦ 1907, κύριοι, δὲν ἐγεννήθη ζήτημα νοθεύσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, γινομένης τακτικῶς κατ’ ἔτος τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένης ἀναθεωρήσεως. Κατὰ τὸ 1907 ἐγεννήθη ζήτημα νοθεύσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἠμφισβητήθη ἡ γνησιότης τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, διατεινομένων τῶν ἐχόντων τὴν γνώμην ταύτην ὅτι εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους ἐκείνους ἦτο ἐγγεγραμμένος μέγας ἀριθμὸς τεθνεώτων. Διὰ τοῦτο τῷ 1907 εἰσήχθη παρὰ τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν τότε Ἀττικῆς Λεβίδη καὶ Νέγρη καὶ ἐψηφίσθη ὁ νόμος ͵ΓΣΚΑʹ τῶν βιβλιαρίων ταυτότητος, διὰ τῶν ὁποίων ἐλαμβάνετο πρόνοια διὰ τὴν βεβαίωσιν τῆς ταυτότητος τῶν ἐκλογέων. Ὁ νόμος ἐφηρμόσθη κατ’ ἀρχὰς ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ. Τὸν νόμον τοῦτον ἐπηκολούθησεν ὁ νόμος 581, τῆς φωτογραφίας, ἐπεκολλήθη τουτέστιν ἐπὶ τῶν βιβλιαρίων καὶ ἡ φωτογραφία, ἐξασφαλιζομένης οὕτως εἰπεῖν πλήρως τῆς ταυτότητος τῶν ἐκλογέων καὶ διὰ ταύτης τῆς γνησιότητος τῶν καταλόγων. Μέχρι τοῦ 1920 οὐδὲν ζήτημα ἐγεννήθη γνησιότητος τῶν καταλόγων παρ’ οὐδενός. Κατὰ τὰς παραμονὰς τοῦ 1920 ἐγένοντο βέβαια ἀταξίαι τινὲς περὶ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, διότι δὲν ἐφηρμόσθη ὁ νόμος ἐπακριβῶς, ἐνεγράφησαν δηλαδὴ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους ἄνευ τῶν πιστοποιητικῶν τῶν δημοτολογίων, ἕνεκα δὲ τούτου ἐψηφίσθη ὁ νόμος 2629 τῆς 29 Ἰουνίου 1920, διὰ τοῦ ὁποίου τὰ παραρτήματα τὰ ἐκλογικὰ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, διότι περὶ αὐτῶν ἀκριβῶς πρόκειται, καί τινων ἄλλων μεγάλων πόλεων τοῦ Κράτους ἠκυρώθησαν. Τῇ 2 Ἰανουαρίου 1921 ἐγένετο ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1922. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μετεῖχον πολιτικοὶ διαφόρων κομματικῶν ἀποχρώσεων, νομίζω δὲ ὅτι μετεῖχε καὶ ὁ κ. Μερλόπουλος. Ἡ Ἐπιτροπὴ κατηρτίσθη, ὅπως πάντοτε καταρτίζεται, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ͵ΓΣΚΑʹ νόμου.

§117Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Διενηργήθη καλῶς;

§118Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καλῶς· ἡ ἀναθεώρησις ὅμως παρετάθη ἐπὶ 4 ὁλοκλήρους μῆνας ἀντὶ ἑνὸς μηνός, διενηργήθη δὲ κάλλιστα.

§119Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἔχομεν λοιπὸν ἐκλογικοὺς καταλόγους μετὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ 1921 καὶ τοῦ 1922 Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς πλήρως ἀναθεωρηθέντας καὶ κατὰ συνέπειαν πλήρως γνησίους. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη ἀνασυντάξεως γενικῆς τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἀλλὰ δύναται νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ ἐντεῦθεν. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ μὲν ἐξωκοινοβουλευτικὴ παράταξις ἀμφισβητεῖ τὴν γνησιότητα τῶν καταλόγων ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ ἐντεῦθεν, διότι ἐνεγράφησαν ἀθρόως οἱ πρόσφυγες Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης, ἡ δὲ ἐσωκοινοβουλευτικὴ παράταξις εἶναι πολὺ εὔλογον νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν γνησιότητα μέχρι τοῦ 1922, διὰ τοῦτο προτείνω νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις ἀπὸ τοῦ 1920 καὶ ἐντεῦθεν, ὥστε νὰ ἱκανοποιηθῶσιν αἱ ἀπαιτήσεις ἀμφοτέρων τῶν παρατάξεων. Νομίζω ὅτι ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ἀπὸ τοῦ 1920 καὶ ἐντεῦθεν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐντὸς 3–4 μηνῶν, ἐνῷ, ἂν γίνῃ ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ὅπως προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, τοὐλάχιστον θὰ ἀπαιτηθῇ ἓν ἔτος. Κατὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα τῶν 3–4 μηνῶν, συμπληροῦντες τὸ συντακτικὸν ἡμῶν ἔργον, θὰ δυνηθῶμεν νὰ διαλύσωμεν τὴν Συνέλευσιν, νὰ καλέσωμεν τὸν λαὸν εἰς τὰς κάλπας, ἵνα ἐκεῖθεν προκύψῃ ἡ γνησία γνώμη αὐτοῦ καὶ θὰ ἐπέλθῃ οὕτως ἡ ὁμαλότης τοῦ πολιτικοῦ βίου ἐν τῇ Χώρᾳ.

§120ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εὑρίσκετε ὅτι δὲν λειτουργεῖ ὁμαλῶς τὸ πολίτευμα;

§121Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διακρίνητε ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος ἀπὸ ὁμαλότητα πολιτικοῦ βίου. Εἶναι διάφορον τὸ ἓν τοῦ ἄλλου. Δὲν ὑπάρχει ὁμαλότης τοῦ πολιτικοῦ βίου ὅταν δὲν μετέχωσιν εἰς τὴν Ἀντιπροσωπείαν τοῦ λαοῦ πᾶσαι αἱ πολιτικαὶ μερίδες, ὅταν μεγάλη μερὶς πολιτικὴ δὲν ἀντιπροσωπεύηται ἐν κοινοβουλευτικῷ πολιτεύματι. Ἄν ὅμως δὲν γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ ἄποψις αὕτη, ὑποβάλλω τροπολογίας τινάς, διὰ τῶν ὁποίων καθίσταται ἁπλούστερον τὸ σύστημα τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ὡς τοῦτο διαγράφεται ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίῳ νόμου. Καὶ πρῶτον διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν καταπόνησιν τῶν πολιτῶν, ὅπως ἐλέχθη παρ’ ἄλλων ἀξιοτίμων συναδέλφων, διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ζητουμένων πιστοποιητικῶν, τὸ ἄρθρον 18 δύναται νὰ τροποποιηθῇ οὕτως (ἀναγινώσκει).... Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἁπλοποιεῖται πλήρως ἡ διαδικασία.

§122Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νὰ ἀποδείξῃ καὶ νὰ ὁρκισθῇ.

§123Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Πῶς θὰ ἀποδειχθῇ ἡ ταυτότης; Διὰ πιστοποιητικοῦ; Τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς κατ’ ἐνορίας ἀνασυντάξεως καὶ μετὰ ταῦτα ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων εὑρίσκω ὡς τὸ ἐντελέστερον ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἐξασφαλίζεται ἡ ἀνασύνταξις τῶν καταλόγων, ἐξασφαλίζεται καὶ ἡ ἐνιαυσία ἀναθεώρησις αὐτῶν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσιν ἄλλοι ἁρμοδιώτεροι οἱ ὁποῖοι νὰ γνωρίζωσι τοὺς ἐκλογεῖς, τοὺς θανόντας, τοὺς ἐκλιπόντας ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς τῆς ἐνορίας. Ἐπίσης πρέπει νὰ γίνῃ εἰς ἑκάστην ἐνορίαν καὶ ἀνὰ ἓν ἐκλογικὸν τμῆμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξασφαλίζῃ ὄχι μόνον τὴν ἀναθεώρησιν τῶν καταλόγων, ἀλλὰ καὶ τὴν γνησιότητα τῆς ἐκλογῆς. Κατὰ τὸ σύστημα τοῦτο πρέπει, ὅταν οἱ ἐκλογεῖς μετοικῶσιν ἀπὸ ἐνορίας εἰς ἐνορίαν, νὰ μεταφέρωσι τὰ ἐκλογικά των δικαιώματα εἰς τὴν νέαν ἐνορίαν. Τοῦτο δὲ διότι, λόγῳ τῆς γινομένης καθ’ ἕκαστον Σεπτέμβριον γενικῆς μετοικεσίας — μὴ βλέπετε τώρα, ὅτε λόγῳ τοῦ ἐνοικιοστασίου τὸ ἔθιμον τοῦτο ἔπαυσε πρὸς καιρὸν — λόγῳ, λέγω, τῆς γινομένης συνήθως μετοικεσίας ταύτης, πολλοὶ τῶν κατοίκων ἀλλάσσουν ἐνορίαν καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ ἐκλογεύς, ὁ μετοικῶν ἀπὸ μιᾶς ἐνορίας εἰς ἄλλην, νὰ μεταφέρῃ καὶ τὰ πολιτικά του δικαιώματα εἰς τὴν νέαν ἐνορίαν. Ἐπίσης δέον νὰ τροποποιηθῇ καὶ ὁ νόμος περὶ Ἐπιτροπῶν ἐφορευτικῶν, ὥστε αἱ ἐφορευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ νὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ μέλη τῆς ἐνορίας. Δηλαδή, ἐνῷ κατὰ τὸν σήμερον κρατοῦντα νόμον τὸν κατάλογον καταρτίζουσιν οἱ δήμαρχοι καὶ ἀποστέλλουσι τοῦτον εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν διὰ τὴν κλήρωσιν, διὰ τῆς τροπολογίας μου ζητῶ νὰ τὸν καταρτίζουν αἱ ἐνοριακαὶ Ἐπιτροπαὶ καὶ εἶτα νὰ ἀποστέλληται εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν διὰ τὴν κλήρωσιν. Ἡ τροπολογία μου αὕτη περὶ μετεγγραφῆς ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)... Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης ἱκανοποιεῖται ὄχι μόνον ὁ σκοπὸς τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία ἀντίρρησις περὶ τῆς γνησιότητος αὐτῶν, ἀλλ’ ὅτι αὕτη καὶ ὡς νόμος θὰ ἐξασφαλίσῃ πλήρως καὶ τὴν γνησιότητα τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν γνησιότητα τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαζαράκης ἔχει τὸν λόγον.

§125Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Εἶχον τὴν τιμήν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀποτελέσω μέλος τῆς πρώτης Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνέστη διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Εἶχον ἀποτελέσει μετὰ τῶν κ.κ. Κανναβοῦ καὶ Πρωτοπαπᾶ τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς Συνελεύσεως ὁμοῦ μετ’ ἀντιπροσώπων τοῦ ἐξωκοινοβουλευτικοῦ κόσμου, τὸν ὁποῖον ἀπήρτισαν οἱ κ.κ. Ροῦφος, Μερκούρης, Μπακόπουλος, Μπαμπάκος, καὶ ὁ κ. δήμαρχος Ἀθηναίων. Εἶδον ἀπὸ τὴν πρώτην συνεδρίασιν ὅτι ἀτυχῶς οἱ ἐξωκοινοβουλευτικοὶ εἶχον τὴν ἐντύπωσιν ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων εἶχον ἐντελῶς ἀντίθετον ἀντίληψιν περὶ τοῦ χρόνου ὁ ὁποῖος ἀπητεῖτο διὰ τὴν ἀνασύνταξιν ἢ τὴν ἀναθεώρησιν αὐτῶν, διότι ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ ὑποστηρίξωσιν ἐπισήμως ὅτι τοῦτο ἦτο ζήτημα τὸ πολὺ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνὸς περιλαμβανομένης καὶ τῆς ἐκτυπώσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἀτυχῶς δὲ τὴν γνώμην αὐτὴν ἐξέφερε καὶ παλαιὸς πολιτευόμενος, διατελέσας καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἀντίληψιν ὅτι δύνανται ἐντὸς ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνὸς νὰ ἐκτυπωθῶσιν οἱ κατάλογοι.

§126Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ σοφός;

§127Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ὁ ἐκ Πατρῶν πολιτευτὴς κ. Ροῦφος, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν ὅτι γνωρίζει καὶ τυπογράφους οἱ ὁποῖοι ἀνελάμβανον ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ χρονικοῦ διαστήματος νὰ ἐκτυπώσωσι τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω μὲ τὴν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἀπέκτησα ἐκ τῆς μακρᾶς μου ὑπηρεσίας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐκτυπώσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων πολλάκις ἀπησχόλησε τὴν Ὑπηρεσίαν καὶ ἐξηκριβώθη ὅτι, ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ γενικὴ ἀνατύπωσις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, χρειάζεται διάστημα τοὐλάχιστον τεσσάρων μηνῶν, ἂν γίνῃ ἡ ἀναθεώρησις μὲ ὅλην τὴν ἔντασιν τῆς ἐργασίας ἡ ὁποία πρέπει νὰ καταβληθῇ ἀπὸ ὅλα τὰ πρόσωπα τὰ ἐκ τῆς Ὑπηρεσίας, καθὼς καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι προβαίνουν εἰς τὰς διορθώσεις. Πρέπει νὰ σᾶς προσθέσω ὅτι ἀτυχῶς οἱ διάφοροι δήμαρχοι καὶ πρόεδροι Κοινοτήτων ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν δὲν προέβαινον εἰς τὴν νόμιμον ἐτησίαν ἀναθεώρησιν.

§128Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε, κύριε συνάδελφε;

§129Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§130Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ ἤθελον, ἀκριβῶς λόγῳ τῆς μακρᾶς σας πείρας νὰ μοὶ εἴπητε τὸ ἑξῆς. Ἐπὶ τῇ βάσει λειτουργοῦντος συστήματος δύναται νὰ γίνῃ ριζικὴ ἀνακαίνισις καὶ ἀναθεώρησις ἢ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων; Ναὶ ἢ ὄχι;

§131Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Σᾶς ἀπαντῶ ὅτι, ἂν ἐνηργεῖτο κατ’ ἔτος, ὅπως ἔπρεπεν, ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων δὲν θὰ ἠγείρετο τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἀλλὰ δυστυχῶς πλέον τῆς δεκαετίας οὐδὲ οἱ δήμαρχοι οὐδὲ οἱ πρόεδροι Κοινοτήτων ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον αὐτὸ καί, ἂν λάβητε τοὺς καταλόγους τοὺς τελευταίως ἰσχύσαντας, θὰ ἴδητε ὅτι περιλαμβάνουν ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι, ἂν ἔζων, θὰ ἦσαν 110 ἐτῶν!

§132Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικὸν τὸ ὑπάρχον ὁ Εἰρηνοδίκης μόνος του δικαιοπρακτεῖ, ὡς ὑπεστηρίχθη, διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἢ ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος τῷ στέλλει τὰς διαγραφάς;

§133Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Εἶναι ὁλόκληρος διαδικασία αὐτὴ τῆς διαγραφῆς ἢ τῆς ἐγγραφῆς τῶν νέων ἐκλογέων.

§134Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Εἰρηνοδίκης εἶναι ἁπλοῦς διεκπεραιωτής.

§135Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὰ εἶναι λεπτομέρειαι αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσι σχέσιν σήμερον. Ἐξακολουθῶ τὴν ἀφήγησιν τῶν διαμειφθέντων ἐν ταῖς συνεδρίαις τῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς τὴν κατόπιν συνεδρίασιν, ἀφοῦ ἐπείσθησαν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐκτύπωσις κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τὸ ὁποῖον ὑπελόγιζον, κατέληξαν εἰς κοινὴν συμφωνίαν, ἐδέχθησαν τουτέστι τὴν μερικὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων διὰ τοὺς μεγαλυτέρους δήμους καὶ ἰδίως τοὺς δήμους Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. Ἀνετέθη εἰς τὸν κ. Ροῦφον καὶ εἰς ἐμὲ ὡς ἀντιπροσώπους τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἐπισκεφθῶμεν τὸν τότε Πρωθυπουργὸν πολιτευτὴν Σάμου καὶ τῷ δηλώσωμεν τὰς ὁριστικὰς ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς. Μὴ εὑρόντες τὸν κ. Σοφούλην τῷ ἐγράψαμεν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ὑπεγράψαμεν ἀμφότεροι ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ μετὰ τὴν γενομένην συμφωνίαν τὴν ἐκδηλωθεῖσαν πανηγυρικῶς καὶ διὰ τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς ὑπεγεγραμμένης παρὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τῶν ἐξωκοινοβουλευτικῶν, τὴν ἑπομένην ἤρχισε νέα ἀρθρογραφία, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχε καὶ αὐτὸς ὁ ἐνιστάμενος πολιτευτὴς ἀνακαλῶν οὕτω τὴν προηγουμένην ἀπόφασίν του. Ἐπηκολούθησε μακρὰ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτε ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐκάλεσε σειρὰν διαφόρων πολιτευτῶν καὶ ἄλλων ἀντιπροσώπων διαφόρων παρατάξεων, ἀκόμη καὶ μὴ πολιτευομένων, τῶν ὁποίων ἐζήτησε τὴν γνώμην. Ἐτέθη τὸ ζήτημα ἂν πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὸ σύστημα τῆς κατ’ ἐνορίας ἐγγραφῆς τῶν ἐκλογέων. Ἂν πρόκειται, κύριοι, νὰ γίνῃ μία γενικὴ ἀνασύνταξις τῶν καταλόγων, δὲν εἶναι ἀποκρουστέον τὸ σύστημα αὐτό, ἰδίως εἰς τὰς μεγάλας πόλεις· ἀλλ’ ἡ γνώμη ἡ ἰδική μου, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν ἀρχικὴν καὶ εἰς τὸν κ. Τσιτσεκλῆν, εἶναι ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀναθεωρήσεως ἢ τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων δὲν εἶναι τόσον μέγα, ὥστε νὰ ἀπασχολῇ ὅλα τὰ κόμματα, ἐσωκοινοβουλευτικὰ καὶ ἐξωκοινοβουλευτικά. Βεβαίως χρειάζεται μία ἀνασύνταξις ἢ μία ἀναθεώρησις· ἀλλ’ οἱ ἄλλοι δῆμοι, ἐκτὸς τῶν μεγάλων τοιούτων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης, Πατρῶν καὶ εἴ τινος ἄλλου τῶν νέων ἐπαρχιῶν, δύνανται μὲ ὀλίγην καλὴν πίστιν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν πολιτικῶν ὁμάδων καὶ μὲ ἔντασιν τῆς ἐργασίας ὅλων τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντεταλμένοι διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν καταλόγων, νὰ λύσωσι τάχιστα τὸ ζήτημα τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τῶν μικρῶν δήμων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Κοινοτήτων. Εἶναι ζήτημα τὸ πολὺ 15 ἡμερῶν. Ἀλλὰ διὰ τοὺς τέσσαρας μεγάλους δήμους, τοὺς ὁποίους ὠνόμασα, καθὼς καὶ διὰ τοὺς δήμους ἄλλων μεγαλοπόλεων τῆς Νέας Ἑλλάδος, εἰς τοὺς ὁποίους ἐνεγράφησαν ἀθρόοι πρόσφυγες, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον χρήζει μεγαλυτέρας προσοχῆς καὶ ἐργασίας.

§136Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἔχετε προσωπικὴν πεῖραν, θὰ ἤθελα τὴν γνώμην σας. Ἡ βάσις τοῦ συστήματος τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ αὐτοπροαίρετος προσέλευσις τῶν πολιτῶν πρὸς ἐγγραφήν.

§137Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§138Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα. Νομίζετε σεῖς ὁ ὁποῖος ἔχετε μακρὰν πεῖραν ὅτι εἶναι δυνατή ποτε ἡ εὐδοκίμησις τοῦ συστήματος ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῆς γενικῆς πολιτικῆς ἀδιαφορίας, συστήματος στηριζομένου εἰς τὴν αὐτοπροαίρετον προσέλευσιν μετὰ προσαγωγῆς πιστοποιητικῶν καὶ φωτογραφιῶν ταυτοχρόνως; Ἐπειδὴ ἔχω καὶ ἐγὼ ὀλίγην πεῖραν ἀπὸ τὴν περίοδον τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ γνωρίζω ὅτι, παρὰ τὰς προσπαθείας τὰς τεραστίας αἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν, παρὰ τὰς διαφόρους τότε πολιτικὰς συνθήκας, ἡ δυσχέρεια μολαταῦτα ὑπῆρξε κολοσσιαία καὶ ἡ προσπάθεια ἐπέτυχε μόνον ἐν μέρει, θὰ ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω ἂν νομίζετε ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας μιᾶς γενικῆς περίπου πολιτικῆς ἀδιαφορίας, ἡ ὁποία εἶναι ἀναμφισβήτητος, θὰ ἦτο δυνατὸν σύστημα στηριζόμενον εἰς τὴν αὐτοπροαίρετον προσέλευσιν τῶν προσφύγων καὶ λοιπῶν πολιτῶν πρὸς ἐγγραφὴν νὰ εὐδοκιμήσῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τοῦ ζητήματος.

§139Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι ἀτυχῶς μέγα μέρος ἐκλογέων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν ἔχει τὴν συναίσθησιν ὅτι πρέπει νὰ μεταβῇ μετὰ προθυμίας νὰ ἐγγραφῇ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Δυστυχῶς δὲ καὶ μεγάλη μερὶς τῶν ἐκλογέων οὔτε προσέρχεται εἰς τὰς κάλπας. Ἐπροτάθη καὶ ἕτερον σύστημα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς πληρεξουσίου κ. Φραγκούδη, τὸ σύστημα τῆς ἀπογραφῆς τῶν δελτίων. Τὸ σύστημα ὅμως τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀνεφάρμοστον κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι ἔχει τόσον μεγάλην διαδικασίαν ἡ ἀποστολὴ κατόπιν τῶν δελτίων εἰς διαφόρους δήμους καὶ Κοινότητας, εἰς τὰς ὁποίας ἐγγράφονται οἱ κατοικοῦντες εἰς τὴν πόλιν ἢ τὸ χωρίον, ὥστε θὰ χρειασθῇ πολὺ περισσότερος χρόνος ἀπὸ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θὰ χρειασθῇ διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Ἡ ἐξωκοινοβουλευτικὴ παράταξις δὲν γνωρίζει τί ζητεῖ. Διότι, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ζητεῖ ταχίστην διενέργειαν ἐκλογῶν, ἀφ’ ἑτέρου ζητεῖ ἐκκαθάρισιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ ἀνασύνταξιν αὐτῶν, ἡ ὁποία, κατὰ τὴν γνώμην μου, χρειάζεται τοὐλάχιστον 8–9 μῆνας, ἂν ἐργασθῶσιν ὅλοι οἱ παράγοντες προθύμως.

§140ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἕν ἔτος.

§141Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Καὶ μέχρις ἔτους. Ὁμιλῶ τώρα περὶ τῶν μεγάλων δήμων. Ἡ γνώμη μου θὰ ἦτο, ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ ἐξῃροῦντο οἱ ἄλλοι δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες ἐκ τοῦ συστήματος τῆς ἀνασυντάξεως καὶ νὰ ἀνεθεωροῦντο μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τοὺς μεγάλους δήμους, ἀποδέχομαι τὴν ἀνασύνταξιν, διὰ νὰ λείψῃ καὶ ἡ παραμικρὰ ἔνστασις τῶν ἐξωκοινοβουλευτικῶν ὅτι δὲν λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, εἰς τοὺς ὁποίους ἰσχυρίζονται ὅτι ὑπάρχουσι πολλαὶ νοθεῖαι. Ἂν τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως νομοθέτημα περιλαμβάνει πολλὰς λεπτομερείας αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ ἀποτελέσωσιν ἀντικείμενον Διαταγμάτων ἐκδιδομένων πρὸς ἑρμηνείαν ἢ ἀντικείμενον ἑρμηνευτικῶν ὁδηγιῶν, τοῦτο δὲν τὸ θεωρῶ ὡς σφάλμα, ὅπως ἐκακίσθη πρὸ ὀλίγου, ἀλλὰ τὸ θεωρῶ προτέρημα, διότι δυστυχῶς προεβλήθησαν τόσαι ἐνστάσεις ὑπὸ τῶν ἀντιθέτων, ὥστε νὰ ἠδύναντο νὰ ὑποστηρίξωσιν ὅτι διὰ Διαταγμάτων καὶ ἐγκυκλίων ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος μέλλει νὰ ἐνεργήσῃ τὰς ἐκλογάς, θὰ κανονίσῃ τὴν διαδικασίαν. Ἑπομένως ἡ ἀναγραφὴ λεπτομερῶν διατάξεων δὲν παρέλκει ἂν εἶναι εἰς τὸ κείμενον, ἐφόσον δὲν ἀμφισβητεῖται ἡ καλὴ πίστις τῶν συνταξάντων τὸ νομοσχέδιον ἀπέναντι τῶν ἐξωκοινοβουλευτικῶν. Κύριοι, νομίζω ὅτι εἰς ἓν μόνον πρέπει νὰ καταλήξωμεν, πῶς τὸ ταχύτερον νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ ἐκλογαί, καὶ ἀφοῦ ἐτέθη τὸ ζήτημα ὅπως γίνῃ ἡ ἀνασύνταξις τῶν καταλόγων, ὅπως θέλουσιν οἱ ἐξωκοινοβουλευτικοί, πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ καταρρίψῃ ὅλας τὰς ἐνστάσεις καὶ τῶν πλέον ἀδιαλλάκτων, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν συμπέρασμα πρὸς ταχυτέραν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν. Εἰς πλεῖστα μέρη τοῦ Κράτους — καὶ λαμβάνω ὡς παράδειγμα πρόχειρον τὸν δῆμον Ἀθηναίων — ἀπέθανον ἐπὶ μίαν δωδεκαετίαν 12 δημοτικοὶ Σύμβουλοι καὶ μετεβλήθη ἡ μειονοψηφία εἰς πλειονοψηφίαν. Ὑπάρχουσι Κοινότητες πλείστων δήμων τοῦ Κράτους, αἱ ὁποῖαι δὲν διοικοῦνται κατὰ τὸν νόμον, ἀλλὰ διὰ τῆς τελευταίας διατάξεως τοῦ περὶ Κοινοτήτων καὶ δήμων νόμου, δι’ ἧς δίδεται ἡ διοίκησις εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην, ἐκλιπόντων πάντων τῶν συμβούλων, καὶ συμβαίνει ὥστε ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος νὰ εἶναι ὑπάλληλος τῆς Κυβερνήσεως.

§142Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἰς τὴν Κέρκυραν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ 3 συμβούλους, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς εἶναι δήμαρχος, ὁ ἕτερος πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ τρίτος πρόεδρος τοῦ Ὑδραγωγείου. Καταλαμβάνετε τί εἴδους Δημοτικὸν Συμβούλιον εἶναι.

§143Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Εἰς τὴν πατρίδα σας ἀντιτάσσω τὴν πατρίδα μου, ὅπου διευθύνεται σήμερον ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην. Καταλήγων, κύριοι, κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου μὲ μόνην τὴν παρατήρησιν ὅτι πρέπει νὰ γίνωσι δεκταὶ μερικαὶ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι νὰ συζητηθῶσι κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§144Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἐνεγράφην προτοῦ μετατραπῇ τὸ ψήφισμα εἰς νομοσχέδιον. Ἤδη θὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§145Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ διακόψωμεν ἐπὶ 5 λεπτά.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτά. (Ὥρα 8 μ.μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 8.10′ μ.μ.).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§148Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε διεξαχθείσης συζητήσεως, κύριοι πληρεξούσιοι, παρετηρήθη δυστυχῶς ὅτι ἔχει γίνει πλήρης σύγχυσις, πρωτοφανὴς σύγχυσις μεταξὺ τῆς ἀνασυντάξεως τῆς καθολικῆς τῶν καταλόγων καὶ τῆς ἀναθεωρήσεως ἤ, ἂν θέλετε, πλήρης συνταύτισις μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν πραγμάτων, ὅλως διαφόρων κατὰ βάσιν. Δυστυχῶς εἰς τὴν σύγχυσιν αὐτὴν ὑπέπεσαν ἰδίως οἱ ἀρχηγοὶ τῶν ἐν τῇ Συνελεύσει μερίδων καὶ λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι πάντες ἐδῶ ἵνα συντελέσω νὰ ἐξαχθῶσιν ἐκ τῆς συγχύσεως ταύτης, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέπεσαν, ἥτις τοὺς κάμνει νὰ παραδέχωνται τὴν καθολικὴν ἀνασύνταξιν τῶν καταλόγων, ἀδύνατον, ἀπολύτως ἀδύνατον οὖσαν. Διὰ τοῦτο πρὶν ἢ ἀποδείξω τὸ ἀδύνατον ταύτης καὶ καταγγείλω τὰ κακόβουλα ἐλατήρια τῶν ἐξωκοινοβουλευτικῶν, ἐπιζητούντων τὴν καθολικὴν ἀνασύνταξιν, ἀδύνατον οὖσαν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διασαφηνίσω αὐτὸ τὸ ἁπλούστατον πρᾶγμα· τί εἶναι ἀνασύνταξις καταλόγων καθολικὴ καὶ τί εἶναι ἀναθεώρησις. Λοιπὸν ἀνασύνταξις ἐκλογικῶν καταλόγων καθολικὴ εἶναι νὰ καταργηθῶσιν ἐντελῶς οἱ παλαιοὶ κατάλογοι καὶ νὰ σχηματισθῶσι νέοι. Μὲ ἄλλους λόγους εἰς τοὺς νέους καταλόγους οὐδεὶς ἐκ τῶν παλαιῶν ψηφοφόρων θὰ παραμείνῃ ἐγγεγραμμένος, ἐφόσον δὲν γίνῃ ἐκ νέου ἡ διαδικασία τῆς ἐγγραφῆς του. Ἀναθεώρησις σημαίνει διόρθωσιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Δηλαδὴ οἱ παλαιοὶ ψηφοφόροι διατηροῦνται, ἂν δὲ ἔχῃ τις παραλειφθῆ ἐκ λάθους ἢ τὸ πρῶτον ἤδη ἀπέκτησε τὸ δικαίωμα τῆς ἐγγραφῆς ἢ ἂν ὑπάρχῃ κανεὶς κακῶς ἐγγεγραμμένος δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον ἢ εἰς πάντα ἐγγεγραμμένον πολίτην κατὰ τὴν τελευταίαν περίπτωσιν νὰ ζητήσῃ δι’ αἰτήσεως τὴν ἐγγραφὴν ἢ τὴν διαγραφήν. Αὐτὸ εἶναι ἀναθεώρησις, δηλαδὴ διόρθωσις, ὡς εἶπον. Τὸ ἄλλο εἶναι ἀνασύνταξις, ἤτοι πλήρης κατάργησις καὶ σύνθεσις ἐξ ἀρχῆς. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, περὶ αὐτῆς προνοοῦν οἱ κείμενοι νόμοι ἐπαρκέστατα καὶ λέγουν ὅτι μίαν φορὰν τὸ ἔτος, τὸν Δεκέμβριον ἢ Ἰανουάριον, νομίζω, οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ὑποβάλλονται εἰς ἀναθεώρησιν, ἤγουν διόρθωσιν τῶν ἄνω παραλείψεων ἢ σφαλμάτων καὶ ὑποβάλλονται αἱ σχετικαὶ αἰτήσεις διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, κοινοποιουμένων εἰς τὸν ἁρμόδιον Εἰρηνοδίκην, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου δίδεται καὶ ὁ ὅρκος ὁ ἐνισχυτικὸς τῆς αἰτήσεως, ὑπὸ τοῦ αἰτοῦντος ἀπαντᾷ ὁ τυχὸν ἐνδιαφερόμενος. Ὅλα δὲ ταῦτα, αἴτησις, ἀπάντησις κλπ., ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην μεταβιβάζονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Πρωτοδικεῖον, ὅπερ ἀποφασίζει περὶ αὐτῶν. Ἡ ἀναθεώρησις δὲ αὕτη εἶναι ἀρκετὴ πρὸς διόρθωσιν κάθε παραλείψεως ἢ σφάλματος. Περιττὴ ὅθεν ἡ ἀνασύνταξις, ἥτις ἄλλως τε εἶναι καὶ ἀδύνατος, ὡς κατόπιν θὰ ἐξηγήσω, διότι τώρα θὰ σᾶς ὁμιλήσω διὰ τὰ ἐλατήρια τῶν ἐξωκοινοβουλευτικῶν ζητούντων τὴν ἀνασύνταξιν. Οἱ ἐξωκοινοβουλευτικοὶ λοιπὸν ἀντίπαλοι ἡμῶν δὲν ἀξιοῦσι σοβαρῶς τὴν ἀνασύνταξιν τῶν καταλόγων καὶ οὐδέποτε εἰλικρινῶς ἐπίστευσαν ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι εἶναι λανθασμένοι, εἰς τοιοῦτον ἐννοῶ βαθμόν, ὥστε νὰ παραποιοῦν τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ· διότι ἐσφαλμένοι εἶναι καὶ οἱ πλέον τελειότεροι κατάλογοι τοῦ πλέον πεπολιτισμένου Κράτους. Οὐδέποτε λοιπὸν ἐπίστευσαν εἰς σοβαρὰν ἐλαττωματικότητα αὐτῶν, καὶ διὰ νὰ μὴ καταφύγω εἰς ἄλλας ἀποδείξεις, δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι εἰς τὰς προτελευταίας ἐκλογὰς τῆς 1ης Νοεμβρίου, ὅτε εἶχον τὴν πλειονοψηφίαν, εὗρον τοὺς καταλόγους καλοὺς καὶ δὲν ἔπταιαν εἰς τίποτε οἱ κατακαϋμένοι αὐτοὶ κατάλογοι τότε. Ὅταν δὲ εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἀπέσχον, φόβῳ ἀποτυχίας, ὅταν εἶδον ὅτι παρ’ ἐλπίδα προσῆλθεν εἰς τὰς κάλπας ἡ παμμεγίστη πλειονοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐψήφισε καὶ ὅταν βραδύτερον εἶδον εἰς τὸ δημοψήφισμα ἔτι μεγαλυτέραν πλειονοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὑπερψηφίζουσαν τὴν Δημοκρατίαν καὶ ἐγκαθιδρύουσαν αὐτήν, τότε, συνηθισμένοι εἰς τὰς χειροτεχνίας καὶ εἰς τὸ νὰ κλείουν τὰ μάτια καὶ πρὸ τῶν πλέον πασιφανῶν καὶ ἀναμφισβητήτων γεγονότων, ἵνα δύνανται νὰ τὰ ἀρνηθῶσιν, ἠρνήθησαν τὴν δημοκρατικὴν πλειονοψηφίαν καὶ ἐφεῦρον καὶ ἔθεσαν εἰς κυκλοφορίαν πολλὰ καὶ διάφορα, ἵνα κατασυκοφαντήσωσι τὸ ἐπελθὸν ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα, ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ ἀναιρέσωσι καὶ τὴν νομικὴν βάσιν καὶ τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ δημοψηφίσματος πρὸς ἐπιδίωξιν τῶν περαιτέρω αὐτῶν σκοπῶν. Μεταξὺ τῶν μέσων αὐτῶν, κύριοι πληρεξούσιοι, ἐφεῦρον καὶ ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι εἶναι ψευδεῖς καὶ ἐπεζήτησαν τὴν καθολικὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἀδύνατον ἐν τούτοις οὖσαν. Ἐσκέφθησαν καὶ εἶπον: «Ἂς ποῦμε ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἐσφαλμένοι» —εἰς τὰς ἄλλας ἐκλογὰς τῆς 1 Νοεμβρίου εἶχον εἴπει μόνον διὰ τὰς Ἀθήνας τοῦτο, ὅπερ τοῖς συνέφερε διὰ νὰ κάμουν ἀνασύνταξιν, δηλαδὴ νοθείαν καὶ πάρουν τὴν δημοτικὴν ἐκλογὴν Ἀθηνῶν, ἄλλως χαμένην, καὶ ὕστερα τὸ ἐγενικοποίησαν—«καὶ ἅμα εἴπωμεν αὐτὸ καὶ παρουσιάσωμεν καὶ ψευτοαποδείξεις, θὰ ἔλθῃ τὸ λογικὸν συμπέρασμα ἀφ’ ἑαυτοῦ, χωρὶς νὰ τὸ λέμε, ὅτι δηλαδή, ἀφοῦ οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι εἶναι ψεύτικοι, εἶναι ψεύτικαι αἱ ἐκλογαί, ψεύτικη ἡ Συνέλευσις, ψεύτικη ἡ Δημοκρατία». Τὸ συμπέρασμα αὐτό, ὡς εἶπον, δὲν τὸ συνήγαγον ἀκόμη ἐμφανῶς, ἐκεῖνος ὅμως ποὺ προσέχει εἰς τοὺς λόγους των τὸ διαβλέπει διὰ μέσου αὐτῶν. Ὁπωσδήποτε ἐπιφυλάσσονται νὰ τὸ συναγάγουν ἅμα προσπορισθοῦν τὰς ψευτοαποδείξεις καὶ ἰδίᾳ ἐπιτύχουν τὴν διάταξιν τῆς καθολικῆς ἀνασυντάξεως, ἔστω καὶ ἂν δὲν γίνῃ ποτέ, ὡς ἀδύνατος. Διὰ νὰ ἀποκτήσουν δὲ τὰς ψευτοαποδείξεις αὐτὰς μετεχειρίσθησαν μίαν μέθοδον, τὴν συνήθη αὐτοῖς, τὴν γερμανικήν, ἂς τὴν ποῦμε, ἀπὸ τοῦ 1915 χρησιμοποιουμένην· ἔκαμον θόρυβον τρομακτικὸν ὅτι εἶναι ψευδεῖς οἱ κατάλογοι καὶ τὴν αὐθυποβολήν των παρουσιάζουν ὡς ἀπόδειξιν. Ἐπὶ πλέον ἐξεμεταλλεύθησαν καὶ τὴν ἀδυναμίαν τῶν ἀρχηγῶν τῶν μερίδων τῆς Συνελεύσεως, ἐπιζητούντων συμφιλίωσιν καὶ οἱ ὁποῖοι χάριν τῆς συμφιλιώσεως ταύτης ὑπεχώρησαν καὶ εἰς τὴν πλέον ἀδικαιολόγητον ἀξίωσιν τῶν ἐξωκοινοβουλευτικῶν ἀντιπάλων μας, ἤτοι εἰς τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἐνῷ αὐτοί, ἀναιδέστατοι, δὲν συμμορφοῦνται μὲ καμμίαν ἀξίωσιν οὐχὶ ἡμῶν ἀλλ’ αὐτῆς τῆς Πολιτείας, τῆς Δημοκρατίας, τοῦ Συντάγματος. Ἔτσι μὲ τὸν θόρυβον αὐτὸν καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῆς τῆς ἀδυναμίας τῶν δημοκρατικῶν ἀρχηγῶν παρέπεισαν τούτους καὶ συνήνεσαν εἰς τὴν καθολικὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἐνῷ αὕτη εἶναι προφανῶς ἀδύνατος. Καὶ εἶναι ἀδύνατος ἁπλούστατα, διότι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἐχρειάσθησαν ἕνα σχεδὸν αἰῶνα διὰ νὰ καταρτισθοῦν. Ἐχρειάσθησαν τόσον διάστημα δὲ ὄχι μόνον διότι οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐνηλικιώθησαν καὶ ἀπέκτησαν τὰ δικαιώματα τοῦ ἐκλογέως καὶ ἐνεγράφησαν κατὰ διαφόρους ἐποχὰς τῆς ἑκατονταετίας ταύτης, ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, διότι οἱ Ἕλληνες πολῖται εἶναι καθυστερημένοι, ὅπως καὶ αἱ κρατικαί, ἰδίως αἱ τοπικαὶ Ὑπηρεσίαι εἶναι ἐπίσης καθυστερημέναι καὶ δι’ αὐτό, ὅταν οἱ πολῖται ἀποκτῶσι τὰ ἐκλογικά των δικαιώματα, δὲν ἐπιμελοῦνται ἐξ ἀγνοίας ἢ ἀδιαφορίας κλπ. ἀμέσως νὰ ἐγγραφοῦν, ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπιμεληθῶσιν, αἱ τοπικαὶ Ὑπηρεσίαι δὲν τοὺς ἐγγράφουν, διότι οἱ διάφοροι γραφεῖς Εἰρηνοδικείων ἢ Πρωτοδικείων, εἰς οὓς τὸ καθῆκον τηλεγραφικῶς κυρίως περιπίπτει, παραπετοῦν ἢ ἀμελοῦν τὰς σχετικὰς αἰτήσεις. Ἀφοῦ λοιπὸν πρὸς σύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ἐχρειάσθη ἕνας αἰών, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ ἀνασύνταξις, τὸ ἴδιον πρᾶγμα δηλαδή, νὰ γίνῃ εἰς διάστημα ἡμερῶν τινων ἢ καὶ μηνῶν; Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπαγγέλλονται, ὅπως καὶ ἐγώ, τὸν μικρὸν τὸν γεννηθέντα καὶ ἀνατραφέντα εἰς χωριὸ καὶ ἐλθόντα εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ τὸν κόσμον ἐκεῖνον, ἂν δὲν γνωρίζουν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὴν ἐγγραφὴν εἰς τοὺς καταλόγους εἶναι καθυστερημένος, ἐπίσης δὲ καὶ αἱ Ὑπηρεσίαι. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ἀφοῦ εἶναι τοιαύτη ἡ κατάστασις, εἶναι δυνατὴ ἡ ἀνασύνταξις τῶν καταλόγων; Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ποῖον σκοπὸν ἔχει ἡ ἀνασύνταξιν; Τίποτε ἄλλο βέβαια παρὰ τὴν παραποίησιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος καὶ ὄχι μόνον τοῦ μέλλοντος, ἀλλὰ καὶ τοῦ παρελθόντος· διότι, ὡς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς εἶπον, οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν διὰ τῆς διαταγῆς τῆς ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἀδιάφορον ἂν καὶ πότε θὰ ἐπιτευχθῇ αὕτη, ἐπιζητοῦν τὸ παρελθὸν κυρίως νὰ νοθεύσουν καὶ νὰ κατασυκοφαντήσουν, ἤτοι τὰς τελευταίας ἐκλογὰς καὶ τὸ δημοψήφισμα ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας χάριν τῶν ἀντιδημοκρατικῶν ἀρχῶν αὐτῶν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§150Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι, κύριοι συνάδελφοι, βασικῶς ἀντίθετος τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου, εἶμαι δὲ ἀντίθετος διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Ἔχω τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς βεβαίως παραβλέπει, ὅτι παντὸς νόμου ἡ κατάργησις ἢ ἡ μεταρρύθμισις ἔχει λόγον μίαν πολιτειακὴν ἀνάγκην. Δὲν βλέπω ποία πολιτειακὴ ἀνάγκη ὑπεχρέωσε νὰ κηρύξωμεν ἀκύρους ὅλους τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τοῦ Κράτους καὶ νὰ καλέσωμεν τοὺς Ἕλληνας νὰ ἐγγραφοῦν ἐκ νέου εἰς αὐτοὺς τοὺς καταλόγους. Ἂν δὲν τὸ βλέπω ἐγώ, θὰ ἤμην ὑπόχρεος εἰς οἱονδήποτε συνάδελφον νὰ μοῦ τὸ ὑποδείξῃ. Ἀρχίζω, κύριοι πληρεξούσιοι, ἀπὸ τὴν Σῦρον, ἀπὸ τὸν νομὸν Κυκλάδων, τὸν ὁποῖον γνωρίζω, ὡς καταγόμενος ἀπὸ ἐκεῖ. Δὲν ἤκουσα ἀπὸ καμμίαν ἐκ τῶν εἴκοσι νήσων τῶν Κυκλάδων ἓν παράπονον κατὰ τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, οὐδὲν παράπονον οὔτε ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν οὔτε ἐκ μέρους τῶν δημοσίων Ἀρχῶν οὔτε ἐκ μέρους τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, οἱ ὁποῖοι εἰς τὰς παρελθούσας καὶ τὰς προπαρελθούσας ἐκλογὰς ἔλαβον μέρος καὶ ἐπεστάτησαν διὰ τὴν νομιμότητα τῆς ἐκλογῆς. Πῶς, κύριοι, ἀφοῦ ἔχομεν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου βεβαιωμένην τὴν τάξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τοῦ νομοῦ Κυκλάδων, πῶς θὰ ὑποχρεώσωμεν 30,000 ἀνθρώπους νὰ ἀναστατωθοῦν, νὰ διορίσουν πληρεξουσίους ἀπ’ ἐδῶ,— σημειωτέον ὅτι ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ εἶναι ἄνω τῶν 50.000 ἐκλογέων Κυκλαδιτῶν—πῶς θὰ ὑποχρεωθοῦν 10,000 ἐργάται νὰ ἀφήσουν ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν τὰς ἐργασίας των καὶ νὰ συντάξουν ἔστω καὶ ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου τὰς αἰτήσεις των, τὸ ἐφ’ ἁπλοῦ δὲ χάρτου σημαίνει ὅτι δὲν θὰ πληρώσουν τὸ χαρτόσημον, ἀλλὰ θὰ πληρώσουν τὸν Συμβολαιογράφον; Καὶ θὰ ὑποχρεώσωμεν 10,000 ἀνθρώπους νὰ ὑποβληθοῦν εἰς αὐτὸν τὸν κόπον διατί; Διὰ νὰ ἐγγραφοῦν ἐκ νέου εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον. Ἄν μὲ συναντήσῃ τις ἐξ αὐτῶν καὶ μοὶ εἴπῃ «κύριε νομοθέτα, ποία ἀνάγκη σᾶς ἐξηνάγκασε ἵνα μὲ ξαναβάλητε εἰς αὐτὸν τὸν κόπον», τότε τί θὰ ἀπαντήσω; Κύριοι, ἂν θέσωμεν τὴν ἀρχὴν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ διὰ τὰ μέρη ὅπου ὑπάρχει ἀνάγκη, θὰ ἀρχίσωμεν νὰ διαγράφωμεν τὸν νομόν Κυκλάδων, θὰ ἀρχίσωμεν νὰ διαγράφωμεν τὸν νομόν Λέσβου καὶ δὲν ἠξεύρω εἰς τὸ τέλος ποῖοι νομοὶ θὰ μείνουν εἰς τὸν κατάλογον. Εἴμεθα ὅλοι ἐδῶ συνάδελφοι καὶ ἐρωτῶ ἕνα ἕκαστον ἐξ ὑμῶν: Εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει καὶ εἰς τὸν νομόν του ὑπάρχουν τοιαῦται ἀταξίαι ὥστε νὰ ῥίψωμεν εἰς τὸ πῦρ τοὺς ὑπάρχοντας ἐκλογικοὺς καταλόγους; Πιστεύω ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν θὰ μοὶ ἀπαντήσῃ καταφατικῶς. Τώρα μένουν, καθὼς ἤκουσα, τὰ κέντρα. Ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ κέντρα; Αἱ Ἀθῆναι, ἡ Θεσσαλονίκη, ὁ Πειραιεύς, αἱ Πάτραι, ἡ Ἑρμούπολις. Τί ἔγινεν εἰς τὰ κέντρα, κύριοι, πρὸ πάντων εἰς τὰς Ἀθήνας, τὸν Πειραιᾶ καὶ τὴν Θεσσαλονίκην, ὥστε νὰ προκαλῆται ἡ ἀνάγκη τῆς καταργήσεως καὶ ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων; Ἔγινε τὸ ἑξῆς: Ἡ Ἐπανάστασις, ἡ ὁποία ἐφάνη εἰς τόσα σημεῖα δυσάρεστος πρὸς τὸν ἀντίθετον πολιτικὸν κόσμον, πρὸς τοὺς ἐξωκοινοβουλευτικούς, ὅπως ὠνομάσθησαν, ἡ Ἐπανάστασις δὲν ἐσκέφθη ὅτι εἶναι εὔλογον νὰ δεχθῇ καὶ νὰ ἀνακηρύξῃ ἰσοτίμους Ἕλληνας τοὺς πρόσφυγας. Ἀπαιδαγώγητοι, ἐφώναζον ὅλοι. Διατί ἀπαιδαγώγητοι, κύριοι; Σχολεῖα εἶχον καὶ αὐτοί, ἱδρύματα, παραδόσεις εἶχον ἀπὸ αἰώνων καὶ ἐπὶ τέλους ὑπέστησαν καὶ τὸ τελευταῖον μάθημα, τὴν τελευταίαν δοκιμασίαν, ἡ ὁποία καὶ μόνη ἤρκει νὰ τοὺς ἀνυψώσῃ εἰς τὸ ἐπίπεδον εἰς τὸ ὁποῖον ἦσαν οἱ παιδαγωγημένοι. Ἀπ’ ἐκεῖ εὗρον τὴν αἰτίαν. Οὐδεὶς εἶπεν ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι τῆς Τριπόλεως, τῶν Χανίων, τῆς Λέσβου, τῆς Λαρίσης ἦσαν λανθασμένοι. Μόνον ἡ ἐγγραφὴ τῶν προσφύγων τοὺς ἐτάραξε, τοὺς ἐσύγχυσεν. Ἄν, κύριοι, ἦτο δυνατὸν ὡς διὰ μαγείας νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ μελάνη διὰ τῆς ὁποίας εἶναι τυπωμένα τὰ ὀνόματα τῶν προσφύγων εἰς τοὺς διαφόρους ἐκλογικοὺς καταλόγους, δὲν θὰ διστάσουν νὰ δεχθοῦν ὅτι ἔχουν καλῶς οἱ κατάλογοι καὶ ὄχι μόνον θὰ εἴπουν ὅτι ἔχουν καλῶς, ἀλλὰ θὰ διαμαρτυρηθοῦν μὴ τυχὸν καὶ τοὺς ἐγγίσητε· διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρόκειται διὰ τὰς μικρὰς ἐπαρχίας, πρόκειται διὰ τὰ κέντρα Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης. Εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ ὁ ἐξωκοινοβουλευτικὸς κόσμος — πρέπει νὰ τὸ λέγωμεν, βεβαίως τὰ λεγόμενα ἐνταῦθα δὲν εἶναι μυστικά, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐκ τῆς αὐτῆς στέγης ἐξεπορεύθημεν ὅλοι ἐδῶ, δυνάμεθα νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἐλευθεριώτερον — γνωρίζει τερτίπια τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἀγνοοῦμεν, ἡμεῖς εἴμεθα ἀφελεῖς καὶ καλῆς πίστεως. Ἐπιζητοῦν νὰ διαγραφῶσιν ἐκ τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων οἱ πρόσφυγες, μόνον αὐτὸ θέλουν, αὐτὴ εἶναι ἡ κυρία ἀφορμὴ τοῦ μεγάλου σάλου, ἡμεῖς δέ, ἄνθρωποι καλῆς πίστεως, τείνομεν τὸ οὖς εἰς πᾶσαν φωνὴν μὴ τυχὸν καὶ ἀδικήσωμεν κανένα. Μᾶς παρέπεισαν αἱ φωναί των νὰ προβῶμεν μέχρι τῆς συντάξεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὠνειρεύθησαν ὅτι μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐπῆλθεν ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, ὅτι ἐπετεύχθη ἡ συμφιλίωσις. Δὲν θέλω νὰ κακίσω βεβαίως ὅλους τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὸν ἐξωκοινοβουλευτικὸν κόσμον, διότι ἔχω καὶ προσωπικοὺς φίλους μεταξὺ αὐτῶν καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι καλῆς πίστεως, ἀλλ’ ὁ ὄχλος αὐτός, οἱ ἐκπροσωποῦντες τὸν κόσμον αὐτὸν εἶδον ἀπὸ δεκαπενταετίας πράγματα καὶ θαύματα, εἶδον τὴν μικρὰν Ἑλλάδα μεγεθυνομένην ἀπὸ τὸν Βενιζέλον, εἶδον ἔπειτα καταστρεφομένην αὐτὴν καὶ οὔτε ἐδάκρυσαν οὔτε ἐθρήνησαν καὶ ἤδη, ἂν ξεσχίσωμεν ἕνα χαρτὶ καὶ γράψωμεν ἓν ἄλλο, θὰ ἔχῃ τοῦτο τοιαύτην ἐπίδρασιν, ὕστερον ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα τῆς δεκαπενταετίας, ὥστε νὰ ἔλθουν πρὸς ἡμᾶς καὶ νὰ μᾶς εἴπουν «διιστάμεθα ἐπὶ τόσον χρόνον, διότι εὑρισκόμεθα ἐν πλάνῃ· ἤδη εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι σεῖς εὑρίσκεσθε ἐν τῇ ἀληθείᾳ, εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι μὲ τὴν Δημοκρατίαν θὰ προκόψῃ ἡ Ἑλλάς»; Ἔχετε τὴν ἰδέαν ὅτι οὕτω θὰ συμβῇ; Ἂν πρόκειται νὰ ἔλθωσιν οἱ ἡμίσεις, τὸ ἓν εἰκοστόν, τὸ ἓν δέκατον ἐξ αὐτῶν, ἐγὼ εὐχαρίστως θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἀλλά, κύριοι, οἱ ἰατροὶ διδάσκουν ὅτι τὰ νευρικὰ νοσήματα θεραπεύονται εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ ὅτι τὰ νευρικὰ νοσήματα, ὅταν προχωρήσουν, καθίστανται ἀνίατα. Ὅ,τι ἑπομένως καὶ ἂν πράξωμεν ἡ ὀνειρευομένη συμφιλίωσις δὲν θὰ ἔλθῃ. Ἡ συμφιλίωσις δύναται νὰ ἔλθῃ ὅταν προοδεύσῃ ἡ Δημοκρατία καὶ ἴδωσιν αὐτοὶ τὴν Ἑλλάδα προαγομένην ὑπὸ τὴν Δημοκρατίαν. Τότε θὰ μείνωσιν ἐξ αὐτῶν μόνον ὀλίγοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὀνειρεύωνται τὸ πρώην καθεστώς, ὅπως καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ σῴζονται ἀκόμη τινὲς οἱ ὁποῖοι ὀνειρεύονται τὴν Βασιλείαν τοῦ Στιούαρτ. Ἄν ἀφαιρέσωμεν ἐκ τοῦ νόμου ὅλας τὰς περιφερείας διὰ τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη ἀνασυντάξεως τῶν καταλόγων καὶ ἀφήσωμεν ὑπὸ τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τὰ τρία μόνον κέντρα, τότε θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ ἐξετάσωμεν ἂν πρέπει διὰ τὰς Ἀθήνας, τὸν Πειραιᾶ καὶ τὴν Θεσσαλονίκην νὰ ἀκυρώσωμεν τοὺς καταλόγους. Τότε δὲ τί θὰ γίνῃ εἰς τὰς περιφερείας αὐτάς; Ἑκατὸν χιλιάδες ἄνθρωποι τουλάχιστον εἰς τὰς Ἀθήνας, πενῆντα χιλιάδες εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ἑκατὸν χιλιάδες εἰς τὴν Θεσσαλονίκην θὰ ζητήσωσι τὰ πιστοποιητικά των, ἑκατὸν χιλιάδες φωτογραφίαι θὰ χρειασθοῦν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ χιλιάδες πολλαὶ ἀνθρώπων θὰ ἀπαιτηθοῦν διὰ νὰ ἐξελέγξουν τὸ πιστοποιητικὰ καὶ ἐγγράψωσιν εἰς τοὺς καταλόγους αὐτοὺς τοὺς ἐκλογεῖς. Καὶ διατί τοῦτο; Διότι ὁ δεῖνα Ἀθηναῖος ἀπέθανεν εἰς Χίον ἢ εἰς Σῦρον καὶ δὲν τὸ ἔμαθεν ὁ δήμαρχος διὰ νὰ τὸν διαγράψῃ. Ἀλλὰ τοιαύτας ἀτελείας θὰ εὕρητε καὶ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τοῦ Λονδίνου καὶ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τῆς Νέας Ὑόρκης. Τί ἄλλο δύνανται νὰ εἴπουν; Νὰ διαγράψωμεν τοὺς πρόσφυγας; Δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς διαγράψωμεν· αὐτοὶ θὰ μείνωσιν ἐγγεγραμμένοι. Τί ἄλλο λοιπὸν ἀπομένει ἐκ τῆς ἀνασυντάξεως τῶν καταλόγων διὰ τὰς Ἀθήνας; Τὸ νὰ ἐνισχυθῇ ἡ διοργάνωσις τοῦ ἀντιθέτου πολιτικοῦ κόσμου, διότι, ὡς εἶπον, ἡμεῖς εἴμεθα ἰδεολόγοι, ἐνῷ εἰς τὰς Ἀθήνας ὑπάρχουν πολλοὶ ἐκ τοῦ ἀντιθέτου πολιτικοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν ἔχουν ἰδεολογίαν, ἐνθυμοῦμαι δὲ ὅτι πρό τινων ἐτῶν πολιτικὸς Ἀθηναῖος, συμβληθεὶς μὲ ἄλλον ἐπίσημον Ἀθηναῖον, ἀνέφερεν ὅτι ὁ Α ἐκλογεὺς ἐψήφισεν εἰς τὴν Χρυσοσπηλαιώτισσαν, εἰς τὸ Μοναστηράκι, εἰς τὸν Ἅγιον Γεώργιον καὶ εἰς τὴν Ζωοδόχον Πηγήν. Τοιαῦτα παραδείγματα ἐνδέχεται καὶ σήμερον νὰ δύνανται νὰ ἀναφέρουν. Ἂν ἔχουν νομιμοφροσύνην, ἂς φροντίσουν νὰ τοὺς διαγράψουν, ἂς φροντίσωμεν δὲ καὶ ἡμεῖς διὰ τοῦ δημάρχου νὰ τοὺς διαγράψωμεν. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχουν τοιοῦτοι, διότι ἐκεῖ δὲν ἐπρόλαβαν νὰ μάθουν αὐτὰ τὰ τερτίπια. Λοιπόν, κύριοι, δὲν ὑπάρχουν τοιαῦται ἀτέλειαι εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους ὥστε νὰ ψηφίσωμεν τὴν κατάργησιν ὅλων τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ τὴν ἀνασύνταξιν αὐτῶν. Ὑπάρχει ὄντως μία ἀτέλεια, ὅτι, ἕνεκα τῶν περιστάσεων, ἀπὸ δεκαπέντε ἐτῶν καὶ ἐντεῦθεν δὲν ἀνετυπώθησαν οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι καὶ ἔχομεν τοὺς καταλόγους εἰς διάφορα τεύχη. Ἀλλὰ δι’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν δὲν χρειάζεται οὔτε νόμος οὔτε συζήτησις εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ διατάξῃ νὰ γίνῃ ἡ ἕνωσις τῶν τοιούτων χωριστῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Τώρα, κύριοι, ἐπιβοηθητικῶς διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς. Ὁρίστε, κύριοι, ἐψηφίσθη ὁ νόμος· 100,000 ἄνθρωποι θὰ παρελάσουν ἀπὸ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀθηνῶν καὶ ἀπὸ τὸ Δημαρχεῖον Ἀθηνῶν διὰ νὰ πάρουν πιστοποιητικά· Πόσαι ἡμέραι χρειάζονται διὰ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐργασία; 30,000 ἄνθρωποι ἀπὸ τὰς Κυκλάδας πρέπει νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τοὺς νέους καταλόγους, ἀπὸ τὴν Κίμωλον, ἀπὸ τὴν Ἀνάφην....

§151Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτοὶ οἱ ψηφοφόροι εἶναι εἰς τὸν Πειραιᾶ. Εἴπετε πρὸ ὀλίγου ὅτι 10,000 εὑρίσκονται εἰς τὸν Πειραιᾶ.

§152Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τὰς 20,000 εἶναι ἐγκατεστημένοι εἰς τὸν Πειραιᾶ, τῶν ὁποίων ἡ ἐγγραφὴ θὰ ἀπαιτήσῃ χρόνον. Τώρα ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος κ. Κούνδουρος λέγει ὅτι ὁ ἐν Πειραιεῖ Νάξιος δέον νὰ γίνῃ ὑποχρεωτικῶς δημότης Πειραιῶς. Καὶ ποῖον δημοκρατικὸν πνεῦμα ἐπιτρέπει νὰ ὑποχρεωθῶ ἐγὼ ὁ Ἄνδριος νὰ μὴ ψηφίσω τὸν κ. Καμπάνην, ἀλλὰ νὰ ψηφίσω εἰς τὸν Πειραιᾶ;

§153Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχουν χιλιάδες ἐκλογέων ἐγκατεστημένοι εἰς ἓν μέρος καὶ ψηφίζοντες εἰς ἄλλο, καὶ συνήθως ψηφίζουν καὶ εἰς τὰ δύο.

§154Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ ψηφίσω τὸν τοπικὸν ἀντιπρόσωπόν μου. Πῶς θὰ στερήσητε ἀπὸ τὸν κ. Κούνδουρον, εὑρισκόμενον ἐν Ἀθήναις, τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ τὸν νομαρχιακὸν σύμβουλον τοῦ νομοῦ Λασηθίου;

§155Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι ὑπάρχει ἡ ἑξῆς ἔνστασις, ὅτι σεῖς οἱ ὁποῖοι εἶσθε ἀπὸ τὴν Σῦρον παίρνετε τοὺς 10,000 ἐκλογεῖς σας ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ καὶ σᾶς ψηφίζουν, ἐγὼ ὅμως δὲν ἠμπορῶ, διότι θέλω 25 ἡμέρας. Εἶναι 15,000 Κρῆτες εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὥστε ἡ πρότασίς σας ἀποτελεῖ ἀνισότητα.

§156Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. συνάδελφος μετριάζει τὴν ἐντύπωσιν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν θὰ ἀναστατωθοῦν 30,000 ἐκλογεῖς, θὰ ἀναστατωθοῦν μόνον 20.000. Ἐγὼ λαβὼν τὸν λόγον εἶχον ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ ὁμιλήσω διὰ βραχέων, ἀλλὰ δυστυχῶς παρετάθη ὁ λόγος μου. Λοιπόν, κύριοι, ἐπειδὴ μᾶς ἐτρόμαξαν αἱ φωναὶ τοῦ ἀντιθέτου πολιτικοῦ κόσμου καὶ οὐχὶ τοῦ συμβιβαστικοῦ, ἀλλὰ τοῦ ἀδιαλλάκτου, τοῦ εἰς βαθμὸν ἀνίατον ἀδιαλλάκτου, πρέπει νὰ φέρωμεν αὐτὴν τὴν ἀναστάτωσιν; Διὰ τοῦτο εἶμαι τῆς γνώμης καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ τὸ ἀποσύρῃ, αἱ δὲ τροπολογίαι τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων δύνανται νὰ γίνουν δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς, ἡ ὁποία θὰ λέγῃ: «Ἐκτελέσατε ὅσα λέγει ὁ ὑπάρχων καὶ ἐν ἰσχύϊ διατελῶν ἐκλογικὸς νόμος».

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν εἶναι κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος καὶ νομοθετικὴ ἐργασία αὔριον. Κατ’ ἀνάγκην λοιπὸν θὰ εἶναι εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Τώρα, παρακαλῶ, δέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, τὸ «περὶ ἀπαλλαγῆς ἐνοικιαστῶν δεκάτης τῆς Δυτικῆς Θράκης λόγῳ θεομηνίας κλπ.»;

§158Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Πρέπει νὰ ψηφισθῇ αὐτό, διότι ἔμεινεν ἀπὸ χθές.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς ἐνοικιαστῶν δεκάτης Δ. Θράκης λόγῳ θεομηνίας».

§160Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ παράγραφος, κύριοι, ἡ ὁποία προεκάλεσε τὰς διαμαρτυρίας τῶν κυρίων πληρεξουσίων, ἀπηλείφθη.

§161Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν διεμαρτυρήθημεν μόνον διὰ τὸ 3 ἄρθρον. Διεμαρτυρήθημεν διὰ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἀπὸ πολλοῦ ἐφαρμόζεται. Μόνον διὰ τὸ 1 καὶ 2 ἄρθρον δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§162Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ τὰ ἄλλα, τὰ παρακάτω, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντελῶς ὑπηρεσιακά, περιλαμβάνονται εἰς ἄλλα νομοσχέδια.

§163Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ πολλῶν ἀπαλλαγῶν. Πολλάκις διεμαρτυρήθημεν μέχρι τρίτου οὐρανοῦ διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον εἰσάγονται τὰ νομοσχέδια καὶ αἱ προτάσεις νόμων καὶ ἓν τῶν μεγαλυτέρων ἐπιχειρημάτων διὰ τὴν Γερουσίαν εἶναι καὶ αὐτό. Παρὰ τὰς διαμαρτυρίας μας ὅμως βλέπομεν ὅτι, ἐνῷ ἐκ τοῦ τίτλου τῆς προτάσεως νόμου φαίνεται ὅτι πρόκειται περὶ ἐνοικιαστῶν τῆς δεκάτης τῆς Θράκης παθόντων ἐκ θεομηνίας...

§164Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὰ ἐλέχθησαν.

§165Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἂν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι εἶναι ἀνάγκη λήψεως μέτρων, νὰ τὰ ὑποβάλῃ δι’ ἰδίου νομοσχεδίου.

§166Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ εἴχομεν, κ. πληρεξούσιε, ὅλα αὐτὰ καὶ εἰς ἄλλο νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ ὅμως εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο περιλαμβάνονται ἄλλα ριζικώτερα μέτρα, ἔστερξα νὰ χωρίσω αὐτὰ μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διότι δὲν προκαλοῦν καμμίαν συζήτησιν. Π.χ. ἐδῶ λέγομεν περὶ αἰγοπροβάτων· θὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ διατάξεις τοῦ σχετικοῦ νόμου· διότι εἶναι μία παράλειψις τοῦ νόμου. Κατόπιν ὁμιλεῖ περὶ σμικτῶν. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ὑπηρεσιακά.

§167Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὅταν ὑπεβλήθη ἡ πρότασις νόμου, ὑπεβλήθη ὑπὸ τύπον ἑνὸς μόνον ἄρθρου. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐπειδὴ πραγματικῶς προκαλεῖ ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους τῶν κυρίων συναδέλφων, ἂν θὰ εἶναι δυνατόν, προκειμένου περὶ σχηματισμοῦ μιᾶς τυπικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ εἶναι ἐν τάξει καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ χωρίσῃ αὐτὰ τὰ δύο ἄρθρα, ὥστε νὰ τὰ ψηφίσωμεν.

§168Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Ἀπαλείφονται ὅλα τὰ ἄλλα.

§169ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§170Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει ἐκκρεμὴς διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν χαρίζεται ὁ φόρος τῆς δεκάτης τοῦ ἐλαίου εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐζημιώθησαν λόγῳ τῆς ἐνσκήψεως τοῦ δάκου. Νὰ μείνωσι τὰ δύο πρῶτα ἄρθρα καὶ τὰ ἄλλα ἀπαλείφονται.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφίζεται ἡ πρότασις, ὅπως ὑπεβλήθη ἀρχικῶς;

§172Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Τὰ δύο πρῶτα ἄρθρα. Οὐδεμίαν ἄλλην τροπολογίαν δέχομαι. Οὔτε θὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαλλάσσωνται οἱ φορολογούμενοι, ἔστω καὶ ἂν ἀδικῶνται.

§173Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εὑρίσκω δεδικαιολογημένην τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἐφέραμεν. Ἂν φρονῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀδικηθῆ, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς ἀπαλλάξῃ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ λέγῃ ὅτι δὲν θὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν ἐκτύπωσιν μελέτης περὶ ἀναλογικῆς ἐκλογῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Δέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ ψηφισθῇ τὸ «περὶ τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας τῶν κοινοτήτων»;

§175Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἂς ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§176Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπετε νὰ ψηφισθῇ τὸ περὶ Θράκης μόνον.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τὸ «περὶ ἐκτυπώσεως μελέτης περὶ ἀναλογικῆς ἐκλογῆς». Ἀνακοινῶ ὅτι ἡ ἐπὶ τῆς ὑδρεύσεως Ἐπιτροπὴ ἀπετελέσθη ἐκ τῶν 30 πληρεξουσίων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ τῶν πληρεξουσίων κ.κ. Π. Ἀραβαντινοῦ, Ν. Μπακοπούλου, Ι. Βενιέρη, Β. Καραπαναγιώτη, Δ. Ἡρακλείδη, Δ. Μπότσαρη, Ν. Σπηλιώτη, Λ. Κουτσοπετάλου, Θ. Κουτούπη, Α. Κανάρη, Β. Χατζηλία, Δ. Καλκανδῆ, Α. Παπαδάτου, Ι. Πατάλα καὶ Θ. Βελλιανίτη. Ἐπίσης ἀνακοινῶ ὅτι ἐν τῇ σταφιδικῇ Ἐπιτροπῇ ἀντικαθίσταται ὁ κ. Ε. Γεωργιλαδάκης, μὴ ἀποδεχθείς, διὰ τοῦ κ. Γ. Κατσιμπίρη.

§178ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη τῇ 5 μ.μ. τῆς αὔριον. (Ὥρᾳ 9.30′ μ.μ.).