1924.01.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9Η

Δευτέρα 28 Ἰανουαρίου 1924

Προεδρία κ. Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 5.25′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι: — Αἱ χῆραι τῶν πνιγέντων ὑπαξιωματικῶν κατὰ τὸ ναυάγιον ἐν τῷ Σαρωνικῷ τοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀλέξανδρος Ζ» ζητοῦσι τὴν βελτίωσιν τῆς συντάξεως. — Ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Σητείας διαμαρτύρεται διὰ τὴν φορολογίαν τῆς γεωργικῆς τάξεως, ἀποσκοπούσης τὴν ἀποζημίωσιν τῶν σταφιδεμπόρων καὶ ζητεῖ τὴν ἄρσιν των τοιούτων μέτρων. — Ὁ Γεώργιος Στεφάνου διαμαρτύρεται ἐναντίον τοῦ Γεν. Διοικητοῦ κ. Εὐριπαίου διατάξαντος τὴν παραλαβήν του ἐκ τοῦ ἀτμοπλοίου «Ναυκρατοῦσα» καὶ τὴν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησίν του. — Ἡ Ἕνωσις τῶν παλαιῶν Ἑλλήνων ἀγωνιστῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα ζητοῦσα αʹ) τὴν ἠθικὴν ἀμοιβήν των, βʹ) τὴν ἀναγνώρισιν τῆς μονίμου διαθεσιμότητος τῶν ἀναπήρων ἐξ αὐτῶν καὶ γʹ) τὴν ἀπονομὴν συντάξεως εἰς τοὺς ὑπερήλικας καὶ τὴν τοποθέτησιν τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν τοῦ Στρατοῦ. — Ὁ πληρεξούσιος Ἰωαννίνων κ. Μιχ. Μίσιος ζητεῖ τρίμηνον ἄδειαν διὰ τὸ ἐξωτερικόν. (Ἐγκρίσει τῆς Συνελεύσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Α. Ταβουλάρης, Π. Πετρίδης, Α. Παναγιωτόπουλος, Θ. Κολιαλέξης, Ι. Πασσαλίδης, Μ. Καταπότης, Στ. Γρηγορίου, Καῖσαρ Ζέζας κ.λ.π. ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ προσθήκης εἰς τὴν παράγραφον 1 τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ ἀπὸ 17 Αὐγούστου 1923 Ν. Δ. περὶ λιποτακτῶν καὶ ἀνυποτάκτων». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Στ. Γρηγορίου ὑποβάλλει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ προσωρινῶν ἐκτάκτων καὶ ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Ἐμμ. Σοφούλης, Κ. Παπαϊωάννου καὶ Ἀλ. Κεντούρης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καὶ ἐν τῇ νήσῳ Θάσῳ τῶν ἐπὶ τοῦ ἐλαίου φορολογιῶν δεκάτης τῆς νήσου Μυτιλήνης.» — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Κ. Γόντικας ὑποβάλλει αʹ) σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης γʹ παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 75 τοῦ 425 νόμου «περὶ στρατολογίας» καὶ βʹ) σχέδιον ψηφίσματος «περὶ παροχῆς τῆς συντάξεως ἧς ἐστερήθησαν οἱ ἀποστρατευθέντες καὶ ἀποταχθέντες ἀξιωματικοί, ἀνθυπασπισταὶ κλπ. ὡς συμμετασχόντες ἢ εὐνοήσαντες τὸ ἀντεπαναστατικὸν κίνημα».

§4Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Θ. Σοφούλης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν πρὸς ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων».

§6Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Παρακαλεῖται ὁ μὴ ὁρκισθεὶς πληρεξούσιος κ. Κανάρης νὰ προσέλθῃ ὅπως ὁρκισθῇ. (Κομισθέντος τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου ὁ πληρεξούσιος κ. Ἀλ. Κανάρης ἀνέτεινε τὴν δεξιὰν καὶ ὤμοσε τὸν κάτωθι ὅρκον: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου.»

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Σολδᾶτος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν ἀξιωματικῶν καὶ στρατιωτῶν αἰχμαλώτων.

§9Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, εἶχον ἤδη ἐγγραφῇ ὅπως καταθέσω μίαν ἀναφορὰν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐν τῷ μεταξὺ παρενέπεσε Κυριακὴ καὶ παρήρχετο 48ωρον ἐθεώρησα καλὸν ὅπως τὴν ἀνακοινώσω εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργόν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅμως ταύτῃ ἔχω νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη μοὶ ἐστάλη ἀπὸ τὸ Ἀϊδίνιον ἀπὸ 96 στρατιωτικοὺς αἰχμαλώτους οἱ ὁποῖοι κρατοῦνται εἰσέτι ἐκεῖ. Ἐξ αὐτῶν εἶναι καὶ δύο ἰατροὶ ἀξιωματικοί. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μοῦ γράφουν καὶ μὲ παρακαλοῦν ὅπως μὴ ἐγκαταλειφθῶσιν ὑπὸ τῆς Πολιτείας. Λοιπὸν εἷς ἐξ αὐτῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι στρατιώτης αἰχμάλωτος καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπάλληλος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μοῦ γράφει: (Ἀναγινώσκει). «Ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς εἰρήνης μέχρι σήμερον παρῆλθον 5 σχεδὸν μῆνες. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς οὐδεμίαν προέβη ἐνέργειαν περὶ ἀποδόσεως τῶν ἐναπολειφθέντων 96 Ἑλλήνων στρατιωτῶν καὶ 2 ἀξιωματικῶν ἰατρῶν, δύναμαι δὲ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι μέχρι πρὸ διμήνου σχεδὸν ἠγνοεῖτο ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ ἐν Τουρκίᾳ ὕπαρξις στρατιωτικῶν αἰχμαλώτων. Ἐν τέλει κατόπιν τῆς εἰς τὰς ἐφημερίδας δημοσιεύσεως τοῦ ὀνομαστικοῦ ἡμῶν καταλόγου καὶ τῆς ἀποστολῆς αὐτοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἠλπίζομεν ὅτι ἡ εἰς Σμύρνην ἀποσταλεῖσα πρὸς παραλαβὴν τῶν πολιτικῶν αἰχμαλώτων ἐπιτροπὴ θὰ εἶχε λάβει καὶ ἀναλόγους ὁδηγίας διὰ τὴν ἀπόδοσιν καὶ τῶν στρατιωτικῶν τοιούτων. Δυστυχῶς ὅμως, καθὼς ἐξ ἀσφαλεστάτης πηγῆς ἐπληροφορήθημεν, οὐδεμίαν περὶ ἡμῶν ὁδηγίαν εἶχε λάβει ἡ ἐπιτροπή, ἐπὶ πλέον δὲ ἔμεινεν ἀδρανοῦσα καὶ περιμένουσα ὅπως ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ἐξ ἰδίας προαιρέσεως μᾶς ἐνθυμηθῇ καὶ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ τὴν εἰς τὴν Πατρίδα ἐπιστροφήν μας. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ἀνεχώρησαν ὅλοι σχεδὸν οἱ πολιτικοὶ αἰχμάλωτοι, κατ’ αὐτὰς δὲ πρόκειται νὰ ἀναχωρήσωσι καὶ οἱ 650 παραμένοντες εἰσέτι ἐν Ἀϊδινίῳ, πλὴν ἡμῶν τῶν στρατιωτικῶν, δι’ οὓς ρητὴ ὑπάρχει διαταγὴ ὅπως παραμείνωμεν ἐνταῦθα. Ἀλλὰ διατὶ λοιπὸν αὐτὴ ἡ ἐγκατάλειψις ἐκ μέρους τῆς Πατρίδος μας; Μήπως καὶ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα στρατιῶται ταλαιπωρηθέντες ὅπως ὅλοι οἱ ἄλλοι καὶ ἴσως περισσότερον αὐτῶν ἢ μήπως ἐπειδὴ οἱ πλεῖστοι ἐξ ἡμῶν εἴμεθα τραυματίαι καὶ ἀνάπηροι δὲν δικαιούμεθα πλέον νὰ ἀναπνεύσωμεν τὸν ζωογόνον τῆς ἐλευθερίας ἀέρα καὶ νὰ ζητήσωμεν τὴν εἰς τὰς οἰκογενείας μας ἀπόδοσίν μας;» Διαμαρτύρεται, κύριοι, ὁ ἄνθρωπος, αἱ ὑπογραφαὶ δὲ ἀποδεικνύουν ὅτι εἶναι ὅλοι ἐκ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ συναδέλφου του ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν θὰ φροντίσῃ ὅπως ἀποδοθῶσι καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§10Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Νὰ δοθῇ παρακαλῶ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ ληφθῇ πρόνοια.

§11Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Ἐδόθη ἤδη.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοραζάνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ καπνεργατῶν Μακεδονίας.

§13Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρὸν, διότι τὸ ζήτημα τῶν δασμῶν τοῦ καπνοῦ ἐξετάζεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, μὴ παρισταμένου καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι τὰ αἰτήματα ταῦτα τῶν καπνοπαραγωγῶν θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Πρὸς τοῦτο θὰ εἶναι καλὸν ὅπως τὰ αἰτήματα ταῦτα τύχωσι καὶ εὐμενοῦς ἐκ μέρους ὑμῶν ἀποδοχῆς. Θὰ σᾶς ἀναπτύξω τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν κυρίως τὴν ἄμεσον κατάργησιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ 1923 καὶ τὴν ἐλάττωσιν τῶν φόρων. Ἐκ παραλλήλου ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα τοῦ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ τῆς ἐσοδείας τοῦ 1922. Μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὴν ἄμεσον κατάργησιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ 1923 καὶ τὴν ἐλάττωσιν τῶν φόρων τῆς ἐσοδείας 1922, θὰ προσθέσω τινὰ διὰ τὸν ἐξαγωγικὸν δασμὸν τῆς ἐσοδείας τοῦ 1922. Ὅλοι ὑποθέτουσιν ὅτι τὰ καπνὰ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Δυτικῆς Θράκης εἶναι ἐξαιρετικῆς ποιότητος. Ἐν τούτοις ὅμως οἱ γνωρίζοντες τὰ πράγματα εἶναι πεπεισμένοι ὅτι μόνον 10% ἐπὶ τῆς ὅλης ποσότητος τῆς παραγωγῆς εἰς τὰς δύο ταύτας περιφερείας εἶναι πράγματι ἐξαιρετικῆς ποιότητος. Ἐπὶ τῆς ἐσφαλμένης ταύτης βάσεως, δηλ. ὅτι ὅλα τὰ καπνὰ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας τυγχάνουν ἐξαιρετικῆς ποιότητος, στηριζόμενος ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπεβάρυνε ταῦτα δι’ ἐπανειλημμένων φορολογιῶν, ἔφθασαν δὲ αἱ φορολογίαι αὐταὶ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε τὰ καπνὰ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Δυτικῆς Θράκης νὰ βαρύνωνται ἀδιαφόρως τῆς ποιότητος αὐτῶν μέχρι 52%. Δὲν θέλω, κύριοι, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸν ἀριθμὸν ὅλων τῶν φορολογιῶν.

§14ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ἀναφέρετε τὰς φορολογίας αὐτὰς διὰ νὰ γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς.

§15Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἡ δεκάτη 12%, κυμαινόμενος 4%, τοῦ ἀναγκαστικοῦ δανείου 1%, πρόσθετος φόρος ὑπὲρ τῶν προσφύγων 2%, ὑγειονομικὸς φόρος 3%, δημοτικὸς φόρος ½%, λιμενικὸς ὑπὲρ τῶν προσφύγων 1%, λιμενικὸς 1%, ταμεῖον ὑδρεύσεως καὶ ἐξυγιάνσεως Καβάλλας καὶ λοιποὶ ἕτεροι 2% περίπου. Λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τοῦ συναλλάγματος, ὅταν ἡ λίρα εὑρίσκετο εἰς μέγα ὕψος, γνωρίζομεν ὅτι ἐδημιουργήθη τὸ κονσόρτιουμ. Πρὸς κατάργησιν λοιπὸν τοῦ κονσόρτιουμ ἐδέχθη ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως ἀντικαταστήσωμεν τὸ κρατούμενον διὰ τὸ κονσόρτιουμ συνάλλαγμα δι’ ἑνὸς ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ 20%. Προστιθεμένου καὶ τοῦ δασμοῦ τούτου ὅλο αὐτὸ τὸ ποσόν, κύριοι, ἀνερχόμενον εἰς 52% κρατεῖται ἀπὸ τοὺς καλλιεργητάς, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οἱ ἔμποροι δὲν θὰ πληρώσουν βέβαια τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀπὸ τὰ ἰδικά των θυλάκια. Βεβαίως τὸ συνάλλαγμα εἰς τὰ ὕψη εἰς τὰ ὁποῖα εὑρίσκετο πέρυσι ἐπέτρεπεν ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ τέλος πάντων ἕνα σημαντικὸν ποσὸν ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν καπνῶν διότι πράγματι τὰ καπνὰ ταῦτα ἔφθασε νὰ πωληθῶσι μέχρις 100 καὶ 150 δραχμῶν. Ἐφέτος ὅμως μὲ τὴν πτῶσιν τοῦ συναλλάγματος τὰ καπνὰ ταῦτα δὲν δύνανται νὰ πωληθῶσι πλέον τῶν 50 δραχμῶν. Ἐὰν συμβῇ τοῦτο καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον εἰσπράξῃ 26 δραχμάς, ὅπως ζητεῖ, ὑπολείπονται μόνον 24 δραχμαὶ διὰ τοὺς καπνοπαραγωγούς, ἐκτὸς βεβαίως, ὅπως ἐτόνισα εἰς τὰς ἀρχάς, τῆς ποιότητος τῆς ἐξαιρετικῆς ἡ ὁποία μόλις τὰ 10 ἑκατοστὰ τῆς ὅλης ποσότητος ἀντιπροσωπεύει. Καὶ ὁ τελευταῖος τῶν χωρικῶν, ὁ ὁποῖος ἐκαλλιέργησε μόνος του τὰ καπνά, ὁ ὁποῖος εἰργάσθη τέλος πάντων μετὰ τῆς οἰκογενείας του, οὗτος μὲ ὅλας τὰς οἰκονομίας του ἔχει κατὰ μέσον ὅρον παραγωγὴν 40–45 δραχμῶν, μὴ ἐπαρκῶν, ὡς συμβαίνει, πάντοτε διὰ τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας τῶν καπνῶν. Ὡς ἐκ τούτου ἕκαστος καλλιεργητὴς ἀποτείνεται εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ εἰσπράττει ἀπὸ αὐτὴν ἔναντι μελλοντικῆς πωλήσεως 15 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν.

§16ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ μέτρον ὑπὲρ τῆς καπνοπαραγωγῆς.

§17Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω, κύριε συνάδελφε· οἱ οἱ ἁρμόδιοι κύριοι Ὑπουργοὶ ἀσχολοῦνται ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀλλὰ φρονῶ ὅτι ὤφειλον νὰ ἐκθέσω ὀλίγα τινα εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἵνα καταστήσω αὐτὴν ἐνήμερον τῶν ζητημάτων, τῶν ὁποίων θὰ ἐπιληφθῇ.

§18Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχει καπνὸς εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν.

§19Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἐδανείσθησαν, εἶπον, 15 δραχμὰς δι’ ἑκάστην ὀκᾶν. Ἄς σημειωθῇ ὅτι εἰς τὰς τραπέζας πληρώνουσιν οἱ παραγωγοὶ τόκους τῶν εἰσπραττομένων παρ’ αὐτῶν ποσῶν καὶ ὀφείλουσι νὰ πληρώνωσι μεσιτείας, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται, καθὼς ἔχω ἀκούσει, πολλάκις μέχρι 2 δραχμῶν ἐπὶ τῶν 15. Ἔχομεν λοιπὸν 26 δραχμάς, ἐκ τῶν ὁποίων μέλλει νὰ κρατήσῃ τὸ Δημόσιον 15 καὶ 2 =17, ἤτοι περὶ τὰς 42. Δὲν θὰ ὑπολειφθῇ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς οὔτε ἕν τάλληρον ἐφ’ ἑκάστης ὀκᾶς. Ἐρωτῶ ὅμως τὴν Συνέλευσιν: ἐφόσον τὰ καπνὰ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Δυτικῆς Θράκης βαρύνονται διὰ τόσων φόρων, ἐνῷ τῶν γειτονικῶν Κρατῶν ἐπιβαρύνονται μόλις διὰ 5–7%, ἡ δὲ ποιότης τῶν ἰδικῶν μας δύναται κάλλιστα νὰ συναγωνισθῇ τὰς ποιότητας τῶν παραγομένων εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ Τουρκίαν καπνῶν ὅπου, ὡς εἶπον, ὅλοι οἱ φόροι ἀνέρχονται μόλις εἰς ἕνα 5–7% ἐφόσον, λέγω, τὰ καπνὰ αὐτὰ μένουσιν ἀπώλητα....

§20Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, διατελῶν ἐν γνώσει ὅλων αὐτῶν τὰ ὁποῖα λέγετε, ἀσχολεῖται εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος καὶ ἐλπίζω ὅτι θ’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς προσδοκίας σας. Δὲν περιμένετε;

§21Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Θὰ περιορισθῶ νὰ ἀναπτύξω δι’ ὀλίγων...

§22Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε· ἐνδιαφερόμεθα καὶ ἡμεῖς.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον;

§24Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὁρίζετε μίαν ἡμέραν εἰδικήν;

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Πέμπτην.

§26Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀναγράψητε διὰ τὴν Πέμπτην.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Μερλόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργόν.....

§28Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε· παρακαλῶ διότι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ἀπουσιάζει· ἐκτὸς ἐὰν οὗτος ἔλθῃ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συνεδριάσεως.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄν ἀναβληθῇ θὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§30Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωγράφος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν μισθωτῶν μονορόφων καταστημάτων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς.

§32Π. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Οἱ ἀναφερόμενοι, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι μόνον αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ὑπογράφονται εἰς τὴν ἀναφορὰν ἀλλ’ εἶναι ὅλοι οἱ μικρέμποροι τῶν Ἀθηνῶν οἵτινες ἔχουσι τὰ μαγαζεῖά των εἰς τὰς κατοικίας των. Διὰ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ ἐνοικιοστασίου, ἐνῷ ἐπροστατεύθησαν οἱ μισθωταὶ κατοικιῶν, οἱ μισθωταὶ οἰκημάτων εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγκατεστημένα τὰ μαγαζιὰ δὲν ἐπροστατεύθησαν. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα οὕτως ὥστε συντόμως νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν σχετικὸν μέτρον τὸ ὁποῖον νὰ προστατεύσῃ καὶ αὐτοὺς τοὺς μικροεπαγγελματίας. Μέχρις ὅτου ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ λάβῃ, ἂν εἶναι δυνατόν, προληπτικῶς μέτρον πρὸς ἀναστολὴν τῶν ἀποφάσεων περὶ ἐξώσεως τῶν μικροεπαγγελματιῶν αὐτῶν.

§33ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνασταλοῦν αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις;

§34Π. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἐφόσον, εἶπον, εἶναι δυνατόν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰασωνίδης ἐρωτᾶ....

§36ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶναι ἀπών, κ. Πρόεδρε.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται. Ὁ κ. Ἀναστασίου παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας....

§38Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀναβάλλεται, κ. Πρόεδρε, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται, Ὁ κ. Καλατζόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν παγίωσιν τῆς δημοσίας τάξεως καθ’ ὅλον τὸ Κράτος καὶ ἰδίᾳ εἰς τὰς συνεχομένας ἐπαρχίας Τυρνάβου καὶ Ἐλασσῶνος τὰς ὁποίας λυμαίνονται διάφοροι ληστοσυμμορίαι.

§40Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς ἐπανειλημμένως ἐδήλωσα, ἓν τῶν κυριωτέρων μου μελημάτων, εὐθὺς ὡς ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπῆρξε τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας πρὸς τὴν ὁποίαν ἔστρεψα καὶ στρέφω ἀμέριστον τὴν προσοχήν μου. Σᾶς πληροφορῶ δὲ ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐλήφθησαν τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως, δι’ ἐνισχύσεως τῆς χωροφυλακῆς κλπ. Τὰ μέτρα ταῦτα ἐξακολουθοῦν λαμβανόμενα καὶ πολλαπλασιαζόμενα βαθμηδόν, ἐλπίζω δὲ ἐντὸς ὀλίγου νὰ ἔχωμεν εὐχάριστα ἀποτελέσματα.

§41Π. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς παγιώσεως τῆς τάξεως εἶναι ζήτημα σοβαρώτατον. Λαμβάνω δὲ τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω καὶ πρὸς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, καὶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν ὁλόκληρον τοῦτο μόνον, ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον τοσαύτην ἀποδίδω ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τῆς παγιώσεως τῆς δημοσίας τάξεως ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ, ὥστε φρονῶ ὅτι ἐκ τῆς ἐλπιζομένης ταχείας λύσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐξαρτᾶται ἔν τινι μέτρῳ ὄχι μόνον ἡ ἐπιτυχία τοῦ συμφιλιωτικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ κύρωσις ἡ λαϊκὴ τοῦ ὑφισταμένου σήμερον de facto πολιτειακοῦ καθεστῶτος, ὡς εἶπε προχθὲς ὁ κ. Ἀραβαντινός. Εἶναι πιθανὸν εἰς πολλοὺς ἐξ ὑμῶν καὶ ἰδίᾳ τοὺς ἐν Ἀθήναις οἰκοῦντας νὰ ἐμφανίζωμαι τὴν στιγμὴν ταύτην ὡς ὑπερβολικός. Ἀλλὰ παρακαλῶ τοὺς κυρίους αὐτοὺς νὰ μοῦ ἐπιτρέψωσι νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὸν νομὸν Κοζάνης ἐφονεύθησαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς τελευταίας τριετίας ὑπὸ ληστῶν ὑπὲρ τοὺς ἑκατὸν ἔντιμοι πολῖται, ὅτι ἐλῃστεύθησαν ὑπὲρ τὰς 3,000 περιουσίαι των ὑπολογιζόμεναι εἰς ὁλόκληρα ἑκατομμύρια καὶ κοπάδια ὁλόκληρα ἐκ 500 καὶ 1000 προβάτων διηρπάγησαν. Σήμερον τὸν νομὸν Κοζάνης λυμαίνεται σμῆνος ληστοσυμμοριῶν ὡπλισμένων ὄχι μόνον μὲ σασεπὼ καὶ γκρᾶ ἀλλὰ καὶ μὲ μάνλιγχερ καὶ χειροβομβίδας. Ἀλλ’ ἡ κατάστασις αὐτὴ δὲν παρατηρεῖται μόνον εἰς τὸν νομὸν Κοζάνης. Ἠκούσατε προχθὲς ὅτι οὔτε εἰς τὸν νομὸν Ἕβρου εἶναι ὁμαλωτέρα, οὔτε εἰς τὴν Ἤπειρον, οὔτε εἰς τὴν Θεσσαλίαν ὁλόκληρον οὔτε καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἐλασσῶνος, εἰς τὴν περιοχὴν τῆς ὁποίας λησταὶ ᾐχμαλώτισαν ἱερέα λειτουργοῦντα ἐντὸς τῆς ἐκκλησίας. Σήμερον ἀνέγνωσα εἰς τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα» δημοσίευσιν καθ’ ἣν ἡ δημοσία ἀσφάλεια δὲν εὑρίσκεται εἰς καλύτερον σημεῖον οὔτε εἰς τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Πρέπει νὰ ληφθοῦν συντόμως μέτρα καὶ μάλιστα ἐξαιρετικὰ διὰ τὴν παγίωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας διότι μὴ λησμονεῖτε ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὑπεράνω παντὸς πολιτικοῦ αἰσθήματος καὶ πάσης μορφῆς ἐκλογικοῦ συστήματος ἔθεσε πάντοτε τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς διοικήσεως καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐσωτερικῆς αὐτοῦ ἀσφαλείας.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν τὶ γνωρίζει διὰ τὴν μὴ δημοσίευσιν τῶν διαταγμάτων τῆς συστάσεως μονοταξίων δημοτικῶν σχολείων εἰς τὰς κοινότητας Ἀσπρογερακάτων καὶ Πινακοχωρίου τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος καὶ παρακαλεῖ ὅπως τὸ ζήτημα λυθῇ εὐνοϊκῶς.

§43ΙΩ. ΒΑΛΑΛΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου ἔχω ν’ ἀπαντήσω ὅτι ἡ δημοσίευσις τῶν διαταγμάτων δὲν ἐγένετο λόγῳ τοῦ ὅτι ἀπαιτοῦνται καὶ μέσα οἰκονομικά, τὰ ὁποῖα ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ διαθέσωμεν καὶ διδακτικὸν προσωπικὸν τὸ ὁποῖον, ὡς καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ πληροφορήσω τὴν Συνέλευσιν, δὲν ὑπάρχει.

§44Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, κ. πληρεξούσιοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ τόσον σοβαροῦ ζητήματος τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως δὲν θέλει ἐφαρμόσει τὰ αὐστηρὰ οἰκονομικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἶναι δικαιολογημένα δι’ ἄλλας ὑπηρεσίας καὶ ἐπιβεβλημένα ἴσως ἐκ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς Χώρας. Ἐλπίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει ἐντείνει τὰς προσπαθείας της ὅπως ἐνισχύσῃ τοὺς μορφωτικοὺς πνεύμονας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ διότι, κύριοι, εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ Ἐκπαίδευσις εἶναι λαϊκή, εἶναι ἡ βάσις τῆς ἀναπτύξεως καὶ τῆς μορφώσεως τοῦ Λαοῦ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἐὰν ἐλήφθησαν τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὸν στρατωνισμὸν τοῦ 15ου πεζικοῦ συντάγματος διαταχθέντος νὰ μετασταθμεύσῃ ἐκ Μακεδονίας εἰς Λευκάδα, μόνιμον ἕδραν του, κατόπιν τῆς ἐν τῷ φρουρίῳ Λευκάδας ἐγκαταστάσεως προσφύγων.

§46Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πληροφορῶ τὸν κ. πληρεξούσιον ὅτι τὸ 15ον σύνταγμα δὲν ἑδρεύει ἐκεῖ, ἑδρεύει εἰς Φιλιάτας. Οὐδεμία ὅμως σκέψις ἀπολύτως ἐγένετο μέχρι σήμερον περὶ τῆς ἐκεῖ σταθμεύσεως διότι ἐν Ἠπείρῳ, ὡς γνωστόν, εἶναι ἀνεπάρκεια στρατώνων. Ἐὰν βραδύτερον ἀποφασισθῇ θὰ ὑπάγῃ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Λ. Κουτσοπέταλος καὶ Ν. Ἀνδρεαδάκης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ αὐτοὺς πότε θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ δημοπρασία κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Ἀραχώβης Λεβαδείας, ἧς αἱ ἐργασίαι διεκόπησαν λυθείσης τῆς συμβάσεως.

§48ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἐπανάληψις τῆς δημοπρασίας διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Ἀραχώβης–Λεβαδείας ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν. Θὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1924–1925 πίστωσις.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Δαγρὲς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν τίνα νομοθετικὰ μέτρα θὰ λάβῃ περὶ τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν Μεσσηνίας, ἅτινα καταμαστίζουσι τὴν ὑγείαν τῶν πολιτῶν καὶ προξενοῦσι μεγάλας ζημίας. Ἐπίσης ποῖα μέτρα θὰ λάβῃ διὰ τὴν διευθέτησιν τῶν χειμάρρων Νέδοντος τῶν Καλαμῶν καὶ Ξυριᾶ πρὸς ἡσυχίαν τῶν πολιτῶν, διότι ἀπειλεῖται ἡ ζωὴ καὶ ἡ περιουσία αὐτῶν.

§50ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πληροφορῶ ὑμᾶς, κ. συνάδελφε, ὅτι ἡ δαπάνη ἀνέρχεται εἰς 32,000,000 δραχμῶν. Θὰ εἰσηγηθῶμεν τὰ σχετικὰ μέτρα καὶ θὰ γίνῃ ἡ δαπάνη ἐκ τοῦ σχετικοῦ ταμείου τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων.

§51Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι γνωστὸν, κ. Ὑπουργὲ, ὅτι καίτοι ἡ πεδιὰς τῆς Μεσσηνίας εἶναι μία ἀπὸ τὰς εὐφορωτέρας πεδιάδας τῆς Ἑλλάδος, οὐδὲν ἀποτελεσματικὸν ἔργον ἐγένετο διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν. Ἔχει δίκαιον ἡ Μεσσηνία νὰ παραπονῆται διότι ἐγκατελείφθη εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Ἐνῷ ὁ λαὸς τῆς Μεσσηνίας ὑποβάλλεται εἰς φορολογίαν ἵνα ἐπιτευχθῶσιν ἔργα πρὸς τελείαν ἀποξήρανσιν, οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἐγένετο· τὰ δὲ εἰσπραττόμενα ἔσοδα τὶ γίνονται; Τεσσαράκοντα χιλιάδες περίπου στρέμματα, κ. Ὑπουργέ, καταλαμβάνονται ὑπὸ τῶν ὑδάτων καὶ κατακλύζουν τὸ πλεῖστον μέρος τῆς πεδιάδος οὕτως ὥστε αἱ καταστροφαὶ νὰ εἶναι μεγάλαι, ἡ δὲ Μεσσηνία νὰ καταμαστίζηται ὑπὸ τῶν ἑλωδῶν πυρετῶν. Ἐπέρχεται δὲ μεγάλη ζημία καὶ λόγῳ ἐλλείψεως ἐργατικῶν χειρῶν, συνεπείᾳ τῆς ἑλονοσίας ἐκ τῆς ὁποίας πάσχουν οἱ κάτοικοι. Δι’ ὅλα αὐτὰ, κύριοι, ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τίνα μέτρα ῥιζικώτερα καὶ ἀποτελεσματικώτερα θέλει λάβει ἡ Πολιτεία διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν. Διότι ἂν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ὁμολογῶ ὅτι παριστῶμεν πολιτείαν εἰσπράττουσαν φόρους, χωρὶς νὰ καταναλίσκωνται οὗτοι εἰς ἔργα ἀποτελεσματικά. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ καὶ διατάξῃ ὅπως ἐκτελεσθοῦν ἔργα ἀποτελεσματικώτερα. Οἱ κάτοικοι εἶναι πρόθυμοι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς οἱανδήποτε φορολογίαν. Ἐσκεπτόμην μάλιστα νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου, ἵνα οἱ παρόχθιοι κάτοικοι τῶν ποταμῶν ὑποβληθοῦν εἰς μίαν φορολογίαν. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, ἔχομεν πανταχοῦ χειμάρρους, οἱ ὁποῖοι διασχίζουν τὰς πεδιάδας, ὡς ὁ ποταμὸς Νέδων τῶν Καλαμῶν, ὅστις διαρρήξας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τὴν κοίτην του ἐπέφερε ζημίας ἑκατομμυρίων. Δὲν εἶναι μόνον ὑλικαὶ αἱ ζημίαι· ἀπειλεῖται καὶ αὐτὴ ἡ ζωὴ καὶ ἡ ὕπαρξις τῶν Καλαμῶν, ἀπειλεῖται αὐτὸς ὁ λιμὴν τῆς πόλεως. Ἑπομένως πρέπει νὰ ληφθῶσι σύντονα μέτρα διότι ἄλλως θὰ ἔχωμεν θλιβερὰ ἀποτελέσματα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γρηγοριάδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἂν σκέπτεται νὰ διατάξῃ τὴν ἐκπόνησιν μελέτης καὶ τὴν ταχίστην κατασκευὴν τῆς ἀπαραιτήτου καὶ διὰ στρατιωτικὰς ἀνάγκας ὁδοῦ Ἐδέσσης–Ἐνωτίας (Καρατζόβας), ἧς τὸ μὲν τμῆμα Νέας Ζωῆς – Σουμπόσκου χρήζει ἐπιδιορθώσεως τῆς ὁδοῦ καὶ ἐπανιδρύσεως τῶν γεφυρῶν, ἀφεθεισῶν νὰ καταστραφῶσι, καίτοι οἱ Σύμμαχοι εἶχον ἀφήσει ταύτην ἐν ἀρίστῃ καταστάσει, τὸ δὲ τμῆμα Ἐδέσσης–Νέας Ζωῆς χρήζει κατασκευῆς.

§53ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πληροφορῶ ὑμᾶς, κ. συνάδελφε, ὅτι διετάχθη ἤδη ἡ ἐκπόνησις νέας μελέτης.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κολιαλέξης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν σχετικῶς μὲ τὴν ἐπιστράτευσιν τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων, ἕνεκα τίνος λόγου διὰ τὴν κλάσιν 1921 οὐδαμῶς ἐλογίσθη ἡ ἐπὶ 3½ συναπτὰ ἔτη ἐπιστράτευσίς των ἐν τῇ σιδηροδρομικῇ ὑπηρεσίᾳ, ὑποχρεουμένων κατὰ τὴν τελευταίως ἐκδοθεῖσαν ὑπουργικὴν διαταγὴν εἰς πλήρη διετῆ θητείαν, μολονότι διὰ τὰς κλάσεις 1917 1918 καὶ 1919–1920 ὑπὸ τὰς αὐτὰς ἀκριβῶς συνθήκας διατελούσας, ὡρίσθη τρίμηνος καὶ ἑξάμηνος στρατιωτικὴ θητεία.

§55Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι ἐπιστρατευθέντος παρέμειναν εἰς τὰς θέσεις των, συμφώνως πρὸς τὸν σχετικὸν νόμον τοῦ 1918. Ἐγένετο ὅμως ῥητῶς μνεία ἐν τῷ νόμῳ αὐτῷ ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ χρονικοῦ διαστήματος κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἦσαν ἐπιστρατευμένοι καὶ θὰ παρέμενον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ των, οἱ ἐξ αὐτῶν κληρωτοὶ θὰ προσέλθωσιν ὅπως ἐκπληρώσουν τὴν διετῆ θητείαν των. Ἐσχάτως ὅμως, κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1922, ἡ τέως Κυβέρνησις διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος ὥρισεν ὅτι οἱ κληρωτοὶ τῶν κλάσεων 1913–1920, ἀνυπότακτοι ἢ δι’ οἱονδήποτε λόγον μὴ ὑπηρετήσαντες, ὑποχρεοῦνται εἰς πληρωμὴν ἀντισηκώματος καὶ εἰς τρίμηνον πρόσθετον ὑπηρεσίαν. Τοὺς σιδηροδρομικοὺς ὅμως εἰδικῶς τοὺς ἀπήλλαξε τοῦ τριμήνου αὐτοῦ. Πάντες λοιπὸν οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 12 Δεκεμβρίου νομοθετικοῦ διατάγματος. Οἱ τῆς κλάσεως ὅμως τοῦ 1921 καὶ ἐντεῦθεν θὰ ὑπηρετήσωσι τὴν διετῆ θητείαν των.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας...

§57Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Κ. Πετρίδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἂν ἔχεται ἀληθείας τὸ κατὰ τὴν Ζʹ συνεδρίασιν τῆς 24ης τρέχοντος λεχθὲν παρὰ τοῦ πληρεξουσίου Θεσσαλονίκης περὶ ἀναμίξεως εἰς τὸ ἀντεπαναστατικὸν κίνημα τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου ὑποστρατήγου Ν. Βλαχοπούλου καὶ τίνα μέτρα ἔλαβεν ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ὑπὲρ τοῦ θιγέντος ὑποστρατήγου ἡ Κυβέρνησις.

§59Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) Δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν οὐδόλως γνωρίζει ἂν ὁ ὑποστράτηγος Βλαχόπουλος ἀνεμίχθη ὁπωσδήποτε εἰς τὸ στασιαστικὸν κίνημα· τοὐναντίον μάλιστα ἔχει τὴν πληροφορίαν ὅτι δὲν ἀνεμίχθη, διότι ἂν ἐγνώριζεν ὅτι ὁπωσδήποτε ἀνεμίχθη οὗτος, δὲν θὰ ἦτο, φυσικά, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον. Γνωρίζω ὅμως καὶ τὸ ἑξῆς: κατὰ τὴν ἔκκρηξιν τοῦ στασιαστικοῦ κινήματος φαίνεται ὅτι ἠγέρθησαν ὑπόνοιαι περὶ τοῦ ὑποστρατήγου Βλαχοπούλου καὶ πρὸς στιγμὴν ἀπεμακρύνθη τῆς θέσεώς του· ἡ ἰδία ὅμως Κυβέρνησις, ὁ ἴδιος ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ ὁποῖος ἦτο τότε ἐπανέφερε τὸν ὑποστράτηγον Βλαχόπουλον εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ μέχρι σήμερον ὑπηρετεῖ. Ἐσχάτως μάλιστα εἶδον εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ὁ τέως ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Μανέτας ἐγγράφως καὶ ἐνυπογράφως δηλοῖ ὅτι κατὰ πλάνην ἐθεωρήθη πρὸς στιγμὴν ὕποπτος ὁ κ. Βλαχόπουλος καὶ δι’ αὐτὸ ἡ τότε Κυβέρνησις τὸν ἀντεκατέστησε. Αὐτὰ γνωρίζει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ αὐτὰς τὰς πληροφορίας δίδει.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φραγκούδης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐὰν εἶναι ἀληθῆ τὰ ἑξῆς ἐν τῇ ἐφημερίδι «Χώρα» τῆς 23ης τρέχ. δημοσιευθέντα: «Ἀνεγράφη πρό τινων ἡμερῶν, ἐπὶ τῇ βάσει ἁρμοδίων πληροφοριῶν, ὅτι ἀνακαλοῦνται ἐκ τῆς ἀποστρατείας τρεῖς ταγματάρχαι, Κρῆτες κατὰ σύμπτωσιν καὶ οἱ τρεῖς. Οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους εἶχον τεθῇ εἰς ἀποστρατείαν ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 43 τεῦχος τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ὅπου ἐδημοσιεύετο τὸ ἀπὸ 15 Φεβρουαρίου 1923 σχετικὸν Β. Διάταγμα. Καὶ διὰ μὲν τὸν πρῶτον ἀνεγράφετο ὡς αἰτιολογία τῆς ἀποστρατείας του «ἐπαγγελματικῶς ἀκατάρτιστος καὶ μέθυσος», διὰ τὸν δεύτερον «ἀναξιοπρεπὴς» καὶ διὰ τὸν τρίτον «ἀδιάφορος πρὸς τὸ καθῆκον καὶ ἀνεπαρκὴς ἐπαγγελματικῶς». Εἰς ἐπίμετρον ὁ δεύτερος εἶχε προφυλακισθῇ ἐπὶ ἐκβιάσει ἐν Ἀθήναις, εἰς τὸν Πειραιᾶ δὲ τὴν Χαλκίδα καὶ τὸ Ρέθυμνον ἔδειξεν ἀναξιοπρεπεστάτην διαγωγήν, συνεταιρισθεὶς εἰς τὴν τελευταίαν ταύτην πόλιν καὶ μὲ λῃστάς. Τὰ ὀνόματά των κρατοῦμεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν ἐπιθυμῇ νὰ τὰ μάθῃ καὶ ἐρωτῶμεν ἂν ἡ ἐπαναφορά των ἀποτελεῖ ἀπαρχὴν ἐγγυητικὴν τοῦ τρόπου τῆς μελετωμένης ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν.»

§61Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι ἀληθές· ἀνεκλήθησαν τινὲς τῶν ταγματαρχῶν τῆς χωροφυλακῆς δυνάμει τῶν κειμένων νόμων. Τώρα ἂν συνέπεσε καὶ οἱ τρεῖς νὰ εἶναι ἐκ Κρήτης, αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, διότι ἐκ Κρήτης εἶναι οἱ περισσότεροι ἀποταχθέντες καὶ οἱ περισσότεροι τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς. Ἅμα τῇ ἐγκαταστάσει τῆς Ἐπαναστάσεως συνεστήθησαν δυνάμει εἰδικοῦ νόμου συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἔθεσαν εἰς ἀπόταξιν ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς διὰ λόγους ἀναφερομένους εἰς τὰς ἀποφάσεις τῶν συμβουλίων. Ἐσχάτως δὲ, δυνάμει ἑτέρου νόμου, ἄλλο συμβούλιον ἐκλήθη ν’ ἀναθεωρήσῃ τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς, νὰ σκεφθῇ δὲ καὶ νὰ κρίνῃ ἂν πρέπῃ τινὲς ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, ἀδίκως ἀποταχθέντες, νὰ ἐπανέλθουν καὶ ποῖοι. Τὸ συμβούλιον αὐτὸ συνῆλθε, ἐξήτασε τὰς σχετικὰς προτάσεις καὶ ἀπεφάνθη μεταξὺ ἄλλων καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς τρεῖς ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθωσι. Συνέταξε πίνακας τοὺς ὁποίους ὑπέγραψεν ὁλόκληρον τὸ συμβούλιον, ἐκυρώθησαν οἱ πίνακες ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν καὶ δυνάμει τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς διέταξε τὴν ἐπαναφορὰν τῶν τριῶν αὐτῶν. Οὐδὲν γνωρίζει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου διὰ τὸ τελευταῖον μέρος τῆς ἐρωτήσεως, ἂν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι κατηγορήθησάν ποτε καὶ διὰ ποῖον λόγον. Ἔχω ὅμως νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ διάταγμα αὐτὸ ὑπεγράφη δύο ἡμέρας ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Τὴν ἑπομένην ὅμως ἡμέραν ἀνεκάλυψα ὅτι ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου δυνάμει τοῦ ὁποίου εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ διατάξω τὴν ἐπαναφοράν των εἶχε λήξει καὶ συνεπῶς ἐνήργησα πρᾶξιν ἄκυρον. Ἔχω δὲ ὑποβάλει ἕτερον διάταγμα ἀνακλήσεως.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Φραγκούδης παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ πληροφορήσωσι τὴν Συνέλευσιν πόσα ἕκαστον Ὑπουργεῖον χρησιμοποιεῖ αὐτοκίνητα καὶ ἐὰν προτίθενται νὰ θέσουν τέρμα εἰς τὸ σκάνδαλον τῶν χιλίων καὶ ἑνὸς αὐτοκινήτων, ζητεῖ δὲ ὅπως διὰ κάθε αὐτοκίνητον κατονομάζηται καὶ ἡ χρησιμοποιοῦσα αὐτὸ ὑπηρεσία.

§63Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν χρησιμοποιεῖται ἓν αὐτοκίνητον ἂν καὶ προβλέπονται δύο. Ἐπίσης δι’ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας καὶ τὰς διευθύνσεις τοῦ Ὑπουργείου χρησιμοποιοῦνται δύο αὐτοκίνητα, ἕνα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἡμέρας καὶ ἕνα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς νυκτός, λόγῳ ἐκτάκτου ὑπηρεσίας. Οὐδεὶς ἐκ τῶν διευθυντῶν τῶν ὑπηρεσιῶν χρησιμοποιεῖ αὐτοκίνητον, οὐδὲ ὁ διευθυντὴς τῶν μεταγωγικῶν ὑπηρεσιῶν καίτοι δικαιοῦται τοιούτου.

§64Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ ἐγγράφως τοὺς ἀριθμοὺς τῶν διαφόρων αὐτοκινήτων καὶ νὰ κατονομάσῃ τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον τὰ χρησιμοποιεῖ.

§65Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ δύναμαι καὶ τώρα νὰ σᾶς δώσω τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τῶν ἄλλων αὐτοκινήτων τῶν χρησιμοποιουμένων εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου.

§66Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν χρησιμοποιεῖ ἓν ἐκ τῶν χιλίων αὐτοκινήτων σας καὶ αὐτὸ χωλὸν καὶ ἀνάποδον. Τὰ χίλια ἀπὸ τὰ χίλια ἕνα πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰς χιλίας καὶ μίαν νύκτας τῆς Χαλιμᾶς. (Ἱλαρότης.)

§67Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν χρησιμοποιεῖ ἓν αὐτοκίνητον.

§68Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας χρησιμοποιεῖ ἓν διὰ τὸν Ὑπουργόν, ἓν διὰ τὸν γενικὸν Διευθυντὴν Ὑγιεινῆς—ἰδιόκτητον αὐτὸ—καὶ ἓν διὰ τὴν Ὑγειονομικὴν Διεύθυνσιν Ἀθηνῶν. Τὰ αὐτοκίνητα αὐτὰ τὰ θεωρῶ πλέον ἢ ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν διαφόρων ἀναγκῶν αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται καὶ ἰδίως τώρα μὲ τὰς ὑπαρχούσας ἐπιδημικὰς νόσους.

§69Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διέταξα νὰ γίνῃ μία ἐκκαθάρισις τῶν ὑπαρχόντων αὐτοκινήτων καὶ νὰ παραμείνωσι μόνον τὰ ἀπολύτως χρήσιμα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Σημειώσατε ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἔχει ὑπηρεσίας ἀπεχούσας πολὺ τοῦ κέντρου, ὅπως εἶναι τὰ ἀεροδρόμια.

§70ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὰ αὐτοκίνητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας περιωρίσθησαν εἰς τὸ ἐλάχιστον. Ἔχομεν 1 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, 1 ἔχει ὁ νομομηχανικός, 1 ἔχει ὁ ἀρχιτέκτων τῶν Ἀθηνῶν καὶ 1 ὁ τοῦ Πειραιῶς. Ἐπίσης 4 ἀσχολοῦνται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς κατασκευῆς μονίμων ὁδοστρωμάτων.

§71Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπὶ τῆς ἐποχῆς μου ὁ ἀρχιτέκτων δὲν εἶχεν αὐτοκίνητον, οὔτε ὁ τοῦ Πειραιῶς, δὲν φαντάζομαι δὲ ὅτι ἔχει καὶ ἀπόλυτον ἀνάγκην.

§72ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πάντως ὁ ἀριθμὸς δὲν εἶναι ὑπερβολικός· ἔλαβον καὶ μέτρα περιορισμοῦ τῆς χρήσεως τῶν αὐτοκινήτων.

§73Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ στατιστικὴ τῆς καταναλισκομένης βενζίνης.

§74Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Εἶναι εὐχάριστον ὅτι εἴδομεν τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς διαδεχομένους ἀλλήλους καὶ προσπαθοῦντας μὲ μειδιάματα καὶ χάριτας νὰ μᾶς πείσουν ὅτι δὲν ἔχουν αὐτοκίνητα. Τὸ σκάνδαλον τῶν αὐτοκινήτων χρονολογεῖται ἀπὸ μακροῦ χρόνου. Βεβαίως δὲν εἶναι τὸ σπουδαιότερον εἰς τὴν σκανδαλώδη αὐτὴν χώραν, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ἀπὸ πολλοῦ τὰ αὐτοκίνητα κατηργήθησαν ἀπὸ τὰς κρατικὰς διευθύνσεις. Τὸ Βέλγιον ἔχει δι’ ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα τέσσαρα καὶ μόνον αὐτοκίνητα. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ἔχωμεν αὐτοκίνητα διὰ μηχανικούς, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ πάρουν ἐκτάκτως ἕνα αὐτοκίνητον. Τὸ ζήτημα, κύριοι, εἶναι σπουδαιότατον καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ ἡ ἐρώτησίς μου νὰ μεταβληθῇ εἰς ἐπερώτησιν διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ καταθέσουν ὅλοι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐγγράφως πόσα αὐτοκίνητα ἔχουν καὶ μεταχειρίζονται καὶ τὶ στοιχίζουν διὰ κάθε ὑπηρεσίαν καὶ τὶ ἔξοδα τὸ Κράτος ἔχει εἰς βενζίνην. Πρό τινος εἶχον μάθει ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν ἔχει 85 αὐτοκίνητα! (Αἴσθησις).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγγράφεται ὡς ἐπερώτησις διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αὔγ. Θεολογίτης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν τὶ ἐγένοντο αἱ 180 χιλιάδες δραχμῶν αἵτινες εἰσεπράχθησαν ὑπὸ τοῦ Γάλλου στρατιωτικοῦ διοικητοῦ ἐν τῇ νήσῳ Θάσῳ ἐξ αὐθαιρέτου φορολογίας καὶ παρεδόθησαν ἅμα τῇ ἐγκαταστάσει τῆς Ἑλληνικῆς Ἀρχῆς ὅπως χρησιμοποιηθοῦν δι’ ἔργα ὁδοποιΐας ἐν τῇ νήσῳ Θάσῳ.

§77ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀνεγράφη πίστωσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Μαργέτης, Δ. Βαρελᾶς, Π. Παναγιώτου καὶ Σπ. Θεοδωρόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς συγκοινωνίας τῶν Ἀθηνῶν μετὰ τῶν παραγωγικῶν χωρίων τῆς Ἀττικῆς καὶ ἰδίᾳ τῶν δημοσίων ὁδῶν Μεσογείων, Ἀχαρνῶν καὶ Καλάμου τῶν εὑρισκομένων εἰς οἰκτροτάτην κατάστασιν προκαλοῦσαν τὴν ἀγανάκτησιν ὄχι μόνον τῶν χωρικῶν, οἵτινες ὡς μόνας ἀρτηρίας συγκοινωνίας μετὰ τῆς πρωτευούσης πρὸς μεταφορὰν τῶν προϊόντων αὐτῶν ἔχουν τὰς ὁδοὺς ταύτας, ἀλλὰ καὶ παντὸς διαβάτου.

§79ΕΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἰς τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἔχουν ἀναγραφῆ αἱ σχετικαὶ πιστώσεις.

§80Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἀττικῆς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ προσέξητε εἰς τὸ ἑξῆς γεγονός: Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς συμβαίνει ἄλλα μὲν μέρη νὰ ἔχωσιν ἐγκαταλειφθῆ τελείως εἰς τὴν τύχην των ὑπὸ ἔποψιν συγκοινωνίας ἄλλα δὲ μέρη νὰ μὴ ἔχουν καθόλου δρόμους. Ἡ Κηφισσιά, ἐπὶ παραδείγματι, ἔχει τοὺς καλυτέρους δρόμους, ὄχι τῆς Ἑλλάδος ἀλλὰ τῆς ὑφηλίου, ἐνῷ τὰ ἄλλα χωρία δὲν ἔχουν κανένα δρόμον διὰ νὰ μεταφέρουν τὰ προϊόντα των.

§81Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως αὐτὰς τὰς 600 χιλιάδας δραχμῶν τὰς ἐξοδεύσῃ διὰ κάποιαν τοὐλάχιστον ἐπιδιόρθωσιν τῶν ὁδῶν αὐτῶν. Διότι ἡ ὁδὸς Μεσογείων καὶ ἰδίως τὸ τμῆμα ἀπὸ Ἀθηνῶν μέχρι Λιόπεσι εἶναι εἰς τοιαύτην κατάστασιν ὥστε δὲν θὰ εἶχον τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐζήτουν ἕν ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως ὅπως ὑποχρεωθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ κάμῃ τὴν διαδρομήν τοῦ ὡς ἄνω τμήματος ἔστω καὶ ἐπὶ ὑπουργικοῦ αὐτοκινήτου, ἀφοῦ πρῶτον ἀσφαλίσει τὴν ζωήν του ἐὰν εἶναι παντρεμμένος καὶ κάμει καὶ τὴν διαθήκην του. (Ἱλαρότης).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρτεμιάδης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν 1) ἂν ἐλήφθησαν ἢ θὰ ληφθῶσι μέτρα πρὸς ἀπελευθέρωσιν καὶ τῶν ὑπολειπομένων ἐν Τουρκίᾳ πολιτικῶν ὁμήρων καὶ αἰχμαλώτων καὶ 2) ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῶν κρατουμένων εἰς τὰ χαρέμια τῆς Ἀνατολῆς Ἑλληνίδων καὶ τῶν εἰς τὰ Ὀρφανοτροφεῖα Ἑλληνοπαίδων.

§83Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κατόπιν συμφωνίας μετὰ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως ἤρχισεν ἡ ἐργασία τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ μεταφορᾶς ὁμήρων καὶ αἰχμαλώτων. Ἡ ἐργασία αὐτὴ ἐξακολουθεῖ, εἰς τὸ ἔργον δὲ αὐτῆς προσέφερεν μεγάλας ὑπηρεσίας ἡ Near East Relief μέσῳ τῆς ὁποίας πλεῖστοι αἰχμάλωτοι καὶ ὅμηροι κατωρθώθη νὰ συγκεντρωθοῦν εἰς τὴν Σμύρνην καὶ εἰς ἄλλα κέντρα, ὁπόθεν ἐπανῆλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐπὶ τοῦ παρόντος γνωρίζω ὅτι ὑπάρχουν συγκεντρωμένοι πρόσφυγες εἰς τὴν Σμύρνην, τὴν Σαμψοῦντα καὶ τὴν Λεμησσόν, ἐντὸς ὀλίγου δὲ θὰ ληφθῇ φροντὶς ὅπως μεταφερθῶσι καὶ οὗτοι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Γνωρίζω ἐπὶ πλέον ὅτι εἰς διαφόρους φυλακὰς ὑπάρχουσιν αἰχμάλωτοι στρατιωτικοὶ καὶ ὅμηροι τῶν ὁποίων τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐζητήσαμεν διὰ τοῦ ἐν Ἀγκύρᾳ ἐπιτετραμμένου μας καὶ τῶν ὁποίων ἡ τύχη θὰ κανονισθῇ λίαν προσεχῶς δυνάμει ἑνὸς γενικοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν τύχην κορασίδων ἢ μικρῶν Ἑλληνοπαίδων εὑρισκομένων εἰς χεῖρας Ὀθωμανῶν περὶ αὐτῶν δὲν ἔχομεν ἀκόμη ἐπισήμους πληροφορίας, διότι περὶ αὐτῶν ἐργάζεται ἡ ἀποστολή μας ἐν Ἀγκύρᾳ, ὅπως ἀνακαλύψῃ τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν καὶ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα διὰ τὴν ἀπελευθέρωσίν των.

§84Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Διὰ τοὺς στρατιώτας τί θὰ γίνῃ;

§85Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀπήντησα ἤδη.

§86Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Δὲν τὸ ζητεῖτε ἐπισήμως;

§87Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἔγινεν ἡ ἐνέργεια ἀλλὰ δὲν ἔχομεν ἀκόμη ἀπάντησιν.

§88Β. ΑΡΤΕΜΙΑΔΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, διὰ ζήτημα τόσον σοβαρὸν διὰ τὸ ὁποῖον πενθοῦσι τόσαι οἰκογένειαι ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτε εὑρίσκετο ἐν Λωζάννῃ ὡς πρῶτος ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος παρὰ τῇ Συνδιασκέψει τῆς εἰρήνης κατέβαλεν ἀπεγνωσμένας, ἀληθῶς, προσπαθείας διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν τύχην ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρων αἰχμαλώτων καὶ ὁμήρων, ἐπέτυχε δὲ καθ’ ὃν χρόνον ἐπρόκειτο νὰ ὑπογραφῇ ἡ γενικὴ περὶ εἰρήνης συνθήκη νὰ συνάψῃ δύο συμβάσεις σχετικὰς μὲ τὴν τύχην τῶν αἰχμαλώτων καὶ ὁμήρων. Ἡ πρώτη ἀφορῶσα τὴν τύχην τῶν στρατιωτικῶν αἰχμαλώτων καὶ πολιτικῶν ὁμήρων ἐξετελέσθη ἐν μέρει. Τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ὑπέβαλεν ὀνομαστικὸν κατάλογον 50 χιλιάδων στρατιωτῶν καὶ 2290 ἀξιωματικῶν. Ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ὅμως ἔναντι αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ ἀπέδωκε μόνον 13 χιλιάδας στρατιώτας καὶ 720 ἀξιωματικούς. Οἱ λοιποὶ ἀπωλέσθησαν ἢ ἀγνοεῖται ἡ τύχη των. Συγχρόνως μὲ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως ταύτης ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπέγραψε καὶ δευτέραν σύμβασιν, τὴν σύμβασιν περὶ τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν Ἑλληνικῶν καὶ Τουρκικῶν πληθυσμῶν. Εἰς εἰδικὸν ἄρθρον τῆς συμβάσεως αὐτῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει σχετικὸν πρωτόκολλον ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποδώσῃ ἀμέσως, ἅμα τῇ ὑπογραφῇ τῆς συμβάσεως, δηλαδὴ κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1923 καὶ χωρὶς νὰ ἀναμείνῃ τὴν σύναψιν γενικῆς εἰρήνης, ὅλους τοὺς ἱκανοὺς ἄρρενας, τοὺς ὁποίους μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφὴν ἐπῆρε καὶ μετέφερεν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Μ. Ἀσίας. Κύριοι πληρεξούσιοι· ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἐπένθησε καὶ πενθεῖ διὰ τὴν δυστυχίαν αὐτὴν, εἴμεθα δὲ διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο βαθέως συγκεκινημένοι. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀμέσως μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφὴν κατήρτισεν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία προεδρευομένη ἀπὸ τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου κ. Ἀνδρεάδην προσέφερεν ὁμολογουμένως μεγίστας ὑπηρεσίας περιελθοῦσα τὰ προσφυγικὰ κέντρα καὶ συλλέξασα ἀσφαλῆ στοιχεῖα περὶ τῶν διαπραχθεισῶν ὠμοτήτων. Κατὰ τοὺς στατιστικοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ἀνδρεάδης ἀνέφερεν εἰς ἀνακοίνωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς συνεδρίασιν τοῦ συλλόγου «Παρνασσὸς», ὁ συλληφθεὶς παρὰ τοῦ Κεμὰλ ἄρρην πληθυσμὸς ἀνῆλθεν εἰς 150 χιλιάδας, κατὰ τὰς στατιστικὰς δὲ πληροφορίας, τὰς ὁποίας εἶχε συλλέξει ὁ ἀνταποκριτὴς τοῦ Daily Telegraph μέχρι τῆς 20ῆς Ὀκτωβρίου 1922 ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς ἀνήρχετο εἰς 125 χιλιάδας. Βλέπετε ὅτι αἱ στατιστικαὶ πληροφορίαι εἶναι σαφεῖς καὶ ἀσφαλεῖς, προκειμένου δὲ νὰ ὁμιλήσωμεν εἰς τὴν Συνέλευσιν στηριζόμεθα ἐπὶ ἀριθμῶν θετικῶν. Εἰς τὸ πρῶτον μάλιστα Παμπροσφυγικὸν Συνέδριον κατετέθη ἐπιμεμελημένη στατιστικὴ ἐργασία κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῶν ἀπαχθέντων εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἀνῆλθεν εἰς 270 χιλιάδας. Ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις κατόπιν αὐτῆς τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν προανέφερα ἀπέδωκεν ἔναντι τοῦ τόσον κολοσσιαίου ἀριθμοῦ μόνον 6.500, οἱ δὲ ὑπολειπόμενοι ἔμειναν εἰς τὰ βάθη τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ ἐξ αὐτῶν οἱ μὲν ἄρρενες κατετάχθησαν εἰς τὰ ἐργατικὰ τάγματα καὶ ὅπως γνωρίζετε κατεστράφησαν, αἱ δὲ γυναῖκες ἄλλαι ἐφονεύθησαν καὶ ἄλλαι εὑρίσκονται εἰς τὰ χαρέμια. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δυστυχῆ Ἑλληνόπαιδα ἡ Ἀμερικανικὴ φιλανθρωπία κατώρθωσεν διεισδύσασα μέσα εἰς τὰ βάθη τῆς Μικρᾶς Ἀσίας κατώρθωσε, λέγω, νὰ γλυτώσῃ πολλὰς χιλιάδας καὶ σήμερον μεθ’ ὑπερηφανείας βλέπομεν εἰς τὰ διάφορα ὀρφανοτροφεῖα νὰ περιθάλπωνται καὶ νὰ γαλουχῶνται τὰ παιδιά μας. Δυστυχῶς ὁ ἀριθμὸς τῆς καταστροφῆς εἶναι κολοσσιαῖος. Οἱ καταρτισθέντες πίνακες εἶναι μὲν ἐλλιπεῖς ἀλλ’ ἀπεικονίζουν τὴν πραγματικότητα. Λείπουν 250 χιλιάδες ἀστικοῦ πληθυσμοῦ, πληθυσμοῦ τῆς Δυτικῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ οὐχὶ ἐκείνου ὁ ὁποῖος εὑρισκόμενος ἐντὸς τῆς Κεμαλικῆς ζώνης, σύμφωνα μὲ τὴν συνθήκην τῆς ἀνταλλαγῆς, θὰ ἀνταλλαγῇ μὲ τὸν Τουρκικὸν τῆς Μακεδονίας, πληθυσμοῦ, λέγω, τῆς Μικρᾶς Ἀσίας τῆς ἄλλοτε κατεχομένης ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξωλοθρεύθη. Πρόκειται λοιπὸν, κύριοι, περὶ ζητήματος ζωτικωτάτου ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ὄχι μόνον τὸ μέλλον τοῦ Ἔθνους —καὶ δὲν εἴμεθα Ἔθνος πολυάριθμον—ἀλλὰ καὶ ἡ τύχη χιλιάδων οἰκογενειῶν αἱ ὁποῖαι σήπονται δεξιᾷ καὶ ἀριστερᾷ. Δι’ αὐτὸ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς σεβαστῆς Συνελεύσεως ὅπως καταβάλῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρας προσπαθείας διὰ τὴν περίσωσιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Ἔχω ἀνὰ χεῖρας ἐπιστολὴν—καὶ μετὰ πόνου ψυχῆς τὸ ἀναφέρω— κατὰ τὴν ὁποίαν Ἕλλην προύχων, ἄνθρωπος μορφωμένος, ἀπόφοιτος δύο Πανεπιστημίων, ἐπωλήθη ἀντὶ 5 λιρῶν. Εἶναι, κύριοι, πολὺ λυπηρὸν ὅτι τὸ ἀνθρώπινον κρέας δὲν ὑπερετιμήθη εἰς τὴν Ἀνατολήν. Σκοπός μας, κύριοι, δὲν εἶναι νὰ παρεμβάλωμεν δυσκολίας εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀποκαταστάσεως φιλικῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν δύο Χωρῶν, ἀποκαταστάσεως τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς, παρ’ ὅλην τῆς δυστυχίαν μας ἐπιθυμοῦμεν ἀλλὰ πρό πάντων προέχει τὸ ζήτημα τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ βελτιώσῃ τὴν τύχην των. (Χειροκροτήματα).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Κ. Βουδούρης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως νὰ δηλώσῃ διὰ τινα λόγον αἱ πρωτοδικειακαὶ ἐπιτροπαί, εἰς ἃς ἔχει ἀνατεθῇ ὁ καθορισμὸς καὶ ἡ ἀπονομὴ τῶν συντάξεων εἰς τὰ θύματα πολέμου προβαίνουσι μετὰ τόσης νωχελείας εἰς τὸ ἔργον των καὶ ποῖα ἔλαβε μέτρα πρὸς θεραπείαν τοῦ παρατηρουμένου κακοῦ εἰς βάρος τῶν οἰκογενειῶν τῶν πεσόντων ὑπὲρ Πατρίδος.

§90Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Εἶναι πολὺ εὐχάριστον τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς ἀπονομῆς συντάξεων εἰς τὰ θύματα πολέμου, ἦλθεν πρὸ τῆς Συνελεύσεως. Ὁ κ. πληρεξούσιος Λευκάδος πρὸ δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν εἶχε κάμει ἐπίσης σχετικὴν ἐρώτησιν. Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς: Δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ διατάγματος τοῦ Μαρτίου τοῦ 1923 ὡρίσθη ὅπως αἱ συντάξεις θυμάτων πολέμου ἀπονέμωνται ὑπὸ ἐπιτροπῶν πρωτοδικειακῶν, ἑδρευουσῶν εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν πρωτοδικείων. Πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος μία ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας μέλος ἀπετέλει καὶ ὁ ἐπερωτῶν κ. πληρεξούσιος, εἶχε συντάξει ἕτερον νομοθετικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν ἦτο πρακτικώτερον καὶ πολὺ εὐκολώτερον πρὸς ἐφαρμογήν. Δυστυχῶς ὅμως τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα περιεπέμφθη εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, τὸ ὁποῖον ἐπέφερε γενικὰς τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐδυσχέραινον τὸ ἔργον τῶν ἐπιτροπῶν αὐτῶν. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται εἰργάσθησαν ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου μέχρι σήμερον, ἐξελέγξασαι περίπου ἐννέα χιλιάδας περιπτώσεις συντάξεων. Εἰργάσθησαν δὲ ἐν ὅλῳ 36 ἐπιτροπαί. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως 12 ἐπιτροπαὶ δὲν ἤρχισαν τὰς ἐργασίας των, μεταξὺ δὲ τῶν 12 αὐτῶν ἐπιτροπῶν εἶναι καὶ αἱ Ἄρτης, Βόλου, Λευκάδος, Λακεδαίμονος, κλπ. Αἱ 12 αὐταὶ ἐπιτροπαὶ δὲν ἤρχισαν τὰς ἐργασίας των, διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ συγκροτηθοῦν διότι ἄλλοτε δὲν ὑπῆρχε ὁ πρωτοδίκης, ἄλλοτε δὲν ὑπῆρχεν ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος καὶ ἄλλοτε ὁ στρατιωτικὸς ἰατρός, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ λαμβάνῃ μέρος. Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μου ἠρώτα ἐπανειλημμένως τὰς ἐπιτροπὰς, διατὶ δὲν ἐργάζονται καὶ εἰς τὰς σχετικὰς αὐτῶν ἀπαντήσεις, ἀπηυθύνετο πάντοτε εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ὄχι διότι δὲν εἶχον τὴν καλὴν διάθεσιν ἀλλὰ διότι δὲν ἠδύναντο νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν....

§91ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὸ ἐλάττωμα ἔγκειται εἰς τὸν νόμον αὐτόν. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ τοὺς ἰατροὺς νὰ πᾶνε.

§92Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Δὲν ὑπῆρχον διαθέσιμοι ἰατροί.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἂν ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν περὶ τούτου.

§94Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκδικασθεισῶν ὑποθέσεων, 6–8 χιλιάδες, δὲν εἶναι οὔτε τὸ ⅒ τῶν ὅλων ὑποθέσεων αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐκδικασθοῦν. Νομίζω ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν συντάξεων αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἀπονεμηθοῦν ὡρισμένως θὰ ὑπερβῇ τὰς 100.000. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ νέα τροποποίησις τοῦ νομοθ. διατάγματος, ἡ ὁποία νὰ διευκολύνῃ τὰς συγκροτήσεις τῶν ἐπιτροπῶν κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος θὰ ἐγγυηθῇ τὴν ταχυτέραν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων.

§95ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κατ’ ἐπαρχίαν νὰ γίνῃ αὐτό, κ. Ὑπουργέ· ὄχι κατὰ δήμους.

§96Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Τὸ νομοθ. διάταγμα ὥριζεν ἀρχικῶς ὅτι τὸν στρατιωτικὸν ἰατρὸν ἠδύνατο νὰ ἀντικαταστήσῃ εἷς ἔφεδρος ἰατρός, ἀλλ’ ἀπεσβέσθη ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ τροποποίησις τοῦ διατάγματος αὐτοῦ διὰ νὰ διευκολυνθοῦν αἱ ἐργασίαι τῶν ἐπιτροπῶν.

§97ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διατὶ δὲν....

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν θέλετε νὰ ὁμιλήσητε καὶ ἄλλοι, ὑποβάλατε πρότασιν ὑπογεγραμμένην ἀπὸ 10 πληρεξουσίους διὰ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ἐν τῷ μεταξὺ παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτητε καὶ λαμβάνητε τὸν λόγον αὐθαιρέτως. Ὁ κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§99Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἠρώτησε κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς ὁ κ. συνάδελφος Λευκάδος τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῆς Προνοίας Ὑπουργὸν διὰ τίνα λόγον ἡ πρωτοδικειακὴ ἐπιτροπὴ Λευκάδος ἐπὶ τῆς ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὰ θύματα πολέμου δὲν ἐχορήγησε συντάξεις εἰς τὰ θύματα ταῦτα ὡς καὶ ἂν ἔχει ὑπ’ ὄψει του τοῦτο. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἔσπευσε νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν ὅτι διέταξεν ὑγειονομικὸν ἀξιωματικὸν ἐξ Ἰωαννίνων νὰ μεταβῇ εἰς Λευκάδα καὶ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἐπεβεβαίωσε τὴν ἀπάντησιν ταύτην, ὁ δὲ ἐπερωτῶν πληρεξούσιος ἔμεινεν ἱκανοποιημένος, ὅπως ἔμεινεν εὐχαριστημένη καὶ ἡ Συνέλευσις. Καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔμειναν ἱκανοποιημένοι εἶναι οἱ ἐνδιαφερόμενοι, εἶναι αἱ μυριάδες τῶν ἀναπήρων καὶ αἱ μυριάδες τῶν οἰκογενειῶν τῶν πεσόντων ὑπὲρ Πατρίδος, τὰ 99% τῶν ὁποίων καίτοι παρῆλθον μέχρι σήμερον μακρὰ ἔτη ἀφ’ ἧς ἀπέκτησαν τὸ δικαίωμα πρὸς παροχὴν συντάξεως, δὲν ἔτυχον μέχρι σήμερον τοιαύτης. Ἐγὼ ἠρώτησα τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν γνωρίζῃ, ὅπως καὶ ἀνέφερεν ὅτε ὡμίλει, ἐὰν γνωρίζῃ ὅτι τὰ 99% τῶν θυμάτων τούτων δὲν ἔτυχον συντάξεως, ἐὰν γνωρίζῃ διὰ τίνα λόγον συνέβη τοῦτο καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν τίνα μέτρα ἔλαβεν κατὰ τὸ δεκαεξάμηνον διάστημα τῆς ὑπουργίας του ὅπως θεραπεύσῃ τοῦτο. Δὲν θὰ κάμω κατάχρησιν τῆς ἀνοχῆς σας, κύριοι συνάδελφοι, ἀλλ’ ἡ σοβαρότης τοῦ ζητήματος μὲ ἀναγκάζει νὰ εἴπω ὅσα θὰ εἴπω διὰ νὰ ἀρθῇ καὶ πτυχὴ ἔστω τοῦ παραπετάσματος, διὰ νὰ μάθῃ ἡ Συνέλευσις καὶ ὁ Λαὸς κατὰ πόσον γιγαντοῦται καὶ ζῇ εἰς τὸν ἀτυχῆ τοῦτον τόπον ἡ ἐμπειρία καὶ ὁ τσαρλατανισμὸς καὶ εἰς τὰ σοβαρώτερα ἀκόμη ζητήματα, διὰ νὰ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πῶς δρᾷ καὶ κινεῖται ὁ Κρατικὸς ὀργανισμὸς καὶ πρὸ παντὸς διὰ νὰ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ποίαν ἔχουν ἀντίληψιν τῶν καθηκόντων των ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τίθενται ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὑπηρεσιῶν διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Λαοῦ καὶ πρὸ παντὸς διὰ τὰ συμφέροντα μιᾶς τάξεως ἡ ὁποία μόνη δικαιοῦται νὰ εἶναι προνομιοῦχος εἰς τὴν Χώραν αὐτήν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐγκατασταθῇ ἐντὸς ὀλίγου ἡ Δημοκρατία.

§100ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τί σχέσιν ἔχει αὐτό;

§101Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐννοῶ ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχουν πρίγκιπες καὶ ἄλλοι τιτλοῦχοι. Θὰ ἀναπτύξω δι’ ὀλίγων ποῖα ἦσαν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβον αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, ἀφ’ ἧς προέκυψε τὸ ζήτημα τοῦτο. Διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ 1912–1913, ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων συναισθανομένη ὅτι ἡ παραχωρουμένη εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου σύνταξις ἦτο γλίσχρος, συνέστησεν ἐπιτροπὴν θυμάτων πολέμου, ὑπὸ μορφὴν νομικοῦ προσώπου, σκοπὸς τῆς ὁποίας ἦτο ἡ παροχὴ περιθάλψεως εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σύμφωνα μὲ τὸν πάγιον περὶ συντάξεως νόμον δὲν ἐδικαιοῦντο συντάξεως, συγχρόνως δὲ καὶ ἡ συμπληρωματικὴ παροχὴ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐδικαιοῦντο μὲν συντάξεως ἀλλ’ ἐκρίνετο αὕτη ἀνεπαρκής. Τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς ὑπῆρξε κατ’ ἀρχὰς ἀρκετὰ καλόν. Εἰς τὸν τόπον μας ὅμως καὶ τὰ σοβαρώτερα τῶν πραγμάτων διαρκοῦν ὅσον καὶ ἡ πρωϊνὴ δρόσος. Ὁ ἐνθουσιασμὸς τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἤρχισε νὰ ἀμβλύνεται καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη μετεβλήθη εἰς ἐπιτροπὴν περιθάλψεως τῶν ὑπαλλήλων της. Κατὰ τὸ 1915 διέκοψεν ἐντελῶς τὴν περίθαλψιν τὴν συμπληρωματικήν, μετεβλήθη εἰς κομματικὴν ὀργάνωσιν παρέχουσαν περίθαλψιν εἰς ἀνθρώπους οἵτινες εἶχον προσφέρει τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὸ μνημεῖον τοῦ Φιλοπάππου κατὰ τὰς σκηνὰς τῆς 18ης Νοεμβρίου. Ὅτε ἐπεστρέψαμεν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ἀναλάβω τὴν διεύθυνσιν τῆς ὑπηρεσίας παροχῆς περιθάλψεως εἰς τὰ θύματα πολέμου, ὑπηρεσίας ἡ ὁποία ἐγένετο πλέον κρατική. Ἠρεύνησα τοὺς φακέλλους καὶ ἐκ τῶν 90% ἐξ αὐτῶν ἔλειπαν τὰ σπουδαιότερα πιστοποιητικά, ἔλειπαν πιστοποιητικὰ θανάτου ἐκ τῶν ὁποίων ἤντλουν τὸ δικαίωμά των οἱ δικαιοῦχοι συντάξεως. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπέδειξε θερμὸν ἐνδιαφέρον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ συνέστησεν ὅπως ληφθοῦν πάντα τὰ μέτρα πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων, ὡς καὶ τῶν ἀναπήρων. Ἡ συσταθεῖσα νέα ἐπιτροπὴ θυμάτων πολέμου, ἡ ὁποία προέβαινεν εἰς τὸ ἔργον της μεθ’ ἱκανοποιητικῶν ἀποτελεσμάτων, εἶχε τὴν ἐλπίδα ὅτι μετ’ οὐ πολὺ θὰ ἐτερματίζετο ὁ ἀγών της καὶ θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ λάβῃ πάγια μέτρα δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὸ μεγαλεῖον τῆς Πατρίδος. Ἀλλὰ δὲν κατορθώθη τοῦτο. Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1920 κατέστη ἐπιβεβλημένον ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν ἀναγκῶν τῶν τραυματιῶν καὶ τῶν θυμάτων πολέμου νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος 1690 ὁ ὁποῖος περιελάμβανεν εὐεργετικὰς διατάξεις. Συγχρόνως ἐλήφθη πρόνοια περὶ ἐξευρέσεως ἐργασίας, περὶ ἀτελείας ἐκπαιδευτικῆς τῶν τέκνων τῶν θυμάτων πολέμου, περὶ προνομιακῶν διορισμῶν εἰς δημοσίας θέσεις κλπ. Ἡ ἐπιτροπὴ προσεπάθησεν ὁπωσδήποτε νὰ ἐφαρμόσῃ τὰ μέτρα ταῦτα. Μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης τῶν Σεβρῶν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μεριμνήσας καὶ πάλιν ὑπὲρ τῶν εὐγενῶν θυμάτων ἐζήτησεν ὅπως ληφθοῦν τὰ ἀπαραίτητα μέτρα πρὸς ἱκανοποίησίν των, διότι τὰ μέχρι τότε ληφθέντα δὲν ἐθεώρησεν ἱκανοποιητικά. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἦλθεν ἡ 1η Νοεμβρίου καὶ εἰς τὴν θέσιν ἡμῶν ἦλθον ἄλλοι. Τί ἔλαβε χώραν, κ. πληρεξούσιοι, μετὰ τὴν 1ην Νοεμβρίου δὲν δύναμαι νὰ σᾶς περιγράψω. Εἰς οὐδένα Φιλελεύθερον ἐχορηγεῖτο περίθαλψις ἐὰν δὲν ἐδίδετο σημείωμα ἐκ μέρους τυραννομάχου βουλευτοῦ. Ἐξαιρετικῶς εἰς τοὺς Κρῆτας οὐδεμία περίθαλψις παρεχωρήθη. Καὶ ἐχορηγοῦντο περιθάλψεις εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν σχέσιν εἶχον μὲ τὸν πόλεμον. Καὶ ἐχορηγήθη περίθαλψις γενναιοτάτη καὶ πρωτοφανὴς εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ λοχαγοῦ Βαλάκη, διότι ἔπεσεν εἰς προεκλογικήν τινα τῆς 1ης Νοεμβρίου συμπλοκήν, εἰς τὴν ὁδὸν Σταδίου. Κατήγγειλα τὸ πρᾶγμα εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα καὶ ἡ καταγγελία μου ἀνεφέρετο εἰς πρόσωπα ἀνωτάτης κοινωνικῆς θέσεως, μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ οἱ εἰσαγγελεῖς τότε ἠσχολοῦντο εἰς ἄλλα. Ἐπέμεινα ἐκ νέου παρουσιασθεὶς καὶ εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν ἀλλ’ ἡ φωνή μου ὑπῆρξε φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ. Περὶ τὰς 10.000 αἰτήσεις πεσόντων οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ ἀτύχημα, κατὰ τὰς ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, νὰ εἶναι Φιλελεύθεροι, ἔμενον εἰς τὸ γραφεῖον καὶ δὲν εἶχε κανεὶς τὸ δικαίωμα νὰ τὰς ἀνασύρῃ. Ἦλθεν ἡ Ἐπανάστασις τοῦ 1922 καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, ὁ καὶ νῦν τοιοῦτος, ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως. Ὅλοι ὅσοι εἴχομεν γνῶσιν τοῦ ζητήματος κατεστήσαμεν γνωστὰς τὰς ἀντιλήψεις μας εἰς τὸν κ. Δοξιάδην, ὅστις συνέστησεν ἐπιτροπὴν τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν καὶ ἐγὼ νὰ ἀποτελῶ μέλος. Ἐπεκαλέσθη τὸν πατριωτισμόν μας, παρέστησε τὴν μεγάλην ἀνάγκην ἡ ὁποία ἐπέβαλλε τὸν ταχὺν καταρτισμὸν νομοσχεδίου καὶ πιστεύσαντες ἡμεῖς εἰς τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ προέβημεν εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ δὲν παρέμεινα μέχρι τέλους ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης διότι ἐδέχθην ἄλλην θέσιν ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ ὑπέβαλεν ὅμως τὸ νομοσχέδιον. Μὲ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο καὶ μὲ εὐσυνειδήτους κρατικοὺς λειτουργοὺς θὰ ἐτερματίζετο εἰς δύο, κύριοι πληρεξούσιοι, δύο μόνον συνεδριάσεις τὸ ζήτημα τῶν συντάξεων. Δὲν εἶμαι ὑπερβολικὸς λέγων ὅτι ἡ ἀπονομὴ συντάξεως εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου δὲν ἀπήτει ἢ δύο μόνον συνεδριάσεις, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου συνιστῶντο ἐπιτροπαὶ εἰς τὰς ἕδρας τῶν νομῶν ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ νομάρχου καὶ ἐκανονίζετο ρητῶς ἡ δι’ ἕκαστον βαθμὸν ἀναπηρίας ἀπονεμομένη σύνταξις, ἐλαμβάνετο δὲ πρόνοια καὶ διὰ τὰς περιπτώσεις ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας θὰ παρείχετο σύνταξις καὶ εἰς τὰ τέκνα, μέχρις ὡρισμένου ἀριθμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔφερε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἀλλ’ ὡς ἐπληροφορήθημεν, ὁ τέως ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐδέχθη κἂν νὰ τὸ συζητήσῃ Τὸ ἐμελέτησε; Ποτέ. Ἀλλ’ ἠσθάνθη ἐντροπήν, ἠσθάνθη ῥῖγος διότι ἄλλοι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐτόλμησαν νὰ ὑποβάλωσι τόσον σοβαρὸν νομοσχέδιον, σχέσιν ἔχον μὲ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους. Καὶ χωρὶς νὰ τὸ ἀναγνώσῃ εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν ἀλλὰ θὰ ἐγένετο δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 1920 ἐψηφίσθη νόμος «περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων» ὑπ’ ἀριθμὸν 2769. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μελετήσητε τὸν νόμον αὐτὸν, νὰ κάμητε χρῆσιν ὅλων τῶν παπύρων καὶ ὅλων τῶν ἐπιστημονικῶν ἢ ἄλλων συγγραμμάτων, νὰ συστήσητε ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν διαπρεπεστέρων νομομαθῶν διὰ νὰ μᾶς κάμῃ ἓν ὑπόμνημα καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ τί περιέχει αὐτὸς ὁ ὁ νόμος. Ἔχετε ὀλίγην ὑπομονὴν νὰ ἀκούσητε: (Ἀναγινώσκει). «Ἐν συρροῇ πλειόνων βλαβῶν, ὧν οὐδεμία συνεπάγεται μείωσιν τῆς πρὸς ἐργασίαν ἱκανότητος 100%, βαθμὸς αὐτῆς εἶναι ὁ τῆς βαρυτέρας βλάβης ηὐξημένος διὰ τοῦ βαθμοῦ τῆς ἀμέσως ἑπομένης βαρυτέρας, ὑπολογιζομένου ἐπὶ τῆς, μετὰ τὴν ἔκπτωσιν τοῦ βαθμοῦ τῆς πρώτης μειώσεως, ὑπολειπομένης ἱκανότητος τοῦ παθόντος· ἐὰν οὐχ’ ἧττον ἡ βαρυτέρα βλάβη συνεπάγεται μείωσιν τοὐλάχιστον 20% ὁ βαθμὸς τῶν ἑπομένων λογίζεται ηὐξημένος κατὰ ἕν τμῆμα διὰ τὴν ἀμέσως ἑπομένην βαρυτέραν, κατὰ δύο διὰ τὴν τρίτην καὶ καθεξῆς». Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ συστήσητε ἐπιτροπὴν ἐκ νομομαθῶν, τῶν ὁποίων εὐτυχῶς δὲν στερεῖται ἡ Συνέλευσις, διὰ νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ ἕν καὶ μόνον ἄρθρον.

§102Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἔκαμε αὐτὸν τὸν νόμον;

§103Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα.

§104Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον δὲν συντάσσει νόμους· πῶς ἔκαμε αὐτὸν τὸν νόμον;

§105Χ. ΛΥΚΟΤΟΜΑΡΟΣ. Δὲν ἐξεπονήθη παρὰ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἀλλὰ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἶναι κακὴ ἀντιγραφὴ τοῦ ἰσχύοντος ἐν Γαλλίᾳ σχετικοῦ νόμου περὶ συντάξεως τῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ. Ἦτο δὲ ἀνάγκη νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν ὁ νόμος οὗτος διότι τὸ χρηματικὸν ποσὸν τῶν πολεμικῶν συντάξεων θὰ ἐπλήρωνον τὰ ἡττημένα Κράτη. Ὅσον ἀφορᾶ τὰς ἀτελείας τοῦ κακῶς ἀντιγραφέντος, ἐπαναλαμβάνω, νόμον σᾶς προσθέτω καὶ ἄλλας, ὅτι ὁ ἔχων ἀναπηρίαν ἄνω τῶν 10% δικαιοῦται συντάξεως· συγχρόνως ὅμως ζητεῖται καὶ ὑποβολὴ πιστοποιήσεως τῆς ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς ὅτι ὁ αἰτῶν σύνταξιν ἐκρίθη ἀνίκανος συνεπείᾳ τῆς σωματικῆς βλάβης. Ἀλλὰ μὲ ἀνικανότητα 10% οὔτε ἀνίκανος δύναται νὰ κριθῇ τις ἀλλ’ οὔτε κἂν βοηθητικός. Ἑτέρα παρατήρησις: Κατὰ τὸν νόμον 2769 ἡ ἀναπηρία κρίνεται ἀναλόγως τοῦ προτέρου ἐπαγγέλματος. Ἀλλὰ τί ἐπάγγελμα ἔχει ἕνας μαθητής, ἕνας μουσουργός;

§106Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν οὐσίαν, ὁμιλῶ διὰ τὴν διατύπωσιν. Συγχρόνως ὁ νόμος οὗτος ἔχει ἓν περίεργον ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἀπορῶ πῶς δὲν ἔγινε γνωστὸν ὑπὸ τῶν μυριάδων τῶν παθόντων διὰ νὰ μὴ κάνῃ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἄλλην δουλειάν: (Ἀναγινώσκει). «Στρατιωτικοὶ κατὰ τὸν παρόντα νόμον νοοῦνται πάντες οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰ διάφορα ὅπλα, σώματα, κλάδους, ἢ εἰδικότητας τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, τὴν Χωροφυλακὴν καὶ τὸ Λιμενικὸν Σῶμα ἀξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται καὶ οἱ πρὸς αὐτοὺς δυνάμει τῶν νόμων, ἀντιστοιχοῦντες ἢ ἐξομοιούμενοι». Δηλαδὴ ὅλοι οἱ πρόσφυγες καὶ ὅλοι οἱ ὁποῖοι ἔπαθαν κατὰ τὸ διάστημα τῶν πολέμων ἀπὸ τοῦ 1915 μέχρι σήμερον ὑπάγονται εἰς τὸν νόμον αὐτόν. Αὐτὸς εἶναι ὁ νόμος, κ. πληρεξούσιοι, τὸν ὁποῖον ἀπὸ λόγους ἁβρότητος ἴσως ὁ ἀξιότιμος κ. πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ καὶ λόγῳ συναδελφότητος ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ δὲν ἔθεσε κἂν ὑπὸ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἀλλ’ ἐρωτῶ: ἀπέναντι τῆς διαγωγῆς τοῦ ὅλως ἀναρμοδίου συναδέλφου του τί ἔπραξεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας; Ἐνῷ ἔβλεπεν ὅτι τὸ συνταχθὲν νομοσχέδιον ἦτο ἀποτέλεσμα τοῦ ἀνεφαρμόστου νόμου τοῦ ὁποίου ἄρθρα σᾶς ἀνέγνωσα, ἐνῷ ἔβλεπεν ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει ἐξηκολούθει νὰ ἐφαρμόζηται ὁ ἀσαφὴς καὶ περίεργος οὗτος νόμος οὐδεμία σύνταξις θὰ ἐδίδετο εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου, διατὶ ἐσιώπησε καὶ ἀφῆκε νὰ ἐκδοθῇ τὸ περίφημον νομοθετικὸν διάταγμα; Δὲν εἶναι ἀληθὲς —ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἴπω —ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν ἐπέφερε τροποποιήσεις· τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀνέτρεψεν ὅλως διόλου τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀντέγραψε σχεδὸν τὸν νόμον 1690 μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι ἐφήρμοσεν ἀποκεντρωτικὸν σύστημα, δηλαδὴ τὸν ἔκαμε χειρότερον.

§107Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μήπως εἶσθε ἐναντίον τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων;

§108Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Περιμένετε, κ. συνάδελφε. Ἐπέτρεψε λοιπὸν ἢ μᾶλλον παρέπεμψε τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων περὶ συντάξεων εἰς τὰς πρωτοδικειακὰς ἐπιτροπὰς ἀποτελουμένας— ἀκούσατε!—ἀπὸ ἕνα πρωτοδίκην, ἀπὸ ἕνα ὑγειονομικὸν ἀξιωματικὸν—ἐγνώριζε δὲ ἢ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὅτι εἰς τὰ 9)10 τῶν πρωτοδικείων δὲν ὑπάρχει δύναμις στρατιωτικὴ καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ὑγειονομικός.....

§109Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιτρέπετε, κ. συνάδελφε; Ἐπῆγε μία διαταγὴ εἰς ἕνα στρατιωτικὸν ἰατρὸν νὰ μεταβαίνῃ ἀπὸ Χανίων εἰς Νεάπολιν Λασηθίου ἵνα παρίσταται καὶ νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς ἐπιτροπῆς. Διὰ νὰ μεταβῇ ἐκεῖ ἀπαιτοῦνται διὰ θαλάσσης μὲν τοὐλάχιστον 6 ἡμέραι, διὰ ξηρᾶς δὲ 15.

§110Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀποτελοῦνται, λοιπόν, αἱ πρωτοδικειακαὶ αὗται ἐπιτροπαὶ ἀπὸ τοὺς ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). «Τὸν Πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς ἀπόντα ἢ κωλυόμενον ἀναπληροῦσιν ἕτερος πρωτοδίκης τοῦ αὐτοῦ Πρωτοδικείου ἢ εἷς τῶν εἰρηνοδικῶν τῆς ἕδρας αὐτοῦ ὁριζόμενοι κλπ... καὶ τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ Δημοσίου παρὰ τῇ Ἐφορίᾳ ὁ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὁριζόμενος ἐπὶ τούτῳ ἕτερος οἰκονομικὸς ὑπάλληλος». Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, τὶ εἶναι οἱ περισσότεροι τῶν κατωτέρω οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων καὶ κρίναται σεῖς ἂν εἶναι ἱκανοὶ νὰ ἐφαρμόσουν τὸν περίεργον τοῦτον νόμον. Ὁμιλῶν προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἐβεβαίωσε τὴν Συνέλευσιν ὅτι διετάχθη ὑγειονομικὸς ἀξιωματικὸς νὰ μεταβῇ εἰς τὸ πρωτοδικεῖον Λευκάδος. Ἀλλ’ ἐρωτῶ: τίνα λόγον καὶ ποίαν σχέσιν ἔχει ἡ συμμετοχὴ τοῦ ὑγειονομικοῦ ἀξιωματικοῦ εἰς τὴν ἐπιτροπήν; Ὁ ὑγειονομικὸς ἀξιωματικὸς ἔχει θέσιν τότε μόνον ὅταν πρόκειται περὶ ἀναπήρων. Ὅταν ὅμως πρόκειται περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν θυμάτων πολέμου, ὁπότε δὲν ἀπαιτεῖται παρὰ ἓν πιστοποιητικὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς καὶ ἓν πιστοποιητικὸν τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος περὶ τῆς οἰκογενειακῆς καταστάσεως, δηλαδὴ ἂν ἦτο ἡ χήρα σύζυγος τοῦ ἀποθανόντος καὶ ποῖα τέκνα ἔχει, τὶ χρειάζεται ὁ ὑγειονομικὸς ἀξιωματικός; Ἠδύνατο κύριοι, νὰ χωρισθῇ τὸ ἔργον τῶν ἐπιτροπῶν καὶ οὕτω εἰς μίαν καὶ μόνον συνεδρίασιν νὰ διακανονίσωσι τὸ ζήτημα τῆς συντάξεως, εἰς τὰς οἰκογενείας τοὐλάχιστον τῶν φονευθέντων. Διαβεβαιῶ ὅτι δὲν εἶναι ὑπερβολικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγω καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶμαι ἕτοιμος ν’ ἀναλάβω τὴν ἐφαρμογήν του, εἰς δύο δηλαδὴ συνεδριάσεις καὶ ἐντὸς δύο ὡρῶν νὰ τελειώσῃ τὸ ζήτημα τῆς παροχῆς συντάξεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων, ἀρκεῖ μόνον αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ εὐαρεστηθοῦν ὅπως ἐργασθῶσι δύο μόνον ὥρας. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀναπήρους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην ἐξετάσεως ἐκ μέρους ὑγειονομικοῦ ἀξιωματικοῦ, ἠδύνατο νὰ ληφθῇ ἓν πρακτικὸν μέτρον, νὰ διαταχθῇ δηλ. εἷς ὑγειονομικὸς ἀξιωματικὸς νὰ ἐπισκεφθῇ τοὺς ἄνδρας τῶν νομαρχιῶν καθ’ ὃν χρόνον οἱ ἀνάπηροι εἰδοποιούμενοι ὑπὸ τῶν νομαρχιῶν θὰ προσήρχοντο ὅπως ἐξετασθοῦν. Δυστυχῶς ὅμως δὲν ἔγινε τίποτε διότι οὐδεὶς ἠσχολήθη μὲ τὸ ζήτημα αὐτό.

§111ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἀλλ’ ὁ νόμος ἔδοσεν ἕν λαμπρὸν ἀποτέλεσμα, ὅπου εἰργάσθησαν αἱ ἐπιτροπαί, διότι σημειώσατε ὅτι ὑπῆρχε πλῆθος αἰτήσεων πρὸ 5, 6, 7 ἐτῶν καὶ εὑρίσκοντο εἰς τὰ Ὑπουργεῖα κατατεθειμέναι χωρὶς νὰ γίνῃ καμμία ἐργασία.

§112Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὑπεστήριξα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἴσχυε προηγουμένως.

§113ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶχε καλὰ ἀποτελέσματα. Πρέπει νὰ γίνῃ ὅμως μεταβολὴ τοῦ νόμου ὅπου δὲν ὑπάρχουν στρατιωτικοὶ ἰατροί.

§114Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία προέβη εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀπορριφθέντος ἐκ μέρους τοῦ κ. τέως Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν χωρὶς ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας νὰ διαμαρτυρηθῇ κἄν περὶ τούτου, ἡ ἐπιτροπή, λέγω, αὕτη συνέταξε καὶ δεύτερον νομοσχέδιον, περὶ ἐξευρέσεως ἐργασίας καὶ διοργανώσεως τῆς «Στέγης Πατρίδος.» Τὸ περὶ ἐξευρέσεως ἐργασίας ἐνεκρίθη διότι οὐδεμία ὑπῆρχεν ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας. Τὸ περὶ διοργανώσεως ὅμως τῆς «Στέγης Πατρίδος» οὔτε πρὸς συζήτησιν ἐγένετο δεκτόν. Θὰ ἐρωτήσητε διὰ τίνα λόγον. Σᾶς ἀπαντῶ: ἡ «Στέγη Πατρίδος» συνεστήθη ἀπὸ τὸ 1918. Ἀλλ’ ὅπως ὅλα εἰς αὐτὸν τὸν τόπον εἶναι περίεργα, ὑπήχθη ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἴσως διότι τοῦτο εἶχε συγγένειαν μὲ τοὺς μέλλοντας νὰ κατοικήσωσιν εἰς αὐτήν, ἐνῷ ὑπῆρχεν Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως. Σκοπὸς τῆς «Στέγης Πατρίδος» ἦτο ἡ ἐκμάθησις τέχνης εἰς ἀναπήρους καὶ ἡ χορηγία τεχνητῶν μελῶν. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι καθ’ ὅλην τὴν ἑπταετίαν καθ’ ἥν ἐλειτούργησεν ἡ «Στέγη Πατρίδος» οὐδεὶς ἐκ τῶν σκοπῶν αὐτῶν ἐπετελέσθη, οὐδεὶς ἀνάπηρος ἔμαθε τέχνην καὶ εἰς ἐλαχίστους ἀναπήρους ἐχορηγήθησαν τεχνητὰ μέλη. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ ἐπιτροπὴ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀργάνωσιν τῆς «Στέγης Πατρίδος» εἶναι ἀδιόρθωτον, ἡ διευθύνουσα ὅμως τὰς ἐργασίας τῆς «Στέγης» ἐπιτροπὴ ἀπέρριψεν αὐτὸ διότι, ὡς συνήθως συμβαίνει εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐθεωρήθη ὡς αὐθάδεια ἡ ἐπέμβασις ἄλλων εἰς τὸ ἔργον της, δηλ. ἡ σύνταξις ὑπὸ ἄλλων νομοσχεδίου τῆς ἁρμοδιότητός της. Ἄν καὶ ἐκτιμῶ τὸ ἔργον τῶν κυρίων Ὑπουργῶν οἵτινες εἰσηγήθησαν τὴν ὀργάνωσιν τῆς «Στέγης Πατρίδος»—ὁ ἐνθουσιασμός μου δὲ δι’ αὐτὸ εἶναι τόσον μεγάλος ὅσον δὲν εἶναι ὁ ἐνθουσιασμὸς καὶ ὁ πατριωτισμὸς τῶν κυριῶν αἵτινες διευθύνουσι τὸ ἵδρυμα —εἶμαι ἐν τούτοις ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι ἡ «Στέγη Πατρίδος» δὲν ἐχρησίμευσε μέχρι τοῦδε παρὰ ὡς ξενοδοχεῖον τῶν ἀναπήρων. Δὲν ἐξυπηρέτησε, κύριοι, οὐδένα σκοπὸν ἐξ ὅσων ἠδύνατο νὰ ἐξυπηρετήσῃ διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 5 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον συνεκεντρώθη ἐξ ἐράνων καὶ ἐκ καταθέσεων εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὑπὲρ τῆς «Στέγης Πατρίδος». Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἀντὶ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν ἐπωφελῆ χρησιμοποίησιν τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, περιωρίσθη εἰς τὸ νὰ μᾶς δηλώσῃ ὅτι ἐδόθησαν περιθάλψεις ἄνω τῶν ἐννέα χιλιάδων. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὅμως, κύριοι, νὰ εἴπω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ἐδόθησαν μέχρι σήμερον 7.470 περιθάλψεις ἐκ τῶν ὁποίων δέον νὰ ἀφαιρέσητε τὰς 2.046, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὰς Ἀθήνας. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας: ποῖα εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἀπέναντι τῆς καταστάσεως ταύτης, ἐφόσον μάλιστα δὲν ἀπαιτεῖται διὰ τὴν λῆψιν αὐτῶν νομοθετικὴ ἐργασία; Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, τὴν δήλωσίν μου ὅτι ἐὰν ἐφηρμόζετο τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συνέταξεν ἡ ἐπιτροπή, ἐὰν δὲν ἠρνεῖτο νὰ τὸ υἱοθετήσῃ ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ εἶχεν ἐντελῶς λυθῇ ὅπως θὰ εἶχε λυθῇ καὶ τὸ ζήτημα τῆς παροχῆς συντάξεως εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου ἄν ὁ αὐτὸς κ. τέως Ὑπουργὸς δὲν προέβαλλε τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερον. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, τῆς παροχῆς δηλ. συντάξεως εἰς τὰ εὐγενῆ θύματα τοῦ πρὸς τὴν Πατρίδα καθήκοντος, συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως υἱοθετήσῃ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς καὶ διατάξῃ τὰς νομαρχιακὰς ἐπιτροπὰς νὰ λάβωσι τὰ σχετικὰ μέτρα. Ἐὰν δὲ, ἐπαναλέγω, ἐπιδείξωσι στοιχειώδη ἐργατικότητα, εἰς δύο συνεδριάσεις θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τῆς παροχῆς συντάξεως εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, προκειμένου περὶ σοβαροῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει πολλὰς τὰς ἀπόψεις, προκειμένου περὶ τῆς συντάξεως 100.000 οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐνῷ ἔπρεπε νὰ λαμβάνωσι τὴν σύνταξίν των ἀπὸ πενταετίας, στεροῦνται ταύτης ἐξ αἰτίας ἀκριβῶς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐξέδιδον πληθώραν νομοθετικῶν διαταγμάτων διὰ νὰ κανονίσωσι τὴν σύνταξίν των εἰς τὴν ὁποίαν ὑπελόγιζον καὶ τὴν ἄμισθον ὑπηρεσίαν των ὡς ὑπογραμματέων Εἰρηνοδικείων. (Χειροκροτήματα).

§115ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἔχει γενικευθῆ ἡ συζήτησις;

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§117Α. ΠΡΕΚΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴπατε περὶ τοῦ νόμου 2769, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς συνετάχθη ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον;

§118Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἔχω. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν τὰς διεψεύδετε.

§119Α. ΠΡΕΚΑΣ. Παρακαλῶ ποίας χρονολογίας εἶναι ὁ νόμος;

§120Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τῆς 30 Μαΐου 1922.

§121Α. ΠΡΕΚΑΣ. Κάποια ἄλλη Συνέλευσις ἐξεπόνησε τὸν νόμον αὐτόν. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς τοῦτο ἔχω νὰ δηλώσω εἰς τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἰς πολλὰ σημεῖα εἶναι νόμος τέλειος εἶναι νόμος ἄριστος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι ἡ ὅλη οἰκονομία τοῦ νόμου ἦτο ἐκ τῶν τελειοτέρων. Τώρα ἂν ἔλθωμεν εἰς τὰ μεταγενέστερα νομοθετικὰ διατάγματα τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν ἀναπήρων πολέμου θὰ ἴδωμεν ὅτι αὐτὰ δὲν ἔχουσιν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸν νόμον 2769 τὸν ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, ἐξεπόνησε κάποια ἄλλη Συνέλευσις, χωρὶς οὐδόλως νὰ ἀναμιχθῇ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Πιθανὸν ἀπὸ μέλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τὸ ὁποῖον μέλος δὲν ὑπάρχει σήμερον εἰς τὴν ζωὴν νὰ ἐζητήθη ἡ γνώμη...

§122Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας μετὰ τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἐκπονηθέντος ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς ὑπέβαλεν ὑπόμνημα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν...

§123Α. ΠΡΕΚΑΣ. Πρὸ τοῦ νόμου ἢ μετὰ τὸν νόμον;

§124Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δυστυχῶς, κύριε συνάδελφε, δὲν μὲ παρηκολουθήσατε. Ὁ νόμος 2769 ἐδημοσιεύθη τὸν Μάϊον τοῦ 1922, τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς ἔγινε τὸν Μάϊον τοῦ 1923, ἀπερρίφθη δὲ ἐκ μέρους τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τὸν νόμον 2769. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ νόμου αὐτοῦ συμβουλὴν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ἀποδειχθείσης ἀδυνάτου τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 2769, συνετάχθη ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας ὑπόμνημα πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας τὸ ὁποῖον ἀνέφερε λεπτομερῶς τὰ σημεῖα τοῦ νόμου τὰ ὁποῖα καθιστῶσιν ἀδύνατον τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἀναγνωρίζων τὸ δίκαιον τῆς ὑπηρεσίας του ἀνέφερε τὰ ἀνωτέρω εἰς τὸν συνάδελφόν του ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος συνέστησεν ἐπιτροπὴν ἐκ μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§125Α. ΠΡΕΚΑΣ. Πρόκειται πάντοτε περὶ τοῦ νόμου 2769;

§126Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου συνελθοῦσα προέβη εἰς τὴν σχετικὴν ἐργασίαν συντάξασα καὶ πρακτικόν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις 10 πληρεξουσίων ὅπως γενικευθῇ ἡ συζήτησις· ἑπομένως ἄν τις θέλει νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἔχει τὸ δικαίωμα.

§128Ρ. ΛΙΒΑΘΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιβαθυνόπουλος.

§130Ρ. ΛΙΒΑΘΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς «Στέγης Πατρίδος» ἔχω νὰ παράσχω τὰς ἑξῆς πληροφορίας: Πράγματι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἔφερεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπως ἐπικυρωθῇ. Δυστυχῶς ὅμως τὸ νομοσχέδιον ἦτο ἐντελῶς ἀνερμάτιστον, διότι οἱ συντάξαντες αὐτὸ δὲν εἶχον γνῶσιν οὔτε τὶ ἐγένετο κἄν εἰς τὴν «Στέγην Πατρίδος» καὶ παρουσίασαν ἕν νομοσχέδιον εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέροντο διευθυνταὶ καὶ ὑποδιευθυνταί. Θὰ ἐχρειάζοντο δισεκατομμύρια ὅλα διὰ νὰ συστηθῇ ἡ «Στέγη Πατρίδος» καὶ θὰ ἐστεγάζετο ὑπ’ αὐτὴν τὸ ἥμισυ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μὲ εἶχε παρακαλέσει ὅπως παραστῶ ὁ τότε κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. «Ἡ Στέγη Πατρίδος» λειτουργεῖ, κύριοι, ἀπὸ ἑξαετίας καὶ ἀπέφερεν ἄριστα ἀποτελέσματα οὐχὶ μόνον διὰ τῆς περιθάλψεως τῶν παθόντων, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς διαπαιδαγωγήσεως τῶν ἀναπήρων. Ἔπρεπε δὲ νὰ ἔχῃ γνῶσιν τούτου ἡ ὑπηρεσία καὶ πρὸ παντὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας καὶ νὰ μὴ προσάγῃ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τοιούτου εἴδους νομοσχέδια ἵνα ἐπικυρωθῶσι. Ἐπείσθη τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον πῶς ἔχει τὸ ζήτημα καὶ ἠναγκάσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. ἐξ Ὀλυμπίας πληρεξούσιος. Εἶπον ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, ἵνα μὴ ἀφήσω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ «Στέγη Πατρίδος» οὔτε ὑφίσταται οὔτε λειτουργεῖ.

§131Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ συστήσῃ ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὸ μέχρι τοῦδε ἔργον τῆς «Στέγης Πατρίδος» καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμά της εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§132Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης.

§134Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἔχω νὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν ὅπως πρὸ πάσης συζητήσεως γίνῃ ἀναβολὴ αὐτῆς. Εἶναι πολύ φυσικὸν, μία Ἐπανάστασις καίτοι δὲν ἀπετέλεσε ποτὲ κόμμα, καίτοι δὲν συνεχίζει τὴν ζωήν της, ὡς πολιτικὸς ὀργανισμὸς ὥστε νὰ ὑπόκειται εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, εἶναι φυσικὸν λέγω, ὅτι ἡ Ἐπανάστασις θὰ ἀκούσῃ ἐπικρίσεις. Παρακαλῶ ὅμως, ὁσάκις πρόκειται νὰ ἔλθουν ὑπὸ συζήτησιν ζητήματα διὰ τὰ ὁποῖα οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ οἵτινες ἦσαν καὶ εἰσηγηταὶ αὐτῶν τῶν ζητημάτων ἀπουσιάζουν τῆς αἰθούσης, νὰ ἀναβάλλωνται αἱ συζητήσεις οὕτω, ὥστε οἱ παριστάμενοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ προερχόμενοι δὲ ἐκ τῆς Ἐπαναστάσεως νὰ εὑρίσκωσι τὸν χρόνον ὅπως ἐκτελέσουν ἕν στοιχειῶδες καθῆκον καὶ πρὸς τοὺς ἀπόντας συναδέλφους, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς πρὸς τὴν Ἐπανάστασιν ἀποκαθιστῶντες τὴν ἀλήθειαν.

§135Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ Ἐπαναστάσεως, κύριε Πρόεδρε.

§136Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὡμιλήσατε περὶ τοῦ κ. τέως Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§137Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε νομοθετικὸν διάταγμα διὰ νὰ κανονίσῃ τὴν προσωπικήν του σύνταξιν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου προσετίθετο ἡ ὑπηρεσία του ὡς ὑπογραμματέως Εἰρηνοδικείου. Εἶπον ἁπλούστατα μίαν ἀλήθειαν. Αὐτὸ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν Ἐπανάστασιν τὴν ὁποίαν εὐλαβοῦμαι ὅσον τοὐλάχιστον καὶ οἱ τέως ὑπουργοί της.

§138Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος δὲν πρόκειται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ν’ ἀσκήσῃ γενικὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν πράξεων τῆς Ἐπαναστάσεως. Ἡ ἐπερώτησις στρέφεται περὶ γεγονὸς συγκεκριμμένον, στρέφεται περὶ γεγονὸς καθωρισμένον καὶ πρέπει νὰ γνωρίζω ἂν ὁ κ. συνάδελφος ἤθελε φέρει σήμερον τὸν λόγον καὶ ἐπὶ ἄλλων ζητημάτων. Εἴμεθα ἕτοιμοι, κύριοι, οἱ προερχόμενοι ἐκ τῶν κόλπων τῆς Ἐπαναστάσεως νὰ δώσωμεν λόγον δι’ ὅλα τὰ ἔργα, διὰ τὰ ὁποῖα διὰ τῶν ὑπογραφῶν μας ἔχομεν καταστῇ ἀλληλέγγυοι. Ἀντιλαμβάνομαι πλήρως καὶ αἰσθάνομαι βαθύτατα τὸν πόνον τοῦ προλαλήσαντος κ. συναδέλφου, διότι πνευματικόν του τέκνον, τὸ προσκομισθὲν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νομοσχέδιον, δὲν υἱοθετήθη ....

§139Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Διερμηνεύω τὸν πόνον 100.000 οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ πέντε ἔτη στεροῦνται τοῦ ἄρτου. Δὲν ἀσχολοῦμαι πολὺ μὲ τὰ πνευματικά μου τέκνα.

§140Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Πρὶν ἢ ἡ συζήτησις λάβῃ εὐρυτέραν διάστασιν ἐπανέρχομαι ἐπὶ τῆς παρακλήσεώς μου νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα καθ’ ἣν ὁ κ. πληρεξούσιος νὰ προσκομίσῃ ἔτι πληρέστερα στοιχεῖα διὰ τὴν ἐπίκρισίν του ἐναντίον τῆς Ἐπαναστάσεως.

§141Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διαμαρτύρομαι! Δὲν ὡμίλησα περὶ τῆς Ἐπαναστάσεως οὔτε τοῦ ἔργου της καὶ δηλῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι εὐλαβοῦμαι τὸ ἔργον της περισσότερον ἀπὸ μερικοὺς ὑπουργούς της (Χειροκροτήματα).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κρεμεζῆς.

§143Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐγὼ, κ. πληρεξούσιοι, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ οὔτε μὲ τὸν νόμον οὔτε μὲ τὰ νομοθετικὰ διατάγματα. Θ’ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν οὐσίαν, ἂν καὶ κατὰ πόσον ἀπενεμήθησαν αἱ συντάξεις εἰς τοὺς ἀναπήρους πολέμου. Ἐκ πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔσχον εἰς ὅσας ἐπαρχίας ἐλειτούργησαν αἱ ἐπιτροπαὶ αἱ προβλεπόμεναι ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπενεμήθησαν αἱ συντάξεις. Εἰς ὅσας δὲ ἐπαρχίας δὲν ἑδρεύει στρατιωτικὸν σῶμα παρὰ τῷ ὁποίῳ νὰ ὑπηρετῇ στρατιωτικὸς ἰατρὸς αἱ συντάξεις δὲν ἀπενεμήθησαν διὰ μόνον τὸν λόγον ὅτι οἱ ἁρμόδιοι κύριοι ὑπουργοὶ δὲν διέταξεν ἕνα ὑγειονομικὸν ἀξιωματικὸν νὰ μεταβῇ ἐκεῖ οὕτως ὥστε νὰ συγκληθοῦν αἱ ἐπιτροπαί. Παρακαλῶ συνεπῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. πληρεξούσιος καὶ μεταξὺ τῶν ὁποίων συγκαταλέγεται καὶ ἡ ἰδιαιτέρα μου ἐπαρχία Παρνασσὶς διατάξῃ νὰ μεταβοῦν στρατιωτικοὶ ἰατροί.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαργέτης.

§145Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ἀπορῶ καὶ ἐξίσταμαι, κ. πληρεξούσιοι, διότι ἀκόμη δὲν ἔχει ληφθῇ μέτρον οὔτε διὰ τὸν τρόπον τῆς ἀπονομῆς τῶν συντάξεων εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου. Ἀπορῶ δὲ μὲ τὴν ἀπονιὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως ὁ ὁποῖος ἐνῷ ὑπουργεύει ἀπὸ τόσων μηνῶν δὲν μπόρεσε νὰ φέρῃ ἕνα νόμον, τῶν ἱερώτερον τῶν νόμων, ἵνα δώσῃ τὰς συντάξεις εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου, τὴν στιγμὴν ποὺ μερικοὶ ὑπουργοὶ τῆς Ἐπαναστάσεως εἶχον εὐκαιρίαν νὰ ἐκδίδωσιν σωρείαν νομοθετικῶν διαταγμάτων καὶ διὰ προσωπικὰ ἀκόμη ζητήματα. Εἶναι νομοθετικὰ διατάγματα ἀπὸ τὰ ὁποῖα μόνον φωτογραφίαι τῶν ἐνδιαφερομένων ἔλειπον.

§146ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ζήτω ὁ Πλαστήρας! (Χειροκροτήματα).

§147Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ἐξαίρομεν καὶ χειροκροτοῦμεν πρῶτοι ἡμεῖς τὸν Πλαστήραν, τὸν ἁγνὸν στρατιώτην, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς εἶναι θῦμα πολλῶν κακῶν συμβούλων του. Χειροκροτοῦμεν τὸ ἔργον τῆς Ἐπαναστάσεως, ἀλλὰ δὲν χειροκροτοῦμεν πολλοὺς ἐκ τῶν ὑπουργῶν της, οἱ ὁποῖοι θὰ κληθῶσιν νὰ δώσωσι καὶ λόγον ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως δι’ ὡρισμένας πράξεις των. (Χειροκροτήματα). Ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως θὰ ἤθελε μὲ τὸ νὰ μὴ λάβῃ μέτρα διὰ τὰ θύματα τοῦ πολέμου, νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν γνωστὴν ὅσον καὶ παράδοξον θεωρίαν τῆς βελτιώσεως τῆς Ἑλληνικῆς ῥάτσας διὰ τῆς ἐπιλογῆς. Διότι κάποτε εἰς μίαν συνέντευξίν του εἶπε καὶ τοῦτο, ὅτι μετὰ τὴν καταστροφὴν τῆς Ἑλλάδος, αὐτὰ τὰ θύματα, αὐτοὶ οἱ ἀνάπηροι πολέμου, αὐτὴ ἡ πεῖνα τῶν προσφύγων, θὰ φέρωσι τὸ καλόν, διότι θὰ φύγωσιν οἱ ὀργανισμοὶ οἱ ἀσθενικοὶ καὶ ἔτσι θὰ βελτιωθῇ ἡ ῥάτσα ἡ Ἑλληνικὴ καὶ θὰ ἔχωμεν μίαν πρώτης τάξεως κοινωνίαν. Προτείνω λοιπὸν ὅπως ἡ Συνέλευσις, διὰ νὰ μὴ ἀργοπορῇ τὸ ζήτημα συστήσῃ μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία παραλαμβάνουσα τὸ ἤδη ἕτοιμον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας κ. συνάδελφος, ἐπεξεργασθῇ αὐτὸ τὸ ταχύτερον καὶ τὸ φέρῃ εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ἵνα ληφθῇ ἀμέσως μία ἀπόφασις διὰ τὰ περαιτέρω.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δενδρινός.

§149Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Λυποῦμαι διότι τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός. Νομίζω ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἄξιον μεγίστης προσοχῆς, διότι τὸ ζήτημα τῆς ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου ὑφίσταται ὄχι μόνον εἰς τὰς περιφερείας τῶν ἐπερωτησάντων συναδέλφων, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι παρίσταται ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ὅπως ἡ ἐργασία διὰ τὴν ἀπονομὴν συντάξεων περατωθῇ τὸ ταχύτερον καὶ συμφώνως μὲ τοὺς κειμένους σχετικοὺς νόμους, οὐχὶ δὲ σύμφωνα μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐφαρμοζόμενον δύναται, ὅπως λέγει ὁ κ. Βουδούρης, νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα εἰς δύο μόνον συνεδριάσεις. Τοῦτο τὸ νομίζω ὑπερβολήν. Ὑπάρχει ἀνάγκη, κύριοι, προσωπικοῦ, διότι τὸ ὑπάρχον ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀρκετόν, ἀλλ’ εἰς πολλὰ μέρη δὲν εἶναι καὶ τὸ κατάλληλον ὅπως διεξαγάγῃ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν καὶ δὲν εἶναι δίκαιον, κύριοι, νὰ πένωνται αἱ οἰκογένειαι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν μαχόμενοι χάριν ἑνὸς στέμματος προδώσαντος τὴν Ἑλλάδα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλδῆς.

§151Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἡ συζήτησις, κ. Πρόεδρε, ὀλίγον ἔλειψε νὰ λάβῃ τὸν χαρακτῆρα μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἐπαναστάσεως. Ἐξ εὐλαβείας πρὸς τὸ ἔργον τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ πρὸς τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον θεωρῶ καθῆκον νὰ παρακαλέσω τοὺς θέλοντας νὰ ἀσχοληθῶσιν ἐπ’ αὐτοῦ ὅπως φέρωσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν συγκεκριμένα γεγονότα. Διότι ἀντὶ διὰ γενικῶν φράσεων καὶ διὰ γενικῶν περιστροφῶν νὰ ἐπιρρίπτωσι μομφὴν ἐπὶ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου Ὑπουργοῦ, χωρὶς νὰ κατονομάζωσιν αὐτούς, εἶναι προτιμότερον, φρονῶ, ἐξ εὐλαβείας πρὸς τὴν περίοδον ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν τόσα ὀφείλει τὸ Ἔθνος, ἀποφεύγοντες τὰς γενικὰς μομφὰς καὶ περιστροφὰς νὰ περιορίζωνται εἰς τὴν καταγγελίαν ὡρισμένων γεγονότων καὶ πραγμάτων. Δὲν εἶναι καὶ ἔντιμον—ἐπιτρέψατέ μοι, τὴν φράσιν—διὰ γενικῶν περιστροφῶν νὰ θίγωμεν, κύριοι, μίαν Κυβέρνησιν τῆς Ἐπαναστάσεως.

§152Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὴ συγχέετε τὰ πράγματα. Ἄλλο Κυβέρνησις καὶ ἄλλο Ἐπανάστασις.

§153Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Εἶναι ἀλληλένδετον τὸ ἔργον τῆς Ἐπαναστάσεως πρὸς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως πρέπει νὰ προσκομίζωνται ὡρισμένα γεγονότα. Ἐγὼ ἔχω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας, ὅτι εἰς τὴν Λέσβον ἡ ἐπιτροπὴ ἐξετέλεσε τὸ ἔργον της μὲ ἄκραν εὐσυνειδησίαν καὶ ὀφείλομεν νὰ ἐκφράσωμεν τὰς εὐχαριστίας μας εἰς αὐτὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἐφρόντισε νὰ καταρτίσῃ τὸν σχετικὸν νόμον. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ εἴχομεν νὰ κάμωμεν εἶναι τὸ ἑξῆς. Κάθε ἐφαρμογὴ νέου νόμου παρουσιάζει καὶ ἐλλείψεις. Τὰς ἐλλείψεις αὐτὰς νὰ φροντίσωμεν ὅπως διορθώσωμεν. Ἐπειδὴ δὲ λόγῳ τῆς ἀποστρατεύσεως δὲν ὑπάρχουσιν ἀρκετοὶ ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ νὰ φροντίσωμεν ὅπως ἀντικαταστήσωμεν αὐτοὺς διὰ τῶν ἀστυϊάτρων. Τὸ ζήτημα χρήζει προσοχῆς καὶ δι’ αὐτὸ συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ καταρτισμοῦ μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμά της ὑποδεικνύουσα τὰς ἀναγκαίας τροποποιήσεις τοῦ σχετικοῦ νόμου.

§154Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης.

§156Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Μυτιλήνης ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου του ἐξέφερε λέξιν βαρυτάτην. Τὴν βαρύτητα τῆς λέξεως ἀφίνω νὰ ἐκτιμήσῃ ἡ Συνέλευσις. Τὸ ἔργον τῆς Ἐπαναστάσεως εἶναι τόσον φωτεινόν, τόσον σωτήριον, τόσον μέγα, ὥστε δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς συνηγορίας οὔτε τοῦ ἐκ Μυτιλήνης κ. συναδέλφου οὔτε κανενὸς ἄλλου. Τὸ ἔργον τῆς Ἐπαναστάσεως ἐπεβράβευσεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς καὶ περὶ τοῦ ἔργου αὐτοῦ θὰ ὁμιλήσῃ εὐφήμως ἡ Ἱστορία. Οἱ ἀκούσαντες εἶναι εἰς θέσιν νὰ μαρτυρήσουν ὅτι ὄχι μόνον μομφὴν κατὰ τῆς Ἐπαναστάσεως δὲν εἶχον διάθεσιν νὰ ἐκφέρω, ἀλλ’ οὔτε ἀνέφερα κἂν τὴν Ἐπανάστασιν. Ἄν ὡρισμένοι ὑπουργοὶ τῆς Ἐπαναστάσεως...

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν βλέπω ποῦ ὑπάρχει τὸ προσωπικὸν ζήτημα.

§158Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ἔντιμον...

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐλέχθη τι ἀφορῶν ὑμᾶς προσωπικῶς. Μὴ ἐπεκτείνετε τὴν συζήτησιν.

§160Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μείνῃ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι διατεθειμένος νὰ ρίψω μομφὴν κατὰ τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ τοῦ ἔργου της.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγορίου.

§162ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ὀφείλω, κ. Πρόεδρε, νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς μομφῆς, ἡ ὁποία ἀπεδόθη ἐκ μέρους τινῶν τῶν προλαλησάντων κατὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἐπὶ πολὺ χρονικὸν διάστημα διετέλεσα ὡς Γενικὸς Γραμματεύς. Καὶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ταύτην καὶ ὡς πληρεξούσιος ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσω, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἀρχικῶς εἶχε προταθῆ, ἦτο καλύτερος, ὅτι ἐπὶ πενταετίαν ὁλόκληρον ἀπενεμήθησαν 2 χιλιάδες συντάξεις εἰς θύματα πολέμου, ἐνῷ δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος νόμου ἀπενεμήθησαν ἐντὸς ἓξ μηνῶν συντάξεις εἰς 8 χιλιάδας θυμάτων καὶ συνεπῶς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ἐσημείωσε μεγίστην πρόοδον εἰς τὸ δυσχερὲς καὶ ἀκανθῶδες τοῦτο ζήτημα. Δὲν εἶμαι ἐγὼ βεβαίως ἐκεῖνος ὅστις θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὸ θαυμάσιον ἀποτέλεσμα τῶν 8 χιλιάδων συντάξεων, ἀλλὰ θέλω νὰ δηλώσω ὅτι οὔτε ἀναλγησία οὔτε ἔλλειψις ἐπιμελείας ἐπεδείχθη ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ὑπηρέτησα. Ὁ νόμος περὶ οὗ πρόκειται δὲν εἶναι τόσον καταδικαστέος, διότι ἀποκεντροῖ τὰς ὑπηρεσίας καὶ ἀντὶ νὰ ὑποχρεώνῃ τοὺς δικαιουμένους συντάξεως νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τεράστια ἔξοδα καὶ νὰ ταλαιπωρῶνται ἐρχόμενοι εἰς Ἀθήνας, τοὺς παραπέμπει εἰς τὰς οἰκείας Ἐπιτροπὰς καὶ καταμερίζει τὴν ἐργασίαν ἵνα φθάσῃ ταχύτερον καὶ ἀσφαλέστερον εἰς τὸ τέρμα. Εἶναι ἀπόρροια τῆς γενικῆς ἀρχῆς τῆς ἀποκεντρώσεως, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἔθηκε καὶ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὡς πρέπει ν’ ἀκολουθήσωμεν καὶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν καὶ εἰς τὴν Διοίκησιν. Μὲ τοιοῦτον πνεῦμα συνετάχθη κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ νόμος, διὰ τὸν ὁποῖον ἠσχολήθη προσωπικῶς καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπαναστάσεως, ὅστις ἐπεδείκνυεν ἐνδιαφέρον διὰ τὸ παράπονον καὶ τοῦ τελευταίου ἀναπήρου. Διότι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐπαναστάσεως ὑπῆρξε Κυβέρνησις τῶν ἐφέδρων καὶ τῶν στρατιωτῶν καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ρίπτωνται αἰτιάσεις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, αἰτιάσεις ἀντανακλῶσαι γενικῶς κατὰ τῆς Ἐπαναστάσεως. (Διαμαρτυρίαι). Θὰ ἐπιμένω ἐπὶ τῆς ἀντιλήψεως αὐτῆς, διότι τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἔχει σχέσιν μὲ τὴν Ἐπανάστασιν ἐφόσον ἐκ τῆς Ἐπαναστάσεως ἤντλει ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη τὴν νομοθετικήν της ἐξουσίαν. Τὸ νομοσχέδιον περὶ οὗ πρόκειται συνεζητήθη μετὰ τοῦ ἰδίου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπαναστάσεως, ὁ ὁποῖος, δυνάμει τοῦ κυριαρχικοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον εἶχε — διότι ὑπῆρχε κάποια σύγχυσις ἐξουσιῶν— ἐν τῷ συμφέροντι καὶ τῷ ἐνδιαφέροντι τῆς Ἐπαναστάσεως ὑπὲρ τῶν ἀναπήρων τοῦ πολέμου, ἔλαβε μέρος εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ. Δὲν εἶναι συνεπῶς, κύριοι, ἐπιτετραμμένον νὰ ἐγείρωνται διαμαρτυρίαι καὶ νὰ ἀποτείνωνται μομφαὶ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§163ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀτονῇ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος τῶν Κυβερνητικῶν πράξεων διὰ τῆς ἐπικλήσεως τῆς Ἐπαναστάσεως, ἥτις δέον νὰ διακρίνηται τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου αὐτῆς.

§164ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐφόσον ὅμως ἡ ἰδία ἐπανάστασις τοιοῦτον ἐνδιαφέρον ἐδείκνυεν ὡς πρὸς τοὺς ἐφέδρους καὶ τοὺς ἀναπήρους πολέμου ἰσχυρίζομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτῆς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δείξῃ ἀδιαφορίαν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ στηρίζομαι διὰ νὰ ὑποστηρίξω ὅσα ὑπεστήριξα.

§165ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κάθε Κυβέρνησις εἶναι ὑπὸ ἔλεγχον.

§166ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κατὰ τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ ἀπαντῶ.

§167Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ κινδυνεύει νὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ συνεργάται αὐτῆς προσπαθοῦσι νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς Ἐπαναστάσεως διὰ νὰ ἀποφύγωσι προσωπικὰς εὐθύνας, δηλῶ καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐκφράζω τὴν θέλησιν καὶ τῶν συναδέλφων μου ὅτι ὄχι μόνον δεχόμεθα τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, ἀλλὰ παρακαλοῦμεν αὐτόν.

§168Λ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν κάμνετε καμμίαν παραχώρησιν. Ὁ ἔλεγχος θὰ γίνῃ εἴτε θέλετε εἴτε δὲν θέλετε.

§169Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Παρακαλοῦμεν τὸν ἔλεγχον.

§170ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως νὰ ἐλέγξῃ.

§171Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διότι πιστεύομεν ὅτι τὸ ἔργον καὶ τῆς Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως εἶχεν ἀσφαλῶς καὶ ἀτελείας καὶ σφάλματα, ἀλλ’ ἐν τῷ συνόλῳ του ἀναμφισβητήτως ἔχει εὐδοκιμήσει.

§172ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι, ἂν ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, τὸ ἔπραξα διότι νομίζω ὅτι κακῶς ἠμφισβητήθη τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας καὶ γενικῶς τῆς Κυβερνήσεως ἐν σχέσει μὲ τοὺς ἀναπήρους· ἠθέλησα νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς μορφῆς, ἡ ὁποία τείνει νὰ ἀποδώσῃ ἀδιαφορίαν ἐν σχέσει μὲ τοὺς ἀναπήρους. Ἀδιαφορία, κύριοι, οὐδέποτε ὑπῆρξεν. Εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ νομοθέτημα νὰ ὑπῆρξαν ἀτέλειαι, εἶναι δυνατὸν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ νὰ μὴ ἐπῆλθον ὅλα τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα, ἀλλὰ κατεβλήθη πᾶσα προσπάθεια διὰ νὰ ἐπέλθουν τὰ καλύτερα ἐξ αὐτῶν καὶ νομίζω ὅτι μὲ τὴν τροποποίησιν, ἡ ὁποία θὰ βελτιώσῃ τὸν τρόπον τῆς καταρτίσεως τῶν ἐπιτροπῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς καλύτερα ἀποτελέσματα.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλωριᾶς.

§174Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὰς ἐκτοξευθείσας τὴν ἑσπέραν ταύτην μομφὰς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἐπαναστάσεως....

§175ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Πάλιν τὰ ἴδια!

§176Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. .. ἐμμέσως δὲ καὶ κατ’ αὐτῆς ταύτης τῆς Ἐπαναστάσεως.

§177ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§178Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Δὲν δυνάμεθα, κύριοι, ὅταν μεμφώμεθα τὴν Κυβέρνησιν νὰ γε ροκροτῶμεν τὸν Πλαστήραν μηδὲ ὅταν χειροκροτῶμεν τὸν Πλαστήραν νὰ μεμφώμεθα τὴν Κυβέρνησίν του.

§179ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι δά!

§180Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἀπετελέσθη ἀπὸ στρατιωτικοὺς καὶ πολιτικούς, οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν ὑπεράνω παντὸς συμφέροντος προσωπικοῦ τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος. Ἄν ὑπάρχωσι πληρεξούσιοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι νὰ καταγγείλωσιν ὡρισμένας πράξεις εἴτε τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπαναστάσεως εἴτε οἱουδήποτε ὑπουργοῦ ἢ ὀργάνου τῆς Ἐπαναστάσεως, νὰ τὰ φέρωσιν εἰς φῶς.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πραντούνας.

§182Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Θεωρῶ καθῆκον, κ. Πρόεδρε, ὅπως ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας διὰ τὸ συντελεσθὲν ὑπ’ αὐτοῦ ἔργον τὸ ὁποῖον ὁμολογουμένως ἦτο λίαν δυσχεσὲς καὶ σοβαρόν. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν κατὰ τὸ κολοσσιαῖον τοῦτο ἔργον νὰ μὴ παρουσιασθῶσι καὶ ἀτέλειαί τινες, αἱ ὁποῖαι ὅμως ὀφείλονται κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὸν νόμον. Τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἀτελειῶν αὐτῶν ἐπιθυμῶν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας τροπολογίας τινὰς τοῦ νόμου τούτου τὰς ὁποίας παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλομενόπουλος.

§184Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀνεγνωρισμένη ἀνάγκη ὅπως ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας ἐπὶ τῆς ταχείας ἐκκαθαρίσεως τῶν ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων πρὸς παροχὴν συντάξεως προεκάλεσε τὴν συζήτησιν ταύτην, ἐκ τῆς ὁποίας ἐβεβαιώθη ἓν ἄλλο γεγονός, ὅτι αἱ ὑποβληθεῖσαι αἰτήσεις τῶν ἀτυχῶν οἰκογενειῶν αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν ἀπὸ τὸν τελευταῖον μάλιστα πόλεμον, τὴν ἀτυχῆ μικρασιατικὴν ἐκστρατείαν, δὲν ἐξεδικάσθησαν εἰσέτι. Ἄν καὶ εἶμαι βέβαιος, κύριοι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας θὰ σπεύσῃ νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ἐκκαθάρισις, ἐπιθυμῶ νὰ ἐξάρω ἓν γεγονὸς καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του. Ὁ νόμος περὶ τοῦ ὁποίου γίνεται λόγος ἐν τῇ Συνελεύσει εἶναι νόμος ἀποκεντρωτικὸς ἐμπνευσθεὶς ἀπὸ μίαν ἀρχὴν τῆς ὁποίας τὴν ἐφαρμογὴν ποθοῦμεν ὅλοι, τὴν ἀρχὴν τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ ἐκ τῆς ὁποίας ἀναμένομεν τὴν βελτίωσιν τῆς διοικήσεως. Δυστυχῶς ὅμως κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου ὁ ὁποῖος εἶναι, ὡς εἶπον, καλός τὸ ἐδῶ κέντρον, τὸ Ὑπουργεῖον, παρενέβαλε προσκόμματα καὶ ἐματαίωσε τὰ ἀποτελέσματα τὰ ἀγαθὰ τῆς ἀποκεντρωτικῆς ταύτης ἀρχῆς. Τί εὐκολώτερον εἶναι, κ. πληρεξούσιοι, παρὰ νὰ συσταθῶσιν αἱ κατὰ νόμον ἐπιτροπαὶ καὶ νὰ ἐπισπεύσωσι τὴν ἐκκαθάρισιν; Τί εὐκολώτερον παρὰ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐργασίαν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, οὕτως ὥστε σήμερον νὰ μὴ ἔχωμεν αὐτὰ τὰ παράπονα καὶ νὰ μὴ ἀναγκάζηται ἡ Συνέλευσις νὰ ἀπασχολῆται διὰ τὴν λυπηρὰν ἀμέλειαν, ἡ ὁποία ἐπεδείχθη πρὸς ἀπονομὴν τοῦ δικαίου εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου; Αἱ ἐπιτροπαὶ ἔπρεπε νὰ ἀποτελεσθῶσιν ἀπὸ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τοὺς τάδε καὶ τάδε· διότι ὅμως ὁ ἐφοριακὸς ὑπάλληλος δὲν ηὐκαίρησε νὰ μεταβῇ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ἐπιτροπὴ δὲν συνεδρίασεν. Ἀπὸ ποῖον πρέπει νὰ ζητηθῇ εὐθύνη; Καὶ τί τοὺς μέλει δι’ αὐτὸ τοὺς ἀτυχεῖς παθόντας; Ἡ ἀρχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ πολυμελῆ σώματα ἀποφασίζουν παρεγνωρίσθη. Ἡ ἀρχὴ καθ’ ἣν εἰς ἐπιτροπὰς ἀπαρτιζομένας ἀπὸ 5 μέλη τὰ 4 ἢ 3 μέλη ἐκδίδουν ἀπόφασιν, ἡ ἀρχή, λέγω, αὕτη ἡ γενικὴ παρεγνωρίσθη· πρέπει νὰ εἶναι παρόντα ὅλα τὰ μέλη. Ὁ γραφεὺς τῆς Ἐφορίας θέλει νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὰς δηλώσεις του καὶ δὲν εὐκαιρεῖ νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον διὰ νὰ λάβῃ μέρος· ὁ στρατιωτικὸς ἰατρὸς ἔχει ὑπηρεσίαν καὶ δὲν δύναται νὰ μεταβῇ εἰς τὴν συνεδρίασιν. Ἠξεύρετε, κύριοι, τί ἐγένετο διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν αἰτήσεων τοῦ νομοῦ Κυκλάδων; Ὑπεβλήθησαν ἄνω τῶν 1000 αἰτήσεων, ἐξεκαθαρίσθησαν δὲ μόνον 50, διότι ὁ στρατιωτικὸς ἰατρὸς ἐλθὼν εἰς Σῦρον ἔκρινε καλὸν νὰ ἀναχωρήσῃ ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος. Ὁ νομάρχης Κυκλάδων ἐζήτησε τηλεγραφικῶς ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον ὅπως διαταχθῇ ὁ ἴδιος ἰατρὸς ἢ ἄλλος νὰ μεταβῇ εἰς Σῦρον διὰ νὰ προχωρήσῃ τὸ ἔργον αὐτὸ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ οὐδεὶς ἀπήντησε, παραμένουν δὲ εἰσέτι 950 αἰτήσεις ἐκκρεμεῖς. Δὲν πταίει ὁ νόμος, κύριοι· ὁ νόμος εἶναι καλός, ἀλλὰ πταίει τὸ κέντρον, τὸ ὁποῖον ἴσως ἐξ ὑπερβολικοῦ ζήλου περὶ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διότι θέλει νὰ τὰ ἠξεύρῃ ὅλα παρεμβάλλει προσκόμματα. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Προνοίας Ὑπουργόν, ὅπως λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὴν συζήτησιν ταύτην θεωρήσῃ ἔργον καθήκοντος καὶ ὑποχρεώσεως πρὸς τοὺς ἀτυχεῖς δικαιούχους, τὴν ἀπονομὴν εἰς αὐτοὺς συντάξεως καὶ διατάξῃ, ὅπως συσταθῶσιν αἱ ἐπιτροπαὶ διὰ τὴν ταχεῖαν ἐκδίκασιν τῶν αἰτήσεων.

§185ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι τὸ ἔργον τῆς ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὰ θύματα πολέμου καθυστερεῖ, ὡς ἐπίσης δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι πρέπει νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν σχετικῶν αἰτήσεων. Πρέπει ὅμως νὰ ἴδωμεν κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ γίνῃ τοῦτο, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ποῦ προσκόπτει ὁ νόμος, διότι δὲν παραδέχομαι, ὅτι ὁ νόμος εἶναι κακός. Νομίζω, κύριοι, ὅτι τοῦτο συμβαίνει διότι εἰς πλείστας περιφερείας δὲν ὑπάρχουν στρατιωτικοὶ ἰατροὶ διὰ νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις τῶν ἐπιτροπῶν. Προυτάθη νὰ διορισθῶσι πολιτικοὶ ἰατροί. Τοῦτο τὸ θεωρῶ ἐπικίνδυνον. Τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον προτείνω, τὸ ὁποῖον ζητῶ ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, εἶναι τοῦτο: Ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τοῦ Στρατοῦ ἔλαβεν ἐκ τῶν πολέμων τὴν εὐκαιρίαν νὰ γνωρίσῃ τοὺς ἐφέδρους ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικούς. Δύναται λοιπὸν ὑπευθύνως νὰ πληροφορήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας τίνες ἐκ τῶν ἐφέδρων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν δύνανται νὰ ἐκπληρώσουν μετὰ περισσοτέρας ἐμπιστοσύνης τὸ ἔργον αὐτό. Νὰ προσαχθῇ δὲ εἰς τὴν Συνέλευσιν νομοσχέδιον, εἰ δυνατὸν αὔριον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ζητῆται εἰδικὴ πίστωσις ὅπως οἱ ὑγειονομικοὶ αὐτοὶ ἰατροὶ προσκαλούμενοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν ἀμειφθοῦν ἰδιαιτέρως, οὕτως ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν ὅπως αἱ ἐπιτροπαὶ ἐργαζόμεναι ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς μῆνας συμπληρώσουν αὐτὸ τὸ ἔργον. Ἡ δαπάνη εἶναι μεγάλη, ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ δυστάσῃ νὰ προσυπογράψῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, οὔτε ἡ Συνέλευσις θὰ ἀρνηθῇ νὰ τὸ ἐγκρίνῃ. (Χειροκροτήματα).

§186Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ Ὑπουργεῖον ἔχει διαφόρους πληροφορίας ὅτι ἔχουν ἑτοίμους τὰς αἰτήσεις, καὶ συνεπῶς δυνάμεθα νὰ διατάξωμεν τὴν μετάβασιν...

§187ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ βραδύνωμεν. Δὲν ἔχομεν ἀρκετὸν ὑγειονομικὸν προσωπικόν. Λοιπὸν διὰ νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἐργασία θὰ ληφθῇ εἰδικὴ μέριμνα.

§188Κ. ΤΣΙΜΙΝΑΚΗΣ. Μετὰ τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως λεχθέντα ἔχω νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς: Πρόκειται περὶ τῶν ἀναπήρων πολέμου, περὶ τῶν ὁποίων εἰς ὅλα τὰ Κράτη ἔγιναν ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι ἔκριναν αὐτοὺς καὶ ἔχουσι πλήρη γνῶσιν τοῦ βαθμοῦ ἀναπηρίας ἑκάστου. Δὲν νομίζω ὅτι εἰς ἔφεδρος ἰατρὸς ὅσην πεῖραν καὶ ἂν ἔχῃ δύναται νὰ κρίνῃ μόνος. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει τινὲς ἐκ τῶν ἱκανωτέρων τῶν ἀσχοληθέντων εἰς τὸ Στράτευμα ἀποζημιούμενοι ἐπαρκῶς νὰ περιέλθωσι τὰς διαφόρους περιφερείας καὶ νὰ κρίνωσιν. Ὑπάρχουσι δὲ τοιοῦτοι καὶ ἐκτὸς τοῦ Στρατεύματος, ὅπως ὁ κ. Λιβαθυνόπουλος.... (Θόρυβος).

§189Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, κατόπιν τοῦ ἐπιδειχθέντος, ὡς πάντοτε, ἐνδιαφέροντος ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν—ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ ἀκούσῃ τὴν ταπεινήν μου γνώμην — ὅτι ἐντὸς δέκα ἡμερῶν δὲν θὰ ὑπάρχῃ ζήτημα συντάξεως. Διότι, κύριοι, ὑφίσταται μία παρεξήγησις· δὲν ὑπάρχουν μόνον ἀνάπηροι, διὰ τοὺς ὁποίους ἀπαιτεῖται ἀποστολὴ ὑγειονομικοῦ ἀξιωματικοῦ· τὰ 9)10 τῶν δικαιούχων εἶναι αἱ χῆραι τῶν φονευθέντων.

§190ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὀρθὸν εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. πληρεξούσιος, ὅτι ὁσάκις δὲν πρόκειται περὶ ἀναπήρων ὁ ἰατρὸς δὲν χρειάζεται. Δυστυχῶς ὁ νόμος ὁρίζει μίαν ἐπιτροπὴν δι’ ὅλα. Ἂς τροποποιήσωμεν λοιπὸν τὸν νόμον, ὥστε ὅπου δὲν χρειάζεται ἰατρὸς νὰ προβαίνῃ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὰς ἐργασίας της ἄνευ αὐτοῦ.

§191ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κούνδουρος.

§193Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ πληροφορήσω τὴν Κυβέρνησιν, ἰδίᾳ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον αὐτῆς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ ἰατροῦ δύναται νὰ λυθῇ κατὰ τρόπον ἁπλούστερον. Παρετηρήθη ὅτι δὲν δύναται νὰ λάβῃ μέρος πολιτικὸς ἰατρός· ἐὰν δὲν εἶναι ἰατρὸς τοῦ Στρατεύματος, δὲν δύναται νὰ ἐνασκήσῃ τὰ καθήκοντα τοῦ ἰατροῦ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς τοῦ κανονισμοῦ τῶν συντάξεων. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἔλαβε τὴν πρόνοιαν νὰ διορίσῃ εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν νομῶν ἰατρούς, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ὅλοι ἀποκλειστικῶς ἐκ τοῦ στρατεύματος, δηλ. τὸ σύνολον τῶν ἐφέδρων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἰατροὶ προέρχονται ἐκ τοῦ Στρατεύματος καὶ ἔχουν μακρὰν ὑπηρεσίαν εἰς αὐτό. Τὸ ὀρθότερον εἶναι νὰ τὰ ἐξασκήσῃ τὰ καθήκοντα ἰατροῦ ὁ διωρισμένος εἰς ἕκαστον νομὸν ὑγειονομικὸς ἐπιθεωρητής, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἐκ τοῦ Στρατεύματος καὶ ὁ ὁποῖος κατὰ τεκμήριον, τοὐλάχιστον, εἶναι ὁ ἄριστος. Θὰ ἤθελον, κύριοι, νὰ ὑποβάλω δύο γνώμας, ὡς πρὸς τὸν περὶ οὗ πρόκειται νόμον. Ἡ μεγαλυτέρα ἔλλειψις τοῦ νόμου αὐτοῦ, κύριοι, ἢ καὶ οὐσιωδεστέρα εἶναι ἡ ἑξῆς. Τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως ἀναγνωρίζεται μόνον εἰς τοὺς γονεῖς, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν χρόνον τοῦ παθήματος τοῦ τέκνου των εἶχον τὴν ἡλικίαν τοῦ ἑξηκοστοῦ ἔτους. Ἐὰν κατὰ σύμπτωσιν ὁ γονεὺς ἦτο 59 ἐτῶν καὶ 11½ μηνῶν, δὲν λαμβάνει σύνταξιν. Δεύτερον εἶναι τὸ ἀναγόμενον εἰς τὸ στάδιον τῶν ἀποδείξεων. Ἀξιοῦν, κύριοι, ἀπὸ τοὺς αἰτοῦντας νὰ καθορισθῇ ἡ σύνταξίς των, ὅπως ἐμφανίσουν πιστοποίησιν τοῦ λόχου περὶ τῆς ἀπωλείας ἢ τοῦ τραυματισμοῦ τοῦ τέκνου των. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ περισσότερα ἀρχεῖα κατεστράφησαν, ὅταν κατεστράφη καὶ ἡ Στρατιὰ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ νομοθέτης τοῦ μέλλοντος, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, νὰ καθορίσῃ ἕνα ἁπλοῦν, ἁπλούστατον τρόπον ἀποδείξεως τῆς ἀπωλείας τοῦ τέκνου: Ἐφόσον κρατοῦνται ἢ ἀγνοοῦνται εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν καὶ αἰχμάλωτοι καὶ ὅμηροι, δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν νόμον ὅτι οἱ ἀποδεδειγμένως μὴ ἐπιστρέψαντες μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, θεωροῦνται, ὅτι ἀπωλέσθησαν. Διότι ἄλλως, κύριοι, δὲν δύναται νὰ τελειώσῃ ἡ διαδικασία αὐτή, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν χιλιάδας οἰκογενειῶν ἐν ἀμφιβολίᾳ περὶ τοῦ ἂν ζῇ, ἢ δὲν ζῇ τὸ τέκνον των καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ μείνωσιν ἄνευ συντάξεως. Δὲν εἶναι δὲ ὑπερβολικὴ ἡ ἀξίωσις ὅταν πρόκειται περὶ τοιούτων οἰκογενειῶν, ὅταν μάλιστα πρόκειται νὰ γνωρίσῃ καὶ ἡ Ἑλλὰς μὲ πόσας κεφαλὰς τέκνων της ἐπλήρωσε τὴν Κωνσταντινικὴν προδοσίαν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν παράδειγμα διὰ νὰ γνωρίσητε εἰς ποῖον σημεῖον τάξεως εὑρίσκεται ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἡ ὑπηρεσία. Ἔχω συμπολίτην ἀνθυπολοχαγόν, ὁ ὁποῖος ἀνεγράφη ἅπαξ πρὸ τριετίας εἰς τὰ βιβλία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὡς νεκρός. Ἐργάζεται ἤδη ἐπὶ μίαν τριετίαν ἵνα ἐπανέλθῃ ἐν τῇ ζωῇ καὶ δὲν τὸ κατώρθωσεν. Ὅτε τοιαῦτα περιστατικὰ ἐμφανίζει ἡ ὑπηρεσία, δὲν πρέπει νὰ διευκολύνωμεν τὸ ἔργον τῆς προστασίας τῶν παθόντων εἰς τὸν πόλεμον;

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ὑπάρχει πρότασις πληρεξουσίων ὑπὲρ τοὺς 10, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 13 τῆς ἡμερησίας διατάξεως πρότασις, ἀφορῶσα τὸν 13ον μισθὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὁ κ. Καλέλλης ἔχει τὸν λόγον.

§195Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς παριστάμενος κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην μὲ ἔχει ἀπαλλάξει, ὡς ἐπληροφορήθην καὶ ἂν εἶναι ἀληθὴς ἡ πληροφορία μου, τοῦ κόπου, ἵνα διὰ μακρῶν ἐκτραγῳδήσω τὴν οἰκονομικὴν τῶν ὑπαλλήλων κατάστασιν, διότι πρὶν ἢ καταλάβῃ τὸ ἀξίωμα ὅπερ ἤδη κατέχει εἶχε καὶ οὗτος πληρεστάτην γνῶσιν αὐτῆς. Τοιαύτη δὲ τῷ ἐνεποίησεν ἐντύπωσιν ἡ κατάστασις αὕτη, τόσον ἔκρινεν ἀναγκαίαν τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν κρατικῶν ὑπαλλήλων, ὥστε μεταξὺ ἄλλων καὶ ἡ ὑπογραφή τον ἐτέθη κάτωθεν συστατικῆς ἐπιστολῆς πρὸς τὸν τότε προκάτοχόν του, ἵνα δοθῇ ὁ 13ος μισθὸς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους.

§196Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχετε δικάσει τὸ ἔγγραφον;

§197Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Ἐπληροφορήθην, εἶπον, καὶ δι’ αὐτὸ ἐποιησάμην πᾶσαν ἐπιφύλαξιν, κ. Ὑπουργέ.

§198Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν θέλω νὰ διακόπτω, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι δυνατὸν καὶ οἱ ἄλλοι ἐκ τῶν πολλῶν ἐγγεγραμμένων ῥητόρων νὰ ὑποπέσουν εἰς τὴν ἰδίαν πλάνην, ὀφείλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ ὅταν εἶμαι βουλευτὴς δὲν λησμονῶ τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ, ὅπως καὶ ὅταν συμπίπτῃ νὰ εἶμαι ὑπουργὸς δὲν λησμονῶ τὴν θέσιν τοῦ βουλευτοῦ. Εἶπα λοιπὸν τότε, ὅτι διὰ τὴν προκαταβολὴν τοῦ μισθοῦ τοῦ Ἰανουαρίου εἶμαι σύμφωνος νὰ συστήσω εἰς τὸν προκάτοχόν μου νὰ δοθῇ, τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ὑπάλληλος ἀπολυόμενος ἀποθνήσκων δικαιοῦται δι’ ἑαυτὸν καὶ διὰ τὴν οἰκογένειάν του νὰ λάβῃ τριῶν μηνῶν μισθοδοσίαν καὶ συνεπῶς δὲν ὑπάρχει κίνδυνος διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον νὰ χάσῃ τὴν προκαταβολὴν τοῦ ἑνὸς μηνός. Ἀλλὰ ὅταν ἐλέχθη ὅτι ὁ μισθὸς αὐτὸς θέλει καταλήξει εἰς 13ον, ἀπήντησα ὅτι αὐτὸ εἶναι ἔργον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ δημοσίου ταμείου.

§199Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ὑπουργὸς νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη ὅπως ἡ Συνέλευσις προσπαθήσῃ νὰ πείσῃ αὐτὸν περὶ τῆς ἀνάγκης ὅπως ὅλαι του αἱ μέριμναι καὶ ὅλαι του αἱ προσπάθειαι καταβληθῶσι διὰ νὰ μὴ ἀρνηθῇ τὴν καταβολὴν ταύτην τοῦ 13ου μισθοῦ. Εἶμαι δὲ πεπεισμένος ὅτι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐν ταῖς ὁποίαις περιέχεται καὶ ἡ μέριμνα πρὸς τερματισμὸν τῆς αὐξήσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν τεκμηριοῦσαι τὴν ἐνίσχυσιν τὴν οἰκονομικὴν τῶν ὑπαλλήλων δὲν εἶναι δυνατὸν εἰμὴ νὰ πραγματοποιηθῶσι.

§200ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην, κύριοι, νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς ἀλλοιώσεως τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ὡμίλησα περὶ τοιούτου πράγματος εἰς τὰς προγραμματικάς μου δηλώσεις. Αὐτὸ δὲν σημαίνει πάλιν ὅτι δὲν ἐνδιαφέρομαι διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Εἶπον ὅτι ἡ κατάστασις τῶν οἰκονομικῶν μας εἶναι κρίσιμος, ὅτι ἡ φορολογία εἶναι βαρυτάτη καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἴσως ἄλλη περαιτέρω ἐπιβάρυνσις καὶ ὅτι δὲν μᾶς μένει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀσχοληθῶμεν εἰς αὐστηροτάτας οἰκονομίας, ἀφ’ ἑνός, καὶ προσπαθείας, ἀφ’ ἑτέρου, ὅπως ἀποδώσουν οἱ ὑπάρχοντες φόροι περισσότερα.

§201Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Ἐὰν μοὶ ἐπετρέπετο, κ. Πρόεδρε, θὰ σᾶς ἔλεγον ὅτι ὡς ἐνθυμοῦμαι εἰς τὰς δηλώσεις σας περιέχεται καὶ ἡ ἑξῆς περίπου φράσις: «προσπαθήσωμεν ἵνα παύσῃ ἡ παρατηρουμένη ἔκλυσις εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας».

§202ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ σημαίνει 13ον μισθόν;

§203Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, δὲν σημαίνει τοῦτο. Σημαίνει ὅμως, νομίζω, τὴν ἐνίσχυσιν τῶν κρατικῶν ὑπαλλήλων, ὥστε νὰ λείψῃ ἡ ἔκλυσις ἡ παρατηρουμένη. Νομίζω δὲ ὅτι ἔγκειται εἰς τὴν τοιαύτην φράσιν τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἔννοια αὐτή, ὅτι θὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ κρατικοὶ ὑπάλληλοι οἰκονομικῶς. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι, ὑπὸ τὰς οἰκονομικὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς τελοῦσιν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἐπιτρέπεται νὰ στηρίξῃ τις χρηστὰς ἐλπίδας περὶ τῆς εὐόρκου διαχειρίσεως τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν καθηκόντων τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνατεθειμένα εἰς αὐτούς.

§204ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέψατε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ζημιώνετε τὴν ὑπόθεσιν διὰ τὴν ὁποίαν ἐνδιαφέρεσθε ἀρχίζων ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν νὰ ἀποδίδητε μίαν ἀνακρίβειαν εἰς τὸν συνάδελφόν μου καὶ ἄλλην ἀνακρίβειαν εἰς ἐμέ. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἔχετε καθῆκον νὰ μὴ ἀλλάσσητε τὰ ὅσα εἴπομεν ἡμεῖς, καὶ μάλιστα τὰς ἰδικάς μου δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι τόσον ἐπίσημοι καὶ ἀπηγγέλθησαν προχθὲς ἀκόμη ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Συνελεύσεως. Σᾶς λέγω ὅτι ζημιοῦτε τὴν ὑπόθεσίν σας. Ἐλᾶτε εἰς τὴν οὐσίαν. Οἱ ἄνθρωποι στεροῦνται, οἱ ἄνθρωποι πάσχουν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία. Ἐπ’ αὐτῆς δὲν δύνασθε νὰ περιορισθῆτε; Ἀκούσατε καὶ ἓν ἄλλο. Αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως συζητοῦνται ἀπὸ ἱκανῶν ἡμερῶν· θὰ συζητηθοῦν ἀκόμη δὲν ἠξεύρω πόσας ἡμέρας. Πότε Θέλετε νὰ τελειώσωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα; Ἐὰν ἕκαστος τῶν πληρεξουσίων μόνος του δὲν ἐπιβάλλῃ εἰς ἑαυτὸν αὐτοπεριορισμόν, ἀλλ’ ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα καὶ μακρηγορεῖ λέγων καὶ ἀνακριβείας τὰς ὁποίας ἀποδίδει εἰς τοὺς Ὑπουργούς, δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ.

§205Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι τὰ λεχθέντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι δηλ. ἡ κατάστασις ἡ ὁποία παρατηρεῖται εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους εἶναι ἀφόρητος, συνεκίνησαν ἀναμφιβόλως τὴν Κυβέρνησιν, ὡς τοὐλάχιστον ἀνεκοινώσατε, κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν Συνέλευσιν πρὸ ὀλίγου λέγων ὅτι τελοῦμεν ὑπὸ τὸ κράτος συνθηκῶν πολὺ κρισίμων. Καὶ τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον· διότι αἱ συνθῆκαι εἶναι ὁμολογουμένως ἄξιαι νὰ ἐπισύρουν τὴν προσοχὴν παντὸς μέλους τῆς Συνελεύσεως καὶ ἰδιαιτέρως μάλιστα τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι, κύριοι, γνωστόν, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἀνώτατοι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους μισθοδοτοῦνται ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅσον μισθοδοτοῦνται οἱ κλητῆρες τῶν Τραπεζῶν, ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅσον μισθοδοτοῦνται κατ’ ἀναλογίαν οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον 13ον μισθὸν λαμβάνουσιν, ἀλλὰ 13 μισθοὺς καὶ 60% ἐπὶ πλέον, ἐπιπροσθέτως δὲ ἔχουσι τὸν ἰατρὸν δωρεάν, φάρμακα εἰς τὴν πραγματικήν των ἀξίαν, 90 ἡμέρας κατ’ ἔτος ἄδειαν, πράγματα δηλ. τῶν ὁποίων δυστυχῶς δὲν ἀπολαμβάνουσιν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Τότε πῶς θέλετε νὰ γίνηται ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων μετὰ προσοχῆς καὶ μετ’ εὐσυνειδησίας παρὰ μικρῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ δίλημμα τῆς συντηρήσεως τοῦ ἑαυτοῦ των καὶ τῆς οἰκογενείας των ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ καθῆκόν των; Νομίζω ὅτι, ἐὰν καταβληθῇ ἐλαχίστη προσοχή, θὰ ἀντιληφθῆτε πάντες τὴν θέσιν τῶν ὑπαλλήλων, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐκεῖνοι, εἰς οὓς εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ βεβαίωσις καὶ εἴσπραξις φόρων ἑκατομμυρίων, πρὸς οὓς ἡ Πολιτεία δίδει μισθὸν μόλις 600 καὶ 700 δραχμῶν. Καὶ ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι εἷς γραμματεὺς τῆς Ἐφορίας εἶχεν ἐντολὴν νὰ βεβαιώσῃ τὸ εἰσόδημα τῶν οἰκοδομῶν Ἀμαρουσίου διὰ τὴν τρέχουσαν πενταετίαν καὶ ἐβεβαίωσε τὸ ⅕ τοῦ εἰσοδήματος τῶν οἰκοδομῶν, τὸ ὁποῖον ἀνῆλθεν εἰς 5 ἑκατομμύρια. Πρέπει ἐν τούτῳ νὰ τονίσω, ὅτι δυστυχῶς ἀπὸ τὸν Μάϊον τοῦ 1923, ἀφ’ ὅτου ἀνεκλήθη διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω ὁ ὑπάλληλος αὐτός, ἐσταμάτησεν ἡ ἀπογραφή, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ἐβεβαιοῦτο εἰσόδημα οἰκοδομῶν Ἀμαρουσίου σημερινὸν ἀνερχόμενον εἰς τὸ ποσὸν 30 ἑκατομμ. δραχμῶν μόνον καὶ οὕτω εἰσπράττεται φόρος ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καταλόγων τοῦ 1917 καθ’ ὃ 20 μόνον χιλ. δραχ. ἦτο τὸ εἰσόδημα τοῦ Ἀμαρουσίου. Ἀπὸ τότε δὲ καὶ ἐντεῦθεν δὲν ἐγένετο ἄλλη ἀπογραφὴ καὶ γίνεται τοιαύτη μόνον διὰ τὰ αἰγοπρόβατα τῶν Τζουμέρκων καὶ τῆς Εὐρυτανίας! Ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους θὰ μελετηθῇ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις θὰ πεισθῇ ὅτι ὑπάρχει τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὸν 13ον μισθὸν ποσόν. Διότι εἰσεπράχθησαν εὐτυχῶς κονδύλια ἀνελπίστως μεγάλα δυνάμενα νὰ διατεθῶσι πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ὑπαλλήλων. Ὑπελογίσθη π.χ. τὸ ποσὸν ἐκ τοῦ φόρου τῶν τυχηρῶν παιγνίων εἰς 9.000.000 δραχ. καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὰ 25.000.000 δραχμῶν ἐξ ὡρισμένων μόνον λεσχῶν.

§206ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ πόσα λαμβάνουσι;

§207Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Οὔτε 800 δραχμὰς κατὰ μῆνα ἕκαστος εἰσπράκτωρ. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν εἰσπραχθῶσιν οἱ φόροι δὲν θὰ ἔχωμεν Κράτος, δὲν θὰ δύνανται οὔτε τὰ θύματα τοῦ πολέμου νὰ λάβωσι τὰς συντάξεις τὰς ὁποίας δικαιοῦνται, ἀποκτήσαντα τὸ δικαίωμα αὐτὸ διὰ τῆς τιμῆς τοῦ αἵματός των. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων εὐσυνειδήτως πρέπει νὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν γνωρίζει, ὅτι ὁ τιμάριθμος ἀνῆλθεν εἰς 1300, ἐνῷ τὸ μέτρον τῆς αὐξήσεως ὁ συντελεστὴς ἀνῆλθεν, ἐν σχέσει πρὸς τὸν πληρωνόμενον μισθόν, εἰς 4 καὶ 8)10. Ὑπῆρξε δηλαδὴ τοιαύτη ἡ αὔξησις, ὥστε μόνον διὰ δώδεκα ἡμέρας νὰ δύναται νὰ ἐπαρκῇ ὁ μισθός, τὸν ὁποῖον λαμβάνουσιν οἱ ὑπάλληλοι. Ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν πολλοὺς ὑπαλλήλους κλέπτας, ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ἀνηθίκους ὑπαλλήλους, ὀφείλομεν νὰ τοὺς ἀμείψωμεν. Δὲν δυσκολεύομαι νὰ διακηρύξω καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὑπάλληλοι καὶ δικαστικὰς κατέχοντες θέσεις παραβαίνουσι τὸν Ποινικὸν Νόμον δωροληπτοῦντες. Καὶ ἔχομεν εἰρηνοδίκας λαμβάνοντας 800 δραχ. καὶ ἀναγκαζομένους νὰ κλέπτωσιν.

§208ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ φύγουν.

§209Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Δὲν φεύγουν, διότι ἡ ἐκκαθάρισις τοὺς προήγαγεν εἰς Πρωτοδίκας. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ καὶ ἔμειναν καὶ μένουσι, καὶ φεύγουν οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται ἐντὸς αὑτῶν τὴν δύναμιν νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ δι’ αὐτό, ὡς ἠκούσατε παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ἐκ τῶν 500 μηχανικῶν, ὧν ἔχει ἀνάγκην ἡ ὑπηρεσία, οἱ 200 παρῃτήθησαν, ἐγένοντο δὲ προκηρύξεις δι’ ὧν ζητοῦνται ὑπάλληλοι.

§210Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀπ’ ἔξω ἐργαζόμενοι λαμβάνουσι τὰ πενταπλάσια.

§211Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Δι’ ὅσων εἴπετε ἐνισχύετε τοὺς λόγους μου, διότι, ἐὰν οἱ χρήσιμοι ὑπάλληλοι ἠμείβοντο ἐπαρκέστερον, δὲν θὰ προσέφευγον εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις.

§212Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν προσέρχονται πλέον.

§213Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Προσέρχονται, ὅταν ἀμειφθῶσι καλῶς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ὑπαλλήλων καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν, καὶ ὅτι θέλει προβῇ εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ χορηγήσῃ τὸν 13ον μισθόν, τοῦ ὁποίου τὰ 9)10 τῶν ὑπαλλήλων ἔχουν ἐπιτακτικὴν καὶ ἄμεσον ἀνάγκην. (Χειροκροτήματα).

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§215Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αἰσθάνομαι ὑποχρέωσιν, κύριοι πληρεξούσιοι, νὰ συστήσω τὴν ἀποδοχὴν τῆς συζητουμένης αἰτήσεως, διότι πιστεύω ὅτι ἡ ἐξασφάλισις τῆς οἰκονομικῆς ὑποστάσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων συνδέεται ἀναποσπάστως μὲ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς εὐρύθμου λειτουργίας τοῦ ὅλου κρατικοῦ ὀργανισμοῦ, αἱ συνθῆκαι δὲ ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸ σημερινὸν σημεῖον τῆς κρατικῆς της ἐξελίξεως ἀπαιτοῦσιν ἐπιτακτικῶς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς κατὰ τὸ ἀνθρωπίνως δυνατὸν ἀψόγου λειτουργίας τῆς κρατικῆς μηχανῆς διὰ λόγους ποικίλους. Ἡ ἀμερόληπτος ἐφαρμογὴ τῶν νόμων καὶ ἡ ἀπόκτησις καλῆς διοικήσεως θὰ ἀποτελέσουν τὸν παράγοντα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ὑπὲρ πάντα ἄλλον θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ, τὸι ὁποῖον ὅλοι ἡμεῖς ἐπιδιώκομεν, τῆς συμφιλιώσεως τῶν μεγάλων λαϊκῶν μαζῶν, διότι τότε μόνον θὰ ἐμφυσηθῶσιν εἰς τὴν λαϊκὴν ψυχὴν τὸ συναίσθημα καὶ ἡ πεποίθησις ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ὁ κοινὸς πατὴρ ὅλων τῶν πολιτῶν καὶ ὄχι ὁ προασπιστὴς τῶν ἰδιαιτέρων συμφερόντων τῆς ἑκάστοτε κρατούσης πολιτικῆς μερίδος. Ἡ καλὴ διοίκησις θὰ ἐμφυσήσῃ πρὸς τούτοις εἰς τὰς ξένας Ἐθνικὰς μειονοψηφίας, αἵτινες εὑρίσκονται ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, συναίσθημα σεβασμοῦ πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, σεβασμοῦ ὅστις θὰ συνεπιφέρῃ εἰς τοὺς ξένους αὐτοὺς συμπολίτας μας καὶ συναίσθημα ἀγάπης πρὸς τὴν νέαν των πατρίδα. Τοῦτο δὲ εἶναι στοιχεῖον, τοῦ ὁποίου τὴν μεγάλην σημασίαν οὐδαμῶς πρέπει νὰ παραγνωρίζωμεν. Καλὴν ὅμως διοίκησιν χρειαζόμεθα καὶ διὰ λόγους εἰδικωτέρους οἰκονομικούς. Εἶναι οἰκονομικὸν ἀξίωμα, τοῦ ὁποίου ἡ ἐφαρμογὴ ἐπηλήθευσε παντοῦ καὶ πάντοτε εἰς ὅλους τοὺς χρόνους καὶ εἰς ὅλας τὰς Χώρας, ὅτι ἡ καλὴ διοίκησις προάγει τὴν ὅλην ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Εἰδικώτερον δὲ σήμερον διὰ τὴν Ἑλλάδα ὁ νέος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τῇ προσπαθείᾳ του πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ μεγάλου καὶ δυσκόλου ὄντως ἔργου, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβε, τῆς ἀνορθώσεως τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν, θὰ ἐφαρμόσῃ ἀναμφισβητήτως διαφόρους ἑλιγμούς. Ἡ προσπάθειά του ὅμως θὰ τείνῃ εἰς ἕνα σκοπόν, εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δημοσίων προσόδων. Καὶ ἐν τῇ προσπαθείᾳ του ταύτῃ δὲν θὰ ἔχῃ νὰ στραφῇ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν αὔξησιν τῶν δημοσίων προσόδων διὰ νέας φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως. Ἀπὸ τὸ ἄχαρι καὶ ἀντιδημοτικὸν τοῦτο ἔργον τὸν ἀπήλλαξεν, εὐτυχῶς δι’ αὐτόν, ὁ προκάτοχός του Ὑπουργὸς διὰ τῆς ἡρωϊκῆς καὶ ὑγιοῦς δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσε καὶ ἡ ὁποία ἐξήντλησε μονονουχὶ τὸ πεδίον φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Καὶ ἡ προσπάθεια τοῦ νέου Ὑπουργοῦ θὰ στραφῇ ἀμείωτος εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν τεθειμένων φορολογικῶν νόμων καὶ ἰδίως τῶν νόμων δι’ ὧν ηὐξήθησαν τὰ ἔσοδα διὰ τῆς ἐμμέσου φορολογίας. Καὶ ἡ μόνη του μέριμνα θὰ εἶναι ἡ ἐξασφάλισις τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων αὐτῶν. Τοὺς φορολογικοὺς νόμους ὅμως θὰ τοὺς ἐφαρμόσουν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι. Καλὴν λοιπὸν διοίκησιν ἀπαιτοῦν ἐν Ἑλλάδι σήμερον λόγοι γενικώτεροι πολιτικοὶ καὶ λόγοι εἰδικώτεροι οἰκονομικοί. Τὸ Κράτος, ἡ ἀφῃρημένη αὐτὴ ἔννοια, ἐκπροσωπεῖται ἐν τῇ διοικήσει ἀπὸ τὰ ζωντανὰ ὄργανα αὐτοῦ, ἀπὸ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, καὶ διὰ νὰ δυνηθῇ τὸ Κράτος νὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ τὰ ὄργανά του ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός των εὐσυνείδητον καὶ ἔχουσαν ὡς μόνον ὁδηγὸν τὴν ἀντικειμενικὴν κρίσιν, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξασφαλίσωμεν οἰκονομικῶς τὸν βίον αὐτῶν εἰς τρόπον ὥστε οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ εἶναι ἀπηλλαγμένοι ἀπὸ τὴν ὑποκειμενικὴν φροντίδα τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν βιωτικῶν ἀναγκῶν καὶ νὰ εἶναι ἀμέριμνοι ἀπὸ τὴν σκληρὰν μέριμναν ἀμύνης κατὰ τοῦ φάσματος τῆς ὁσημέραι αὐξανομένης οἰκονομικῆς δυστυχίας. Διότι δὲν πρέπει, κ. πληρεξούσιοι, νὰ λησμονῶμεν ὅτι καὶ οἱ ὑπάλληλοι εἶναι ἄνθρωποι, ὅτι δ’ εἶναι φυσικὴ ἀνάγκη διὰ τὸν ἄνθρωπον νὰ ἔχῃ τὰ πρὸς τὸ ζῆν διὰ νὰ δύναται νὰ ἐργάζηται. Καὶ κατὰ τὴν προπολεμικὴν περίοδον ἡ ἀντιμισθία τῶν ὑπαλλήλων δὲν ἦτο δαψιλὴς καὶ πλουσιοπάροχος. Τὸ συναίσθημα ὅμως τῆς ὑπαλληλικῆς ἀξιοπρεπείας καὶ ὁ ἐγωϊσμὸς τοῦ ἐπαγγέλματος συνεκράτουν εἰς τὴν ὑπαλληλικὴν ἱεραρχίαν ὑπαλλήλους ἐντίμους, ἱκανοὺς καὶ ἐργατικούς, ἐφόσον ἡ πίεσις τῆς οἰκονομικῆς ἀνάγκης δὲν καθίστατο δυσβάστακτος, δὲν κατεδεικνύετο ἀφόρητος. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι μὲ ἀγῶνας μεγάλους ἠδύναντο καὶ τότε νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὰς βιωτικάς των ἀνάγκας. Ἡ μετανοεμβριανὴ ὅμως μετάπτωσις τῶν συναλλαγματικῶν συνθηκῶν εἰς βάρος τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος ἔσχεν, ὡς ἦτο φυσικόν, ἄμεσον ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ὑποστάσεως ὅλων τῶν οἰκονομικῶν μονάδων τῆς Χώρας. Καὶ ἄλλαι μὲν τούτων ηὐνοήθησαν, ἄλλαι δὲ κατεστράφησαν. Ἐκείνη ὅμως ἡ τάξις, ἡ ὁποία ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ἐπλήγη, εἶναι ἡ τάξις τῶν ἐχόντων ἓν σταθερὸν εἰσόδημα εἰς δραχμάς, καὶ μεταξὺ αὐτῶν συγκαταλέγονται καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἐπλήγη, κύριοι, ἡ τάξις αὕτη διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Διότι, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἡ μετάπτωσις τῶν συναλλαγματικῶν συνθηκῶν ἐπέφερε μεγάλην μείωσιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τοῦ εἰς δραχμὰς εἰσοδήματός των, ἀφ’ ἑτέρου τὸ εἰσόδημα τοῦτο δὲν ηὐξήθη κατὰ λόγον ἀνάλογον τῆς μειώσεως τῆς ἀγοραστικῆς του δυνάμεως. Οἱ τιμάριθμοι, τοὺς ὁποίους δημοσιεύει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, παριστῶσιν ὅτι ἡ ἀκρίβια τοῦ βίου σήμερον, πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἀκόμη, συγκρινομένη πρὸς τὸν βίον τοῦ 1914, ἔτους τὸ ὁποῖον λαμβάνεται ὡς βάσις συγκρίσεως, ἐδεκατριπλασιάσθη, εἶναι ἓν πρὸς δεκατρία. Καὶ ὁ μισθὸς τῶν ὑπαλλήλων μὲ ὅλα τὰ ἐπιδόματα, τὰ ὁποῖα τοὺς ἔδωσαν, μόλις ἐπενταπλασιάσθη. Καὶ ἐὰν μελετήσωμεν τὴν σημερινὴν ἀντιμισθίαν τῶν ὑπαλλήλων ὑπὸ τὴν πραγματικὴν αὐτῆς ἄποψιν, ὑπὸ τὴν ἄποψιν τῆς ἀγοραστικῆς αὐτῆς ἀξίας, θὰ ἴδωμεν ὅτι παρ’ ὅλην τὴν φαινομενικὴν αὔξησιν ἡ συνολικὴ αὐτῶν ἀντιμισθία, συγκρινομένη πρὸς τὴν προπολεμικήν, ἐμειώθη κατὰ τὰ 8)13. Διότι, ἐνῷ ἡ αὔξησις τῆς ἀντιμισθίας εἶναι ἓν πρὸς πέντε, ἡ ἀκρίβια τοῦ βίου εἶναι ἓν πρὸς δεκατρία. Ἡ φυσικὴ οἰκονομικὴ συνέπεια τούτου εἶναι ὅτι μὲ τὸ σύνολον τῆς ἀντιμισθίας των οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι δύνανται νὰ ἀποκτήσωσι μόνον τὰ 5)13 τῶν οἰκονομικῶν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποκτήσωσι μὲ τὸ σύνολον τῆς ἀντιμισθίας, τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον κατὰ τὴν προπολεμικὴν περίοδον. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, κ. πληρεξούσιοι, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῇ οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύσῃ ὅτι ὁ βίος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων κατὰ τὴν προπολεμικὴν περίοδον ἦτο τοσοῦτον πλούσιος ὥστε οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, περικόπτοντες σήμερον τὰ 8)13 τῶν οἰκονομικῶν ἀπολαύσεων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, νὰ δύνανται νὰ ζήσωσι σήμερον ὡς ἄνθρωποι ἔχοντες τὴν στοιχειώδη ἀξιοπρέπειαν καὶ τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς τοιαύτης οἰκονομικῆς καταστάσεως ὑπῆρξαν διὰ τὴν διοίκησιν ἐν Ἑλλάδι θλιβερά, θλιβερώτατα, διότι ὅσοι ἐκ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων αἰσθάνονται ὅτι δύνανται νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἀπεμακρύνθησαν τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, καὶ ἐτράπησαν εἰς ἄλλα βιοποριστικὰ ἐπαγγέλματα, μᾶλλον ἐπικερδῆ. Ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι παρέμειναν διεξάγουν ἕνα ἀγῶνα βίου ἄγριον καὶ ἐν τῷ ἀνθρωπίνῳ τούτῳ ἀγῶνι, ἂς τὸ ὁμολογήσωμεν, ὑπάρχουσιν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι λησμονοῦν ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς οἰκονομικῆς ἀνάγκης τὴν ὑπαλληλικήν των πίστιν καὶ ἐπιδιώκουσι τὴν ἐξασφάλισιν τῶν βιωτικῶν ἀναγκῶν διὰ μέσων πλαγίων, τὰ ὁποῖα εἶναι δι’ ἕνα ὑπάλληλον ἀναξιοπρεπῆ καὶ διὰ τὴν διοίκησιν ὀλέθρια καὶ διὰ τὴν κοινωνικὴν ἠθικὴν ἐξαρθρωτικά. Ἀλλὰ ὅσον καὶ ἂν ἡ κατάστασις αὐτὴ εἶναι λυπηρά, εἶναι ὅμως φυσικὴ συνέπεια τοῦ γλισχροτάτου μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ διὰ τοῦτο βελτίωσις τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου πρέπει νὰ εὕρῃ ἀμέριστον τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἄλλως οὐ μόνον πᾶσα προσπάθεια πρὸς διοικητικὴν ἀνόρθωσιν θὰ ναυαγήσῃ, ἀλλὰ ταχέως θὰ ἴδωμεν γενικῶς τὰς ὑπαλληλικάς μας τάξεις διαλυομένας. Τὸ ὑπαλληλικὸν ζήτημα, κ. πληρεξούσιοι, ἐμφανίζει δύο ἀπόψεις οἰκονομικῶν ἐξετασίμους· ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἄποψιν τοῦ μέτρου τῆς προσωπικῆς ἀντιμισθίας τῶν ὑπαλλήλων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν ἄποψιν τοῦ συνόλου τῶν ἀπὸ τοῦ δημοσίου Προϋπολογισμοῦ μισθοδοτουμένων προσώπων. Οἱ δύο οὗτοι ὅροι καθορίζουσι τὸ σύνολον τῶν οἰκονομικῶν βαρῶν μὲ τὰ ὁποῖα βαρύνεται ὁ δημόσιος Προϋπολογισμὸς διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς κρατικῆς μηχανῆς ἀπαιτουμένου προσωπικοῦ. Διὰ νὰ ἐπέλθῃ ὅθεν βελτίωσις τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων εἶναι φυσικὴ συνέπεια ὅτι ἀναποφεύκτως εἰς ἕνα τοὐλάχιστον τῶν ὅρων τούτων πρέπει νὰ ἐπέλθῃ μεταβολή. Ἢ πρέπει δηλαδή, παραμένοντος ἀμειώτου τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων, νὰ αὐξήσωμεν τὸ διὰ τὴν συνολικὴν ἀντιμισθίαν αὐτῶν προοριζόμενον κονδύλιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἤ, ἂν τηρηθῇ ἀμείωτον τὸ κονδύλιον τῆς συνολικῆς αὐτῶν ἀντιμισθίας, πρέπει ἀναποφεύκτως νὰ μειωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ δὲν συμμερίζομαι τὴν πρώτην σκέψιν οὔτε συνιστῶ τὴν ἐπαύξησιν τῶν βαρῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἔχω πλήρη τὴν συνείδησιν ὅτι ἡ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον βελτίωσις τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων θὰ ἐμφανίσῃ τὴν ἀνάγκην νέας φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι πᾶς λαὸς ἔχει ἕν ὅριον φορολογικῆς ἀντοχῆς, πέρα τοῦ ὁποίου οὐδεμία φορολογικὴ προσπάθεια δύναται ν’ ἀποφέρῃ καρποὺς θετικούς. Δὲν πρέπει δ’ ἐπίσης νὰ λησμονῶμεν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἔφθασεν εἰς τὸ μέγιστον ὅριον τῆς ἀντοχῆς του, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὴν ἐπαναστατικὴν περίοδον καὶ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους ἡ ἄμεσος φορολογία ηὐξήθη κατὰ 1.600 ἑκατομ. δρχ., ἐπιπλέον δὲ μὲ 400 ἑκατομ., τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν διὰ τῆς φορολογίας τῆς κινητῆς καὶ τῆς ἀκινήτου περιουσίας. Πιστεύω ὅμως ὅτι ἡ μείωσις τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων εἶναι καὶ δυνατὴ καὶ ἐπιβαλλομένη. Ἔχομεν ἤδη δύο σύγχρονα παραδείγματα τοιαύτης πολιτικῆς, προερχόμενα ἀπὸ δύο εὐρωπαϊκὰ Κράτη, ἀπὸ ἓν Κράτος πλούσιον, τὴν Ἀγγλίαν, καὶ ἀπὸ ἓν Κράτος πτωχόν, τὴν Αὐστρίαν. Ἐν Ἀγγλίᾳ κατά τε τὴν πολεμικὴν καὶ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον ἀντεμετώπισαν τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν διὰ τῆς ἡρωϊκῆς κληθείσης δημοσιονομικῆς πολιτικῆς. Ἐν Ἀγγλίᾳ ἐσκέφθησαν ὅτι τὰ δημόσια βάρη ὄφειλε νὰ τὰ φέρῃ ὁ λαός. Ηὔξησαν δ’ ἐκεῖ τὴν φορολογίαν μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε εἰς τὴν φορολογίαν τὴν ἄμεσον τοῦ εἰσοδήματος ἔφθασε τὸ Κράτος νὰ εἰσπράττῃ τὰ 0. 80 τοῦ εἰσοδήματος εἰς τὰς ἀνωτέρας φορολογικὰς βαθμίδας. Εἰς τὸ πλούσιον ὅμως ἐκεῖνο Κράτος, ὅταν παρῆλθεν ἡ πολεμικὴ λαῖλαψ καὶ ἤρχισεν ἡ μεταπολεμικὴ περίοδος τῆς οἰκονομικῆς των ἀνορθώσεως, ἔστρεψαν τὴν προσοχὴν αὐτῶν πρὸς τὰς δυνατὰς οἰκονομίας τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ συνέστησαν μίαν Ἐπιτροπήν, τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομιῶν, τὴν ὁποίαν ἀπετέλεσαν ὀλιγομελῆ καὶ ἔξω τῶν κοινοβουλευτικῶν κύκλων, διὰ νὰ δυνηθῇ ἀμετόχως ἀπὸ πάσης ἐπιδράσεως νὰ σκεφθῇ μόνον τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος. Καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη συνεδρίασε μακρὰν τοῦ Λονδίνου, εἰς τὴν οἰκογενειακὴν ἔπαυλιν τοῦ Προέδρου αὐτῆς, καὶ μετὰ μακρὰς ἐργασίας ὑπέβαλε πόρισμα μεγάλων οἰκονομιῶν. Μολονότι δὲ ὅλα τὰ πορίσματα τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἐφηρμόσθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Μεγ. Βρεττανίας ἐπηνέχθησαν ἐν Μεγάλῃ Βρεττανίᾳ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν οἰκονομίαι κατὰ 64 ἑκατομμύρια λιρῶν στερλινῶν. Καὶ εἰς τὴν Αὐστρίαν, ὅταν ἡ ἁλματώδης καὶ διαδοχικὴ πτῶσις τοῦ αὐστριακοῦ νομίσματος ἐνεφάνιζεν ἕνα κίνδυνον προερχόμενον ἐκ τῆς Αὐστρίας, διότι ἠπειλεῖτο ἡ Αὐστρία νὰ πέσῃ εἰς τοὺς κόλπους τοῦ Μπολσεβικισμοῦ, ἐστράφη ἡ προσοχὴ σύμπαντος τοῦ κόσμου εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τῆς Αὐστρίας. Ἐστάλησαν εἰς τὴν Χώραν αὐτὴν ἀντιπρόσωποι τῶν Ἀγγλικῶν Τραπεζῶν καὶ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως. Ἀπεστάλησαν ἀντιπρόσωποι Ἀμερικανοὶ καὶ ἀντιπρόσωποι τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν ἂν καὶ κατὰ πόσον θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ οἰκονομικὴ ἀνόρθωσις τῆς Αὐστρίας διὰ τῆς παροχῆς παρ’ αὐτῶν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως. Ὡς πρῶτος δ’ ὅρος διὰ τὴν ξένην βοήθειαν καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν ἐτέθη ἡ μεγάλη περιστολὴ τῶν κρατικῶν δαπανῶν καὶ ἡ ἀμείλικτος περικοπὴ τῶν ὑπαλληλικῶν θέσεων. Κατὰ δεκάδας χιλιάδων ἐπαύθησαν ἐκεῖ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἦτο τοῦτο σκληρὰ ἀνάγκη καὶ ἐγένετο. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους συνέστησα δημοσιογραφῶν εἰς τὴν ἐπαναστατικὴν Κυβέρνησιν τὴν λῆψιν καὶ παρ’ ἡμῖν παρομοίου μέτρου, διότι διέβλεπον ὅτι θᾶττον ἢ βράδιον καὶ ἡ Ἑλλὰς ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς οἰκονομικῆς ἀνάγκης θ’ ἀχθῇ εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου ἐκείνου καὶ διότι ἐπίστευον ὅτι ἡ ἐπαναστατικὴ Κυβέρνησις, ἀκριβῶς διότι ἦτο ἐπαναστατικὴ καὶ δὲν εἶχε νὰ περιορισθῇ ἀπὸ τοὺς κοινοβουλευτικοὺς τύπους καὶ τὰς κοινοβουλευτικὰς δυσχερείας, ἦτο ἡ μόνη ἐνδεδειγμένη εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου ἐκείνου. Δυστυχῶς δὲν εἰσηκούσθην τότε. Προβάλλει ὅμως νῦν τὸ ἐρώτημα: Ὑπάρχει τάχα ἐν Ἑλλάδι πληθώρα δημοσίων ὑπαλλήλων, πληθώρα τοιαύτη, ἡ περικοπὴ τῆς ὁποίας νὰ δύναται νὰ πραγματώσῃ οἰκονομίας σοβαρὰς καὶ τοιαύτας ὥστε νὰ δυνάμεθα δι’ αὐτῶν νὰ ἐπιφέρωμεν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων; Πιστεύω ναί. Διότι σκέπτομαι ὡς ἑξῆς: Τὰ σύνορα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους δὲν εἶναι πλέον τὰ σύνορα τῶν πέντε θαλασσῶν καὶ τῶν δύο ἠπείρων. Εἶναι τὰ σύνορα σχεδὸν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴχομεν κατὰ τὸ 1914 μὲ τὴν προσθήκην δύο μόνον νομῶν τῆς Δ. Θράκης. Καὶ ἐν τούτοις κατὰ τὸ 1915 ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀνήρχετο εἰς 20.000 περίπου. Καὶ κατὰ τὸ 1919–1920, ὅταν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Βενιζέλου ἐμεγαλούργει καὶ ἐπραγματοποίει τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα καὶ ἐδημιούργει τὴν Ἑλλάδα τῶν πέντε θαλασσῶν καὶ τῶν δύο ἠπείρων, προεβλέποντο ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι 28.000. Σήμερον δὲ παρ’ ὅλην τὴν ἐθνικὴν συντριβὴν καὶ τὸν οἰκονομικὸν ὄλεθρον, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀπειλεῖ, τὸ σύνολον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ὀργάνων τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἐκτὸς τοῦ Στρατοῦ, τὰ ὁποῖα προβλέπονται ὑπὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1923–1924, ἀνέρχεται εἰς 72 χιλιάδας ὑπαλλήλων. (Αἴσθησις). Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ περικοπὴ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Πᾶσα δ’ οἰκονομία, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς περικοπῆς τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ μισθοδοτουμένων, δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων. Δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίσωμεν ὅτι ἡ ὑπαλληλικὴ πληθώρα ἐν Ἑλλάδι εἰς τὸν κρατικὸν Προϋπολογισμὸν ἀποτελεῖ ἕνα νοσηρὸν ὄγκον, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ περικοπῇ. Βεβαίως ἐν τῇ ἐνεργείᾳ αὐτῇ θὰ ὑπάρξουν ἀντιδράσεις. Εἶναι ὅμως γεγονὸς εὐτυχές, τὸ ὅτι ὁ νέος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν παρηκολούθησεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὴν μεγάλην καὶ σπουδαιοτάτην οἰκονομικὴν ζύμωσιν εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην, μόλις ἀνῆλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὡς πρῶτόν του μέλημα διεκήρυξε καὶ τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τούτου. Παρακαλῶ δ’ ὅπως μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ ἀπευθύνω μίαν σύστασιν: Νὰ θέσῃ ὅλον τὸ κῦρος τῆς προσωπικότητός του εἰς τὴν πλάστιγγα διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τούτου, διότι ἡ περικοπὴ τῶν ὑπαλλήλων θὰ θίξῃ πρόσωπα, τὰ πρόσωπα θὰ ἔχωσι προστάτας καὶ εἰς ἓν κοινοβουλευτικὸν Κράτος δὲν θὰ λείψῃ ἡ ἐπέμβασις, διότι οἱ κοινοβουλευτικοὶ παράγοντες ὑπὸ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ ἀμέσου κομματικοῦ συμφέροντος τείνουν πάντοτε εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλίσουν τὸ ναυάγιον παντὸς προοδευτικοῦ μέτρου μὲ μόνην φροντίδα νὰ ἐπενδύσουν τὸ ναυάγιον μὲ τὸν μανδύαν τῆς αἰωνίας ἀναβολῆς. Θὰ εἶναι λυπηρὰ ἡ περικοπὴ τῶν θέσεων διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἐκείνους τοὺς ὁποίους θὰ θίξῃ, ἀλλ’ εἶναι μία σκληρὰ ἀνάγκη ὄχι μόνον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλους τοὺς πολίτας, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀληθὲς καὶ κοινῶς γνωστόν, τὴν στενὴν δηλαδὴ σχέσιν, τὴν ὁποίαν ἔχουσι τὰ συνεχῆ ἐλλείμματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ μὲ τὴν ἀκρίβειαν τοῦ βίου, ἡ ὁποία θίγει ὅλους τοὺς πολίτας, διότι τὰ ἀκάλυπτα ἐλλείμματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὁδηγοῦν μοιραίως εἰς τὴν ἔκδοσιν νέου ἀκαλύπτου χαρτονομίσματος, τὸ ὁποῖον ἐλαττώνει τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος καὶ ἐπιφέρει αὔξησιν τῆς ἀκριβείας τοῦ βίου. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι θέλει προβῆ εἰς τὴν περικοπὴν τῶν περιττῶν δαπανῶν ἔδωσαν ἀφορμὴν εἰς εὐρεῖαν δημοσιογραφικὴν συζήτησιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξηνέχθησαν διάφοροι γνῶμαι, ὁμοφωνοῦσαι εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς λήψεως τοῦ μέτρου, διαφωνοῦσαι ὅμως εἰς τὴν ἀποτελεσματικότητα τῶν οἰκονομιῶν ἐκ τῆς περικοπῆς τῶν δημοσίων θέσεων. Ἀλλὰ καὶ οἱ μᾶλλον ἀκόμη ἀπαισιόδοξοι ὑπολογίζουν τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας θὰ ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιτύχῃ ἐκ τῆς τοιαύτης περικοπῆς, εἰς 100 ἑκατομ. δραχμῶν, ὡς λέγουσι. Τί εἶναι 100 ἑκατομμ. δραχμῶν διὰ τὴν οἰκονομικὴν βελτίωσιν τῶν ὑπαλλήλων; Καὶ ἀπαντῶ: Ἡ συνολικὴ ἀντιμισθία τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἀνέρχεται σήμερον εἰς 893 ἑκατομ. δραχμῶν ἐτησίως μαζὶ μὲ τὴν τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἐπὶ 893 ἑκατομμ. ἐτησίας ἀντιμισθίας ὅλων τῶν ὑπαλλήλων—ὅταν δὲ ὁμιλῶ περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι περιλαμβάνω καὶ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Στόλου, διότι ἡ οἰκονομικὴ θέσις αὐτῶν δὲν εἶναι καλυτέρα ἀπὸ τὴν θέσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων οὔτε συντρέχει λόγος νὰ ἀσχοληθῇ τὸ Κράτος μὲ τὴν οἰκονομικὴν βελτίωσιν τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων χωρὶς νὰ ἀσχοληθῇ καὶ μὲ τὴν βελτίωσιν τῶν στρατιωτικῶν—ἔχομεν μηνιαίαν δαπάνην 74 καὶ ἡμίσεος ἑκατομμ. Ἂν λοιπὸν περικοποῦν αἱ θέσεις τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐπαληθεύσῃ ἡ μᾶλλον ἀπαισιόδοξος πρόβλεψις ὅτι θὰ ἐπιτευχθῶσιν 100 ἑκατομμ. οἰκονομίαι, πάλιν τὰ 100 αὐτὰ ἑκατομμύρια ἐπαρκοῦν διὰ τὴν δόσιν τοῦ δεκάτου τρίτου μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἔχει δὲ σημασίαν ἡ χορήγησις τοῦ 13ου μισθοῦ μεγαλυτέραν ἐκ πρώτης ὄψεως τῆς φαινομένης. Διότι ἡ μὲν λέξις θὰ εἶναι 13ος μισθός, ἡ οὐσία ὅμως θὰ εἶναι ἡ ἐξασφάλισις οἰκονομικῶν μέσων ἀρκετῶν εἰς τρόπον ὥστε ἡ βελτίωσις τῆς ὑπαλληλικῆς ἀντιμισθίας νὰ ἐξασφαλίζηται καὶ διὰ τὸ μέλλον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ σημερινῆς δηλώσεώς του ἐβεβαίωσεν ὅτι ἡ οἰκονομικὴ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἶναι τοιαύτη ὥστε προβλέπει ὅτι μετὰ μίαν διετίαν θὰ ἔχῃ ἀποκατασταθῆ οἰκονομικῶς...

§216Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῦ εἴδετε τὴν δήλωσίν μου;

§217Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα».

§218Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι τίποτε. Ἠμπορεῖ νὰ ἀποκατασταθῶμεν ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου, — δὲν μοὶ ἀρέσκει ὅμως νὰ προφητεύω.

§219Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε νὰ εἴπωμεν ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου;

§220Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠξεύρω, δὲν κάμνω προφητείας. Ἂν τὰ πράγματα βῶσιν ὁμαλῶς, ἡ διετία εἶναι ὁ πιθανώτερος ὅρος, ἀλλὰ προφητείας δὲν θέλω νὰ κάμνω.

§221Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ κατὰ τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν κάμνετε αὐτὴν τὴν στιγμήν, προβλέπετε ὅτι ὁμαλῶς βαινόντων τῶν πραγμάτων καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι καὶ αὐτὸς εἶναι ἄνθρωπος, δύναται νὰ προΐδῃ, βαίνομεν εἰς ὁμαλὴν οἰκονομικὴν ἀποκατάστασιν.

§222Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§223Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἀπεκτήσωμεν ἰσοζύγιον Προϋπολογισμοῦ καὶ μίαν ὁμαλότητα οἰκονομικῆς καταστάσεως καὶ ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐπιτύχωμεν οἰκονομίας, αἱ ὁποῖαι θὰ καλύψωσιν ὄχι μόνον τὰς ἀμέσους ὑπαλληλικὰς ἀνάγκας, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ βελτίωσις, ἀλλὰ θὰ ἀποτελέσωσι στοιχεῖα σταθερὰ καὶ διὰ τὸ ἑπόμενον καὶ διὰ τὸ μεθεπόμενον ἔτος, δὲν πρέπει νὰ διστάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ τὸ γενικὸν μέτρον τῆς περικοπῆς μὴ ἀπαραιτήτων ὑπαλληλικῶν θέσεων ὄχι διὰ νὰ ἐλαφρώσῃ ἐκ τῆς ἐνδεχομένης οἰκονομίας τὰ φορολογικὰ βάρη τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ διὰ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων. (Χειροκροτήματα).

§224Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι πληρεξούσιοι, εἶχον ἀκούσει καὶ ἀναγνώσει ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι δυστυχὴς ἄνθρωπος, ἀλλ’ ἐνόμιζον τὸ πρᾶγμα ὀλίγον ἐξωγκωμένον, μέχρις ὅτου ἔλαβον τὴν σκληρὰν πεῖραν τῆς ἀληθείας. Αἱ δαπάναι ἐπιζητεῖται νὰ πολλαπλασιάζωνται· αἱ εἰσπράξεις ἐπιζητεῖται νὰ ἐλαττῶνται. Ὑπάρχει ἕν ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον δὲν μὲ ἀπελπίζει, ἀλλ’ ἡ ἀνησυχία αὐξάνεται ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν ἐσάκις ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρόκειται νὰ ἀντιμετωπίσῃ περιστάσεις τεινούσας εἰς τὴν εὔρυνσιν τοῦ ἐλλείμματος, περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὑπάρχει ἡ τάσις τῆς αὐξήσεως τῶν δαπανῶν καὶ τῆς ἐλαττώσεως τῶν ἐσόδων. Εἶναι δυσάρεστον δι’ αὐτόν, καὶ εἶναι ἀκόμη δυσαρεστότερον διότι γίνεται δυσάρεστος. Ἐβράδυνα νὰ ἔλθω εἰς τὴν σημερινὴν συζήτησιν, διότι μετὰ τῶν συναδέλφων μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, μετὰ ἀντιπροσώπων τοῦ Τύπου, μετὰ τῶν συναδέλφων πληρεξουσίων τῶν καπνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν, συνεζητοῦμεν ἐπὶ τρίωρον περίπου περὶ τῆς ἐλαττώσεως ἢ καταργήσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ καπνοῦ. Καὶ κατέληξα εἰς τὸ θλιβερὸν διὰ τὰς ταμειακὰς συνθήκας συμπέρασμα ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σκεφθῶ περὶ ἐλαττώσεως, ἂν ὄχι περὶ καταργήσεως. Ἦλθον ἐδῶ καὶ εὑρίσκω τεινόμενον τὸ ἕτερον σκέλος, τὸ τῆς αὐξήσεως τῶν δαπανῶν. Εὑρίσκομαι ἐπίσης πρὸ θέσεως δυσαρέστου. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω χάριτας εἰς τὸν ἄρτι καταβάντα τοῦ βήματος ἀξιότιμον πληρεξούσιον Μαντινείας, ὅστις ἐν τῷ παρθενικῷ του λόγῳ διηυκόλυνε τεραστίως τὸ ἔργον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ ζήτημα, κύριοι, δὲν παρουσιάσθη μόνον ἐν Ἑλλάδι. Ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος ἐμνημόνευσεν ὡς παράδειγμα τὸ τῆς Ἀγγλίας καὶ τὸ τῆς Αὐστρίας. Θὰ ἐπετρέπετο νὰ μνημονεύσω καὶ ἐγὼ τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἰταλίας. Καὶ ἐκεῖ ἀντεμετωπίσθη τὸ ζήτημα καὶ ἐκεῖ προσεκομίσθησαν τιμάριθμοι καὶ ἐκεῖ ἐζητήθη τὸ δίκαιον ἄλλως, ὅπως καὶ ἡ ἐργασία ἡ παρεχομένη εἰς τὸ Κράτος παρακολουθήσῃ κατ’ ἀναλογίαν ἴσην τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν ὑπηρεσιῶν, τῶν παρεχομένων εἰς ἰδιωτικὰς ἑταιρείας, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ δὲν κατωρθώθη τὸ πρᾶγμα. Τελευταίως ἀκόμη ἐν τῇ Γαλλίᾳ, ὅταν ἡ ἀκρίβεια τοῦ βίου ὑπερέβη τὸ ἑξαπλάσιον, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς πρὸ τοῦ πολέμου, δὲν ἐσκέφθησαν νὰ ἑξαπλασιάσουν τοὺς μισθούς, δὲν τοὺς ἐπενταπλασίασαν, δὲν τοὺς ἐτετραπλασίασαν, δὲν τοὺς ἐτριπλασίασαν κἄν. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ προσαγάγω ἐν καιρῷ εἰς τὴν Συνέλευσιν σχετικὴν μελέτην, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ὅτι ἡμεῖς μόνον λύομεν κατὰ τρόπον ἄδικον ἢ ἀντικανονικὸν τὸ προκείμενον ζήτημα. Καὶ ἐκεῖνοι ἠναγκάσθησαν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ πρόβλημα τῶν οἰκονομιῶν, τῆς ἀπολύσεως τῶν ὑπαλλήλων διὰ τὴν σχετικὴν βελτίωσιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀπομενόντων. Καὶ αὐτὸ ἐγένετο καὶ ἐν Ἰταλίᾳ μὲ τρόπον, δύναμαι νὰ εἴπω, δικτατορικόν. Καὶ ὀρθῶς εἶπεν ἐν τῷ ἐπιστημονικωτάτῳ πράγματι λόγῳ του ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὅτι ἡ Ἐπανάστασις ἔπρεπε νὰ κάμῃ οἰκονομίας. Ἡ ἱστορία ἡ κοινοβουλευτικὴ ἀποδεικνύει ὅτι αὗται δύνανται νὰ λάβωσι τοιαῦτα μέτρα. Σήμερον πρέπον εἶναι νὰ συνεργασθῶμεν ὅλοι ἡμεῖς, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα. Δὲν εἶναι πρόβλημα μόνον τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ εἶναι ἔργον ὅλων ὑμῶν, εἶναι ἔργον καὶ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων. Ἀντὶ νὰ φέρω ἄλλα παραδείγματα, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, συμπληρῶν ὅσα ὀρθὰ εἶπε, νὰ εἴπω ὅτι ἐν Αὐστρίᾳ εὑρέθησαν Ὑπουργοὶ Οἰκονομικῶν θέλοντες νὰ φανῶσι περισσότερον εὐχάριστοι ἢ ὅ,τι οἱ συνάδελφοί των τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἰταλίας. Καὶ ηὔξανον προθύμως μισθοὺς καὶ δαπάνας. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι τὸ ἔλλειμμα ἐγίνετο μεγαλύτερον, ὅτι τὸ πιεστήριον τῆς παραγωγῆς τῶν χαρτονομισμάτων εἰργάζετο συνεχῶς. Τὸ χάσμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ ηὔξανεν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν. Ἐξ ἄλλου οἱ ὑπάλληλοι δὲν ἔστεργον νὰ ὑποδείξωσι τὰς περιττὰς θέσεις. Καὶ ἦσαν οἱ καταλληλότεροι πρὸς τοῦτο. Ἐπέμενον νὰ μένωσιν ὅλοι εἰς τὰς θέσεις των, ηὔξανεν ἡ μισθοδοσία των, ἀλλ’ ἡ ἀξία τοῦ νομίσματος ἐξέπιπτεν ἀπαύστως. Ἐπὶ τέλους ἠναγκάσθησαν νὰ ἀναγνωρίσωσιν ὅτι ἤντλουν εἰς πίθον Δαναΐδων. Καὶ ἀπεφάσισαν οἱ ἴδιοι νὰ συντρέξωσι τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ κάμῃ τὸν περιορισμὸν καὶ ἀπολύσῃ ἑκατὸν χιλιάδας ὑπαλλήλων. Κύριοι, οὐδεὶς δύναται νὰ παραγνωρίσῃ τὴν φιλοτιμίαν καὶ τὸν πατριωτισμὸν τῶν ἑλλήνων ὑπαλλήλων. Εἰς τὰ αἰσθήματα ταῦτα ἔκαμα καὶ κάμνω καὶ ἤδη ἔκκλησιν. Ἐζήτησα ἀπ’ αὐτοὺς νὰ συνεργασθῶμεν καὶ νὰ βοηθήσωσι τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἔργον της. Ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν ὅτι δὲν εἶχον ἀντίρρησιν εἰς τοῦτο. Ἐζήτησα ὅμως ὄχι ἔλλειψιν ἀντιρρήσεως, ἀλλὰ βοήθειαν καὶ θετικὴν ἐργασίαν. Ἐζήτησα νὰ συνεργασθοῦν μετὰ τῆς Ἐπιτροπῆς οἰκονομιῶν, διὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς ὁποίας θὰ λάβω τὴν τιμὴν ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος νὰ ὑποβάλω σχετικὸν νομοσχέδιον. Ὀφείλω νὰ ἐξηγήσω ὅτι ναὶ μὲν ὁ χρόνος ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως παρῆλθε δὲν εἶναι μακρός, ἀλλ’ ἐὰν θεωρηθῇ ὅτι ἐβράδυνα, τὸ ἔκαμα νὰ εὕρω τρόπον ὁ ὁποῖος νὰ δίδῃ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις ὅτι ἡ διὰ λόγους οἰκονομιῶν ἀπομάκρυνσις ἀριθμοῦ τινος ὑπαλλήλων δὲν θὰ λάβῃ ποσῶς τὴν μορφὴν νέας ἐκκαθαρίσεως. Εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, προσελθόντας εἰς ἐμέ, εἶπον καὶ ἄλλο, ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ διαθέσω χρόνον τινὰ καθημέραν καὶ μετὰ δύο ἢ τριῶν ἐκ τῶν συναδέλφων των, εἰδικῶν περὶ τὰ τῶν συνεταιρισμῶν, νὰ συνεργασθῶ ὅπως καταρτίσωμεν συνεταιριστικὴν ὀργάνωσιν πανελλήνιον τῷ δημοσίῳ ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία θὰ ἐπέφερε δι’ αὐτοὺς εὐθηνίαν τοῦ βίου, ἣν δὲν θὰ εἶναι ὑπερβολὴ ἐὰν ὑπολογίσω εἰς 50 ἕως 60 τοῖς ἑκατόν. Τοῖς προσέθεσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ναὶ μὲν δὲν θὰ ἦτο διατεθειμένη νὰ ἀπαλλάξῃ ἐντελῶς τοῦ τελωνιακοῦ δασμοῦ τὰ προοριζόμενα διὰ τοὺς ὑπαλλήλους εἴδη, ἀλλὰ θὰ παρεῖχεν ἄλλας εὐκολίας, ἵνα καταστῇ ὁ βίος δι’ αὐτοὺς εὐθηνότερος. Τοῖς προσέθεσα ὅτι ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν των τὰ ἔντυπα τὰ ἀφορῶντα ὁμοίους ὀργανισμοὺς ἐν Ἀγγλίᾳ, ἔντυπα ἀποδεικνύοντα πόσα ὠφελήματα περιέρχονται οὕτως εἰς τοὺς ὑπαλλήλους. Ἡ ὁμιλία ἐγένετο πρό τινων ἡμερῶν, δὲν ἔλαβον δὲ τὴν ἐπίσκεψιν τῶν εἰδικῶν περὶ τὰ συνεταιρικὰ τῶν ὑπαλλήλων. Ἐλπίζω ὅτι θὰ τὴν ἔχω. Δὲν δυνάμεθα, κύριοι, νὰ κάμωμεν σύγκρισιν μεταξὺ τῶν μισθοδοσιῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἰδιωτικῶν. Σύγκρισις τοιαύτη, ἐφ’ ὅσον τοὐλάχιστον γνωρίζω, δὲν ἔχει γίνει. Δὲν γίνεται οὐδαμοῦ. Πρὸ τοῦ πολέμου εἶχον καταγίνει εἰς μελέτην τινὰ περὶ τῶν συγκριτικῶν μισθῶν τῶν διαφόρων δημοσίων ὑπαλλήλων εἴς τινα Κράτη, ἰδιαιτέρως δὲ πρὸς τὴν Ἰταλίαν καὶ πρὸς τὴν Γαλλίαν. Δὲν ἔχω πρόχειρα τὰ ἀποτελέσματα τῆς μελέτης μου ἐκείνης, ἀλλ’ ἡ ἐντύπωσίς μου ἦτο ὅτι δὲν ἐμισθοδοτοῦντο οἱ Ἕλληνες ὑπάλληλοι πολὺ κατώτερον ἀπὸ ὅ,τι ἐμισθοδοτοῦντο οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἰταλίας ἢ τῆς Γαλλίας. Εἰδικώτερον λ. χ. ἐνθυμοῦμαι ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ἰταλικοῦ Στρατοῦ ἐμισθοδοτοῦντο ὀλιγώτερον ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Ἀλλὰ διὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ λύσις τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ πρὸ ὀλίγου λαλήσας συνάδελφος εἶναι ἡ μόνη ὀρθή, ἡ μόνη οἰκονομική. Δὲν ἀρκεῖ νὰ λέγωμεν «δώσατε τὸν 13ον μισθὸν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους». Δὲν πρέπει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀντιμετωπίζῃ τμηματικῶς σήμερον τὸ ἓν ζήτημα καὶ αὔριον τὸ ἄλλο. Διότι τότε θὰ ὡμοίαζε πρὸς οἰκογενειάρχην ὁ ὁποῖος ἄνευ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων του δίδει πότε ἐδῶ καὶ πότε ἐκεῖ μέχρις ὅτου τὰ μέσα του ἐξαντληθοῦν καὶ περιέλθῃ εἰς ἀδιέξοδον. Πρέπει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὸ πρόβλημα τὸ οἰκονομικὸν ἐν τῷ συνόλῳ του. Πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζῃ ὅλας τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους καὶ ὅλα τὰ ἔσοδα αὐτοῦ. Ἐὰν δὲν δύναται νὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας διὰ τῶν ἐσόδων, πρέπει νὰ μελετήσῃ ἂν ἠμπορεῖ ν’ ἀνεύρῃ νέα ἔσοδα, χωρὶς νὰ θυσιάσῃ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἄλλως θὰ ὑπενθύμιζε τὸν μῦθον τῆς κουρᾶς τοῦ ἀρνίου μέχρι τῆς θανατώσεως αὐτοῦ. Καὶ ἂν δὲν δύναται νὰ εὕρῃ τὰ μέσα πρὸς κάλυψιν τῶν δαπανῶν, ὀφείλει νὰ προβῇ εἰς αὐστηρὰς οἰκονομίας. Ἐὰν κατ’ ἄλλην μέθοδον προχωρήσῃ, περιπίπτει εἰς πρόχειρον ἐμπειρισμὸν καὶ εἶναι προωρισμένος νὰ ἀποτύχῃ αὐτὸς καὶ τὸ χειρότερον νὰ περιαγάγῃ εἰς ὄλεθρον δυσεπανόρθωτον τὰ οἰκονομικὰ τῆς Πατρίδος του. Ταύτην τὴν ὁδὸν θὰ ἀκολουθήσω, ὅταν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ πρὸς ὑμᾶς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τάσιν καὶ κατεύθυνσιν εὐμενείας θὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων. Ἔχουσιν ἐγγύησιν τὸ προηγούμενον, ὅτι αἱ πρῶται αὐξήσεις ἀποδοχῶν ἐδόθησαν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἐπὶ Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων. Διὰ τοῦτο οἱ ὑπάλληλοι ὀφείλουσι νὰ ἔχωσιν ἐμπιστοσύνην ὅτι δὲν θὰ λήξῃ ἡ καλὴ διάθεσις κατὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν ζητημάτων των. Ἀλλὰ πρέπει καὶ αὐτοὶ ὡς πολῖται καὶ ὡς ὑπάλληλοι νὰ παράσχωσι τὴν συνδρομήν των ὥστε νὰ περικοπῶσιν αἱ περιτταὶ θέσεις διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ βελτίωσις τῶν ἰδικῶν των καὶ τῶν τοῦ Κράτους οἰκονομικῶν. (Χειροκροτήματα).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν ἂν δέχεται ὅπως κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὑπ’ ὄψει ἐπερωτήσεως διακοπῇ διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, σήμερον δὲ κατὰ παράκλησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συζητηθῇ μόνον τὸ νομοσχέδιον «περὶ τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους τοῦ καπνοῦ».

§226ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους τοῦ καπνοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ὅπως γίνῃ δεκτὸν ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως νὰ ἀρχίζῃ ἀπὸ αὔριον ἡ συνεδρίασις εἰς τὰς 4 μ.μ.

§229ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ ἀκουσθῇ ὅτι πρόκειται νὰ συνεδριάζωμεν εἰς τὰς 4 μ. μ.

§230Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅπως αὔριον πρὶν ἡ Συνέλευσις εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ σχεδίου ψηφίσματος περὶ ἐπανενδέσεως τῶν ἐφημερίδων.

§231ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον τὴν 4ην μ. μ. (Ὥρα 8. 30′ μ. μ.)