1924.03.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 33Η

Τρίτη 4 Μαρτίου 1924

Προεδρία κ. Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 5.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.)

§2Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανειλημμένως παρεκάλεσα τοὺς κ. συναδέλφους, ὅπως, πρὸς ἀποφυγὴν χρονοτριβῆς, παραδίδωσιν εἰς τὸν Γραμματέα σημείωσιν τῆς διορθώσεως, τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ ἐπιφέρωσιν εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν. Τὰ πρακτικὰ κυροῦνται μὲ τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Καλκανδῆ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Τὸ Σωματεῖον Ἀνθρακοεργατῶν Καλημεριάνων διαμαρτύρεται ἐναντίον τῆς ἐκεῖ Ἑταιρείας ἀρνουμένης νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰ δίκαια αἰτήματά των καὶ παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὴν τοιαύτην διαγωγὴν τῆς Ἑταιρείας. — Οἱ ὑπάλληλοι τῆς Διευθύνσεως Ἐπισιτισμοῦ ζητοῦσι τὴν χορήγησιν τριῶν μηνῶν ἀποδοχῶν εἰς τοὺς ἐκ τούτων ἀπολυομένους. — Ὁ ἐν ἀποστρατείᾳ λοχαγὸς Ἡρακλῆς Ἀντωνόπουλος αἰτεῖται τὴν ἀνάκλησιν τοῦ Διατάγματος τῆς ἀποστρατείας του καὶ τὸν προβιβασμόν του. — Ὁ Δημήτριος Παυλάκης αἰτεῖται τὸν ἐπαναδιορισμόν του εἰς τὴν θέσιν τελωνοφύλακος ὡς ἀδίκως ἀπολυθείς. — Οἱ στρατευθέντες φοιτηταὶ αἰτοῦνται τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἀτελοῦς ἐγγραφῆς ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ καὶ εἰς τοὺς ἀπὸ τοῦ 1914 καὶ ἐντεῦθεν ὁπωσδήποτε στρατευθέντας. — Ὁ Νικόλαος Θεοδωρίδης αἰτεῖται ἱκανοποίησιν ἐκ τῶν καταστροφῶν ἃς ὑπέστη. — Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμου «περὶ τοῦ ἐν Τήνῳ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας καὶ 2) περὶ συνδρομῆς τοῦ Ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας Τήνου αʹ) ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς ἐπειγόντων λιμενικῶν ἔργων ἐν τῷ λιμένι Πανόρμου Τήνου καὶ βʹ) πρὸς ὕδρευσιν τῆς κωμοπόλεως Φαλατάδου Τήνου». —Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Σκεῦος Ζερβὸς καὶ Γ. Σεχιώτης ὑποβάλλουσι προσθήκην εἰς τὸ ἀπὸ 20 Φεβρουαρίου ἐ.ἔ. σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως». —Ὁ πληρεξούσιος κ. Σ. Γιαννούσης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς δασικῆς νομοθεσίας». —Ὁ πληρεξούσιος κ. Ι. Μανέττας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως». Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Σκ. Ζερβός, Θεόδ. Βελλιανίτης, Εὐθ. Βελλιανίτης, Δ. Σπίγγος κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀποσπάσεως τῆς νήσου Κυθήρων ἐκ τῆς πρωτοδικειακῆς περιφερείας Γυθείου καὶ ὑπαγωγῆς αὐτῆς εἰς τὴν πρωτοδικειακὴν περιφέρειαν Πειραιῶς». —Ὁ πληρεξούσιος κ. Λ. Πραντούνας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συμπτύξεως εἱρκτῶν καταδίκων τοῦ Κράτους εἰς ἐρημόνησον καὶ περὶ μέτρων ὑπὲρ τῶν ὑποδίκων». —Ὁ πληρεξούσιος κ. Σταμάτιος Κιουζὲς Πεζᾶς ὑποβάλλει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἐξωτερικῆς τοῦ Κράτους ὑπηρεσίας». —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Κ. Γόντικας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν Στρατολογικῶν Γραφείων», ὅπερ παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. —Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Ι. Κανναβὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Μαδρίτῃ τῇ 30 Νοεμβρίου 1920 (ν. ἡμ.) διομολογηθείσης διεθνοῦς συμφωνίας περὶ τῆς ὑπηρεσίας τῶν εἰσπράξεων, τοῦ τελικοῦ Πρωτοκόλλου καὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἐκτελέσεως τῆς εἰρημένης συμφωνίας», ὅπερ ὁμοίως παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ε. Τσουδερὸς ὑποβάλλει σχέδια νόμων «περὶ ἐπεκτάσεως καὶ ἐπὶ τῶν κίτρων τῆς παρεχομένης ὑπὸ τοῦ νόμου ͵ΒΩΙʹ προσωρινῆς ἀτελείας ζακχάρεως εἰς ὡρισμένα εἴδη ἑσπεριδοειδῶν» καὶ 2) «περὶ ἀνεγέρσεως καὶ μισθώσεως Καπνεργαστασίων». Πρὸς τούτοις ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν ἔγγραφον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἀπαντῶντος εἰς τὸ συλλυπητήριον τηλεγράφημα τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ ἄλλοτε Προέδρου τῆς Ἀμερικανικῆς Συμπολιτείας Γουΐντρω Οὐΐλσων, ἔχον οὕτω (ἀναγινώσκει): Γραφεῖον Προέδρου. Βουλὴ τῶν Ἀντιπροσώπων. Οὐάσιγκτων. Φεβρουαρίου 14)1924. Α. Ε. Πρόεδρον τῆς Ἑλλήνων Ἐθνικῆς Συνελεύσεως. Ἀθήνας–Ἑλλάδα. Ἀγαπητέ μοι κύριε Πρόεδρε. Τὸ τηλεγράφημα ὑμῶν τὸ ἐκφράζον τὴν ὑμετέραν συμπάθειαν ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ πρώην Προέδρου Οὐΐλσων ἐλήφθη καὶ ἐπιθυμῶ νὰ μεταβιβάσω πρὸς ὑμᾶς τὰς ἐγκαρδίους εὐχαριστίας τῆς Βουλῆς τῶν Ἀντιπροσώπων διὰ τὴν φιλόφρονα ὑμῶν ἐκδήλωσιν, ἥτις τόσῳ εὐστόχως διατρανοῖ τὸν στενὸν δεσμὸν φιλίας, ὅστις ἀείποτε ὑπῆρξε μεταξὺ τῶν Χωρῶν ἡμῶν. Μετὰ σεβασμοῦ ὑμέτερος....». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Σκεῦος Ζερβὸς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ δηλώσῃ ἂν γνωρίζει τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τοῦ σιδηροδρόμου Κηφισιᾶς, τοῦ κοινῶς «θηρίου» καλουμένου, καὶ τίνα μέτρα ἔλαβεν ἢ σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς βελτίωσιν ταύτης, ὅπως ἡ συγκοινωνία αὕτη ἐκτελῆται ταχέως, ἀνελλιπῶς καὶ εὐθηνῶς.

§4Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐρωτῶντα ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω ὅτι ἐδόθη πίστωσις 4 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν προμήθειαν τροχαίου ὑλικοῦ καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ καταστῇ οὕτω δυνατὴ ἡ βελτίωσις τῆς συγκοινωνίας ταύτης.

§5ΣΚ. ΖΕΡΒΟΣ. Εὐχαριστῶ θερμῶς, κ. Ὑπουργέ, διὰ τὴν πληροφορίαν. Γνωρίζετε, ὑποθέτω, ὅτι κατήντησε πραγματικὸν θηρίον, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ κάμῃ μίαν συγκοινωνίαν, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἢ θύματα ἢ νὰ προκαλέσῃ ἀνωμαλίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ δηλώσῃ ὅτι ἐνεκρίθη πίστωσις 4 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν προμήθειαν τροχαίου ὑλικοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὸ ζήτημα τοῦ σιδηροδρόμου τούτου, ἰδίως εἰς τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας τοῦ προαστείου Ποδαράδες. Εἰς τοὺς Ποδαράδες ἔχομεν τώρα 25000 πρόσφυγας. Οἱ πρόσφυγες οὗτοι δὲν δύνανται νὰ ἔλθωσιν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν συγκοινωνίαν αὐτὴν καὶ ὑφίστανται τὰ πάνδεινα. Πρόκειται περὶ 25000 κατοίκων. Θὰ σᾶς παρακαλέσω θερμότατα νὰ λάβητε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην ὄχι μόνον νὰ διατάξητε—διότι καὶ οἱ πρὸ ὑμῶν διέταξαν ἐπανειλημμένως—ἀλλὰ καὶ νὰ καταβάλητε πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως ὁ σταθμὸς τῶν Ποδαράδων ἐκτελῆται. Ὅταν δηλ. ὁ σιδηρόδρομος ἀνέρχηται ἢ κατέρχηται, νὰ σταματᾷ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Πρέπει ἐπίσης νὰ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν δρομολογίων, διότι γίνονται ἀγῶνες ἐφόδου διὰ νὰ καταλάβῃ κανεὶς μίαν θέσιν.

§6Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἐξετάσω τὸ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὴ ἡ ἱκανοποίησις τῆς δικαίας ἄλλως τε ταύτης ἀξιώσεως καὶ θὰ καταβάλω πᾶσαν φροντίδα ὅπως, ἐὰν εἶναι τοῦτο δυνατόν, γίνῃ ὁ σταθμὸς αὐτός.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Κακουλίδης, Κ. Βούλγαρης καὶ Γ. Μπούμπουλης παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν, διατί καθυστερεῖται ὁ φωτισμὸς τῶν ἀγκυροβολίων καταφυγῆς, καὶ ἰδιαίτατα τοῦ τῆς Π. Μονεμβασίας καὶ Πόρτο–Κουφοῦ τῆς Χαλκιδικῆς.

§8Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἡ γνωμοδοτικὴ Ἐπιτροπή, κ. συνάδελφοι, ἐδέχθη κατ’ ἀρχὴν τὸν φωτισμὸν καὶ ἄλλων ἐκτὸς τῶν μνημονευομένων ἀγκυροβολίων. Καὶ ἐλπίζεται ὅτι μέχρι τέλους Μαΐου θὰ ἔχῃ συντελεσθῆ πλήρως ὁ φωτισμὸς καὶ τῶν διαλαμβανομένων ἐν τῇ ἐρωτήσει καὶ ἄλλων ἀκόμη.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καλαντζόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς διὰ τίνα λόγον ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας ὁ ἰατρὸς τῶν προσφύγων τῆς περιφερείας Σιατίστης Μηνᾶς Θεοδώρου, ὅστις ἐμισθοδοτεῖτο μὲ 300 δραχμὰς μηνιαίως καὶ ἀντ’ αὐτοῦ διωρίσθη ὁ Ἀθ. Παπαδόπουλος μὲ ἀντιμισθίαν 1200 δραχμῶν.

§10ΑΠ. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὁ κ. Θεοδώρου ἀπελύθη, διότι ἦτο συγχρόνως καὶ σχολικὸς ἰατρὸς καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι συγχρόνως εἰς δύο δημοσίας θέσεις.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καταπότης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν τίνα μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἐν Κρήτῃ φαρμακείων τῶν ἰατρῶν καὶ ἰδίως εἰς ἃ μέρη λειτουργοῦν κατὰ νόμον συστημένα φαρμακεῖα.

§12ΑΠ. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐπὶ τῇ βάσει Ν. Διατάγματος εἶχεν ἀπαγορευθῆ εἰς τοὺς ἰατροὺς νὰ ἔχουν καὶ φαρμακεῖα συγχρόνως, ὅπως ἄλλως τε εἶναι καὶ νόμος εἰς ὅλα τὰ Κράτη. Αὐτὸ εἶναι κατόπιν διαβημάτων τῶν ἐφέδρων φαρμακοποιῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εὕρισκον τρόπον ζωῆς. Δι’ αὐτὸ διὰ τοῦ Ν. αὐτοῦ Διατάγματος ἐκανονίσθη ὅπως οἱ ἰατροὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ φαρμακεῖα προσλαμβάνουν ἕνα διευθυντὴν φαρμακείου. Ἐπειδὴ ὅμως ὑπάρχουν ἐν Κρήτῃ φαρμακεῖα τῶν ὁποίων οἱ κάτοχοι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξεύρουν ἀμέσως φαρμακοποιούς, δι’ αὐτὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δίδεται ἀναστολὴ τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ μέχρι τέλους Ἀπριλίου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ἐξεύρουν φαρμακεῖα, δι’ αὐτὸ παρεκάλεσα τὸν κ. Καταπότην νὰ συνεργασθῶμεν αὔριον ὅπως κανονίσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης ἐπὶ ἀναφορᾶς διαφόρων Σωματείων Σαρῆ Σαμπάν. Ἀπών. Ὁ κ. Χρυσόγελος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἱερέως Εὐαγγέλου Παπαγεωργίου. Ἀπών. Ὁ κ. Πραντούνας. Ἀπών. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν συνεταιρισμοῦ ἐνοικιάσεως γαιῶν Λεβαδείας.

§14Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Πρόκειται περὶ αἰτήσεως ὅπως ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ ἀπαλλοτριώσεως, διότι τὰ κτήματα τὰ ὑπὸ ἀπαλλοτρίωσιν παύουν μετ’ ὀλίγον νὰ εἶναι τοιαῦτα.

§15ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αἱ ἀπαγορεύσεις ἐπεξετάθησαν διὰ προσφάτου Διατάγματος· ὁπωσδήποτε θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν ἀναφορὰν καὶ θὰ ἴδω τί ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδέσμου Ἐκκλησιαστικῶν Ἐπιτροπῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ περιχώρων.

§17Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ν. Δαγρές, Π. Μερλόπουλος καὶ Π. Φλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἐν Καλάμαις Ἑταιρείας ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως δημητριακῶν καρπῶν.

§19Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Οἱ ἀναφερόμενοι, κ. Πρόεδρε, ἔχουσι πληρέστατον δίκαιον, νομίζω, ζητοῦντες νὰ γίνῃ ἑρμηνευτικὸς νόμος τοῦ νόμου 2125. Ἡ ὑπόθεσις ἔχει ὡς ἑξῆς: προκειμένου νὰ προμηθεύωνται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ σιτηρὰ συνεστήθη εἰς αὐτοὺς νὰ προβῶσιν εἰς τὴν προμήθειαν τοιούτων διὰ τὴν ὁποίαν, ὡς τοῖς ἐλέχθη, δὲν θὰ ἐπεβαρύνοντο μὲ φόρον δημοτικὸν ἐφόσον ὁ σῖτος ἐκεῖνος θὰ μετεβάλλετο εἰς ἄλευρα. Αὐτοὶ συνεμορφώθησαν πρὸς τὰς συστάσεις ταύτας, ἐπρομηθεύθησαν καὶ εἰσήγαγον τὰ σιτηρά, ἀλλ’ ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ δημοτικοῦ φόρου ἐπιμένει νὰ εἰσπράξῃ τὸν φόρον. Παρακαλοῦσιν ὅθεν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δι’ ἐγκυκλίου ἑρμηνεύσῃ τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου καὶ συστήσῃ τὴν ἀτέλειαν τῶν εἰσαγομένων ἀλεύρων, διότι φορολογοῦνται τὰ σιτηρά, ἐνῷ τὰ ἄλευρα δὲν ἔπρεπε νὰ φορολογηθῶσι. Θὰ παρεκάλεσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δοθῇ ἡ πρέπουσα ἑρμηνεία εἰς τὸν νόμον 2125, ὥστε νὰ μὴ φορολογῶνται τὰ ἄλευρα αὐτά.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος.

§21Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀντιθέτως, κ. Πρόεδρε, πρὸς τὸν κ. συνάδελφόν μου θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, διότι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπουσιάζει τὴν στιγμὴν ταύτην. Πρόκειται περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 2125 παρερμηνευομένου ὑπὸ τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ δημοτικοῦ φόρου Καλαμῶν. Ζητεῖται εἴσπραξις φόρου ἐκεῖ ὅπου φόρος δὲν ὑπάρχει καὶ ἁρμόδιος διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ἀτόπου αὐτοῦ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπειδὴ ἀπουσιάζει θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Σεχιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν μαθητῶν τῆς ἐν Τριπόλει ἱερατικῆς σχολῆς.

§23Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ παρακλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ἰωάν. Μαρματάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑνώσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Καταφυγιώτης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν. Ἀπών. Οἱ κ. κ. Δ. Μπότσαρης καὶ Π. Γεωργίτσης ἐπὶ ἀναφορᾶς σωματείων. Ἀπουσιάζουν. Ὁ κ. Σεχιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν θυμάτων πολέμου.

§25Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Οἱ ἀνάπηροι πολέμου ὑπέβαλον ἀναφοράν, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. Νομίζω ὅτι τὸ περιεχόμενον τῆς ἀναφορᾶς των εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένον, ἀφορᾷ δὲ εἰς τὰ ἑξῆς: Πρῶτον ζητοῦν τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεώς των, διότι εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ σύνταξίς των εἶναι πολὺ μικρά· ἰδιαιτέρως πρόκειται περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι πλήρως ἀνάπηροι, δηλ. ἔχουν στερηθῆ καὶ τῶν δύο των ὀφθαλμῶν ἢ τῶν δύο ποδῶν ἢ χειρῶν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λαμβάνωσιν ἓν ἡμερομίσθιον ἐπὶ πλέον· διότι ἀσφαλῶς δικαιοῦνται νὰ ζήσουν, καὶ ἄλλως δὲν ἠμποροῦν νὰ ζήσουν. Καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου σᾶς λέγω ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν, κατὰ τὸν σχετικὸν νόμον περὶ ἀναπήρων, εἰς τοὺς ἐντελῶς ἀναπήρους, ἐκτὸς τῆς συντάξεως τῆς ἐπαρκοῦς τὴν ὁποίαν δίδει τὸ Κράτος, πληρώνουν καὶ μισθὸν εἰς ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος θὰ τοὺς περιποιηθῇ. Τὸ αὐτὸ περίπου γίνεται καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν. Δεύτερον εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθωσιν οἱ ἀνάπηροι εἰς τὴν «στέγην Πατρίδος», ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξεδιώχθησαν. Ἔχουσιν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς «στέγης τῆς Πατρίδος». Ἐπίσης εἰς τὴν «στέγην Πατρίδος» εὑρίσκεται ἓν ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον κατασκευάζει τεχνητοὺς πόδας κτλ. Αὐτὸ νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ λειτουργῇ.

§26Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐργοστάσιον λειτουργεῖ. «Ἡ στέγη τῆς Πατρίδος» δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ οὔτε ἕνα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱ ἀνάπηροι ὅσοι ἔχουν συντάξεις δὲν δικαιοῦνται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν «στέγην Πατρίδος». Ὅποιος δὲν ἔχει σύνταξιν δύναται νὰ μένῃ προσωρινῶς ἐκεῖ, ἕως ὅτου τακτοποιηθῇ ἡ σύνταξίς του. Ἄλλο ζητοῦν νὰ ἔχουν καὶ σύνταξιν καὶ νὰ μένουν καὶ εἰς τὴν «στέγην Πατρίδος». Ἀναμφισβητήτως αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην νὰ παραμένωσιν ἐκεῖ, διότι ἡ σύνταξις τὴν ὁποίαν λαμβάνουν δὲν εἶναι ἐπαρκής. Ἐὰν λοιπὸν κατορθωθῇ ν’ αὐξηθῇ ἡ σύνταξίς των, θὰ ἐκλείψουν τὰ παράπονα.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ τὴν αὐξήσωμεν, νὰ τὴν αὐξήσωμεν.

§28Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διαμαρτύρεται ὁ κ. Πρέκας, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον δὲν ἠξεύρει τίποτε ἀπὸ αὐτά.

§29Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ ληφθῇ μέριμνα πρὸς τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος τῶν ἀναπήρων, διότι, κ. Ὑπουργέ, εἶναι αἶσχος διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ περιφέρωνται ἀνάπηροι καὶ νὰ ζητιανεύουν εἰς τοὺς δρόμους. (Ἐπιδοκιμασίαι).

§30Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Εἶναι τόσον πολλοὶ δυστυχῶς. Ὁπωσδήποτε ὑπενθυμίζω εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους ὅτι τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως ἐκκρεμὲς νομοσχέδιον περὶ πολεμικῶν συντάξεων βελτιώνει σοβαρῶς τὰς εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου ἀπονεμομένας συντάξεις καὶ παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους ὅπως ὑποβάλουν τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας τυχὸν ἔχουν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπενθυμίζω ὅτι ἡ ἀνάπτυξις πάσης ἐπερωτήσεως περιορίζεται μεταξὺ τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ καὶ διαρκεῖ πέντε λεπτὰ μόνον.

§32Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πολὺ σοβαρὸν τὸ ζήτημα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Π. Μαζαράκης, Δ. Μπότσαρης, Ι. Καλογερᾶς καὶ Ι. Χριστοδουλιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς διαφόρων ἐμπορικῶν Ἑταιρειῶν καὶ Ἑνώσεων.

§34Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν σχετικὸν ὑπόμνημα διαβιβασθὲν πρὸς αὐτόν, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν τροποποίησιν Διατάγματος ἐκδοθέντος παρὰ τοῦ προκατόχου του Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Κατ’ αὐτὸ λαμβάνεται πρόνοια περὶ διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος οὐχὶ πλέον καὶ δι’ ἐντοπίων ἀγοραστῶν ἀλλὰ μόνον δι’ ὡρισμένων οἴκων τοῦ ἐξωτερικοῦ. Διότι ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξα καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἀνεγνώρισεν ὅτι εἶναι πρέπον πράγματι νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις αὕτη, διότι δι’ αὐτῆς δίδεται τὸ προϊὸν εἰδικῶς εἰς ξένους οἴκους, ἐνῷ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀντιπρόσωποι ἀνεγνωρισμένων ἐπίσης οἴκων ἐξωτερικῶν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὅλα τὰ ἐχέγγυα τῆς χρηστότητος, ἀποκλείονται ἐντελῶς ἀπὸ τὴν ἀγοράν. Εἶναι ἑταιρεῖαι ἀνεγνωρισμέναι, εἶναι καὶ πρόσωπα τὰ ὁποῖα εἶχον ἄλλοτε τὴν τιμὴν νὰ παρακάθηνται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, διατελέσαντες καὶ Ὑπουργοὶ ἀκόμη. Διὰ τῆς διατάξεως λοιπὸν αὐτῆς ἀποκλείονται αὐτοὶ ἐντελῶς, ἐφόσον κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν δὲν ἦσαν ἀντιπρόσωποι οἴκων τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἶναι εὔλογος ἡ ἀπόφασις τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὴν πρόνοιαν περὶ διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διότι δυστυχῶς πρὸ δύο ἐτῶν ἡ Ναξία σμύρις ἐδίδετο ὡς ἕνα ρουσφέτι μεγάλο τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰς κάθε εἴδους ἀνθρώπους τῆς τελευταίας ὑποστάθμης, ἤρκει νὰ ἦσαν οὗτοι κομματικοὶ παράγοντες τοῦ καθεστῶτος ἐκείνου. Ἔλαβε λοιπὸν πρόνοιαν ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἔθεσεν ἕνα φραγμόν, ἀλλ’ ὁ φραγμὸς οὗτος ὅπως εἶναι τοποθετημένος ἀποκλείει ἐντελῶς τοὺς ἡμετέρους. Γνωρίζω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος καὶ ἰδιαιτέρως μοὶ εἶπεν ὅτι εὑρίσκει δικαίαν τὴν ἀξίωσιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἀναθεωρήσεως τῆς διατάξεως αὐτῆς, ὅπως ἐκ τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ δίδηται εἰς ἰδιώτας, δίδηται καὶ εἰς Ἕλληνας καὶ ὄχι μόνον εἰς ξένας Ἑταιρείας, διότι θεωροῦν οἱ ἡμέτεροι ἀντιπρόσωποι ὅτι δίδεται ἓν προνόμιον εἰς τοὺς ξένους οἴκους. Αὐτὸ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν.

§35Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀκριβῶς ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ὁ διακανονισμὸς αὐτὸς ὑπὸ τῆς Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς προνομιακῆς οὕτως εἰπεῖν διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος εἶναι αὐτὸς τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. πληρεξούσιος. Ὁ κυριώτερος σκοπὸς ἦτο νὰ ἐξασφαλίσωμεν εἰς τοὺς οἴκους ἐκείνους τοῦ Ἐξωτερικοῦ, οἱ ὁποῖοι εἶναι σοβαροὶ καὶ οἱ κυριώτεροι πελάται καὶ ἀγορασταὶ τῆς Ναξίας σμύριδος, νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἕνα ποσὸν σμύριδος καὶ νὰ τοῖς δώσωμεν τὴν ἀπόλυτον βεβαιότητα ὅτι καθ’ ἕκαστον ἔτος θὰ ἔχουν αὐτὸ τὸ ποσὸν τῆς σμύριδος. Τὸ σχέδιον αὐτὸ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ἐπέτυχεν. Οὐχ ἧττον εἶναι ἐνδεχόμενον καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἀποκλείει συστηματικῶς ὡρισμένους ἀντιπροσώπους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ δικαίως διεκδικοῦν ἕνα δικαίωμα ἐργασίας. Ἡ λύσις θὰ εἶναι ἡ ἐξεύρεσις ἑνὸς τρόπου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιφυλάξωμεν καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τοῦτο, χωρὶς νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰς ἀπαιτουμένας ἐγγυήσεις ἀπὸ τοὺς εὐρωπαϊκοὺς οἴκους, οἱ ὁποῖοι, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι οἱ κυριώτεροι πελάται τῆς καταναλώσεως τῆς Ναξίας σμύριδος, ἡ ὁποία, ὡς γνωρίζετε, ἔχει ἀνταγωνιστάς. Καὶ διαβεβαιῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι ἐντὸς ὀλίγου θὰ λάβωμεν τὰ προσήκοντα μέτρα.

§36Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτοὺς τοὺς κυρίους ἐκ τῶν ἡμετέρων, ἐφόσον καὶ αὐτοὶ παρέχουν ὅλα τὰ ἐχέγγυα τῆς ἐντιμότητος καὶ ἁρμοδιότητος. Διότι δίδετε, κ. Ὑπουργέ, λαβὴν εἰς αὐτοὺς νὰ φρονοῦν ὅτι γίνονται ἐπεμβάσεις ἄλλαι αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει νὰ γίνωνται. Σᾶς ὡμίλησα καὶ ἰδιαιτέρως.

§37Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς εἶναι γνωστὸν διατί ἔγινεν αὐτό· διότι ἔγιναν ἑκατομμυρίων ὁλοκλήρων καταχρήσεις.

§38Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ἀκριβῶς σᾶς ἀνέφερα καὶ πρὶν τὸν λόγον.

§39Γ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ. Ἐπιτρέπετε δύο λέξεις;

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Χατζηκυριακοῦ, δὲν ἔχετε τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ. Πρέπει νὰ τηρήσωμεν μίαν τάξιν. Ὁ κ. Καλογερᾶς.

§41Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θὰ συνηγορήσω καὶ ἐγὼ ὅπως ληφθῇ πᾶν μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἄρῃ ἔστω καὶ τὴν ἐλαχίστην ὑπόνοιαν ὅτι εἶναι δυνατὸν δι’ ἕνα ἢ δι’ ἄλλον λόγον νὰ μὴ δίδηται καὶ εἰς τοὺς ἡμετέρους τὸ δικαίωμα τῆς ἐργασίας, διότι τὸ τοιοῦτον ἀντίκειται ὄχι μόνον εἰς τὸ ζωτικὸν πνεῦμα τοῦ ἐμπορίου ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἐθνικὴν ἠθικήν. Ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀποκλείωνται οἱ Ἕλληνες ἀντιπρόσωποι ἀπὸ τὸ ἐμπόριον τῆς Ναξίας σμύριδος ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἐγένοντο καταχρήσεις εἰς τὸ παρελθόν.

§42Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Διότι ἔγιναν καταχρήσεις εἰς τὸ παρελθὸν δὲν ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ ἀποκλεισθοῦν εἰς τὸ μέλλον ὅλοι οἱ Ἕλληνες.

§43Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἔρχομαι καὶ ἐγὼ ἐπίκουρος νὰ ἐνισχύσω τὸν κ. πληρεξούσιον Κέας καὶ νὰ παρακαλέσω χάριν τοῦ δικαίου νὰ ἀποδώσῃ καὶ εἰς τοὺς Ἕλληνας ἀντιπροσώπους τὸ δικαίωμα τῆς συμμετοχῆς εἰς τὸ ἐμπόριον τῆς Ναξίας σμύριδος.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Π. Μερλόπουλος καὶ Γ. Σεχιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δημοδιδασκάλων γʹ τάξεως καὶ ἱερέων.

§45Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ διατάξεις τοῦ Διατάγματος τῆς 14 Δεκεμβρίου περὶ ἐνοριῶν, αἱ ἀφορῶσαι τὰ προσόντα καὶ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἐφημερίων, διετυπώθησαν οὕτως ἀσαφῶς, ὥστε ἐγεννήθη ἀμφιβολία εἰς μίαν κατηγορίαν διδασκάλων ἂν ἀναγνωρίζονται ὡς ἱερεῖς χειροτονηθέντες καὶ ἂν ἀπολαύουν τῶν προνομίων τὰ ὁποῖα τὸ Διάταγμα ἀπένειμε καὶ εἰς ἄλλας κατηγορίας ἱερέων καὶ διδασκάλων. Οἱ διδάσκαλοι αὐτοὶ εἶναι οἱ λεγόμενοι τῆς γʹ τάξεως, οἱ διορισθέντες ἀρχικῶς ὡς ὑποδιδάσκαλοι, φοιτήσαντες κατόπιν εἰς τὸ διδασκαλεῖον, λαβόντες πτυχίον διδασκάλου καὶ ἀναγνωρισθέντες ὡς δημοδιδάσκαλοι. Ἐν τούτοις τὸ Διάταγμα ἐν ἄρθρῳ 65, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὰ προσόντα τῶν ἐφημερίων, παραλείπει νὰ ἀναφέρῃ τὴν κατηγορίαν τῶν διδασκάλων αὐτῶν καὶ ἐνδέχεται νὰ θεωρηθῶσιν οἱ διδάσκαλοι αὐτοὶ τῆς γʹ τάξεως χειροτονημένοι ἱερεῖς ὡς ἔχοντες ὀλιγώτερα προσόντα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀναγνωρίζονται καὶ κατατάσσονται εἰς τὴν κατηγορίαν περὶ ἧς ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 66. Πρὸς ἄρσιν δὲ τῆς ἀμφιβολίας ταύτης θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον ὅπως διαβιβάσῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἵνα ἐκεῖ τὸ ζήτημα μελετηθῇ καὶ ἐὰν ἐκ τῆς μελέτης προκύψῃ ὅτι τὸ Διάταγμα χρήζει μεταρρυθμίσεώς τινος ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἢ καὶ ἑρμηνείας ἐπισήμου, θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν μέτρον ἀναγκαῖον πρὸς θεραπείαν τοῦ δικαίου αἰτήματος τῶν διδασκάλων τούτων.

§46Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§47Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ αἰτήματος αὐτοῦ.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Κοκκέβης, Π. Μερλόπουλος, Γ. Λουπινᾶς καὶ Ν. Δαγρὲς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν αἰγοβοσκῶν Κυπαρισσίας.

§49Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Οἱ αἰγοβοσκοὶ Κυπαρισσίας παραπονοῦνται ὅτι λόγῳ τῆς ἐνσκηψάσης ἐπιζωοτίας εἰς τὸ πεδίον τῆς Τριφυλίας, ἡ ὁποία ἀσθένεια μετεδόθη ἐκ τῶν μεταφερομένων σφαγίων ἐκ τῆς Μακεδονίας, εἶναι ἀδικώτατον νὰ καλῶνται νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον τῶν θανόντων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ τὰς δεούσας ὁδηγίας εἰς τὸν ταμίαν Τριφυλίας διὰ τοὺς κτηνοτρόφους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἐκ τῆς ἐπιζωοτίας ἔχασαν τὰ ζῷά των τὰ δηλωθέντα.

§50Α. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Κορινθίας συνέβη τὸ αὐτὸ καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τοὺς παθόντας.

§51Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ ληφθῇ πρόνοια, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, καὶ διὰ τὰ συναφῆ αἰτήματα τῶν κτηνοτρόφων Καλαμῶν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Δαλιάνης, Χ. Λυκοτόμαρος, Σπ. Κρεμεζῆς, Τ. Ἀναστασίου, Ν. Καλλιοντζῆς καὶ Ν. Συριόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν ἀποστρατείᾳ ἀναπήρων ἀξιωματικῶν.

§53Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ ἐκθύμως τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐκ μέρους τῶν λοιπῶν συναδέλφων μου καὶ παρακαλῶ αὐτὸν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἡρωϊκῶν αὐτῶν θυμάτων.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ι. Μαμάης, Ν. Μαμούνης καὶ Κ. Καλομενόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς ὑποψηφίων ἐμπορομηχανικῶν.

§55Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ὑποψηφίων ἐμπορομηχανικῶν. Πρὸ ἑνὸς ἔτους ἀκόμη ἐξητάζοντο ὑπὸ Ἐπιτροπῆς τοῦ μαχίμου Στόλου τοῦ Ναυτικοῦ, ἔκτοτε δ’ ἐμεσολάβησαν δύο ἢ τρία Διατάγματα διὰ τῶν ὁποίων Διαταγμάτων διωρίζοντο ὡς μέλη ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς μὴ μάχιμοι, ξένου ὅπλου. Οἱ μηχανικοὶ αὐτοὶ λοιπὸν ἐξητάζοντο ἀπὸ τὸν λιμενάρχην, ὁ ὁποῖος λιμενάρχης δὲν ἔχει οὐδένα ἄλλον προορισμὸν εἰμὴ νὰ συντάσσῃ ἡμερολόγια καὶ νὰ διευθύνῃ ἐν γένει τὴν κίνησιν τῶν πλοίων. Οἱ μηχανικοὶ αὐτοὶ ἐργάζονται ἐντὸς τῶν πλοίων καὶ δυνάμεθα σήμερον νὰ καυχηθῶμεν ὅτι οἱ ναυτιλλόμενοι αὐτοὶ ἄνθρωποι ἐκράτησαν τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν εἰς τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται σήμερον καὶ ἀντὶ νὰ παρουσιάζηται ὁ ἐξεταζόμενος ἐνώπιον ἑνὸς συμπάσχοντος, ἐνώπιον ἑνὸς γνωρίζοντες τὰς συνεπείας, τοὺς φόβους, τοὺς τρόμους καὶ τὴν δυσχέρειαν εἰς ἣν εὑρίσκονται οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἑαυτῶν καθηκόντων, καὶ ἀντὶ νὰ παρουσιασθῶσι πρὸ ἑνὸς ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος θὰ τοὺς ἐρωτήσῃ πῶς ἐπέρασαν κατὰ τὸ ταξείδιόν των καὶ τί τοῖς συνέβη, ἀπεναντίας προσέρχονται εἰς τὸν ἐξετάζοντα πρόεδρον, ὁ ὁποῖος ἔχει σχέσιν τοιαύτην ὅσην ἔχω ἐγὼ μὲ τὸν Μενελίκ. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ παρουσιασθῇ νὰ τοὺς ἐξετάσῃ μὲ τὴν ἐπιείκειαν τῶν ἄλλων οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὰ πράγματα παρουσιάζεται καὶ τοῖς λέγει: «Εἶσθε μηχανικοί;», καὶ ἀρχίζει διαφόρους θεωρίας, τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζουν αὐτοί. Διότι πηγαίνουν εἰς τὸ ἐργοστάσιον, σπουδάζουν 3 ἔτη καὶ κατόπιν πηγαίνουν καὶ γίνονται ἐφαρμοσταί. Ὄσον δὲ ζῆλον καὶ ἂν δείξουν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μάθουν ὅλας αὐτὰς τὰς θεωρίας. Ἄλλως τε δὲν τὸ λέγει καὶ ὁ νόμος, διότι ὁ ἴδιος νόμος διέπει καὶ τοὺς πλοιάρχους, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ μούτσους. Καὶ ἔχομεν σήμερον ἐφοπλιστὰς τοὺς Κανάρηδες, τοὺς μεγάλους ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ἦσαν πρὸ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Καὶ ὅμως ἡ ναυτιλία ἐσώθη, διότι οἱ Ἕλληνες αὐτοὶ ἦσαν καρτερικοὶ καὶ πείσμονες καὶ ἔκαμνον τὸ πᾶν, διότι ἤξευραν ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ κάτω, ἀπὸ τὸ παιδάκι τῆς μηχανῆς, θὰ γίνουν μιὰ μέρα καὶ αὐτοὶ ἐφοπλισταί. Τοιούτους Ἕλληνας εἴχομεν, καὶ πρέπει ὁ κύριος αὐτὸς ὁ ὁποῖος εἶναι Ἐπιτροπὴ νὰ μὴ εἶναι πλέον, ἀλλὰ νὰ γίνῃ Ἐπιτροπὴ ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ταξειδεύσῃ καὶ ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι μηχανικός, ὅπως ἄλλως τε ἦτο ὁ νόμος πρίν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως καταργήσῃ τὰ Διατάγματα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶχον γίνει ἀποκλειστικῶς δι’ ὡρισμένα πρόσωπα, καὶ νὰ φέρῃ τὸν νόμον τὸν πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους. Ὅλα λοιπὸν τὰ προηγούμενα ἔτη ἡ ναυτιλία μας ἐσταδιοδρόμησε. Θὰ σταδιοδρομήσῃ δὲ καὶ πάλιν, ἂν δὲν τὴν ἐμποδίσωμεν μὲ τὰς θεωρίας. Ἐπήγαμε μάλιστα καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι ὁ λιμενάρχης οὗτος ἐρασιτεχνικῶς ἔχει σπουδάσῃ κάποτε τὴν μηχανικήν.

§56Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ ἐρώτησίς σας ἔχει ὡς ἀφετηρίαν ἴσως τὰς ἐξετάσεις καὶ τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν τελευταίως ἐκ μέρους πολλῶν ὑποψηφίων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔτυχον τοῦ βαθμοῦ ἐκείνου, ὅπως γίνεται συνήθως, καὶ ὑπέβαλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μίαν διαμαρτυρίαν, ἡ ὁποία εὐτυχῶς ἐγένετο δεκτὴ καὶ διὰ λόγους τυπικοὺς καὶ διὰ τοῦτο προέβημεν εἰς νέας ἐξετάσεις. Ἡ ἐρώτησις ἡ σημερινὴ δὲν ἔχει σοβαράν τινα αἰτίαν, δοθέντος ὅτι καὶ οἱ ἀρχικοὶ λόγοι οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν δὲν ἔχουν πλέον καμμίαν βάσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο μηχανικοὺς καὶ ἀπὸ ἕνα ἀξιωματικὸν τοῦ λιμενικοῦ σώματος. Ἑπομένως τὸ Σῶμα τῶν μηχανικῶν ἔχει τὴν πλειοψηφίαν καὶ δὲν εὑρίσκω δεδικαιολογημένα τὰ παράπονά σας.

§57Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Δύναται ὁ κύριος οὗτος νὰ βάλῃ τοὺς ἄλλους νὰ ὁμιλοῦν περὶ θεωριῶν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας —Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν χρηματικῶν ὁρίων κατασκευῆς ἔργων ὁδοποιΐας». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). —Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσαγωγῆς εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Σχολεῖον Εὐελπίδων νέων καταγομένων ἐκ μερῶν ἀλυτρώτων ἢ προσφύγων καὶ υἱῶν ἢ ἀδελφῶν φονευθέντων ἐν πολέμῳ πρὸς ἐκπαίδευσιν διὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1923–1924». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). —Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐκτάκτου χορηγήματος εἰς τοὺς κρατικοὺς ὑπαλλήλους». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων σχεδίου τοῦ νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§59Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λυποῦμαι, κύριοι πληρεξούσιοι, διότι δὲν παρέστην εἰς τὴν πρώτην κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐλπίζω ὅμως εἰς τὴν σημερινὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὅτι θὰ κάμω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν δὲν ἠδυνήθην. Ἀσφαλῶς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὑπέστη τόσας μεταμορφώσεις, ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν μέχρι σήμερον, ὅσας δὲν ὑπέστη ὁ Ζεὺς κατερχόμενος ἐκ τοῦ Ὀλύμπου εἰς τὴν γῆν. Εἶναι τὸ πέμπτον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς καὶ κανονίζει τὴν τύχην 1000 ὑπαλλήλων. Ἀσφαλῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας εὑρίσκεται εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὁδοιπόρου ὁ ὁποῖος βαδίζει νύκτωρ καὶ ἐπὶ ἀγνώστου ἐδάφους. Καὶ ἤδη ἔχομεν τὴν πέμπτην μορφὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι, ὡς σᾶς εἶπον ὑπεβλήθη πρῶτον ὑπὸ μορφὴν ψηφίσματος εἰς τὰς 11–2–1924, δεύτερον εἰς τὰς 13 Φεβρουαρίου, τρίτον εἰς τὰς 16 Φεβρουαρίου, τέταρτον εἰς τὰς 20 καὶ τελευταῖον πάλιν εἰς τὰς 21 Φεβρουαρίου. Διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλων τούτων ψηφισμάτων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς πρόκειται νὰ κανονίσῃ τὴν τύχην χιλίων περίπου ὑπαλλήλων, οἵτινες διὰ προγενεστέρων νομοθετικῶν Διαταγμάτων ἔπαυσαν νὰ εἶναι τοιοῦτοι ἀπὸ τῆς 6ης Φεβρουαρίου. Ἀντὶ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τοὺς κειμένους νόμους καὶ τὰς κειμένας διατάξεις καὶ νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν μονιμοποίησιν ἐκείνων τοὺς ὁποίους τὸ Συμβούλιον περὶ τοῦ ὁποίου προέβλεψεν ὁ ὀργανικὸς νόμος τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως τῷ ὑπέδειξεν, ἀπολύων τοὺς ἄλλους ὡς μὴ δικαιολογοῦντας τὸν σκοπὸν τῆς ὑπάρξεώς των, ἠθέλησε νὰ μονιμοποιήσῃ μίαν κατάστασιν διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλων ψηφισμάτων καὶ νομοσχεδίων. Πρὶν προβῶ, κύριοι πληρεξούσιοι, εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, θεωρῶ ἀπαραίτητον ὅπως σᾶς ἀναφέρω ὀλίγα τινὰ ἀφορῶντα τὴν ἱστορίαν καὶ τὴν περίεργον ἐξέλιξιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως, συγχρόνως δὲ νὰ ἐκφράσω καὶ τὴν βαθυτάτην μου λύπην, διότι οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ καὶ πᾶσαι αἱ μέχρι σήμερον Κυβερνήσεις ἐπέδειξαν ἐγκληματικήν, δύναμαι νὰ εἴπω, περιφρόνησιν εἰς ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος εὐρύθμως καὶ κανονικῶς λειτουργῶν ἠδύνατο καὶ δύναται ἀκόμη νὰ προσφέρῃ ὑψίστας εἰς τὴν κοινωνίαν ὑπηρεσίας. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ὑπουργείου ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὅταν τὸ πρῶτον συνέστη ὑπὸ μορφὴν Ἀνωτάτης Διευθύνσεως, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον συνέστη ἐν Ἀθήναις, ἅμα τῇ ἐγκαταστάσει τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως συνέστη τὸν Ἰούνιον τοῦ 1917, σκοπός του δὲ ἦτο ἡ μέριμνα διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν προσφύγων καὶ διὰ τὴν ἀπονομὴν τῶν ἐπιδομάτων εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν στρατευομένων ὁπλιτῶν. Ἀσφαλῶς ὅμως ὁ ἱδρύσας τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως, δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ περιορίσῃ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως εἰς τὰ δύο ταῦτα ἀντικείμενα διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη συστάσεως ἰδιαιτέρου Ὑπουργείου. Ἤλπισε καὶ ἐπίστευσεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως παρακολουθοῦν τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἐδημιούργησαν οἱ πόλεμοι καὶ ἰδίᾳ ὁ εὐρωπαϊκός, συγχρόνως δὲ καὶ αἱ ἐθνικαὶ ἡμῶν περιπέτειαι, θὰ ἐξειλίσσετο σὺν τῷ χρόνῳ εἰς Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Δημοσίας Ἀντιλήψεως, καὶ θὰ προσέφερε τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ προσφέρῃ εἰς τὴν πάσχουσαν κοινωνίαν. Τοῦτο ἄλλως τε ἐξάγεται καὶ ἐκ τοῦ ἐπακολουθήσαντος νομοθετικοῦ διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἠδύναντο νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως ἀντικείμενα ἀφορῶντα τὴν δημοσίαν ἀντίληψιν καὶ ἐν γένει τὴν ἐποπτείαν τῶν ἀγαθοεργῶν καταστημάτων καὶ τῶν διαφόρων εὐαγῶν ἱδρυμάτων. Ἀτυχῶς ὅμως καὶ ὁ πρῶτος Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως ὡς καὶ οἱ κατόπιν διάδοχοί του παρημέλησαν τὸν σκοπὸν καὶ τὸν ὑψηλὸν προορισμὸν τοῦ Ὑπουργείου, τοῦ ὁποίου τὴν διεύθυνσιν ἐκλήθησαν νὰ ἀναλάβωσιν. Ἐνόμισαν οἱ κ. Ὑπουργοὶ ὅτι σκοπὸς τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως δὲν ἦτο παρὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν ὑπουργικὸν θῶκον καὶ τὸ ὑπουργικὸν αὐτοκίνητον εἰς ἕνα ἀκόμη φιλόδοξον πολιτευτὴν καὶ ἀντὶ νὰ περιθάλψῃ τὴν πάσχουσαν κοινωνίαν νὰ ἀρκεσθῇ νὰ περιθάλψῃ τοὺς ὑπαλλήλους του. Ὁ ὀργανικὸς νόμος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως 1081 ἀνέφερε ρητῶς ὅτι πάντες οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου θὰ προσλαμβάνωνται ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων προσόντων καὶ διὰ διαγωνισμοῦ, ὥριζε δὲ ρητῶς ὅτι καὶ αἱ προαγωγαὶ θὰ γίνωνται κατόπιν διαγωνισμοῦ. Δυστυχῶς ὅμως οὔτε τότε οὔτε μέχρι σήμερον ἐφηρμόσθη ἡ διάταξις αὕτη, οὐδεὶς δὲ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως προσελήφθη ἐπὶ τῇ βάσει προσόντων καὶ ἐπὶ τῇ βάσει γενομένου διαγωνισμοῦ. Εἰς ἀνωτέρας θέσεις διωρίσθησαν ἄνθρωποι ξένοι ἐντελῶς πρὸς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν στερούμενοι καὶ τοῦ ἀπολυτηρίου τοῦ γυμνασίου, πολλοὶ δὲ καὶ τοῦ ἀπολυτηρίου τοῦ σχολαρχείου. Διευθυντὴς τῆς ὑπηρεσίας τῶν προσφύγων Θεσσαλονίκης, μιᾶς σπουδαιοτάτης ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἠσχολεῖτο διὰ τὴν περίθαλψιν τοῦ ἡμίσεος τῶν προσφύγων, διωρίζετο ἄνευ οὐδενὸς προσόντος οὐσιαστικοῦ ἢ τυπικοῦ ὁ διαχειριστὴς τῆς ἐφημερίδος τοῦ πρώτου ὑπαλλήλου τῆς περιθάλψεως.

§60ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τίνος;

§61Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τοῦ κ. Σίμου. Διωρίζετο, εἶπον, ὁ διαχειριστὴς ἐφημερίδος διὰ νὰ ὁδηγηθῇ μετ’ ὀλίγον χρόνον καὶ νὰ καταδικασθῇ ὑπὸ τοῦ Κακουργιοδικείου Θεσσαλονίκης διὰ κατάχρησιν ἑκατοντάδων χιλιάδων δραχμῶν.

§62ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖος ἦτο;

§63Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ Μαργαριτιάδης. Ὡς ἰδιαίτερος τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Περιθάλψεως προσελαμβάνετο τότε ὁ βοηθὸς τοῦ διαχειριστοῦ, κριθεὶς ἀκατάλληλος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνην, μὲ βαθμὸν τμηματάρχου πρώτης τάξεως, παρὰ πάντα δὲ νόμον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως ὁ ἰδιαίτερος τοῦ Ὑπουργοῦ ἔφερε βαθμὸν τμηματάρχου, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ βαθμὸς τοῦ ἰδιαιτέρου τῶν Ὑπουργῶν εἶναι μέχρι τοῦ γραμματέως πρώτης τάξεως τοὐλάχιστον. Καὶ ὁ ὑπάλληλος οὗτος ἐστερημένος παντὸς οὐσιαστικοῦ καὶ τυπικοῦ προσόντος ἐμονιμοποιεῖτο μὲ τὸν βαθμὸν τμηματάρχου πρώτης τάξεως διὰ τὰς εὐδοκίμους πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ὑπηρεσίας του. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἐκαινοτόμησεν εἰς ἄλλο τι καὶ δὲν ἐδικαίωσε τὰς ἐλπίδας ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὸ ἵδρυσαν, ἐκαινοτόμησεν εἰς ἄκρατον φεμινισμόν. Δι’ εἰδικοῦ νόμου ἀγαθωτάτη καὶ καλὴ οἰκοκυρά, ξένη ὅμως πρὸς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, διωρίζετο μὲ τὸν βαθμὸν τμηματάρχου καὶ τῇ ἐχορηγεῖτο αὐτοκίνητον διὰ τοὺς μακρινοὺς της περιπάτους. Τρεῖς Διευθύνσεις συνεστήθησαν τότε ἄνευ οὐδενὸς Τμήματος καὶ οὐδενὸς ἐξυπηρετικοῦ σκοποῦ. Ἡ θλιβερὰ αὕτη εἰκὼν τῆς διαπομπεύσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν δημοσίων ἀξιωμάτων μοὶ ἐπροκάλεσε τότε τὴν ἀηδίαν καὶ τὴν ἀγανάκτησιν. Δι’ ἐπανειλημμένων ὑπομνημάτων προσεπάθησα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων, δυστυχῶς ὅμως ἡ φωνή μου ἦτο φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ εἰς τὰς συστάσεις μου δὲν ἐδίδετο οὐδεμία προσοχή, μάλιστα κατηγορήθην τότε ὅτι ἐπεθύμουν τὴν καταστροφὴν τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον δὲν ἤθελον νὰ ἴδω ἐξελισσόμενον καὶ προοδεῦον. Ἔκαμα καὶ τὴν τελευταίαν ἀπόπειραν. Συνέταξα ὑπόμνημα μακροσκελές, ἀνέφερα τὴν κατάστασιν καὶ τὰ λαμβάνοντα χώραν ἔκτροπα πρὸς τὸν τότε κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, δυστυχῶς ὅμως ἀντὶ τοῦ ὑπομνήματός μου τούτου εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἔφθασε μόνον ἡ διαβεβαίωσις ὅτι δὲν εἶχον σώας τὰς φρένας. Διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν, κύριοι πληρεξούσιοι, τῆς περιέργου λειτουργίας τοῦ Ὑπουργείου τούτου θὰ ἀρκεσθῶ νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα τινά, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ συγγράψω ὁλόκληρον ἱστορίαν διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν ὅλων τῶν λαβόντων χώραν ἐκτρόπων. Ἀναλαβὼν τὴν διεύθυνσιν τοῦ Τμήματος θυμάτων πολέμου διεδέχθην τὸ ἔργον Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐλειτούργησεν ἐπὶ πενταετίαν ὁλόκληρον ὑπὸ μορφὴν νομικοῦ προσώπου καὶ ἡ ὁποία διεχειρίσθη ἑκατομμύρια ὁλόκληρα, παρετήρησα δέ, ὡς κατὰ τὴν πρώτην μου ὁμιλίαν ἀνέφερα, διαφόρους καταχρήσεις. Μετὰ λύπης μου εἶδον ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐν γένει αἱ διάφοροι κρατικαὶ ὑπηρεσίαι οὐδέποτε ἐζήτησαν λόγον τῆς διαχειρίσεως τῶν ἑκατομμυρίων τούτων, ἡ ὁποία εἶχεν ἀνατεθῇ εἰς ἀνθρώπους τῶν ὁποίων τὸ ἔργον ἔπρεπε νὰ εἶναι πάντοτε ὑπὸ ἔλεγχον, διότι, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπετελεῖτο ἀπὸ ἐπίλεκτα μέλη τῆς Ἀθηναϊκῆς κοινωνίας, ἀλλ’ ὡς γνωρίζετε τὰ μέλη αὐτὰ ἐρασιτεχνικῶς δρῶντα ἀφίνουν τὸ ἔργον εἰς τοὺς γραμματεῖς, οἵτινες εἶναι καὶ οἱ πραγματικοὶ ὑπόλογοι. Ἐζήτησα δι’ ἐπανειλημμένων ἐγγράφων ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀποσπάσῃ ἕνα ἢ δύο εἰδικοὺς ὑπαλλήλους διὰ τὴν ἐξέλεγξιν ἵνα πεισθῶμεν κατὰ πόσον ἡ διαχείρισις αὕτη ἐγένετο ἐν τάξει, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἠρνήθη λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν εἶχεν ὑπαλλήλους ὅπως τοὺς διαθέσῃ δι’ ἄλλην ὑπηρεσίαν. Ἐκεῖ εἶχε μείνει ἡ ὑπόθεσις ὅτε μετὰ δύο ἔτη πληροφοροῦμαι ὅτι ἐξηλέγχθη τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς χωρὶς ὁ διευθυντὴς τῆς ὑπηρεσίας, ἐγὼ δηλαδή, ὁ καὶ εἰσηγητὴς τοῦ μέτρου τούτου, νὰ λάβω κἂν γνῶσιν, καὶ χωρὶς νὰ τοῖς δώσω καὶ τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα νὰ προβοῦν εἰς τὸν ἔλεγχον, χωρὶς κἂν νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει τὰ βιβλία τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐλέγξουν. Μετὰ λύπης μου δὲ εἶδον ὅτι εἶχον ἀποζημιωθῇ οἱ περίεργοι οὗτοι ἐλεγκταὶ διὰ 9980 δραχμῶν. Ἐζήτησα σχετικὰς πληροφορίας καὶ διεμαρτυρήθην πῶς ἔλαβε χώραν μία τοιαύτη πρᾶξις, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ὁ ἁρμόδιος διευθυντὴς τῆς ὑπηρεσίας, ἔμαθον δὲ ὅτι τοῦτο ἐγένετο κατόπιν εἰσηγήσεως τοῦ ἰδιαιτέρου γραμματέως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος μετὰ δύο ἄλλων ὑπαλλήλων ἀνέλαβον τὸ ἔργον τῆς ἐξελέγξεως καὶ πρὸ παντὸς τὸ ἔργον τῆς εἰσπράξεως τῶν 9980 δραχμῶν χωρὶς νὰ προβοῦν εἰς κανένα ἀπολύτως ἔλεγχον. Θὰ καταπλαγῆτε, ὅπως κατεπλάγην καὶ ἐγώ, διατί νὰ λάβουν μόνον 9980 καὶ δὲν ἐστρογγύλευσαν τὸ ποσόν, σᾶς παρέχω ὅμως τὴν ἐξήγησιν ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ ἦτο τὸ ὑπόλοιπον ἑνὸς κονδυλίου δι’ ἐκτάκτους δαπάνας τοῦ Ὑπουργείου, καὶ δὲν ὑπῆρχε περιθώριον διὰ μεγαλύτερον ποσόν. Κατήγγειλα τὸ γεγονός, ἀλλ’ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς παρέμεινεν ἀσυγκίνητος. Μετὰ μῆνα σχεδὸν ἔλαβον—καὶ ταῦτα λέγω, κύριοι πληρεξούσιοι, διὰ νὰ σᾶς πείσω μετὰ πόσου σανφασονισμοῦ καὶ πόσης ἐρασιτεχνίας διεξήγετο τὸ ἔργον ἑνὸς Ὑπουργείου τοῦ ὁποίου ὁ προϋπολογισμὸς ἀνήρχετο εἰς τὸ ποσὸν τῶν προϋπολογισμῶν ὅλων τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, καὶ τοῦ ὁποίου τὸ ἔργον ἦτο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὸ ἱερώτερον—ἔλαβον ἔγγραφον διαταγὴν ἐκ μέρους συναδέλφου μου κατωτέρου ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος ὑπεγράφετο ὡς Γενικὸς Διευθυντής. Ὑπῆρχε, κύριοι πληρεξούσιοι, νόμος διὰ τοῦ ὁποίου ὁ Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως εἶχε τὸ δικαίωμα διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος νὰ ἀπονείμῃ τὸν τίτλον τοῦ Γεν. Διευθυντοῦ εἰς ἕνα τῶν Διευθυντῶν τοῦ Ὑπουργείου. Ἐν τούτοις ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπένειμε τὸν τίτλον ἄνευ Διατάγματος καὶ οὐχὶ εἰς ἕνα τῶν Διευθυντῶν, ἀλλ’ εἰς ὑπάλληλον καθ’ ὅλα ἀξιότιμον ἀλλὰ κατώτερον κατὰ βαθμὸν ἄλλων συναδέλφων του καὶ περιῆλθεν οὕτω τὸ Ὑπουργεῖον εἰς ἀναρχίαν. Ἔμεινα κατάπληκτος καὶ ἐθεώρησα σκόπιμον δι’ ἀναφορᾶς μου, ἀφοῦ αἱ προφορικαὶ συστάσεις ἀπέμενον ἄκαρποι, νὰ ἐκθέσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν πῶς ἔχει τὸ ζήτημα, νὰ ὑπομνήσω τοὺς νόμους καὶ νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ προβῇ εἰς τὴν διόρθωσιν τοῦ ἀτόπου.

§64Π. ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ. Θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι γίνεται ἐπερώτησις ἐναντίον πρώην Ὑπουργοῦ.

§65ΑΘ. ΤΡΑΧΗΛΗΣ. Ὁ ὁποῖος ἔπρεπε καὶ νὰ εἶναι παρὼν διὰ νὰ δύναται νὰ ἀπαντήσῃ ἐπ’ αὐτῶν τὰ ὁποῖα καταγγέλλει ὁ κ. συνάδελφος, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ καὶ ἡ Συνέλευσις νὰ φωτισθῇ.

§66Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔλεγον ἐν τῇ ἀναφορᾷ μου ἐκείνῃ τὰ ἑξῆς... (ἀναγινώσκει τὴν ἀναφοράν). Ἀντὶ ἄλλης ἀπαντήσεως καὶ ἀντὶ νὰ ἐξετάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂν τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ μου ἐκτιθέμενα ἦσαν ἀληθῆ, μοὶ τὴν ἐπέστρεψε μὲ τὴν ἑξῆς ἔγγραφον σημείωσιν: «Ἐπιστρέφεται πρὸς τὸν κ. Βουδούρην μὲ τὴν παράκλησιν νὰ μὲ καταγγείλῃ ἐπὶ παρανομίᾳ».

§67Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἄλλο ἠθέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ;

§68Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λυποῦμαι, κύριε συνάδελφε, διότι δὲν ἠθελήσατε νὰ μὲ παρακολουθήσητε, διότι τότε δὲν θὰ ἐγίνεσθε αὐτόκλητος συνήγορος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοὐλάχιστον διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Ὡς νὰ μὴ ἤρκουν ταῦτα, κύριοι πληρεξούσιοι, ὡς νὰ μὴ ἤρκει, λέγω, ἡ πρόσληψις ὑπαλλήλων εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε καὶ ἄνευ οὐδενὸς προσόντος, ὑπαλλήλων μὴ παρεχόντων καμμίαν ἐγγύησιν διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἀνελάμβανον, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ διορίσῃ εἰς ἀνωτάτας θέσεις καὶ παράφρονας. Ἀτυχής τις διαμείνας ἐπὶ ἔτη μακρὰ ἐν φρενολογικῇ κλινικῇ ἐξῆλθε πρὸς στιγμὴν διὰ νὰ διορισθῇ γραμματεὺς πρώτης τάξεως τοῦ Ὑπουργείου, χωρὶς νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτελέσῃ τὴν στοιχειωδεστέραν ὑπηρεσίαν. Μετὰ δεκαπενθήμερον προήγετο εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ τμηματάρχου, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ τοῦ κοινοποιηθῇ ὁ προβιβασμός, διότι προέλαβεν ἡ νόσος καὶ τὸν ἠνάγκασε νὰ ἐγκλεισθῇ καὶ πάλιν εἰς τὸ φρενοκομεῖον. Ὁ ὑπάλληλος οὗτος ἠμείβετο ἐπὶ ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος χωρὶς νὰ προσφέρῃ καμμίαν ὑπηρεσίαν καὶ χωρὶς νὰ δικαιοῦται νὰ λαμβάνῃ ἀποδοχάς. Συγχρόνως δὲ ἐλάμβανε καὶ τριακοσιόδραχμον ἐπίδομα μηνιαίως, ὡς πρόσφυξ δῆθεν, ἐνῷ ἦτο γηγενὴς Πελοποννήσιος! Κατήγγειλα τὴν πρᾶξιν καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπρόκειτο ἡ δικαστικὴ Ἀρχὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν καταδίωξιν τοῦ τοιαῦτα διαπράξαντος αἴφνης ἐπέμβασις ἰσχυροτάτου τότε παράγοντος ἀνέβαλε τὴν καταδίωξιν καὶ ὁ δημιουργὸς τοῦ σκανδάλου τούτου ἐλάμβανε δύο συγχρόνως παράσημα, ἀφοῦ ἐξηναγκάζετο συγχρόνως εἰς παραίτησιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως.

§69Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐξεδόθη βούλευμα;

§70Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐξεδόθη βούλευμα ἀλλὰ περιεργότατον, τὸ ὁποῖον ἐστηρίζετο κατὰ τὸ ὅλον σχεδὸν εἰς ἔμπρακτον μετάνοιαν. Ἐπῆλθε, κύριοι, ἡ 1η Νοεμβρίου καὶ ἡ κατάστασις κατέστη περισσότερον τραγική. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος ἐτριπλασίασε τὸ προσωπικόν, ὁ δὲ ταμίας τοῦ Ὑπουργείου δὲν ἠσχολεῖτο εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ὑπηρεσίαν παρὰ πῶς νὰ πληρώνῃ τοὺς διαφόρους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἐνεφανίζοντο ἑκάστη πρώτην τοῦ μηνὸς πρὸς εἴσπραξιν τῶν ἀποδοχῶν των. Δὲν παραλείπω δὲ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἡ 1η Νοεμβρίου ἑωρτάσθη ἐξαιρετικῶς ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Περιθάλψεως. Ἐντὸς μιᾶς αἰθούσης ἐχόρευαν σύμπαντες σχεδὸν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου ψάλλοντες τὸν «Γυιὸ τοῦ Ἀετοῦ». Ἦσαν δὲ ὑπάλληλοι οὗτοι διορισθέντες ἐπὶ τῆς τυραννικῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεργοὶ συνεπῶς τῆς ἐξασκουμένης δῆθεν τυραννίας, τῆς ὁποίας ἑώρταζον τὸν θάνατον, ἀνώτατοι μάλιστα ὑπάλληλοι ἐχόρευον χοροὺς συνοδείᾳ λατερνῶν, διὰ νὰ ἑορτάσουν τὸ γεγονὸς τῆς 1ης Νοεμβρίου. Διωρίσθησαν ἀνώτεροι ὑπάλληλοι ἄνθρωποι ἀνάπηροι πνευματικῶς καὶ σωματικῶς. Ἔφθασεν εἰς σημεῖον νὰ διορισθῇ τμηματάρχης πρώτης τάξεως ἀγαθὸς ἐξ Ἀμαρουσίου καρραγωγεύς, πρόεδρος ἐπιστράτων. Ὁ Ὑπουργὸς ὅμως τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀφοῦ ἐτριπλασίασε τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου, ἐζήλωσε καὶ τὴν δόξαν ὀργανωτοῦ. Καὶ διὰ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ὑπουργείου ἠγγάρευσεν ἐπιστήμονα ἐρασιτεχνικῶς ἀσχολούμενον εἰς τὰ κοινωνικὰ ζητήματα, ἐμίσθωσε διαμέρισμα ξενοδοχείου καὶ ἐγκατέστησε τὸν περίεργον τοῦτον ὀργανωτήν, ὅστις μετὰ πολύμηνον ἐργασίαν ἔφερεν εἰς φῶς ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος δὲν ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ ὄχι εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ πλέον ὠργανωμένον Κράτος, καὶ τὸ πλέον οἰκονομικῶς εὐημεροῦν. Κατόπιν τούτου δὲν ὑπελείπετο παρὰ μόνον ὁ ὑμνητὴς τοῦ ἔργου. Ἔπρεπε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ εὕρῃ τὸν Ὅμηρόν του καὶ δὲν ἤργησε νὰ τὸν εὕρῃ. Ἀνετέθη εἰς ἄλλον ἰδιώτην ἐπὶ ἁδρᾷ ἀμοιβῇ, διότι οὐδέποτε ἀνετίθετο ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου εἰς τοὺς ὑπαλλήλους του, ἀνετέθη εἰς ἰδιώτην, ἀσχολούμενον εἰς τὰ οἰκονομολογικά, νὰ συγγράψῃ τὸ ἔργον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως καὶ ὁ κύριος οὗτος συνέρραψεν ἀντὶ νὰ συγγράψῃ τὰ διάφορα Διατάγματα καὶ τοὺς διαφόρους νόμους τοὺς ἀφορῶντας τὸ Ὑπουργεῖον, συνέρραψεν ἀκόμη καὶ μερικοὺς στατιστικοὺς πίνακας, καὶ ἔφερεν εἰς φῶς ὀγκῶδες βιβλίον. Καὶ τὸ βιβλίον τοῦτο, κ. πληρεξούσιοι, ἐξεδόθη καὶ εἰς τὴν γαλλικήν, ὄχι διὰ νὰ φωτισθῇ ὁ εὐρωπαϊκὸς κόσμος καὶ νὰ θαυμάσῃ τὴν πρόοδον τὴν συντελεσθεῖσαν εἰς τὰ κοινωνικὰ ζητήματα ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐνισχυθῇ ὁ ἐκδότης καὶ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Πρὸ παντὸς δὲ ὁ Ὅμηρος οὗτος τοῦ ἔργου τοῦ Ὑπουργείου ἐθαύμαζε τὴν ἐπὶ ἐπιστημονικωτάτων βάσεων δρᾶσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως. Ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς ἐκεῖνος ἐκέρδισε καὶ τον στέφανον τοῦ ὀργανωτοῦ, ἐσκέφθη ὅτι ἔπρεπε νὰ περιορίσῃ καὶ τὰς δαπάνας τὰς ἀφορώσας τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, διότι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἐπήρκει διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὑπαλλήλων. Καὶ ἐνῷ κατὰ τὸ ἔτος 1918 αἱ δαπάναι τοῦ Ὑπουργείου εἰς ἐπιδόματα ἀνῆλθον εἰς 19.000.000, τὸ 1919 εἰς 14.000.000, τὸ 1920 εἰς 12.000.000, τὸ 1921 ἀνῆλθον μόνον εἰς 5.000.000. Εἰς φάρμακα τὸ 1918 διετέθησαν 115.000, τὸ 1919 121.000, τὸ 1920 79.000 καὶ τὸ 1921 1.893. Ἡ αὐτὴ ἀναλογία ὑπάρχει καὶ εἰς τὰ νοσήλεια τῶν προσφύγων καὶ ἐν γένει τῶν δεομένων περιθάλψεως. Ἦλθε, κύριοι, πληρεξούσιοι, ἡ Ἐπανάστασις τοῦ 1922 καὶ τὸ ἔργον τοῦ Ὑπουργείου κατέστη περισσότερον βαρύ, διότι 1.000.000 πρόσφυγες ἦλθον εἰς τὴν ἐλευθέραν αὐτὴν γωνίαν, γυμνοὶ καὶ πεινῶντες, ἄστεγοι καὶ ἀνυπόδητοι καὶ ἀνέμενον ἐκ μέρους τοῦ Κράτους τὴν ἀπαραίτητον τουλάχιστον συνδρομήν. Καὶ κατὰ τὰς κρισίμους ἐκείνας στιγμὰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου ἀνελάμβανεν ὁ ἀξιότιμος καὶ σήμερον Ὑπουργός, φέρων ὡς μόνα ἐφόδια ὅτι ἦτο πρόσφυξ καὶ ὅτι ἄλλοτέ ποτε εἶχε διατελέσει ἰατρὸς τοῦ πατριωτικοῦ ἱδρύματος. Ἀντὶ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀναμετρήσῃ τὸ βάρος τῆς ὑπηρεσίας τὴν ὁποίαν ἀνελάμβανε καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν γενναίων καὶ ριζικῶν μέτρων, ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπαρκέσῃ δι’ ἡμιμέτρων καὶ πρὸ παντὸς δι’ ἀθρόων διορισμῶν ὑπαλλήλων ἀνεξετάστως, ὑπαλλήλων, λέγω, οὐδεμίαν παρεχόντων ἐγγύησιν περὶ τῆς ὑπηρεσίας τὴν ὁποίαν ἀνελάμβανον. Καὶ διεσκορπίσθησαν εἰς τὰ διάφορα μέρη τῆς Ἑλλάδος οἱ δυστυχεῖς πρόσφυγες, χωρὶς, δύναμαι νὰ εἴπω, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως νὰ λάβῃ τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα καὶ χωρὶς πρὸ παντὸς νὰ λάβῃ τὰ μέτρα τὰ στηριζόμενα ἐπὶ τῇ βάσει συστήματός τινος. Εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε παρείχετο ἡ περίθαλψις ἄνευ οὐδενὸς μέτρου καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς προνοίας, ἐὰν δὲ δὲν ὑπῆρχον αἱ ξέναι ὀργανώσεις πρὸς τὰς ὁποίας ὀφείλομεν τόσον οἱ πρόσφυγες ὅσον καὶ ἡμεῖς εὐγνωμοσύνην, ἀσφαλῶς ἐλάχιστοι θὰ ὑπῆρχον ἐν τῇ ζωῇ πρόσφυγες καὶ ἀσφαλῶς ἡ Συνέλευσις δὲν θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀσχοληθῇ ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος. Διετέλεσα κύριοι, νομάρχης Ἀργολιδοκορινθίας ἐπὶ 9 μῆνας. Εἰς τὸν νομόν μου εἶχον 14.000 πρόσφυγας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως οὔτε μὲ ἐμὲ ἀπησχολήθη, οὔτε διὰ τὴν τύχην τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Μὲ ἀπησχόλησε δὶς τὴν πρώτην φορὰν διέτασσε τὴν ἐκκένωσιν τῶν στρατώνων τῆς Κορίνθου ἐντὸς 12 ὡρῶν χωρὶς κἂν νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ χωρὶς νὰ σκεφθῇ τὴν τύχην τῶν ἀτυχῶν ἐκείνων 1000 ἀνθρώπων, οἵτινες ἐπετῶντο εἰς τοὺς δρόμους. Καὶ μίαν ἄλλην φορὰν μοὶ ἀπέστειλαν δριμύτατον ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου διετασσόμην νὰ ἐκκενώσω ὅλα τὰ σχολεῖα ἐντὸς 24 ὡρῶν τὰ κατειλημμένα ἐκ μέρους τῶν προσφύγων. Ἠρώτησα ποῦ θὰ ἐγκαταστήσω τοὺς πρόσφυγας; ἐκεῖνοι δὲν ἔδωκαν οὐδεμίαν ἀπάντησιν καὶ ἐγὼ δὲν ἐξετέλεσα τὴν διαταγήν, διότι ἐνόμιζον ὅτι τοιοῦτον εἶχον καθῆκον. Οὐδέποτε, λέγω, ὄχι μόνον ἔλαβε μέτρα περιθάλψεως ἐκτὸς τῆς παροχῆς μιᾶς δραχμῆς εἰς τοὺς κάτω τῶν 10 ἐτῶν καὶ ἄνω τῶν 65 καὶ τοῦτο ἐπὶ ἕνα μῆνα, ἀλλὰ δὲν κατεδέχθη ὄχι μόνον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως ἀλλὰ κανεὶς ὑπάλληλος νὰ ἐπισκεφθῇ τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο χιλιάδες προσφύγων, διὰ νὰ λάβωσι γνῶσιν τῆς καταστάσεως.

§71Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ὀφείλετε νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε τὴν διακοπήν.

§72Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁρίστε.

§73Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ὤφειλεν ὁ κ. συνάδελφος νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅτι ἡ Ἑλλὰς καὶ ἄλλοτε ἀντιμετώπισε τὸ προσφυγικὸν ζήτημα κατὰ τὸ ἔτος 1914, καὶ μολονότι κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν εἶχον ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα μόνον 100.000 πρόσφυγες καὶ τὸ Κράτος καίτοι εὐημεροῦν οἰκονομικῶς δὲν κατώρθωσε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, θὰ ὤφειλε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. συνάδελφος τὴν οἰκονομικὴν καταστροφήν, ἡ ὁποία ἐπηκολούθησεν κατὰ τὸ 1922 καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν προσφύγων καὶ νὰ μὴ εἶναι τόσον τραχὺς εἰς τὰς ἐκφράσεις του.

§74Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Νομίζω ὅτι σχετικῶς μὲ τὰ δύο τηλεγραφήματα ὁ ἀνώτατος ἄρχων τῶν προσφύγων ἦτο ὁ ἑκάστοτε νομάρχης τῆς περιφερείας. Καὶ βεβαίως ἐλησμόνησεν ὁ κ. πληρεξούσιος ὅτι οἱ πρόσφυγες τῆς περιφερείας περιεθάλποντο ἀπὸ τὸν Ἀμερικανικὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν. Καὶ ἴσως ἐλησμόνησεν ὅτι δὶς δύο ἀνώτατοι ὑπάλληλοι, ὁ Βασιλειάδης καὶ Βαφειαδάκης, περιῆλθον μαζὶ μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς τοὺς καταυλισμοὺς τῶν προσφύγων, ἐλησμόνησεν ὅτι καὶ ἂν ἀνελάμβανε κανεὶς νὰ πείσῃ τοὺς Ἀμερικανοὺς νὰ δώσουν ὡρισμένας ὁδηγίας, ἐχρειάζετο ὡρισμένη ἐνέργεια ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐλησμόνησεν ὅτι κατόπιν τῆς δευτέρας ἐπισκέψεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν Ἀμερικανῶν ὑπῆρξε κίνδυνο νὰ διακοπῇ πᾶσα περίθαλψις ἐκ μέρους τῶν Ἀμερικανῶν, διότι μία ἐντολὴ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Ἀμερικανικοῦ Σταυροῦ δὲν ἐξετελέσθη καὶ διετάχθη ἡ ἄμεσος παράδοσις καὶ διανομὴ ὡρισμένων τροφίμων καὶ ἐνδυμάτων καὶ ὅτι κατόπιν τούτου ἐστάλη ἐντεῦθεν ἓν τηλεγράφημα συντεταγμένον εἰς πολὺ δριμύτατον τόνον, τὸν ὁποῖον ἐμετρίασα ἐγώ, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει ἐξετελεῖτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. τέως νομάρχης διέτασσεν ὡρισμένως ὁ Ἀμερικανικὸς Ἐρυθρὸς Σταυρὸς θὰ ἀπεχώρει ἐκ τοῦ νομοῦ Ἀργολιδοκορινθίας καὶ θὰ ἀπέμενον ὅλοι οἱ πρόσφυγες ἄνευ οὐδεμιᾶς περιθάλψεως.

§75Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὸ ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Πρῶτον οἱ Βαφειαδάκης καὶ Βασιλειάδης ἐχρησίμευον ὡς διερμηνεῖς, καὶ δὲν ἐξεπροσώπουν τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ δεύτερον ὁ Ἀμερικανικὸς Σταυρὸς ἀπέστειλε 30 μπαλόττα ρούχων πρὸς διανομήν. Ἀντὶ δὲ νὰ κατανεμηθῶσι ταῦτα ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῇ εἰσηγήσει των ἀπέστειλεν ὅλα τὰ ἐνδύματα ταῦτα μόνον εἰς τὴν Κόρινθον. Τῇ εἰσηγήσει τοῦ γραμματέως τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ἀμερ. Σταυροῦ κ. Σκουζὲ ἐγὼ ἐτηλεγράφησα διατάξας πρὸς στιγμὴν τὴν Ἐπιτροπὴν Ἄργους νὰ σταματήσῃ τὴν διανομήν, ἵνα γίνῃ δικαιοτέρα καὶ εἰς ἄλλους πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐντελῶς γυμνοί. Παρεξήγησας ὁ κ. Διευθυντὴς τοῦ Σταυροῦ ἐτηλεγράφησε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ διανομή. Κατόπιν εἰσηγήσεων συνεφώνησε μὲ τὴν εἰσήγησίν μου καὶ συνεμορφώθη πρὸς ταύτην ἀποστείλας ἐκ τῶν 30 δεμάτων ἐνδυμάτων εἰς Κιάτον καὶ Ἄργο. Συγχρόνως δὲ διὰ νὰ ἐλαττώσῃ τὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς πληροφορῶ ὅτι ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ἀμερ. Σταυροῦ μοὶ ἀπέστειλεν ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου ἐκφράζει—λυποῦμαι ποῦ περιαυτολογῶ—τὸν θαυμασμόν του διὰ τὴν ἀφοσίωσιν τὴν ὁποίαν ἐπέδειξα διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν προσφύγων. Ἐγώ, κ. πληρεξούσιοι, δὲν εἶπον ἄλλο τι· εἶπον ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως ἠγνόει τοὺς ἐν τῇ περιφερείᾳ μου πρόσφυγας. Δὲν θέλω νὰ ψέξω τὸν κ. Ὑπουργόν· ἴσως ἡ δρᾶσίς του ὀφείλεται εἰς τὸ σύστημα τοῦ Ὑπουργείου του, τοῦ ὁποίου ἡ δρᾶσις, ὡς ἀναφέρει τὸ βιβλίον, στηρίζεται ἐπὶ ἐπιστημονικῶν βάσεων. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι πολλάκις, καὶ προφορικῶς καὶ ἐγγράφως, ὑπέδειξα διάφορα μέτρα, ἐκ τῶν ὁποίων δὲν ἐλήφθη οὐδὲν ὑπ’ ὄψιν. Ὑπέδειξα τὴν μετατόπισιν τῶν προσφύγων ἀπὸ τὴν Ὕδραν καὶ Σπέτσας, διότι παραμένοντες ἐκεῖ κατεδικάζοντο εἰς θάνατον μὴ εὑρίσκοντες ἐργασίαν καὶ δὲν ἐδόθη οὐδεμία ἀπάντησις, ἐπρόκειτο δὲ περὶ προσφύγων μὴ διατρεφομένων ἀπὸ τὸν Ἀμερικανικὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν. Καίτοι ὅμως, κ. πληρεξούσιοι, οὐδεμία βοήθεια ἐχορηγεῖτο εἰς τοὺς πρόσφυγας ἐκείνους, ἴσως διότι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ προσφέρῃ τοιαύτην, ἐξεδόθησαν διαταγαὶ διὰ τῶν ὁποίων ἀπηγορεύετο ἡ μετακίνησις οἱουδήποτε πρόσφυγος, δὲν ἠδύναντο δ’ οὗτοι νὰ μεταβαίνωσιν ἀπὸ μέρους εἰς μέρος διὰ νὰ εὕρουν ἐργασίαν διὰ νὰ ζήσουν καὶ ἠναγκάζοντο οἱ πρόσφυγες νὰ ὁδοιπορῶσι διὰ νὰ ἔλθουν εἰς Ἀθήνας διὰ νὰ τύχουν περιθάλψεως, διότι εἶχον πληροφορηθῆ ὅτι οἱ ἐν Ἀθήναις διαμένοντες ἐτύγχανον ἐξαιρετικῆς τοιαύτης.

§76Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Εἶχεν ἐκραγῆ, κύριοι, ἐξανθηματικὸς τῦφος εἰς 56 καταυλισμοὺς προσφύγων καὶ ἐκινδύνευεν ὄχι μόνον ἡ ζωὴ τῶν προσφύγων, ἀλλὰ καὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος. Τί ἐπεβάλλετο εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ πράξῃ; Νὰ ἀπαγορεύσῃ κάθε μετακίνησιν διὰ νὰ σωθῇ ἡ Ἑλλάς. Τὴν διαταγὴν αὐτὴν ἐξέδωκα ἐγὼ καὶ εἶμαι ὑπιρήφανος δι’ αὐτήν.

§77Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὰς δηλώσεις ταύτας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Λέγω ὅμως καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἐκράτησε καὶ μετὰ τὴν ἐξαφάνισιν τοῦ ἐξανθηματικοῦ τύφου καὶ κρατεῖ ἀκόμη καὶ σήμερον.

§78ΑΠ. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Καὶ ἀπὸ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1923 γνωρίζει καλῶς καὶ ὁ τέως Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Γονατᾶς, ὅτι διετάχθη ἡ μετακίνησις τῶν προσφύγων εἰς Μακεδονίαν ἐφόσον ἦτο δυνατὸν οἱ Τοῦρκοι νὰ ἀναχωρήσουν ἀπ’ ἐκεῖ. Καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν αὐτὸ δὲν ἠδυνάμην ἐγὼ νὰ μετακινήσω τοὺς πρόσφυγας.

§79Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ Ἐπανάστασις κ. πληρεξούσιοι, ἔλαβε γενικὸν μέτρον τότε, διὰ τοῦ ὁποίου συνέστησεν Ἐπιτροπάς, ἵνα προβῶσιν εἰς τὸ ἐκκαθαριστικὸν ἔργον τῶν διαφόρων δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Τοιαύτη συνέστη καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκείνη προέβη εἰς τὸ ἔργον της. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω καὶ ἐξέφρασα καὶ τότε τὴν λύπην μου, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκείνη ἐδείχθη ὑπεράγαν καὶ ἐγκληματικῶς ἐπιεικής. Ἐκ τῶν ὑστέρων ὅμως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δικαιώσω καὶ τὴν ἐπιείκειαν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκείνης, διότι καὶ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀπέλυσε καὶ ὑπεβίβασεν ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ ἐντίμους ὑπαλλήλους καὶ ἀπὸ πρόσωπα ἀνώτερα πάσης ὑπονοίας, καὶ αὐτοὺς ἀκόμη, λέγω, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως διὰ λαθροχειρικοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος τοὺς ἐπανέφερεν εἰς τοὺς βαθμοὺς τοὺς ὁποίους πρῶτον κατεῖχον, ραπίζων καὶ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὸ ἔργον της.

§80ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὁ ἀναμάρτητος πρῶτος τὸν λίθον βαλέτω.

§81Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα, κύριε, αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ. Νὰ κρίνῃ ἡ Συνέλευσις καὶ ἂν δὲν ἔχῃ ἀντιρρήσεις νὰ υἱοθετήσῃ τὴν πρότασιν αὐτήν. Διάφοροι κλοπαὶ ἐπιδομάτων καὶ ἄλλων ἐπιχορηγήσεων ἐλάμβανον χώραν. Διετάχθησαν ἀνακρίσεις, ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ὑπῆρξεν ἡ παραπομπὴ εἰς τὸ στρατοδικεῖον 3 ἢ 4 ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου. Δι’ ἄλλους δὲ ὁ κ. ἀνακριτὴς ἐδήλωσεν ὅτι, ἂν καὶ δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα τῆς κλοπῆς, ἀσφαλῶς ὅμως οὗτοι ἐπέδειξαν ἐγκληματικὴν ἀσυνειδησίαν. Ἀλλ’ οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι παρέμειναν εἰς τὰς θέσεις των, παραδόξως δὲ πληροφοροῦμαι ὅτι ὑπάλληλοι τὸ πρῶτον εἰσελθόντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν μὲ πεντίδραχμον ἡμερησία, ἀποζημίωσιν σήμερον εἶναι κάτοχοι σταθμῶν αὐτοκινήτων καὶ διαφόρων οἰκιῶν.

§82Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἰσήλθομεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων;

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§84Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὰ βλέπω ὅτι εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος αὐτά.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανειλημμένως συνέστησα εἰς τὸν ρήτορα αὐτό.

§86Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἐξῆλθον τοῦ θέματος. Πρόκειται ὄχι μόνον περὶ χιλίων ὑπαλλήλων τῶν ὁποίων ζητεῖ τὴν παραμονὴν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὴν ἀποζημίωσιν, ἀλλὰ πρόκειται εἰδικῶς νὰ εἴπω ἐπὶ τῇ εὐκαιρία ταύτῃ μερικὰ πράγματα διὰ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, ἐκτὸς ἐὰν οἱ κ. κ. συνάδελφοι παραμένοιεν ἀσυγκίνητοι περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, ὁπότε πρέπει νὰ κατέλθω τοῦ βήματος καὶ νὰ τοὺς ἀφήσω νὰ ἀσχοληθοῦν ἤρεμοι περὶ τῆς ἰνδικῆς καννάβεως!

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁσονδήποτε ἐνδιαφέροντα καὶ ἂν εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, πρέπει πάντως νὰ ἔχουν σχέσιν πρὸς τὸ θέμα. Παρακαλῶ νὰ ἐξηγήσητε τίνα σχέσιν ἔχουν,

§88Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θέλω νὰ ἐξετάσω τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως διὰ νὰ σκεφθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν χρειάζονται τόσαι χιλιάδες ἐκτάκτων ὑπαλλήλων. Διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει ὅτι ἐπιτρέπεται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως ὁ διορισμὸς ἐκτάκτων ἐπὶ ἡμερησίᾳ ἀποζημιώσει ὑπαλλήλων, ὧν ὁ ἀριθμὸς δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τοὺς 290, ἡ δὲ ἡμερησία ἀποζημίωσις τὰς δραχμὰς 30. Κύριοι πληρεξούσιοι, πρὶν προβῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου, ἀφοῦ δὲν ἤθελε νὰ ἐξετάσῃ τὰ 4 ἄλλα ὑποβληθέντα, τὰ ὁποῖα ἀλληλογρονθοκοποῦνται, διέταξε τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἵνα προβῇ εἰς τὴν μονιμοποίησιν 149 ὑπαλλήλων, ὅσους ὑπελόγιζεν ὅτι ἦσαν ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἀπασχοληθὲν ἐπὶ μῆνας σχεδὸν κατέληξεν εἰς ἓν συμπέρασμα καὶ ὑπέδειξε τὸν ἀπαραίτητον ἀριθμὸν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ μονιμοποιηθοῦν. Ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου δὲν ἦτο εὐάρεστος εἰς τὸν κ. Πρόεδρον καὶ ἠθέλησε νὰ τὴν ἀκυρώσῃ διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου σήμερον νομοσχεδίου.

§89ΑΠ. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Τὴν 6ην Φεβρουαρίου ἔπρεπε νὰ εἶχον ἀπολυθῆ συμφώνως πρὸς τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι καὶ ἐξ αὐτῶν ἔπρεπε νὰ παραμείνῃ εἷς ἀριθμὸς 136 ἐκτάκτων καὶ νὰ μονιμοποιηθοῦν καί τινες ἄλλοι. Ἡ μονιμοποίησις τῆς τελευταίας αὐτῆς σειρᾶς τῶν ὑπαλλήλων ἐγένετο τὴν 4 ἢ 5 Φεβρουαρίου, δηλ. μίαν ἢ δύο ἡμέρας πρὸ τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας ἡ ὁποία ἐτάσσετο. Ἄρα ἐγένετο ὀλίγον ἐσπευσμένως καὶ ἀποτέλεσμα τούτου ὑπῆρξε τὸ ἑξῆς: Πρῶτον δὲν ἠδυνήθησαν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι νὰ προσαγάγουν τὰ διάφορα πιστοποιητικά, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἐγίνετο ἡ μονιμοποίησις, καὶ κυρίως ἠδικήθησαν οἱ πρόσφυγες ὑπάλληλοι, τῶν ὁποίων τὰ πιστοποιητικὰ εἶχον καταστραφῆ κατὰ τὴν φυγήν των ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας. Τὰ πιστοποιητικὰ αὐτὰ οὗτοι ἠδύναντο μετὰ τὴν καταστροφήν των νὰ τὰ ἀντικαταστήσουν διὰ τῶν μητρώων τῆς ἐγγραφῆς των. Ἔπρεπε λοιπὸν διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὰ προσόντα, ἀλλὰ δὲν εἶχον τὰ τυπικὰ πιστοποιητικά, νὰ ληφθῇ κάποια πρόνοια. Δεύτερον τὸ διοικητικὸν Συμβούλιον ἐμονιμοποίησεν ἐπὶ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων 65% κορίτσια καὶ γυναῖκας. Δεδομένου λοιπὸν ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ὑπάρχουν μόνον μόνιμοι ὑπάλληλοι, ἡ δὲ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου θὰ μετεφέρετο ἀπὸ τοῦ κέντρου εἰς τὰς περιφερείας, καὶ σεῖς θὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ στέλλωνται κορίτσια εἰς τὴν Φλώριναν καὶ τὴν Κοζάνην. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐδόθη καὶ ἡ συγκατάθεσις τῶν μελῶν τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν τὸ διοικητικὸν συμβούλιον.

§90Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον, κύριοι πληρεξούσιοι, ἐξετάσαν τὰ προσόντα ὅλων τῶν ὑπαλλήλων προέβη εἰς τὴν ὑπόδειξιν 145 ὑπαλλήλων, ὅσοι δηλ. ἔπρεπε νὰ μονιμοποιηθοῦν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μονιμοποιήσῃ τοὺς ὑποδειχθέντας ἐκ μέρους τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου καὶ νὰ ἀπολύσῃ ἅπαντας τοὺς ἄλλους ὡς οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν προσφέροντας.

§91ΑΠ. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ πόσοι ὑπάλληλοι εἶναι χρήσιμοι καὶ πόσοι δὲν εἶναι. Μόνον ὁ Ὑπουργὸς εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὸ γνωρίζῃ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐψηφίζετο τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα προεβλέπετο ὅτι θὰ εἶχε τελειώσει ἡ ἄφιξις ἄλλων προσφύγων ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας. Δυστυχῶς ἔφθασαν καὶ ἄλλαι 120 χιλιάδες καὶ κατόπιν καὶ ἄλλοι. Τὴν στιγμὴν λοιπὸν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔφερον τὴν εὐθύνην ὅτι ἀφικνούμενοι πρόσφυγες ἐδῶ δὲν θὰ εἶχον τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους διὰ τὰς σχετικὰς ὑπηρεσίας εἶχον ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς ἀνειλημμένην τὴν εὐθύνην ἀκεραίαν καὶ ἐπροτίμησα νὰ ἔχω 10 ὑπαλλήλους περιττοὺς παρὰ νὰ ἔχω κατόπιν 10 ὑπαλλήλων ἔλλειψιν.

§92Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ ἀναλάβητε μίαν βαρεῖαν εὐθύνην. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ, ὅτι ἀνελάβετε μίαν εὐθύνην βαρυτάτην, διὰ τὴν ὁποίαν ἐνομίζετε τοὺς ὤμους σας ἱκανούς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει νὰ σᾶς διαβεβαιώσῃ ὅτι ἔχει ἀνάγκην περισσοτέρων ὑπαλλήλων διὰ τὰς προσφυγικὰς ὑπηρεσίας. Ἀλλά, κύριοι πληρεξούσιοι, γνωρίζετε ὅτι ὅλαι αἱ κρατικαὶ ὑπηρεσίαι εἶναι ἁρμόδιαι διὰ τὸ προσφυγικὸν καὶ κατήντησε μόνον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως νὰ μὴ εἶναι ἁρμόδιον. Ὅλα εἶναι ἁρμόδια, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, τῶν Ἐσωτερικῶν, τῆς Γεωργίας, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως τείνει νὰ ἀποξενωθῇ πάσης ἀσχολίας διὰ τὸ προσφυγικὸν ζήτημα.

§93Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μά, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχομεν σήμερον ἔλεγχον, δὲν ἔχομεν ἐπερωτήσεις σήμερον.

§94Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λέγω ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ δὲν χρειάζονται ὅπως θὰ τὸ ἀποδείξω. Δὲν δέχομαι διακοπάς.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ῥήτωρ ἐδήλωσεν ὅτι δὲν δέχεται διακοπάς. Οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντοῦν, ἀλλὰ μόνον εἰς τὸ τέλος τῆς ἀγορεύσεως.

§96Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ διακοπῶν. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§97Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος. Μὴ ἐξάπτεσθε. Ἐὰν νομίζητε ὅτι ὅσα λέγω δὲν ἀξίζουν ὥστε νὰ ἀπασχολήσω τὴν Συνέλευσιν, νὰ κατέλθω.

§98Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Σᾶς παρακαλῶ. Σᾶς ἀκούομεν μετὰ προσοχῆς.

§99Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θέλω νὰ ἀποδείξω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως ἀπεξενώθη πάσης ὑπηρεσίας ἀφορώσης τὴν περίθαλψιν τῶν προσφύγων καὶ ὅτι συνεπῶς δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἱκανοποιήσεως τῶν ὑπαλλήλων.

§100Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς παρακαλῶ. Ἐνδεχόμενον αὐτὰ ποὺ λέγετε νὰ εἶναι πολὺ ὀρθά, ἀλλὰ λέγονται σήμερα παρακαίρως.

§101Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν λέγονται καθόλου παρακαίρως, Λειτουργεῖ, κύριοι πληρεξούσιοι, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως Τμῆμα θυμάτων πολέμου. Ἀπὸ ἑνὸς ἔτους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως, παρὰ πάντα νόμον, ἐσταμάτησε τὸ ἔργον τῆς ἀπονομῆς περιθάλψεως ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου, χωρὶς κανὲν δικαίωμα κατεδίκασεν ἑκατοντάδας χιλιάδων οἰκογενειῶν εἰς τὴν μὴ λῆψιν τῆς περιθάλψεώς των, διότι ἤλπισεν, ὡς λέγει, ὅτι θὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νέος νόμος, ἐδημιούργησε δὲ μίαν τρομερὰν ἀνισότητα. Ὑπάρχουν ὡρισμένοι οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν περίθαλψιν καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας καὶ δὲν λαμβάνουν τοιαύτην. Διατί; Διότι ὁ κ. Ὑπουργός, χωρὶς νὰ εἰσηγηθῇ νομοθετικὸν Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καταργήσῃ τὸν ὑπάρχοντα νόμον περὶ παροχῆς περιθάλψεως ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς θυμάτων πολέμου, τῆς ὑπαρχούσης δυνάμει τοῦ νόμου, διέταξεν, αὐθαιρέτως ὅλως, τὴν διακοπὴν τοῦ ἔργου τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς περιθάλψεως. Καὶ ἐν τούτοις, κύριοι πληρεξούσιοι, λειτουργεῖ Τμῆμα θυμάτων πολέμου, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ πεντηκοντάδα ὑπαλλήλων, τμηματάρχην, εἰσηγητάς, γραφεῖς κλ. Τὸ Τμῆμα τοῦτο, κύριοι πληρεξούσιοι, οὐδεμίαν προσφέρει ὑπηρεσίαν, δὲν χρειάζεται παρὰ εἷς μόνον γραφεὺς ἢ μία δακτυλογράφος, ἡ ὁποία εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς νὰ ἐκδίδῃ μίαν κατάστασιν πληρωμῆς, τὴν ὁποίαν νὰ ἀποστέλλῃ εἰς τὰ διάφορα ταμεῖα, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης εἶναι δικαιοῦχοι. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως· εἰς τί ἀσχολεῖται τὸ Τμῆμα θυμάτων πολέμου; Αἱ αἰτήσεις παραπέμπονται εἰς τὰς σχετικὰς Ἐπιτροπάς· οὐδεμία λοιπὸν ἀσχολία βαρύνει τὸ Τμῆμα τοῦτο. Ποίαν ὑπηρεσίαν προσφέρουν 58 ὑπάλληλοι μὲ ἀνωτέρους βαθμούς;

§102ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν εἶναι 50.

§103Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Γρηγορίου, εἶναι περιττὸν νὰ διακόπτητε.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἔχω ἐγγράψει, κ. Γρηγορίου. Ὁμιλεῖτε κατόπιν.

§105Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὅταν ἠρώτησα «εἰς τί ἀσχολεῖσθε», μοὶ ἀπήντησαν «δίδομεν τὰ καθυστερούμενα, διότι οἱ ταμίαι ἐπιστρέφουν τὰς καταστάσεις καὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν πληρώνονται». Καὶ εἶπον: «Διατί νὰ ἀσχολῶνται τόσοι ὑπάλληλοι εἰς βάρος τοῦ δημοσίου Προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ μὴ ἐπέλθῃ μία συνεννόησις μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος νὰ διατάξῃ τοὺς κ. κ. ταμίας νὰ κρατοῦν ἐπὶ δίμηνον ἔστω τὰς καταστάσεις καὶ νὰ μὴ ἐπιστρέφουν ταύτας, μέχρις ὅτου οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ δικαιοῦχοι δυνηθοῦν νὰ μεταβοῦν εἰς τὰ ταμεῖα διὰ νὰ λάβουν τὰ δικαιώματά των;». Εἰς τὴν ἀφελῆ μου ταύτην ἐρώτησιν οὐδεμία μοὶ ἐδόθη ἀπάντησις. Ἐπιμένω δὲ καὶ ἐρωτῶ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως· εἰς τί χρησιμοποιοῦνται καὶ ποίαν ὑπηρεσίαν παρέχουν οἱ κύριοι οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὸ Τμῆμα θυμάτων πολέμου; Ὑπῆρχε μέχρι τινὸς Τμῆμα, κύριοι πληρεξούσιοι, σήμερον δὲ ὑπάρχει γραφεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀσχολεῖται εἰκοσὰς ὑπαλλήλων, γραφεῖον διανομῆς ἐπιδομάτων εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐφέδρων. Γνωρίζετε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἔπαυσαν νὰ διανέμωνται ἐφεδρικὰ ἐπιδόματα ἀπὸ μιᾶς διετίας.

§106Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Αὐτὸ εἶναι βέβαιον.

§107Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀλλὰ συνέστη καὶ ἕτερον Τμῆμα, κ. πληρεξούσιοι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ μεγαλοφροσύνῃ του, ἐν τῇ συνειδήσει τῶν εὐθυνῶν τῶν ὁποίων τὸ βάρος ἀνελάμβανε, συνέστησε καὶ Τμῆμα συντάξεων. Αἱ συντάξεις ἀπονέμονται δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος νόμου ἐκ μέρους μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην δύο ἢ τριῶν γραφέων, οἱ ὁποῖοι νὰ κανονίζουν τὰ ἀπαραίτητα δικαιολογητικὰ καὶ νὰ συνάπτουν τὰ διάφορα πιστοποιητικά, οὕτως ὥστε νὰ τὰ φέρουν ὥριμα πρὸς συζήτησιν. Ποῖος ὁ λόγος, καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς Ἐπιτροπὰς ἐξ ἴσου βαρυνομένας μὲ τὸ αὐτὸ ἔργον δὲν ὑπάρχει οὐδὲ εἷς ὑπάλληλος, ἐν Ἀθήναις συνέστη Τμῆμα; Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν. Συνεστήθη Τμῆμα, διότι ἔπρεπε νὰ οἰκονομηθῇ ἕνας ἀτυχὴς ἑβδομηκοντούτης γέρων, ὁ ὁποῖος διωρίσθη τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως πρώτης τάξεως καὶ ὁ ὁποῖος κατὰ σύμπτωσιν εἶναι συγγενὴς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§108Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι καθόλου. Ἔχει δικαίωμα ἕνας Ὑπουργὸς νὰ διορίσῃ ἕνα συγγενῆ του εἰς μίαν θέσιν.

§109Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχει ὅμως τὸ δικαίωμα εἷς Ὑπουργὸς νὰ συνιστᾷ Τμῆμα τὸ ὁποῖον νὰ ἀπασχολῇ εἴκοσι καὶ πλέον ὑπαλλήλους διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν δημιουργίαν μιᾶς θέσεως τμηματάρχου διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς γηραλέους συγγενεῖς του.

§110Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Εἶναι τὸ Τμῆμα Θυμάτων πολέμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς.

§111Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ δὲν εἴχετε τὸ δικαίωμα, κύριε Ὑπουργέ, νὰ διορίσητε τὸν ὑπάλληλον τοῦτον καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου ἀναγράφει ῥητῶς ὅτι οἱ ὑπάλληλοι ἀποχωροῦν ἅμα τῇ συμπληρώσει τοῦ 65, ἐνῷ ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον διωρίσατε μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου εἶναι 70 ἐτῶν.

§112Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Δὲν ἠξεύρω τὰ χρόνια του, ἀλλὰ δὲν πιστεύω νὰ εἶναι.

§113Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχει ἀνάγκην, λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, μεγάλου ἀριθμοῦ ὑπαλλήλων. Ἀκούσατε, κύριοι πληρεξούσιοι· 18 τμηματάρχας μονίμους ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον, ἐνῷ ὁ ὀργανισμὸς του ἀναγράφει 10 Τμήματα, ἐκ τῶν ὁποίων δύνανται νὰ λείψουν τὰ 8 ἀσφαλῶς, διότι εἶναι ἁπλῶς ὀνομαστικά. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν· πῶς δικαιολογοῦνται οἱ ἄλλοι ὀκτὼ τμηματάρχαι καὶ εἰς ποίαν ὑπηρεσίαν ἀσχολοῦνται οὗτοι;

§114Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Νὰ τοὺς ἀκούσωμεν.

§115Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. 18 ἔχετε σύμφωνα μὲ τὸν κατάλογον τὸν ὁποῖον μοὶ ἐδώσατε. Νὰ τοὺς ἀκούσητε θέλετε;

§116Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Τὰ ὀκτὼ περιττά, παρακαλῶ, τὰ ὁποῖα εἴπετε.

§117Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. 10 τμήματα λέγει ὁ ὀργανισμὸς σᾶς καὶ ἔχετε 18 τμηματάρχας ἀσχολουμένους εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν. Θέλετε νὰ σᾶς τοὺς δικάσω; (Ἀναγινώσκει τὰ ὀνόματα).

§118Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Θέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω;

§119Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς ἠρώτησα ἂν ἀμφισβητεῖτε τοὺς καταλόγους τοὺς ὁποίους μοὶ ἐδώσατε σεῖς, κ. Ὑπουργέ, διότι ἐγὼ τοὺς ἀμφισβητῶ, διότι σᾶς ἐδήλωσα ὅτι οἱ κατάλογοι οἱ ὁποῖοι μοὶ ἐδόθησαν ὄχι μόνον δὲν εἶναι σύμφωνοι πρὸς τὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον, καὶ ὅτι οὐδεμία πληροφορία μοὶ δίδεται σύμφωνος μὲ τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ἀληθεῖς. Ὅτι δὲ δὲν εἶναι ἀληθεῖς διὰ τὸ ποσὸν τῶν ὑπαλλήλων θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω, ὅταν σᾶς παρουσιάσω τὰς μισθοδοτικὰς καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὁ ἀσφαλέστερος μάρτυς τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως. Σᾶς εἶπον λοιπὸν ὅτι ἔχετε 10 Τμήματα καὶ ἔχετε 18 μονίμους τμηματάρχας, καὶ σᾶς ἐρωτῶ πῶς δικαιολογεῖτε τοὺς ἄλλους 8; Καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἔρχεσθε καὶ ζητεῖτε νὰ σᾶς δοθῇ τὸ δικαίωμα ὅπως προβῆτε εἰς τὸν διορισμὸν ἄλλων δύο.

§120Σ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν ἀφορᾷ τμηματάρχας, κ. συνάδελφε, τὸ νομοσχέδιον. Δὲν ἀνεγνώσατε τὸ νομοσχέδιον.

§121Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν τὸ ἀνεγνώσατε σεῖς. Τὸ νομοσχέδιον λέγει εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον ὅτι ἐπιτρέπεται ὁ διορισμὸς 2 τμηματαρχῶν καὶ μέχρι τριῶν γραμματέων πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως. Προβλέπει ὁ ὀργανισμός σας, κ. Ὑπουργέ, δι’ ἑξήκοντα εἰσηγητὰς καὶ ἔχετε 90 τοιούτους. Σᾶς ἐρωτῶ, πῶς δικαιολογοῦνται οἱ ἕτεροι τριάκοντα καὶ ἡ ἀπειρία τῶν ἐκτάκτων τοιούτων; Προβλέπει ὁ ὀργανισμὸς 6 τηλεφωνητρίας. Ἀπασχολεῖ, κύριοι πληρεξούσιοι, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως 6 τηλεφωνητρίας καὶ ἐξοδεύει 100 χιλιάδας δραχμὰς διὰ τὰς τηλεφωνητρίας του, ἐνῷ 40 εἶναι αἱ τηλεφωνήτριαι τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν. Εἴκοσι κλητῆρες ἀναφέρονται εἰς τὸν ὀργανισμὸν καὶ ἔχετε 36 κλητῆρας, δύο ὑπηρέτας καὶ περὶ τοὺς 30 ἐκτάκτους κλητῆρας. Εἴκοσι καθαριστρίας προβλέπει ὁ ὀργανισμὸς καὶ ἔχετε 26 μονίμους καὶ 38 ἐκτάκτους καθαριστρίας. Τετρακόσιοι δὲ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι, κύριοι πληρεξούσιοι, ἀπασχολοῦνται μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἀνακτόρων. Ἀσφαλῶς ὅμως ὁρκίζομαι ὅτι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν προσφέρει καὶ τὴν ἐλαχίστην ἔστω ὑπηρεσίαν, οὐδείς, κύριοι, ἀπολύτως οὐδείς. Ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ἕνας Ὑπουργὸς νὰ διορίζῃ τμηματάρχας διότι εἶναι συγγενεῖς του. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ, οὐδεὶς δύναται εἰς ἕνα εὐρύθμως λειτουργοῦν Κράτος, οὐδείς, πολὺ δὲ περισσότερον ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁ σεβόμενος ἑαυτόν, δὲν δύναται νὰ λέγῃ ἐνώπιον μιᾶς Ἐθνοσυνελεύσεως ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ἕνας Ὑπουργὸς νὰ διορίζῃ τμηματάρχας καὶ νὰ δημιουργῇ ἀνυπάρκτους καὶ ἀχρήστους ὑπηρεσίας διὰ νὰ τοποθετῇ γηραιοὺς καὶ ἀχρήστους τμηματάρχας. (Χειροκροτήματα). Ἄν ὑπάρχουν ἄνθρωποι, καὶ ὑπάρχουν ἀσφαλῶς, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ὑπηρεσίας ἐθνικάς, ὑπάρχει τρόπος ἀμοιβῆς καὶ ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς αὐτῶν. Ἔχουν, κύριοι πληρεξούσιοι, ἀνάγκην οἱ πρόσφυγες, ἀλλὰ δὲν εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως, δὲν εἶναι αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἱκανοποιηθοῦν. Ἀπονείματε γενναῖα βοηθήματα εἰς τοὺς πρόσφυγας αὐτούς, κ. Ὑπουργέ, εἰς τοὺς πρόσφυγας οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν γνώμην σας προσέφεραν ἐκτάκτους ὑπηρεσίας, ἀμείψατε αὐτοὺς ἡ Συνέλευσις θὰ σᾶς χειροκροτήσῃ. Δὲν ἔχετε ὅμως τὸ δικαίωμα, οὔτε σεῖς οὔτε κανεὶς ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἵσταται ὑψηλά, νὰ δημιουργῇ θέσεις καὶ νὰ κρατῇ εἰς τὴν ζωὴν Τμήματα ἄχρηστα, Τμήματα προκαλοῦντα τὴν περιφρόνησιν παντὸς ἀνθρώπου σεβομένου ἑαυτὸν καὶ παντὸς πολίτου παρακολουθοῦντος τὴν ἐξέλιξιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Καὶ μάλιστα δὲν δύνασθε, κ. Ὑπουργέ, νὰ λέγητε ταῦτα εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων ὑπεσχέθη οἰκονομίας καὶ ὑπεσχέθη ἐξυγίασιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Τὴν φράσιν σας ταύτην πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ διορίζητε τμηματάρχας ἀφίνω νὰ τὴν κρίνῃ καὶ νὰ τὴν χαρακτηρίσῃ αὐτὴ αὕτη ἡ Ἐθνοσυνέλευσις. Ἀλλὰ λέγετε διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ σας ὅτι δύναται τὸ διοικητικὸν συμβούλιον νὰ προβῇ εἰς μονιμοποιήσεις, ἀλλὰ διὰ τὴν θέσιν γραμματέως δευτέρας τάξεως μέχρι τοῦ εἰσηγητοῦ ἀπαιτεῖται πτυχίον Νομικῆς. Ἀλλὰ εἰς ἄλλο ἄρθρον ἀναγράφετε ὅτι οἱ ἤδη ὑπηρετοῦντες διορίζονται ἄνευ οὐδενὸς ἀπολύτως προσόντος καὶ τὸ Συμβούλιον ἔσπευσε νὰ μονιμοποιήσῃ παντὸς εἴδους ἀνθρώπους οὐδὲν ἔχοντας προσόν, πολλοὺς δ’ ἐκ τούτων στερουμένους καὶ ἀπολυτηρίου τοῦ σχολαρχείου εἰς εἰσηγητὰς καὶ συγχρόνως ἔκλεισε τὰς θύρας εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ ἀπαραίτητα προσόντα, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιδεικνύει πλέον τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως. Ὑποστηρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως ὅτι τὸ συμβούλιον ἐκεῖνο δὲν ἔκαμε κρίσιν καὶ ἠναγκάσθη νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἀπόφασίν του δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ μέτρου. Ἀλλὰ πῶς, κ. Ὑπουργέ, τὸ συμβούλιον ἐμονιμοποίησε τμηματάρχας καὶ γραμματεῖς καὶ εἰσηγητὰς μὴ ἔχοντας τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ μονιμοποιηθέντες ἀτυχῶς εἰς θέσιν γραφέων ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου; Διότι ἐκεῖνοι περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχουσιν ἀσφαλῶς ἀνώτερα προσόντα ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐμονιμοποιήσατε εἰς θέσιν τμηματάρχου καὶ εἰς θέσιν γραμματέως καὶ εἰσηγητοῦ. Ἔρχεσθε καὶ ὑποβάλλετε μίαν λίσταν τρομερὰν ἐκ δέκα περιπτώσεων, εἰς τὰς ὁποίας θὰ στηριχθῶσι τὰ διοικητικὰ συμβούλια. Ἔρχεσθε διὰ νομοθετικῶν μέτρων νὰ ὁρίσητε τὰ προσόντα τῶν μονιμοποιητέων εἰς θέσεις γραφέων, ἐνῷ ἦσθε εὐχαριστημένος, ὅταν τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἐμονιμοποίει εἰς ἀνωτέρας θέσεις ἀνθρώπους ἐκ τῶν ὁποίων οὐδεὶς εἶχε τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ διορισθῶσιν εἰς θέσεις γραφέων καὶ οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς προσέφεραν πολυτίμους ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας δὲν προσέφεραν οἱ εὐνοούμενοί σας, τοὺς ὁποίους διωρίσατε, ἐμονιμοποιήσατε καὶ προηγάγετε εἰς ἀνωτέρους βαθμούς. Ὁμιλεῖτε, κ. Ὑπουργέ, περὶ πτυχίου Νομικῆς. Καὶ ποῖον πτυχίον Νομικῆς καὶ ποίαν ὑπηρεσίαν προσέφερεν ὁ ἰδιαίτερος γραμματεύς σας, τὸν ὁποῖον ἐμονιμοποιήσατε μὲ βαθμὸν γραμματέως αʹ τάξεως; Οἱ ἰδιαίτεροι γραμματεῖς εἶναι ξένοι ἐντελῶς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Οὐδεὶς ἔχει δικαίωμα νὰ ἀμείβῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσέφεραν προσωπικὰς ὑπηρεσίας εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ὁμιλεῖτε περὶ προσόντων τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δημιουργεῖτε μίαν κατάστασιν ἀνώμαλον, ἡ ὁποία ἀπειλεῖ τὰ βάθρα τῶν ἀρκετὰ κρημνισθεισῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Προσελάβετε ἕνα γραμματέα Νομαρχίας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐντὸς μηνὸς τὸν προηγάγετε εἰς εἰσηγητὴν διὰ νὰ τὸν προαγάγητε μετὰ ἕνα μῆνα εἰς τμηματάρχην, διότι καὶ οὗτος ἦτο συγγενής σας. Μήπως ἔχετε καὶ τοῦτο τὸ δικαίωμα, κύριε Ὑπουργέ; Ἄν, κύριοι πληρεξούσιοι, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν πίνακα τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως, τὰ προσόντα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων διωρίσθησαν, τὸν χρόνον τῆς προαγωγῆς καὶ τὸν τρόπον ἑνὸς ἑκάστου, τὸν ἐζήτησα διὰ νὰ πεισθῇ ἡ Συνέλευσις μετὰ πόσης αὐτοκινητικῆς ταχύτητος καὶ ποίου σαλτιπαγκισμοῦ ἐγένοντο οἱ προβιβασμοὶ τῶν εὐνοουμένων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῶν ἰδιαιτέρων γραμματέων του. Ἀλλὰ δυστυχῶς μοὶ προσεκομίσθη ἀτελὴς πίναξ, ὁ ὁποῖος δὲν μὲ διεφώτισε περισσότερον ἀπὸ ὅσα ἐγὼ ἐγνώριζον. Συνεστήσατε, κ. Ὑπουργέ, Τμῆμα Δημοσίας Ἀντιλήψεως. Καὶ ὑπῆρχεν ὑπηρεσία Δημοσίας Ἀντιλήψεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν’ διὰ τίνα λόγον δὲν προσεκολλήσατε εἰς τὸ Ὑπουργεῖόν σας τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνην; Διότι ἠθέλετε νὰ δημιουργήσητε θέσεις, ἵνα ὑποστηρίξητε τοὺς εὐνοουμένους σας. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τί ἀσχολεῖται ἡ ὑπηρεσία τῆς Ἀντιλήψεως; Μήπως ἄλλη ὑπηρεσία προσετέθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δικαιολογοῦσα τὴν ὕπαρξιν τῶν διαφόρων Μανδαρίνων, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται εἰς τὴν ἀφαίμαξιν τοῦ δημοσίου πλούτου; (Χειροκροτήματα). Συνεστήσατε Τμήματα Δημοσίας Ἀντιλήψεως καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ ἀνεθέσατε τὴν ἐφαρμογὴν τῶν πρώτων εἰς ἀνθρώπους ὅλως ξένους πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν ἀνελάμβανον. Ναί, κ. Ὑπουργέ, διαγωνισμὸν πολὺ ὀρθῶς κάμνετε νὰ προκαλῆτε. Διαγωνισμὸν θέλω καὶ ἐγώ, εἰς τὸν ὁποῖον ὅμως νὰ λάβουν μέρος ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου σας, ἀπὸ τοῦ γραφέως μέχρι τοῦ ἀνωτάτου ὑπαλλήλου, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ λάβουν μέρος καὶ αὐτοὶ οἱ διατελέσαντες Ὑπουργοί. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, κ. πληρεξούσιοι, διότι συνηθίζω νὰ φέρω τὴν εὐθύνην τῶν ὅσα λέγω πρὸ παντὸς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι πολλοὶ ἔκτακτοι γραφεῖς θὰ ἀποδείξουν ὅτι εἶναι ἀνώτεροι καὶ ἱκανώτεροι τῶν διευθυντῶν, τῶν τμηματαρχῶν καὶ τῶν Ὑπουργῶν των ἀκόμη. Ἄς ἐξετασθοῦν, κ. πληρεξούσιοι, τὰ προσόντα αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως, ἄς ἐξετασθῇ ἡ λεπτὴ καὶ πολυσχιδὴς ὑπηρεσία ἡ ὁποία τοῖς ἔχει ἀνατεθῆ, ἄς ἐρωτηθοῦν οἱ ἀνώτατοι, πολλοὶ τῶν ὁποίων ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἵστανται εἰς τὸ ὕψος των, ἀλλὰ τῶν ὁποίων ἡ ἱκανότης καὶ τὸ ἐνδιαφέρον ἠμβλύνθη λόγῳ τῆς νοσηρᾶς ἀτμοσφαίρας εἰς τὴν ὁποίαν ζοῦν καὶ κινοῦνται. Ἐρωτήσατέ τους τί ἐστι δημοσία ἀντίληψις καὶ ἄν εἶναι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσουν τὸν ὁρισμὸν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὲ ἀποκαλῆτε τὸν μεγαλύτερον συκοφάντην. Ὑπάρχει, λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, τμηματάρχης Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Δημοσίας Ἀντιλήψεως καὶ γνωρίζετε, κύριοι πληρεξούσιοι, ποῖα εἶναι ἡ δρᾶσις τοῦ τμηματάρχου αὐτοῦ; Ὑπάρχει ἀτυχῶς μία πίστωσις ἡ ὁποία λέγεται «βοηθήματα ἀπόρων» καὶ τὴν πίστωσιν αὐτὴν διευθύνει ἀνεξελέγκτως ὑπάλληλός τις εὐνοούμενος τοῦ Ὑπουργοῦ, προσφέρων βοηθήματα εἰς πάντα προστρέχοντα καὶ εἰς πάντα φέροντα σημείωσιν. Οὐδέποτε ἐζητήθη ἔλεγχος καὶ οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιοῦτος, διότι τὰ 99)00 τῶν ἀποδείξεων ἔφερον τὴν λέξιν: «Διὰ τὸν ἀγράμματον» καὶ μίαν τσίφραν. Αὐτὴ εἶναι ἡ Δημοσία Ἀντίληψις καὶ ἡ Κοινωνικὴ Πρόνοια διὰ τὴν ὁποίαν ἀπασχολεῖται καὶ ὑπάρχει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως μὲ προσωπικὸν ἐκ 1463 ὑπαλλήλων.

§122Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πῶς θέλετε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ διάθεσις;

§123Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ τελειώσω καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Δημοσία Ἀντίληψις δὲν εἶναι τὸ παρέχειν ἐπιδόματα, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως δὲν εἶναι Ὑπουργεῖον διακονιαρέων.

§124Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀφίνετε τὴν Συνέλευσιν με μίαν ἐντύπωσιν καὶ εἴπετε ὅτι διατίθενται χρήματα ἀπὸ τὸν εὐνοούμενον ὑπάλληλον ἀνεξελέγκτως καὶ σᾶς ἐρωτῶ ἀμέσως, διότι ἔτυχε νὰ διέλθω τρεῖς φορὰς ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως καὶ ἀκριβῶς ἐγεννήθη καὶ εἰς ἐμὲ ἡ ἀπορία ἡ ὁποία ἐγεννήθη καὶ εἰς ὑμᾶς, καὶ ὅταν μοὶ ἔφεραν νὰ ὑπογράψω ἠρνήθην καὶ ἐζήτησα καὶ ἔκαμα τὸν ἔλεγχον καὶ ἐσκέφθην νὰ ἴδω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῶσιν αὐτὰ τὰ χρήματα. Καὶ τί χρήματα νομίζετε ὅτι εἶναι; Μία πρόσφυξ πτωχή, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ταξειδεύσῃ, ἔρχεται καὶ ζητεῖ φιλανθρωπίαν. Φιλανθρωπίαν ἐννοῶ ἓν εἰσιτήριον 25 δραχμῶν, ἓν βοήθημα μὲ ποῖα μέσα νὰ διατεθῇ αὐτὸ καὶ μὲ ποίας ἀποδείξεις: Αὐτὸ εἶναι ὅλον τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως.

§125Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἐπέμβασίν σας, σᾶς δηλῶ ὅμως ὑπευθύνως ὡς παρακολουθήσας τὸ ζήτημα ὅτι τὰ 25% διατίθενται διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, τὰ ἕτερα 75% δὲν διατίθενται ἀσφαλῶς εἰς χρησιμοποίησιν τοῦ σκοποῦ διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι προωρισμένα.

§126Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὡς εἶδον ἐγώ, διατίθενται δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν.

§127Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ὡμίλησα μόνον, κύριοι, περὶ καταχρήσεων· ἀνέφερα τὸ κονδύλιον τοῦτο καὶ εἶπον ὅτι ἡ ἀνεξέλεγκτος διανομὴ βοηθημάτων δὲν δικαιολογεῖ τὴν ὕπαρξιν Ὑπουργείου Δημοσίας Ἀντιλήψεως καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας.

§128Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι ἀνεξέλεγκτος· αὐτὴν ἀμφισβητῶ ἐγώ.

§129Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς — ἀκούσατε κ. κ. πληρεξούσιοι καὶ ἔπειτα σπεύσατε νὰ χειροκροτήσητε — λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θὰ ἔχῃ ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα νὰ διορίσῃ 290 ὑπαλλήλους, 2 τμηματάρχας καὶ 4 γραμματεῖς. Ἀλλὰ πῶς, κ. Ὑπουργέ, ἐπὶ τῇ βάσει τίνων ἐγγυήσεων θὰ διορίσητε αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους; Θὰ μονιμοποιήσητε αὐτοὺς τοὺς ὁποίους θὰ μονιμοποιήσῃ τὸ συμβούλιον; Τοὺς ἄλλους 300 θὰ ἔχητε πάλιν σεῖς αὐθαίρετον τὸ δικαίωμα νὰ διορίσητε; Δὲν λαμβάνετε καμμίαν στοιχειώδη πρόβλεψιν νὰ εἴπητε ὅτι ἐκτὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μονιμοποιηθησομένων οἱ ἄλλοι ἔκτακτοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὴν γνώμην σας, χρειάζονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν χρειάζεται τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως λειτουργοῦν ὅπως λειτουργεῖ σήμερον, θὰ ληφθοῦν ἐκ τοῦ καταλόγου ἐκείνου τὸν ὁποῖον κατήρτισε τὸ αὐτὸ διοικητικὸν συμβούλιον; Ἀλλὰ σπεύδετε εἰς μονιμοποιήσεις, διότι ἔχετε ἐλπίδας ὅτι θὰ μονιμοποιήσητε ἐκείνους τοὺς ὁποίους σεῖς θέλετε, ὅπως καὶ τοὺς προγενεστέρους, καὶ κατόπιν τούτου θὰ σᾶς δοθῇ τὸ δικαίωμα νὰ διορίσητε ἑτέρους 300, τοὺς ὁποίους θέλετε ἀνεξαρτήτως προσόντων.

§130Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ παρατήρησίς σας εἶναι εὐχάριστος, διότι προχθὲς ἡ Συνέλευσις ἐχειροκρότησε πρότασιν καταργήσεως τοῦ συμβουλίου.

§131Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρ’ ὅλην τὴν χρησιμότητα τὴν ὁποίαν ἀπέδιδον εἰς τὰ συμβούλια παρακολουθήσας τὸ ζήτημα εἶμαι ὄχι ἀπολύτως σύμφωνος μαζί σας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι τὰ διοικητικὰ συμβούλια διέψευσαν τὰς ἐλπίδας ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πολλὰ ἐστήριξαν ἐπ’ αὐτῶν. Ἀλλά, κύριοι, δὲν πρέπει νὰ χειροκροτῆτε, διότι ἡ εὐθύνη δὲν βαρύνει μόνον τὰ διοικητικὰ συμβούλια, ἀλλ’ ἡ εὐθύνη ἡ μεγαλυτέρα βαρύνει τοὺς κ. κ. Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι διὰ παντοίων μέσων ἐξευτελίζουν καὶ ἀκυρώνουν τὰς ἀποφάσεις τῶν διοικητικῶν συμβουλίων, ὅταν δὲ δὲν τὸ ἐπιτυγχάνουν προσφεύγουν εἰς νομοθετικὰ μέτρα.

§132ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι· αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές (Θόρυβος).

§133Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξηυτέλισαν τὰς ὑπηρεσίας εἶναι ἀκριβῶς τὰ διοικητικὰ συμβούλια.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀντικείμενον συζητήσεως τὸ ζήτημα τῶν συμβουλίων.

§135Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ εἴπω καὶ νὰ ἐκφράσω τὴν βαθυτάτην μου λύπην εἶναι ὅτι ἄνθρωποι ἀνωτάτης κοινωνικῆς θέσεως, ἄνθρωποι ἀνωτάτης μορφώσεως μηδενὸς ἔχοντες ἀνάγκην, δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον ὑποκύπτουσιν εἰς συστάσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργῶν καὶ τῶν διαφόρων ἰσχυρῶν. (Θόρυβος).

§136ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§137Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ὑποκύπτουσι τὰ διοικητικὰ συμβούλια εἰς τὰς συστάσεις τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν ἰσχυρῶν, ἀλλ’ ὑποκύπτουσιν εἰς τὰς συστάσεις τῶν διαφόρων παξιμαδῶν τῶν Ἀθηνῶν καὶ διαφόρων κοκοτῶν.

§138ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ καταργηθοῦν τὰ συμβούλια.

§139Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅτι εἰς τοὺς ἀπολυθησομένους θὰ δοθῇ τριῶν μηνῶν μισθὸς καὶ διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἰδοὺ τί λέγει εἰς τὴν τελευταίαν ἔκθεσίν του: «Εἰς τοὺς ἀπολυομένους ἐκτάκτους καὶ ἡμερομισθίους χορηγεῖται ἀποζημίωσις ἴση πρὸς τὰς ἀποδοχὰς τριῶν μηνῶν, ὡς συμβαίνει καὶ ἐπὶ τῶν μονίμων ὑπαλλήλων τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων». Ἀφήνω εἰς σᾶς, κύριοι, νὰ κρίνητε τὸ μέγεθος τῆς διανοητικότητος τοῦ συντάξαντος τὴν ἔκθεσιν αὐτήν. Ἔλαβεν ἀφορμήν, λέγει, διότι τὸ αὐτὸ γίνεται καὶ εἰς τοὺς μονίμους ὑπαλλήλους τῶν διαφόρων Ὑπουργείων.

§140Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τοὺς πετάξητε εἰς τοὺς δρόμους χωρὶς νὰ τοῖς δώσητε μιὰ πεντάρα.

§141Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργέ, λαμβάνετε διὰ τοὺς μονίμους ὑπαλλήλους τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων τὸ μέτρον τοῦτο, διότι οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι εἶναι μόνιμοι καὶ διότι, ὅταν προσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐγνώριζον ὅτι προσήρχοντο εἰς μόνιμον ὑπηρεσίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀφωσιώθησαν. Καὶ ὅταν ὁ ἐργοδότης διὰ διαφόρους δεδικαιολογημένους ἔστω λόγους ἀναγκασθῇ νὰ ἀπολύσῃ τὸν ὑπάλληλον εἰς τὸν ὁποῖον ἐγεννήθησαν αἱ ἐλπίδες καὶ ἐδόθησαν αἱ διαβεβαιώσεις μιᾶς μονίμου ἐργασίας, τότε μόνον ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παρέχῃ εἰς αὐτὸν μίαν ἀποζημίωσιν ἕως ὅτου δυνηθῇ νὰ εὕρῃ ἐργασίαν. Ἀλλὰ μὲ ποῖον δικαίωμα κύριε Ὑπουργέ, θὰ δώσητε τριῶν μηνῶν μισθοὺς εἰς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἡμερομίσθιοι καὶ ἔκτακτοι, εἰς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον καλῶς ὅτι ἡ ὑπηρεσία των εἶναι προσωρινή; καὶ μὲ ποῖον πρὸ παντὸς δικαίωμα θὰ δώσητε τριῶν μηνῶν μισθοὺς εἰς τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ὁποίους διωρίσατε καὶ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοθετήματος τούτου; Διωρίσατε, κύριε Ὑπουργέ, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ καμμία ὑπηρεσιακὴ ἀνάγκη τὸν Σεπτέμβριον 103 ὑπαλλήλους, τὸν Ὀκτώβριον 34, τὸν Νοέμβριον 35, τὸν Δεκέμβριον 42. Λυποῦμαι δὲ διότι δὲν μοὶ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἐρευνήσω τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι διωρίσατε καὶ τὸν Ἰανουάριον καὶ κατὰ τὸν Φεβρουάριον. Δὲν ὑπῆρχε δὲ καμμία ἀνάγκη, διότι ἡ μεγαλυτέρα ἀνάγκη ὑπῆρχε κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συνεσωρεύθησαν οἱ πρόσφυγες. Καὶ ἔρχεσθε σήμερον νὰ εἴπητε εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ σᾶς δώσῃ 5–6 ἑκατομ. δραχ. διὰ νὰ ἀμείψητε ὑπαλλήλους μόλις χθὲς διορισθέντας. Καὶ ταῦτα, κύριοι πληρεξούσιοι, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἀρνεῖται νὰ ὑπογράψῃ τὴν δημοσίευσιν τῆς συστάσεως ἑνὸς δημοτικοῦ σχολείου διὰ λόγους οἰκονομιῶν.

§142Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπεγράφη, κ. συνάδελφε.

§143ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὅταν ἔχωμεν ἀνάγκην τῶν προσφύγων ὑπαλλήλων, τοὺς θέλομεν, ὅταν δὲν τοὺς ἔχωμεν, τοὺς ἀπολύομεν.

§144Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ προσφύγων, κ. προσφυγορήτορ· ἀγαπῶ τοὺς πρόσφυγας, ὅσον καὶ σεῖς. Δὲν πρόκειται περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς τοὺς πρόσφυγας. Πρόκειται περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς ἀργομίσθους ὑπαλλήλους, πρόκειται περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐμισθοδοτήθησαν χωρὶς νὰ προσφέρωσιν οὐδεμίαν ποτὲ ὑπηρεσίαν.

§145ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἀπὸ πότε ἦσαν περιττοί;

§146Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὸ ἐρώτημά σας, κ. συνάδελφε, πότε ἀνεκαλύφθη ὅτι ἦσαν περιττοί, σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ἦσαν τοιοῦτοι ἀπὸ τῆς ἡμέρας τοῦ διορισμοῦ των, ὅπως δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ὁ τρόπος καθ’ ὃν λειτουργεῖ τὸ Ὑπουργεῖον ἐπιβάλλει τὴν ἄμεσόν του καταδίκην. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐπαναλαμβάνω, ὁ ὀργανισμὸς ἐπὶ τοῦ ὁποίου πολλὰς ἐστηρίξαμεν καλὰς ἐλπίδας, διότι πραγματικῶς ἤρχετο τὴν ἑπομένην ἑνὸς πολέμου, ἵνα ἐπουλώσῃ τὰς πληγὰς τὰς ὁποίας ἐδέχθη ἡ κοινωνία ἐπὶ τοῦ σώματός της, ὁ ὀργανισμὸς οὗτος συνέστη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως ἀπέβη ἕνας ἐμπειρικὸς ὀργανισμὸς προσενεγκὼν συμπτωματικῶς περίθαλψιν εἰς τὰ θύματά του, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἠδύνατο νὰ διεκδικήσῃ δικαίως τὸν τίτλον περιθάλψεως τῶν ὑπαλλήλων του, τὸν τίτλον ἐξοικονομήσεως ἑνὸς ἀκόμη ὑπουργικοῦ θώκου καὶ ἑνὸς ἀκόμη ὑπουργικοῦ αὐτοκινήτου εἰς μίαν ἀκόμη μεγαλοφυΐαν! Ἔχω τὴν γνώμην, κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συστήσῃ κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν....

§147ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα.

§148Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. ... ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἔργον καὶ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως καὶ σᾶς δηλῶ ὑπευθύνως ὅτι θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως δὲν ἐχρησίμευσε παρὰ ὡς μία ἑστία ἀσελγοῦς σπατάλης τοῦ δημοσίου θησαυροῦ.

§149Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἂν εἶμαι μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς καὶ ἴδω ὅτι πρόκειται περὶ προσφύγων, θὰ εἴπω ὅτι ἔκαμε πολὺ καλὰ ὁ κ. Ὑπουργός.

§150Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ προσφύγων. Κύριοι πληρεξούσιοι, διαμαρτύρομαι διότι δυστυχῶς δὲν μὲ παρακολουθεῖτε. Ἐξέφρασα τὴν λύπην μου, διότι ἐπεθύμουν ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς νὰ εἶναι κατὰ τοιοῦτον τρόπον συγκεκροτημένος ὥστε νὰ παρέχῃ τὰς ἀπαραιτήτους ὑπηρεσίας εἰς τοὺς πρόσφυγας καὶ εἰς ἄλλα κοινωνικὰ θύματα. Ἂς λείψῃ ἡ προσφυγορητορεία, ἂς λείψουν αἱ ἐκμεταλλεύσεις αἱ ἀνίεροι. Δὲν ὡμίλησα περὶ προσφύγων, κύριοι, ὡμίλησα περὶ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Δημοσίας Ἀντιλήψεως, διότι σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ὅτι ὁ πλέον ξένος πρὸς τοὺς πρόσφυγας ὀργανισμὸς εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως, διότι ἀπεδείχθη ἀνίκανον νὰ βαστάσῃ ἐπὶ τῶν ὤμων του ἓν τόσον βαρὺ ἔργον. Καὶ πράττει καλῶς ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκφράζω εἰς αὐτὸν τὰ θερμά μου συγχαρητήρια, διότι ἐσκέφθη νὰ δημιουργήσῃ Ὑφυπουργεῖον εἰς τὸ ὁποῖον νὰ περιλάβῃ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας τὰς ἀφορώσας τὴν περίθαλψιν καὶ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν προσφύγων. Καὶ ἂν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐμελέτα καλῶς τὴν σύστασιν καὶ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ὑπουργείου, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν εὐθυδικίᾳ θὰ διέτασσε δι’ ἑνὸς Διατάγματος τὴν πλήρη κατάργησίν του. Καὶ διὰ τὴν στέγασιν ἀπειροπληθῶν του ὑπαλλήλων, κύριοι πληρεξούσιοι, ἔχουν προορισθῆ περὶ τὰ τέσσαρα μέγαρα καὶ πληρώνει τὸ Κράτος 600.000 δραχ. κατ’ ἔτος. Συγχρόνως δὲ ἔχει καταλάβει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως καὶ ὅλα τὰ παλαιὰ ἀνάκτορα. Ὑπάρχει, κύριοι πληρεξούσιοι, ἰδιαίτερον οἴκημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἐργάζεται ὁ νομικὸς σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως. Εἰς τὰ τρία μέγαρα δὲν ἀνευρέθη τόπος, δὲν ἀνευρέθη ἓν δωμάτιον ὀλίγων τετραγωνικῶν μέτρων εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἐγκατασταθῇ ὁ νομικὸς σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως. Ἀλλὰ μὲ τὸ ἴδιον θάρρος ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναλαμβάνει καὶ πάλιν τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών του. Ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι διατεθειμένος νὰ σᾶς διαβεβαιώσῃ ὅτι διὰ τὰς πράξεις του θὰ δώσῃ λόγον εἰς τὸν Θεόν. Καταλήγων, κύριοι πληρεξούσιοι, συνιστῶ ὅπως χωρὶς νὰ μονιμοποιηθῶσι κρατηθοῦν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν οἱ 149 ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἐπροτάθησαν ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ ὅτι ἔχει ἀνάγκην καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων, ἐπ’ ἰδίᾳ του εὐθύνῃ νὰ κρατήσῃ καὶ τόσους ὑπαλλήλους ὅσοι τοῦ χρειάζονται ἐκ τοῦ κατηρτισμένου πίνακος ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου, τοὺς ἄλλους ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς ἀπολύσῃ ἀμέσως. Ἐὰν ἡ φιλανθρωπία του εἶναι ἀπεριόριστος, δύναται νὰ παράσχῃ ἑνὸς μηνὸς μισθὸν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ὑπὲρ τὸ ἔτος, διότι φρονῶ ὅτι κατὰ τὰς παρούσας στιγμὰς θὰ ἦτο ἡ ἐσχάτη περιφρόνησις πρὸς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀντιπροσωπεύομεν, ἂν τόσον γενναιοφρόνως μοιράζωμεν τὸν δημόσιον θησαυρόν. Ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη ἀποζημιώσεως καὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι εἶναι κατὰ σύμπτωσιν πρόσφυγες, πρῶτος ἐγὼ δίδω τὴν ψῆφόν μου ὅπως εἰς τοὺς πρόσφυγας τούτους ἀποδοθῇ καὶ μεῖζον τοῦ ὑπὸ τοῦ παρόντος νόμου προβλεπομένου βοηθήματος καὶ ἐφόσον κριθῇ τοῦτο ἀναγκαῖον. Δὲν θὰ κατέλθω ὅμως τοῦ βήματος τούτου, κύριοι πληρεξούσιοι, πρὶν σᾶς διαβεβαιώσω καὶ πάλιν ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ὅπως συσταθῇ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἔργον καὶ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως, διότι σᾶς καταγγέλλω ὑπευθύνως καὶ καταγγέλλω ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως κατὰ μέγιστον λόγον δὲν ὑπῆρξε παρὰ μία πηγὴ ἀσχημιῶν καὶ ὑπεξαιρέσεων τοῦ δημοσίου θησαυροῦ. Λυποῦμαι βαθύτατα, κύριοι πληρεξούσιοι, διότι εἰς ἐμέ, ἕνα ἐκ τῶν πρώτων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τούτου, εἰς ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος κατέβαλεν ὅλας τὰς ἀσθενεῖς του δυνάμεις, διότι ἤλπισε πολὺ εἰς τὴν χρησιμότητα τοῦ Ὑπουργείου τούτου, καὶ ὁ ὁποῖος ἐκέρδισε μόνον τὸν τίτλον τοῦ ἀνισορρόπου, διότι εἶχε τὸν ἡρωϊσμὸν νὰ καταγγέλλῃ τὰς διαφόρους παρανόμους πράξεις, εἰς ἐμέ, λέγω, ἔλαχεν ὁ κλῆρος νὰ γίνω εἰσαγγελεὺς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως. Τὸ ἔκαμα ὅμως διότι πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι θὰ δοθῇ ἀφορμὴ ὅπως μελετηθῇ τὸ ζήτημα καὶ θὰ παρασχεθῇ εὐκαιρία ὅπως ὁ πυορροῶν καὶ ἕτοιμο ἄνακτος οὗτος ὀργανισμὸς ἀναζήσῃ καὶ ἀποδώσῃ τοὺς καρποὺς τοὺς ὁποίους ἠλπίσαμεν ὅλοι ὅτι θὰ ἀποδώσῃ. Διὰ νὰ γίνῃ ὅμως τοῦτο, κύριοι πληρεξούσιοι, χρειάζεται ἀπαραιτήτως βαθυτάτη ἐγχείρησις καὶ διὰ τὴν ἐγχείρησιν ταύτην δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι ἁρμόδιος, ἂν καὶ ἰατρός, ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας. (Χειροκροτήματα.)

§151Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Μίαν ἐρώτησιν, κ. συνάδελφε. Ἠξεύρετε ποῖος εἶναι νομικὸς σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως; Εἶναι ὁ κ. Ἀποστολάκης, ὁ ὁποῖος κατοικεῖ μὲ τὴν μητέρα του εἰς τὸ τέρμα τῆς ὁδοῦ Ἱπποκράτους.

§152Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ κατοικίας, ἀλλὰ περὶ γραφείου.

§153Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὸ λέγω χάριν τοῦ κ. Ἀποστολάκη, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐντιμότατος δικαστικός.

§154Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἀπὸ σᾶς πληροφοροῦμαι ὅτι νομικὸς σύμβουλος εἶναι ὁ κ. Ἀποστολάκης. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ὑπάρχει ἰδιαίτερον οἴκημα ἐνοικιασθὲν μετ’ ἐπίπλων διὰ γραφεῖον τοῦ νομικοῦ συμβούλου, ἐνῷ ἠδύνατο εἰς τέσσαρα οἰκήματα τοῦ Ὑπουργείου νὰ ἐξευρεθῇ ἓν δωμάτιον διὰ τὸν νομικὸν σύμβουλον.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγορίου.

§156ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἔμεινα καὶ ἐγὼ κατάπληκτος ἀπὸ τὰ καταγγελθέντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα συμβαίνουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον, διότι νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος ὑπῆρξεν ὑπερβολικὸς ἐν πολλοῖς καὶ ἀνακριβὴς εἰς τὰ πλεῖστα σημεῖα. Ἀρκεῖ καὶ μόνον νὰ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον συνολικῶς ἔχει τὸν ἀριθμὸν τῶν 516 ὑπαλλήλων καὶ ἔχει καὶ ἔκτακτον προσωπικὸν 800 ὑπαλλήλων. Αὐταὶ εἶναι αἱ χιλιάδες χιλιάδων ὑπαλλήλων.

§157ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὀλίγοι εἶναι αὐτοί;

§158ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι ἔχουν τὴν ἀποστολὴν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ προσφυγικὸν ζήτημα καὶ διὰ τῶν ὁποίων τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἡ Κυβέρνησις κατώρθωσε νὰ μεταφέρῃ ἓν ἑκατομμύριον προσφύγων ἐν Ἑλλάδι, νὰ τοὺς περιθάλψῃ, νὰ τοὺς ἐγκαταστήσῃ, νὰ τοὺς μετακινήσῃ καὶ νὰ τοὺς ἐξασφαλίσῃ ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἔχει 16000 ὑπαλλήλους, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἠξεύρω πόσας χιλιάδας ἔχει, διὰ τὸ Ὑπουργεῖον δὲ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἂν μὲ ἐρωτήσητε ἂν οἱ 516 ὑπάλληλοι ἐπαρκοῦσι διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωσι τὸ προσφυγικὸν ζήτημα θὰ σᾶς εἴπω ἐκ πεποιθήσεως ὅτι δὲν ἐπαρκοῦν, καὶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ὀργανωθῇ κατὰ τρόπον ἀνταποκρινόμενον πλήρως πρὸς τὸν προορισμόν του, θὰ ἀπῄτει ἀριθμὸν ὑπαλλήλων ἀσφαλῶς διπλάσιον καὶ τριπλάσιον ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἔχει αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§159Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μένει μία ἐντύπωσις, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι εἶναι ὑπάλληλοι τοῦ κέντρου.

§160Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἀφῆκαν οἱ λόγοι τοῦ κ. Βουδούρη.

§161ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μέγιστον ψεῦδος. Πρόκειται περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος· εἰς ἑκάστην περιφέρειαν νομαρχίας ὑπάρχουσιν ὑπηρεσίαι περιθάλψεως αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦσι κατ’ ἀνάγκην ἀρκετὸν ἀριθμὸν ὑπαλλήλων.

§162Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τούτων κανεὶς δὲν προσφέρει πραγματικὴν ὑπηρεσίαν. Ἤμην νομάρχης ἐν Ναυπλίῳ καὶ ἐζήτησα τὴν ἀπόλυσιν ὅλων τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων.

§163Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Γίνεται πολὺς λόγος περὶ νομαρχιῶν καὶ περὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσέφεραν οἱ νομάρχαι εἰς τὸ προσφυγικὸν ζήτημα. Λοιπὸν δηλῶ κατηγορηματικῶς καὶ ἀναλαμβάνω ὅλην τὴν εὐθύνην ὅτι, ἂν εἰς τὴν Κέρκυραν ἔπεσαν θύματα περὶ τὰ χίλια ἐξ αἰτίας τοῦ ἐξανθηματικοῦ τύφου, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐπέτρεψε τὴν εἴσοδον εἰς τὴν Κέρκυραν τῶν προσφύγων ὁ νομάρχης. Ἂν τοιαύτας ὑπηρεσίας πρόκειται νὰ παράσχουν οἱ νομάρχαι, θὰ ἦτο περιττὸν νὰ τοὺς ἀναμίξωμεν.

§164Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τοῦτ’ αὐτὸ ἔπραξεν ὁ νομάρχης Τριπόλεως, ὁ ὁποῖος δι’ ἐγκληματικῆς πράξεως ἐθανάτωσε χιλίους ἀνθρώπους.

§165Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί ἀναμιγνύετε τοὺς νομάρχας καὶ μᾶς τοὺς φέρετε ὡς πρότυπον ὑπηρεσίας εἰς τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἀναθέσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν διεύθυνσιν τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν;

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ ἐπιτρέψω καμμίαν διακοπήν.

§167Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Αἱ διακοπαὶ αὐταὶ διαφωτίζουν τὴν συζήτησιν.

§168ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Πρόκειται λοιπὸν περὶ τῶν 516 ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται μονίμως εἰς τὸ κέντρον καὶ εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας· ὅταν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ποῖον ἀριθμὸν ὑπαλλήλων εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἀπασχολῇ ἡ Γενικὴ Διοίκησις Θεσσαλονίκης καὶ Θράκης θὰ ἀντιληφθῆτε ἀμέσως ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 516 ὑπαλλήλων εἶναι ἐντελῶς μηδαμινός. Ἐδημιουργήθη ἐπίσης ἡ ἐντύπωσις ἐκ τῶν λόγων τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος ὅτι ὅλοι αὐτοὶ κάθηνται, εἶναι ἀργόμισθοι ἔχουν σταθμοὺς αὐτοκινήτων, κλπ. Τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀνακριβές, δὲν ἐπιτρέπεται δὲ νὰ ἔρχωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι διετέλεσαν ὑπάλληλοι ...

§169Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πρὶν κάμητε χρῆσιν τῶν βαρυτάτων αὐτῶν φράσεων ὀφείλετε νὰ διαψεύσητε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀνέφερα καὶ ἀνέφερα ὡρισμένα σκάνδαλα καὶ ἀσχημίας· εἶπον ὅτι ὄχι ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι ἀλλὰ τὰ ¾ εἶναι ἄχρηστοι καὶ ἐδημιουργήθησαν ὑπηρεσίαι διὰ νὰ ἱκανοποιηθῶσιν ὑπάλληλοι.

§170ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ποῖαι ὑπηρεσίαι;

§171Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ τὸ ἀποδείξῃ ἡ ἐξελεγκτικὴ Ἐπιτροπή.

§172ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Αἱ ὑπηρεσίαι εἶναι αἱ ἑξῆς: τὸ Τμῆμα τῆς Δημοσίας Ἀντιλήψεως. Καὶ ἠρώτησεν ὁ κύριος προλαλήσας πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔχῃ Τμῆμα Δημοσίας Ἀντιλήψεως καὶ νὰ ἔχῃ ἐπίσης καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως; Καὶ ἀγνοεῖ ὅτι τὸ Τμῆμα αὐτὸ μετετέθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως.

§173Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν μετετέθη ὅμως κανεὶς ὑπάλληλος.

§174ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐφόσον τὸ Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως ἀνελάμβανε τὴν Δημοσίαν Ἀντίληψιν τοῦ Κράτους, ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ ἔχῃ τὰς ἀναγκαίας ὀργανικὰς θέσεις τὰς ὁποίας εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ποία δὲ εἶναι ἡ ὑπηρεσία τῆς Δημοσίας Ἀντιλήψεως; εἶναι ἡ ὑπηρεσία ἐκείνη, δι’ ἧς τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ παρέχῃ βοηθήματα εἰς τοὺς ἐνδεεῖς, δυνάμει τῆς ἀρχῆς τῆς φιλανθρωπίας, τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀναγνωρίσει ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη καὶ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος μας εἶχεν ἀναγνωρίσει ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς συστάσεώς του καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὑφίστατο τὸ Τμῆμα αὐτὸ ἀπὸ τῆς συστάσεώς του καὶ δι’ αὐτὸ μόλις κατηρτίσθη τὸ Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως διὰ λόγους τακτοποιήσεως ὑπηρεσιακῆς ἔπρεπε τὸ Τμῆμα αὐτὸ νὰ μεταφερθῇ ἐκεῖ. Εἶναι δὲ ἀστεῖον νὰ ἰσχυρισθῇ τις σήμερον, κατόπιν τοιαύτης δυστυχίας κοινωνικῆς, ὅτι τὸ Τμῆμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐθεωρεῖτο τότε ἀναγκαῖον, δὲν θεωρεῖται σήμερον τοιοῦτο. Καὶ ὁ κ. προλαλήσας ἀνέφερε περαιτέρω περὶ τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν κατὰ Σεπτέμβριον, Ὀκτώβριον καὶ Νοέμβριον. Ἀλλὰ γνωρίζετε ποῦ ἐχρησιμοποιήθησαν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί; Εἰς τὴν στατιστικὴν ὑπηρεσίαν τῶν προσφύγων. Εἶναι ἐκτὸς πάσης συζητήσεως ὅτι ἄνευ δημιουργίας στατιστικῶν πινάκων εἶναι ἀδύνατος πᾶσα λύσις τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἐμερίμνησε νὰ γίνῃ μία ἀπογραφὴ καὶ νὰ συντάξῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς αὐτῆς καὶ νὰ τὰ κατατάξῃ κατὰ τρόπον ἐπιστημονικόν. Ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Τμήματος αὐτοῦ εὑρίσκεται ὁ κ. Μιχαλόπουλος, ἐκ δὲ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Τμήματος οἱ μὲν ἡμίσεις ἐργάζονται ἐπὶ ἕξ ὥρας συνεχεῖς τὴν πρωΐαν καὶ οἱ ἄλλοι ἐπὶ ἕξ ὥρας τὸ ἀπόγευμα διὰ νὰ φθάσουν καὶ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἔφθασαν. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅταν τὸ πρῶτον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως συνεστήθη εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν περίθαλψιν 25.000 προσφύγων μόνον. Πρὸ δύο ἐτῶν ἐδέχθη αἰφνιδίως εἰς τοὺς ὤμους του τὸ βάρος 1.000.000 προσφύγων. Πῶς ἠθέλετε λοιπὸν ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν ἄλλως ἢ δι’ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων; Καὶ ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἐντελῶς ἀγράμματοι; Ἀπεδώσατε μομφὴν εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι προσέφεραν πολυτίμους ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφείσθησαν οὔτε ἡμερῶν ἀργίας οὔτε νυκτὸς καὶ οἱ ὁποῖοι ὅταν χιλιάδες προσφύγων κατέφθασαν εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ὅταν ἐπρόκειτο νὰ γίνουν μετακινήσεις προσφύγων εἰργάζοντο νυχθημερόν. Πρόκειται καὶ περὶ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ὑπηρεσίας εἰς τὴν Σμύρνην καὶ οἱ ὁποῖοι μετεκλήθησαν ἐνταῦθα διὰ νὰ ἐνισχύσουν τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου. Ὑπῆρξαν περιστάσεις καὶ ἐποχαὶ κατὰ τὰς ὁποίας οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι δὲν ἐπήρκουν, διότι ἔπιπτε τὸ κῦμα τῶν προσφύγων ὁλόκληρον ἐπὶ τῶν ὤμων των, ὑπῆρξαν ὅμως καὶ περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας, ὅταν ἐτακτοποιεῖτο ἡ παλίρροια καὶ ἡ ἄμπωτις, οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ δὲν ἀπησχολοῦντο ἴσως ἐπαρκῶς, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀπετέλει βεβαίως λόγον ὅπως συλλήβδην ἀπολυθοῦν. Ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος ὡμίλησε καὶ περὶ τῶν προσόντων τῶν ὑπαλλήλων. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου ἀπὸ ἀπόψεως προσόντων ἔχει μίαν διάταξιν ὀρθοτάτην· ὥρισεν ὅτι διὰ μὲν τοὺς προσλαμβανομένους διὰ πρώτην φορὰν ἔπρεπε ν’ ἀπαιτήσῃ τὰ προσόντα τοῦ νόμου περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ συνεπῶς διπλώματα Νομικῆς, ἀλλὰ διὰ τοὺς ἐκτάκτους ὑπαλλήλους, δι’ ὑπηρεσίας αἱ ὁποῖαι ἀπῄτουν πρὸ παντὸς πρακτικὰς γνώσεις, οἵα ἦτο ἡ ἐγκατάστασις προσφύγων, ἡ στέγασις προσφύγων, ἐχρειάζοντο ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν ἕνα πνεῦμα πρακτικόν, ν’ ἀνήκουν μᾶλλον εἰς τὸν ἐμπορικὸν κλάδον καὶ οἱ ὁποῖοι προσέφεραν πράγματι ἀνεκτιμήτους ὑπηρεσίας. Τί ἄλλο δίπλωμα ἠθέλετε ν’ ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰμὴ ἓν ἀπολυτήριον γυμνασίου; Περὶ αὐτῶν λοιπὸν τῶν ἀνθρώπων πρόκειται οἱ ὁποῖοι ἐμονιμοποιήθησαν χωρὶς νὰ ἔχωσι δίπλωμα Νομικῆς, εἶχον ἁπλούστατα ἀπολυτήριον γυμνασίου. Ἀλλ’ ἐγένετο λόγος καὶ διὰ τὰ οἰκήματα τοῦ Ὑπουργείου. Πραγματικῶς τὸ Ὑπουργεῖον κατέχει πολλὰ οἰκήματα, τὸ οἴκημα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν ἦσαν μετατεθειμέναι αἱ παλαιαὶ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ὅταν ἐδημιουργήθη ἡ Διεύθυνσις τῶν Προσφύγων, μοιραίως ἐχρειάσθησαν καὶ γραφεῖα ἅτινα ἐγκατεστάθησαν ἐκεῖ ὅπου εἶναι καὶ σήμερον, ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Κοραῆ, ἀλλὰ ὑπάρχει τοιαύτη στενότης χώρου, ὥστε, ὅταν ὁ τέως κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ κανονίσῃ ὥρας συνεργασίας μετὰ τῶν πληρεξουσίων Θράκης, παρεχώρει εἰς αὐτοὺς πρὸς σύσκεψιν τὸ ἰδιαίτερόν του Γραφεῖον ἀκριβῶς ἕνεκα ἐλλείψεως χώρου. Ἀκριβῶς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο ὑποφέρει λόγῳ τῆς διασπορᾶς τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποστῆ, διότι δὲν ἐξευρέθη ἓν οἴκημα εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συγκεντρωθοῦν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι. Καὶ ἐφόσον εἶναι τόσα τὰ οἰκήματα μοιραίως καὶ αἱ τηλεφωνήτριαι θὰ εἶναι πολλαί. Συνεπῶς καὶ ὁ μῦθος τῶν ἕξ τηλεφωνητριῶν μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ἀπολύτως. Ἐν σχέσει μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὀφείλω νὰ δηλώσω τὰ ἑξῆς: Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου ἐδημιουργήθη μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι τὸ προσφυγικὸν ζήτημα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν μόνιμόν του φάσιν ταχέως. Δυστυχῶς ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ ὀξύ του σημεῖον καὶ μᾶς ἐπιβάλλει τὴν διατήρησιν τῶν ἐκτάκτων καὶ ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων. Τώρα, ἂν οὗτοι ἐργάζονται ἢ ὄχι, εἶναι ζήτημα ἐπιβλέψεως καὶ διοικήσεως, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῶσιν οὗτοι ἀργόμισθοι, ἐνῷ εἰς αὐτοὺς κυρίως ὀφείλεται ἡ ἐν πολλοῖς ἐπούλωσις τῶν προσφυγικῶν πληγῶν, ἀδίκως δὲ τίθεται ὑπὸ διωγμὸν ἡ κατηγορία τῶν ὑπαλλήλων τούτων, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὄντως ὅτι ἅπαντες σχεδὸν εἶναι πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι προσελήφθησαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἀκριβῶς διότι ἦσαν πρόσφυγες, εἶναι δὲ ἄδικον, ἀπολυόμενοι τῆς ὑπηρεσίας νὰ μὴ λάβουν μίαν μικρὰν ἀποζημίωσιν, ὅταν ἀπολυθοῦν καὶ ἐγκαταλειφθοῦν εἰς τοὺς δρόμους καὶ αὐτοὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των πενόμενοι. Ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας καὶ περὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Ὀρθὴ εἶναι οὐχ ἧττον ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ σχετικοῦ νόμου, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ διοικητικὸν συμβούλιον προέβη εἰς τὴν μονιμοποίησιν 147 ὑπαλλήλων ἐκ τῶν 1000 τοιούτων οὓς εἶχεν ὑπ’ ὄψει του. Ἦτο δυσχερέστατον ἐπὶ χιλίων ὑπαλλήλων νὰ κρίνῃ τὸ συμβούλιον ποῖοι εἶναι οἱ ἱκανοὶ καὶ ἂν ἐξ αὐτῶν οἱ κριθέντες ὡς μονιμοποιητέοι 147 ἦσαν πράγματι οἱ ἱκανώτεροι. Ἀκριβῶς δὲ διότι θέλομεν νὰ ἀποφύγωμεν κάθε φαυλότητα δίδεται καὶ πάλιν εἰς τὸ ἴδιον συμβούλιον ὁ ἔλεγχος τῶν μονιμοποιητέων ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων προσόντων ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ ὁ διαγωνισμός. Ὡς πρὸς τὸν τμηματάρχην τὸν διορισθέντα, κ. πληρεξούσιοι, ὀφείλω νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ διὰ νὰ τεθῶσι τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Δὲν ἐδημιουργήθη ἡ θέσις αὐτὴ διὰ τὸν τμηματάρχην τὸν συγγενῆ τοῦ τέως κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. τμηματάρχης εὑρίσκετο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διορισθεὶς ἔκτακτος τμηματάρχης καθ’ ὃν τρόπον εἶναι τὸ Κράτος ὑποχρεωμένον νὰ διορίσῃ ὑπαλλήλους, κατέλαβε δὲ θέσιν ὀργανικήν, ἥτις ἐδημιουργήθη διὰ τὴν κανονικωτέραν ἐπίβλεψιν τῶν συντάξεων τῶν θυμάτων πολέμου. Τὴν δημιουργίαν τῆς θέσεως προυκάλεσεν ἡ ἀνάγκη τῆς ταχυτέρας ἀπονομῆς συντάξεων ὑπὲρ ἧς ἀνάγκης ὁ κ. πληρεξούσιος ἔφερε πλειστάκις τὸν λόγον ἐνταῦθα. Ἡ θέσις αὕτη ἐδημιουργήθη, διότι αἱ Ἐπιτροπαὶ συντάξεων δὲν ἐλειτούργουν κανονικῶς καὶ ἐπεβάλλετο νὰ διορισθῇ εἷς τμηματάρχης διὰ νὰ παρακολουθῇ τὰς κινήσεις τῶν Ἐπιτροπῶν τούτων καὶ νὰ φροντίζῃ ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ταχύτερον φθάσουν αὗται εἰς ἀποτέλεσμα. Συνεπῶς εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένον τὸ νομοσχέδιον καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει.

§175Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ συζήτησις· αὕτη ἐξετροχιάσθη καὶ μετεβλήθη εἰς ἔλεγχον. Παρακαλῶ νὰ παύσῃ τὸ παρεμπεσὸν αὐτὸ ζήτημα καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν αὐτοῦ. Ἂς ὑποβληθῇ μία ἐπερώτησις καὶ ἂς συζητήσωμεν κατόπιν εὐρύτατα.

§176Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§178Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λυποῦμαι, κ. πληρεξούσιοι, διότι ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας παρορμηθεὶς ἐκ τῆς ἰδέας ὅτι, ἐπειδὴ διετέλεσεν ἐπ’ ὀλίγον χρόνον γενικὸς γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου, ἐνόμισεν ὅτι ἦτο ὑπεύθυνος διὰ τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργοῦ. Διὰ τὰς πράξεις μιᾶς ὀργανώσεως, διὰ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν δὲν εἶναι ἱκανοὶ οἱ ὦμοι ἑνὸς Ὑπουργοῦ καὶ ἑνὸς γραμματέως. Ὁ κ. προλαλήσας ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ εἴπῃ ὅτι ἐγὼ ὁμιλῶν ἀνέφερα ψευδῆ γεγονότα.

§179ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ὄχι ψευδῆ· ἀνακριβείας.

§180Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νομίζω, κ. πληρεξούσιοι, ὅτι εἰς οὐδένα ἔμεινεν ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἀνέφερα ψευδῆ γεγονότα.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ, κ. πληρεξούσιοι, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀνεκάλεσε τὴν ἔκφρασιν «ψευδῆ» καὶ λέγει «ἀνακριβῆ». Μετὰ τὴν ἀνάκλησιν ταύτην νομίζω ὅτι λήγει τὸ ἐπεισόδιον.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαργέτης.

§183Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν λεχθέντων ἐσχημάτισα τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀσφαλῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως ὑπάρχουν ὑπάλληλοι πλεονάζοντες. Ἐπειδὴ δὲ ἔχω γενικῶς τὴν ἰδέαν ὅτι εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα ὑπάρχουν ὑπάλληλοι περισσότεροι τῶν ἀναγκαιούντων, καὶ δύναμαι νὰ τὸ διαβεβαιώσω, διότι ἐχρημάτισα καὶ ἐγὼ δημόσιος ὑπάλληλος, ἐκτὸς τῆς προτάσεώς μου ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, θὰ εἶχον νὰ προσθέσω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ προβῇ εἰς καμμίαν ψήφισιν ἢ τροποποίησιν οἱουδήποτε νόμου ἀφορῶντος ὑπαλληλικὸν ζήτημα ὀργανώσεως δημοσίου ὑπηρεσίας καὶ νὰ προβῇ εἰς τὸν ἄμεσον σχηματισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν οἰκονομιῶν, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι πολυμελὴς καὶ νὰ διαιρεθῇ εἰς τόσα Τμήματα ὅσα καὶ Ὑπουργεῖα καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἀμέσως ἡ σχετικὴ ὀργάνωσις τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι εἶναι δυνατὸν καὶ εἰς τὸ ⅓ νὰ μειωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων.

§184ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιβαθηνόπουλος.

§186Ρ. ΛΙΒΑΘΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψεν ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἶναι μεγάλης σημασίας. Ἔχει σημασίαν, διότι προνοεῖ περὶ τριακοσίων ὑπαλλήλων, περὶ γραμματέων, περὶ διευθυντῶν καὶ τόσων ἄλλων πραγμάτων καὶ τὸ νομοσχέδιον ἀπεστάλη εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ συζητηθῇ ὡς κατεπεῖγον. Εὑρέθη αὐτὴ ἡ φάμπρικα τῶν «κατεπειγόντων» νομοσχεδίων καὶ ὅλα παραπέμπονται ὡς κατεπείγοντα. Ἀφοῦ ὅλα τὰ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδια εἶναι κατεπείγοντα, τίς ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν τῶν λεγομένων Ἐπιτροπῶν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως δὲν εἶναι τὸ μόνον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑποβάλλει ὡς κατεπεῖγον, ὑπέβαλε καὶ ἄλλο νομοσχέδιον μεγάλης σημασίας καὶ τὸ ἀπέστειλεν ὡς κατεπεῖγον. Λοιπὸν τί εἶναι αὐταὶ αἱ Ἐπιτροπαί, τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα οὐδέποτε θὰ ἴδωσι τὸ φῶς τοῦ ἡλίου καὶ θὰ ριφθῶσιν εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων καὶ ἐγὼ ὁ ὁποῖος εἶμαι ὁ πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ὑγιεινῆς θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παραιτηθῶ. Ἐξ ὅλων τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως ἕν μόνον ἀπέστειλεν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§187Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου γίνεται οἰκονομία τριακοσίων περίπου θέσεων ὑφισταμένων. Ὑπάρχει περὶ τούτου ἀντίρρησις, φρονεῖτε δηλαδὴ ὅτι ἡ οἰκονομία αὕτη δὲν πρέπει νὰ συντελεσθῇ; Ἐὰν ἡ κατάργησις τῶν θέσεων δὲν ἀποτελῇ ἀνάγκην ἐπιβαλλομένην ἢ ἐὰν ἡ διατήρησις τῶν θέσεων τῶν μέχρι 300 αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται θεωρεῖται ὑπερβολική, δύνασθε νὰ τὸ καταψηφίσητε.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης.

§189Κ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὄχι μόνον πλεονάζει ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας τῶν ἐκτάκτων, ἀλλ’ ὅτι καὶ ἐκ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τινὲς περιττεύουσι. Φρονῶ ἑπομένως ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν ἵνα συζητηθῇ λεπτομερέστερον.

§190ΑΠ. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐδῶ ἐγένοντο δύο μομφαί, μία ἐναντίον τῆς ὑπηρεσίας καὶ λειτουργίας ἐν γένει τοῦ Ὑπουργείου καὶ δευτέρα ἐναντίον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω πῶς ἐγένετο ἡ σύνθεσις τοῦ Ὑπουργείου. Ὅταν ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν αὐτοῦ, ἦτο ἡ στιγμὴ καθ’ ἣν ἀπεβιβάζοντο εἰς τοὺς λιμένας τῆς Χώρας μυριάδες προσφύγων. Δὲν ἦτο δυνατὸν διὰ τῶν ὑπαρχόντων ὑπαλλήλων νὰ διεξαγάγωμεν τὴν ὑπηρεσίαν. Ὁ Ὑπουργὸς εἶχε τὸ δικαίωμα διὰ νόμου νὰ προσλαμβάνῃ ἡμερομισθίους ὑπαλλήλους. Συμφώνως πρὸς ἐπαναστατικὸν Διάταγμα ἔλαβον τὸ δικαίωμα νὰ διορίσω καὶ ἐκτάκτους ὑπαλλήλους. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἑκατοντάδες χιλιάδων προσφύγων ἐζήτουν ψωμὶ καὶ νερὸ ὁ Ὑπουργὸς ἠναγκάσθη νὰ προσλάβῃ, ὅπως ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἐπείγουσαν ἐκείνην ἀνάγκην, ἐκείνους ἐκ τῶν προσφύγων οἱ ὁποῖοι διετέλεσαν εἰς ἄλλας ὁμοίας ὑπηρεσίας καὶ ἐκρίθησαν κατάλληλοι ἵνα ἀναλάβωσι τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Κατὰ τὴν περίστασιν ἐκείνην δὲν ὑπῆρχε βεβαίως καιρὸς νὰ ζητήσωμεν πιστοποιητικά. Ἠλπίζετο ὅτι θὰ ἐσταμάτα ἡ κίνησις ἐκείνη τῆς ἀθρόας ἀφίξεως τῶν προσφύγων, ἀλλ’ ἀτυχῶς ἐξηκολούθησε καὶ σήμερον ἀκόμη ἀπέπλευσεν ἓν ἀτμόπλοιον εἰς Σμύρνην πρὸς παραλαβὴν προσφύγων καὶ ἕτερον εἰς Σαμψοῦντα, τρίτον δὲ ἀναμένεται νὰ φθάσῃ ἐκ Μερσίνης. Καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὀφείλω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς κυρίους οἱ ὁποῖοι ἤρχοντο συνιστῶντες τὴν πρόσληψιν ὑπαλλήλων ὅτι ἤμην τόσον φειδωλὸς εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ὥστε ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπαναστάσεως ἐπανειλημμένως ἐξέφρασε τὴν δυσφορίαν του διὰ τὴν μὴ πρόσληψιν περισσοτέρων ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι θὰ διηυκόλυνον τὸ ἔργον. Καὶ πόσοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι; 800 οἱ ἔκτακτοι καὶ οἱ ἐπὶ ἡμερομισθίῳ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, νομίζετε ὅτι ἐπὶ 1.280.000 προσφύγων εἶναι πολλοὶ οἱ 800 ὑπάλληλοι καὶ νομίζετε ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἶναι ἐντεταλμένοι μόνον διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν προσφύγων; Λησμονεῖτε ὅτι ἡ περίθαλψις ἐγένετο, ἐν συμπράξει ξένων ὀργανώσεων αἱ ὁποῖαι ἀπήτουν τὴν ἀπόσπασιν εἰς αὐτὰς ὡρισμένου ἀριθμοῦ ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι νὰ βοηθῶσιν αὐτὰς πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν μεγάλων ἔργων τὰ ὁποῖα ἐξετέλεσαν. Καὶ λησμονεῖτε ὅτι ὑπάρχουν ὑπερδιακόσιοι συνοικισμοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην ἑνὸς τοὐλάχιστον ἐπόπτου καὶ λησμονεῖτε ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ εἰς τὰς Ἀθήνας μόνον ὑπὲρ τὰς 100 κατασκηνώσεις καὶ συνοικισμοὺς μὲ 15000 σπίτια, εἰς τὰ ὁποῖα στεγάζονται 15 χιλιάδες οἰκογένειαι. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ· ἐὰν δὲν ἐλάμβανε πρόνοιαν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ κάμῃ αὐτὰ τὰ 15000 σπίτια, τί θὰ ἐγίνοντο αἱ 80,000 ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι στεγάζονται εἰς αὐτά; Καὶ δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐκ τῶν χιλίων τόσων ὑπαλλήλων μόνον οἱ 200 εὑρίσκονται ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ, ὅλοι δὲ οἱ λοιποὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας; Καὶ ἐὰν ἐξαιρέσητε τοὺς ἐνταῦθα ὑπηρετοῦντας, ὅλοι οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι διωρίζοντο μὲν ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, ἀλλὰ κατόπιν εἰσηγήσεως τοῦ νομάρχου ἢ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, καθόσον δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς ἐντεῦθεν νὰ γνωρίζῃ οὔτε πόσων ὑπαλλήλων ὑπῆρχεν ἀνάγκη εἰς ὡρισμένην ἐπαρχίαν οὔτε τίνες ἦσαν οἱ κατάλληλοι διὰ νὰ διορισθῶσιν. Οὔτε εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἀπέναντι τῆς εὐθύνης τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνει νὰ μὴ εἰσακούσῃ μιᾶς αἰτήσεως ἑνὸς γενικοῦ διοικητοῦ ἢ ἑνὸς Νομάρχου. Οὐδὲ ἦτο δυνατὸν ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς κάθε φορὰ νὰ καθορίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀπολύτως ἀναγκαῖοι· διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν προσφύγων καθ’ ἡμέραν ἤλλασσε. Δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονῶμεν ὅτι οἱ 1.280.000 προσφύγων τρὶς μετεκινήθησαν. Εὐθὺς μετὰ τὴν καταστροφὴν τῆς Σμύρνης καὶ τῶν ἄλλων λιμένων τῆς Μ. Ἀσίας καὶ τῆς Θράκης πρώτη μετακίνησις. Δευτέρα μετακίνησις ἐκ τῶν λιμένων ἀπὸ βάσεως εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Ἑλλάδος. Καὶ τρίτη μετακίνησις κατ’ Αὔγουστον, Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον τοῦ 1923 ἐκ τῶν λιμένων τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ τῶν νήσων εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Δυτικὴν Θράκην. Καὶ ἐρωτῶ· ὅταν πρόκειται νὰ μεταφερθῇ μιὰ στρατιὰ 100 χιλιάδων, πόσοι ὑπάλληλοι χρειάζονται; Καὶ ἐρωτῶ· ὅταν πρόκειται νὰ μετακινηθοῦν 500 καὶ 600 καὶ 800 χιλιάδες τρεῖς φορὰς εἰς διάστημα 12 μηνῶν, εἶναι δυνατὸν τοῦτο νὰ γίνῃ διὰ τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος; Βεβαίως ἦσαν ἀναγκαῖοι οἱ ὑπάλληλοι. Καὶ βεβαίως δι’ οὐδένα ὑπάλληλον δύναμαι νὰ ἐγγυηθῶ κατὰ πόσον εἶναι καλὸς ἢ κακός. Ἀλλ’ ἓν μόνον γνωρίζω, ὅτι, ἂν σήμερον τὸ προσφυγικὸν ζήτημα εἶναι εἰς τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον πολλοὶ κατακρίνουν, διότι εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ὀλίγοι δύνανται νὰ γνωρίζουν, ἄν, λέγω, εὑρίσκεται εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνέπνευσεν εἰς τὰς ξένας ὀργανώσεις καὶ τοὺς ξένους λαοὺς νὰ χορηγῶσι τὰ βοηθήματα τὰ ὁποῖα χορηγοῦσι καὶ εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν σύναψιν τοῦ δανείου τοῦτο κυριώτατα ὀφείλεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως.

§191ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Μᾶς οἰκτίρουν οἱ ξένοι. Τίποτε ἄλλο.

§192Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Δὲν μᾶς οἰκτίρουν. Ὁ κ. Μοργκεντάου εἰς τὴν τιμητικὴν δεξίωσιν τοῦ Δημαρχείου εἶπεν ὅτι περιήρχετο τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας διὰ νὰ ἐξετάσῃ κατὰ πόσον θὰ ἠδύναντο νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τὰς ὁποίας εἶχεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ δανείου. Μοὶ εἶπε: σᾶς συγχαίρω διὰ τὸ θαυμάσιον ὑπαλληλικὸν ἐπιτελεῖον τὸ ὁποῖον ἔχετε. Εἰς κανένα ὑπάλληλον δὲν ἀπηύθυνα καμμίαν ἐρώτησιν χωρὶς νὰ λάβω ἀμέσως τὴν δέουσαν ἀπάντησιν· οὐδεὶς ὑπάλληλος ἔκρουσε τὸν κώδωνα διὰ νὰ ἐρωτήσῃ κάποιον ἄλλον. Πάντοτε ἦτο ἕτοιμος νὰ μοὶ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἐζήτουν.

§193Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ἐξεπλήσσετο ὁ κ. Μοργκεντάου διὰ τὴν ἑτοιμότητα τῶν ὑπαλλήλων. Ἐζήτει μίαν πληροφορίαν καὶ τοῦ ἀπήντων ἀμέσως, ἀλλ’ αἱ ἀπαντήσεις των ἦσαν ἀνακριβέσταται.

§194Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Δὲν τὸ γνωρίζω. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων. Ἔκτακτοι ὑπάλληλοι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος προβλέπονται 392, δηλαδὴ 2 διευθυνταί, οἱ ὁποῖοι εἶχον διορισθῇ καὶ οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶναι παυμένοι ἀπὸ μηνῶν. Τμηματάρχαι Αʹ τάξεως 5, ἐκ τῶν ὁποίων εἷς μόνον ὑπάρχει σήμερον· τέσσαρες ἐπαύθησαν πρὸ πέντε μηνῶν. Τμηματάρχαι Βʹ τάξεως 10, ἐκ τῶν ὁποίων τρεῖς μόνον ὑπάρχουν· οἱ ἑπτὰ ἀπελύθησαν. Γραμματεῖς Αʹ τάξεως 50· μόνον 16 κατέχουν θέσιν, 34 δὲ ἀπελύθησαν πρὸ μηνῶν. Γραμματεῖς Βʹ τάξεως 50· μόνον 20 ἔχουν τὰς θέσεις των, 30 δὲ ἀπελύθησαν. Ὥστε οἱ ἔκτακτοι αὐτοὶ ὑπάλληλοι μόλις ἐκρίνοντο περιττοὶ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ἀμέσως ἀπελύοντο. Καὶ διὰ τοῦτο σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὸ εὐχάριστον σημεῖον νὰ μὴ ἔχωμεν οὐδὲ διευθυντὰς οὐδὲ τμηματάρχας Αʹ, οὐδὲ τμηματάρχας Βʹ. Ὁ κατάλογος αὐτὸς εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Συνελεύσεως. Ταῦτα περὶ τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων.

§195ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν ὅτι ὑπάρχουν 18 τμηματάρχαι, ἐνῷ τὰ Τμήματα εἶναι 10.

§196Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Αἱ ὀργανικαὶ θέσεις θὰ εἶναι. Τμηματάρχας Αʹ καὶ Βʹ τάξεως δὲν βλέπω ἐδῶ. Βεβαίως θὰ ἐδηλοῦντο καὶ αὐτοὶ ὡς ἔκτακτοι ὑπάλληλοι. 10 βλέπω ἐδῶ εἰς τὸν κατάλογον, τὸν ὁποῖον μοὶ ἔδωκεν ἡ ὑπηρεσία. Δὲν φαντάζομαι ὅτι μὲ ἠπάτησεν ἡ ὑπηρεσία, ὅτι ἠθέλησε νὰ ἀπατήσῃ καὶ τὸν Ὑπουργόν.

§197Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω τὸν κατάλογον τῆς ὑπηρεσίας, τὸν ὁποῖον σᾶς προσφέρω, ὅπου ἀναγράφονται 18 μόνιμοι τμηματάρχαι.

§198Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Θὰ εἶναι καὶ ἡ Διεύθυνσις τῆς Ὑγιεινῆς.

§199Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι. Μόνιμοι τμηματάρχαι τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως ἐκτὸς τοῦ κ. Πατρικίου, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῆς Ὑγιεινῆς.

§200Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Δώσατέ μοι, τὸν κατάλογον αὐτόν, παρακαλῶ, κ. συνάδελφε.

§201Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀμέσως.

§202Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Βλέπω ὅτι δὲν τὸν εὑρίσκετε. Λοιπὸν αὐτοὶ εἶναι οἱ ἔκτακτοι καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ τακτικοὶ ὑπάλληλοι. Ἀλλ’ ἐγὼ φθάνω εἰς τὸ σημεῖον νὰ εἴπω ὅτι ὑπάρχουν καὶ τμηματάρχαι σήμερον οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς δὲν διευθύνουν Τμήματα. Καὶ προχωρῶ περαιτέρω. Δὲν εἶναι ἀρκετὸν σημεῖον ἐνδείξεως καλῆς ὑπηρεσίας, ἐφόσον ἡ Ἐπιτροπὴ ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν, ἡ ὁποία γνωρίζετε ὅτι ἀναθέτει πολὺ δυσκόλους ὑπηρεσίας καὶ πολὺ λεπτά, μὲ παρεκάλεσεν ὅπως διαθέσω τέσσαρας ἐκ τῶν τμηματαρχῶν μου, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀναλάβουν τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἑλληνικῆς Ὑποεπιτροπῆς εἰς διάφορα μέρη καὶ δὴ εἰς Θεσσαλονίκην, Δράμαν, Ἡράκλειον καὶ Χανιά; Βλέπετε ὅτι διὰ τὰς Ὑποεπιτροπὰς ὑπάρχουν καὶ ξένοι Ἀνεγνωρίσθη ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑπάρχουν καὶ νέοι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ φθάνω καὶ περαιτέρω. Ἐρωτῶ τοὺς κ. πληρεξουσίους τῶν προσφύγων· γνωρίζουν ἆρα πόσους ὑπαλλήλους διαθέτει τὸ Ὑπουργεῖον ὡς συνδέσμους μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῶν διαφόρων προσφυγικῶν ὀργανώσεων; Λοιπὸν αὐτοὶ εἶναι οἱ περιττοὶ ὑπάλληλοι, ὑπάλληλοι ἀπεσπασμένοι εἰς τὰς ξένας ὀργανώσεις, εἰς διαφόρους προσφυγικὰς ὀργανώσεις καὶ 102 ἢ 103 ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ κ. Μιχαλοπούλου διὰ τὴν σύνταξιν τῆς θαυμασίας στατιστικῆς τῶν προσφύγων, ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν ἐτελείωσε, καὶ ἥτις ὅπως μὲ ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Μιχαλόπουλος, θὰ ἐτελείωνε τὸν Νοέμβριον, ἀλλὰ δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη. Δὲν τὸν κατηγορῶ διότι δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη· πολλάκις καὶ ἡμεῖς ἠπατήθημεν. Αὐτὰ πολλάκις γίνονται. Τώρα θὰ μὲ ἐρωτήσητε διατί προέβλεψα τὸν Αὔγουστον ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐλαττωθῇ σήμερον ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων. Σᾶς ἐξηγῶ. Ἐνομίζομεν τότε ὅλοι ὅτι θὰ εἶχε λήξει ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν πληθυσμῶν καὶ ἑπομένως οἱ πλεῖστοι τῶν προσφύγων θὰ ἐγκαθίσταντο εἰς τὰ ἐγκαταλειπόμενα τουρκικὰ κτήματα καὶ ἑπομένως δὲν θὰ εἶχον ἀνάγκην περιθάλψεως καὶ οὕτω θὰ μετεβιβάζοντο ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου μου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Αὐτὸς ἦτο εἷς λόγος, ἀλλ’ ἦτο καὶ ἄλλος. Ἐνομίζομεν τότε ὅτι κατὰ τὸν Ὀκτώβριον θὰ εἴχομεν τὰ 6 ἑκατομμύρια λιρῶν ἀπὸ τὸ δάνειον τῶν προσφύγων καὶ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ μόνιμος αὐτῶν ἐγκατάστασις οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ πλέον ἀνάγκη περιθάλψεως καὶ νὰ μεταβιβασθοῦν ἀπὸ τὴν περίθαλψιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως προσφύγων. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους εὑρέθην ὀλίγον ἠπατημένος, ἀλλὰ λόγοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντελῶς ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν καλήν μου θέλησιν. Προχωρῶ περαιτέρω. Νομίζετε ὅτι ἦτο εὔκολον νὰ συντονίσωμεν τὰς ἐνεργείας τριῶν παραγόντων, κρατικοῦ, κοινωνικοῦ καὶ ξένου φιλανθρωπικοῦ παράγοντος; Ὅλη ἡ περίθαλψις, κύριοι, τῶν προσφύγων ἐβασίσθη ἐπὶ μιᾶς κοινῆς συμπράξεως Ἑλληνικοῦ Κράτους, Ἑλληνικῆς κοινωνίας καὶ ξένων φιλανθρωπικῶν ὀργανώσεων. Ἐντεῦθεν ὀφείλω ἐπισήμως νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς τὸ Κράτος ποτὲ ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸν μέγαν αὐτὸν σάλον, ὁ ὁποῖος ἐπῆλθεν εἰς τὴν Χώραν μας, ἐὰν σύσσωμος ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία δὲν ἐδείκνυε τὴν ἐθνικὴν ἐκείνην ἀλληλεγγύην ἡ ὁποία μᾶς κατέχει καὶ ἡ ὁποία μᾶς ἐπιτρέπει πᾶσαν ἐλπίδα διὰ τὸ μέλλον μας. Ἀλλὰ συγχρόνως δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ ἔργον αὐτὸ νὰ συντελεσθῇ, ἐὰν δὲν ἐπήρχοντο ἐπίκουροι αἱ ξέναι φιλανθρωπικαὶ ὀργανώσεις καὶ κυρίως ὁ Ἐρυθρὸς Ἀμερικανικὸς Σταυρὸς καὶ λοιπαὶ Ἀμερικανικαὶ φιλανθρωπικαὶ ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ἤρχοντο μὲ τὴν τσέπην γεμάτην ἀπὸ παράδες καὶ ἀπὸ ἐλπίδας καὶ πίστιν καὶ ἔσωσαν τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ καὶ αἱ ξέναι αὗται φιλανθρωπικαὶ ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀντεπροσωπεύοντο ἀπὸ ἀνθρώπους ἔχοντας διανοητικότητα διαφορετικὴν ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας εἶχον τὴν ἀπαίτησιν βεβαίως νὰ φανῶμεν καὶ ἡμεῖς πρὸς ἐκείνους ὅπως ἔπρεπε νὰ φανῶμεν. Καὶ ὅπως γνωρίζετε, κύριοι, εἶναι πολὺ δύσκολον καμμίαν φορὰν νὰ ὁμοφωνήσουν ἄνθρωποι μὲ διαφορετικὴν διανοητικότητα, ἔστω καὶ μὲ τὴν πλέον ἀγαθὴν καρδίαν. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι κατεβλήθη ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους ἡμῶν προσπάθεια μεγίστη διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ συντονισθῶμεν πρὸς τὰς ξένας ὀργανώσεις καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν πλήρη αὐτὴν ἁρμονικὴν συνεργασίαν μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ αὐτῶν. Καὶ ἂν διὰ τίποτε ἄλλο δὲν δυνάμεθα νὰ καυχηθῶμεν, δυνάμεθα ὅμως νὰ καυχηθῶμεν ὅτι οἱ ὑπάλληλοι ἡμῶν ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκόν των μέχρι τοιούτου σημείου ὥστε νὰ πέσουν καὶ μερικοὶ θύματα τοῦ ἐξανθηματικοῦ τύφου, ὁ ὁποῖος ἐμάστιζε πέρυσι τὴν Ἑλλάδα. Ἔρχομαι δὲ νὰ σᾶς ἐξηγήσω διατί ἐπὶ τῶν 1600 ὑπαλλήλων ἐκράτησα μόνον 136 καὶ σήμερον διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου ζητῶ ἄλλους 150. Διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ στατιστικὴ δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη, ὅπου ἀσχολοῦνται περὶ τοὺς 100, δεύτερον ἡ τελεία ἐγκατάστασις τῶν προσφύγων δὲν ἔληξεν ἐπίσης ὥστε νὰ ἀπολυθοῦν οἱ διάφοροι ἐπόπται τῶν συνοικισμῶν, καὶ τρίτον, διότι καθ’ ἑκάστην ἑβδομάδα περιμένομεν 4 ἕως 5 χιλ. πρόσφυγας καὶ διότι ἀπὸ τὴν 1ην Μαΐου θὰ ἔχωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν προσέλευσιν ἄλλων 150 χιλιάδων. Νομίζω δ’ ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπίσω τὴν κίνησιν αὐτὴν θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ εἶναι οἱ ὑπάλληλοι ἀπὸ τώρα διὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην προητοιμασμένοι, τοιουτοτρόπως δὲ οὔτε ἐγὼ οὔτε ὁ διάδοχός μου θὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τρέχῃ εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ νὰ ἐξευρίσκῃ ὑπαλλήλους πρὸς ἀντιμετώπισιν νέου σάλου.

§203ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἡ ἐξεύρεσις ὑπαλλήλων εἶναι πολὺ δύσκολος.

§204Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Μάλιστα, αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις. Γνωρίζω ὅτι ἀντιπροσωπεύω ἓν Ὑπουργεῖον τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ παλαίσῃ μὲ τὴν δυστυχίαν ἑκατομμυρίων καὶ πλέον ἀτυχῶν ὑπάρξεων, μὲ ὅλους τοὺς φυματιῶντας τῆς Ἑλλάδος, ὅλους τοὺς φρενοβλαβεῖς, ὅλας τὰς χήρας, ὅλα τὰ θύματα. Τόση δὲ μεγάλη εἶναι ἡ δυσχέρεια, ὥστε ὁτιδήποτε καὶ ἂν κάμωμεν καὶ ἐγὼ καὶ ὁ διάδοχός μου ποτὲ δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν πρὸς τὸ μέγεθος τῶν πολὺ δικαίων ἀπαιτήσεων τῶν θυμάτων τῆς καταστροφῆς. Εἶναι τόσον μεγάλαι καὶ δίκαιαι αἱ ἀπαιτήσεις, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνταποκριθῇ τις εἰς αὐτάς. Δὲν γνωρίζω ἂν ἐπετελέσαμεν μικρὸν ἢ μέγα, δὲν γνωρίζω ἂν ἀνταπεκρίθημεν πρὸς τὰς ἰδικάς μας ἀπαιτήσεις, ἀλλ’ ὡρισμένως πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν προσφύγων δὲν ἀνταπεκρίθημεν καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῶμεν. Ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν, καυχώμεθα δὲ καὶ νὰ μὴ τὴν ἀποσιωπήσωμεν. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν καὶ ἄλλα Ὑπουργεῖα Περιθάλψεως δὲν ἔκτισαν οὐδεμίαν καλύβην, τὸ Ὑπουργεῖόν μου ἔκτισεν 25.000 σπίτια καὶ ἔχει νὰ κτίσῃ καὶ ἄλλα. Τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, ὅταν εὑρέθη εἰς τὴν Μακεδονίαν, τὴν στιγμὴν ἐκείνην καθ’ ἣν οἱ δρόμοι ἦσαν γεμάτοι ἀπὸ ἀτυχῆ θύματα καὶ 205 χιλιάδες νέοι πρόσφυγες ἐκ Θράκης κατήρχοντο ἐκ τῶν ἄνω, τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐσκέφθη καὶ ἔλαβε τὸ μέτρον τὸ σωτήριον, διὰ τὸ ὁποῖον καυχᾶται ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐπετάχθη περιουσία κινητὴ καὶ ἀκίνητος, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτάξεως ἐστεγάσθησαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἄλλως ὡρισμένως θὰ ἀπέθνησκον εἰς τοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Μακεδονίας. Δι’ αὐτὸ καυχᾶται ἡ ὑπηρεσία. Καὶ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν εἰς 106 ἑστίας ἐν Ἑλλάδι ἐφάνη ἐξανθηματικὸς τῦφος, καὶ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἠπειλήθη ἡ ὕπαρξις καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Κράτους καὶ ἡ ὑπόστασις αὐτοῦ, τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διὰ τῶν θυμάτων τῶν πολλῶν ἰατρῶν ἔσωσε καὶ τοὺς πρόσφυγας καὶ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον. Ἂς μὴ λησμονῶμεν ὅτι ἡ Σερβία εἶχε 289 χιλιάδας ἐξανθηματικοὺς καὶ ἡ Πολωνία ἄλλους τόσους καὶ ἡμεῖς εἴχομεν 512 ἀπὸ τῦφον καὶ 600 ἀπὸ εὐφλογίαν (χειροκροτήματα). Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς Π. Ἑλλάδος δὲν ἤθελε νὰ δαμαλισθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐγένοντο 7.000.000 δαμαλισμοὶ καὶ ἀναδαμαλισμοὶ καὶ διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἐδαμαλίσθη ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς Π. Ἑλλάδος. Ἄλλα δὲ συνεργεῖα τοῦ Ὑπουργείου διενήργησαν δαμαλισμὸν καὶ ἐμβολιασμὸν ἐναντίον τοῦ τύφου, παρατύφου, δυσεντερίας, χολέρας καὶ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἀπετρέψαμεν τὴν φθορὰν ἐκ τοῦ ἐξανθηματικοῦ τύφου καὶ τῆς εὐφλογίας, ἠμποδίσαμεν συγχρόνως καὶ τὴν χολέραν καὶ τὴν πανώλη ἐπίσης νὰ κερδίσουν τὰ θύματά των καὶ τὸν τῦφον καὶ τὸν παράτυφον νὰ προκαλέσουν θανάτους περισσοτέρους ἀπὸ ὅ,τι ὑπὸ ὁμαλὰς συνθήκας συνέβαινεν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Καὶ τώρα ἔχομεν καὶ ἄλλον ἀγῶνα, τὸν ἀγῶνα τῆς φυματιώσεως καὶ τῆς ἑλονοσίας. Μέγας ἀγών· οὔτε ἐφέτος θὰ λυθῇ οὔτε τοῦ χρόνου. Τὰς βάσεις ὅμως θὰ τὰς θέσωμεν διὰ νομοθετικοῦ μέτρου καὶ τότε θὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἡ ὁποία καὶ τὴν συνείδησίν μου ἐλαφρύνει καὶ τὰς ἐλπίδας μου ἱκανοποιεῖ. Καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐπαφίνω τὴν κρίσιν καὶ ἐπίκρισιν τῶν ἐπιτελεσθέντων.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζερβός.

§206ΣΚ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι Ἐπαναστατικὸς καὶ ἑπομένως εἶμαι ἀντιπολιτευόμενος, ἀλλ’ εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ν’ ἀκουσθῇ ἡ ἀλήθεια. Νὰ μὴ παραξενευθῆτε, κ. πληρεξούσιοι, ἐὰν ὑπερασπισθῶ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας συνάδελφος ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα ὡμίλησε μὲ ἕνα τόνον ὁ ὁποῖος μοὶ ἐπροξένησε κατάπληξιν, δηλαδὴ ἐζήτησεν, οὔτε πολὺ οὔτε ὀλίγον, ἐζήτησε τὴν κεφαλὴν ἐπὶ πίνακι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας. Εἶπε σὺν τοῖς ἄλλοις ὅτι ὑπάρχει μεγίστη σπατάλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, ὅτι ὑπάρχουσι πλεῖστοι ὅσοι ὑπάλληλοι, ὅτι γίνονται καταχρήσεις καὶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ Ὑπουργεῖον περιθάλψεως ὑπαλλήλων. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ὀλυμπίας νὰ τοῦ ὑπομνήσω ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον. Διατί; Ἰδοὺ διατί. Ὅταν εἰς τὸ 1907, κ. πληρεξούσιοι, ἦλθον 30,000 Ἀγχιαλῖται, τότε τὸ Κράτος δὲν εἶχε τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας ἔχει τώρα. Ἐκ τῶν 30,000 αὐτῶν προσφύγων οὔτε εἷς ἠδυνήθη νὰ περισωθῇ· ὅλοι ἀπέθανον.

§207ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἔφυγον.

§208ΣΚ. ΖΕΡΒΟΣ. Ὅλοι ἀπέθανον. Καὶ κατόπιν κατὰ τὸ 1918 ἐγένετο καὶ δευτέρα ἐμφάνισις τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος εἰς μίαν κλίμακα πολὺ μικρὰν καὶ τὰ ἀποτελέσματα δὲν ὑπῆρξαν τότε οἷα εἶναι σήμερον, διότι τώρα ἔχομεν 1.300.000 πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν καὶ νύκτα προσέρχονται. Βεβαίως δὲν εἶναι ἰδανικὴ ἡ περίθαλψις τῶν προσφύγων, ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀποτελεῖται ἀπὸ 6000000 καὶ ἑπομένως εἶναι ὑποχρεωμένον ν’ ἀντικρύσῃ γεγονότα καὶ ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐξαιρετικῶς δύσκολοι καὶ ἐξαιρετικῶς βαρύταται. Ἐπίσης τὸ Κράτος συνεπείᾳ τῆς ἐλεύσεως τῶν προσφύγων ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ περιθάλψῃ ἕνα ποσὸν καὶ ἕνα ποιὸν προσφύγων τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ τὰς χειρίστας τῶν περιστάσεων. Ὅταν εἰς τοὺς Ποδαράδες ἔχητε τρεῖς ὑπαλλήλους εἰς πληθυσμὸν 25000 ἀνθρώπων χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ οὔτε ἀστυνομία οὔτε διοίκησις, ὅταν εἰς τὴν Κοκκινιὰν τοῦ Πειραιῶς....

§209Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τρεῖς ὑπάρχουσιν ὑπάλληλοι, ἀλλὰ πόσοι πληρώνονται;

§210ΣΚ. ΖΕΡΒΟΣ. ... Ὅταν εἰς τὴν Κοκκινιὰν ὑπάρχουσι 20000 ἄνθρωποι καὶ εἶναι δύο ὑπάλληλοι καὶ δὲν ὑπάρχει οὔτε ἀστυνομία οὔτε διοίκησις οὔτε τίποτε, καθ’ ὃν χρόνον εἰς τὴν Λαμίαν, ἥτις ἀριθμεῖ 8000 κατοίκους, ὑπάρχει σύνταγμα, δικαστήριον καὶ πολλὰ ἄλλα, ἐρωτῶ· οἱ 1500 ὑπάλληλοι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν περίθαλψιν, εἰς τὴν ἀστικὴν καὶ γεωργικὴν ἐγκατάστασιν, εἰς χίλια δύο πράγματα; Ὄχι. Ἀφοῦ τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν ἔχει 75,000 ὑπαλλήλους μὲ 6,200,000 πληθυσμόν, πόσοι ὑπάλληλοι ἀναλογοῦν εἰς 1,200,000 πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν ἀθλίαν σωματικῶς καὶ ψυχικῶς; Ἑπομένως οἱ 1200 ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας, ἐὰν ὑπάρχωσι, δὲν εἶναι κολοσσιαῖος ἀρθμὸς ἀπέναντι τοῦ κολοσσιαίου προσφυγικοῦ ζητήματος. Μὴ λησμονεῖτε, κύριοι, ὅτι τὸ Κράτος εὑρίσκεται ὑπὸ ἐξαιρετικὰς περιστάσεις καὶ εἶναι δυνατὸν ἐπὶ 15 ἡμέρας νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐργασία καὶ τὴν 16ην νὰ παρουσιάζωνται 100–150000 ρακένδυτοι πολῖται ἔχοντες ἀνάγκην περιθάλψεως. Τὸ συμπέρασμά μου, κύριοι, εἶναι ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας δὲν εἶναι ηὐξημένος. Ἀλλ’ εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἔσωσε τὸν Ἑλληνισμὸν ἀπὸ μεγίστας καταστροφάς, διότι ἦλθεν ἡ καταιγὶς καὶ ἐκτύπησε τὴν θύραν μας, ἐνῷ εἰς τὰς προηγουμένας δεκαετίας ἕνα πανωλικὸν κροῦσμα ἐνεφανίζετο εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ἐπροκάλει τὸν πανικὸν παντοῦ. Ὅταν, κύριοι, εὑρίσκωμεν ὅτι ὑπάρχει σαθρόν τι βεβαίως πρέπει νὰ τὸ ἀποκαλύπτωμεν, βεβαίως πρέπει νὰ τὸ καταγγέλλωμεν ἀλλ’ οὐχὶ ὑπερβολικόν, διότι, ὅταν ὑπερβάλλωμεν ἢ δὲν λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν, εἴμεθα κακῆς πίστεως. Τὸ συμπέρασμά μου δὲ εἶναι ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα εἶχε καὶ ἀναλόγως τῶν περιστάσεων εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθη ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του, εἴμεθα δὲ ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναγνωρίσωμεν τοῦτο καὶ ὄχι μόνον νὰ μὴ τὸ καταργήσωμεν, ἀλλὰ νὰ φροντίσωμεν νὰ διαφωτίσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε τὰ μὲν σεσηπότα νὰ καταργηθοῦν, ἂν ὑπάρχουν τοιαῦται ὑπηρεσίαι, νὰ βοηθήσωμεν δὲ τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας, διότι, δυστυχῶς ὁ σάλος ὁ προσφυγικὸς δὲν ἐκόπασεν, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἔχωμεν νέους πρόσφυγας, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ περιθάλψωμεν.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυβέλος.

§212Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἡ ἀποστολὴ τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ εἶναι μεγάλη, εἶναι δὲ γεγονὸς ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως κατὰ πανελλήνιον ὁμολογίαν προσέφερε μεγάλας ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι εἰς πάντας εἶναι γνωσταί. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ τὸ ἴδιον διὰ τὴν πλειάδα τῶν ὑπαλλήλων. Βεβαίως, ἐπειδὴ ἡ ἀποστολὴ τοῦ Ὑπουργείου ἀπαιτεῖ ἐκ ψυχολογικῶν λόγων συγκρότησιν καὶ αἴσθημα ἀκριβῶς πρὸς τὸν ἀγαθοεργὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, βεβαίως δὲν θὰ ἦτο εὔκολον νὰ εὑρεθῇ τὸ κατάλληλον προσωπικόν. Ἀλλ’ αὐτὸ ἂς εἶναι ὁ κύριος σκοπὸς τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ, ὅπως παρουσιάσῃ πραγματικῶς τελειότητα τὴν ὁποίαν θὰ ἐζήλευον καὶ τὰ μᾶλλον πεπολιτισμένα Κράτη, νὰ κατορθώσῃ πραγματικῶς νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἔργον του ἀκριβῶς εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, δηλαδὴ εἰς τὸ νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξεύρῃ τοὺς καλοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ὁποίους νὰ τοὺς ἐναρμονίσῃ πρὸς τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν τὴν ἀγαθοεργόν, διὰ νὰ κατορθώσῃ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν προορισμόν του, τοῦ ὁποίου ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην σήμερον ἡ Ἑλλάς.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοραζάνης.

§214Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρόν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε μόνον νὰ τονίσω ὅτι ἡ ἰδέα τοῦ ἐξ Ὀλυμπίας συναδέλφου ἦτο κάπως ὑπερβολική, ἂν λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον. Ἐνδεχόμενον ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως νὰ παρουσιάζηται σήμερον ὑπερβολικός. Πρέπει ὅμως νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει ὅτι, ὅπως ἐτόνισάν τινες ἀπὸ τοὺς κυρίους προλαλήσαντας, ὁ ἀριθμὸς τῶν προσφύγων οἱ ὁποῖοι κατέφθασαν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἦτο πολὺ μέγας. Περιττὸν κατόπιν τούτου νομίζω νὰ ἐπεκταθῶ.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλδῆς.

§216Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς καὶ Προνοίας δὲν πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσωμεν καὶ τὸ κρίνωμεν μὲ τὸ μέτρον μὲ τὸ ὁποῖον κρίνομεν τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ὡρισμένας ὑπηρεσίας καὶ ἀνάγκας. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν λαίλαπα καὶ συνεπῶς ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ καὶ μέτρα ἐξαιρετικά. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων δὲν πρέπει νὰ καθορισθῇ, δὲν εἶναι, δυνατὸς ὁ καθορισμὸς ἐκ τῶν προτέρων. Ὅπως ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὅπως γνωρίζετε ὅλοι ἐκ τῶν πραγμάτων, τὰ κύματα τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου ἤρχοντο ἀλλεπάλληλα καὶ ἡ ἀντιμετώπισις αὐτῶν ἀπῄτει ἔκτακτον προσωπικόν, ἔστω καὶ πολυάριθμον, διότι προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ ἐγίνετο καί τις ὑπερβολικὴ δαπάνη παρὰ νὰ ἀφήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἀπεριποιήτους χωρὶς νὰ ληφθοῦν τὰ ἀπαραίτητα μέτρα πρὸς περίθαλψιν αὐτῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ πρώτη ἐντύπωσις ἡ ὁποία προυξενήθη εἰς ὅλους ἡμᾶς ἐκ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου δὲν ἦτο εὐχάριστος κατὰ τοῦτο, διότι εἶχε νομισθῇ ὅτι οἱ 300 ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ διωρίζοντο ὡς ἔκτακτοι θὰ ἦσαν ὑπάλληλοι πρόσθετοι εἰς ὅσους ὑπηρετοῦν σήμερον. Ἀλλὰ κατόπιν τῆς ἐξηγήσεως ἡ ὁποία ἐδόθη ὅτι οἱ 300 ὑπάλληλοι περιλαμβάνονται εἰς τὸν ὁλικὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπηρετούντων ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, τῶν χιλίων τόσων, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν μᾶς μένει ἀκόμη κανένας δισταγμὸς ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου πρέπει νὰ γίνῃ. Καὶ τόσον μᾶλλον ἀποδέχομαι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὅσον ἔχω ὑπ’ ὄψει τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐντὸς ὀλίγου συνιστᾶται Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ τὸ ὑπαλληλικὸν ζήτημα ἐν τῷ συνόλῳ του ὅλων τῶν Ὑπουργείων. Τότε μοὶ φαίνεται ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξελεγχθῶσι καὶ τὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἀριθμοῦ ὑπαλλήλων.

§217Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, κύριε Πρόεδρε.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων ὅμως ὄχι, διότι ἡ Συνέλευσις ἐκουράσθη.

§219Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἄν ἡ Συνέλευσις δηλώσῃ ὅτι δὲν θέλει νὰ μὲ ἀκούσῃ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παραιτηθῶ. Φρονῶ ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεσθε εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Συνελεύσεως.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ δίδεται αἰτίασιν ἡ ὁποία δὲν μοὶ ἀνήκει. Ἁπλῶς ἐκφράζω τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως.

§221Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν θεωρῶ τὴν Συνέλευσιν ἱκανὴν δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§222Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν πολὺ εἰς τὸ ἄρθρον 1ον ὅπως ἡ ἐκλογὴ τῶν 300 ἐκτάκτων γίνῃ ὄχι μόνον μεταξὺ τῶν ἐσχάτως ἀπολυθέντων ὡς πολυαρίθμων καὶ ὄχι λόγῳ ὑπηρεσιακῆς ἀνεπαρκείας. Νὰ λάβῃ δηλαδὴ τὸ συμβούλιον ὑπ’ ὄψει ὅτι ἐκρίθησαν ὑπεράριθμοι, ἀλλ’ ἐφόσον ἔχουσι τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον νὰ δύνανται νὰ ἀναδιορισθῶσι.

§223Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον ὅπως ἀπαντήσω εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§225Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐκφράζω πρῶτον τὴν βαθυτάτην λύπην μου, διότι κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου δὲν παρευρίσκετο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ δεύτερον λυποῦμαι διότι δὲν μὲ ἐπροίκισεν ἡ μοῖρα μὲ εὐγλωττίαν καὶ μὲ ἐμφάνισιν πρὸ παντὸς μὲ οἵαν ἐπροίκισε τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἀνῆλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ διὰ στομφώδους ἀγορεύσεως καὶ μερικῶν κινήσεων αἱ ὁποῖαι προυκάλεσαν τὸν θαυμασμὸν ὡμίλησε περὶ τοῦ ἔργου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως καὶ δὲν εἶπεν, οὔτε ὀλίγα οὔτε πολλά, παρὰ ὅτι ὀφείλεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοῦ ἐθνικὴ εὐγνωμοσύνη. Δὲν εἶμαι προσφυγορήτωρ, οὔτε ἠθέλησα ποτὲ νὰ ἐκμεταλλευθῶ τόσον λεπτὰ ζητήματα καὶ νὰ μεταχειρισθῶ τὸν λυρισμὸν τὸν ὁποῖον μετεχειρίσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἐπισύρῃ τὰ ὀλίγα χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἐθελοντῶν συνεργατῶν αὐτοῦ.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ δώσητε ἐξηγήσεις· νὰ ἀνακαλέσητε. Δὲν ὑπάρχουν ἐθελονταὶ ἐνταῦθα. (Θόρυβος).

§227Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀνακαλῶ. Ὡμίλησα, κύριοι, περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς συστάσεώς του μέχρι σήμερον. Καὶ ἐκφράζω τὴν βαθυτάτην λύπην μου, διότι οἱ ἑκάστοτε ἀναφερόμενοι Ὑπουργοὶ καὶ αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις δὲν ἀπέδωκαν τὴν δέουσαν σημασίαν καὶ τοιουτοτρόπως ὁ ὀργανισμὸς εὐρύθμως καὶ κανονικῶς λειτουργῶν δὲν ἀπέδωκε πλήρως τὰς πρὸς τὴν κοινωνίαν ὑπηρεσίας του. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως ἐνόμιζεν ὅτι εἶναι Ὑπουργεῖον διακονιαρέων, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ δίδωνται ὀλίγα βοηθήματα διὰ νὰ βολεύωμεν τὴν περίστασιν... Ὡμίλησε μετὰ πολλοῦ λυρισμοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ εἶπεν ὅτι ἐξετέλεσεν ὑπεράνθρωπον ἔργον, μετεκίνησε χιλιάδας προσφύγων καὶ ἔσωσε τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν ἀσθένειαν τοῦ ἐξανθηματικοῦ τύφου, καὶ ἀπὸ τόσα ἄλλα πράγματα τὰ ὁποῖα εἰς ἐμὲ εἶναι ἄγνωστα. Μετεκινήθησαν, κ. Ὑπουργέ, οἱ πρόσφυγες, ὄχι διότι τοῦτο ὀφείλεται εἰς ἀρετὰς τῶν ὑπαλλήλων σας καὶ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως. Γνωρίζετε ποῖος μετεκίνησε τοὺς πρόσφυγας, καὶ γνωρίζετε ποῖος ἐπροφύλαξε τοὺς πρόσφυγας καὶ τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὰς λοιμώδεις νόσους.

§228ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ποῖος;

§229Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ ἑλληνικὸς ἥλιος ὁ ἀντικαταστήσας τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως.

§230ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§231Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἐγκαταστάσεώς μου ἐν Ναυπλίῳ—καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἐκ Ναυπλίου πληρεξουσίου καὶ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Πετρίδη—ἐξερράγη ἐξανθηματικὸς τῦφος ἐν αὐτῷ. Ἔκαμα ἐπανειλημμένα τηλεγραφήματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως καὶ δὲν ἔτυχον ἀπαντήσεως. Ἦλθον καὶ διεμαρτυρήθην πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Δημοσίας Ὑγείας κ. Χρηστομάνον, διὰ τὸν ὁποῖον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην ὁλοκλήρου τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Καὶ λυποῦμαι βαθύτατα διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁμιλήσας περὶ ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως, ἰδίως δὲ διὰ τὸν ἐξανθηματικὸν τῦφον παρέλειψε νὰ ἀναφέρῃ τὸν κύριον αὐτοῦ συνεργάτην. Εἶναι ξένον τὸ Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως, εἶναι ἐντελῶς ἀνεύθυνον διὰ τὰς καταστροφὰς αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπῆλθον. Δὲν ἀπέθανον, κ. Ὑπουργέ, οἱ πρόσφυγες, διότι τοῦτο ὀφείλεται ὄχι εἰς μέτρα ἰδικά σας, ἀλλὰ δὲν ἀπέθανον διότι ἦλθεν ἀρωγὸς ἡ Ἀμερικὴ καὶ διάφοροι ξέναι ὀργανώσεις καὶ ἦλθεν ἀρωγὸς ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία. Δὲν ὡμίλησα μόνον περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσφυγικὸν ζήτημα, ἀνέφερα καὶ ὅτι ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα ἔχουσι μεγαλυτέραν δικαιοδοσίαν ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσφυγικὸν ζήτημα ἐκτὸς μόνον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως καὶ ἔκαμε καλὰ ἡ Κυβέρνησις διότι ἀφῄρεσε τὴν δικαιοδοσίαν ταύτην, διότι τὸ Ὑπουργεῖον ἦτο ἀνίκανον νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰ βάρη αὐτά. Κύριε Πρόεδρε, τελευτῶν τὸν λόγον ὡμίλησα περὶ τῶν σκανδάλων καὶ τῶν ὀργίων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως καὶ παρεκάλεσα νὰ συσταθῇ κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἔργον του ἀπὸ τῆς 1ης ἡμέρας μέχρι σήμερον. Ἀνέφερα, κ. Πρόεδρε, γεγονότα, δὲν ἠρκέσθην εἰς ἀοριστολογίας καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι, ὅταν συσταθῇ Ἐπιτροπὴ καὶ μελετήσῃ τὸ ἔργον ἀσφαλῶς θὰ σᾶς ἀνακοινώσῃ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως εἶναι εἷς ἀστικὸς ὀργανισμὸς καὶ ἂν προσέφερεν ὑπηρεσίαν τινὰ τὴν προσέφερεν ἐντελῶς ἀσυστηματοποίητον καὶ ἐντελῶς συμπτωματικήν. Θὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως δὲν ἐχρησίμευσε παρὰ διὰ νὰ βολεύσῃ τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς κομματικὰς ὑποχρεώσεις τῶν ἑκάστοτε διευθυντῶν. Θὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως εἶναι εἷς ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἐντροπὴν διὰ πεπολιτισμένον Κράτος ὡς ἡ Ἑλλάς. Δὲν εἶναι Ὑπουργεῖον τῶν προσφύγων. Εἶναι Ὑπουργεῖον Δημοσίας Ἀντιλήψεως καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας. Τελευτῶν τὸν λόγον μου εἶπον ὅτι πρέπει ἀσφαλῶς νὰ διενεργηθῇ διαγωνισμός, ἀλλ’ ὁ διαγωνισμὸς νὰ γίνῃ μεταξὺ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ τῆς πρώτης μέχρι τῆς τελευταίας βαθμίδος. Καὶ τότε θὰ πεισθῆτε, κ. Ὑπουργέ, καὶ θὰ δικαιώσητε πλήρως ἐμὲ δι’ ὅσα εἶπον καὶ θὰ πεισθῆτε καὶ θὰ λάβητε τὰ κατάλληλα μέτρα, διότι εἶπον ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως, ἵνα ἀποδώσῃ τοὺς καρποὺς τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἀποδώσῃ, ἔχει ἀνάγκην ἐγχειρήσεως καὶ διὰ τὴν ἐγχείρησιν ταύτην, κ. Πρόεδρε, δὲν ἐνδείκνυται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως, διότι τὸ ἔργον εἶναι ἀρκετὰ βαρύ, εἶναι ἀρκετὰ μεγάλο καὶ δὲν χρειάζεται μόνον ἡ ἰδιότης τοῦ πρόσφυγος ἢ ἡ ἰδιότης τοῦ ἰατροῦ. Δι’ αὐτὸ ἐπιμένω καὶ ζητῶ τὴν σύστασιν κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ ὅλα τὰ λαμβάνοντα χώραν καὶ τότε εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἡ Συνέλευσις, ἂν δὲν ἀρκεσθῇ νὰ ἀποδώσῃ καὶ εἰς ἐμὲ χειροκροτήματα, ἀσφαλῶς θὰ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην.

§232Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπαντῶ δι’ ὀλίγων λέξεων. Σήμερον συζητεῖται νομοσχέδιον ἀφορῶν ὡρισμένον μέτρον προτεινόμενον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Περιθάλψεως. Ἐὰν ἔχῃ βασίμους κατηγορίας νὰ ἀπευθύνῃ ἐναντίον τῆς διαχειρίσεως ἡ ὁποία ἔγινε τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, ὁ κ. συνάδελφος θὰ ὑποβάλῃ κατὰ τὸν Κανονισμὸν μίαν ἐπερώτησιν, καὶ ἐφόσον ἤθελε πείσει τὴν Συνέλευσιν ὅτι πράγματι ἐγείρονται βάσιμοι ὑπόνοιαι, ὥστε νὰ διατυπωθῇ μομφὴ πρὸς σύστασιν Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐναντίον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἀντιλήψεως ἀναμφισβητήτως θὰ εὕρῃ σύμφωνον καὶ ἐμὲ καὶ τὴν Συνέλευσιν πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ἀτοπημάτων. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Πρόκειται περὶ μέτρου τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ, ἐπαναλαμβάνω, ὡρισμένην περίπτωσιν, δηλαδὴ τὴν κατάργησιν ὡρισμένων θέσεων, δὲν ἔχει ἑπομένως κανένα λόγον νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἡ ὑπόθεσις τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου.

§233Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον εἶπον τὴν γνώμην μου. Ἐὰν νομίζητε ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναλάβω πάλιν τὰ ἴδια καὶ ὅτι τὰ λεχθέντα ἀπόψε δὲν ἀποτελοῦν ἀντικείμενον μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠμπορῶ νὰ τὰ ξαναειπῶ. Διαβάσατε αὔριον τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ καὶ θὰ πεισθῆτε.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγοριάδης.

§235Α. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ὡς πρόσφυξ πληρεξούσιος ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διακηρύξω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀφίξεως τῶν προσφύγων ὑπὸ τὴν Ὑπουργίαν τοῦ κ. Δοξιάδου προσέφερε μεγίστας ὑπηρεσίας διὰ τὴν περίθαλψιν καὶ στέγασιν τῶν προσφύγων. Ἐχρημάτισα διοικητικὸς ὑπάλληλος ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἑπομένως εὑρεθεὶς εἰς ἄμεσον συνάφειαν μετ’ αὐτοῦ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως ὄχι μόνον δὲν εἶχεν ἀποστείλει ὑπαλλήλους ἐκεῖ, ἀλλ’ ἅπασα ἡ ὑπηρεσία διενηργεῖτο ἐκ μέρους τῶν διοικητικῶν Ἀρχῶν.

§236Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔληξεν αὐτὴ ἡ συζήτησις.

§237Α. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἐκφράζω ἰδιαιτέρως τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου πρὸς τὸν κ. Δοξιάδην, ὁ ὁποῖος διὰ μεγάλης χειρονομίας, δι’ Γ. Δ. κοινοποιηθείσης εἰς ὅλας τὰς διοικητικὰς Ἀρχάς, ἐπέταξε τὸ ἥμισυ τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου περιουσίας τῶν Τούρκων.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς.

§239Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως προκειμένου περὶ προσλήψεως νέων ὑπαλλήλων προτιμηθῶσιν οἱ πρόσφυγες καὶ τὰ θύματα τοῦ πολέμου.

§240Κ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἤθελον νὰ ὑποβάλω παρομοίαν σύστασιν.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς δασικῆς νομοθεσίας». (Ψηφίζεται καὶ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως θέσεως νομικοῦ συμβούλου ἐπὶ τῶν μουσουλμανικῶν ὑποθέσεων παρὰ τῇ Γενικῇ Διοικήσει Θράκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1922 Ν.Δ. περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τῶν κειμένων νόμων περὶ συντάξεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 1308 καὶ τῶν Ν. Διαταγμάτων τῆς 31 Μαΐου 1923 καὶ 26 Ἰουνίου 1923 περὶ ἀπωλείας ἀνωνύμων χρεογράφων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ταμείων ἐλαιοπαραγωγῆς Κρήτης κλπ».

§242Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§244ΓΕΡ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Δύο λέξεις, κύριοι πληρεξούσιοι, Δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ ἀντιδράσω εἰς νομοσχέδιον ἀφορῶν τὴν Κρήτην, εἰς τὴν ὁποίαν ἔζησα τόσα χρόνια. Ἐπεθύμουν μόνον νὰ ὑποδείξω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ περιληφθῇ διάταξις καθ’ ἣν νὰ δύναται ὁ νόμος νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς ἄλλας ἐλαιοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας. Διατί νὰ μὴ ἐφαρμόζηται εἰς τὴν Κέρκυραν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ μεγαλυτέρα ἐλαιοπαραγωγὸς ἐπαρχία, ἢ εἰς τὴν ἰδικήν μας ἐπαρχίαν, τὴν Λευκάδα; Θὰ παρακαλέσω νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ἀνέφερα κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§245Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας εἶναι ἀπαραίτητος, κ. Ὑπουργέ.

§246Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ συζητοῦμεν κατόπιν. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ͵ΓΡΠΗʹ περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως δημοσίου γηπέδου ἐν Μακεδονίᾳ πρὸς ἵδρυσιν Νεκροταφείου τῶν κατὰ τὸν Εὐρωπαϊκὸν πόλεμον πεσόντων Γερμανῶν καὶ Βουλγάρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἐνισχύσεως τοῦ εἰς τὸν ἀγροτικὸν ἐποικισμὸν ἀσχολουμένου προσωπικοῦ δικαστῶν καὶ γεωπόνων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου 3030 περὶ φαρικῶν τελῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 1 Νοεμβρίου 1923 Ν. Διατάγματος περὶ ὀργανώσεως τῆς τεχνικῆς ὑπηρεσίας τῶν δήμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκαταστάσεως σιδηροδρομικῶν γραμμῶν ἀπὸ τοῦ κεντρικοῦ σταθμοῦ Θεσσαλονίκης εἰς τὸν ὁμώνυμον λιμένα». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Διευθύνσεως Χωροφυλακῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τιμωρίας τῆς χρήσεως στρατιωτικοῦ ἐνδύματος μετὰ διάπραξιν ἀξιοποίνου πράξεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νομ. Διατάγματος τῆς 22)28 Νοεμβρίου 1923 περὶ ἀμέσου ἐκδικάσεως αὐτοφώρων τινῶν πλημμελημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μὴ συμμετοχῆς τῶν ὑπ’ ἀνταλλαγὴν Μουσουλμάνων εἰς τὰς ἐκλογὰς τῶν Ἐμπορικῶν καὶ Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων διὰ καταδίκων καὶ περὶ καθορισμοῦ δαπάνης πρὸς διατροφὴν τῶν διὰ πολιτικὰ ἀδικήματα καταδίκων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2363 περὶ ἀνθυπασπιστῶν κλπ. τῆς Χωροφυλακῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκτήσεως τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας ὑπὸ τῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν προσφυγόντων Ἑλλήνων τὸ γένος ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας καὶ Θράκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν) — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ΧΝΘʹ νόμου περὶ ναυτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Μαδρίτῃ διομολογηθείσης συμφωνίας ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν μετὰ δεδηλωμένης ἀξίας, τοῦ τελικοῦ πρωτοκόλλου καὶ τοῦ κανονισμοῦ ἐκτελέσεως αὐτῆς κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Νοεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ συστάσεως συνεταιρισμῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς ἀνέγερσιν εὐθηνῶν οἰκιῶν καὶ ἐπεκτάσεως αὐτοῦ ἐπὶ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορισμοῦ τῶν ὑπὸ τῶν ἐκκαθαριστικῶν συμβουλίων ἀπολυθέντων λειτουργῶν τῆς Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως ἑνωτικῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς μεταξὺ τῶν ἐν Πύργῳ σταθμῶν Σ.Π.Α.Π. καὶ

Σ.Π.Κ.».

(Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 15 Δεκεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ ἐκδόσεως Β. Διαταγμάτων προβλεπομένων ὑπὸ τῶν ΓϠΘʹ καὶ ΓϠΙʹ νόμων περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρωμῆς ἐξόδων μεταφορᾶς καὶ λοιπῶν συναφῶν δαπανῶν τῶν ἐκ Γερμανίας εἰδῶν ἔναντι τῆς πολεμικῆς ἀποζημιώσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ συμβουλίου τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου 1923 Ν. Δ. περὶ χορηγήσεως ἑξαμήνων ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν μετὰ πλήρων ἀποδοχῶν εἰς ἀξιωματικούς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεώσεων μεταφερθέντων ἐκ τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὸ Πεζικόν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγκλήσεως συμβουλίου πρὸς σύνταξιν πινάκων προαγωγῆς ἀξιωματικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2107 τοῦ 1920 περὶ φορολογίας τῆς ἰνδικῆς καννάβεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 22 Νοεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ συγκροτήσεως πενταμελοῦς Συμβουλίου διὰ τὴν ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ ἐπαναφορὰν ἀξιωματικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ ἐν Τήνῳ ἱεροῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνδρομῆς τοῦ ναοῦ Εὐαγγελιστρίας Τήνου α) ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς ἐπειγόντων λιμενικῶν ἔργων ἐν τῷ λιμένι Πανόρμου Τήνου καὶ βʹ) πρὸς ὕδρευσιν τῆς κωμοπόλεως Φαλατάδου Τήνου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ ἀπὸ 17 Αὐγούστου 1923 Ν. Δ. περὶ καθορισμοῦ ὑποχρεώσεων ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται).

§248Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§250Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω διατί εἰς νεωτέρας κλάσσεις παρέχονται εὐεργετήματα καὶ εἰς παλαιοτέρας ὄχι. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου τροποποιεῖτε τὴν παράγραφον 4 τοῦ Διατάγματος τῆς 27ης Αὐγούστου καὶ ἀπὸ ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν τὴν κάμνετε τρίμηνον. Διατί τὸ εὐεργέτημα αὐτὸ δὲν τὸ δίδετε καὶ εἰς προγενεστέρας κλάσσεις;

§251Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν κάμνω καμμίαν τροποποίησιν.

§252Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τροποποιεῖτε τὸ ἑξάμηνον διὰ τοὺς ἀπὸ 18–21 εἰς τρίμηνον καὶ σᾶς ἐρωτῶ· διατί δὲν παρέχετε ἀνάλογον μείωσιν ὑποχρεώσεων καὶ εἰς τὰς παλαιοτέρας κλάσσεις ἐφόσον συντρέχει ἡ αὐτὴ περίπτωσις εὐμενείας ἡ ὁποία συντρέχει καὶ διὰ τὰς νεωτέρας κλάσσεις; Ἔχετε 2.500 δραχμῶν ἀντισήκωμα διὰ μεταγενεστέρας κλάσσεις, ὁρίσατε δι’ αὐτοὺς 6.000 καὶ τότε νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ προσέλθουν. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον σᾶς ἠνάγκασαν νὰ βάλητε προθεσμίαν εἶναι ὅτι δὲν προσέρχονται.

§253Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ τί θέλετε νὰ κάμωμεν; Νὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν τῆς ὑποχρεώσεως νὰ ὑπηρετήσωσι τὸ τρίμηνον; Ἡ τρίμηνος ὑπηρεσία θεωρεῖται ἀπαραίτητος καὶ διὰ τοὺς μὲν καὶ διὰ τοὺς δέ.

§254Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Διατί δὲν ἐκρίθη ἀπαραίτητον διὰ τὴν κλάσιν 1922; Τὸ μέτρον συνετάχθη.....

§255Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἐπιτρέπετε, κ. συνάδελφε;

§256Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα συνετάχθη τὸν Αὔγουστον τοῦ 1923, κατ’ αὐτὸ δὲ αἱ κλάσσεις 1913–1914 ὑπάγονται εἰς τὴν πρώτην σειρὰν ἐφεδρείας· διατί δὲν τοὺς ὑπάγετε εἰς στράτευσιν;

§257Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Αἱ δύο κλάσσεις ὑπάγονται μόνον τὸ 1912 δὲν ὑπάγεται.

§258Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κάτω τῆς τριμήνου ὑπηρεσίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατέλθωμεν, διότι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ὑποχρέωσις αὕτη.

§259Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν θὰ προσέλθῃ κανείς.

§260Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Εἶναι πολὺ ἐπιεικὲς τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον θεσπίζει ἡ Κυβέρνησις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεσπίζωνται μέτρα δι’ ὧν μετὰ παρέλευσιν χρόνου νὰ ἐκπληρώνωνται αἱ ὑποχρεώσεις καθ’ ὃν χρόνον οἱ ἄλλοι ἔχυναν τὸ αἷμά των.

§261Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ τὰ εἴπητε αὐτά, ἔπρεπε νὰ τὰ ἐλέγετε ὅταν ἐλαμβάνοντο τὰ μέτρα· τὴν στιγμὴν ποὺ ἐλαμβάνοντο μέτρα ἐπιεικείας δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν πρώτην σειρὰν ἐφεδρείας δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω πῶς αὐτὰ τὰ μέτρα ἐπιεικείας δὲν ἐπεξετάθησαν καὶ εἰς ἄλλους.

§262Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κατέλθωμεν κάτω τοῦ τριμήνου.

§263Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν θὰ ἔχητε καμμίαν ὠφέλειαν, διότι στρατιωτικῶς δὲν θὰ τοὺς ἀσκήσητε· δεχθῆτε τοὐλάχιστον τὸ μέτρον ἐπιεικείας ὁρίζοντες μηνιαίαν ὑπηρεσίαν, διὰ νὰ ἔχητε μέτρα ἐπιεικείας εὐρύτερα.

§264Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι· (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1. Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2–3, ἀπορριπτομένων τῶν ἐπ’ αὐτῶν τροπολογιῶν).

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται) Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κόρακας.

§266Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἄρθρων 4–6 προκύπτει ἡ ἀνισότης ἡ ὁποία δημιουργεῖται μεταξὺ τῶν ἐφέδρων τῶν Νέων Χωρῶν καὶ Π. Ἑλλάδος· οἱ ἔφεδροι Νέων Χωρῶν πληρώνουν ἀντισηκώματα.

§267Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπαλλάσσονται κατὰ τὸν νόμον· εἶναι προηγούμενος νόμος.

§268Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Μὰ ὑπηρετοῦν σήμερον.

§269Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ πρὸ τοῦ 1912 ἀπαλλάσσονται πάσης ὑπηρεσίας. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4. Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 5–8).

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9. (Ἀναγινώσκεται).

§271Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§272Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ἄρθρον 9 διαγράφεται, κ. Πρόεδρε. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 10–12 ὡς 9–11).

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως ἐπιταχθέντων ὀθωμανικῶν κτημάτων ἐν Δ. Θράκῃ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν ἐν τῷ Στρατῷ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου). — Βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου κανονισμοῦ τελῶν γάμου ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτάκτων ἐξόδων τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§274ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἀρκεῖ, κ. Πρόεδρε.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5.20′ μ.μ. (Ὥρᾳ 9.30′ μ.μ.)