1924.03.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32Α

Δευτέρα 3 Μαρτίου 1924

Προεδρία κ. Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 5.20′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως)

§2Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, κ. Πρόεδρε.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§4Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Χθές, ὅταν συνεζητεῖτο μία μεταρρύθμισις τῶν δασικῶν νόμων, παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν χαρουπιῶν καὶ ἀπὸ τὸν φόρον τὸν συναλλαγματικόν, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὑπεσχέθη νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Εἰς τὰ πρακτικὰ ὅμως δὲν ἀναφέρεται τοῦτο καὶ μὲ ἐνδιαφέρει νὰ σημειωθῇ, διὰ νὰ ἐνθυμηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ὑπόσχεσίν του.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διορθωθοῦν.

§6Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἔχω μίαν παρατήρησιν ὅσον ἀφορᾷ...

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ δώσατε σημείωσιν εἰς τὸν κ. Γραμματέα καὶ θὰ γίνῃ ἡ διόρθωσις. Τὰ πρακτικὰ κυροῦνται συμφώνως πρὸς τὰς γενομένας παρατηρήσεις. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Ἡ Ἕνωσις παλαιῶν πολεμιστῶν Τυρνάβου ὑποβάλλει ὑπόμνημα δι’ οὗ αἰτεῖται τὴν ἀπαλλοτρίωσιν διαφόρων γαιῶν καὶ τὴν εἰς τοὺς ἀκτήμονας ἐξ αὐτῶν χορήγησιν. — Ἐπιτροπὴ δημοσίων ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν αἰτεῖται τὴν χορήγησιν τοῦ ἐπιδόματος καὶ εἰς τοὺς μὴ δυνηθέντας νὰ ἔχωσιν ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν λόγῳ τῆς στρατιωτικῆς των ὑποχρεώσεως. — Ὁ πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συνδέσμου Καβάλλας αἰτεῖται τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν Καπναποθηκῶν ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου. — Ἡ Ἕνωσις τῶν Ἑλλήνων σπουδαστῶν αἰτεῖται ὅπως καθορισθῇ διὰ τοὺς τελειοφοίτους σπουδαστὰς ὡς χρόνος ὑπηρεσίας ἐν τῷ Στρατῷ ὁ ἀπαιτούμενος διὰ τὴν ἐκγύμνασίν των. — Ἡ Ἕνωσις παλαιῶν πολεμιστῶν Νοδέσσης καὶ Βλάτσης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἀμνήστευσιν τῶν στρατιωτικῶν ὑποδίκων. — Σύμπας ὁ ἐφεδρικὸς καὶ ἀγροτικὸς κόσμος Μαϊμουλίου Λαρίσης ὑποβάλλει ψήφισμα ἀνακουφιστικῶν ὅρων ὑπὲρ τῶν κατοίκων. — Οἱ ἐν Ματσουκίῳ γεωργοὶ πρόσφυγες διαμαρτύρονται διὰ τὴν παραχώρησιν τοῦ ἀγροκτήματος τούτου εἰς τοὺς κατοίκους Ματσουκίου. — Οἱ μαθηταὶ Γυμνασίου Δαδίου παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως συνηγορήσῃ ὑπὲρ τῆς διαρρυθμίσεως τοῦ Διατάγματος περὶ ἀπολυτηρίων ἐξετάσεων καὶ ἀπουσιῶν. — Ἐπιτροπὴ κατοίκων Καλλιάνων ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἐγκατάστασιν ὑδραυλικῶν ἔργων εἰς τὴν πεδιάδα τῆς Στυμφαλίας, προκειμένου νὰ καταστραφῶσιν οἱ ἀγροί των ἐκ τῆς διοχετεύσεως τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης Καίσσαρι. — Ἡ Ἕνωσις παλαιῶν πολεμιστῶν Ἐδέσσης Ζηλιαχώδης καὶ Ναούσης διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ ἀμνήστευσιν τῶν στρατιωτικῶν ὑποδίκων. — Ἡ Νομαρχία Τρικκάλων ὑποβάλλει ψήφισμα τῶν κατοίκων διὰ τὴν ὑπερτίμησιν τῶν χρειωδῶν τῆς ζωῆς. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Σουβαλίων ὑποβάλλει παράκλησιν τῶν κατοίκων αὐτῆς ὅπως μὴ ἐπιταχθοῦν αἱ γαῖαί των διὰ τὴν ἐγκατάστασιν προσφύγων. — Ἡ Ἕνωσις ἐφέδρων χωροφυλακῆς Κρήτης ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ ἀνακλήσεώς των εἰς τὴν χωροφυλακὴν καὶ περὶ χορηγήσεως ἐπιδομάτων καὶ συντάξεως. — Ὁ πληρεξούσιος κ. Γ. Λουπινᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐκτάκτου χορηγήματος εἰς τοὺς κρατικοὺς ὑπαλλήλους». — Ὁ αὐτὸς πληρεξούσιος ὑποβάλλει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁδοποιΐας». — Ὁ πληρεξούσιος Νικ. Συριόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως Διατάξεών τινων τῆς Δασικῆς Νομοθεσίας». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Θ. Θεοδωρίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 15)17 Νοεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ συστάσεως Συνεταιρισμῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων κλπ.». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Β. Καραπαναγιώτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Γ. Μπούμπουλης, Ἀθ. Κολιαλέξης καὶ Γ. Ροῦσος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 22 Νοεμβρίου Νομοθετικοῦ Δικτάγματος «περὶ συγκροτήσεως πενταμελοῦς συμβουλίου διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀποταχθέντων ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Δ. Ψιάρης, Ἀθ. Κολιαλέξης καὶ Φ. Γιαννακόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν ἐν τῷ Στρατῷ». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Γ. Ροῦσος καὶ Ἀθ. Κολιαλέξης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως ψηφίσματος «περὶ ὑπολογισμοῦ ἐμμίσθου δικαστικῆς ὑπηρεσίας τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων» — Ἐπὶ τῆς αὐτῆς προτάσεως ψηφίσματος ὑποβάλλεται τροπολογία ὑπὸ τῶν πληρεξουσίων κ. κ. Δ. Κατσίνη, Δ. Καλκανδῆ κλπ. — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Σ. Χατζηγάκης, Χρ. Σακελλαρίδης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 2456 τοῦ 1920 «περὶ Ἰσραηλιτικῶν κοινοτήτων». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Α. Πραντούνας ὑποβάλλει τὰς ἑξῆς προτάσεις νόμων: 1) «Περὶ ἄρσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου». 2) «Περὶ μέτρων ὑπὲρ ἀκριβοῦς καὶ εὐσυνειδήτου δηλώσεως φορολογητέου εἰσοδήματος τῶν πολιτῶν καὶ ὑπὲρ ἄλλων πόρων τοῦ Κράτους» καὶ 3) «Περὶ χρησιμοποιήσεως τοῦ ὅπλου τοῦ Μηχανικοῦ τοῦ Στρατοῦ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν Δημοσίων Ἔργων τοῦ Κράτους». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Κ. Γόντικας ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ συγκλήσεως συμβουλίου πρὸς σύνταξιν πινάκων προαγωγῆς ὑπαξιωματικῶν». 2) «Περὶ ὑποχρεώσεων μεταφερθέντων ἐκ τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὸ Πεζικὸν» καὶ 3) «Περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου 1923 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ χορηγήσεως ἑξαμήνων ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν μετὰ πλήρων ἀποδοχῶν εἰς ἀξιωματικούς».

§8Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, παρακαλῶ νὰ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ νὰ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχήν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. — Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Α. Μυλωνᾶς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συγχωνεύσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀρχείου Μικρᾶς Ἀσίας μετὰ τοῦ Γενικοῦ Ἀρχείου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ περὶ μονιμοποιήσεως ἐκτάκτων τινῶν ὑπαλλήλων τὸ ὁποῖον παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. — Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης καὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Α. Μυλωνᾶς ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ξενοδοχείων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ προαστείων δι’ ἕτερον σκοπὸν κλπ.», ὅπερ παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν νὰ κηρύξῃ αὐτὸ κατεπεῖγον καὶ ψηφίσῃ κατ’ ἀρχήν. (Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Θ. Σοφούλης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐκτελέσεως ἐπισκευῶν τῶν λουτρικῶν καταστημάτων τῆς κοινότητος Λουτρακίου–Περαχώρας», ὅπερ ὁμοίως παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ἐμ. Τσουδερὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ διαιρέσεως τῆς Διευθύνσεως τῶν Ἐμμέσων φόρων καὶ Μονοπωλίων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Γ. Φραγκούδης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν: 1) πόσοι προξενικοὶ καὶ διπλωματικοὶ ὑπάλληλοι ὑπάρχουν χωρὶς νὰ εὑρίσκωνται εἰς καμμίαν θέσιν, καὶ 2) τὸ ὄνομα ἑκάστου τοιούτου ὑπαλλήλου καὶ τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον εὑρίσκεται μακρὰν τῆς θέσεώς του ἢ ἄνευ θέσεως.

§10Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Θὰ παρατηρήσω λεπτομερέστερον τὰς ἐγγράφους πληροφορίας, τὰς ὁποίας δίδει ἡ ὑπηρεσία, ἀλλά, καθόσον ἐνθυμοῦμαι, ὑπεράριθμοι ὑπάλληλοι, δηλαδὴ ἀριθμὸς ὑπαλλήλων, πέρα τοῦ ὀργανικοῦ ἀριθμοῦ τῶν θέσεων δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὑπάρχουσιν ἐν διαθεσιμότητι περὶ τοὺς ἕξ, ὑποθέτω, πρόεδροι Ὑπουργοί, ὑπάρχουσι καὶ περὶ τοὺς 24 ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι τοποθετημένοι εἰς ὀργανικὰς θέσεις, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἠμποροῦν τώρα νὰ μεταβοῦν, λόγου χάριν εἰς τὴν Ρωσίαν. Αὐτοὶ εἶναι τοποθετημένοι,—καὶ θὰ σᾶς δώσω ἀμέσως λεπτομερειακὰς πληροφορίας,— εἶναι τοποθετημένοι εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας, ἀλλὰ λόγῳ τῆς ἐξελίξεως τῶν πραγμάτων ἐδημιουργήθησαν καὶ ἄλλαι θέσεις, ὅπως εἶναι ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἀποκαταστάσεως προσφύγων καὶ οὕτω καθεξῆς.

§11Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἠρώτησα διὰ τὸ ζήτημα τῆς διαθεσιμότητος αὐτῶν τῶν κυρίων, διότι αὐτὸ εἶναι μία ἀπὸ τὰς πληγὰς τοῦ Κράτους καὶ τοῦτο διότι αὐτοὶ οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν εὑρίσκονται οὔτε πουθενά.

§12Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἠρωτήσατε εἰδικῶς διὰ τοὺς ἐν διαθεσιμότητι. Εἶναι 4 ἢ 6.

§13Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἔκαμα τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν, διότι τὸ θεωρῶ σκάνδαλον νὰ ἔχωμεν προσέδρους Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι ἐν διαθεσιμότητι. Νομίζω ὅτι αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἢ νὰ ἀπαλλαγοῦν ὅλως διόλου. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἕνας ἀπ’ αὐτοὺς παίζει καὶ εἰς τὸ χρηματιστήριον, εἶναι χρηματιστής. Γνωρίζω δὲ συνταγματάρχην, ὁ ὁποῖος ἔγινεν ἀντιστράτηγος διατελῶν εἰς τὴν κατάστασιν ποὺ εἶπον προηγουμένως. Ὑπάρχουν δὲ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ὑπουργῶν καὶ οἱ ὁποῖοι προάγονται καὶ εὑρίσκονται μίαν ἡμέραν ὑποστράτηγοι πρὸς μεγάλην δυσφορίαν τοῦ Κοινοῦ, διότι ἐξοδεύονται τοιουτοτρόπως ἄπειρα χρήματα διὰ νὰ ἔχωμεν ὑποστρατήγους καὶ ἀντιστρατήγους ἐν διαθεσιμότητι περιφερομένους εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος. Νομίζω ὅτι ἡ ἐρώτησίς μου ἔχει σκοπὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν μεγάλην αὐτὴν σπατάλην. Διότι ἔχομεν καὶ προξένους ἀκόμη, ὅπως ἐν Ἀδριανουπόλει π.χ. καὶ ἐν Ἰωαννίνοις μετὰ τὴν ἕνωσίν των μετὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ οὗτοι λαμβάνουν τοὺς μισθούς των καὶ κάθηνται.

§14Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὄχι σήμερον.

§15Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Εἶναι καὶ πολλοὶ ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι περιφέρονται εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Δὲν πρόκειται νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν περὶ ἑνὸς πράγματος τὸ ὁποῖον κάμουν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, ἀλλὰ θέλω εἰς κάθε ζήτημα νὰ ἀρχίζωμεν νὰ τέμνωμεν νέας ὁδοὺς καὶ νὰ μὴ πληρώνῃ ἀσκόπως ὁ Λαὸς τόσους φόρους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκπληροῦν κανένα σκοπόν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἀπολύσῃ αὐτοὺς τοὺς προσέδρους Ὑπουργοὺς διὰ νὰ κάμωμεν οἰκονομίας.

§16Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι πρόκειται περὶ 6 μόνον ὑπαλλήλων.

§17Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Μὰ ὑπάρχουν καὶ πρόξενοι, κ. Πρωθυπουργέ, εἰς διαθεσιμότητα, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς Ἀθήνας χωρὶς θέσιν.

§18Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχουν πρόξενοι μὴ ἔχοντες ὀργανικὰς θέσεις ἢ μὴ ὑπηρετοῦντες εἰς θέσεις νέας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπόσχομαι νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, ὅπως καὶ διὰ τοὺς 6 αὐτοὺς προσέδρους Ὑπουργούς, διὰ νὰ ἴδω ποῖοι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν διατήρησιν τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ. Ἐὰν πεισθῶ ὅτι ἡ θέσις εἶναι ἄχρηστος, ἔχετε τὴν βεβαιότητα ὅτι θὰ ζητήσω ἢ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἐὰν χρειάζηται νομοθετικὸν μέτρον ἢ ἄλλως θὰ προβῶ διοικητικῶς εἰς τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως αὐτῆς.

§19Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ διαθεσιμότης, διὰ τῆς ὁποίας τόσοι ἀξιωματικοὶ προβιβάζονται, χωρὶς νὰ κάμουν τίποτε. Πρέπει νὰ παύσῃ, ἂν θέλωμεν νὰ καινοτομήσωμεν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γρ. Μάρακας, Κ. Παπαδογιάννης, Π. Πολυχρονίδης καὶ Ἀρ. Μητσοτάκης παρακαλοῦν τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν τίνα μέτρα θὰ λάβῃ σχετικῶς πρὸς τὰ χρέη πολλῶν μεταναστευόντων, λόγῳ τῆς ἀνταλλαγῆς Τούρκων πρὸς Χριστιανούς.

§21Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν...

§22ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀκούομεν τίποτε. Δυνατώτερα, παρακαλοῦμεν.

§23Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκούουν ὅλαι αἱ πτέρυγες, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ στρέφωμαι πρὸς μίαν μόνον πτέρυγα, ὁπότε αἱ ἄλλαι δὲν ἀκούουν, δι’ αὐτὸ εἰσάγω μίαν πρότασιν. Αἱ ἀπαντήσεις εἰς τὰς ἐρωτήσεις νὰ δίδωνται ἐντύπως, νὰ τυπώνωνται καὶ νὰ διανέμωνται εἰς ὅλους τοὺς πληρεξουσίους. Καὶ ἂν ἡ ἀπάντησις εἶναι ἱκανοποιητική, ἔχει καλῶς, ἄλλως νὰ γίνεται ὅπως γίνεται ἕως τώρα. Φαντασθῆτε ὅτι φεύγω ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὰς 3 καὶ οὕτως εἶμαι τελείως ἀπαράσκευος διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλας τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις.

§24ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα· νὰ ληφθῇ ἀπόφασις.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ. Θὰ καλέσω αὔριον τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Κανονισμοῦ.

§26Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν προκειμένην ἐρώτησιν, δίδω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους ἐρωτῶντας τὴν πληροφορίαν ὅτι κατὰ τὴν συνθήκην τῆς Λωζάννης τὰ χρέη ταῦτα δὲν θίγονται ἐκ τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν, μένουν ἄθικτοι αἱ ἀπαιτήσεις αὐταί. Ἑπομένως δικαιοῦνται οἱ ἔχοντες λαμβάνειν ἀπὸ Τούρκους, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἀποδημήσουν, δικαιοῦνται νὰ μετέλθουν ὅλα τὰ μέσα τὰ ὁποῖα παρέχει εἰς ἡμᾶς ἡ κειμένη νομοθεσία, μέσα τὰ ὁποῖα παρέχει ἡ Πολιτικὴ Δικονομία πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ἀπαιτήσεών των, δύνανται νὰ λάβουν τὰ μέτρα τὰ συντηρητικά, οἱασδήποτε φύσεως μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπονται παρ’ ἡμῖν.

§27ΓΡ. ΜΑΡΑΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπηγορεύθη ἡ λῆψις συντηρητικῶν μέτρων κατὰ τῶν Μουσουλμάνων.

§28Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ λάβουν χρήματα διαιροῦνται εἰς δύο κατηγορίας. Εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐμπράγματον ἀσφάλειαν καὶ εἰς τοὺς μὴ ἔχοντας. Οἱ πρῶτοι δὲν ἔχουν νὰ κάμουν τίποτε, διότι ἔχουν τὰ κτήματα τῶν ὑποχρέων βεβαρημένα. Ἐκεῖνοι ὅμως οἱ ὁποῖοι φεύγουν καὶ εἶναι ἀφερέγγυοι καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀκίνητον περιουσίαν, κατ’ αὐτῶν τὸ μόνον μέτρον τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ λάβῃ εἶναι νὰ τοὺς προσωποκρατήσῃ, μέχρις ὅτου πληρώσουν. Ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταβῇ τις εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν καὶ νὰ ζητήσῃ δικαστικῶς νὰ πάρῃ τὰ χρήματά του. Λοιπὸν δι’ αὐτὸ συνιστῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ κάποιο μέτρον, νὰ γίνῃ κάποιο δικαστήριον μικτόν, ὥστε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ μὴ πέσουν εἰς τὰ τουρκικὰ δικαστήρια.

§29Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Καραπαναγιώτης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἂν περιῆλθεν εἰς γνῶσίν του ὅτι ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις ἐστέρησε διὰ νόμου πάσης ἀποζημιώσεως τοὺς ἀπομακρυνθησομένους Ἕλληνας ὑπηκόους ὑπαλλήλους της, προσθέσασα διάταξιν ὅτι «δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως οἱ προϋπάρξαντες Ὀθωμανοὶ ὑπήκοοι». Οὕτως ἅπαντες οἱ Ἕλληνες ὑπάλληλοι τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως, οἱ καταγόμενοι ἐκ τῶν ἀπὸ τοῦ 1912 ἀπελευθερωθέντων μερῶν, ἀπομακρυνόμενοι τῆς παρὰ τῇ Αἰγυπτιακῇ Κυβερνήσει ὑπηρεσίας τῶν οὐδεμίαν ἀποζημίωσιν θέλουσι λάβει, ἐνῷ δι’ ἅπαντας τοὺς ἄλλους Εὐρωπαίους τὴν καταγωγὴν ὑπαλλήλους θέλει χορηγηθῇ ὡρισμένη ἀποζημίωσις. Αἱ ἀνωτέρω ἐνέργειαι σχετικῶς μὲ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν Εὐρωπαίων ὑπαλλήλων σκοπὸν ἔχουσιν ὅπως μετὰ τὴν ἀλλαγὴν τοῦ καθεστῶτος ἐν Αἰγύπτῳ ἅπασαι αἱ ὑπηρεσίαι περιέλθωσιν εἰς τοὺς ἰθαγενεῖς. Ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἢ προτίθεται νὰ λάβῃ;

§31Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Παρατηρῶ ὅτι αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκεν ἡ ὑπηρεσία εἶναι ἀνεπαρκεῖς. Σᾶς τὰς δίδω καὶ ἂν σᾶς ἀρκοῦν ἔχει καλῶς, ἐὰν δὲ δὲν σᾶς ἀρκοῦν, τότε ἐπαναφέρατε τὸ ζήτημα νὰ τὸ ἐξετάσωμεν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βαρελᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν τίνα μέτρα ἔλαβεν ἢ θὰ λάβῃ διὰ τὴν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐπιβάρυνσιν τῆς ρητίνης διὰ δημοσίου φόρου ὑπερβαίνοντος τὴν ἀξίαν τῆς συλλεγομένης ρητίνης καὶ ἀφ’ ἧς ἐπιβαρύνσεως σχεδὸν ἐγκατελείφθη ἡ ρητινοσυλλογὴ πρὸς μεγίστην ζημίαν τοῦ τε Δημοσίου καὶ τῶν ρητινοσυλλεκτῶν, ἰδίᾳ τοῦ δήμου Φυλῆς, μόνον πόρον ἐχόντων τὴν ἐργασίαν ταύτην.

§33Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Κατόπιν τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας περὶ μειώσεως τῆς ἐγγείου φορολογίας παραιτοῦμαι τῶν ἐρωτήσεων προκειμένου νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ ζητήματος κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Β. Δαλιάνης, Ν. Συριόπουλος, Τάσης Ἀναστασίου καὶ Ν. Καλλιοντζῆς παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ὁπόσον ποσὸν εἰσεπράχθη δυνάμει τοῦ νόμου περὶ χαλαζοπλήκτων καὶ ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ κατὰ τὸν νόμον τοῦτον κατανομὴ πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ὑποστάντων ζημίας σταφιδοκτημόνων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει παρακαλοῦσι νὰ ἀνακληθῇ πᾶσα διαταγὴ πρὸς εἴσπραξιν.

§35Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπουσιάζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν τῆς αἰθούσης ὁ κ. Ὑπουργός· παρακαλοῦμεν νὰ ἀναβληθῇ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Γ. Μέδης καὶ Ἰω. Σαπουντζῆς παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἢ προτίθεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν καὶ τὴν εἰς τὰ ἴδια ἐπάνοδον Ἑλλήνων πολιτῶν, οἵτινες, καταδικασθέντες ἐν Μακεδονίᾳ ὑπὸ τῶν Γαλλικῶν Στρατοδικείων κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, εὑρίσκονται εἰσέτι εἰς τὰς Γαλλικὰς ἀποικίας.

§37Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις προέβη εἰς διαβήματα πλησίον τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν καταδικασθέντων κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου διὰ πολιτικὰ ἀδικήματα. Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἑκάστοτε ἐζήτει διαφόρους πληροφορίας, τὰς ὁποίας δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ παράσχῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, καὶ διὰ νὰ τελειώσῃ τὸ ζήτημα τώρα προσφάτως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐζήτησε διὰ τῆς ἐν Παρισίοις Πρεσβείας ὅπως ἀπονεμηθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ ἀμνηστία ἡ χορηγηθεῖσα εἰς ὅλους τοὺς καταδικασθέντας διὰ πολιτικὰ ἀδικήματα. Μέχρις ὥρας δὲν ἐλήφθη ἡ ἀπάντησις.

§38Ι. ΣΑΠΟΥΝΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν ὅμως καὶ πολλοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὰ μέσα νὰ ἐπανέλθουν. Πρέπει καὶ δι’ αὐτοὺς νὰ ληφθῇ πρόνοια.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Λ. Παπαθανάσης, Ν. Γρηγοριάδης καὶ Φ. Μανουηλίδης, ἐπειδὴ νομίζουσιν ὅτι τὰ διὰ τὴν ἀσφάλειαν λαμβανόμενα μέτρα διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς Χωροφυλακῆς καὶ δημιουργίας ἐφίππων ἀποσπασμάτων εἶναι τελείως ἀνεπαρκῆ πρὸ παντὸς διὰ τὰς συνοριακὰς περιφερείας, ἐρωτῶσι τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς ἂν σκέπτονται νὰ λάβουν μέτρα ἐποικιστικὰ ὅλως ἐξαιρετικά, ἔστω καὶ πολυδάπανα, πρὸς ἐξελλήνισιν τῆς μεθορίου δι’ ἐγκαταστάσεως εἰδικῶς πρὸς τοῦτο ἐκλεγομένων προσφύγων εἰς ὡρισμένα σημεῖα ἅτινα ἤθελον ὑποδειχθῇ τῇ ὑπηρεσίᾳ ἁρμοδίως.

§40Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἐρώτησις αὕτη εἶναι σοβαρωτάτη καὶ ἀπασχολεῖ τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον σκέπτεται νὰ λάβῃ τὰ δέοντα μέτρα.

§41Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐνέχει καὶ κάποιαν ὄψιν ἐξωτερικὴν καὶ θὰ ἤθελα ὅπως τὸ μελετήσῃ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις. Πρὸς τούτοις θὰ παρεκάλουν ὅπως ἐρωτηθοῦν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ οἱ πληρεξούσιοι Ἕβρου.

§42Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εὐχαρίστως, κ. συνάδελφε, θὰ καλέσω καὶ τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους τοῦ Ἕβρου ἐν καιρῷ τῷ δέοντι.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Μαργέτης, Π. Τσιτσίλιας καὶ Δ. Βαρελᾶς παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἂν σκέπτεται νὰ λάβῃ μέτρα πρὸς ἄρσιν τῆς παρατηρουμένης ἀδίκου ἀνισότητος τῶν φορολογικῶν νόμων, καθ’ οὓς ἐπὶ μὲν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς φορολογεῖται ἡ ἀκαθάριστος πρόσοδος, ἐπὶ δὲ τῆς βιομηχανικῆς, ἐμπορικῆς κλπ. φορολογεῖται ἡ καθαρὰ τοιαύτη.

§44Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ Κυβερνήσεως Γούναρη ἐψηφίσθη εἷς νόμος, τὸν ὁποῖον θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποκαλέσω ἐξωφρενικὸν καὶ ἀντισυνταγματικόν, διότι ἐνῷ ἐπὶ τῆς ἐμπορικῆς βιομηχανίας καὶ πάσης ἄλλης παραγωγῆς φορολογεῖται ἡ καθαρὰ πρόσοδος, ἐπὶ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς κατ’ ἐξαίρεσιν φορολογεῖται ἡ ἀκαθάριστος πρόσοδος, φορολογεῖται δὲ καὶ ὅταν ἔχῃ ζημίας ὁ γεωργός. Ἐκτὸς δὲ τούτου ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι ἐναντίον τῆς προόδου τῆς γεωργίας, διότι ὁ γεωργὸς διστάζει νὰ προβῇ εἰς τὴν χρῆσιν χημικῶν λιπασμάτων, νὰ προμηθευθῇ καλυτέρας γεωργικὰς μηχανάς, τὸν ἐμποδίζει νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν πρόοδον, διότι τὸ Κράτος θέλει νὰ τοῦ φορολογήσῃ κάθε αὔξησιν τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας θὰ ὑποστῇ, διὰ νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν αὔξησιν. Δι’ αὐτὸ ἀποκαλῶ τὸν νόμον αὐτὸν ἐξωφρενικόν, εἶναι δὲ καὶ ἀντισυνταγματικός, διότι τὸ Σύνταγμα ζητεῖ ἰσότητα ἀπέναντι ὅλων τῶν βαρῶν καὶ δι’ αὐτὸ ἐρωτῶμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἂν θὰ ἐξακολουθῇ ἢ νὰ διατηρήσῃ ἕνα τόσον ἄδικον καὶ παράλογον καὶ ἐπαχθῆ νόμον φορολογικόν.

§45Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὑπάρχουν πολλαὶ πλημμέλειαι εἰς τὸ φορολογικόν μας σύστημα, τὰς ὁποίας ἔχει ἀντιληφθῇ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μου. Ἤδη γίνεται μελέτη περὶ τροποποιήσεως τοῦ συστήματος αὐτοῦ καὶ ἐλπίζω ὅτι πολὺ ταχέως θὰ εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ προσκομίσω τὰ πορίσματα τῆς μελέτης ταύτης ὑπὸ μορφὴν νομοσχεδίων.

§46Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ὁ ὑφιστάμενος νόμος εἶναι παράλογος φορολογεῖ ἀκόμη καὶ τὴν ζημίαν· ἀλλὰ καὶ ὅταν ὑπάρχῃ κέρδος, ἐὰν ἀναγάγωμεν τὸ 3% εἰς τοὺς κανόνας τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, θὰ εὕρωμεν ὅτι φορολογεῖται μὲ 20–24% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου, ὅτι τὸ 3% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου εἶναι φόρος βαρύτατος. Ἡμεῖς ζητοῦμεν τὴν ἰσότητα, δὲν θέλομεν παρὰ πάνω. Ἐὰν ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς κατ’ ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως φορολογῆται μὲ τὴν καθαρὰν πρόσοδον, νὰ φορολογηθῇ καὶ ὁ ἀγρότης· ἐὰν ὄχι, νὰ φορολογηθῇ καὶ ὁ ἐμπορικὸς καὶ ὁ βιομηχανικὸς καὶ κάθε ἄλλος κόσμος μὲ τὴν ἀκαθάριστον, διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν ἰσότητα, διότι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ μίαν ἀνισότητα. Ἴσως ἰσχυρισθοῦν τινες ὅτι εἶναι δύσκολος ἡ ἐξακρίβωσις τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου· ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ καμμίαν δυσκολίαν, διότι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ εὕρῃ τρόπον ἐξακριβώσεως τῆς καθαρᾶς προσόδου. Οἱ γεωργοὶ θὰ ἦσαν διατεθειμένοι νὰ δεχθοῦν ἁπλούστευσιν τοῦ ζητήματος, νὰ δεχθοῦν ὅπως ὁ φόρος ἐπιβάλληται διὰ τῶν κοινοτήτων, διὰ νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ πολλοὺς ὑπαλλήλους ἐξακριβώσεως τοῦ φόρου. Θὰ ἐδέχοντο νὰ τεθῇ φορολογία ἐπὶ τῶν κοινοτήτων καὶ αἱ κοινότητες νὰ φροντίζουν διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Δ. Φλωριᾶς, Δ. Μέλφος, Ὀρ. Ζαφειρίου καὶ Ν. Μανούσης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἂν ἐξεῦρε κατάλληλον προσωπικὸν ἐκ καθολικῶν διδασκάλων καὶ διδασκαλισσῶν πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ὑπαρχουσῶν ἐν Σέρραις κενῶν θέσεων. Ἐπίσης παρακαλοῦσι τὸν ἴδιον κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ ἂν γίνεται ἡ προπαρασκευαστικὴ ἐργασία διὰ τὴν ἀνέγερσιν καταλλήλων οἰκημάτων διὰ σχολεῖα.

§48Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐζήτησα σχετικὰς πληροφορίας, δὲν γνωρίζει ἂν ὑπάρχουν τοιαῦτα σχολεῖα. Πιθανὸν νὰ ἔχῃ κακῶς διατυπωθῇ ἡ ἐρώτησις καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, τοὺς κ. κ. συναδέλφους ὅπως διασαφήσωσι ταύτην.

§49Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπάρχουν καὶ καθολικοὶ μαθηταί· δὲν νομίζετε ὅτι δι’ αὐτοὺς πρέπει νὰ ὑπάρχουν καὶ καθολικοὶ διδάσκαλοι;

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Πραντούνας, Δ. Προμπονᾶς, Α. Παπαδάμ, Ι. Βενιέρης, Κ. Καλομενόπουλος, Δ. Μαργέτης, Γ. Βενιέρης, Α. Πρέκας, Α. Δαργέντας, Κ. Ἀλαβάνος καὶ Δ. Καμπάνης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν 1) ὅπως συγκεντρωθῶσιν οἱ ὁπλῖται ὅλων τῶν Κυκλάδων οἱουδήποτε ὅπλου καὶ ὑπηρεσίας εἰς τὴν ΙΙ Μεραρχίαν καὶ εἰς τὸ Αʹ Σῶμα στρατοῦ, ὅπως ἦσαν καὶ πρὸ τῶν πολέμων ἐν εἰρήνῃ ἀνέκαθεν καὶ 2) ὅπως ἀποσπασθῇ ἓν σύνταγμα Πεζικοῦ εἰς Σῦρον, ἐξ οὗ ν’ ἀποσπασθῇ ἓν τάγμα εἰς Νάξον, εἷς λόχος εἰς Θήραν καὶ εἷς λόχος εἰς Ἄνδρον.

§51Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὡς σᾶς εἶναι γνωστόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι οἱ ὁπλῖται τῆς κλάσεως 1923 ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰ ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ Θράκῃ Σώματα. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὁπλίτας τῆς κλάσεως 1922 διετάχθη ἡ μεταφορὰ των εἰς τὰ Σώματα εἰς τὰ ὁποῖα ἀνήκουν στρατολογικῶς, ἐφόσον δὲ ἦτο δυνατὸν ἡ διαταγὴ αὕτη ἐξετελέσθη κατὰ τὰ ⅘. Ἐπίσης, ὡς σᾶς εἶναι γνωστόν, ἡ πρὸ τῶν πολέμων στρατιωτικὴ διαίρεσις ἐπῆρεν ἀπὸ τὰς Κυκλάδας δύο ἐπαρχίας καὶ ὑπήγαγε ταύτας εἰς τὴν V καὶ VI μεραρχίας. Εἰς τὸν μελετώμενον ὀργανισμὸν τοῦ Στρατοῦ λαμβάνεται μία πρόνοια περὶ σκοπιμωτέρας στρατολογικῆς διαρρυθμίσεως. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν αἴτησιν ὅπως ἀποσπασθῇ σύνταγμα εἰς Σῦρον καὶ ἐξ αὐτοῦ ἓν τάγμα εἰς Νάξον καὶ ἀνὰ εἷς λόχος εἰς Θήραν καὶ Ἄνδρον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή, πρῶτον διότι ὑπάρχει ἐναντία γνώμη τοῦ Ἐπιτελείου, ἐξ ἄλλου δὲ καὶ γενικώτερος λόγος ὑφίσταται, ὅτι ἡ κατάτμησις τῶν μονάδων εἰς μικρὰ τμήματα ἑδρεύοντα εἰς διάφορα μέρη ἀπεδείχθη ἐπιβλαβεστάτη εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατεύματος.

§52Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπισπεύσῃ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταφορὰν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Χώρας τῶν ὁπλιτῶν τῆς κλάσεως 1922. Ἀποτεινόμεθα ἐπίσης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς νέας ἡλικίας, διότι εἶναι πολὺ λυπηρὸν νὰ λαμβάνητε ἀπὸ τὰς Κυκλάδας κληρωτοὺς στρατιώτας καὶ νὰ τοὺς ῥίπτητε εἰς Μακεδονίαν καὶ Θράκην. Ἄν ἔχητε ἔλλειψιν ἀνδρῶν καὶ θέλετε νὰ ἐνισχύσητε τὰς ἐκεῖ φρουράς, ἔπρεπε νὰ λάβητε ἀπὸ τοὺς ἐγγυτέρους νομοὺς καὶ ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, λ. χ. ἀπὸ τὴν Εὔβοιαν.

§53Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνομεν καὶ ἀπὸ τὴν Εὔβοιαν καὶ ἀπὸ τὸν Βόλον.

§54Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Δύνασθε νὰ λάβητε καὶ ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν καὶ ν’ ἀφήσητε τοὺς κληρωτοὺς τῶν Κυκλάδων εἰς τὰς ἐγγυτέρας ἐπαρχίας, ὅπως π. χ. οἱ κληρωτοὶ τῆς Κρήτης μένουσιν εἰς Κρήτην, τῆς Μεσσηνίας καὶ τῆς Λακωνίας παραμένουσιν ἐντὸς τοῦ νομοῦ των. Ὅθεν σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ κατάταξις ἁπάντων τῶν ὁπλιτῶν, οἱωνδήποτε ὅπλων καὶ ὑπηρεσίας τοῦ νομοῦ Κυκλάδων εἰς τὴν ΙΙ Μεραρχίαν καὶ εἰς τὸ Αʹ Σῶμα στρατοῦ, ὅπως ἦσαν καὶ πρὸ τῶν πολέμων ἐν εἰρήνῃ ἀνέκαθεν. Ὅσον ἀφορᾷ, κ. Ὑπουργέ, τὴν ἀπόσπασιν ἑνὸς συντάγματος Πεζικοῦ εἰς Σῦρον καὶ ἑνὸς τάγματος εἰς Νάξον καὶ αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον, καθόσον τὸ σύνταγμα αὐτὸ παραμένει εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὅπου δὲν ἔχει καμμίαν ἀποστολήν. Εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 34. Διότι ὁ Πειραιεὺς οὐδέποτε ἀπὸ ἐτῶν εἶχεν ἀνάγκην συντάγματος· τώρα μετὰ τὰς Ἐπαναστάσεις ἴσως προέκυψεν ἡ ἀνάγκη. Ἐὰν λοιπὸν μετασταθμεύσῃ τὸ σύνταγμα εἰς Σῦρον, δύναται νὰ μεταβῇ τὸ ἓν τάγμα εἰς Νάξον, ὅπου καὶ θὰ στρατωνίζηται, εἷς λόχος δὲ εἰς Θήραν καὶ εἷς ἄλλος εἰς Ἄνδρον. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι μία ἀνάγκη στρατιωτική, διότι διὰ τοιούτων μεθόδων μεταδίδεται τὸ στρατιωτικὸν φρόνημα εἰς ἁπάσας τὰς περιφερείας, συγχρόνως δὲ ἐνισχύεται καὶ τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τῶν μερῶν ἐκείνων. Αὐτὸ γίνεται καὶ εἰς ὅλα τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη, εἰς τὰ ὁποῖα διαμένωσι μονάδες καὶ εἰς τὰ μικρότατα χωρία. Ἡ ἐκπαίδευσις δὲ ἐκ τούτου δὲν ὑπάρχει κίνδυνος νὰ παραβλαφθῇ καθόλου.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κούνδουρος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις τοῦ κληροδοτήματος Καμπάνη περὶ ἱδρύσεως Βιοτεχνικῆς Σχολῆς εἰς Ψυχρὸν Λαθηΐου καὶ ἂν καὶ πῶς ἀπεφάνθησαν οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, εἰς τοὺς ὁποίους ἔχει σταλῆ ὁ φάκελος πρὸ δύο ἐτῶν.

§56Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.). Ἡ ὑπόθεσις αὕτη εὑρίσκεται ἀπὸ ἐτῶν ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου ἕνεκα τοῦ δικαιοστασίου. Τὸ Ὑπουργεῖον προέβη τῷ 1919 εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ μόνου ἀπομένοντος ἐκτελεστοῦ Γαλανάκη διὰ τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου κ. Τριανταφυλλοπούλου. Περισσοτέρας πληροφορίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς δώσω, χωρὶς νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Συνέλευσις, ἀλλὰ σᾶς παραδίδω ταύτας ἐγγράφως.

§57Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ. Θὰ ἤθελον μόνον νὰ σᾶς παρατηρήσω ὅτι ἡ δίκη, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἐκκρεμής, δὲν παρακωλύει τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ ἔργου. Ἠθέλομεν δὲ νὰ σᾶς προτείνωμεν καὶ πρόσωπα ὅπως διορισθῶσιν ὡς ἐκτελεσταί.

§58Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ ὑποβάλητε τὸν κατάλογον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται δι’ αὔριον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Οἱ κ.κ. Β. Χατζηλίας καὶ Λ. Κωνσταντίδης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως γίνῃ νόμος ἢ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ ὁ νόμος 2485 πρὸς ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων Δυτικῆς Θράκης. Οἱ ὑπάρχοντες τοιοῦτοι εἶναι ἐσφαλμένοι, διότι συνετάχθησαν κατὰ τὸ 1920 βεβιασμένως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τότε δημοτολογίων. Εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον Διδυμοτείχου οὐδὲν σχεδὸν ἐπίθετον ἐκλογέως ἀναγράφεται, οἱ δὲ παλιννοστήσαντες μετὰ τὸ ἔτος 192) δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένοι εἰς τὸν κατάλογον.

§60Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἄλλοθεν ἔχω πληροφορίας ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι τῆς Θράκης εἶναι ἐσφαλμένοι, δι’ αὐτὸ καὶ παρετάθησαν αἱ προθεσμίαι πρὸς διόρθωσίν των. Αὐτεπάγγελτος ὅμως ἐπέμβασις τῶν Ἀρχῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ νόμου 2485 καὶ εἰς τὴν Δυτικὴν Θράκην πληροφορῶ τοὺς ἀξιοτίμους ἐρωτῶντας ὅτι ἀπὸ καιροῦ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐζήτησε τὴν γνώμην τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Θράκης, ἀπὸ τὴν ὁποίαν γνώμην ἐξαρτᾶται καὶ ἡ λῆψις τοῦ μέτρου τούτου.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κακουλίδης παρακαλεῖ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐὰν μεταξὺ «τῶν πρώην Συμμάχων Δυνάμεων, παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν ὁποίων συνηγωνίσθημεν ἐν τῷ μεγάλῳ πολέμῳ» περιλαμβάνεται ἐν ταῖς δηλώσεσι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ Σύνδεσμος τῶν Σοβιετικῶν Σοσιαλιστικῶν Δημοκρατιῶν (Ρωσία).

§62Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ποία ἀκριβῶς εἶναι ἡ σημασία τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης. Ἐὰν πρόκειται περὶ συστάσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα προβῇ εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῶν σχέσεων μετὰ τῆς Ρωσικῆς Ἐπικρατείας, ἀνεκοίνωσα ἤδη ὅτι ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς ὅλα τὰ ἀναγκαῖα διαβήματα διὰ τὴν ταχυτέραν αὐτῶν ἀποκατάστασιν, ὑποθέτω δὲ ὅτι ἐντὸς ὀλίγου θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀναγγείλω τὰ ἀποτελέσματα τῶν διαπραγματεύσεων τούτων.

§63Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἀπασχολήσω τὴν Συνέλευσιν μὲ τὴν ἱστορίαν τῆς ἀποστολῆς μου διὰ τὰς σχέσεις μετὰ τῆς Ρωσίας. Ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἀποβλέπῃ πρωτίστως εἰς τὸ μέλλον καὶ ὄχι εἰς τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ θέλω νὰ ἐκφράσω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς ταύτης Συνελεύσεως τὴν τρανὴν μου εὐγνωμοσύνην πρὸς τὴν αὐτοῦ ἐξοχότητα τὸν λαϊκὸν ἐπίτροπον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Ἡνωμένων Σοβιετικῶν Σοσιαλιστικῶν Δημοκρατιῶν τῆς Ρωσίας, διότι παρὰ τὴν ἔλλειψιν σχέσεων μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Σοβιετικῆς Δημοκρατίας εὐηρεστήθη νὰ μὲ δεχθῇ ὡς ἐκπροσωποῦντα οὐχὶ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν οὐδεμίαν εἶχον ἐντολήν, ἀλλὰ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὁ ὁποῖος ἀπολαύει τόσων συμπαθειῶν παρὰ τῷ Ρωσικῷ Λαῷ. Μετέβην παρὰ τῷ κυρίῳ Τσιτσερὶν καὶ ἐδήλωσα εὐθὺς ἀμέσως πρὸς αὐτὸν ὅτι δὲν μετέβαινον ὅπως συνήθως μεταβαίνουν εἰς Ρωσίαν ξένοι. Ὅτι δὲν εἶμαι ἐμπορικὸς ἀντιπρόσωπος οὔτε τοῦ ἑαυτοῦ μου οὔτε ἀντιπρόσωπος ἐμπορικῆς ἑταιρείας ἢ ὁμάδος τινός, ἀλλ’ ἁπλῶς πολίτης Ἕλλην ἵνα διαδηλώσω πρὸς αὐτὸν τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς κοινῆς γνώμης ἐν Ἑλλάδι διὰ τὸν ρόλον τὸν ὁποῖον ἐν γένει ἔπαιξεν ἡ Ρωσία εἰς τὰς τύχας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ προσέτι ἵνα προσπαθήσω νὰ συνδέσω τὸ ἀποκοπὲν νῆμα μεταξὺ τῆς Σοβιετικῆς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Τσιτσερὶν μὲ ἐδέχθη Κυριακὴν καὶ ἤκουσε μετὰ πολλῆς προσοχῆς ὅσα εἶπον. Συγχαίρω δὲ τὴν Κυβέρνησιν διότι λαβοῦσα γνῶσιν πασῶν τῶν λεπτομερειῶν τῆς ἀποστολῆς μου προέβη ἀμέσως εἰς διαβήματα πρὸς ἐπανάληψιν οὐ μόνον τῶν ἐμπορικῶν ἀλλὰ καὶ τῶν πολιτικῶν σχέσεων. Θέλω νὰ δώσω ὅμως εἰς τὴν Συνέλευσιν μικρὰν ἰδέαν τῶν κολοσσιαίων πολιτικῶν καὶ ἐμπορικῶν συμφερόντων τὰ ὁποῖα συνδέουν τὸ Κράτος ἡμῶν μὲ τὸ Σοβιετικὸν Κράτος. Αἱ σχέσεις ἡμῶν παρουσιάζουν δύο ἀπόψεις, πρῶτον τὴν πολιτικὴν ἄποψιν καὶ δεύτερον τὴν ἐμπορικήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν εἶναι γνωστὴ εἰς ὑμᾶς κ. συνάδελφοι, ἡ Ἱστορία τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ συμβολὴ εἰς τὴν Ἱστορίαν ταύτην τοῦ Ρωσικοῦ Λαοῦ. Ὑπενθυμίζω μόνον τὸ μεγαλύτερον γεγονὸς τῆς συμβολῆς ταύτης, ὑπενθυμίζω τὴν συνθήκην τῆς Ἀδριανουπόλεως τοῦ 1828, διὰ τῆς ὁποίας μετὰ θυσίας αἵματος καὶ χρήματος ὁ Ρωσικὸς Λαὸς ἠνάγκασε τὴν Τουρκίαν νὰ ὑπογράψῃ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἂν εἴχομεν δείγματα εὐεργετικὰ τῆς ἐπιρροῆς ταύτης τῆς πολιτικῆς τῆς Ρωσίας πρὸς τὴν Ἑλλάδα, εἴχομεν δυστυχῶς καὶ πικρότατον μάθημα κατὰ τὸν τελευταῖον Ἑλληνοτουρκικὸν πόλεμον, διότι ἐπιλήσμονες τοῦ παρελθόντος δὲν εἴχομεν φροντίσει ὅπως ἐγκαίρως ἔλθωμεν εἰς διπλωματικὴν ἐπαφὴν μετὰ τοῦ νέου Σοβιετικοῦ Κράτους τῆς Ρωσίας. Καὶ εἶναι γνωστὴ ἡ συμβολὴ ἡ ἀντίθετος τὴν ὁποίαν τὸ Σοβιετικὸν καθεστὼς παρέσχε πρὸς τὴν Τουρκίαν ἐναντίον ἡμῶν. Εἶμαι τῆς γνώμης καὶ ἐπιρρίπτω ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην διὰ τοῦτο εἰς τὰς μετανοεμβριανὰς Κυβερνήσεις, ὅτι, ἐὰν τυχὸν εἴχομεν φροντίσει ἔκτοτε νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐπαφὴν καὶ νὰ ἐπαναλάβωμεν τὰς σχέσεις μετὰ τῆς Ρωσικῆς Κυβερνήσεως, τὰ ἀποτελέσματα τοῦ Ἑλληνοτουρκικοῦ πολέμου ἴσως δὲν θὰ ἦσαν τόσον τραγικά. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον νομίζω ὅτι ἡ γεωγραφική μας θέσις ἐπιβάλλει στενωτάτας σχέσεις, στενωτάτην φιλίαν οὐ μόνον μετὰ τῆς θαλασσοκρατείρας, μετὰ τῆς ἑκάστοτε κυριάρχου τῆς θαλάσσης Δυνάμεως, ἀλλὰ καὶ μετὰ τοῦ Σλαβικοῦ ὄγκου, μετὰ τοῦ ὁποίου συνορεύομεν κατὰ ξηράν.

§64Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι μετὰ τῆς θαλασσοκρατείρας ἀλλὰ καὶ μετὰ τῶν ἄλλων Συμμάχων Δυνάμεων ἔχομεν τὸν αὐτὸν λόγον νὰ διατηρῶμεν τὰς στενωτέρας τῶν σχέσεων. Καὶ ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ποιεῖται καμμίαν διάκρισιν μεταξὺ τῶν Συμμάχων Δυνάμεων.

§65Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐμπορικὰς σχέσεις μετὰ τῆς Ρωσικῆς Κυβερνήσεως, αὗται εἶναι πολὺ μεγάλαι καὶ θὰ ἔχωσιν ἐπιρροὴν εὐεργετικὴν ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς ναυτιλίας καὶ ἐπὶ τοῦ ἑλληνικοῦ ἐμπορίου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον ἔχω νὰ σᾶς συστήσω δὲν εἶναι ἄλλο παρὰ τοῦτο: Ἐπειδὴ τὸ Ρωσικὸν καθεστὼς παρουσιάζει τὸ ἐξαιρετικὸν φαινόμενον ὅτι τὸ μεγαλοκεφάλαιον, ὁ μεγαλέμπορος εἶναι εἷς καὶ μόνος, τὸ Κράτος, δέον πᾶσα ἐμπορικὴ πρᾶξις ἡ ὁποία μέλλει νὰ συντελεσθῇ μετὰ τοῦ Ρωσικοῦ Κράτους νὰ γίνηται μετὰ συμφωνίαν μετὰ τῆς Ρωσικῆς Κυβερνήσεως καὶ μόνον δέον νὰ προσπαθήσωμεν ὥστε αἱ ἐμπορικαὶ αὗται σχέσεις νὰ εἶναι ἐντελῶς ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε νὰ μὴ καταστοῦν μονοπωλιακὴ κερδοσκοπικὴ ἐπιχείρησις εἰς χεῖρας τῶν ὀλίγων. Δέον ἡ ἑταιρεία ἡ ὁποία θὰ σχηματισθῇ διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς συνάφειαν μετὰ τῆς Ρωσικῆς Κυβερνήσεως νὰ εἶναι καὶ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι ὥρα σήμερον νὰ δώσω λεπτομερῆ γνώμην· ἀλλὰ σὺν τῷ χρόνῳ ἐλπίζω, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ συναφθῇ ἡ ἐμπορικὴ συνθήκη, ὅτι ἡ σύστασίς μου αὕτη θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Τὴν ἔκτασιν τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων μετὰ τοῦ Σλαυικοῦ ἐν γένει κόσμου διετύπωσεν ἄριστα ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Ἰταλίας ἐν τῇ ἀγορεύσει του ἐν τῇ Ἰταλικῇ Βουλῇ εἰπὼν ὅτι «Θὰ ἀνοίξῃ εἰς τοὺς Ἰταλοὺς ἐμπόρους τὸ ἀπέραντον πεδίον τοῦ Σλαυικοῦ κόσμου» Δυστύχημα δὲ εἶναι ὅτι ἑπτὰ συναπτὰ ἔτη ἀφήσαμεν τὸ ἐμπόριον αὐτὸ τοῦ Σλαυικοῦ κόσμου, τὸ ὁποῖον εἶχε κατακτήσει ἡ ἑλληνικὴ ἐμπορικὴ ἰδιοφυΐα, τὸ ἀφήσαμεν νὰ κλείσῃ διὰ νὰ ἔλθωμεν ἴσως λίαν ἀργὰ νὰ ἐπαναλάβωμεν τὰς παλαιὰς ἐμπορικὰς σχέσεις καὶ νὰ ἐνισχύσωμεν τὸν Ἑλληνισμὸν τῆς Ρωσίας, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ ἑπταετὲς διάστημα ἀπώλεσε τοὐλάχιστον 10 δισεκατομμύρια φράγκα χρυσὰ ἰδιωτικὰς περιουσίας καὶ 500 ἑκατομ. φράγκα χρυσὰ κοινοτικὰς περιουσίας. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἡ πολιτικὴ πεποίθησις, ἥτις ἦτο ἐρριζωμένη ἐν ἐμοί, ὅτι θὰ ἦτο πάντως εὐεργετικὴ διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ ἐπανάληψις τῶν σχέσεων μὲ ἠνάγκασε νὰ μεταβῶ εἰς Ρωσίαν καὶ συγχαίρω καὶ πάλιν τὴν Κυβέρνησιν διότι δὲν με ἔκαμε νὰ μετανοήσω.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Κοκκινᾶτος καὶ Λ. Σκέφερης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν διὰ ποῖον λόγον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἀρνεῖται τὴν χορήγησιν ἐνυποθήκων δανείων καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας, καίτοι ἐκ τῶν διαφόρων συμβάσεων ὑποχρεοῦται πρὸς τοῦτο, καὶ ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§67Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ ἀπὸ οὐσιαστικῆς καὶ ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως δὲν ὑπάρχει βάσις ἀσφαλὴς διὰ νὰ παραχωρηθῇ ἡ ἄδεια πρὸς σύναψιν δανείου. Διὰ τοῦτο ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα ὅπως ἀρθῇ ἡ δυσχέρεια αὕτη.

§68Α. ΣΚΕΦΕΡΗΣ. Ἀπορῶ, κ. Ὑπουργέ, πῶς μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν Νέων Χωρῶν δὲν ἔχουσι ληφθῇ τὰ κατάλληλα μέτρα, ἀπορῶ δὲ διὰ τὴν ἀδιαφορίαν ὅλων τῶν Κυβερνήσεων καὶ διὰ τὴν μεροληπτικὴν πολιτικὴν αὐτῶν.

§69Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ ὑπηρεσία ὡς ἔλαβε γνῶσιν προέβη εἰς τὰ ἀναγκαῖα διαβήματα παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Φραγκούδης παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ πληροφορήσωσι τὴν Συνέλευσιν πόσα ἕκαστον Ὑπουργεῖον χρησιμοποιεῖ αὐτοκίνητα καὶ ἂν προτίθενται νὰ θέσουν τέρμα εἰς τὸ σκάνδαλον τῶν χιλίων καὶ ἑνὸς αὐτοκινήτων. Ζητεῖ δὲ ὅπως διὰ κάθε αὐτοκίνητον κατονομάζηται καὶ ἡ χρησιμοποιχοῦσα αὐτὸ ὑπηρεσία καὶ πόση βενζίνα καταναλίσκεται.

§71Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Εἶχον ὑποβάλει μίαν ἐπερώτησιν ἐκ τῶν πρώτων διὰ τὸ σκάνδαλον τῶν χιλίων καὶ ἑνὸς αὐτοκινήτων, τὰ ὁποῖα κατέστησαν ἀληθεῖς λυμεῶνες. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ὅτι μυρίζει παραμύθι τῆς Χαλιμᾶς, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι δὲν εἶναι παραμύθι καὶ ἂν δίδω σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τῶν αὐτοκινήτων τὸ πράττω διότι δὲν πρόκειται μόνον διὰ τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἐξοδεύονται, ἀλλὰ διὰ τὸ κτύπημα τοῦ πράγματος, διότι ὁ λαὸς βλέπει πῶς χρησιμοποιλοῦνται τὰ αὐτοκίνητα. Ἐζήτησα λοιπὸν νὰ κατατεθῇ ἐγγράφως πόσα αὐτοκίνητα χρησιμοποιεῖ κάθε Ὑπουργεῖον καὶ μόνον εἷς Ὑπουργὸς κατέθεσεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Παρακαλῶ νὰ συνδεθῇ ἡ πρότασίς μου μὲ ἄλλην σχετικὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν θὰ κάμω καὶ ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§72Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὴν συζήτησιν θὰ σᾶς πληροφορήσω.

§73Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἔχει ἓν αὐτοκίνητον καὶ ἓν ἄλλο ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης· ἐπειδὴ δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶναι εἷς Ὑπουργὸς καὶ διὰ τὰ δύο Ὑπουργεῖα λειτουργεῖ τὸ ἓν αὐτοκίνητον.

§74Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπασχολεῖ ἓν μόνον αὐτοκίνητον.

§75Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Πρὸ τῶν πολέμων οὐδεὶς εἶχεν ἁμάξας παρὰ μόνον οἱ Ὑπουργοί· μετὰ τοὺς πολέμους εὑρέθη ἡ εὐκολία τῶν ἐπιτάξεων καὶ μὲ χίλια αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα ἐφέραμεν ἐδῶ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Στρατοῦ, ἐπλουτίσθησαν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι. Γνωρίζω ὅτι 75 αὐτοκίνητα περίπου εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, διὰ νὰ ἔχῃ κάθε ναύαρχος καὶ ἓν αὐτοκίνητον.

§76Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος δὲν ὑπῆρχον 75 αὐτοκίνητα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν· ὑπῆρχον 4 μόνον. Ἓν εἶχεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἀπαραίτητον, ἕτερον εἶχεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας καὶ τὰ ἄλλα δύο αἱ ἄλλαι ὑπηρεσίαι. Ὁ τέως διοικητὴς Ἀεροπορίας κατήργησε τὰ αὐτοκίνητα καὶ συγχρόνως ἀπηγόρευσεν εἰς κάθε ἀξιωματικὸν νὰ μεταβαίνῃ εἰς τοὺς κεντρικοὺς σταθμοὺς μὲ αὐτοκίνητα. Ἑπομένως ἡ πληροφορία τῶν 75 αὐτοκινήτων εἶναι ἀνακριβής.

§77Π. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ κατανοηθῇ καλύτερον ἡ ἔκτασις τῆς δαπάνης ἡ ὁποία ἐγένετο, σᾶς βεβαιῶ ὅτι δι’ ἓν αὐτοκίνητον δι’ ἑκάστην ἡμέραν δαπανῶνται 1000 δραχμαί. Αὐτὸ προέρχεται ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, δηλαδὴ διὰ κάθε αὐτοκίνητον πληρώνονται 360000 φράγκα τὸ ἔτος.

§78Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ μισθὸς τοῦ σωφὲρ εἶναι 1300 δραχμαὶ μηνιαίως.

§79Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ ὁ Διοικητὴς τοῦ Ὄρχου τῶν αὐτοκινήτων νὰ ἔχῃ 13 αὐτοκίνητα, διατὶ ὁ διοικητὴς τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων νὰ ἔχῃ αὐτοκίνητον· αὐτὸς διδάσκει ἐντὸς τῆς Σχολῆς καὶ τὸ ἔχει διὰ νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὸν περίπατον. Δὲν ἔχει οὐδένα λόγον νὰ ἔχῃ ἅμαξαν ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐφορίας τοῦ ὑλικοῦ πολέμου. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ ὑπάρχωσι δύο αὐτοκίνητα εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ἓν νὰ τὸ ἔχῃ ὁ προσωπάρχης καὶ τὸ ἄλλο τὰ ἄλλα γραφεῖα. Πρόκειται περὶ σκανδάλων τὰ ὁποῖα συμβαίνουν μὲ τὰ αὐτοκίνητα, διότι τὰ παίρνουν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ ἰδιαίτεροι καὶ γυρίζουν μὲ τὶς φιληνάδες των, οἱ διάφοροι δὲ σωφὲρ κλέπτουν τὴν βενζίναν. Σεῖς ἐκαθίσατε εἰς τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια μὲ τὸν σκοπὸν νὰ μὴ ἐξακολουθήσητε τὰς ἰδίας μεθόδους τοῦ παρελθόντος.

§80Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποίας μεθόδους;

§81Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὅ,τι εὑρήκατε εἰς τὸ παρελθὸν θέλετε νὰ τὸ ἐξακολουθήσητε.

§82Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰ αὐτοκίνητα εἶναι νόμος.

§83Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Νὰ καταργήσητε τὸν νόμον.

§84Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἄλλο πρᾶγμα αὐτό. Ἐὰν νομίζητε ὅτι γίνονται σκάνδαλα ἐντὸς τῶν αὐτοκινήτων, καθῆκον ἔχετε νὰ φέρητε γεγονότα συγκεκριμένα καὶ νὰ μὴ ρίπτητε εἰς τὴν Συνέλευσιν τοιούτους ὑπαινιγμοὺς διὰ κατηγορίας ἀνυποστάτους.

§85Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Μὴ μὲ προκαλεῖτε, κ. Πρόεδρε.

§86Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ μὴ σᾶς προκαλέσω. Καὶ σᾶς προκαλῶ νὰ καταγγείλητε τὰ σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς.

§87Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Βεβαίως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς δὲν συνέβησαν, μὴ θέλετε ὅμως νὰ φέρετε εἰς τὸν ὦμόν σας τὰς εὐθύνας τοῦ παρελθόντος. Σεῖς εἶσθε Κυβέρνησις δέκα πέντε ἡμερῶν.

§88Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄλλο πρᾶγμα αὐτό. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι εἶμαι Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ χρησιμοποιῶ μόνον τὸ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἄν ἡ Συνέλευσις φρονῇ ὅτι εἶναι πολυτέλεια οἱ Ὑπουργοὶ νὰ ἔχωσιν αὐτοκίνητα, ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ τὰ καταργήσῃ· ἐὰν ὅμως φρονῇ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητα, εἶναι περιττὸν νὰ ἐξακολουθῇ ὁ διασυρμὸς αὐτός, διότι δὲν εἶναι Κυβέρνησις ἡ παροῦσα ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ βαστάξῃ τὰς διαμαρτυρίας αὐτάς.

§89ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν πρέπει νὰ καταργηθοῦν διὰ τοὺς Ὑπουργούς.

§90Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Νὰ πάρῃ κάθε Ὑπουργὸς καὶ κάθε ὑπηρεσία μίαν ἀποζημίωσιν διὰ νὰ παίρνῃ αὐτοκίνητον, ὅταν ἔχῃ ἀνάγκην, δὲν εἶναι ὅμως ἐπιτετραμμένον νὰ ἐξοδεύῃ τὸ Κράτος 100.000 δραχ. τὸν μῆνα δι’ αὐτοκίνητα.

§91Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καταργήσατέ τα.

§92ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§93Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ καὶ ἐπιμένω νὰ κατατεθῇ ἐγγράφως εἰς τὴν Συνέλευσιν τί στοιχίζουν τὰ αὐτοκίνητα εἰς βενζίναν, εἰς μισθοὺς καὶ εἰς φθοράν.

§94Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς ἔδωκα τὸ σημείωμα.

§95Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Σήμερον τὸ ἔλαβον. Βλέπω δὲ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει δέκα τρία αὐτοκίνητα. Νὰ καταργήσητε τοὐλάχιστον τὰ δέκα.

§96Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καὶ τὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§97Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὥστε βλέπετε ὅτι οὔτε ὁ Πρωθυπουργὸς δὲν ἔχει αὐτοκίνητον.

§98Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Μήπως ἠθέλατε δύο;

§99Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ συγχωρεῖτε· ἐγὼ δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀξίωσιν αὐτοκινήτου καὶ ἂν θέλῃ ἡ Συνέλευσις ἂς τὰ καταργήσῃ.

§100ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§101Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Νὰ τὰ καταργήσωμεν καὶ νὰ πάρητε ἐπίδομα.

§102Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν θέλομεν οὔτε ἀποζημίωσιν· προτιμότερον νὰ πηγαίνωμεν μὲ τὰ πόδια παρὰ νὰ διασυρώμεθα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§103Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Μὴ ἀγανακτεῖτε διὰ πράγματα διὰ τὰ ὁποῖα μᾶς κοροϊδεύει ὅλος ὁ κόσμος. Δὲν ἐζήτησα ὑπερβάλλουσαν ἀρετήν.

§104Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν ἔχομεν μόνοι μας τὴν ὑπερβάλλουσαν ἀρετήν.

§105Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Κάμνετε καὶ σεῖς ὅ,τι ἔκαμαν οἱ ἄλλοι. Δὲν ἐδείξατε κανένα οἰκονομικὸν πνεῦμα. Δὲν ἐζήτησα νὰ μὴ ἔχητε αὐτοκίνητον. Ἐζήτησα νὰ παίρνετε μία αν ἀποζημίωσιν καὶ νὰ παίρνετε αὐτοκίνητον ὁπόταν ἔχητε ἀνάγκην.

§106Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ μεγάλου ποσοῦ. Πρόκειται περὶ 500.000 δραχμῶν τὸν χρόνον καὶ διὰ δέκα αὐτοκίνητα.

§107Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους θὰ εἶναι τοὐλάχιστον 200 αὐτοκίνητα. Ἐγὼ θέλω νὰ ἔχω σημείωσιν πόσην βενζίναν ἐξοδεύει τὸ Κράτος δι’ αὐτοκίνητα φέροντα τὸν ἕνα καὶ τὸν ἄλλον καὶ ποῖον λόγον ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἔχῃ πέντε αὐτοκίνητα διὰ νὰ ἔχῃ ἕνα ὁ νομομηχανικὸς ἕνα ὁ νομοαρχιτέκτων καὶ ἀπὸ ἕνα δὲν ἠξεύρω ποιοὶ ἄλλοι.

§108ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἕκαστον τῶν αὐτοκινήτων στοιχίζει εἰς τὸ Κράτος 2.000 δραχμὰς μηνιαίως, ἀποφεύγει δὲ τὸ Κράτος τὰ ὁδοιπορικὰ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν πολὺ μεγαλύτερα ἀπὸ 2.000 δραχμάς. Νομίζομεν ὅτι εἶναι μᾶλλον οἰκονομία παρὰ κατάχρησις.

§109Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἐγὼ θέλω σημείωσιν τῶν ἐξόδων καὶ τῆς καταναλισκομένης βενζίνης.

§110ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι τοῦτο εἶναι δύσκολον, διότι διὰ βενζίνης λειτουργεῖ καὶ τὸ ἐργοστάσιον ἐπισκευῆς αὐτοκινήτων καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξακριβώσωμεν πόση βενζίνα ἐξοδεύεται διὰ τὰ αὐτοκίνητα καὶ πόση διὰ τὸ ἐργοστάσιον.

§111Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἐὰν θέλητε νὰ ἐξακολουθήσητε τὴν ἰδίαν κατάστασιν, ἐξακολουθήσατέ την. Ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ φωνάζωμεν.

§112Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχω ἐγὼ τὴν σύνθεσιν τὴν ὁποίαν ζητεῖτε καὶ διὰ τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ καταθέσω σημείωμα.

§113Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κάθε Ὑπουργὸς νὰ δηλώσῃ ὅτι αὐτὸ τὸ αὐτοκίνητον εἶναι χρήσιμον, ἐκεῖνο δὲν εἶναι. Διότι ἡμεῖς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ καταργῶμεν ἕνα πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι καταργοῦμεν ἢ ὄχι, ἀλλὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι εἶναι χρήσιμον ἢ ὄχι. Εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν εἶναι ἀπαραίτητον ἓν αὐτοκίνητον.

§114Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἑνός· πρόκειται περὶ 13 αὐτοκινήτων.

§115Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται πρῶτον περὶ τῶν αὐτοκινήτων τῶν Ὑπουργῶν. Ἐγκρίνει ἡ Συνέλευσις ὅτι πρέπει οἱ Ὑπουργοὶ νὰ ἔχουν αὐτοκίνητον; Εἰς ὅλον τὸν κόσμον ἀνέκαθεν κάθε Ὑπουργὸς ἔχει ἕνα αὐτοκίνητον. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ ὅτι εἶναι περιττόν, νὰ τὸ καταργήσωμεν.

§116Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ἐλέγχωνται οἱ σωφὲρ ἀναλόγως τοῦ χιλιομέτρου πόσην βενζίναν καίουν.

§117Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνηται ἔλεγχος γίνεται. Ἀλλ’ ὁ ἔλεγχος εἶναι δύσκολος ὀλίγον.

§118Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πολὺ δύσκολος δὲν εἶναι, ἀρκεῖ νὰ θέλουν οἱ ὑπουργοὶ νὰ τὸν ἐξασκοῦν καθ’ ἡμέραν.

§119Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Προσωπικῶς εἶχον ἀνέκαθεν τὴν γνώμην ὅτι εἰς τὰ φιλελεύθερα Κράτη τὰ ἀξιώματα πρέπει νὰ συνοδεύωνται καὶ μὲ ὅλας τὰς ἀναγκαίας ὑλικὰς ἀνέσεις. Ἡ ἀποζημίωσις τῶν Βουλευτῶν ὡς καὶ ἡ τῶν Ὑπουργῶν ὀφείλουν νὰ εἶναι μεγάλαι, τοιαῦται ὥστε τὰ ἀξιώματα ταῦτα νὰ μὴ καθίστανται μόνον κτῆμα τῶν ὀλίγων, τῶν εὐπορούντων. Ἤθελον ἡ σύνθεσις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ εἶναι λαϊκὴ καὶ εἰς τὰ ἀνώτερα ἀξιώματα νὰ ἀνέρχωνται καὶ ἄνθρωποι προερχόμενοι ἀπὸ τὰ χαμηλότερα στρώματα, νὰ ὑπάρχῃ δηλαδὴ πραγματικὴ ἐκλογὴ ἀξιῶν καὶ ὄχι πλουτοκρατικὴ ὀλιγαρχία. Εἰλικρινῶς ἐξομολογοῦμαι ὅτι ἦλθον περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἔθεσα ὑπὸ ἔλεγχον τὴν γνώμην αὐτὴν καὶ ἤρχισα ν’ ἀμφιβάλλω ἂν πράγματι ἦτο ἀκριβής, ἂν ἔπρεπε δηλαδὴ οἱ Ὑπουργοὶ νὰ ἔχουν ἀκόμη καὶ αὐτὴν τὴν ἄνεσιν ἑνὸς αὐτοκινήτου. Εἶδον πολλάκις ἀνθρώπους, τῶν ὁποίων ἔχω πάντα λόγον νὰ ἐκτιμῶ τὴν ψυχικὴν δύναμιν, τοὺς εἶδον προσκεκολλημένους εἰς τὸ ὑπουργικὸν χαρτοφυλάκιον εἰς στιγμὰς κρισίμους καὶ σχεδὸν περιφόβους πρὸ τῆς ἰδέας ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψουν τὸν ὑπουργικὸν θῶκον. Καὶ ἐσκέφθην ποῖα εἶναι τέλος πάντων τὰ θέλγητρα τὰ ὁποῖα ἀσκοῦν τόσην ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν χαρακτήρων, ὥστε αἱ εὐθῦναι ἐκ τοῦ ἀξιώματος νὰ τίθενται εἰς ὑστέραν μοῖραν. Καὶ ἐσκέφθην, ἀδίκως ἴσως, μήπως δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαλλάξωμεν τὰ ἀξιώματα πάσης ὑλικῆς αἴγλης καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν μίαν λιτότητα σχεδὸν ἀποστολικήν, ὥστε μόνος ὁ πόθος τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν δημοσίων συμφερόντων ν’ ἀποτελῇ ἐλατήριον τῆς πολιτικῆς φιλοδοξίας. Δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω, κύριοι, ἀποφασίσατε καὶ κρίνατε. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν κανένα δισταγμὸν καὶ δὲν ἀποκρούομεν τὴν κατάργησιν τῶν ὑπουργικῶν αὐτοκινήτων. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ ὅτι πρέπει νὰ τὰ καταργήσῃ, ἂς προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν.

§120Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν ἠθέλησα νὰ ψέξω τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν.

§121Κ. ΤΣΙΜΙΝΑΚΗΣ. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ τὴν κατάργησιν τῶν αὐτοκινήτων, τότε θὰ ἔλθω ἐγὼ νὰ ἐξετάσω τὸν ἐγκέφαλον ὅλων ὑμῶν.

§122Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὑπάρχουν 13 αὐτοκίνητα. Ἐπιθυμεῖ ἡ Συνέλευσις νὰ ἀκούσῃ ὀνομαστικῶς ποῖοι τὰ ἔχουν; Μήπως νομίζετε ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει καὶ τὰ 13; Ὑπάρχει ἕνα τοῦ προσωπάρχου, δεύτερον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου.....

§123ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ καταργηθοῦν αὐτὰ δὲν χρειάζονται.

§124Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν).... Τρίτον τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Αʹ Σ. στρατοῦ, ἕνα τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἕνα τοῦ Φρουράρχου τῶν Ἀθηνῶν....

§125ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ καταργηθῇ.

§126Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν ὑπάρχῃ ἓν αὐτοκίνητον ἀπ’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθοῦν, ἓν ἀπ’ αὐτὰ εἶναι καὶ αὐτό. Ἕκτον τῆς σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνήκει εἰς τὸν Διοικητὴν τοῦ Σχολείου, ἀλλ’ εἰς ὅλην τὴν Σχολήν. Ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἐπίσης βαρύνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Ἀρχηγὸς καὶ ἡ Ὑπηρεσία τῆς Βρεττανικῆς Ἀποστολῆς. Ἄλλο εἶναι τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὄρχου. Ἄλλο ἕνα ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν προσκεκολλημένον. Ἐπίσης καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περιλαμβάνεται ἐδῶ. Βλέπετε λοιπὸν ἀπ’ αὐτὰ τὰ 13 πόσα εἶναι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Πρέπει ἐπίσης ἡ Συνέλευσις νὰ εἶναι ἐν γνώσει ὅτι ἡ βενζίνα ἡ ὁποία δαπανᾶται δι’ ἕκαστον αὐτοκίνητον εἶναι ὡρισμένη ἀναλόγως τοῦ τίτλου τοῦ αὐτοκινήτου.

§127Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Τῶν Μεράρχων καὶ Διοικητῶν Σωμάτων στρατοῦ πρέπει νὰ καταργηθοῦν, διότι αὐτοὶ ἔχουν ἵππους.

§128Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὰ ἔχουν κανονισθῇ διὰ νόμου.

§129Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἐπέσαμεν ἀπὸ τὴν μίαν ὑπερβολὴν εἰς τὴν ἄλλην. Διότι δὲν εἴπομεν ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ πηγαίνῃ πεζῇ· εἴπομεν ὅτι τὰ αὐτοκίνητα πρέπει νὰ περιορισθοῦν, καὶ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μᾶς ἔπεισεν ὅτι τὰ 3 μόνον χρειάζονται ἀπὸ τὰ 13. Ἐγὼ δὲ ἐπρότεινα ἕνα ἄλλο, οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ νὰ παίρνουν μίαν ἀποζημίωσιν ὅταν θέλουν αὐτοκίνητον.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Καλογερᾶς ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἂν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου— ὡς ἐδήλωσε τὴν προπαρελθοῦσαν Δευτέραν—ἀπεμακρύνθη προσωρινῶς τῆς θέσεώς του διότι ἐθεωρήθη ὕποπτος κατὰ τὸ στασιαστικὸν κίνημα ἢ δὲν διηύθυνε τὰς ἐπιχειρήσεις ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου. Καὶ ἐὰν τὸ δεύτερον εἶναι ἀληθές νὰ δηλώσῃ ἂν δὲν διηύθυνε ταύτας διότι ἐκρίνετο ὕποπτος ἢ δι’ ἄλλον τινὰ λόγον καὶ διὰ ποῖον.

§131Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν πρὸ πολλοῦ— διότι ἡ ἐπερώτησις αὕτη ἀνάγεται εἰς πολὺ περασμένην ἐποχήν, ποῖος ἦτο ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἀπεμακρύνθη ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ὅτε εἶχεν ἐκραγῆ τὸ ἀντεπαναστατικὸν κίνημα; μὴ τυχὸν διότι ἐθεωρήθη ὕποπτος; Ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι τότε μὲν ἀπεμακρύνθη τῆς θέσεώς του ὡς θεωρηθεὶς ὕποπτος, βραδύτερον ὅμως ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ὑπῆρξεν οὐδεμία ἐνοχὴ καὶ ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ αὐτὴ ἦτο ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἐμόρφωσε τότε ἡ Συνέλευσις. Ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ λόγου τούτου ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἂν πράγματι ἀπεμακρύνθη τῆς θέσεώς του διότι ἐθεωρήθη ὕποπτος ἢ δὲν θὰ διηύθυνε τὰς ἐπιχειρήσεις τοῦ ἀντεπαναστατικοῦ κινήματος. Σπεύδω δὲ νὰ πληροφορήσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ προσωπικοῦ τινος ζητήματος, περὶ ἄλλου τινὸς ζητήματος σκέπτομαι ν’ ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον τὴν Συνέλευσιν μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§132Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὡς γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἤμην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Λοιπὸν ποία ἦτο ἡ σκέψις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω, διότι ἔγγραφα δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰ ἀρχεῖα· προσεπάθησα νὰ ἴδω ἂν ὑπάρχει κανὲν ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἔπαυσε δυνάμει διαταγῆς νὰ ἀσχολῆται εἰς τὰ καθήκοντά του, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει. Συνεπῶς δηλῶ ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς ὅτι δὲν ὑπάρχει. Γνωρίζω μόνον, κύριε συνάδελφε, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπετε ὅτι οὗτος εἶχε προσωρινῶς ἀπομακρυνθῆ καὶ κατόπιν ἐπανῆλθεν εἰς τὴν θέσιν του.

§133ΣΤ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ἤμην ἐγὼ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου δὲν ἔπαυσε νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντά του καὶ οὐδὲ δυσπιστία ἐξεφράσθη πρὸς αὐτόν, οὐδὲ ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης. Ἁπλῶς τὸ ζήτημα τῶν ἐπιχειρήσεων ἐναντίον τῶν στασιαστῶν ἔκρινα ὅτι θὰ ἔπρεπε, λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος, νὰ συγκεντρωθῇ ἐντὸς τοῦ Γραφείου τοῦ Ὑπουργοῦ· διὰ τοῦτο παρεκάλεσα τὸν κ. Καλογερᾶν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο ἐδῶ, νὰ ἀναλάβῃ τὰ καθήκοντα τοῦ Ἐπιτελάρχου μου ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀποκλειστικῶς διὰ τὸ ζήτημα τῆς κινήσεως τῶν ἐπιχειρήσεων.

§134Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, οὔτε τόσον περὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, οὔτε περὶ τοῦ ὀνόματός μου, ὅπως εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Γονατᾶς νὰ εἴπῃ ὅτι εἰς ἐμὲ ἀνέθεσε τὴν διοίκησιν τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτου ζητήματος διὰ τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ μὲ ἀκούσῃ ὀλίγα τινὰ λεπτά. Δὲν εἶναι ἀληθὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Ἀθηνῶν–Πειραιῶς κ. Γονατᾶς ἔδωκεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως· δὲν εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἤθελεν νὰ εἶναι ἐντοπισμένον ἐντὸς τοῦ ἰδιαιτέρου του γραφείου λόγῳ τῶν ἀλλεπαλλήλων διαταγῶν τὸ ζήτημα τῆς διευθύνσεως τῶν ἐπιχειρήσεων, διὰ τὸ ὁποῖον μὲ παρεκάλεσεν. Ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον ἕν γεγονὸς τοιαύτης σημασίας, διότι ἀνακριβῶς καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔθηκε τὸ ζήτημα. Κύριοι, πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου ζητήματος οἵα εἶναι ἡ θέσις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνωνται ἀποφάσεις εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὡς ἐκ τοῦ βραχέος διαστήματος καὶ λόγῳ ψυχολογικῆς καταστάσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ γνῶσιν τῶν προσώπων, ἵνα λάβῃ τὰς ἀποφάσεις τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ λάβῃ. Δὲν δύναται ὅμως ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἐπὶ μακρὸν διεχειρίσθη τὰ κοινὰ τῆς Χώρας, νὰ εἴπῃ ἐνώπιον ἡμῶν ὅτι εἶναι θέσις τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἔχῃ οἱοσδήποτε. Ἐπειδὴ δὲν πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, δηλῶ τοῦτο, ὅτι διάκειμαι συμπαθῶς πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, διότι πρό τινος χρόνου, ὅταν ἐτέθη ζήτημα μεταξὺ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου καὶ τῆς Αὐλῆς, ἐπροτίμησε νὰ δυσαρεστήσῃ τὴν Αὐλὴν καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμήν του. Ἀλλά, κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς θέσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου δὲν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δύναται λόγῳ ψυχολογικῆς ἀδυναμίας νὰ διατίθεται εἰς οἱονδήποτε πρόσωπον. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν οὔτε πρόκειται νὰ ζητήσω εὐθύνας ἂν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ὁ ὁποῖος κατέχει σήμερον τὴν θέσιν, εἶναι κατάλληλος. Καταγγέλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὑπάρχει στρατηγὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἐδαπάνησε τὸ Κράτος καὶ ὁ ὁποῖος κάθηται ἄνευ θέσεως. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δικαιοῦμαι νὰ ἐρωτήσω ὡς πληρεξούσιος τοῦ Λαοῦ: εἶναι δυνατὸν θέσις τοιαύτης σοβαρότητος νὰ διατίθεται οὕτω ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν τὴν ψυχικὴν δύναμιν νὰ θέσωμεν τὸν καθένα εἰς τὴν θέσιν του; Καὶ ἐπειδὴ ἀποτείνομαι πρὸς πληρεξουσίους τοῦ Λαοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἔχουν πλήρη γνῶσιν τῆς σοβαρότητος τοῦ ζητήματος, θὰ μοὶ ἐπιτρέψουν νὰ τοῖς εἴπω ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου εἶναι ἐπιφορτισμένος ἐκ τῶν καθηκόντων του νὰ σπουδάζῃ τὰ σχέδια ἐπιστρατεύσεως καὶ ἐπιχειρήσεων τῶν διαφόρων γειτονικῶν Κρατῶν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἑκάστου σχεδίου νὰ καταρτίζῃ πρόγραμμα παρασκευῆς τῆς Χώρας πρὸς πόλεμον, τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν στελεχῶν, τὴν διεύθυνσιν τοῦ προγράμματος ὅπως καταστῶσιν ἱκανὰ τὰ στελέχη τούτου. Καὶ ἐρωτῶ: πῶς εἶναι δυνατόν, ἀφοῦ εἰς ὅλας τὰς Χώρας ἐκπαιδεύονται πολλοὶ καὶ μεταξὺ τῶν πολλῶν εὑρίσκεται ἴσως εἷς νὰ εἶναι ἱκανὸς διὰ τὴν θέσιν ταύτην, πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν Ἑλλάδι ἐξ ἠθικῆς ἀδυναμίας νὰ μὴ διαθέτωμεν ἐκεῖνο τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι;

§135ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ποῖος εἶναι;

§136Α. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Ὁ κ. Ἀλέξανδρος Μαζαράκης.

§137Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐφόσον ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος περιορίζει τὸν ἔλεγχόν του εἰς τὰ ἔργα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὡς μέλους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὴν διοίκησίν του ἐν γένει καὶ εἰς τὴν καλὴν ἢ κακὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων ἐν γένει, εἶναι ἀπόλυτον δικαίωμά του, ὡς πληρεξουσίου καὶ ὡς ἐλεγκτοῦ καὶ ἀποδέχομαι πλήρως τὸν ἔλεγχον εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἐν τῇ γενικωτάτῃ μορφῇ. Ὀφείλω ὅμως νὰ κάμω τὴν κατηγορηματικὴν δήλωσιν: Δὲν ἀναγνωρίζω δικαίωμα καὶ δὲν τὸ ἀναγνωρίζει ὁ νόμος οὔτε τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα εἰς τὸν κ. πληρεξούσιον τὸ νὰ ὑποδεικνύῃ εἰς τὰ ἔργα τὰ καθαρῶς διοικητικὰ τῆς Κυβερνήσεως περὶ τούτου ἢ περὶ ἐκείνου τοῦ προσώπου τοῦτο εἶναι ἔργον ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν. Ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Συνέλευσις νὰ νομοθετῇ, νὰ ἐγκρίνῃ ἢ νὰ μὴ ἐγκρίνῃ τὰ ὑποδεικνυόμενα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μέτρα ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ Συντάγματος, νὰ ὑποβάλῃ ψηφίσματα. Ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἄρῃ τὴν ἐμπιστοσύνην εἴτε ἀπὸ ὅλην τὴν Κυβέρνησιν εἴτε ἀπὸ μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, οἱανδήποτε στιγμὴν θέλει. Δὲν ἔχει ὅμως κανὲν δικαίωμα νὰ ὑποκατασταθῇ εἰς τὰ κυρίως διοικητικὰ ἔργα τοῦ Ὑπουργοῦ. Συνεπῶς ἀποδέχομαι πλήρως τὸν ἔλεγχον τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ἐφόσον ἐπικρίνει τὸ ἔργον τοῦ Ὑπουργοῦ, ὡς ἔχει δικαίωμα· δὲν ἀναγνωρίζω ὅμως τὸ δικαίωμα τοῦ ὑποδεικνύειν πρόσωπα. Καὶ εἰδικῶς ἐφόσον ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου—θέσις τόσον σοβαρά, θέσις τόσον λεπτή, ἧς τὴν λεπτότητα, κύριοι, καὶ τὴν σοβαρότητα γνωρίζει κάλλιον ἐμοῦ ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος—παραμένει εἰς τὴν θέσιν του, παραμένει ἐμπιστοσύνη τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ ἐφόσον παραμένει εἰς τὴν θέσιν του εἶναι ἀπόδειξις τρανὴ ὅτι τυγχάνει τῆς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως, διότι, ἂν δὲν ἐτύγχανε τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως, βεβαίως οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ὁποίαν κατέχει θέσιν. Ἐπὶ τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῶ ἔλεγχον διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Α ἢ τοῦ Β προσώπου. Τὸν ἔλεγχον ἀποδέχομαι διὰ τὴν ἐν γένει διοίκησιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ προσώπου, διότι κακῶς διοικῶ, διότι δὲν ἐκλέγω τὰ κατάλληλα πρόσωπα. Τὸν ἔλεγχον ἀποδέχομαι ὑπὸ τὴν μορφὴν τὴν ὁποίαν εἶπον.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ 10 πληρεξουσίων ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γενίκευσιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἡ συζήτησις γενικεύεται. Ὁ κ. Πραντούνας ἔχει τὸν λόγον.

§139Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Μέχρι τινὸς σημείου κύριοι, συνάδελφοι, συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα συνάδελφον ἐξ Ἀθηνῶν κ. Καλογερᾶν. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ παρατηρήσω ὅτι αὖθις ἐπιστημονικῶς ἐξετροχιάσθη ἀπὸ τὰ σήμερον κρατοῦντα ἐν τῇ ἐπιστήμῃ. Δηλαδὴ ἐδέχθη πάντως κατ’ ἀρχὴν ὅτι ἓν καὶ μόνον πρόσωπον διοικεῖ τὰ στρατεύματα τῆς σήμερον. Τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιστημονικῶς ἀληθές. Δὲν διοικεῖ ἓν καὶ μόνον πρόσωπον· κατ’ οὐσίαν διοικεῖ εἷς ἐγκέφαλος.

§140Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δὲν εἶπον ἐγὼ ἓν πρόσωπον.

§141Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Εἴπετε ὅτι αὐτὸς ὁ ὁποῖος εἶναι σήμερον Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου εἶναι εἷς καὶ ὅτι αὐτὸς ὁ εἷς δὲν σᾶς ἀρέσει, ἀλλὰ σᾶς ἀρέσει ἕνας ἄλλος εἷς. Πάντως ἐπιμένετε περὶ ἑνός. Ἐγὼ ἐπιμένω περὶ ἑνὸς ξένου ἐγκεφάλου ἔχοντος κύτταρα πολλὰ καὶ τὰ κύτταρα αὐτὰ εἶναι μία κεντρικὴ διάνοια, ἡ ὁποία διατάσσει τὰ πάντα καὶ διευθύνει καὶ ἐφαρμόζει. Αὐτὸ λέγεται Ἀνώτατον Πολεμικὸν Συμβούλιον, περὶ τοῦ ὁποίου εἶχον τὴν τιμὴν ἐσχάτως νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν καὶ τὴν μελέτην τῆς Συνελεύσεως καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι πρωτότυπον, διότι εἶναι ἀντίγραφον τοῦ ὅ,τι συμβαίνει σήμερον εἰς τὴν Εὐρώπην, ἀκόμη καὶ εἰς τὰ μοναρχικώτερα τῶν Κρατῶν. Ὑπάρχει Ἀνώτατον Συμβούλιον, ἰδίως δὲ εἰς ἡμᾶς τοὺς σπουδάσαντας ἐν Γαλλίᾳ εἶναι γνωστόν, ὅπως καὶ ὁ κ. συνάδελφος γνωρίζει ἐπίσης καλῶς, ὅτι ὑπάρχει ἐν Γαλλίᾳ Ἀνώτατον Πολεμικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐρευνᾷ καὶ παρασκευάζει τὸν πόλεμον. Αὐτὸ τὸ Ἀνώτατον Πολεμικὸν Συμβούλιον ἐκλέγει τὸν πρόεδρόν του Ἐννοεῖται ὅτι διὰ νὰ γίνῃ τις μέλος τοῦ Ἀνωτάτου Πολεμικοῦ Συμβουλίου πρέπει νὰ ἀριστεύῃ παντοῦ ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων, εἰς τὸν πόλεμον, εἰς τὰς μάχας, εἰς τὰς ἐφαρμογάς. Τὰ μέλη λοιπὸν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου ἐκλέγουσι τὸν πρόεδρόν των, ὁ ὁποῖος λαμβάνει τὰ γνώμας ὅλων τῶν ἄλλων ἔχει δὲ αὐτὸς τὸ veto καὶ ἐν πολέμῳ καὶ ἐν εἰρήνῃ. Λέγω λοιπὸν εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ὅτι, ἂν θέλωμεν νὰ κάμωμεν Στρατὸν περιωπῆς, Στρατὸν ὁ ὁποῖος νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὰς πολιτικὰς διαφωνίας καὶ διαμάχας αἱ ὁποῖαι σήμερον μᾶς διαιροῦσι, θὰ εἶναι εὐκταῖον αὐτὸς ὁ Στρατὸς νὰ ἐκλέγῃ τὰ κύτταρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ μετέχωσι τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου καὶ θὰ παρασκευάζωσι τὸν Στρατὸν διὰ τὸν πόλεμον καὶ τὴν νικηφόρον πορείαν.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§143Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μετ’ ἐκπλήξεως ἤκουσα ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, προκειμένου περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου· διότι εἰς Ἐπιτελάρχης, Ἀρχηγὸς Ἐπιτελείου, ὁ ὁποῖος εἰς ἕν στρατιωτικὸν κίνημα δὲν χρησιμοποιεῖται διότι δὲν ὑπῆρχε ἐμπιστοσύνη εἴτε πρὸς τὰ φρονήματά του εἴτε πρὸς τὴν ἱκανότητα αὐτοῦ, ὅπως πράγματι δὲν ὑπῆρχεν ἐμπιστοσύνη εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, δὲν δύναται νὰ παραμείνῃ Ἐπιτελάρχης. Καὶ μετ’ ἐκπλήξεως ἤκουσα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λέγῃ ὅτι εἰς ζητήματα τοιαύτης φύσεως δὲν δέχεται τὸν ἔλεγχον.

§144Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶπον αὐτό· εἶπον ὅτι δὲν ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα εἰς τὸν πληρεξούσιον νὰ ὑποδεικνύῃ πρόσωπα.

§145Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅλοι ὅσοι παρηκολούθησαν τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐπιχειρήσεων κατὰ τὸ στρατιωτικὸν ἐκεῖνο κίνημα ὅλοι ἔχουσι τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου δὲν ἐνέπνεεν ἐμπιστοσύνην οὔτε διὰ τὰ φρονήματά του οὔτε διὰ τὴν ὅλην διεύθυνσιν τῶν ἐπιχειρήσεων. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωκῶν νὰ τῷ εἴπω ὅτι τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου δὲν εἶναι ζήτημα προσωπικόν, διοικητικῆς φύσεως καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ ἀσχοληθῇ ὄχι μόνον περὶ τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀρχηγοῦ ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, διότι εἶναι κοινὸν μυστικὸν ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Ἐπιτελεῖον δὲν εἶναι διόλου ἁρμόδιον, καθόσον ἐν αὐτῷ ὑπηρετοῦσιν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον κανὲν μέρος κατὰ τὸν πόλεμον τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος ἀπὸ τοῦ 1917 εἶχεν ἀναλάβει. Καὶ ἀπορῶ πῶς ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον δὲν ἠσχολήθη σοβαρώτατα περὶ τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου καὶ τῶν ἄλλων τῶν ὑπηρετούντων ἐν αὐτῷ. Διότι, καίτοι παρῆλθον δύο μῆνες, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τῷ εἴπω ὅτι οὐδὲ βῆμα ἐκινήθη ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ὀργανώσεως καὶ ἐκπαιδεύσεως τοῦ στρατεύματος. Εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε προτείνονται διάφορα νομοθετήματα, ἀλλὰ τὸ σύστημα αὐτὸ δὲν εἶναι σύστημα ὀργανώσεως. Ἐγένοντο παραγγελίαι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πολεμικοῦ ὑλικοῦ, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τίνος προγράμματος ἐγένοντο αἱ παραγγελίαι αὐταί; Διότι εὑρέθησαν τρεῖς ἀξιωματικοὶ καὶ εἶπον νὰ παραγγείλωμεν τὸ α ἢ β ὑλικόν, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν ἐπὶ τῆς στρατιωτικῆς ὀργανώσεως τῆς Χώρας, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἀφοῦ γίνῃ μία μελέτη σοβαρὰ περὶ τῆς ὀργανώσεως; Καὶ ἐρωτῶ· ἐγένετο ἡ τοιαύτη σοβαρὰ μελέτη; Δὲν ἐγένετο. Καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν ἠσχολήθη ἡ Κυβέρνησις σοβαρώτατα περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως σπουδαιότητα. Καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ μὴ μᾶς ἀποδίδῃ ὅτι πρόκειται νὰ τῷ ἐπιβάλωμεν γνώμας περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀρχηγοῦ. Καὶ ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις συντομώτατα νὰ προσαγάγῃ σχέδιον ὀργανισμοῦ τοῦ Στρατοῦ ὄχι μόνον περὶ τῶν μονάδων ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ πῶς πρέπει νὰ εἶναι ὠργανωμέναι. Διότι εἰσάγονται νομοσχέδια περὶ ἐπαναφορᾶς ἐκκαθαρισθέντων, περὶ μονιμοποιήσεως κλπ. χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ποῖοι καὶ πόσοι ἀξιωματικοὶ χρειάζονται. Ἐγὼ ἀπορῶ πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε μέχρι σήμερον μέτρα σοβαρὰ περὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ Στρατοῦ.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδενὸς ἑτέρου ζητήσαντος τὸν λόγον ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ὁ κ. Ν. Ζουδιανὸς ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν περὶ τοῦ ἑξῆς: Ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς οἵτινες ἀδικαιολογήτως καὶ διὰ λόγους μὴ σχετιζομένους πρὸς τὸ ὑπηρεσιακὸν συμφέρον, ἀλλὰ διὰ λόγους πολιτικούς, ἐκρίθησαν στάσιμοι. Καὶ ἀνεκλήθησαν μὲν ἤδη τινὲς τῆς στασιμότητος, δὲν ἐλήφθη ὅμως πρόνοια ὅπως λογισθῇ εἰς τὴν ἀρχαιότητά των ὁ χρόνος καθ’ ὃν διετέλουν στάσιμοι, ἕτεροι δὲ ἀδικαιολογήτως ἐπίσης διατελοῦν εἰς κατάστασιν στασιμότητος. Παρακαλεῖ συνεπῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν σχετικὸν νομοθετικὸν μέτρον.

§147Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι ἐπερώτησις· ἂς τὴν ἀναπτύξῃ ὁ ἐπερωτῶν.

§148Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Εἶναι γραμμένη, κ. Ὑπουργέ. Πρόκειται περὶ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν στάσιμοι ἀπὸ τοῦ 1920 καὶ ἐντεῦθεν κυρίως διὰ τὰ πολιτικά των φρονήματα. Δὲν εἶναι δ’ ἄγνωστον εἰς τὸν Στρατὸν ὅτι οἱ σωματάρχαι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης φανατισμένοι ὅπως ἦσαν ἐπανερχόμενοι εἰς τὰς θέσεις των ἔκριναν πολὺ αὐστηρῶς καὶ μὲ ἐμπάθειαν ἠμπορῶ νὰ εἴπω, τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀμύνης. Πρόκειται περὶ 150 ἐξ αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν στάσιμοι, ἐνῷ εἶχον λάβει μέρος εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις τῆς Μ. Ἀσίας καὶ ἐπανειλημμένως ἐτραυματίσθησαν πολλοὶ ἐξ αὐτῶν. Τοὺς ἔκρινεν ἓν Συμβούλιον κατόπιν καὶ τοὺς 130 μὲν ἐξ αὐτῶν ἐξήγαγε τῆς στασιμότητος καὶ ἀφῆκε δὲ περὶ τοὺς 30 μόνον. Ἐτέθησαν δὲ καὶ ἄλλοι ἐξ αὐτῶν διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους εἰς στασιμότητα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, ὅπως διατυπῶ καὶ εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου, νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον περὶ ἐπανορθώσεως τοῦ ἀδικήματος.

§149Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι ἐρώτησις διὰ νὰ ἀπαντήσω. Εἶναι ἐπερώτησις, τουτέστιν ἐλέγχομαι διὰ μίαν πρᾶξιν ἢ διὰ μίαν παράλειψι.

§150Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Μίαν σύστασιν κάμνω, κ. Ὑπουργέ.

§151Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἡ κατάστασις αὐτὴ εἰς ἡμᾶς εἶναι γνωστή. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι εἶχον τεθῇ νομίμως εἰς στασιμότητα. Ἐπῆλθον διάφοροι νόμοι οἱ ὁποῖοι ἐπέτρεψαν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν Συμβουλίων τὰ ὁποῖα εἶχον κρίνει στασίμους ὡρισμένους ἀξιωματικούς. Τὸ Συμβούλιον τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1 ἀπεφάνθη πρὸ διετίας ὅτι ἐκ τῶν ἐν στασιμότητι εὑρισκομένων ἀξιωματικῶν προτείνομεν διὰ τὸν Α ἢ Β λόγον νὰ ἐξέλθουν τῆς στασιμότητος τόσοι, 30 ἢ 40. Ἐπηκολούθησε 2ον Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἔκρινε τοὺς ὑπάρχοντας ἔτι ἐν στασιμότητι. Ἀπεφάνθη καὶ ἐκεῖνο ὅτι πρέπει νὰ ἐξέλθουν τῆς στασιμότητος τόσοι καὶ ἐξῆλθον. Κατόπιν ἦλθεν ἕτερον Συμβούλιον καὶ ἐκεῖνο ἀπεφάνθη ὅτι πρέπει νὰ ἐξέλθουν καὶ ἄλλοι. Λοιπὸν βλέπετε ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἓν Συμβούλιον πρὸς ἀναθεώρησιν τῶν ἐν στασιμότητι ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ 3 συμβούλια κατὰ διαδοχήν. Ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ Συμβούλια παραμένει εἷς ὡρισμένος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν, 30 περίπου, ὡς εἴπετε.

§152Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλοι ἐκτὸς τῆς κατηγορίας αὐτῆς.

§153Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτοὶ ἐκ τῆς κατηγορίας αὐτῆς παραμένουν καὶ εὑρίσκονται καὶ σήμερον ἐν στασιμότητι. Τί δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ κάμῃ; Ἔχει δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου μόνος ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐξάγῃ τῆς στασιμότητος ἀξιωματικούς; Ὄχι.

§154Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε, κ. Ὑπουργέ;

§155Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ.

§156Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπορῶ πῶς τὸ Συμβούλιον, ἐνῷ τοὺς ἔκρινε προηγουμένως ὅτι εἶναι ἀνίκανοι νὰ προαχθοῦν εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμόν, κατόπιν τὸ ἄλλο Συμβούλιον τοὺς ἐθεώρησεν ἱκανοὺς καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ προήχθησαν, ἔχασαν ὅμως τὴν ἀρχαιότητα. Καὶ περὶ τούτου πρόκειται, ὅτι ἔμειναν στάσιμοι διότι ἔχασαν τὴν ἀρχαιότητα.

§157Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν τώρα ἔχασαν τὴν ἀρχαιότητα αὐτήν, δὲν μένει παρὰ νὰ συμφωνήσω μαζί σας.

§158Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Δύνασθε ὅμως νὰ τὸ ἐξετάσητε, κ. Ὑπουργέ.

§159Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀλλὰ πάντως εἶναι ἔργον Συμβουλίου. Τὸ ζήτημα ὅμως τοῦ προβιβασμοῦ καὶ τῆς ἀρχαιότητος εἶναι ἕτερον ζήτημα. Ἄλλο τὸ ἓν καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο’ διότι, ὅταν ἔγιναν αἱ προαγωγαί, οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ καλῶς δὲν ἐπροβιβάσθησαν διότι εὑρίσκοντο ἐν στασιμότητι καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προαχθοῦν. Κατόπιν ἐξῆλθον τῆς στασιμότητος, ὅσοι ἐξῆλθον.

§160Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Ἐξῆλθον ὅλοι.

§161Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι ὅλοι.

§162Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Πλὴν ἐλαχίστων.

§163Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀλλὰ τὰ Συμβούλια εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθοῦν ὅσοι εἶχον τεθῇ διὰ τῶν προηγουμένων συμβουλίων εἰς στασιμότητα καὶ συνεπῶς καλῶς δὲν προήχθησαν. Οἱ ἄλλοι ὅσοι ἐκρίθησαν ἱκανοὶ λαβόντες ἐκθέσεις εὐνοϊκὰς τῶν σωματαρχῶν κακῶς δὲν προήχθησαν. Λοιπὸν ὑπάρχουν 2 κατηγορίαι: μία κατηγορία εἶναι ἐκείνων διὰ τοὺς ὁποίους εἶπεν τὸ συμβούλιον ὅτι καλῶς εἶχον τεθῇ εἰς στασιμότητα καὶ ἡ ἄλλη κατηγορία ἐκείνων διὰ τοὺς ὁποίους τὸ Συμβούλιον εἶπεν ὅτι κακῶς εἶχον τεθῇ.

§164Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, θὰ παρακαλέσω νὰ συσταθῇ ἓν Συμβούλιον διὰ νὰ κρίνῃ τὰ παράπονα αὐτά.

§165Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σήμερον δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νέου Συμβουλίου, διότι ὑπάρχει εἷς νόμος τελευταῖος, ὁ ὁποῖος δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐξάγῃ τῆς στασιμότητος ἀξιωματικοὺς ὅπως ἤθελε, κατ’ ἰδίαν κρίσιν, ἢ μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐλειτούργησε καὶ ἐξήχθησαν ἀξιωματικοὶ ἐκ τῆς στασιμότητος. Ἡ προθεσμία τοῦ νόμου αὐτοῦ ἔληξεν, ἀλλ’ ἡ προθεσμία τοῦ παγίου περὶ συστάσεως Συμβουλίου παρατείνεται ἐπὶ 2 ἔτη· τουτέστι θὰ συνέρχηται τὸ Συμβούλιον τὸ μόνιμον, τὸ φυσικόν, τὸ ἀπαρτιζόμενον ἐκ τῶν διοικητῶν τῶν μονάδων νὰ κρίνῃ συμφώνως μὲ τὰς προτάσεις τοὺς ἀξιωματικοὺς ποῖοι πρέπει νὰ εἶναι στάσιμοι καὶ ποῖοι δὲν πρέπει. Λοιπὸν πρὸς θεραπείαν ὅλων τούτων ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ τοῦ ὁποίου δὲν κάμνω τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ καταργῶ τὴν διετίαν μὲ δύο λέξεις. Ψηφίσατέ το, ἐὰν θέλητε. Καταργουμένης τῆς διετίας, ἐντὸς τοῦ Μαρτίου ἢ Ἀπριλίου, ἐὰν θέλητε, συνέρχεται τὸ Συμβούλιον τὸ μόνιμον τῶν διοικητῶν τῶν μονάδων.

§166Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον ζητήσει τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως καὶ μᾶς ἀφῃρέσατε τὸν λόγον καὶ ἐπροχωρήσατε.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶχε ζητήσει κανεὶς ἄλλος τὸν λόγον.

§168Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐδώσατε τὸν λόγον εἰς ἄλλους.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Πραντούνας καὶ μετ’ αὐτὸν ὁ κ. Χαβίνης. Ἐπειδὴ δὲ οὐδεὶς ἄλλος ἐζήτησε τὸν λόγον, ἔληξεν ἡ συζήτησις.

§170Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠρωτήσατε ἂν θὰ λήξῃ ἡ συζήτησις.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσατε τὸν λόγον; Εἶσθε πρωτόπειρος· δὲν ἔχετε δίκαιον.

§172Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, εἶναι λάθος ἰδικόν σας.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι μὲ συγχωρεῖτε. Δὲν ἐζήτησε κανεὶς ἄλλος τὸν λόγον.

§174Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠρωτήσατε.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ ἐρωτήσω.

§176Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ καθῆκόν σας ἦτο νὰ ζητήσητε σεῖς τὸν λόγον.

§178Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν ἡ Συνέλευσις.

§180ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἀπαγορεύσεως κατοχῆς πυριδόλων ὅπλων, χειροβομβίδων καὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν.

§182Ν. ΖΑΜΚΙΝΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαμκῖνος.

§184Ν. ΖΑΜΚΙΝΟΣ. Ἡ πεῖρα, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ὁποίαν συνεκόμισα ἐκ τῆς μελέτης τῆς καταστάσεως ἐπὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τῆς ἐπαρχίας Γρεβενῶν μὲ ἐδίδαξεν ὅτι ἡ ἀφόπλισις τῶν κατοίκων φέρει τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα τοῦ ἐπιδιωκομένου διὰ τοῦ ὑποβληθέντος σχεδίου νόμου περὶ ἀφοπλισμοῦ τῶν κατοίκων. Ἀπὸ τοῦ 1912– 1915, ὅτε δὲν εἶχε γίνει εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γρεβενῶν ὁ ἀφοπλισμός, ὑπῆρχε πλήρης τάξις ὡς πρὸς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ οὐδεμία δικτάραξις ἐγένετο καὶ ἐὰν μεμονωμένα κρούσματα ἔγιναν ἀμέσως ἐξουδετερώθησαν διὰ τῆς συνδρομῆς καὶ τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὰ ὅπλα των, ὡς καὶ διὰ τῆς καταδιώξεως ἐκ μέρους τῶν δημοσίων Ἀρχῶν. Ἀπὸ τοῦ 1910, ἀφότου ἐγκατεστάθη εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γρεβενῶν ἡ οὐδετέρα ζώνη, ἐγένετο γενικὸς ἀφοπλισμὸς ἐκ μέρους τῶν Γαλλικῶν Ἀρχῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον μάλιστα, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ οὔτε εἷς κάτοικος ἓν ὅπλον, διότι οἱ κάτοχοι ὅπλου ἐτιμωροῦντο διὰ τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου. Μετὰ τὸ 1916 καὶ μέχρι τοῦ 1923, ἐπειδὴ ἐπανειλημμένως ἴσχυσεν ὁ Στρατιωτικὸς Νόμος, ἐγένετο καὶ πάλιν ὁ ἀφοπλισμός, ἀλλὰ ποῖα ἀποτελέσματα ἔφερεν ὁ ἀφοπλισμὸς αὐτός; Ἔφερεν οὐχὶ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀλλὰ τὴν ἐκτράχυνσιν τῆς διαταράξεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, διότι οἱ λῃσταὶ πρὸ τοῦ 1915, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὑπολείμματα τῆς Τουρκοκρατίας—διότι σημειώσατε ὅτι ἡ γεωλογικὴ σύνθεσις τῶν Γρεβενῶν ἀποτελεῖται ἀπὸ δάση πολλά, τὰ ὁποῖα γεννῶσι τὴν λῃστείαν,— ἐὰν ὑπῆρχον ὑπολείμματα, αὐτὰ εἶχον ἐκμηδενισθῆ. Ἀλλὰ μετὰ τὸ 1917 τοὐναντίον οἱ λῃσταὶ σὺν τῷ χρόνῳ ηὐξάνοντο καὶ τέλος ἔχουσι πληθυνθῆ εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε ἐν πλήρει μεσημβρίᾳ νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰ χωρία καὶ νὰ λῃστεύωσι τοὺς ἔχοντας μικρὰν περιουσίαν εἴτε ἐκ τῆς ἐργασίας των τὴν ὁποίαν ἐπεχείρησαν ἐντὸς τῆς Χώρας, εἴτε ἐκ τῆς ἐργασίας των τὴν ὁποίαν ἐπεχείρησαν ἐν Ἀμερικῇ, διότι γνωρίζουσι κάλλιστα ὅτι, ὅταν εἰς ἓν χωρίον οἱ κάτοικοι στερῶνται ὅπλων, δὲν ἔχουσι νὰ φοβηθοῦν τίποτε ἀπολύτως ἀπὸ τοῦ νὰ λῃστεύωσι τὸν κόσμον, διότι τὰς ἀστυνομικὰς Ἀρχὰς καὶ τὴν δύναμιν τῆς Χωροφυλακῆς δὲν τὰς πτοοῦνται, διότι ἔχουσι καὶ αὐτοὶ ἐργασίαν τοιαύτην, ὥστε νὰ ἐκμηδενίζουν τὰς κινήσεις τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν ἄλλων Ἀρχῶν. Διὰ το το θὰ ἐπρότεινον εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν εἰσαγάγει τὸ σχέδιον νόμου, ἐὰν ἦτο δυνατόν, νὰ τροποποιηθῇ τὸ αʹ ἄρθρον καὶ νὰ ἀφεθῇ ὁ νόμος διὰ τὰς χειροβομβίδας καὶ διὰ τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας. Θὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως καὶ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Μετὰ τὸ δημοψήφισμα, τὸ ὁποῖον πάντως θέλει ἐπιτύχει,—τοῦτο δὲ λέγω λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐπαρχίαν τῶν Γρεβενῶν—ὁ μέλλων Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἢ ὁ παρὼν καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ προτείνωσι γενικὴν ἀμνηστείαν ὄχι μόνον τῶν διὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα κατηγορηθέντων, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς λῃστὰς διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡσυχία καὶ πλήρης ἀσφάλεια.

§185Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ποιοῦμαι μίαν διασάφησιν, διὰ νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐφόσον θὰ δεχθῶμεν μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἱκανοποιεῖ τὰς ὑμετέρας ἀξιώσεις· θὰ τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ δύναται διὰ Διατάγματος νὰ τίθεται ἐν ἰσχύϊ ἡ ἀπαγόρευσις, ὄχι δὲ καθ’ ὅλην τὴν Μακεδονίαν, Θράκην καὶ Ἤπειρον, ἀλλὰ καὶ εἰς μέρη αὐτῶν. Ἑπομένως εἶναι ἐνδεχόμενον ἐφόσον συντρέχουν εἰδικαὶ συνθῆκαι εἰς τὸ νοτιώτερον μέρος τῆς Μακεδονίας νὰ μὴ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ ὁ νόμος εἰς τὰ Γρεβενὰ ἢ νοτιώτερον καὶ νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὴν μεθόριον γραμμήν, διὰ τὴν ὁποίαν κυρίως εἰσάγεται τὸ νομοσχέδιον. Ἐκτὸς τούτου θὰ τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἓν ἄλλο σημεῖον, διὰ νὰ δύναται ἡ ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ νὰ ἐκδίδῃ ὄχι ἁπλῶς ἀτομικὰς ἀδείας, ἀλλὰ καὶ γενικῶς κατὰ κατηγορίας, οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑποβάλλωνται εἰς ἄλλας διατυπώσεις. Νὰ δύναται δηλ. νὰ εἴπῃ διὰ τὸν α ἢ β λόγον ἡ δεῖνα κατηγορία εἶναι ἐλευθέρα νὰ κατέχῃ ὅπλα. Καὶ τέλος μίαν ἄλλην, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν καὶ ἐκεῖ ὅπου ἐτέθη ἡ ἀπαγόρευσις πρὸ τῆς παρελεύσεως τοῦ 6μήνου, τὸ ὁποῖον ὡρίσθη, νὰ αἴρηται ὅταν ἐκλείπωσιν οἱ λόγοι.

§186ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κατόπιν τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἀσφαλείας, ἡ ὁποία συνιστᾶται.

§187Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θέτομεν ὅτι διὰ νὰ ἐκδοθῇ τὸ Διάταγμα χρειάζεται πρότασις 3 Ὑπουργῶν, τῆς Δικαιοσύνης, τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ἀναμφίβολον ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ οὗτοι θὰ στηριχθοῦν εἰς τὰς γνωμοδοτήσεις καὶ τὰς ἐκθέσεις τῶν ὑφισταμένων Ἀρχῶν. Δὲν δύναται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐκδοθῇ ἓν Διάταγμα, ἂν δὲν συνεννοηθῇ μὲ τὰς ὑπηρεσίας καὶ τὰς ὑφισταμένας Ἀρχάς.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἡ συζήτησις πρέπει νὰ γίνῃ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 2–5 ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ὑποβληθεῖσα ὑπὸ δέκα πληρεξουσίων ὅπως προταχθῇ ἡ πρότασις ψηφίσματος «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἀποφάσεων ἐκκαθαρίσεως ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων, ἰσοβίων καὶ μονίμων δικαστικῶν λειτουργῶν».

§191Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μὲ τὴν σειράν του, κ. Πρόεδρε.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτήσωμεν τὴν Συνέλευσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγιστοι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. — Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως περὶ ἐκπονήσεως προμελέτης ἀποξηράνσεως κλπ. κοιλάδος Ἀξιοῦ καὶ πεδιάδος Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — ΒʹΣυζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν χρηματικῶν ὁρίων κατασκευῆς ἔργων ὁδοποιΐας».

§193ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου ἀντὶ τῆς λέξεως «παρόντος» νὰ τεθῇ «ὑπ’ ἀριθμὸν 2166 τοῦ 1920 νόμου». Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 2ον ἔχω μίαν τροποποίησιν.

§194Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ μίαν διασάφησιν, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἐφαρμόζεται καὶ ἐπὶ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων τῶν καταργηθεισῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀναλάβει τὴν κατασκευὴν ὁδῶν.

§195Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφόσον οἱ νομάρχαι ἀσκοῦν τὰ καθήκοντα τῶν Γενικῶν Διοικητῶν θὰ ἐφαρμοσθῇ.

§196Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ μὴ γίνῃ καμμία σύγχυσις. Ἐφόσον αἱ ὁδοὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐγκριθῆ δυνάμει νόμου δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσουν, παρακαλῶ νὰ γίνῃ εἰς τὰ πρακτικὰ μία δήλωσίς σας ὑπὸ τύπον ἑρμηνείας, ὅτι περιλαμβάνονται καὶ αἱ καταργηθεῖσαι γενικαὶ διοικήσεις. Ἕν μέρος μάλιστα τῶν ποσῶν αὐτῶν ἔχει δαπανηθῆ καὶ τὰ ἔργα αὐτὰ θὰ μείνουν ἀτελείωτα.

§197Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἁρμόδιος εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας. Ἐμὲ ἀφορᾷ τὸ 2ον ἄρθρον. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει νομίζω ὅτι περιλαμβάνονται.

§198Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Δὲν θὰ χάσωμεν τίποτε νὰ τεθῇ μία παράγραφος ὅτι ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὰς καταργηθείσας Γενικὰς Διοικήσεις.

§199Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει αὐτοδικαίως. Ὡς ἑρμηνεία δύναται νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§200Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἄν ὑποτεθῇ ὅτι αἱ Γενικαὶ Διοικήσεις εἶναι κατηργημέναι καὶ οἱ νομάρχαι δὲν τὸ ζητοῦν, ὁ τριπλασιασμὸς ὁ ὁποῖος γίνεται θὰ εἶναι ἀρκετός.

§201Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ὁ νόμος αὐτὸς προβλέπει περὶ τῶν ἔργων τῶν ἐγκεκριμένων καὶ τῶν ὁποίων ἡ συνέχισις δὲν εἶναι δυνατὴ διὰ λόγους τῆς μεταβολῆς τῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν. Ἔρχεται τώρα καὶ τριπλασιάζει τὸ ποσόν. Κάμνω τὴν παρατήρησιν ὅτι τοιαῦτα ἔργα ὁδοποιίας ἔχουν ἐγκριθῆ καὶ εἰς Γενικὰς Διοικήσεις μὴ ὑφισταμένας σήμερον. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ἄρθρον 1ον ὁμιλεῖ μόνον περὶ Γενικῶν Διοικήσεων, φοβοῦμαι μήπως δὲν περιλαμβάνονται καὶ τὰ ἔργα τῶν καταργηθεισῶν Γενικῶν Διοικήσεων καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον νὰ προστεθῇ μία παράγραφος ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὅτι ἔχει ἐφαρμογὴν ὁ νόμος καὶ εἰς τὰς Γενικὰς Διοικήσεις τὰς καταργηθείσας.

§202Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη....

§204ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν τροπολογίαι.

§205ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν δέχομαι καμμίαν. (Ἀναγινώσκονται αἱ τροπολογίαι καὶ ἀπορρίπτονται. Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἐτροποποιήθη).

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§207ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου ἀντὶ «ἐπὶ τῆς προσεχοῦς χρήσεως» νὰ τεθῇ «ἐπὶ τῶν χρήσεων 1924–1925 καὶ ἐφεξῆς». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσαγωγῆς εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Σχολεῖον Εὐελπίδων νέων καταγομένων ἐκ μερῶν ἀλυτρώτων ἢ προσφύγων καὶ υἱῶν ἢ ἀδελφῶν φονευθέντων ἐν πολέμῳ πρὸς ἐκπαίδευσιν διὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1923–1924». Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται),

§209Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πετρίδη, καθ’ ἣν δύνανται νὰ συμμετάσχουν καὶ υἱοὶ ἀξιωματικῶν ἢ ἐν ἐνεργείᾳ ἢ ἐν διαθεσιμότητι κεκτημένοι τὰ προσόντα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἐνισχύσεως τοῦ ἀσχολουμένου εἰς τὸν ἐποικισμὸν τοπογραφικοῦ προσωπικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν ἐν τῷ Στρατῷ». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§211Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ψιάρης.

§213Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Τὰ Σώματα Στρατοῦ, κύριοι, ὑπέβαλον πίνακας περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἀριθμὸς ὁ ὁποῖος θὰ μονιμοποιηθῇ θὰ εἶναι πολὺ ὀλιγώτερος ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τοὺς πίνακας, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἕνας πίναξ ὀνομαστικὸς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι θὰ γίνῃ ὅτι ἔγινε μὲ τοὺς τελευταίους προδιβασμοὺς καθ’ οὓς προήχθησαν πολλοὶ χωρὶς νὰ ἔχουν δικαίωμα καὶ ὑπεβλήθησαν πολλὰ παράπονα καὶ ἠναγκάσθη ὁ Ὑπουργὸς νὰ κάμῃ συμπληρωματικοὺς προβιβασμούς. Διὰ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν τοιαῦτα παράπονα πρέπει νὰ γίνῃ ἕνας πίναξ ὁ ὁποῖος νὰ περιλαμβάνῃ καὶ τῶν 5 Σωμάτων στρατοῦ τοὺς ὑποψηφίους κατὰ σειρὰν ἱκανότητος καὶ νὰ ἐκλέξῃ μία Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ παύσουν τὰ παράπονα ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἐπῆρε περισσοτέρους ἀπὸ τὸ ἕν Σῶμα καὶ ὀλιγωτέρους ἀπὸ τὸ ἄλλο. Διότι καὶ τὰ Σώματα ὅλα δὲν ἔχουν τὰς ἰδίας ἱεραρχίας καὶ αἱ κρίσεις ὅλων τῶν διοικητῶν τῶν Σωμάτων δὲν εἶναι αἱ ἴδιαι. Ἑπομένως πολλὰ παράπονα θ’ ἀκουσθοῦν καὶ πρέπει συντόμως νὰ γίνῃ μία Ἐπιτροπὴ ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος, ἡ ὁποία νὰ πάρῃ τοὺς πίνακας τῶν 5 Σωμάτων στρατοῦ καὶ νὰ κανονίσῃ, διὰ νὰ λείψουν τὰ παράπονα. Αὐτὸ παρακαλῶ νὰ προστεθῇ εἰς τὴν 2αν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§215Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Ὁ διακοσιοστὸς τοῦ Αʹ Σώματος Στρατοῦ δύναται νὰ εἶναι καλύτερος ἀπὸ τὸν 150ὸν τοῦ Δʹ Σώματος Στρατοῦ. Πῶς θὰ γίνῃ αὐτό; Θὰ γίνῃ λαβύρινθος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ ὑπάρξουν παράπονα.

§216Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε ἐδῶ, παρὰ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πάρῃ πρὸς μονιμοποίησιν ἐκ τῶν πινάκων τοὺς ὁποίους προτείνουσι τὰ Σώματα στρατοῦ.

§217Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἴσως ἀριθμούς;

§218Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις νὰ διαιωνίζηται καὶ νὰ παρατείνηται ἐπ’ ἄπειρον, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς τοὺς κ.κ. ἀξιωματικοὺς ὅτι εἶναι ἡ τρίτη ἢ τετάρτη ἀπόπειρα πρὸς μονιμοποίησιν, χωρὶς νὰ γίνῃ ποτὲ ἡ περίφημος μονιμοποίησις. Ἐξεδόθησαν διατάγματα καὶ ἐκοινοποιήθησαν ἐγκύκλιοι, ἐντὸς τῶν ὁποίων περιέχονται τὰ ὀνόματα τῶν μονιμοποιητέων. Αὐτοὶ δὲ οἱ ἄνθρωποι εὑρίσκονται σήμερον ὑπηρετοῦντες εἰς τὸν Στρατὸν μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἔχουσι μονιμοποιηθῆ ἔκτοτε, ἐνῷ πράγματι δὲν εἶναι μονιμοποιημένοι. Ἕνεκα δὲ τοῦ τελευταίου ἀντεπαναστατικοῦ κινήματος ἐγένοντο μερικαὶ ἀλλαγαί, διότι τινὲς ἐξ αὐτῶν προσεχώρησαν ἢ ἠνόησαν αὐτό. Συνεπῶς ἐγένοντο ἀναμορφώσεις τῶν πινάκων. Τώρα ποία ὑπηρεσία εἶναι καταλληλοτέρα νὰ κρίνῃ τὰ προσόντα ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἀξιωματικῶν, ἂν πρέπει νὰ μονιμοποιηθῶσιν ἢ ὄχι; Ποίαν ὑπηρεσίαν βλέπετε μᾶλλον πλησιάζουσαν, μᾶλλον ἁρμοδίαν νὰ κρίνῃ τὰς προτάσεις; Ἐγὼ λέγω ὅτι εὗρον—καὶ εἶναι γνώμη καὶ πολλῶν ἄλλων—ὅτι ἁρμόδια εἶναι τὰ Σώματα Στρατοῦ, τὰ ὁποῖα ἔχουν ὑπὸ τὰς διαταγάς των τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, τοὺς εἶδον εἰς τοὺς πολέμους, εἰς τὰς ἐκστρατείας, εἶδον τὰ προσόντα των τὰ καλὰ ἢ κακὰ καὶ κατὰ τὸ τελευταῖον ἀντεπαναστατικὸν κίνημα, καὶ αὐτὰ εἶναι τὰ μᾶλλον ἁρμόδια διὰ τῶν μεράρχων, διὰ τῶν σωματαρχῶν, νὰ συγκεντρώσωσι τὰς πληροφορίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ προταθῇ ἡ μονιμοποίησις, νὰ μὴ ἀφεθῇ δὲ τοῦτο εἰς τὸ κέντρον, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι μακρὰν τῶν προσώπων καὶ πραγμάτων. Διὰ τοῦτο εἴπομεν νὰ προτείνωσι τὰ Σώματα Στρατοῦ ἀποκλειστικῶς. Τώρα ὑποβάλλονται ἄλλαι προτάσεις. Αὐταὶ αἱ προτάσεις τῶν Σωμάτων Στρατοῦ νὰ ὑποστῶσι μίαν ἀναθεώρησιν, μίαν ἔφεσιν.

§219Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Θὰ ὑπολογίσητε τὴν ἀρχαιότητα;

§220Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ἀρχαιότης δὲν παίζει κανένα ρόλον. Λοιπὸν θὰ γίνῃ μία Ἐπιτροπή. Δὲν νομίζετε ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία θὰ καταρτισθῇ ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι μακρὰν τῶν προσώπων καὶ τῶν πραγμάτων καὶ δὲν ἔχουν παρὰ νὰ κρίνουν τοὺς προταθέντας, εἶναι δυνατὸν ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἑδρεύουσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κρίνῃ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὰ Σώματα στρατοῦ νὰ προτείνουν τὸν Α ἢ τὸν Β ἢ τὸν Γ. Ποῖα οὐσιαστικῶς στοιχεῖα θὰ ἔχουν;

§221Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Τὰ στοιχεῖα τῶν Σωμάτων Στρατοῦ καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ βάλῃ κατὰ σειρὰν τὰ ὀνόματα αὐτῶν.

§222Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν δύναμαι νὰ ἐλπίζω τί θὰ ἔχῃ αὐτὴ ἡ Ἐπιτροπὴ παραπάνω ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Θὰ μοὶ ἀντιτάξητε ἀμέσως «κ. Ὑπουργέ, τί θὰ ἔχητε σεῖς παραπάνω διὰ νὰ κάμητε τὴν ἐπιλογὴν αὐτήν;». Ἐπὶ τούτου θὰ σᾶς ἀπαντήσω: Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ τὸ κονδύλι καὶ νὰ περικόψῃ τόσα ἀπὸ τὸ ἓν Σῶμα στρατοῦ καὶ τόσα ἀπὸ τὸ ἄλλο, ἐκτὸς ἐὰν θέλητε νὰ κάμητε μόνιμον Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ ὑποχρεωτικὴν ἀπόφασιν. Ἐὰν θέλητε τοῦτο, τὸ δέχομαι, ἀλλὰ θὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος καὶ δὲν θὰ προσθέσῃ τίποτε παραπάνω ἀπὸ ὅ,τι προσέθεσαν τὰ Σώματα στρατοῦ.

§223Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι δὲν προσθέτουν τίποτε, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ παραπεμφθοῦν οἱ κατάλογοι τῶν Σωμάτων χωρὶς νὰ μεταβληθῇ ἡ σειρὰ ἐν ἑκάστῳ Σώματι στρατοῦ, διὰ νὰ ἔχῃ κῦρος, καὶ πρὸς τοῦτο οἱ μόνοι ἁρμόδιοι εἶναι οἱ διοικηταὶ Σωμάτων στρατοῦ.

§224Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ τοὺς φέρωμεν ἐδῶ αὐτούς;

§225Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Βεβαίως, διότι δὲν θὰ λυθῇ ἄλλως τὸ ζήτημα. Καὶ ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι καλῶς ἔκριναν οἱ διοικηταὶ Σωμάτων στρατοῦ, πρέπει νὰ γίνῃ ἓν Συμβούλιον ἀπὸ τοὺς διοικητὰς Σωμάτων στρατοῦ καὶ νὰ κάμωμεν γενικὸν πίνακα διὰ νὰ προληφθοῦν τὰ παράπονα. Ἀλλὰ δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς ἀδικία: Εἰς τὸ Αʹ Σῶμα στρατοῦ ὑπηρετοῦν 400 ἀξιωματικοί, εἰς τὸ Βʹ ὑπηρετοῦν 50. Πῶς θὰ πάρετε; Θὰ πάρετε 50 ἀπὸ τὸ Αʹ καὶ 50 ἀπὸ τὸ ἄλλο καὶ ὁ ἑκατοστὸς τοῦ Αʹ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ καλύτερος, δὲν θὰ μονιμοποιηθῇ;

§226Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Δι’ αὐτὸ καὶ διὰ τυπικοὺς λόγους εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ συνέλθῃ τὸ Συμβούλιον σωματαρχῶν ἵνα μὴ ἐγείρωνται παράπονα.

§227Δ. ΠΕΤΡΙΤΗΣ. Θὰ σεβασθῆτε τοὺς καταλόγους τῶν Σωμάτων Στρατοῦ;

§228Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Βεβαίως.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλογερᾶς.

§230Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Τὸ ζήτημα τῆς μονιμοποιήσεως ἀξιωματικῶν εἶναι σοβαρόν. Πρῶτα πρῶτα πρέπει νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις καὶ νὰ γίνῃ αἰσθητὸν εἰς ὅλους ὅσοι θέλουν νὰ μονιμοποιηθοῦν ὅτι ἡ μονιμοποίησις δὲν εἶναι δῶρον, ἀλλ’ ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἔχουσα ἀνάγκην ἔρχεται καὶ παίρνει ἕνα ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν καὶ κατόπιν ἔρχεται καὶ ἡ ἀμοιβὴ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ὑπηρεσίας εἰς τὸν Τόπον. Ἐὰν τὸ Κράτος ἠδύνατο νὰ μονιμοποιήσῃ πάντας τοὺς προταθησομένους παρὰ τῶν διαφόρων Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν ὡς πληροῦντας τοὺς ὅρους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται καὶ οἱ ὁποῖοι ἐξασφαλίζουσι τὴν ἐγγύησιν διὰ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ἁπλοῦν. Ἀλλ’ ὁ ἀριθμὸς τῶν αἰτούντων καὶ τῶν προτεινομένων πρὸς μονιμοποίησιν εἶναι πολὺ μέγας καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα, προκειμένου περὶ προσωπικοῦ ζητήματος ποῖος εἶναι ὁ τρόπος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος νὰ παρέχῃ τὰς περισσοτέρας ἐγγυήσεις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἀφ’ ἑνός, ἐξ ἄλλου δὲ νὰ ἀποφύγωμεν τὰ παράπονα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ μονιμοποιηθῶσιν. Ἔχει εἰς ὅλα τὰ Κράτη θεσπισθῆ νόμος ἀποκεντρωτικός, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ φυσικώτερος ὅλων, μὴ σᾶς τρομάζῃ δὲ ἡ ἰδέα, διότι καὶ δι’ ἄλλα ζητήματα θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην τὸ Κράτος νὰ προσφύγῃ εἰς τοὺς φυσικοὺς ἡγήτορας τῶν διαφόρων μονάδων προκειμένου περὶ ἐπιλύσεως προσωπικῶν ζητημάτων. Ἑπομένως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τροποποίησις διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συγκεντρώνῃ τὸ Συμβούλιον εἰς Θεσσαλονίκην ἢ καὶ ἀλλαχοῦ καὶ ἐκεῖ νὰ συγκεντρωθῶσι πᾶσαι αἱ προτάσεις καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δύναται νὰ εἴπῃ πρὸς αὐτοὺς ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἢ μᾶλλον δύναται ἐξετάζων ὅλας τὰς περιπτώσεις νὰ προσλάβῃ ἐκ τοῦ δεῖνος βαθμοῦ καὶ δεῖνος ὅπλου τόσους, ἐκ τοῦ ἄλλου βαθμοῦ τόσους καὶ τότε τὸ Συμβούλιον τῶν Σωματαρχῶν, ἀφοῦ αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε τὰς προτάσεις θὰ συνδυάσῃ τὰ πράγματα εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ὑπηρεσία.

§231Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποδείξητε ἄλλον τρόπον συστάσεως Συμβουλίου τοιούτου ἐν τῷ κέντρῳ; Καὶ νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὸ διατί. Διότι ἐπείγει τὸ ζήτημα τῆς μονιμοποιήσεως. Ὑπάρχουν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι κάθηνται τόσον χρόνον, ἀλλὰ καὶ τὸ Κράτος εὑρίσκεται εἰς ἄλλην ἀνάγκην. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπολύσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ μονιμοποιηθοῦν. Εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ τοὺς μισθοδοτῇ. Συνεπῶς καὶ διὰ λόγους στρατιωτικοὺς καὶ διὰ λόγους οἰκονομικοὺς καὶ διὰ πολλοὺς ἄλλους λόγους ἡ ὑπόθεσις ἐπείγει. Ἐὰν νομίζητε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ ἐκτὸς τῶν διοικητῶν τῶν Σωμάτων ἀπὸ ἄλλους οἱουσδήποτε, ὀνομάσατέ τους.

§232Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δι’ ἄλλης ὁδοῦ δὲν θὰ προλάβητε τὰ παράπονα. Ἡ μόνη ὁδὸς διὰ νὰ ἔχωμεν ὀλιγώτερα παράπονα εἶναι ἡ διὰ τῶν Σωματαρχῶν. Ἄλλως θὰ ἐπέλθῃ λαβύρινθος, ἐκ τοῦ ὁποίου δὲν θὰ ἐξέλθωμεν.

§233Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν χωρεῖ συζήτησις· ἡ μόνη λύσις εἶναι ὅπως συνέλθῃ τὸ Συμβούλιον τῶν Σωματαρχῶν.

§234Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Τὰ παράπονα ἤρχισαν ἤδη. Ἄλλα σώματα τηλεγραφοῦν τὸν δεῖνα ἀξιωματικὸν μεταξὺ τοῦ ἀριθμοῦ 15 καὶ 18, ἄλλα Σώματα τηλεγραφοῦν τὸν ἄλλον ἀξιωματικὸν μεταξὺ τοῦ 30 καὶ 31. Ἐπὶ πλέον τὰ Σώματα Στρατοῦ ἔκριναν ἀναλόγως τῆς ἀντιλήψεώς των. Ἄλλους ἐπρότειναν μὲ τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον φέρουσιν, ἄλλους μὲ ἕνα βαθμὸν κατώτερον καὶ τοιουτοτρόπως τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθῶσι παρὰ δι’ ἑνὸς μέσου.

§235Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ποίου μέσου;

§236Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Νὰ γίνῃ Ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν Σωματαρχῶν.

§237Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ συνέλθουν ὅλοι ἐδῶ;

§238Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Ὄχι. Ἂς πᾶνε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην.

§239Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἂς πᾶνε εἰς τὴν Καβάλαν οἱ ἄλλοι διοικηταὶ τῶν Σωμάτων Στρατοῦ, Ἀθηνῶν, Ἰωαννίνων καὶ Πατρῶν, οἱ ὁποῖοι δύνανται σήμερον νὰ ἀπομακρυνθοῦν τῆς ἕδρας των.

§240Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ Διοικηταὶ τῶν Σωμάτων ἔχουν κάμει τὰς προτάσεις των. Τὸ ἔργον των τὸ ἔχουν περατώσει. Τὴν ποιότητα, τὸν χαρακτῆρα, ὅλα αὐτὰ τὰ ἔχουν κανονίσει οἱ Διοικηταὶ τῶν Σωμάτων καὶ ἔχουν προτείνει, λέγω, ποῖοι ἀξιωματικοὶ πρέπει νὰ μονιμοποιηθοῦν. Τώρα τὸν ἀριθμὸν πολὺ ὀρθῶς ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίσουν οἱ Διοικηταὶ τῶν Σωμάτων, πόσοι δηλ. θὰ μονιμοποιηθοῦν. Οἱ Διοικηταὶ προτείνουν, ὅσους νομίζουν ὅτι ἔχουν τὰ προσόντα, τὸν ἀριθμὸν δὲ τὸν κανονίζει ἡ Κυβέρνησις. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐρωτηθοῦν οἱ Διοικηταί;

§241Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ πάλιν σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, καὶ ἂν δὲν κάμῃ τίποτε περισσότερον τὸ Συμβούλιον τῶν Σωματαρχῶν, μόνον διὰ τὸν λόγον ὅτι θὰ ἀπαλλάξῃ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὰ παράπονα τὰ συνεχῆ καὶ ἀδιάλειπτα πρέπει νὰ γίνῃ αὐτό.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυβέλος.

§243Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχουν ἀσφαλῶς τὸν λόγον οἱ στρατιωτικοὶ ἐκ τῶν κ. συναδέλφων, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς γνώμην: Τὰ διάφορα Σώματα, ἀφοῦ ἐστάθμισαν τὴν πολεμικὴν ἀξίαν ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἀξιωματικῶν, ἀπετέλεσαν τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ὑποβάλλουσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ὁρίσει ἀκόμη τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖνον ἐκ τῶν ἐφέδρων οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ μονιμοποιηθοῦν. Ὅταν φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τοῦ νὰ ὁρισθῇ ὁ ἀριθμός, δηλ. πόσοι ἔφεδροι πρέπει νὰ μονιμοποιηθοῦν, ἀντὶ νὰ μετακινοῦν τοὺς Σωματάρχας εἰς τοιαύτας στιγμὰς δυσκόλους διὰ τὴν Χώραν, ἠμπορεῖ κατ’ ἀναλογίαν νὰ ὁρίσουν εἰς ἕκαστον Σῶμα πόσοι πρέπει νὰ μονιμοποιηθοῦν ἐξ ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἔχουν ἐγκρίνει.

§244Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν γίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον προτείνετε, τότε θὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς: Τὸ Δʹ Σῶμα Στρατοῦ π. χ, προτείνει τὸν ἀριθμὸν 300 καὶ νὰ μὴ ἐξαιρεθῇ κανεὶς ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν αὐτόν, διότι εἶναι ὅλοι ἀπαραίτητοι καὶ χρήσιμοι καὶ ἔχομεν ἀναλάβει ὑποχρεώσεις. Τὸ Αʹ τὸ ἴδιον, τὸ Γʹ τὸ ἴδιον. Θὰ τοὺς συγκεντρώσητε λοιπὸν ὅλους αὐτοὺς νὰ κάμουν τί;

§245Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δὲν ἔχω παρὰ πάλιν νὰ τονίσω τὰς ἰδίας λέξεις, κ. Ὑπουργέ. Ἐὰν ἐπρόκειτο καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ προσληφθῇ ὁλόκληρος ὁ ἀριθμὸς τῶν προτεινομένων, τότε τὸ ζήτημα θὰ ἐλύετο. Ἐπίσης, ἐὰν ἦτο δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κανονίσῃ μίαν ἀναλογίαν, θὰ ἦτο καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο σχετικῶς δυνατόν, διότι θὰ ἀνελάμβανε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ κανονίσῃ τὴν ἀναλογίαν αὐτὴν καὶ νὰ εὕρῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν μονιμοποιηθησομένων. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ δύσκολον, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν προτεινομένων ἐξ ἑκάστου βαθμοῦ παρ’ ἑκάστου Σώματος εἶναι πολὺ διάφορος. Ἑπομένως μόνον οἱ διοικηταὶ τῶν Σωμάτων Στρατοῦ καλούμενοι εἰς ὃ μέρος ἤθελε κρίνει κατάλληλον ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐστάθμιζον ὅλα τὰ δεδομένα καὶ θὰ ὑπεχρεοῦντο οἱ διοικηταὶ τῶν Σωμάτων Στρατοῦ νὰ ὁρίσουν μεταξὺ τῶν προτεινομένων ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν μονιμοποιητέων.

§246Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχω νὰ σᾶς προσθέσω τοῦτο, ὅτι τάσσεται προθεσμία καὶ ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ εἶναι σύντομος, μέχρι τέλους Μαρτίου.

§247Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο, ὅτι εἶναι τόσον δύσκολον καὶ σοβαρὸν τὸ ζήτημα τοῦτο πρὸς ἐπίλυσιν ὥστε δὲν ἠμπορεῖ νὰ μᾶς κάμψῃ οἱαδήποτε προθεσμία οἱασδήποτε σκοπιμότητος.

§248Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τάσσηται οὐδεμία προθεσμία.

§249Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἐντὸς τῆς δυνατότητος, ἐντὸς τοῦ δυνατοῦ ὁρίου.

§250Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ποίας δυνατότητος, ἐφόσον δὲν ἠξεύρομεν ποῦ καὶ πότε θὰ συνέλθουν οἱ Διοικηταί;

§251Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἐὰν δὲν γίνῃ αὐτό, θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ λαβυρίνθου.

§252Κ. ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νὰ προσέξητε πολὺ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, διότι ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ λοχαγοί, οἱ ὁποῖοι ἐμονιμοποιήθησαν εἰς τὸ 1917–1918 καὶ ἦλθον τὰ Συμβούλια καὶ τοὺς ἐξεκαθάρισαν καὶ παίρνουν σήμερον σύνταξιν μεγαλυτέραν ἀφ’ ὅ,τι παίρνει ὁ Σαπουντζάκης, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν ἐπὶ 50 χρόνια.

§253Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη τροπολογία· παρακαλῶ ἑπομένως ν’ ἀναβληθῶσιν αἱ παρατηρήσεις ἐπ’ αὐτῶν καὶ ν’ ἀνακοινωθοῦν αἱ ἀποφάσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ αὔριον.

§254Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κ. Καραπαναγιώτη σχετικὴ μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀρχαιότητος, τὴν ὁποίαν ἀποδέχομαι.

§255ΙΩ. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι τροπολογίαι, κ. Ὑπουργέ. Τί θὰ γίνῃ δι’ αὐτάς;

§256Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τότε σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ διὰ νὰ τὰς λάβω ὑπ’ ὄψιν μου.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2345 περὶ προσωρινοῦ Ἀρχιμουφτῆ καὶ τῶν Μουφτήδων τῶν ἐν τῷ Κράτει μουσουλμανικῶν κοινοτήτων κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐκτάκτου χορηγήματος εἰς τοὺς κρατικοὺς ὑπαλλήλους». Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Μαζαράκης.

§258Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ἐθεώρησα, κύριοι, ὑποχρέωσίν μου ὡς προερχόμενος ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν ὑπαλλήλων, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξῆλθον διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐν σχέσει μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Νομίζω ὅτι εὐλόγως δὲν ἐτέθη ὡς 13ος μισθός, ἀλλ’ ὡς πρόσθετος οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις τῶν ὑπαλλήλων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἡ πρόνοια αὐτή, διότι πλεῖστοι ἐκ τῶν ὑπαλλήλων βασιζόμενοι ἐπὶ τούτου εἶχον προεξοφλήσει τὸν μισθὸν αὐτῶν. Νομίζω ὅμως ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς ἡ μέριμνα, ὅπως μὴ γίνεται κατ’ ἔτος αὐτὴ ἡ ἐνέργεια, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐνίσχυσις τῶν ὑπαλλήλων εἰμὴ διὰ περιορισμοῦ θέσεων εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας. Καὶ φέρω ἀπόδειξιν τούτου τὸ ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εὑρίσκωμαι ὡς Γενικὸς Διοικητὴς Κρήτης εὗρον 72 θέσεις ἀργομίσθων εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Κρήτης, τοὺς ὁποίους τὸ πρώην καθεστὼς ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ διορίσῃ χάριν κομματικῆς ἐνισχύσεως. Εἶχον δημιουργηθῆ θέσεις τῶν ὁποίων μόνον οἱ τίτλοι θὰ σᾶς φέρουν τὴν ἱλαρότητα: «Ἐπόπτης τῶν ἀρτοποιείων—ἐπόπτης τῶν κλιβάνων» μὲ μισθοὺς 1400–1600 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Ἐγένετο μία ἐπίθεσις εἰς τὴν δημοσιογραφίαν, ὅτι εὐλόγως τοὺς ἔπαυσα, διότι ἦσαν ἀργόμισθοι, ἀλλ’ ὅτι οὗτοι προσέφερον ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ δὲν ἀρνοῦμαι τοῦτο καὶ εἶμαι ὑπερήφανος ὅτι ἔμεινα ἔστω καὶ ἐπ’ ὀλίγον Διοικητὴς τῆς νήσου αὐτῆς. Δυστυχῶς δὲ οἱ περισσότεροι θέσεις ἐξ αὐτῶν εἶναι ἀνωτάτων ὑπαλλήλων. Εὑρισκόμενος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπισκέπτωμαι τὰ Ὑπουργεῖα διὰ διαφόρους πληροφορίας εὑρίσκω μίαν ἀνωμαλίαν μεγίστην παραπεμπόμενος ἀπὸ ἑβδομάδος εἰς ἑβδομάδα διὰ τὸν λόγον ὅτι οἱ ὑπάλληλοι εἶναι ἀπῃσχολημένοι ὡς φοιτηταὶ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Ἐπίσης εὑρίσκω μίαν ἀνισότητα ἐν σχέσει μὲ τὰς ἀπολήψεις καὶ τοὺς μισθοὺς τῶν νεωτέρων ὑπαλλήλων καὶ ἐν σχέσει μὲ τὰς συντάξεις, ἡ ὁποία εἶναι τόσον μεγάλη διαφορά, ὥστε εὑρίσκομαι ἐγώ, ὅστις ἀπεχώρησα μετὰ τριακονταετῆ ὑπηρεσίαν νὰ λαμβάνω 400 δραχμὰς τὸν μῆνα σύνταξιν, ἐνῷ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ἀποχωρήσας συγχρόνως μὲ ἐμέ, διευθυντὴς προελθὼν ἐκ τῶν κατωτάτων βαθμίδων, λαμβάνει 1800 δραχμὰς σύνταξιν. Ἐὰν εἶναι δυνατόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταρτίσῃ μίαν Ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην καὶ ἐκ πληρεξουσίων καὶ ἐξ ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, ἂν καὶ εἶμαι ἐντελῶς ἀντίθετος τῆς ἀρχῆς ὅτι πρέπει οἱ πληρεξούσιοι νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς Ἐπιτροπάς, ἀλλὰ νομίζων ὅτι, ὅταν ὑπάρχουν πληρεξούσιοι τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ κ. Πρέκα, τοῦ κ. Μισίου, δύνανται νὰ λάβουν μέρος εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ καταρτισθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ καὶ ἐκκαθαρίσῃ τὰς περιττὰς θέσεις, ὅπως ἄλλως τε εἰσηγήθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ συγχρόνως ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τὴν ἀνισότητα ἡ ὁποία ὑπάρχει ὄχι μόνον εἰς τοὺς μισθούς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς συντάξεις.

§259Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πῶς συμβαίνει ὥστε σεῖς ἔχοντες τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν μὲ τὸν κ. Κοφινᾶν νὰ λαμβάνητε 400 μόνον δραχμὰς καὶ ὁ κ. Κοφινᾶς 1986 δραχμάς;

§260Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ὁ κ. Κοφινᾶς ἔλαβε πρόνοιαν διὰ τοῦ ἐπαναστατικοῦ Διατάγματος καὶ ηὐξήθησαν ὅλαι αἱ συντάξεις τῶν νεωτέρων ἐτῶν, ὅπως καὶ διὰ τοὺς στρατιωτικοὺς ἔγινε διὰ τοῦ νόμου τοῦ μακαρίτου Γιαννακίτσα. Καὶ καταλήγω παρακαλῶν τὴν Κυβέρνησιν νὰ συστήσῃ μικτὴν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ κανονισθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ ζήτημα αὐτό.

§261ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδήλωσα καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν δήλωσιν ὅτι πρόκειται προσεχῶς νὰ ὑποβάλωμεν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ζητῶμεν νὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ ἡ Συνέλευσις νὰ συστήσωμεν Ἐπιτροπὴν οἰκονομιῶν, ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ καὶ τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀνεπτύξατε ἀπὸ τοῦ βήματος.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηλίας.

§263Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν τῆς Ριζαρείου Σχολῆς καθὼς καὶ τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας πάντοτε περιλαμβάνεται εἰς τὰ Διατάγματα τὰ ὁποῖα χορηγοῦσιν ἢ αὔξησιν μισθοδοσίας ἢ ἔκτακτα ἐπιδόματα. Εἶναι δὲ τὸ προσωπικὸν τοῦτο ἀκριβῶς τὸ αὐτὸ μὲ τὸ προσωπικὸν τῶν δημοσίων ἐκπαιδευτηρίων· προάγονται, μισθοδοτοῦνται, διορίζονται κατὰ τὸν αὐτὸν ἐντελῶς τρόπον, διὰ Διατάγματος. Ἡ μόνη διαφορὰ εἶναι ὅτι μισθοδοτοῦνται ἀπὸ εἰδικὰ ταμεῖα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως τοὺς περιλάβῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προσθέτων εἰς τὴν παράγραφον γʹ τοῦ ἄρθρου ὅτι καὶ οἱ ἐξ εἰδικῶν ταμείων λαμβάνοντες τὸν μισθόν των τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας καὶ τῆς Ριζαρείου Σχολῆς συμπεριλαμβάνονται.

§264ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, νομίζω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπεμβαίνωμεν εἰς ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὴν Ριζάρειον Σχολὴν ἢ τὴν Φιλεκπαιδευτικὴν Ἑταιρείαν, διότι πρόκειται περὶ αὐτονόμων ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τοὺς ἰδικούς των προϋπολογισμούς, καὶ δὲν φαντάζομαι ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ νομοθετῶμεν κάτι τι τὸ ὁποῖον νὰ βαρύνῃ τὸν προϋπολογισμόν των, ἐφόσον δὲν γνωρίζομεν ἂν οἱ προϋπολογισμοί των ἀντέχουσι νὰ ἀναδεχθῶσι τὸ βάρος αὐτό. Ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§265Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἶναι ἡ μόνη ἐξαίρεσις τὴν ὁποίαν κάμνει ὁ παρὼν νόμος. Ὅλοι οἱ ἄλλοι νόμοι περιέλαβον ὅλους τοὺς ἐκ τῶν εἰδικῶν τούτων ταμείων πληρωνομένους καθηγητάς. Δὲν εἶναι δυνατὸν δὲ οὔτε ἡ Ριζάρειος Σχολὴ οὔτε ἡ Φιλεκπαιδευτικὴ Ἑταιρεία νὰ ἔχῃ καθηγητὰς πληρωνομένους ὀλιγώτερον ἀπὸ τοὺς καθηγητὰς τῶν Γυμνασίων. Μοναδικὴ ἐξαίρεσις γίνεται.

§266ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν ἐξαιροῦνται τοῦ νόμου αὐτοῦ οἱ καθηγηταὶ οὗτοι, διότι ὁ νόμος ρητῶς ἀναφέρει ὅτι δικαιοῦνται καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ὑπηρέται τῶν εἰδικῶν ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν.

§267Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἂς δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, διατί κάμνει μνείαν ὁ νόμος ἐδῶ περὶ ἄλλων εἰδικῶν ταμείων καὶ δὲν κάμνει περὶ τούτων τῶν ταμείων. Εἶναι ἡ μόνη ἐξαίρεσις ἡ ὁποία θὰ γίνῃ διὰ τοὺς καθηγητὰς αὐτούς. Οἱ νόμοι, καὶ ὁ περυσινὸς καὶ ὁ προπερυσινός, ἀναφέρουσι καὶ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς.

§268Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύναται νὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς: Νὰ προστεθῇ ἡ διάταξις ὅτι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ δύναται νὰ ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον καὶ εἰς τὰ ἄλλα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα.

§269ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοῦτο δύναται νὰ προστεθῇ, ὥστε κατόπιν ἐρεύνης τοῦ ζητήματος μετὰ τῶν σχετικῶν ἱδρυμάτων νὰ δυνάμεθα νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ μέτρον αὐτό.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πραντοῦνας.

§271Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐν πρώτοις λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω εἰς ὑμᾶς ὅτι μὲ τοὺς κυρίους ὑπαλλήλους τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ καθὼς καὶ τοὺς ἐν ἀποστρατείᾳ συνδέομαι καὶ διὰ στενωτάτης φιλίας μὲ τοὺς πλείστους, ἀλλὰ μετά τινων ἐξ αὐτῶν διὰ στενῆς ἢ καὶ ἀπωτέρας συγγενείας, ὥστε δὲν μὲ χωρίζει καμμία ὑπόθεσις εἰς ὅσα θὰ εἴπω. Ἑτέρωθεν ὅμως καὶ ἐγώ, συνταξιοῦχος ἤδη ὤν, δὲν ἔπαυσα νὰ ἐνδιαφέρωμαι διὰ τὸν κλάδον τῶν ἐν ἐνεργείᾳ συναδέλφων, ὡς καὶ διὰ τὸν κλάδον τῶν συνταξιούχων. Γνωρίζω ἐπίσης πρὸς ὑμᾶς ὅτι ἐνετάλην κυρίως ἐκ μέρους τῶν συνταξιούχων νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην πρὸ πολλοῦ. Ἐνετάλην καὶ ἐκ τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων τῶν συνταξιούχων, συνάμα δὲ τὴν αὐτὴν παράκλησιν ἔλαβον καὶ παρὰ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ὑπαλλήλων ἀνωτέρου καὶ μέσου ἐπιπέδου τὴν ἑξῆς: Καὶ πρῶτον θεωροῦσιν οἱ συνταξιοῦχοι ἄδικον ἐντελῶς τὴν ἀπαίτησιν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ὑπαλλήλων περὶ ἐκτάκτου ἐπιδόματος, εἰς τὸ ὁποῖον μάλιστα ἔχουν τὴν ἔλλειψιν συναδελφότητος, νὰ μὴ περιλάβουν τοὺς συνταξιούχους συναδέλφους των, διότι, ἂν ὑπάρχουν ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ὑποφέρουν, οὗτοι εἶναι οἱ συνταξιοῦχοι καὶ ὄχι οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ὑπάλληλοι ὡς ἐπίσης καὶ οἱ κατώτατοι ὑπάλληλοι καὶ ὄχι οἱ ἀνώτατοι. Γνωρίζω χήραν πρεσβευτοῦ ἡ ὁποία κάθηται εἰς τὸ Φάληρον καὶ ἡ ὁποία λαμβάνει σύνταξιν 80 δρχ. κατὰ μῆνα. Γνωρίζω καὶ ἄλλην χήραν πρεσβευτοῦ καθημένην εἰς τὸ Κολωνάκι καὶ λαμβάνουσαν σύνταξιν 80 δρχ. Ἡ κυρία Ζορμπᾶ ἔλαβεν ἐπὶ Βενιζέλου σύνταξιν 500 δρχ., αἱ ὁποῖαι τότε ἦσαν 500 δραχμαὶ πραγματικαὶ καὶ σήμερον μόνον 50, ἐνῷ ἡ χήρα τοῦ Ράλλη λαμβάνει σύνταξιν 1500 δρχ. Εὗρον δύο ἀρεοπαγίτας, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς λαμβάνει 300 δρχ. σύνταξιν καὶ ὁ ἄλλος 400 δρχ. Γνωρίζω δὲ καὶ ἀντισυνταγματάρχην ὁ ὁποῖος λαμβάνει σύνταξιν 150 δρχ. Πῶς οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ὑπάλληλοι λέγουσιν ὅτι ὑποφέρουν καὶ μάλιστα οἱ ἀνώτεροι καὶ τί θὰ εἴπῃ ὁ κλητήρ, ὁ θυρωρὸς ὁ ὁποῖος λαμβάνει 400 ἢ 500 δραχμάς; Ἐγὼ θὰ ἤμην τῆς ἰδέας νὰ μὴ δώσωμεν εἰς κανένα τίποτε, ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται νὰ δοθῇ αὐτὸ τὸ χορήγημα ἂς δώσωμεν μόνον εἰς ἐκείνους τῶν ὁποίων ὁ μισθὸς εἶναι μικρός. Ἂς δώσωμεν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν μισθὸν μέχρι 1000 δραχμῶν καὶ ἂς αὐξήσωμεν κατά τι καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν μισθὸν μέχρι 1600 δραχμῶν. Πρὸ παντὸς ὅμως ἂς φροντίσωμεν διὰ τοὺς συνταξιούχους, διότι καὶ τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τὸ ὁποῖον πολὺ δικαίως κατέκρινεν ὁ συνάδελφος κ. Γρηγοριάδης, ἐνῷ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ διανέμῃ τὰ κέρδη, τὰ εἰσοδήματα τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἐφέτος δὲ εἶχεν ἀρκετὰ εἰσοδήματα, ἐν τούτοις καὶ αὐτὸ φέρει ἐμπόδια καὶ ἀντιρρήσεις ὑπερασπιζόμενον, ὡς λέγουσιν, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ ἐπὶ τούτου ἐπικαλοῦμαι τὴν μέριμναν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἔκαμα καὶ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ἐνισχύσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ ὑπολογίζεται ὅτι μὲ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν οἱ ὑπάλληλοι τῶν 50.000.000 θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ ἐργάται λαμβάνουσι σήμερον 60 δρχ. τὴν ἡμέραν, πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ 300 ἢ 400 δραχμὰς νὰ στρατολογήσωμεν χωροφύλακας οἱ ὁποῖοι προορισμὸν ἔχουσι νὰ κτυπηθῶσιν αὔριον εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν μὲ τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα; Μόνον μὲ μεγάλους μισθούς, ἀλλὰ μεγάλους μισθοὺς δὲν δύναται τὸ Κράτος νὰ δώσῃ. Ἂς δώσῃ τοὐλάχιστον κατὰ μέσον ὅρον χιλίας δραχ. Θ’ ἀρχίσῃ ἀπὸ 700 καὶ θὰ αὐξήσῃ μέχρι 1200 ἀναλόγως τῆς ποιότητος ἑκάστου καὶ τῆς ὑπηρεσίας τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρῃ. Λοιπόν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι στρατολογεῖτε 6000 χωροφύλακας μὲ 1000 δρχ. δι’ ἕκαστον, θὰ ἔχητε δαπάνην 6000000 κατὰ μῆνα καὶ διὰ τοὺς 12 μῆνας τοῦ ἔτους ἰδοὺ τὰ 70.000.000, τὰ ὁποῖα δὲν ἐδώκατε εἰς τοὺς ὑπαλλήλους καὶ τοιουτοτρόπως μὲ μίαν ἀπειλὴν εἰς τὸν σχετικὸν νόμον σας, ὅτι πᾶς χωροφύλαξ ὁ ὁποῖος πλέον τῶν 8 ἡμερῶν διατελεῖ ἐν ἀδείᾳ λαμβάνει τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἔχητε χωροφυλακὴν πρώτης τάξεως εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν καὶ ὅτι θὰ παύσῃ ἡ μάστιξ αὐτὴ τῶν κακοποιῶν στοιχείων. Ὥστε βλέπετε ὅτι ἡ σπατάλη αὐτή, ὁπωσδήποτε ἐξεταζομένη κατ’ ἐμὲ εἶναι σπατάλη. Καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεβίβασε τὸ ποσὸν τῶν 70000000 εἰς 35000000 ἐννοεῖται ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δύναται ν’ ἀναλάβῃ τὰ 35000000 καὶ νὰ στρατολογήσητε οὐχὶ 6000 χωροφύλακας, ἀλλὰ 3000. Ἂν δὲ πάντως ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ νὰ υἱοθετήσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἔχω νὰ ὑποβάλω ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν πικρίαν μου διὰ τοῦτο, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὰς ἑξῆς δύο τροπολογίας: πρῶτον νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ συνταξιοῦχοι, τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος ὡς ἄστοργος μητρυιά, ἀφοῦ τοὺς στίψῃ ὡς λεμόνι, τοὺς πετᾷ κατόπιν εἰς τὸ πεζοδρόμι. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἄδικον. Λοιπὸν συνιστῶ, εἰ δυνατόν, τὴν ἐξίσωσιν τῶν συντάξεων πρὸς τοὺς μισθούς. Νὰ αὐξήσητε τοὺς μικροὺς μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων μάλιστα· εἶναι δίκαιον πρᾶγμα. Καὶ ἡ δευτέρα σύστασίς μου εἶναι, κατὰ παράκλησιν τῶν διαφόρων μικρῶν ὑπαλλήλων, κλητήρων καὶ θυρωρῶν, εἰς τὴν λέξιν τῆς 3 παραγράφου τοῦ 3 στίχου μετὰ τὴν λέξιν «ὑπαλλήλους» νὰ τεθῇ «καὶ κλητῆρας καὶ θυρωρούς.»

§272Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Περιλαμβάνονται καὶ αὐτοί.

§273Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Δὲν περιλαμβάνονται. Νὰ περιλάβητε, ἐπαναλαμβάνω, καὶ τοὺς συνταξιούχους, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὰ θύματα τὰ μεγάλα, ἂν θέλητε νὰ φανῆτε δίκαιοι.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλδῆς.

§275Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὑποβάλει μετ’ ἄλλων συναδέλφων τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας προτείνομεν ὅπως ἐκτὸς τῶν κρατικῶν ὑπαλλήλων περιληφθῶσι καὶ οἱ κοινοτικοὶ ὑπάλληλοι ἐφόσον δὲν λαμβάνουν χορήγημα ἀπὸ ἄλλην ὑπηρεσίαν. Γνωρίζετε ὅτι ἔχουν ἀκόμη γλισχροτέρους μισθοὺς ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους καὶ συνεπῶς αὐτοὶ εἶναι δίκαιον νὰ τύχωσι τοῦ μικροῦ βοηθήματος. Ἡ δαπάνη θὰ ἐπιβαρύνῃ πάλιν τὸ ἰδιαίτερον ταμεῖον, δὲν θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ δημόσιον ταμεῖον.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κούτρας.

§277Α. ΚΟΥΤΡΑΣ. Εἶναι, κύριοι, ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως ὅτι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι τοὐλάχιστον ἐν τῷ συνόλῳ των ἀμείβονται ἀνεπαρκῶς καὶ δυσαναλόγως πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου τοῦ σημερινοῦ. Διὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς παρὰ νὰ εἶναι ὑπὲρ παντὸς μέτρου τείνοντος εἰς βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν ὅμως νομοσχέδιον φρονῶ ὅτι δὲν τείνει πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων, αὐτὸ δὲ εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸ εἶπεν. Ἔχω νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς σύστασιν, κ. Πρόεδρε...

§278ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἴμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κύριε πληρεξούσιε, εἴμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§280Α. ΚΟΥΤΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ συστήσω κάτι τι, τὸ ὁποῖον συνέστησε καὶ ὁ προλαλήσας. Ἔχω νὰ συστήσω τοῦτο: Δημιουργοῦμεν μίαν δαπάνην 35.000.000, ἡ ὁποία, ὅπως ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, χρησιμεύει διὰ νὰ δείξῃ τὰς καλὰς διαθέσεις τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῶν ὑπαλλήλων καὶ νὰ τοὺς ἐνισχύσῃ ἠθικῶς διὰ τὸ μέλλον τρόπον τινὰ νὰ ἐλπίζωσι καὶ αὐτοὶ ὅτι θὰ ἐπέλθῃ βελτίωσις τῆς θέσεώς των. Ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως τὸ μέτρον εἶναι εὐπρόσδεκτον, διότι, ὅπως εἶπον ἐν ἀρχῇ, ἀναγνωρίζομεν ὅλοι ὅτι οἱ ὑπάλληλοι οἱ δημόσιοι ἀμείβονται ἀνεπαρκῶς. Ἀρκεῖ μόνον τὸ γεγονὸς τῆς δαπάνης τῶν 35.000.000 νὰ μὴ συντείνῃ ὥστε νὰ ἀναβληθῇ ἡ μελέτη τοῦ ὑπαλληλικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ πρόβλημα ἐπεῖγον.

§281Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοὐναντίον ἐπιβάλλει τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος, ὅπως λυθῇ τὸ ζήτημα τῶν οἰκονομιῶν τὸ ταχύτερον, διότι τὸ Κράτος ἀναλαμβάνει μίαν δαπάνην καὶ τὸ ζήτημα τῆς μονιμωτέρας βελτιώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιδιώξεως οἰκονομιῶν διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου καθίσταται ἔτι μᾶλλον ἐπεῖγον.

§282Α. ΚΟΥΤΡΑΣ. Θεωρῶ περιττὸν νὰ συστήσω ὅπως μὴ θεωρηθῇ ὅτι διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου τούτου ἱκανοποιοῦνται οἱ ὑπάλληλοι καὶ μὴ μείνῃ ἡ Κυβέρνησις ἥσυχος, διότι θὰ διατρέξωμεν ὑπαλληλικὴν κρίσιν.

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης.

§284Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ μίαν τροπολογίαν: νὰ χορηγηθῇ τὸ εὐεργέτημα καὶ εἰς μίαν τάξιν ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία δὲν ἔχει 6μηνον ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ διωρίσθησαν προνομιακῶς, οὕτως εἰπεῖν· ἐννοῶ τοὺς ὑπηρετήσαντας εἰς τὸ μέτωπον.

§285ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Τὸ ὑποστηρίζομεν.

§286ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ νόμος ἀναφέρει ὅτι ἐφόσον κέκτηνται 6μηνον ὑπηρεσίαν ἐν γένει. Ἐδόθη ἤδη ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν καὶ ἐπαναλαμβάνω, διὰ νὰ γραφῇ εἰς τὰ Πρακτικά, ὅτι ὑπηρεσίαν ἐννοοῦμεν καὶ τὴν στρατιωτικὴν ἀκόμη ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν διήνυσαν οἱ ἔφεδροι ἐν τῷ Στρατῷ. (Ἐπιδοκιμασίαι).

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δαργέντας.

§288Α. ΔΑΡΓΕΝΤΑΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν παροχὴν βοηθήματος εἰς τοὺς καθηγητὰς τῆς Ριζαρείου Σχολῆς καὶ τῶν ἄλλων τοιούτων ἱδρυμάτων ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι αὐτοὶ εἶναι δημόσιοι λειτουργοὶ πληρωνόμενοι ἀπὸ τὸ ταμεῖον καὶ κατὰ συνέπειαν ἔχουσι καθήκοντα καὶ δικαιώματα.

§289ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ τὸ ζήτημα ἐλύθη.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκανονίσθη.

§291ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ περιληφθοῦν καὶ οἱ μαθηταὶ τῶν Ἱερατικῶν Σχολῶν.

§292ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν θεωρῶνται ὡς ὑπάλληλοι, βεβαίως θὰ λάβωσι δὲν γεννᾶται ζήτημα.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θεωρῶνται ὡς ὑπάλληλοι, θὰ λάβωσι. Νομίζω ὅτι σᾶς ἱκανοποιεῖ αὐτό.

§294Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μίαν τάξιν ἐκτάκτων ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον πρόσφυγες καὶ ἔχουσιν ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν. Αὐτοὶ δὲν περιλαμβάνονται, διότι δὲν εἶναι διὰ Διατάγματος διωρισμένοι.

§295Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παίρνουσιν ἡμερομίσθιον αὐτοί· ὁ μισθὸς αὐτῶν δὲν εἶναι σταθερός.

§296Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ ἰατροὶ οἱ ἡμερομίσθιοι λαμβάνουν 80 δραχμὰς τὴν ἡμέραν.

§297Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποθέτω ὅτι θὰ ὑπάρχῃ κώλυμα, διότι τὸ ἡμερομίσθιον δὲν εἶναι σταθερόν.

§298ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι ἐλάχιστοι, κ. Πρόεδρε· πράπει νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ αὐτοί.

§299Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν θὰ δημιουργήσωμεν συγχύσεις.

§300Β. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ μισθὸς παρέχεται εἰς τοὺς διατελοῦντας ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ κατὰ τὸν χρόνον τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος. Ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου τοῦ 1924 παρῃτήθη ὑπάλληλός τις, δὲν θὰ τὸ λάβῃ; Εἶναι δίκαιον νὰ τὸ λάβῃ.

§301ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Χαρακτηρίζεται ὡς ἔκτακτον χορήγημα τὸ ὁποῖον φέρει συνήθως τὸ ὄνομα 13ος μισθός.

§302Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Καραπάνου.

§303Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἀδύνατον. Ἐὰν θέλητε νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ τὸ παραπέμψωμεν εἰς Ἐπιτροπήν.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὸ ἀναβάλωμεν.

§305ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε μὲ τὴν σειρὰν νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§307Ν. ΣΠΗΛΙΩΤΗΣ. Διὰ τίνα λόγον ἐξαιροῦνται τοῦ εὐεργετήματος οἱ κατώτεροι δικαστικοί, τῶν ὁποίων οἱ διορισμοὶ δὲν δημοσιεύονται εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως;

§308ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς δίδω τὸν λόγον μου ὅτι καὶ αὐτοὶ συμπεριλαμβάνονται.

§309Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Ἔχω παράκλησιν ἀπὸ πολλοὺς ἱερεῖς, ὅπως παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ δοθῇ ὁ 13ος καὶ εἰς τοὺς ἱερεῖς.

§310Κ. ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ συστήσω ὅπως προσληφθῶσιν εἰς τὸν κατάλογον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται πραγματικῶς, διότι εἶναι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι ποσοστά, ὅπως εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον, νὰ ἐξαιρεθοῦν δὲ οἱ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, οἱ ὁποῖοι παίρνουν πολλά.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὑποβάλητε ἐπερώτησιν.

§312Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ γίνῃ καμμία διάκρισις μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων. Ὅταν θὰ γίνεται διάκρισις, δὲν ὑπάρχει συζήτησις.

§313Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι κέκτηνται ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν συνεχῆ;

§314ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν γένει.

§315Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦ συνεταιρισμοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ παρακαλῶ, εἰ δυνατόν, νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὰς στρατιωτικὰς ἀποθήκας ἔνθα θὰ λαμβάνουν τρόφιμα.

§316Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Καίτοι θὰ φανῶ δυσάρεστος εἰς ὅλον τὸν κόσμον, κηρύσσομαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λουπινᾶς.

§318Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἡ προτασσομένη τοῦ νομοσχεδίου αἰτιολογικὴ ἔκθεσις ἀναγνωρίζει τὴν κρίσιμον οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Μοναδικὴ κατὰ συνέπειαν δικαιολογία τοῦ μέτρου τῆς παροχῆς τοῦ ἐκτάκτου χορηγήματος δὲν εἶναι παρὰ ἡ δεινὴ οἰκονομικὴ θέσις τῶν ὑπαλλήλων. Μάλιστα ἐν τῇ διατυπώσει τοῦ νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς καθώρισε καὶ τὴν δικαίαν ἀντίληψιν ὅτι οἱ μικρότεροι ὑπάλληλοι ἔχουν μείζονα ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς, οἱ δὲ μεγαλύτεροι ὀλιγωτέραν. Καὶ ἐν τούτῳ δεξίως ἱκανοποιήθη τὸ αἴσθημα τοῦ δικαίου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν ψυχὴν παντὸς ἀνθρώπου ἀλλ’ ἐν τῇ διατυπώσει κατωτέρω τοῦ νομοσχεδίου γίνεται διάκρισις ἀκατανόητος. Εὑρίσκω 4 ἀποκλεισμούς, ἀλλ’ οἱ 2 εἶναι δεδικαιολογημένοι, δηλ. ὁ ἀποκλεισμὸς ἐκείνων ὧν αἱ ἀποδοχαὶ καταβάλλονται εἰς ξένον νόμισμα καὶ ἐκείνων οἵτινες ἐκ συμβάσεως προσελήφθησαν καὶ ὧν αἱ ἀποδοχαὶ εἶναι ἀνώτεραι τῶν 3000 δρ. Ἀλλ’ εὑρίσκω ἀκατανόητον τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν μὴ ἐχόντων ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν, ἥτις ἀντιτίθεται ἀπολύτως εἰς τὴν μόνην δικαιολογίαν τοῦ νόμου. Καὶ ἐρωτῶ τὸν ἑαυτόν μου διατί ἆρά γε νὰ γίνεται αὐτὸς ὁ ἀποκλεισμός; Μήπως αὐτοὶ δὲν εὑρίσκονται εἰς πολὺ κρισιμωτέραν θέσιν τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων; Διότι εἶναι προφανὲς ὅτι οἱ κατὰ τὸ τελευταῖον ἑξάμηνον ἐπιζητήσαντες νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν ἐν γνώσει τῆς γλισχρότητος τοῦ μισθοῦ δὲν θὰ εἶχον κανένα ἄλλον πόρον. Τί εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναται νὰ δικαιολογήσῃ; Πόσοι ἄλλως τε θὰ ἦσαν αὐτοί, ὥστε νὰ δικαιολογηθῇ τὸ Κράτος κάμνον μίαν διάκρισιν; Ἐπειδὴ θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς μὲ ὀλίγας χιλιάδας; Ἀλλὰ καὶ τοῦτο εἶναι εὔκολον νὰ ἀποφευχθῇ, ἂν ἀντὶ τοῦ διὰ τοὺς ἀνωτέρους ὁρισθέντος ἐπιδόματος τῶν 1500 δραχμῶν μετριασθῇ τοῦτο εἰς 1350, ἵνα καλυφθῇ ἡ δαπάνη.

§319ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδεμίαν ἄλλην τροποποίησιν δέχομαι. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἀπορρίπτονται αἱ τροπολογίαι)

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐπαναστατικῶν ἀποφάσεων περὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ Στρατοῦ καὶ Στόλου». (Ἀναγινώσκεται τὸ ψήφισμα). Ὁ κ. Μπότσαρης ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§321Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Διὰ τοῦ ὑπ’ ὄψιν ψηφίσματος ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν Ὑπουργοὺς ἵνα, ἐντὸς 40 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ μέλλοντος νὰ ψηφισθῇ ψηφίσματος, (ἀναγινώσκει) «προβῶσιν εἰς τὴν ἐπαναφορὰν ὁ μὲν ἐν τῷ Στρατῷ καὶ τῇ Χωροφυλακῇ ὁ δὲ ἐν τῷ Στόλῳ ἐκείνων τῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ τῶν τούτοις ἐξομοιουμένων στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων δι’ οὓς τὰ ἄνω Συμβούλια ἤθελον ὑποβάλει γνώμην ὑπὲρ ταύτης, ἀκυροῦντες τὰ Διατάγματα περὶ ἀποτάξεως, ἀποστρατείας ἢ μεταφορᾶς εἰς τὴν τάξιν τοῦ στρατιώτου μεθ’ ὅλων τῶν συνεπειῶν των». Γνωρίζετε ὅτι διὰ τοῦ προκειμένου ψηφίσματος ἐπιδιώκεται ἡ ἄρσις τῶν συνεπειῶν προηγουμένως ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων ὑπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως. Ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν ἐπὶ ἑτέρας τινὸς ἀπόψεως τοῦ ζητήματος τούτου ἀποτελοῦντος προφανῶς ἓν τῶν κυριωτέρων συμφιλιωτικῶν μέτρων διὰ τῶν ὁποίων ἐπιδιώκει τὴν ἐπάνοδον τῆς ὁμονοίας εἰς τὸν Τόπον τοῦτον. Πρόκειται τουτέστι περὶ τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπομακρυνθέντες οἰκείᾳ βουλήσει ὑπὸ τὸ κράτος ἴσως τεταραγμένης ἢ βεβιασμένης ψυχολογικῆς ἐντυπώσεως ἢ δι’ ἄλλους λόγους μετὰ τὴν ἐπικράτησιν ἐνταῦθα τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1922 εὑρίσκονται ἐστερημένοι πάσης ὑπὲρ αὐτῶν μερίμνης.

§322ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ νομοσχέδιον.

§323Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ γενικεύσω τὸ ζήτημα διότι θὰ ἦτο μεροληπτικὸν νὰ λαμβάνηται πρόνοια περὶ τῶν συναδέλφων των τῶν ἀπομακρυνθέντων τώρα, ἐνῷ οὐδεμία πρόνοια λαμβάνεται διὰ τοὺς πρὸ τῆς περιόδου ἐκείνης ἀπομακρυνθέντας. Καὶ ἐπειδὴ ἀνθρώπινον εἶναι τὰ λαμβανόμενα μέτρα νὰ κρίνωνται γενικῶς ἔκριναν ὅτι τοὺς οἰκείᾳ βουλήσει ἀπομακρυνθέντας τοῦ Στρατοῦ συναδέλφους των δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπαναφέρουν εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν τὰ μέτρα τὰ μέλλοντα νὰ ληφθῶσι διὰ τοὺς ἀπομακρυνθέντας τοῦ στρατεύματος ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ ἐντεῦθεν κατὰ πολλαπλῶς ἰσχυρότερον λόγον νὰ ληφθῶσι διὰ τοὺς συναδέλφους ἐκείνους τοὺς ἀπομακρυνθέντας οἰκείᾳ βουλήσει ἀπὸ τοῦ 1920 μέχρι τῆς σήμερον. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις μὲ πραγματικὴν μέριμναν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν στρατιωτικῶν τούτων συναδέλφων, νὰ θέσῃ μίαν τακτικὴν προθεσμίαν 15 ἡμερῶν καὶ νὰ ὑποβάλωσι τὰς αἰτήσεις των ὅσοι θέλουσι νὰ ἐπανέλθωσι εἰς τὰ ἤδη συνεστημένα Συμβούλια τὰ μέλλοντα νὰ κρίνωσι διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀπομακρυνθέντων διὰ τῶν ἐπαναστατικῶν ἐκκαθαρίσεων, ἢ καθ’ ἣν περίπτωσιν ἤθελον εὕρει ὅτι τοῦτο συμπίπτει πρὸς γενικωτέραν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος, πρὸς ἐξέτασιν τοιαύτην τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβωμεν μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ στρατιωτικοῦ ὀργανισμοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ εὐνοήσωμεν τοὺς ἀπομακρυνθέντας ἀξιωματικοὺς νὰ τύχωσι τοῦ εὐεργετήματος συντάξεως θεσπίζοντες ὅπως ἀπαιτῆται δι’ αὐτοὺς βραχυτέρα τῆς κανονικῆς ὑπηρεσίας. Εἶναι 25 ἔτη διὰ τοὺς ἄλλους· νὰ δεχθῇ ἡ ὑπηρεσία 22 ἐτῶν ἢ καὶ 20 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, διότι πολλοὶ εἴτε εὑρισκόμενοι ὑπὸ τὴν κροῦσιν τῆς φοβερᾶς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς, κροῦσιν ἡ ὁποία ἐκλόνισε τὸ νευρικὸν σύστημα τῶν πλείστων τῶν ἐκεῖ εὑρισκομένων, εἴτε ἐκ λόγων καθαρῶς ἰδιωτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν τότε, βλέπουσι δὲ τώρα ὅτι δὲν ἔχουσι τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ἐνόμισαν, πιθανῶς, λέγω, οἱ οὕτως ὑπαγόμενοι εἰς αὐτὰς τὰς κατηγορίας νὰ ἔχωσιν ἀναθεωρήσει τὰς ἀποφάσεις των καὶ νὰ θέλωσι νὰ ἐπανέλθωσιν.

§324Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπεχώρησαν μετὰ τὸ 1920;

§325Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Μάλιστα.

§326Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸν Στρατὸν διὰ ποῖον λόγον; Δὲν τοῖς ἐδόθη τὸ δικαίωμα τῆς ἐπαναφορᾶς, ὅταν ἦλθεν ἡ Ἐπανάστασις;

§327Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Δὲν ἐπανῆλθον ὅλοι. Προχείρως παρατηρῶ ἐδῶ τὸν στρατηγὸν Πραντούναν.

§328Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἀνωτέρων, ἀλλὰ περὶ τῶν κατωτέρων.

§329Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ θεσπισθῇ γενικώτερον τὸ μέτρον.

§330Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐφθάνομεν εἰς καταχρήσεις.

§331Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελα μέχρις ὅτου μελετηθῇ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Στρατοῦ νὰ περιορισθῇ ὁ συντάξιμος χρόνος ἁπλῶς· ἐὰν δὲ τοιοῦτοι δὲν ὑπάρχουν εἰς τοὺς μεγαλυτέρους βαθμοὺς μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1920–1922 τόσον τὸ καλύτερον ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως.

§332Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν;

§333Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι δυνατόν· ἂν πλανῶμαι, τόσον τὸ καλύτερον.

§334Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ λόγος ὅτι δὲν ἐπανῆλθον εἰς τὸ στράτευμα οἰκειοθελῶς δὲν θὰ ἐπέτρεπεν εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ λάβῃ εἰδικὰ μέτρα.

§335Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ μὴ εἶμαι σύμφωνος, διότι προτείνω νὰ διέλθωσι διὰ τῶν αὐτῶν ἐκκαθαριστικῶν Συμβουλίων.

§336Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄν ὑπῆρξαν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπεδόθησαν εἰς ἰδιωτικὰς ἐργασίας καὶ διότι ηὐδοκίμησαν δὲν ἐπανῆλθον καὶ σήμερον ἐννοοῦν νὰ πάρουν σύνταξιν περιοριζομένου τοῦ χρόνου, δὲν πιστεύω ὅτι θὰ εὕρουν τὴν Συνέλευσιν πρόθυμον νὰ τὸ πράξῃ. Ὁπωσδήποτε τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας ἐρεύνης.

§337Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Θὰ ἤμην διατεθειμένος νὰ διακόψω τὸν λόγον μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἐπιφυλασσόμενος.

§338Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου ἐγένετο ἀπαιτήσει τῶν στρατιωτικῶν πληρεξουσίων καὶ πολλῶν ἄλλων, ἀκόμη καὶ τῆς κοινῆς γνώμης, ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω ὅτι διὰ τὸ ζήτημα ὅπως τὸ θέτετε δὲν εἶμαι παρεσκευασμένος. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει.

§339Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μία τροπολογία διὰ νὰ συμπεριληφθοῦν οἱ μετὰ τὸ 1922; Εἶναι οἱ αὐτοὶ λόγοι.

§340Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς ἐδήλωσα ὅτι δὲν εἶμαι παρεσκευασμένος. Εἰς ἄλλην ὥραν τὰ συζητοῦμεν.

§341Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ὑποβάλουν αἰτήσεις οἱ αὐτοβούλως ἀπομακρυνθέντες ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ νὰ ἐξετάσῃ αὐτὰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων.

§342Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἔρχεται κυβερνητικὸν μέτρον νὰ προνοήσῃ μὴ τυχὸν ὑπῆρξεν ὑπέρμετρος αὐστηρότης ἢ καὶ ἀδικία, προκειμένου περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ὁπωσδήποτε συνήργησαν ἢ ηὐνόησαν τὸ κίνημα, θὰ ἦτο ἐντελῶς ἄδικον νὰ μὴ ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ 1920 καὶ ἐντεῦθεν ἀπεμακρύνθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπανῆλθον. Τὸ διατί δὲν ἐπανῆλθον εἶναι ζήτημα ἀφορῶν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ τοὺς ἀνακαλέσουν Πιθανὸν νὰ ἦτο εὐγενὴς ἡ πρόθεσί των, ἀλλὰ νὰ ἐπλανήθησαν.

§343Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν, κύριε συνάδελφε. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ηὐνόησαν τὸ κίνημα ἀλλὰ περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι κατὰ πλάνην ἐθεωρήθησαν εὐνοήσαντες αὐτό. Πρόκειται περὶ ἀδικήματος τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἐκ μέτρων προσφάτων ἐναντίον ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἀντεστρατεύθησαν κατὰ τοῦ κινήματος καὶ τὸ ἀδίκημα τοῦτο πρόκειται νὰ προλάβωμεν. Ἄν κατὰ τὸ διάστημα τὸ προηγούμενον, ἀπὸ τὸ 1920 καὶ ἐντεῦθεν, ὑπῆρξαν καὶ ἄλλαι περιπτώσεις ἀδικίας ἀξιωματικῶν, θὰ τὰς ἐξετάσωμεν, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἕτοιμος νὰ ἐκφέρῃ γνώμην μετὰ τῆς αὐτῆς θετικότητος ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν ὅπως καὶ ἐπὶ τοῦ συζητουμένου.

§344Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἀκριβῶς ἀντελήφθην ὅτι πρόκειται: περὶ ἄρσεως μιᾶς νομιζομένης ἀδικίας. Ἐρωτῶ ὅμως τί ἐμποδίζει νὰ δοθῇ ὁ χρόνος εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσκομίσῃ γενικῶς τὸ ζήτημα διὰ νὰ μὴ παρασχεθῇ ἡ ἐντύπωσις εἰς τοὺς ἄλλους ὅτι ἀδικοῦνται.

§345Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διότι τὸ πρᾶγμα χρῄζει ἰδιαιτέρας μελέτης. Μετὰ τὸ 1920 ἦλθε μία Ἐπανάστασις καὶ ἓν καθεστὼς καὶ διερωτᾶται ἡ Κυβέρνησις διατί δὲν τοὺς ἐπανέφερεν. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐξετάσωμεν διατί δὲν ἠθέλησε νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ;

§346Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ὅπως ἡ Ἐπανάστασις κατὰ πλάνην ἀπεμάκρυνέ τινας ὡς εὐνοήσαντας τὸ κίνημα, οὕτως ἐνδέχεται κατὰ πλάνην νὰ μὴ ἀνεκάλεσεν ἄλλους.

§347Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ ψήφισμα αὐτὸ νὰ περιληφθῇ ἄλλη κατηγορία. Ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε εἶναι ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας συζητήσεως.

§348Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Προχθὲς ὑπεχρεώθητε νὰ ἀνακαλέσετε Διατάγματα τὰ ὁποῖα ἐξεδώσατε καὶ ἐπαναφέρατε ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν ὅλας τὰς ἐργασίας των καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὸ στράτευμα, διὰ νὰ τοὺς ἀποβάλητε ὕστερα ἀπὸ 10 ἡμέρας, διότι ἀκύρως ἐβγάλατε τὰ Διατάγματα καὶ ὅμως πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἀπετάχθησαν, ἐκρίθησαν κατόπιν ἀπὸ τὰ Συμβούλια τὰ συσταθέντα δυνάμει νομοθετικῶν Διαταγμάτων τῆς Ἐπαναστάσεως ὡς ἄξιοι ἐπαναφορᾶς, ἐπανῆλθον καὶ κατόπιν εὑρέθη ὅτι τὰ Διατάγματα ἦσαν ἐκπρόθεσμα.

§349Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Περὶ αὐτῶν θὰ ληφθῇ πρόνοια.

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ψήφισμα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τοῦ ἐν Τήνῳ ἱεροῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συνδρομῆς τοῦ ναοῦ Εὐαγγελιστρίας Τήνου αʹ) ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς ἐπειγόντων λιμενικῶν ἔργων ἐν τῷ λιμένι Πανόρμου Τήνου καὶ βʹ) πρὸς ὕδρευσιν τῆς κωμοπόλεως Φαλατάδου Τήνου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 μ.μ. (Ὥρα 9.40′ μ.μ.)