1922.04.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 84η

Δευτέρα, 25ῃ Ἀπριλίου 1922

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(Ὥρᾳ 5. 45′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§3Α. ΣΟΥΛΙΩΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου στρέφεται εἰς παρεξήγησιν αὐτοῦ, ἤ μᾶλλον δημιουργεῖ παρεξήγησιν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἄρθρον τοῦτο παρίσταται ὡς δυσμενὲς πρὸς μὴ χριστιανοὺς ὀρθοδόξους, ἐνῶ τοὐναντίον εἶναι διατυπωμένον ὡς εἶναι χάριν αὐτῶν τῶν ὀρθοδόξων χριστιανῶν. Οἱ ζητοῦντες τὴν ἀλλαγὴν τῆς λέξεως «ἀνεκτὴ» διὰ τῆς λέξεως «ἐλευθέρα», παρουσιάζουσι τὸ 1ον ἄρθρον ὡς νὰ λέγῃ ὅτι ὅλαι αἱ ἄλλαι θρησκεῖαι, πλὴν τῆς Ὀρθοδόξου Ἀνατολικῆς, μόλις εἶναι ἀνεκταὶ ἐν Ἑλλάδι, ἐνῶ πράγματι καὶ τὸ πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα τοῦ ἄρθρου λέγει, ἐπίσημος καὶ ὑπὸ τῶν περισσοτέρων ἐν Ἑλλάδι πρεσβευομένη θρησκεία εἶναι ἡ Ὀρθόδοξος Χριστιανική. Ἀλλ’ ἐκ τούτου οὐδεὶς τῶν ἑτεροδόξων πρέπει νὰ ἀνησυχῇ, διότι ἐν Ἑλλάδι ἡ ἀνεξιθρησκεία εἶναι πλήρης καὶ τὸ Κράτος προστατεύει, ἁπάσας τὰς γνωστὰς θρησκείας κατὰ παντὸς ὅστις τυχὸν ἤθελε παρακωλύσει τὴν τέλεσιν τῆς λατρείας αὐτῶν. Τοιούτου ὄντος τοῦ πνεύματος καὶ γράμματος τοῦ 1ου ἄρθρου, ἀλλὰ καὶ τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐν Ἑλλάδι σχετικῶς ὑφίσταται, τοῦ ἄρθρου ἔχοντος ὡς ἔχει, δὲν βλέπω πρὸς ποῖον σκοπὸν ζητεῖται ἡ ἀλλαγὴ αὐτοῦ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ὁ Κωνσταντῖνος Ζοῦρμπος, ἀπολέσας τὸν δεξιόν του βραχίονα κατὰ τὰς ἐπιχειρήσεις τῆς Μ. Ἀσίας, ζητεῖ ὅπως αὐξηθῇ ἡ σύνταξίς του εἰς 400 δραχμὰς μηνιαίως. Οἱ διδάσκαλοι Ἠλ. Ἀνθόπουλος, Ι. Γραμματικόπουλος καὶ Π. Γεωργιάδης παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τοὺς ἐκ Ρωσσίας, Καυκάσου καὶ Μ. Ἀσίας διδασκάλους. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι Πατρῶν δι’ αἰτήσεώς των ζητοῦσι ὅπως ἐλαττωθῇ τὸ ποσοστὸν τῆς συνολικῆς καθαρᾶς προσόδου καὶ νὰ συγχωνευθῇ αὕτη μετὰ τῆς ἀναλυτικῆς φορολογίας. Ὁ Ἰωάννης Δημητρακόπουλος, Ὑποστράτηγος, διαμαρτυρόμενος διὰ τὴν ὑπό τινων πληρεξουσίων εἰσαγωγὴν τῆς ὑποθέσεως Μπεσεκίων εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, οὔσης ἰδιωτικῆς φύσεως, καὶ ἔχων τὴν πεποίθησιν ἐκ τῶν ἐπισήμων αὐτοῦ ἐγγράφων, ὅτι τὸ κτῆμα ἀνήκει εἰς αὐτὸν ἀπὸ ἐννεαετίας, ζητεῖ, ὅπως ὁρισθῇ ἐκ νομικῶν ἐπιτροπή, ἵνα ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Οἱ κτηματίαι καὶ ἀκτήμονες γεωργοὶ κάτοικοι Στειρίου (Διστομίων) Λεβαδείας, παρακαλοῦσιν ὅπως διαταχθῇ ἡ ἀπαλλοτρίωσις καὶ διανομὴ τῶν κτημάτων τῆς παρακειμένης Μονῆς Ὁσίου Λουκᾶ εἰς τοὺς ἀκτήμονας γεωργοὺς Στειρίου. Ὁ Χρῖστος Παπακωστόπουλος πρώην ὁπλαρχηγὸς καὶ διδάσκαλος τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος καταδικασθεὶς εἰς ὀκταετῆ φυλάκισιν δῆθεν ἐπὶ ὑπεξαιρέσει, ἐπὶ τοῦ πρώην καθεστῶτος, ζητεῖ τὴν ἀπονομὴν βασιλικῆς χάριτος. Οἱ πρόσφυγες Ποντίου συνοικισμοῦ Νουσλᾶ πληροφορηθέντες μετάθεσιν Νομάρχου Δράμας ἱκετεύουσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως παραμείνῃ οὗτος εἰς τὴν θέσιν του. Ἡ Ὁμοσπονδία τῶν Ἐπαγγελματιῶν Πειραιῶς παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως διὰ τῶν νέων φορολογικῶν νομοσχεδίων μὴ πλήξῃ τὰς μεσαίας ἐπαγγελματικὰς καὶ βιοτεχνικὰς τάξεις. Ὁ Πρόεδρος τοῦ κτηματικοῦ Συνδέσμου Θεσσαλονίκης ἐξ ὀνόματος τῶν ἰδιοκτητῶν ποιεῖται ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἀτελῆ εἰσαγωγὴν τῶν οἰκοδομησίμων ὑλικῶν τῶν χρησιμοποιηθησομένων διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῆς καείσης πόλεως. Οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι Θεσσαλονίκης ζητοῦσι τὴν ἀφομοίωσίν των πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ὁ Σύνδεσμος ἰδιοκτητῶν Ἀμαρουσίου παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον «περὶ ἐπιβολῆς φόρου διαμονῆς εἰς τόπους θερινῆς ἤ χειμερινῆς διαμονῆς» προστεθῇ εἰς τὸ 5ον ἄρθρον ὅτι, τὰ 75% θὰ διατίθενται ὑποχρεωτικῶς δι’ ἔργα ἐξωραϊστικά. Διάφορα Σωματεῖα Πραβίου, πληροφορηθέντα μετάθεσιν Νομάρχου Δράμας, παρακαλοῦσιν ὅπως ἀνασταλῇ ἡ τοιαύτη μετάθεσις. Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Κασσάνδρας διαμαρτύρεται διὰ τοὺς συνεχεῖς ἐμπρησμοὺς τῶν δασῶν τῆς Κασσάνδρας καὶ παρακαλεῖ ὅπως ἀνασταλῇ ἡ χορήγησις ἀδειῶν ὑλοτομίας ἐπὶ τῶν κεκαυμένων δασῶν Κρομμυδίου εἰς τοὺς καλογήρους τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἡ Συνομοσπονδία τῶν ἐπαγγελματιῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν τραυματιῶν καὶ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου. Ὁ Ἰωάννης Βάνδουλας κάτοικος Κρήτης ζητεῖ νὰ διορισθῇ ὡς ὑποδιοικητὴς τῆς Γεν. Διοικήσεως Λέσβου ἀνασταλέντος τοῦ διορισμοῦ του ἐπὶ Κυβερνήσεως Βενιζέλου. Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Ταράψης (Λακεδαίμονος) δι’ αἰτήσεώς των ζητοῦσι τὴν ἐγκατάστασιν τηλεφωνικοῦ γραφείου εἰς τὴν θέσιν Χάνια τῆς κοινότητος Ταράζης. Οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας ἐνοριακοῦ Ναοῦ Μονῆς Βρυκίου δι’ αἰτήσεώς των ζητοῦσιν τὴν ἐγκατάστασιν τηλεφώνου ἐν τῷ κέντρῳ τῆς περιφερείας των καὶ ἔγκρισιν λειτουργίας πλήρους δημοτικοῦ σχολείου. Ἡ Βασιλικὴ χήρα Ἠλία Γ. Δημάκη κάτοικος Λογκανίκου (Σπάρτης) ὑποβάλλει αἴτησιν δι’ ἧς ζητεῖ ὅπως, ὁ εἷς τῶν τεσσάρων ὑπηρετούντων εἰς τὸ στράτευμα υἱῶν της Βρασίδας πολλάκις τραυματισθεὶς ἢ ἀπαλλαγῇ ἢ τοποθετηθῇ εἰς ἐλαφρὰν ὑπηρεσίαν. Οἱ λειτουργοὶ τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως Πύργου ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα ζητοῦντες τὴν διαβάθμισίν των πρὸς τοὺς δικαστικούς. Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Δ. Χατζῖσκος, Α. Μάτεσις, Κ. Οἰκονομίδης, Μπεντρῆ–Γιαγιὰ βέης, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 2949 τῆς 26ης Μαρτίου 1922». Ὁ πληρεξούσιος Λαρίσσης Α. Καρτάλης ὑποβάλλει προσθήκην εἰς τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως ἀξιωματικῶν ἐν τῇ σειρᾷ ἀρχαιότητος». Ὁ πληρεξούσιος Θεσσαλονίκης κ. Α. Παπαζαχαρίου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ εἰς αʹ συζήτησιν ψηφισθέντος νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως τῶν ἀποχωρούντων δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Π. Ι. Στάϊκος, Δ. Χατζῖσκος, Π. Σταμάτης κλπ., ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς κατὰ δόσεις πληρωμῆς τοῦ συνθετικοῦ φόρου». Ὁ πληρεξούσιος Μεσσηνίας κ. Θ. Μοσχούλας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 680 τοῦ 1915 περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν ὡς ἐτροποποιήθη οὗτος διὰ τοῦ νόμου 911 τοῦ 1917». Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν κ. Γ. Μπαλτατζῆς ὑποβάλλει προσθήκην εἰς τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἕνεκα στρατιωτικῆς ἢ ναυτικῆς ὑπηρεσίας». Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κ. Ξ. Στρατηγὸς ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: αʹ) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 388 τοῦ 1914, 980 τοῦ 1917, 1387 τοῦ 1918, 2070 τοῦ 1920, καὶ 2715 τοῦ 1921 περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἐν Ἀθήναις Ἐθνικοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου.» βʹ) Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 2144 «περὶ διοικήσεως τῶν Σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». γʹ) Περὶ προσθήκης διατάξεών τινων εἰς τὸν νόμον 1709 «περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς πρὸς ἐκπόνησιν νέου σχεδίου τῶν Ἀθηνῶν, Καλλιθέας, Φαλήρων καὶ Πειραιῶς». Ὁ αὐτὸς Ὑπουργὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων ΓΦΑʹ (3501) καὶ 389 περὶ Λιμενικοῦ Ταμείου Πειραιῶς», δηλῶν συνάμα ὅτι ἀποσύρει τὸ πρὸ τινων ἡμερῶν ὑπ’ αὐτοῦ ὑποβληθὲν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 389 περὶ Λιμενικοῦ Ταμείου Πειραιῶς». Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Π. Πρωτοπαπαδάκης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐπιβολῆς συμπληρωματικῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν ἐπί τινων ἐκ τῶν πρὸ τῆς 8 Μαρτίου 1922 ἐκτελωνισθέντων ἐμπορευμάτων». Εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὑπάρχουν πολλαὶ αἰτήσεις ἐκκρεμεῖς περὶ καταδιώξεως συναδέλφων. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μένουσιν ἐκκρεμεῖς αἱ αἰτήσεις αὗται. Πολλάκις ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκλήθη εἰς συνεδρίασιν χωρὶς δυστυχῶς νὰ κατορθώσῃ νὰ συνέλθῃ εἰς ἀπαρτίαν. Ἤθελον παρακαλέσει τὰ ἀποτελοῦντα τὴν Ἐπιτροπὴν μέλη νὰ εὐαρεστηθῶσι νὰ συνέλθωσιν ὅπως ἀποφανθῶσιν ἐπὶ τῶν ὑπὸ τὴν κρίσιν αὐτῶν, αἰτήσεων.

§5ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου τοῦ Συνδέσμου Σιδηροδρομικῶν Μακεδονίας.

§7Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς των ζητοῦσιν ὅπως αὐξηθῇ ὁ μισθὸς αὐτῶν διὰ νὰ δύνανται ν’ ἀνταποκρίνωνται πρὸς τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς ἀνάγκας. Γνωρίζω τοὺς περισσοτέρους ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς Τουρκοκρατίας. Παρέσχον μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα διότι οἱ περισσότεροι ἔφερον τὴν ἀλληλογραφίαν εἰς τὰ σύνορα καὶ τὰ λοιπὰ μὲ πολὺ κίνδυνον τῆς ζωῆς των. Μετὰ ταῦτα ἐπὶ τῶν Βαλκανικῶν πολέμων μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς των—καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὑμᾶς ὅτι ἡ γραμμὴ Θεσσαλονίκης–Σερρῶν προσβάλλεται ἀπὸ τὴν Βουλγαρικὴν ἐπικράτειαν, διότι εἶναι ἀκριβῶς εἰς τὰ σύνορα—καὶ τότε λέγω, οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς ἔφερον πολεμοφόδια καὶ ἄλλα εἴδη εἰς τὸν μαχόμενον στρατὸν ἐναντίον τῶν Βουλγάρων καὶ ἐβοήθησαν τὴν πατρίδα των πολὺ καλά. Ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα ὅταν οἱ Γάλλοι κατέλαβον τοὺς σιδηροδρόμους καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τὰ πάνδεινα ὑπέφερον ἐκ μέρους τῆς Γαλλικῆς διοικήσεως. Μεταξὺ μάλιστα τῶν κακῶν τὰ ὁποῖα ἔπαθον ἦτο καὶ ἡ κατάργησις τοῦ Ταμείου Περιθάλψεως, τὸ ὁποῖον ἦτο ἄριστα ὀργανωμένον κατὰ τὰ ὑποδείγματα τῶν Γερμανικῶν, ὑπὸ τῆς διοικήσεως τῶν σιδηροδρόμων ἡ ὁποία ἦτο πρότερον καὶ τότε λέγω ἐδέχθησαν χάριν τῆς πατρίδος νὰ μείνουν. Δὲν ἔφυγον ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν καίπερ τὰ πάνδεινα ὑπέστησαν ἐκ μέρους τῶν Γάλλων, ἐν τούτοις χάριν τῆς πατρίδος ἔμεινον καὶ ἐξυπηρέτησαν τὸν πόλεμον. Εἶναι λοιπὸν ἄξιοι διὰ τοῦτο νομίζω νὰ τύχουν μιᾶς προστασίας καλλιτέρας ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε αἱ ἀνάγκαι αἱ οἰκονομικαὶ ηὐξήθησαν καὶ ὁπότε οἱ ὑπάλληλοι πάντες καὶ οἱ δημόσιοι ἔλαβον βοηθήματα. Συνιστῶ λοιπὸν τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§8Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως λαμβάνων γνῶσιν τοῦ περιεχομένου ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§9Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ὡς καὶ ὁ προλαλήσας εἶπεν, συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, διότι εἶναι δικαία. Παρακαλῶ δὲ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἵνα ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§10Ε. ΠΑΠΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λυκουρέζος ὅπως ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν κοινοτήτων Μεσσηνίας.

§12Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς κτηματικῆς ἀδελφότητος Καλαμῶν ὁ κ. Κ. Λυκουρέζος.

§14Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως ἐπισπευθῶσιν τὰ γεφυρικὰ ἔργα, διότι εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη τῆς κατασκευῆς ἔστω καὶ προχείρων τοιούτων πρὸς πρόληψιν καταστροφῶν, ὡς ἐκ τῆς ὑπεκχειλίσεως τῶν χειμάρρων. Ἐγένοντο δὲ τόσαι καταστροφαὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ὥστε οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τῶν Καλαμῶν, ἀπειλούμενοι ἐκ τῶν καταστροφῶν τούτων, συνῆλθον εἰς συλλαλητήριον ἵνα διαμαρτυρηθῶσιν διὰ τὴν λῆψιν μέτρων. Ὑπέβαλον εἰς ὅλους τοὺς πληρεξουσίους Μεσσηνίας τὴν παράκλησιν ὅπως συστήσωμεν καὶ ληφθῶσιν τάχιστα μέτρα καὶ ψηφισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχέως ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ παρέχῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα αὐτό. Αὐτὴ εἶναι ἡ παράκλησίς μου.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σχοινᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§16Γ. ΣΧΟΙΝΑΣ. Ἡ κτηματικὴ ἀδελφότης Καλαμῶν ζητεῖ ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἐπισκευὴν τοῦ Νέδονος, δηλαδὴ τὴν ἀνέγερσιν τειχῶν τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν ἀπὸ τὴν τελευταίαν πλημμύραν, ἀφ’ ἑτέρου ζητεῖ ἀποζημίωσιν διὰ τὰς καταστροφὰς αὐτάς. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἀναφορᾶς ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν μέτρα, διέταξεν τὸν νομομηχανικόν, ἔγινε σχεδιάγραμμα, προϋπολογισμοί, δημοπρασία. Ἑπομένως καὶ ὡς πρὸς τοῦτο δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ ληφθέντα μέτρα. Παραμένει ὅμως τὸ ἕτερον μέρος τῆς αἰτήσεως τῆς ἀποζημιώσεως. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀποζημίωσιν δι’ ὅλας τὰς θεομηνίας, τὰς ὁποίας ὑφίστανται οἱ διάφοροι παραγωγοί, ἀλλὰ θὰ ὑπέβαλον τὴν εὐχήν, ἐπειδὴ εἰς ὅλον τὸ Κράτος γίνονται τοιαῦται καταστροφαὶ καὶ τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς τὰς πρώτας ἀνάγκας τῶν κατοίκων τῶν ὑφισταμένων τὴν θεομηνίαν, θὰ ἦτο ὀρθόν, λέγω, τὸ Κράτος νὰ κατήρτιζε ἕνα Εἰδικὸν Ταμεῖον Θεομηνιῶν καὶ νὰ ἐπέβαλλε, μίαν μικρὰν φορολογίαν, ἵνα ἐνισχύῃ τὸ Ταμεῖον τοῦτο εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύναται νὰ ἔρχεται ἀρωγὸν εἰς τοιαύτας καταστροφάς. Τοιαύτη εἶναι ἡ εὐχή, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ καὶ ἡ κτηματικὴ ἀδελφότης Καλαμῶν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σακκῆς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§18Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐκτὸς τῶν λεχθέντων, κ. Πρόεδρε, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ Νέδονος πρέπει νὰ μελετηθῇ σοβαρῶς. Δυστυχῶς εἶναι ἔργον, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν δύνανται νὰ ἐπέμβωσι μόνον οἱ Ἕλληνες μηχανικοί. Πρέπει νὰ ἀποσταλῶσιν ξένοι. Καὶ ἄλλοτε ἀνεκινήθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀποστολῆς ξένου μηχανικοῦ, καὶ ὁ κ. Καλογερόπουλος νομίζω συνέστησε τὴν ἀποστολὴν μηχανικοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἐμελέτα τὰ ὑδραυλικὰ τῆς Θεσσαλίας. Δυστυχῶς δὲν ἐλήφθη μέριμνα καὶ εἰς οὐδὲν συνετέλεσεν ἡ μετάβασις τοῦ μηχανικοῦ. Τὸ πρᾶγμα ἐπείγει, κύριοι πληρεξούσιοι, διότι ἀπειλεῖται καταστροφὴ τελεία τῆς πόλεως τῶν Καλαμῶν. Πρέπει νὰ ληφθῶσι μέτρα τοιαῦτα ὥστε νὰ λυθῇ διὰ παντὸς τὸ ζήτημα τοῦ Νέδονος, διότι προφυλακτήρια μέτρα εἶναι μέτρα προσωρινὰ καὶ δὲν θὰ παρέλθῃ ἔτος ὁπότε θὰ ἐπέλθῃ καὶ πάλιν εἰς τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν τὸ ἀτύχημα τὸ συμβὰν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ἀνεξαρτήτως τούτου νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ ταχίστην μέριμναν περὶ τῶν ἀποζημιώσεων, τὰς ὁποίας δικαίως δικαιοῦνται νὰ λάβωσιν οἱ κάτοικοι εἴτε διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐπρότεινε ὁ κ. συνάδελφος, εἴτε δι’ ἄλλων μέσων.

§19Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§20Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§21Β. ΤΣΑΦΟΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσουκαλᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς Χαραλάμπους Ἀννίνου.

§23Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν κ. Πρόεδρε.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάτεσις ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§25Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Εἶναι κ. Πρόεδρε, ἔργα σχετικὰ μὲ τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ζητεῖται ἐνίσχυσις ἵνα γίνῃ ἐκτύπωσις. Νομίζω ὅτι τὸ ἔργον θὰ εἶναι συντελεστικὸν διὰ τὴν διαφώτισιν τῆς Ἐθνικῆς ἱστορίας.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καβαλλιερᾶτος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§27Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ μελετῶν, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν, μελετῶν διάφορα χειρόγραφα ἀνέκδοτα καὶ συλλέγων πληροφορίας ἀπὸ τοὺς ἐπιζῶντας ἀγωνιστάς. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ μιᾶς ἱστορικῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία εἶναι χρησιμωτάτη, προκειμένου μάλιστα νὰ ἑορτασθῇ ἡ ἑκατονταετηρὶς τοῦ ἱεροῦ μας Ἀγῶνος. Αἱ ἀναμνήσεις, οἱ ἄθλοι καὶ αἱ θυσίαι τῶν ἀγώνων μας θὰ ἀναζωπυρώσουν τὸ ἐθνικόν μας αἴσθημα. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ συντρέξῃ προκειμένου περὶ ἐλαχίστης ἄλλως τε δαπάνης, διότι πρόκειται περὶ 20 ἕως 25 χιλιάδων δραχμῶν ἐν ὅλῳ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἀναγραφῇ μία ἀνάλογος πίστωσις ἵνα ἐκτυπωθῇ ἡ ἐργασία αὐτή, τῆς ὁποίας τὴν ἀξίαν καὶ χρησιμότητα ἐγγυᾶται τὸ ὄνομα τοῦ συγγραφέως.

§28Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Μήπως εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος ὁ κύριος αὐτὸς θὰ γράψῃ καὶ τὰς τελευταίας ἀνταποκρίσεις, τὰς ὁποίας ἔστειλε ἐντεῦθεν εἰς τὰ γνωστὰ περιοδικὰ τοῦ Λονδίνου καὶ τῆς Ἀμερικῆς; Δὲν ὑπῆρξε συκοφαντία τὴν ὁποίαν νὰ μὴν ἀπέστειλε εἰς ἀνταπόκρισιν.

§29Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἕτερον ἑκάτερον. Δὲν μειώνουσι αὐτὰ τὴν ἀξίαν τοῦ συγγραφέως.

§30Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Τὴν μειώνουσι ὅταν συζητῇ ἡ Συνέλευσις περὶ ἑνὸς καθάρματος......

§31Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἔπρεπε νὰ τύχῃ ἄλλου σεβασμοῦ ἐκ μέρους ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος καταγίνεται καὶ αὐτὸς εἰς τὰ γράμματα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Χατζηδάκη. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§33Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ὑπηρέτησε ὁ κύριος αὐτὸς ὅσον ἠδύνατο τὸ τυραννικὸν καθεστώς. Δὲν ὑπῆρξε συκοφαντία ποῦ νὰ μὴ τὴν ρίψῃ ἐπάνω μας.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀναστασόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§35Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο ποῦ μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι ὅτι πρόκειται περὶ Ἑλληνικῆς ἱστορίας, περὶ λεπτομερειῶν ἀγνώστων, περὶ ἀνακινήσεως τῶν ἱστορικῶν πηγῶν, πᾶν δὲ ὅ,τι ἐνδιαφέρει τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν ἐνδιαφέρει τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν. Μοῦ εἶναι ἀδιάφορα τὰ πολιτικὰ φρονήματα ἑκάστου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι τὸ θέμα, καὶ τὸ θέμα εἶναι ἡ ἱστορία τῆς Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν ὀφείλει πᾶς τις νὰ γνωρίζῃ. Ἐγὼ ὡς μέλος τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως δὲν διστάζω ἵνα συμβάλλω εἰς τὴν γνώμην ὅπως ὑποστηριχθῶσιν τοιαῦτα ἔργα. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ἱστορία δὲν εἶναι μόνον ἡ διδάσκουσα τὴν ἑλληνικὴν φυλήν, ἀλλ’ ἡ διδάσκουσα τὴν ἀνθρωπότητα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τις πατριώτης καὶ νὰ ἔχῃ τὸ αἴσθημα τοῦ πατριωτισμοῦ ἐν τῇ ψυχῇ του ἄνευ τῆς γνώσεως τῆς ἱστορίας. Τὸ ἔργον συμβάλλει εἰς τὴν γνῶσιν τῆς ἱστορίας. Ἡ γνῶσις τῆς ἱστορίας συμβάλλει εἰς τὴν τόνωσιν τῆς ψυχῆς. Καὶ διὰ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, δὲν διστάζω νὰ συστήσω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἀναφορὰ αὐτή.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι πρακτικώτερον θὰ εἶναι νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ μετὰ τὰς συστάσεις τῆς Συνελεύσεως εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς ἑκατονταετηρίδος.

§37Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἀναφορά, διότι ἀνεξαρτήτως τῶν φρονημάτων εἶναι μεγάλης ἀξίας ἀνὴρ καὶ πρέπει νὰ δημοσιευθῇ δαπάναις τοῦ Κράτους. Παρακαλῶ διὰ τοῦτο νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἀναφορὰ αὕτη.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται ἡ αἴτησις εἰς τὴν ἐπὶ τῆς ἑκατονταετηρίδος τῆς ἐπαναστάσεως ἐπιτροπήν. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Πανθεσσαλικῆς ἀγροτικῆς ἑνώσεως ὁ κ. Χ. Καρρᾶς.

§39Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μολονότι εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας θὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν αἰτημάτων τούτων ἐν τῷ ἀγροτικῷ νομοσχεδίῳ, ἐν τούτοις αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τὸ καθῆκον νὰ παρακαλέσω αὐτὸν ἵνα κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ νομοσχεδίου λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ψήφισμα τῆς Πανθεσσαλικῆς ἀγροτικῆς ἑνώσεως, ἡ ὁποία διὰ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῆς πρό τινων ἡμερῶν τὸ ὑπέβαλε καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν. Τὸ ψήφισμα τῆς Πανθεσσαλικῆς ἀγροτικῆς ἑνώσεως ἔχει ὡς ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). 1) Διὰ πράξεως τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως νὰ παραχωρηθῶσιν ἀμέσως εἰς τοὺς ἀκτήμονας ὅλα τὰ τσιφλίκια ἄνευ ἐξαιρέσεων, ὡς καὶ τὰ αὐτοκαλλιεργούμενα, ἡ διαδικασία δὲ τῆς ἐκτιμήσεως κλπ. νὰ γίνῃ μετὰ τὴν παραχώρησιν τῶν κτημάτων. 2) Νὰ διατηρηθῶσι καὶ νὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ ἀγροτικοὶ συνεταιρισμοί. 3) Νὰ δοθῇ κλῆρος εἰς τοὺς κολλήγας καὶ τοὺς παρακεντέδες συγχρόνως καὶ ἴσης ἐκτάσεως. 4) Νὰ διατηρηθῶσιν αὐστηρῶς αἱ προπολεμικαὶ τιμαὶ τῶν ἀπαλλοτριουμένων τσιφλικίων, καταργουμένης τῆς προσφυγῆς εἰς τὰ Ἐφετεῖα. 5) Ὁ ὁριστικὸς καθορισμὸς τῆς ἐκτάσεως τοῦ κλήρου νὰ γίνηται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἐπιτροπῶν καὶ νὰ ὁρίζηται ἀναλόγως πρὸς τὰς ὑπαρχούσας ἀνάγκας καὶ τὴν γονιμότητα τῶν γαιῶν. 6) Νὰ διατηρηθῇ ὁ νόμος περὶ κολληγικῆς ἐσοδείας. 7) Νὰ παρασχεθῇ κρατικὴ ἐνίσχυσις εἰς τοὺς ἐκ τῶν ἐπιστρατεύσεων ἐντελῶς ἐξαντληθέντας παρακεντέδες. 8) Νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία τοῦ νόμου πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων ὑπὸ τῶν μὴ ὑποβαλόντων τοιαύτας συνεταιρισμῶν μέχρι τέλους Ἀπριλίου ἐ.ἔ. καὶ 9) Νὰ ἀπαλλαγῶσιν οἱ συνεταιρισμοὶ πάσης ὑποχρεώσεως περὶ προκαταβολῆς τοῦ τρίτου τῆς ἀξίας τῶν ἀπαλλοτριουμένων κτημάτων. Ταῦτα παρακαλοῦσι δι’ ἐμοῦ τὴν Συνέλευσιν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας οἱ ἀγρόται τῆς Θεσσαλίας.

§40Δ. ΚΟΥΚΟΥΛΕΤΣΟΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§41Κ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπίσης, κ. Πρόεδρε.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζουρμπᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§43Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν ὅσων ὁ κ. συνάδελφος ἐξέθεσεν ἴσως θὰ ἦτο περιττὸν νὰ λάβω τὸν λόγον. Θεωρῶ ὅμως ἀναγκαῖον ὅπως λαμβάνων τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν αἰτημάτων τῆς Πανθεσσαλικῆς ἑνώσεως τῶν ἀγροτῶν προσθέσω ὅτι τὰς ἀπόψεις τῶν ἀγροτῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν λύσιν τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος, ἀσπάζονται καὶ ὅλοι οἱ ἀγρόται τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. Ὅπως γνωρίζετε πρό τινων ἡμερῶν ὑπεβλήθη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὑπόμνημα περὶ τῆς λύσεως τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος τῶν ἀγροτῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀπολύτως παρόμοιον εἶναι ὅμως σύμφωνον ὡς πρὸς τὰς πλείστας τῶν ἀπόψεων αὐτῶν. Ἤθελα νὰ τονίσω ὅτι τὸ ζήτημα τὸ ἀγροτικὸν δὲν εἶναι Θεσσαλικὸν μόνον, ἀλλ’ εἶναι Πανελλήνιον. Καὶ τοῦτο ἀποδεικνύεται διὰ τῆς ἀλληλεγγύης τὴν ὁποίαν οἱ διάφοροι ἐργατικοὶ συνεταιρισμοὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος ἐξεδήλωσαν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ αἰτήματα τῶν συμπατριωτῶν του ἐκ Σερρῶν τὰ ὁποῖα δι’ ἰδιαιτέρου ὑπομνήματος ὑπεβλήθησαν κατόπιν συνεδριάσεων τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν τῆς περιφερείας των.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλεξιάδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§45Σ. ΑΛΕΞΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῆς ἀγροτικῆς Πανθεσσαλικῆς Ἑνώσεως εὑρίσκω δὲ εὔλογον τὴν ἀξίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ὅπως τῷ παρασχεθῇ ἀνάλογος χρόνος ἵνα μελετήσῃ τὸ κατατεθὲν ἀγροτικὸν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἀφοῦ ἐπὶ ἑπτάμηνον κυκλοφορίαν καὶ μελέτην κατέθεσε ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ τὸ μελετήσῃ ἐντὸς 24 ὡρῶν. Ἄλλως τε ὑπάρχουσι διατάξεις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀτελεῖς, ὑπάρχουσι δὲ καὶ διατάξεις πλημμελεῖς αἱ ὁποῖαι περιελήφθησαν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἰδίως αἱ διατάξεις τοῦ 10 καὶ 14 ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 2 ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, διότι δι’ αὐτοῦ καθιεροῦνται δυσμενῆ προνόμια ἔναντι τῶν ἀγροτῶν καὶ κηρύσσονται ἀναπαλλοτρίωτα κτήματα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουσι εἰς ἰδιοκτήτας, τοὺς ὁποίους παρασιωπῶ, ἀλλὰ τοὺς ὁποίους, ἐὰν εἶναι ἀνάγκη θέλωμεν ἀποκαλύψει, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἤθελον ἐξοβελισθῇ αἱ διατάξεις αὗται. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ νὰ ἐκδικασθοῦν κατὰ προτίμησιν τὰ μελετηθέντα κτήματα τὰ ἀνήκοντα εἰς τὰς μονὰς ἤ τοὺς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ εὑρισκομένους ἰδιώτας διότι ἐπὶ τούτων χωρεῖ καὶ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις καὶ δυνάμει τῶν κειμένων νόμων καὶ ἑπομένως φρονῶ ὅτι δέον νὰ προηγηθῇ ἡ ἐκδίκασις τῶν κτημάτων τούτων.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς μοναχῶν ἱερᾶς μονῆς Πεντέλης ὁ κ. Μομφερρᾶτος.

§47Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ νόμος περὶ Ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου μεταξὺ ἄλλων περιλαμβάνει καὶ τὴν προστασίαν τῶν μονῶν. Ὡς εἶναι γνωστὸν τὰ Μοναστήρια εἶναι ἰδιόρρυθμα καὶ οὐχὶ κοινόβια καὶ ἕκαστος μοναχὸς τρέφεται ἐξ ἑαυτοῦ. Ἐγένετο φροντὶς καὶ περὶ τῶν μοναχῶν. Τὸ ἔργον τοῦ ὁποίου εἰσηγητὴς ἦτο ὁ σεβαστὸς καθηγητὴς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Δικαίου, ὁ μοναδικὸς κ. Εὐταξίας, εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτάτων. Ὅλος ὁ κόσμος ἐφώναζε κατὰ τῆς μισθοδοσίας τοῦ κλήρου, ἀλλοίμονον ἄν ὁ κλῆρος ἐμισθοδοτεῖτο ὡς ὑπῆρξε γνώμη ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Τότε θὰ εἴχομεν, ὅ,τι γίνεται καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη. Θὰ εἴχομεν κληρικόφρον κόμμα ἐν τῇ Βουλῇ, διότι θὰ ἐγίνετο κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ μισθοδοσία του ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου καὶ ἑπομένως θὰ εἴχομεν μεγάλην ζημίαν ἐν τῇ κοινωνίᾳ καὶ τῷ Δημοσίῳ Ταμείῳ. Τὰ ζητήματα ταῦτα ἔλυσε τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον συγκεντρῶσαν τὴν περιουσίαν τὴν Ἐκκλησιαστικὴν ἐν αὐτῷ καὶ τὴν μοναστηριακὴν καὶ ἐκεῖθεν ἀνέλαβε νὰ μισθοδοτήσῃ τὸν κλῆρον καὶ ἀπαλλάξῃ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Τώρα ὑπῆρξε καὶ ἕτερος νόμος περὶ ἐνοριῶν. Ὅλα τὰ ἐκκλησιαστικὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ἐψηφίσθησαν εἰς τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν εἶναι ἔργα, τὰ ὁποῖα περιποιοῦσι τιμὴν πρὸς τὴν νομοθεσίαν καὶ ὑπερηφανεύομαι νὰ λέγω ὅτι καὶ ἐγὼ συνειργάσθην ὅπως ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια τῶν μοναχῶν. Ὅταν ὁλόκληρος ἡ ἐκκλησιαστικὴ περιουσία ἀπετέλεσε τὸ κεφάλαιον τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου ἵνα διὰ τῶν εἰσοδημάτων μισθοδοτεῖται ὁ κλῆρος ἔπρεπε νὰ δοθῇ συνδρομή τις καὶ εἰς τοὺς μοναχούς, οἱ μοναχοὶ ἐθεωροῦντο ἐντελῶς ἀκτήμονες, καὶ εἶναι πράγματι οὕτω, καὶ κατὰ τὴν φράσιν τῆς παλαιοτέρας νομοθεσίας ἐθεωροῦντο νεκροὶ ἐν τῷ κόσμῳ, mortui in mondo διότι διὰ τῆς ἐγκαρτερήσεως καὶ τῆς προσευχῆς ἀνελάμβανον νὰ σώσουν τὴν ψυχήν των, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη καὶ νὰ τραφῶσι καὶ νὰ δοθῇ δικαίωμα περιουσίας εἰς αὐτούς. Καὶ ἐπειδὴ τὰ μοναστήρια δὲν εἶναι κοινόβια, ἀλλ’ ἰδιόρρυθμα φροντίζει ἕκαστος μοναχὸς περὶ τῆς συντηρήσεως αὐτοῦ. Ὁ νόμος περὶ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου ἀνέλαβε νὰ δώσῃ μίαν συνδρομὴν εἰς τοὺς μοναχούς, ἀλλ’ αὐτὴ ἦτο λίαν πενιχρά, διότι ἐψηφίσθη πρὸ πολλοῦ κατὰ τὸ 1914 καὶ δὲν εἶχε ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας τὰς νεωτέρας καὶ οἱ μοναχοὶ λαμβάνουσι ἕν τόσον πενιχρόν, τόσον ἐλάχιστον ἐπίδομα, ὥστε εἶναι δίκαιον νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς συνδρομή. Ὁ νόμος ὁρίζει διὰ μὲν τοὺς ἱερομονάχους δραχμὰς 30 κατὰ μῆνα, διὰ δὲ τοὺς μοναχοὺς 20 δι’ ὑπόδησιν, ἐνδυμασίαν κλπ. Εἶναι δυνατὸν διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου καὶ ἕν ζεῦγος ὑποδημάτων νὰ προμηθευθῶσι οἱ μοναχοί; Νομίζω, ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὐτή, ὅπως αὐξηθῇ κατά τι τὸ μισθάριον αὐτό, εἶναι δικαιοτάτη καὶ ἐξ ὅλης καρδίας συνηγορῶ.

§48Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν τῶν μοναχῶν τῆς Πεντέλης εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι θὰ πεισθῆτε καὶ σεῖς πόσον γλίσχρος εἶναι ἡ τροφή, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν, τὸ δὲ ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον δίδεται πρὸς συντήρησίν των εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι μόλις λάβητε γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς θὰ προβῆτε εἰς τὰ δέοντα μέτρα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Ὑπουργέ καὶ ἰδιαιτέρως......

§49Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ.). Νὰ μοὶ διαβιβασθῇ παρακαλῶ, αὐτὴ ἡ ἀναφορά, κ. Πρόεδρε.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει διαβιβασθῇ.

§51Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθές, κύριε Πρόεδρε, ὅτι καὶ ἐγὼ εἶχον ὑποβάλει πέρισυ μίαν τοιαύτην ἀναφοράν, τὴν ὁποίαν συνιστῶ καὶ τώρα, διότι τὰ αἰτήματα τῶν μοναχῶν Πεντέλης εἶναι δικαιότατα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς διοικητικοῦ Συμβουλίου ἱερατικοῦ Συνδέσμου Θεσσαλονίκης ὁ κ. Ν. Καλαντζᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§53Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἀποτελοῦντες Ἐθνοσυνέλευσιν Συντακτικὴν θὰ λάβωμεν δραστικὰ μέτρα πρὸς ἀποκατάστασιν οἰκονομικὴν τοῦ κλήρου ἡμῶν. Ὡς καὶ ἄλλοτε ὑπεστήριξα, κατὰ τὸ ἔτος 1919, ὁ κλῆρος ἡμῶν εὑρίσκεται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, εἰς σημεῖον ἀπελπιστικόν. Πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ ὕψος της ἡ τάξις αὕτη τῶν ἀνθρώπων, ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖ ὅ,τι ἰδεῶδες δύναται νὰ ἔχῃ Ἕλλην Χριστιανός. Ἔχει φθάσει εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ θεωρῆται ὡς περιφρονημένη. Εἶναι πολλὰ τὰ δυνάμενα νὰ ληφθῶσι ὑπὲρ αὐτῶν. Πρῶτον, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν τάχιστα μέριμναν περὶ τῆς ἀξιοπρεποῦς παραστάσεως αὐτῶν καὶ τῆς καταλλήλου θέσεως αὐτῶν ἐν παντί. Δηλονότι πρέπει κατὰ τοιοῦτον τρόπον νὰ διδάξωμεν τὸν λαὸν διὰ διαφόρων μέσων καὶ κατὰ πρῶτον εἰς τοὺς μορφωμένους, ὥστε ἅμα βλέπωμεν ἕνα ἱερέα νὰ σεβώμεθα αὐτόν. Ἀλλὰ τὸ κυριώτερον πάντων εἶναι τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς ἀρωγῆς καὶ ὑπάρχει ὁ νόμος περὶ ἐνοριῶν. Δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου πολὺ γλίσχρως ἀμείβονται καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ λείψῃ τὸ ἄρθρον τοῦτο, νὰ καταργηθῇ τὸ σύστημα τοῦτο καὶ νὰ ἀναλάβῃ τὸ Δημόσιον νὰ πληρώνῃ αὐτοὺς ὡς πληρώνει τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ ἔχωμεν τὸ φαινόμενον, ὥστε ὁ δυστυχὴς ἱερεύς, ὅταν θέλῃ νὰ λαμβάνῃ τὸν μισθόν του, νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὸ πτωχὸν καὶ πενιχρὸν ταμεῖον τῆς ἐκκλησίας καὶ νὰ λαμβάνῃ τὰ διάφορα κέρματα, τὰ ὁποῖα εὐσεβεῖς καὶ ἐλεήμονες χριστιανοὶ ἀφῆκαν. Φαντασθῆτε λοιπὸν τὴν στυγνὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ἄνθρωποι οὗτοι. Πρέπει τέλος πάντων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ὄντως ἐνδιαφέρεται ὑπὲρ πάντα ἄλλον, νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα διὰ τὴν οἰκονομικὴν αὐτῶν ἐνίσχυσιν καὶ ἐν γένει πρὸ παντὸς νὰ ὑποστηρίξουν αὐτοὺς τοὺς μορφωμένους, οὕτως ὥστε νὰ ἔχωμεν ἱερεῖς μορφωμένους καὶ ἐμπνέοντας τὸν σεβασμόν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰσηγηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἡ Ἐθνονυνέλευσις νομίζω ὅτι θὰ ὑπερψηφίσῃ αὐτὸ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς προσωπικοῦ ἑταιρείας Ἀεριόφωτος ὁ κ. Παναγιώτου ἔχει τὸν λόγον.

§55Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἀναφορὰ καὶ κατατεθῇ εἰς τὸ γραφεῖον διὰ νὰ μελετήσωμεν αὐτὴν καὶ τὴν συζητήσωμεν τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς βιομηχάνων Μακεδονίας, ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§57Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτή, ἔχει σταλῆ καὶ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὑποθέτω δὲ ὅτι θὰ ἔχῃ λάβῃ ἴσως μέτρον περὶ τῆς ὑποθέσεως. Εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ τοῦ νόμου 174Α ὡρίσθη οἱ ὀφειλέται νὰ πληρώνουν μὲ τὸ παλαιὸν νόμισμα τὰ χρέη των, δηλ. εἰς τὸ ἥμισυ μὲ στέμματα καὶ τὸ ἥμισυ μὲ Γεωργίους Σταύρους. Ἐὰν δὲ τοῦτο γίνῃ διὰ τοὺς ὀφειλέτας, πρὸς τοὺς βιομηχάνους ἀντιστρόφως· διὰ τοὺς βιομηχάνους δὲν ὑπάρχει δι’ αὐτοὺς εὐκολία ὅταν ἔχουν νὰ πληρώσουν εἰς τὰς Τραπέζας χρέος τι. Καὶ δὴ οἱ βιομήχανοι πρὸ τῆς 25 Μαρτίου εἶχον κάμει σύμβασιν πρὸς τὰς Τραπέζας διὰ πιστώσεις, δυνάμει τῶν ὁποίων πιστώσεων ἐπρόκειτο νὰ ἀγοράσουν πρώτας ὕλας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἤ καὶ ἐντεῦθεν. Οἱ βιομήχανοι ἐπλήρωσαν μέρος ἀπέναντι τῶν πιστώσεων εἰς τὰς Τραπέζας, ἄλλοι δὲ καὶ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν σύμφωνα μὲ τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν εἶχον κάμει. Σήμερον αἱ Τράπεζαι κρατοῦν τὰς φορτωτικὰς καὶ δὲν δίδουν αὐτὰς εἰς τοὺς βιομηχάνους, πράγμα τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ εἰς τὴν ἀνάγκην τοὺς βιομηχάνους νὰ κλείσουν τὰ ἐργοστάσιά των καὶ νὰ ῥιφθοῦν χιλιάδες ἐργατῶν εἰς τοὺς δρόμους ἄνευ ἄρτου. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον, κ. Πρόεδρε, νὰ λάβῃ μέτρα κατὰ τῶν Τραπεζῶν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὑποχρεώσει αὐτὰς ὅπως δεχθοῦν νὰ πληρώσουν διὰ τὰς συμβάσεις τὰς γενομένας πρὸ τῆς 25 Μαρτίου, τὸ ἥμισυ ποσὸν μὲ στέμματα καὶ τὸ ἄλλο ἥμισυ μὲ Γεωργίους Σταύρους. Μάλιστα δικαιότατον εἶναι καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πληρώσει ὁλόκληρον τὸ ποσὸν νὰ διαταχθῇ πολὺ κατεπειγόντως νὰ δοθῶσιν εἰς τοὺς βιομηχάνους αὐτοὺς τὰ μέσα, ἵνα λάβωσι τὰς πιστώσεις τὰς ὁποίας ἔχουν καὶ συγχρόνως νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα διὰ τὰς ὑποχρεώσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι χρονολογοῦνται πρὸ τῆς 25 Μαρτίου γενόμεναι καὶ κατὰ τὰς ὁποίας ὀφείλουν αὐτοὶ νὰ πληρώσουν μὲ τὸ ἥμισυ μὲ Γεωργίους Σταύρους καὶ μὲ τὸ ἥμισυ μὲ στέμματα ὅπως προληφθῇ τὸ κλείσιμον τῶν ἐργοστασίων, διότι ἔχω θετικὰς πληροφορίας ἐὰν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν δὲν λάβῃ μέτρα ἡ Κυβέρνησις οἱ ἐργοστασιάρχαι θὰ κλείσωσι τὰ ἐργοστάσιά των καὶ θὰ ριφθῶσιν εἰς τοὺς δρόμους οἱ ἐργάται.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουλάνδρου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§59Ν. ΚΟΥΛΑΝΔΡΟΥ. Τὰς ἰδίας συστάσεις ἔχω νὰ κάμω καὶ ἐγὼ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Δροσόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ν. Δημοπούλου ἀποστράτου ἀντισυνταγματάρχου.

§61Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς σιδηρεμπόρων Θεσσαλονίκης ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου.

§63Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ αὐτή, διότι πραγματικῶς ἀδικοῦνται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§64Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Αἱ συνθῆκαι ὑφ’ ἅς εὑρίσκεται ἡ Θεσσαλονίκη μετὰ τὴν πυρκαϊὰν ἐπιβάλλουσιν ὅπως συστήσητε εἰς τὸ κονσόρτιουμ νὰ δώσῃ περισσότερον συνάλλαγμα. Παρακαλῶ ὅπως διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα.

§65Δ. ΑΛΧΑΝΑΤΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Καρρᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν σχετικὸν φάκελλον μεθ’ ὅλων τῶν καταγγελιῶν κατὰ τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Δημοσίων κτημάτων κ. Κουρμούλη καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ἄν σκέπτεται νὰ διατηρήσῃ αὐτὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου του.

§67Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, κ. Ὑπουργέ, ὑπηρετεῖ ἀνώτερος ὑπάλληλος τῶν δημοσίων κτημάτων ὀνομαζόμενος Κουρμούλης κατὰ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει κατηγορία βαρυτάτη, ἀποδίδουσα εἰς τὸν Διευθυντὴν τῶν Δημοσίων κτημάτων μεροληψίαν, ἐμπάθειαν, συμπεριφορὰν ἀσυμβίβαστον πρὸς τὸ ἀξίωμά του καὶ πρὸς τοὺς συναδέλφους του καὶ ἐν γένει τάσιν πρὸς διαφόρους κακὰς πράξεις καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, νὰ καταθέσητε τὸν σχετικὸν φάκελλον μετὰ τῶν ἐν αὐτῷ καταγγελιῶν. Ἐὰν ἀναγνωσθῶσιν αἱ καταγγελίαι αὐταί, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἀνέγνωσα, φρονῶ ἀδιστάκτως ὅτι τόσον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία θὰ φρύξωσι, διότι ὑπάρχει τοιοῦτος ὑπάλληλος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§68Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ κ. πληρεξούσιος ζητεῖ νὰ κατατεθῇ ὁ φάκελλος. Ὁ φάκελλος οὗτος εὑρίσκεται εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον ὡς ἀνώτατον ἀναθεωρητικὸν Συμβούλιον.

§69Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Τὰ κατηγορητήρια ὑπάρχουσιν ἐδῶ.

§70Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρέπει νὰ εἶναι ὁλόκληρος ὁ φάκελλος διὰ νὰ συζητήσωμεν, ὅταν δὲ ἐγένετο ἡ παράκλησις τῆς καταθέσεως ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὸν κ. πληρεξούσιον ὅτι οὗτος εὑρίσκεται εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, καὶ ἤδη ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἐκεῖ ἀκόμη. Ἔχω δὲ ἐξώδικον πληροφορίαν ὅτι τὸ πειθαρχικὸν Συμβούλιον παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ, ἐξέδωκεν τὴν ἀπόφασίν του. Ἀναμένω τὴν ἀνακοίνωσιν τῆς ἀποφάσεως καὶ τὸν φάκελλον ὅπως καταθέσω αὐτόν.

§71Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Ἐὰν ἀναγνώσητε, κ. ὑπουργέ, τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισεν ὁ ἀνώτατος αὐτὸς ὑπάλληλος κατὰ τοῦ τέως ὑπουργοῦ κ. Τερτίπη θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξέλθῃ τοιαύτη φράσις ἐκ στόματος ἀνθρώπου καθὼς πρέπει, κατὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς του δὲ ἀγνοεῖ τὴν ἔννοιαν τῆς φράσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζει ὅλος ὁ κατώτερος κόσμος.

§72Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Συμβαίνει τὸ ἑξῆς. Ὑπάρχουσι περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὡς ἔχουσιν οἱ νόμοι δημιουργοῦσιν ἀδιέξοδον. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο διὰ νὰ προστατεύσουν τοὺς ὑπαλλήλους ἐν πολλοῖς ἔθηκαν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τὸ μέσον τῶν παρεκτροπῶν, ἔθηκαν πράγματι τὸ μέσον εἰς παρεκτροπάς, μὴ δυναμένας νὰ χαρακτηρισθῶσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Πρέπει νὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα ὡρίμως καὶ νὰ λάβωμεν πρόνοιαν τροποποιήσεως τοῦ σχετικοῦ νόμου καὶ ἵνα μὴ καταντήσουν τὰ Ὑπουργεῖα νὰ διευθύνωνται ἀπὸ ὑπαλλήλους μὴ ἔχοντας ἐπίγνωσιν τῆς θέσεώς των καὶ παραβαίνοντες τὸ καθῆκόν των μέχρι σημείου θίγοντος τὴν ὑπόστασιν αὐτῶν τῶν Ὑπουργείων.

§73Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω ἄλλο τι παρὰ νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη καταγγελία κατ’ αὐτοῦ, ὅτι ὑπεχρέωσε τοὺς ὑπαλλήλους νὰ ἐνεργήσουν ἐράνους διὰ νὰ τοῦ κάμουν ἕν δῶρον. Τρομοκρατοῦνται οἱ ὑπάλληλοι.

§74ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ μεταβάλλητε τὴν ἐρώτησιν εἰς ἐπερώτησιν.

§75Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Νὰ μᾶς τὰ διαβάσητε ὅλα αὐτά.

§76Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρόκειται περὶ ἐρωτήσεως, πρόκειται περὶ αἰτήσεως ὅπως κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργείου. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐφόσον ὁ Ὑπουργός, εἰς τὸν ὁποῖον ἀναφέρεται ἡ ἐρώτησις, δὲν ἔχει γνῶσιν τοῦ φακέλλου.

§77Γ. ΠΩΠ. Πότε θὰ ἔχῃ γνῶσιν;

§78Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶπον ὅτι ὁ φάκελλος εὑρίσκεται παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ, θὰ ζητήσω νὰ ἐπιστραφῇ τὸ ταχύτερον, τότε θὰ δύναται νὰ ἐγγραφῇ ὡς ἐπερώτησις καὶ νὰ γίνῃ συζήτησις.

§79Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Νὰ ἀνηβληθῇ διὰ νὰ γίνῃ ἐπερώτησις.

§80Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ἐγγραφῇ ὡς ἐπερώτησις.

§81Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Μάλιστα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βοκοτόπουλος ὑποβάλλει τὰς ἑξῆς ἐρωτήσεις. 1) Παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν, τῆς Δικαιοσύνης, τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, τῶν Οἰκονομικῶν, τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὀνομαστικοὺς πίνακας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν, οἵτινες συμμετέσχον τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ Βενιζέλου ἤ συνεμερίσθησαν αὐτήν, εἴτε μεταβάντες εἰς Θεσσαλονίκην, εἴτε μείναντες ἐν ταῖς πόλεσιν ἐν αἷς ἐγκατεστάθη αὕτη, δηλαδὴ ἐν Μακεδονίᾳ, ἐν ταῖς νήσοις τῶν Κυκλάδων καὶ τοῦ Αἰγαίου καὶ ἐν ταῖς Ἰονίοις Νήσοις, μέχρι τῆς 13 Ἰουνίου 1917, καὶ ὤμοσαν τὸν ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως διατυπωθέντα ὅρκον ὑπηρεσίας. Εἰς τὴν ἔρευναν ταύτην δύναται βεβαίως νὰ συντελέσῃ ἡ ὑπὸ τῆς ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως, ἐκδιδομένη Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως, ἐν ἀρχῇ μὲν ἐν Χανίοις κατόπιν δ’ ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ἀλλὰ καὶ ὁ τύπος τῆς Πρωτευούσης θὰ εἶναι συντελεστικώτατος. 2) Παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς πλὴν τῶν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, νὰ πληροφορήσωσι τὴν Συνέλευσιν, ὅσον δυνατὸν τὸ ταχύτερον περὶ τῶν ἑξῆς πραγμάτων. αʹ) Πόσοι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ ὑπηρέται, ἀνεξαρτήτως παντὸς κλάδου, ἦσαν διωρισμένοι παρ’ ἑκάστῳ Ὑπουργείῳ καὶ ταῖς ἐξ αὐτοῦ ἐξαρτωμέναις ὑπηρεσίαις καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος μέχρι τῆς 31 Μαΐου 1917. βʹ) Πόσοι τοιοῦτοι ἦσαν διωρισμένοι παρὰ τοῖς αὐτοῖς Ὑπουργείοις καὶ ταῖς αὐταῖς ὑπηρεσίαις τοῦ προεπαναστατικοῦ καθεστῶτος κατὰ τὴν 3 Νοεμβρίου 1920. γʹ) Πόσοι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ ὑπηρέται διωρίσθησαν παρὰ τοῖς ὑπὸ τῆς ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως ἱδρυθεῖσι νέοις Ὑπουργείοις καὶ ταῖς ἐξαρτωμέναις ἐξ αὐτῶν νέαις ὑπηρεσίαις, οἷον τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον τοῦ Πρωθυπουργοῦ, παντὸς εἴδους ἀποστολαί, ἱδρύσεις ἐφημερίδων, θεατρικοὶ θίασοι περιοδεύοντες κλπ. μέχρι τῆς 3 Νοεμβρίου 1920. Νὰ κατονομασθῶσι δὲ λεπτομερῶς αἱ διάφοροι αὗται ὑπηρεσίαι, ἀποστολαὶ κλπ. δʹ) Πόσοι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ ὑπηρέται διωρίσθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ, Θρᾴκῃ καὶ Κωνσταντινουπόλει ἀπὸ τῆς στρατιωτικῆς κατοχῆς τῆς Σμύρνης καὶ τῆς ἀποστολῆς στρατοῦ εἰς Θρᾴκην μέχρι τῆς 3 Νοεμβρίου 1920. εʹ) Πόση ἦτο ἡ δαπάνη τοῦ Κράτους δι’ ἕκαστον τῶν Ὑπουργείων καὶ ὑπηρεσιῶν αὐτῶν εἰς μισθοδοσίας καὶ ἀποδοχὰς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν, περὶ ὧν ἡ προηγουμένη § 1, διὰ τὰ ἔτη 1916 καὶ 1917. ϛʹ) Πόσα ποσὰ ἐδαπάνησε τὸ Κράτος διὰ τὰ αὐτὰ ὡς ἄνω παλαιὰ καὶ νέα Ὑπουργεῖα καὶ ὑπηρεσίας κατὰ τὰ ἔτη 1917, 1918, 1919 καὶ 1920 καθ’ ἕκαστον κεχωρισμένως. 3) Παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσωσι τὴν Συνέλευσιν. αʹ) Πόσον ἐν συνόλῳ χρηματικὸν ποσὸν ἐστάλη εἰς τὰς Κυβερνήσεις Βενιζέλου ἀπὸ τοῦ 1912 μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1916 παρὰ τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ὁμογενῶν ὑπὲρ τῶν πολεμικῶν ἤ ἐθνικῶν ἐν γένει ἀναγκῶν. βʹ) Ἐὰν ἅπαντα τὰ σταλέντα χρήματα κατετέθησαν παρὰ τῇ Ἐθνικῇ ἤ ἄλλῃ τινὶ Τραπέζῃ. γʹ) Πόσα ἐκ τῶν χρημάτων τούτων διετέθησαν διὰ πολεμικὰς ἤ ἐθνικὰς ἄλλας ἀνάγκας. δʹ) Τὶ ποσὸν ὑπελείπετο ἐκ τῶν κατατεθειμένων παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ ἤ παρά τινι ἄλλῃ μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1916. εʹ) Πότε ὡρισμένως καὶ τίνι δικαιώματι ὁ Βενιζέλος ἀτομικῶς ἔλαβεν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὸ παρ’ αὐτῇ ὑπόλοιπον τοῦτο. 4) Παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν, τῆς Δικαιοσύνης, τῆς Ἐκπαιδεύσεως, τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Οἰκονομικῶν, τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσωσι τὴν Συνέλευσιν, ὑποβάλλοντες αὐτῇ τοὺς προσήκοντας καταλόγους, τίνες κατ’ ὀνοματεπώνυμον δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὑπαγόμενοι εἰς τὰ Ὑπουργεῖα ταῦτα καὶ διατελοῦντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Κράτους συνεμερίσθησαν τὴν Ἐπανάστασιν τοῦ Βενιζέλου καὶ ἐγένοντο ὑπάλληλοι τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης, εἴτε μεταβάντες πρὸς τοῦτο εἰς Θεσσαλονίκην, εἴτε ὀμόσαντες τὸν ὑπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως διατυπωθέντα ὅρκον ὑπηρεσίας ἐν τῷ τόπῳ τῆς διαμονῆς αὐτῶν, ἀπὸ 14 Σεπτεμβρίου 1916 μέχρι τῆς 14 Ἰουνίου 1917. Παρακαλεῖ δὲ ἵνα ἐν τοῖς καταλόγοις ἑκάστου τῶν ἀνωτέρω Ὑπουργείων γίνηται μνεία καὶ τῆς δημοσίας θέσεως, ἥν κατεῖχεν ἐν τῷ Κράτει ὁ συμμετασχὼν τῆς Ἐπαναστάσεως δημόσιος ὑπάλληλος κατὰ τὸν χρόνον τῆς συμμετοχῆς εἰς αὐτήν.

§83Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὴν σύνθεσιν τοῦ ἐν Σπάρτῃ Δικαστηρίου διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ σύνθεσις καὶ διότι ἔχει ἀνάγκην ὑπὲρ πᾶσαν πόλιν.

§84Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τῶν νέων διορισμῶν ἐμμίσθων παρέδρων θὰ διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα.

§85Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διότι εἶναι εἰς τὴν σειράν αἱ ἐρωτήσεις μου. Πρέπει δὲ νὰ εἴπω ὅτι ζητῶ μόνον πληροφορίας καὶ παρακαλῶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἀναφέρονται αἱ ἐρωτήσεις ὑπ’ ἀριθμὸν 16 καὶ 19, ὅτι ζητῶ τὰς πληροφορίας αὐτὰς ὄχι διὰ νὰ προκαλέσω συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος, ἀλλὰ διότι μοὶ εἶναι ἀναγκαῖαι δι’ ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν προτίθεμαι νὰ κάμω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἀφορῶσαι τὸ δεύτερον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, δηλαδὴ ὁ καθαρισμὸς τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἀπὸ τὸ ἄγος τοῦ Βενιζελικοῦ. Καὶ δι’ αὐτὴν τὴν συζήτησιν ζητῶ ἁπτὰς πληροφορίας διότι δὲν γνωρίζω ἂν πάντες οἱ πληρεξούσιοι εἶναι γνῶσται ὅτι σήμερον εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς διοικήσεως καὶ τῆς δικαιοσύνης, καὶ τῆς ἐκκλησίας ἀκόμη ὑπάρχουσι ἐπίορκοι, ὑπάρχουσι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἶναι συναίτιοι τῆς ἐγκληματικῆς ἐπαναστάσεως, οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν ὅρκον εἰς τὴν Τριανδρίαν, καὶ ἐπωφελήθησαν ἐκ τῶν περιστάσεων, ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι σήμερον ἐν ἀνωτέραις δημοσίαις ὑπηρεσίαις. Νομίζετε ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Συνέλευσιν μετὰ τὴν πρώτην Νοεμβρίου νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸ τὸ ἄγος; Περὶ τούτου θὰ εἴπω ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα. Τώρα ζητῶ ἀπὸ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ μοὶ δώσωσι πληροφορίας τινάς.

§86Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Προχθὲς 50 ἀξιωματικοὶ τῆς κατηγορίας αὐτῆς ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Στρατιᾶς Μ. Ἀσίας.

§87Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Μόνον διὰ τὴν φορολογίαν εἶναι καλοί.

§88Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ συγκέντρωσις τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος θ’ ἀπαιτήσουν χρόνον καὶ διὰ τοῦτο δὲν διεβιβάσθησαν ἀκόμη.

§89Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ ὅτι ἀληθῶς ἡ περαίωσις αὐτῆς τῆς ἐργασίας ἴσως ν’ ἀπαιτήσῃ χρόνον μακρόν, ἀλλὰ πρέπει νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν εἶναι μακράν, ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος καὶ ἑπομένως νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅλας ὅσας ἔχει πληροφορίας καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ ὑπηρεσίαι τῶν Ὑπουργείων συγκεντρώνουσι τὰς πληροφορίας ταύτας νὰ τὰς παρουσιάζωσι εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅπως καὶ αὕτη διαφωτίζεται περὶ αὐτῶν. Ἕπεται εἰς αὐτὰς τὰς ἐρωτήσεις ἡ 20ὴ ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ Δικαστήριον τῶν ἐν Σύρῳ Πλημμελειοδικῶν. Τὸ δικαστήριον αὐτὸ ἐδίκασε ἕναν ἀνήκοντα εἰς τὴν ἐγκληματικὴν ἐπανάστασιν ὄντα μέλος τῆς ψευδοβουλῆς καὶ δὲν γνωρίζω ποῦ σφάλλοντα καὶ τὸν ἐτιμώρησε ἐλαφρῶς, ἐνόμισε ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον τῆς ἀναστολῆς τῆς ποινῆς. Ἐπέβαλλε εἰς αὐτὸν δὲν γνωρίζω πόσων ἡμερῶν ποινὴν κρατήσεως καὶ διέταξε τὴν ἀναστολήν. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου αὐτοῦ ὅπως ἐγένετο μὲ ἔφερε ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐξετάσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ ἐὰν νομίζῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἐφαρμογῆς τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας κατὰ τοῦ δικαστηρίου αὐτοῦ, νὰ μὲ πληροφορήσῃ διὰ νὰ φέρω ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ πράγματος, ἄλλως νὰ διατάξῃ τὴν πειθαρχικὴν δίωξιν τοῦ δικαστηρίου, ἐξεταζομένης τῆς ὑποθέσεως, διότι ὁ νόμος περὶ ἀναστολῆς τῆς ποινῆς ὅπως γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, κατὰ ρητὸν τοῦ νόμου γράμμα ἐφαρμόζεται εἰς ἐκείνους τῶν καταδικαζομένων οἵτινες ἔχουσι παρελθὸν ἄμεμπτον καὶ δὲν παρέχουσιν εἰς τὸ δικαστήριον οὐδεμίαν ὑπόνοιαν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παρεκτραπῶσιν, ἐκ δευτέρου, ὁ περὶ οὗ πρόκειται κατηγορούμενος ἦτο εἷς ἐκ τῶν πρωτοστατησάντων τῆς Ἐπαναστάσεως ἐν Σύρῳ, ἦτο εἷς ἐξ ἐκείνων οἵτινες συμμεριζόμενοι τὴν ἐπανάστασιν κατεδίωξαν ὅλους τοὺς νομιμόφρονας πολίτας τῆς Σύρου· τὸ πρᾶγμα ἦτο πασίγνωστον, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν δικαιοσύνην νὰ θεωρήσῃ ἀμέμπτου διαγωγῆς τοιοῦτον ἐγκληματίαν. Ὁ νόμος περὶ ἀναστολῆς τῆς ποινῆς δὲν ἀφίνει καμμίαν ἀμφιβολίαν περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου οἵαν ἐγὼ λέγω. Καὶ παρατηρῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἔτυχε νὰ εἰσαχθῇ πρῶτον εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἐμοῦ καὶ οἱ μελετῶντες τὸν νόμον αὐτὸν καὶ ἐγὼ ὁ ὁποῖος διετύπωσα τὸ νομοσχέδιον τὸ ἰσχῦον σήμερον τροποποιηθὲν ἐλαφρῶς δὲν ἀφίνει καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι τὸ δικαστήριον ἠδύνατο, ἐδικαιοῦτο καὶ ὑποχρεοῦται μάλιστα νὰ δώσῃ ἀναβολὴν ποινῆς εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναντιρρήτως ἄμεμπτοι ὡς πολῖται, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄμεμπτοι ἀτομικῶς ὡς οἰκογενειάρχαι, ἀλλὰ καὶ ὡς πολῖται πρέπει νὰ εἶναι ἀμέμπτου συμπεριφορᾶς καὶ ἀμέμπτου παρελθόντος, ἀψόγου διαγωγῆς. Τὸ δικαστήριον δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καθόλου τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὀρθήν, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καθόλου τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται ὁ νόμος, καὶ τὸν ἐφήρμοσε δι’ ἕνα ἐγκληματίαν, ἐπαναλαμβάνω ἐπαναστάτην. Πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα πειθαρχικῶς, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἐπὶ τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας. Εἶναι ἡ ἑπομένη ἐρώτησις περὶ τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου κ. Ράλλη. Ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τί λέγει.

§90Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κατέθεσα ἀπάντησιν.

§91Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω.

§92Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ σᾶς ἀπαντήσω λοιπόν. Πρῶτον ἀπαντῶ ὅτι εἷς καθηγητὴς διδάσκων ἀπὸ τῆς ἕδρας δὲν εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὰς ἐπιστημονικὰς γνώμας, τὰς ὁποίας ἐξαγγέλλει.

§93Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνώπιον τίνος;

§94Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐνώπιον οὐδενός. Εἷς ἐπιστήμων ἀναπτύσσει τὴν ἐπιστήμην αὐτοῦ κατὰ τὰς γνώμας, τὰς ὁποίας ἔχει. Εἷς ἄλλος ἐπιστήμων ἔχει ἀντιθέτους γνώμας, τὸν ἀποκρούει καὶ οὕτω πως γίνεται συζήτησις. Ἕνεκα τούτου ἠδύνατο νὰ μὴ δοθῇ καμμία ἀπάντησις. Ἐν τούτοις ἐζήτησα καὶ ἔμαθον ὅτι ὁ κ. Ράλλης δὲν εἶπεν οὐδὲ λέξιν περὶ τοῦ ζητήματος εἰς τὸ μάθημά του, οὐδὲ ἐὰν εἶναι ἔγκυρος ἡ ἀπόφασις ἢ ὄχι.

§95Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω διὰ τὴν ἀπάντησιν, ἀλλὰ δύναμαι νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ἡ θεωρία τοῦ πρώτου μέρους τῆς ἀπαντήσεως δὲν εἶναι ἀκριβής, διότι, ὅταν εἷς καθηγητὴς ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ Πανεπιστημίου ἐμφανίζεται κατὰ τρόπον προσβάλλοντα τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλει νὰ δόσῃ λόγον εἰς σᾶς, ὄχι εἰς ἐμέ, ἂν ἦτο ἀληθές. Ἀλλὰ δὲν ἐκτείνω τὸν λόγον, ἀφοῦ μὲ βεβαιοῦτε καὶ τὸ ἀκούω εὐχαρίστως, ὅτι τοιαῦτα τινὰ δὲν ἐδίδαξεν ὁ κ. καθηγητής. Ἕπεται ἡ ἐρώτησις περὶ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου. Γινώσκει ἡ Συνέλευσις ὅτι ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν ἔχων ὑπ’ ὄψιν.......

§96Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀναβάλετε αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν διότι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δόσω ἀπάντησιν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Δὲν μοὶ ἔφερον τὸ ἔγγραφον.

§97Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαρίστως κ. Πρόεδρε.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας παύει ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Κατ’ ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως κατά τινα τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων ἔπρεπε σήμερον νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ κόμματος εἶναι ἀσθενής, ἐζήτησεν ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διότι σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραστῇ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Ἐθνοσυνέλευσις οὐδεμίαν ἔχει ἀντίρρησιν διὰ τὴν ἀναβολὴν ταύτην.

§99ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Διὰ τὴν Τετάρτην, κ. Πρόεδρε.

§100Γ. ΠΩΠ. Τὸν λόγον παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§102Γ. ΠΩΠ. Κύριοι πληρεξούσιοι· ἐὰν ἁπλῶς εἷς οἱοσδήποτε ἐκ τῶν κ.κ. πληρεξουσίων ἀπηυθύνετο πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὡς εἰσηγουμένης τὰ τῆς πλειοψηφίας καὶ ἠξίου ἵνα εἰ δυνατὸν ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἑνὸς νομοσχεδίου, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ παρεῖχεν τὴν ἐπὶ τούτου συναίνεσίν της. Εἴτε ἡγεῖτο ὁμάδος, εἴτε μόνος ἦτο ὁ πληρεξούσιος ὁ ταῦτα ἀξιῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰμὴ ἡ ἀξίωσίς του νὰ τύχῃ πάσης εὐμενοῦς ὑποδοχῆς. Συνεπῶς καὶ ἡ ἀξίωσις τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως ἀπὸ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τῆς ὁμάδος τῶν μεταρρυθμίσεων (Γέλωτες), θὰ ἦτο ἀξία πάσης προσοχῆς καὶ θὰ εὕρισκε σύμφωνον καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Συνέλευσιν. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει οὕτως. Ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς διεξαγωγῆς τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς συζητήσεως. Ἡ Συνέλευσις ὁλοψύχως παρεδέχθη ταύτην, τῆς Κυβερνήσεως μὴ ἐχούσης οὐδὲν δικαίωμα νὰ ἀρνηθῇ ὅπως φέρωσιν αὐτὴν ἐνώπιον τοῦ ἐλέγχου καὶ μετὰ τὸ τέρμα τῆς συζητήσεως ἐπιδιώξωσιν τὴν ἀνατροπὴν αὐτῆς, ἤ ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώξῃ τὴν δύναμιν ἵνα συνεχίσῃ τὴν ἐλεγχθεῖσαν πολιτικήν. Ἡ ἀπόφασις αὕτη τῆς Συνελεύσεως δὲν εἶναι ἄσχετος καὶ πρὸς τὴν σύνθεσιν αὐτῆς. Ἑπομένως ἔχουσιν ὑποχρέωσιν ἐκεῖνοι οἵτινες παρακάθηνται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εἴτε ὡς ἄτομα, μὴ ὑποκείμενα εἰς καμμίαν καταμέτρησιν, διότι ἀπομένουσιν ἴσως μονάδες, εἴτε ὡς ἀρχηγοὶ ὁμάδων, οἵτινες ἔχουσιν ὀπαδοὺς τῶν ἰδεῶν αὐτῶν, ὀφείλουσι νὰ δηλώσωσι τὴν γνώμην αὐτῶν πρὸς τὴν Συνέλευσιν καὶ διὰ τῆς Συνελεύσεως πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸν τελοῦντα ὑπὸ δίκαιον ἐκνευρισμὸν διὰ τὴν παρατεινομένην ταύτην ἀληθῶς — βαρεῖα εἶναι ἡ λέξις, ἀλλ’ ἀκριβὴς — πολιτικὴν κωμῳδίαν, ἥτις παίζεται εἰς βάρος ἑνὸς ἀγωνιζομένου Ἔθνους καθ’ ἥν στιγμὴν 200 χιλιάδες μαχηταὶ προτείνουσι τὰ στήθη αὐτῶν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ. (Χειροκροτήματα). Πρόκειται, κ. συνάδελφοι, νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἐπὶ τίνι λόγῳ; Διότι εἷς ἐκ τῶν ἡγουμένων μιᾶς τῶν πολυαρίθμων ὁμάδων, οὐχὶ δὲ τῆς πολυπληθεστέρας πασῶν τῶν ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει εὑρισκομένων, ὑποστὰς μοίραν ἀτυχίας, δὲν δύναται νὰ δώσῃ καὶ τὸν τόνον τῆς φωνῆς αὐτοῦ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἑσπέρας ταύτης. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κόμμα ἄρτιον, συμπαγές, ἡ κυρία ἐν τῇ Συνελεύσει Ἀντιπολίτευσις, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Ἀπὸ τοῦ κόμματος ἐκείνου πρὶν ἤ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἀνέμενον νὰ ἀκούσω φωνὴν ἐγκρίσεως ἤ διαμαρτυρίας. Ὅταν δὲ τὰ ἐν τῇ Συνελεύσει θέματα, τὰ ἀνήκοντα εἰς τὴν Συνέλευσιν, διασύρονται, διὰ τοῦ τύπου πολλάκις διαπομπευόμενα, ὑπάρχει ὑποχρέωσις ὑπερτάτη ἵνα ἀπὸ τῶν τριόδων καὶ ἀπὸ τῶν τυπογραφικῶν πιεστηρίων εἰσέλθῃ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ ριφθῇ τὸ φῶς. Ἀτυχῶς περὶ ἕν στρέφεται ὁλόκληρος ἡ ἱστορία τῶν ἡμερῶν αὐτῶν. Δὲν ὁμιλῶ δὲ ὡς πληρεξούσιος τὴν στιγμὴν ταύτην. Ὁμιλῶ ὡς πολίτης καὶ θεατὴς τῆς παιζομένης τραγικῆς κωμῳδίας. Διεξάγεται ἀγὼν πολιορκίας τῆς ἐξουσίας ὑπ’ ἐκείνων οἵτινες ὑπὸ κοινὸν ἐκλεγέντες πρόγραμμα, κοινὴν διεξαγαγόντες μέχρι τῆς σήμερον τὴν πολιτικὴν, θὰ ἠνόουν ὅτι ἔχουσι δικαίαν καὶ ἔντιμον φιλοδοξίαν, ἀξίαν πάσης τιμῆς, ὅπως δώσωσι τὰ φῶτα καὶ τὴν δύναμιν αὐτῶν ἐντὸς τῆς Κυβερνήσεως εἰσερχόμενοι ἀντὶ ἐκείνων οἵτινες κατέχουσι ταύτην. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ὅπως ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διασύρεται αὐτὴ αὕτη ἡ σύνθεσις τῆς Συνελεύσεως. Διασύρεται δὲ ἡ σύνθεσις τῆς Συνελεύσεως, διότι ἐνῷ ἀναμφισβητήτως ἄνευ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἶναι ἀδύνατος οἱαδήποτε κοινοβουλευτικὴ μεταβολή, θεωροῦσιν οἱ ἐντεῦθεν ὕβριν τὴν πιθανότητα οἱανδήποτε πρὸς ἐκείνους συνεννόησιν καὶ ἀποτροπιάζονται εὐκόλως καὶ δικαίως οἱ ἔχοντες καθωρισμένας πολιτικὰς ἀρχὰς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὡς μοχλοὶ ἵνα ἀνατρέψωσιν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐπὶ τῶν ἐρειπίων αὐτῆς ἀνέλθωσιν ἄλλοι ἐρείπια τῆς αὐτῆς πολιτικῆς.

§103Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Τὶ μᾶς ἀναμιγνύετε ἡμᾶς, κ. Πὼπ, εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν; Μὴ μᾶς ἀναμιγνύετε ἡμᾶς. Εἶναι δικαίωμα τῆς πλειοψηφίας τῆς Συνελεύσεως νὰ καταρτίσῃ ὅπως θέλῃ τὴν Κυβέρνησιν.

§104Γ. ΠΩΠ. Ὁ ἔντιμος ἐκ Ρεθύμνης συνάδελφος μὲ παρακαλεῖ νὰ μὴ ἀνακατέψωμεν ὄχι αὐτὸν προσωπικῶς, ἀλλὰ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην. Καὶ ἐρωτῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. συνάδελφον· διατὶ δὲν θέλει νὰ τὸν ἀναμείξωμεν ἐν τῇ συζητήσει;

§105Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Διότι οὐδέποτε ἐπεδιώξαμεν νὰ ἀνατρέψωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐφ’ ὅσον δὲν μᾶς φέρει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τῆς ψήφου του εἰς τὴν ἀρχήν.

§106Γ. ΠΩΠ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου ἀποκρυσταλλώνει εἰς ἀκέραιον τὰς γνώμας τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων.

§107Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Ἐκπροσωπεῖ προσωπικὴν γνώμην, ἡ ὁποία, ὡς γνωρίζητε, ἔχει θέσιν εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων.

§108Γ. ΠΩΠ. Ἐὰν συμβαίνῃ τοῦτο εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς παραδόξου καὶ πρωτοφανοῦς κοινοβουλευτικῆς ἐμφανίσεως, ἡ ὁποία δὲν θέλω νὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην, οὗτινος ἡ ἱστορία εἶναι συνδεδεμένη πρὸς τὰ τελευταῖα γεγονότα, τὰ δόσαντα δόξαν καὶ ἰσχὺν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν φυλήν.

§109Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Καὶ τυραννίαν.

§110Γ. ΠΩΠ. Δὲν θέλω δὲ νὰ πράξετε τοῦτο, διότι εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶσθε παρεσκευασμένοι νὰ διαδεχθῆτε τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἔχετε τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὑπερτάτην, νὰ παραμερήσετε, ἵνα μὴ ἐμφανίζεσθε ἀγόμενοι ἀντιθέτως πρὸς τὸ πρόσφατον ἡμῶν παρελθὸν ὑπὸ μιᾶς καὶ μόνης ἀκάρπου προσπαθείας καταστροφῆς ἄνευ τοῦ ἀμέσου ἔργου τῆς ἀντικαταστάσεως ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ζητεῖτε νὰ κατερριπώσητε.

§111Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Ἔπειτα ἡμᾶς δὲν μᾶς ἠξεύρει οὔτε ἡ Κυβέρνησις οὔτε κανένας.

§112Γ. ΠΩΠ. Ἐγὼ ὄχι. Σᾶς γνωρίζω, ἀλλὰ δὲν ἀναγνωρίζω τὴν μορφὴν τοῦ κόμματός σας, οὑτωσὶ διασυρομένου.

§113Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Δὲν διασύρεται.

§114Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν νομίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι κατὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, ἕνα κόμμα διὰ νὰ ἀπαντήσῃ πρέπει νὰ εἶναι παρὼν ὁ ἀρχηγὸς του, ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ τὴν γνώμην τοῦ κόμματος;

§115Γ. ΠΩΠ. Ποῦ εἶναι ὁ ἀρχηγὸς σας; Συνασθενεῖ; (Γέλωτες).

§116Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Συνεπῶς πᾶσα γνώμη οἱουδήποτε πληρεξουσίου ἐκφράζει τὴν ἀτομικήν του γνώμην.

§117Γ. ΠΩΠ. Ἀναμφισβητήτως τὸ γνωρίζω τοῦτο καὶ ἐξ ἰδίας πείρας, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀναφέρατε τὸ ὄνομα τοῦ ἀρχηγοῦ σας, σᾶς ἐρωτῶ· ἦτο ἕτοιμος νὰ μετάσχῃ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἀνεφέρετο εἰς ὕψιστα θέματα τῆς χώρας, ναὶ ἢ ὄχι;

§118ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δὲν ἔχομεν καμμίαν σχέσιν οὔτε μὲ κανένα κόμμα, οὔτε ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσωμεν.

§119Κ. ΦΑΝΙΤΣΙΟΣ. Εἰς τὰ οἰκογενειακά σας νὰ μὴ μᾶς ἀναμειγνύετε.

§120Γ. ΠΩΠ. Κύριε συνάδελφε, δὲν σᾶς ἀναμειγνύω ἐγώ, οὔτε ἔχω ὄρεξιν νὰ ἀναμειγνύω τινὰ εἰς συζητήσεις, ὁποῖαι εἶναι ἀλλότριαι τῶν διαθέσεων του. Σᾶς ἀναμειγνύει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἡ θέσις σας, ὡς κόμματος.

§121ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἐνδιαφέρει ἡμᾶς αὐτό;

§122Γ. ΠΩΠ. Δὲν ἐνδιαφέρει σᾶς. Αὐτὴ εἶναι ἡ πλάνη σας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς ἐξαγάγω. Εἶναι πλάνη, κ. πληρεξούσιε, ὅτι δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ ἐνδιαφερόμεθα, ἐν τῇ Συνελεύσει ταύτῃ δι’ ἕν κόμμα. Εἶναι πλάνη ἥτις βαρύνει τοῦ κόμματος αὐτοῦ τὴν θέσιν καὶ τὴν ὑπόστασιν: Εἶναι πλάνη, ἥτις δὲν εἶναι τόσον εὔκολον νὰ λέγῃ τις, ἂς μᾶς βαρύνῃ, ὅπως ἤκουσα συναδέλφου τινὸς τὴν φωνὴν ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης. Τὰ κόμματα δὲν ἀνήκουσιν εἰς ἑαυτά. Ἔχουσιν εἰδικὴν ἀποστολήν. Δὲν εἶναι ἀνεύθυνοι οἱ παράγοντες ἐν κοινοβουλευτικῷ πολιτεύματι. Τὰ πολιτικὰ κόμματα ὀφείλουσι νὰ σταθμίζουσι τὸ βάρος τῆς εὐθύνης αὐτῶν καὶ ὅταν κυβερνῶσι, καὶ ὅταν ἔρχωνται ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει.

§123Σ. ΑΛΕΞΙΑΔΗΣ. Μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε λαμβάνετε ὡς δεδομένον τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἐξενέγκῃ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων;

§124Γ. ΠΩΠ. Μὲ συγχωρεῖτε. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι. Δὲν μοῦ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ μὲ παρακολουθήσετε. Μοῦ εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορος ἡ ψῆφος, τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων.

§125Σ. ΑΛΕΞΙΑΔΗΣ. Εἰς αὐτὸ περιστρέφεται ἡ συζήτησις.

§126Γ. ΠΩΠ. Προφανῶς πρόκειται περὶ παρεξηγήσεως. Μοῦ εἶναι ἀπολύτως ἀδιάφορος ἡ ψῆφος τὴν ὁποίαν εἷς ἕκαστος ἐκ τῶν κ.κ. πληρεξουσίων θὰ δώσῃ, ὅπως μοῦ εἶναι ἀδιάφορον καὶ ἐὰν ἕν οἱονδήποτε κόμμα θὰ δώσῃ ψῆφον ἀνοχῆς κατὰ τὴν ψηφοφορίαν. Ἀλλὰ μοῦ εἶναι ἀδιάφορος, κύριοι, ἡ ψῆφος τῆς ὁμάδος ταύτης, (δεικνύει τὴν ἀριστεράν), καὶ ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικῆς. Ὁ ἰδικός μου πατριωτισμὸς δὲν εἶναι τόσον ἀνυπόμονος, ὅσον ὁ ἰδικός σας. (Θόρυβος, φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§127Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπετε νὰ εἶσθε εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ λέγητε αὐτά.

§128Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Δὲν μᾶς κάμνητε τὴν χάριν νὰ ἀφίσητε τὰς παραινέσεις πρὸς ἡμᾶς καὶ νὰ εἰσέλθητε εἰς τὸ θέμα, διότι εἶναι γνωστὴ ἡ πορεία μας καὶ τὸ πρόγραμμά μας.

§129Γ. ΠΩΠ. Κύριοι συνάδελφοι, συνεχίζων τὰς ὀλίγας λέξεις, τὰς ὁποίας πρόκειται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ διατυπώσω καὶ αἱ ὁποῖαι ἀπέβησαν ἀγώνισμα δρόμου μετ’ ἐμποδίων, παρακαλῶ πάντας ὑμᾶς, κύριοι, ὅπως μετὰ μείζονος ἠρεμίας παρακολουθήσητε, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἴσως καὶ πεπλανημένως, λέγονται παρ’ ἐμοῦ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀλλὰ παρακαλῶ συγχρόνως ὅπως τὴν νευρικότητα ἥτις κατέχει πάντας ὑμᾶς καὶ πάντας ἡμᾶς, διαγνώσητε ἐνυπάρχουσαν καὶ παρὰ τῇ δημοσίᾳ γνώμῃ. Ὀφείλετε νὰ διαγνώσητε ὅτι αἱ συζητήσεις τῆς Συνελεύσεως ταύτης, ἀπολήγουσαι ἑκάστοτε εἰς θέματα ἄγονα, εἰς θέματα ἀτερματίστων συζητήσεων, αἵτινες ἄγουσιν μόνον πρὸς ἱκανοποίησιν ἐλπίδων ἀπραγματοποιήτων, διέσυραν τὴν Συνέλευσιν, διέσυραν ταύτην ἐν τῇ δημοσίᾳ συνειδήσει καὶ εἶναι ὁ διασυρμὸς της μέχρις ἀπελπισμοῦ ἀξιοθρήνητος. Μὴ πλανώμεθα, ζῶντες ἐν τῇ ἀτμοσφαῖρα τῶν ἰδεῶν, τὰς ὁποίας ἀνεπτύσσομεν καὶ τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον ἡμεῖς διεξαγάγομεν, ἀπὸ χρηστοῦ, κατὰ τὸ πλεῖστον, συνειδότος. Ἔξω τῆς αἰθούσης ταύτης ἐμφανιζόμεθα ὡς ἄνθρωποι οἵτινες ἀλληλοσπαρασσόμεθα ἵνα διαρπάσωμεν ὁ εἷς τὴν ψῆφον τοῦ ἑτέρου καὶ ἵνα καλλιεργήσωμεν τὸν ἰδικόν μας πολιτικὸν ἀγῶνα ἐκ τῆς διαρρεούσης ρευστότητος τοῦ ἑνὸς πρὸς τὸ ἕτερον κόμμα, ἵνα καλλιεργήσωμεν τὸν ἀγῶνα ἡμῶν τὸν πολιτικὸν ἐκ τοῦ ὁποίου θέλομεν νὰ εἴπωμεν ὅτι θέλωσι ἀναβλαστήσει ὅσα ὑπάρχουσιν ἄξια καὶ ὑγιᾶ ἵνα συντηρήσωσι τὸν ὅλον ἐθνικὸν ὀργανισμὸν μετὰ τριβόλων καὶ ἀκανθῶν, ὡς ἀδίκως κατ’ ἐμήν ἐπαναλαμβάνω κρίσιν, χαρακτηρίζεται ὡς ἄκανθος καὶ τρίβολος τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων.

§130Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Σεῖς τὰ καλλιεργεῖτε. Σεῖς κατεψηφίσατε τὴν Κυβέρνησιν πάντοτε καὶ τὴν ὑπερψηφίσατε μόνον εἰς τὸ δάνειον.

§131Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ εἶναι ἀνάξια.

§132Γ. ΠΩΠ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ δὲν ἔχω κἄν τὴν αὐτὴν ἰδέαν. Ἐγὼ ἐψήφισα διὰ τὸ δάνειον, ἡ Κυβέρνησις ἐψηφίσθη ὑπ’ ἐμοῦ διὰ τὸ ζήτημα τοῦ δανείου. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦ δανείου ἀναλαμβάνω ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην καὶ εἶμαι εὐτυχὴς νὰ βεβαιώσω ὅτι ἄνευ ἐμοῦ ἴσως, τὸ δάνειον ἐκεῖνο θὰ ἐκινδύνευεν. Εἶμαι εὐτυχής, νὰ διαβεβαιώσω τὸν ἔντιμον συνάδελφον τῆς πλευρᾶς ἐκείνης ὅτι ὁ ἡγέτης αὐτοῦ, δεινῶς καταπολεμήσας τὸ δάνειον, παρῆλθεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν ἐπιοῦσαν καὶ εἶπε ἐπὶ λέξει τάδε. «Βεβαιῶ τὴν Συνέλευσιν καὶ διὰ τῆς Συνελεύσεως τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι οὐδέποτε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπέκτησε ἰσχυρότερον καὶ ἀσφαλέστερον δάνειον». Ἀκριβῶς δὲ ἡ προσπάθεια τῆς ἀνατροπῆς τῆς καταστάσεως τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς καταπολεμήσεως τοῦ δανείου ἐκείνου κατέστησε ἀκριβῶς σκαιπτικὴν καὶ τὴν δημοσίαν γνώμην καὶ ἐμὲ αὐτὸν περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον, εἶναι δυνατὸν νὰ κυβερνᾶται κατὰ τὸ ἐνεστὼς καὶ κατὰ τὸ μέλλον ἡ Πατρὶς ἡμῶν. Τὸ δάνειον τοῦτο τὸ ὁποῖον εὕρηται ὡς τὶ ἀξιοθαύμαστον, εἶναι τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον ἔδωκεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν ρώμην ἐκείνην ἧς εἶχεν ἀνάγκην, ἵνα ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἐξωτερικὰς περιπετείας καὶ τὴν ἀντίπραξιν ἐκείνων οἵτινες διὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀποκλεισμοῦ ἐζήτουν νὰ παραιτήσωμεν τὰ διὰ τόσου αἵματος ἀποκτηθέντα ἐδάφη. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ ἐκ τῶν θεωρείων). Τὸ δάνειον περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε, καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ἀντιδημοτικότητα πρῶτος ἐγὼ φέρω ἐπὶ τῶν ὤμων, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συντηρεῖ τὸν ἔνοπλον Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὸ ὁποῖον δὲν περιάγει ἱκέτιδα τὴν μαχομένην πατρίδα πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσι ἀντίθετον συμφέρον ἵνα ρίψωσι ἐπὶ τοῦ δίσκου τῆς αἱμοσταγοῦς ὀλίγα κέρματα ἵνα συντηρηθῇ. Καὶ φέρω μετὰ τιμῆς τὴν ἀντιδημοτικότητα ταύτην.

§133Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἀντιδημοτικότης.

§134Γ. ΠΩΠ. Ἐὰν εἰξεύρατε πόσαι κατάραι ἐκφέρονται ὅταν κόπτουν μὲ τὸ ψαλίδι τὰ στέμματα. (Ἰλαρότης). Ἀλλὰ δὲν πιάνουν αἱ κατάραι. Καὶ διὰ νὰ ἐπανέλθω, κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖ ὅπου ὁ θόρυβος καὶ αἱ διακοπαὶ ἀνέκοψαν τὸ τέρμα τῆς μικρᾶς ἀγορεύσεώς μου, τὴν ὁποίαν ἐπεχείρησα, ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβάλωμεν καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν συζήτησιν, εἶναι δυνατὸν καὶ ἡ ἑσπέρα αὕτη νὰ παρέλθῃ ἐν τῇ αὐτῇ καταστάσει τῆς καταμετρήσεως ἀνθρώπων ἀντὶ τοῦ χωρισμοῦ ἰδεῶν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ διαπομπεύεται κατὰ τρόπον ἀνήκουστον εἰς στιγμὰς ὑπερτάτας τοῦ Ἔθνους ἡμῶν ὁ τρόπος καὶ ἡ συγκρότησις ἑνὸς σώματος βουλευομένου ὑπὲρ ἐκείνων, οἵτινες μάχονται διὰ τὴν πατρίδα; Δὲν νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀναβάλωμεν καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν συζήτησιν. Ἐὰν ἡ συζήτησις αὕτη συνολικῶς πρόκειται ν’ ἀποδείξῃ εἰς τὸ αἰώνιον μέτρημα ἄς μετρηθῶμεν πρῶτον, καὶ ἔπειτα νὰ συζητήσωμεν (Ἰλαρότης) Τοῦτο θὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν εἰδικὴν βάσιν τῆς προκαλουμένης συζητήσεως, ἀλλὰ τοῦτο ἐπὶ τέλους θὰ ἀνταποκρίνεται καὶ πρὸς τὴν ἀνάγκην τῆς δημοσίας γνώμης, ἥτις ἐκνευρισθεῖσα τελείως, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ παραμένῃ ἐν τῇ καταστάσει ταύτῃ. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀπηυθύνθην πρὸς τὸ κόμμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει πᾶν δικαίωμα καὶ ὀφείλει νὰ ἔχῃ πᾶν δικαίωμα, ὅπως ἐκφράσῃ γνώμην, ἵνα ἐπικαλεσθῶ τὴν συνδρομήν του καὶ ζητήσω τὴν αὐθυπαρξίαν του, καὶ τὴν ἰδίαν μορφὴν ἵνα ὑποστηρίξῃ τὴν πρότασίν μου, καὶ ἄρξηται τὴν ἑσπέραν ταύτην ἡ συζήτησις ἄνευ ἀναβολῆς οὐδεμιᾶς. Διὰ τοῦτο ἠρώτησα, ὅταν εἶπον ὅτι εἶναι ἀπὼν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς μερίδος ἐκείνης, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀπών, ἀλλ’ ὅτι ἔπρεπε ὅσα μέχρις ἐμοῦ ἔφθασαν, νὰ φθάσωσι καὶ μέχρις αὐτοῦ καὶ νὰ ἔλθῃ ἐδῶ νὰ τερματίσῃ τὴν κατάστασιν ταύτην τὴν Ἑρμαφρόδιτον. Ὑμεῖς ἔχετε γνώμην ἤ δὲν ἔχετε, καὶ ὅταν ἔχητε γνώμην, ὀφείλετε νὰ τὴν εἴπητε, ὀφείλετε νὰ τὴν ὑποστηρίξητε. Δὲν εἶπον τι ἄλλο, ὅταν μετὰ τόσης ὀργῆς ἠγέρθητε ὅλοι διαμαρτυρόμενοι καὶ ἐπικαλούμενοι τὴν πρὸς ἡμᾶς ἀδιαφορίαν μου. Ἀλλὰ τὴν ἐρώτησιν ταύτην τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα πρὸς τὴν μερίδα ταύτην ἐπικαλούμενος τὴν ὑποστήριξιν αὐτῆς εἰς τὴν πρότασίν μου, ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ τῆς χώρας καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ κόμματος, ἔχω νὰ ἀπευθύνω καὶ πρὸς ὁμάδα ἄλλην, πρὸς ὁμάδα εὑρισκομένην ἐν τῇ πλευρᾷ ταύτῃ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὁμάδα τῆς ὁποίας ἡγεῖται ἀνὴρ ἔχων ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον ἐν ἑαυτῷ ἀκμαίαν τὴν ψυχὴν τοῦ ἀλυτρώτου, καὶ ἐπικαλούμενος τὴν προσοχὴν καὶ τῆς ὁμάδος ἐκείνης νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ταύτης τὴν προστασίαν ὑπὲρ τῆς γνώμης μου, ἵνα ἡ συζήτησις ἄρξηται εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ταύτης. Εἶναι ἀνάγκη αἱ μάχαι αὗται τὰς ὁποίας διαχωρίζομεν καὶ μελλώσας νὰ συμβῶσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ τὰς ὁποίας ἑκάστοτε προγραμματικῶς ἀναβάλλομεν, ἢ διότι ἡ φωνὴ ἐκ τῶν τενόρων τῆς Αʹ μερίδος ἔχει ὑποστῇ βλάβην τινὰ (Ἱλαρότης) ἢ διότι οἱ πόδες τοῦ ἑτέρου ἔπαθον ποδάγραν καὶ δὲν δύνανται νὰ σύρουν τὰ βήματά του μέχρι τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, εἶναι ἀνάγκη καὶ καιρὸς νὰ διεξαχθῶσιν κατ’ αὐτὴν τὴν ἑσπέραν μεθ’ ὅλων τῶν τιμῶν, διότι τὰς δαπάνας τῆς ἀναβολῆς καὶ τὴν ἀποζημίωσιν πληρώνει καθ’ ἑκάστην ἡ ἀγωνία καὶ τὸ συμφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀπευθυνθεὶς λοιπὸν πρὸς τὴν ὁμάδα ἐκείνην καὶ ἀπευθυνόμενος καὶ πρὸς τὴν ἑτέραν ὁμάδα τῆς ὁποίας ἡγεῖται ὁ ἔντιμος ἐκ Κοζάνης συνάδελφος καὶ παρακαλῶ καὶ αὐτὴν νὰ ἔλθῃ συνεπίκουρος εἰς τὴν γνώμην μου καὶ ἐπικαλούμενος συγχρόνως καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα μὴ ἀγάγῃ τὴν ἁβρότητα, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα πρὸ ὀλίγου, ὡς θέμα καθαρῶς πολιτικῆς μορφῆς, ν’ ἀφίσῃ τὴν Συνέλευσιν καὶ τοὺς φίλους της ν’ ἀποφανθῶσιν, ἵνα τὴν ἑσπέραν ταύτην τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω εἰς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἀντίρρησις, πλὴν ἐκείνων οἵτινες ἐξ ἁβρότητος θὰ θελήσωσι νὰ ἀναβάλωσι δι’ ἕνα ἐκ τῶν ἀντιπάλων τὴν συζήτησιν ἢ ἀπὸ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀναμένουσι τὶς οἶδε ποίαν αὔξησιν μετρημάτων, ἀλλὰ μὲ τὰ μετρήματα δὲν κυκλοφοροῦν αἱ ἰδέαι, μὲ τὰ μετρήματα καὶ τὰ μετρητὰ κυκλοφοροῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀμείβονται καὶ ἀποζημιοῦνται διὰ τὰ δοχεῖα τὰ δυσώνυμα τοῦ οἴκου των, διὰ νὰ ἴδωμεν ὅπου ὑπάρχει τὸ πολιτικὸν καθῆκον καὶ ὅπου ὑπάρχει τὸ ἰδιωτικὸν συμφέρον.

§135Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Νομίζω ὅτι συνέβη μία παρατυπία τοῦ Κανονισμοῦ ἡ ὁποία καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, ἐκούρασε καὶ τὴν Συνέλευσιν ἀπησχόλησε. Ἐκηρύξατε τὴν λῆξιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, κατόπιν ἔπρεπε νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν, εἰς τὴν ὁποίαν δεύτερον ζήτημα εἶναι ἡ οἰκονομικὴ συζήτησις.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, προηγήθη ὡρισμένη ἀπόφασις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, διὰ τῆς ὁποίας ὡρίσθη ἡ σημερινὴ συνεδρίασις πρὸς συζήτησιν τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος.

§137Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ παντὸς προέχει ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὸ πολιτικὸν ζήτημα. Ἑπομένως ἐν τάξει εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος, διότι ἡ πολιτικὴ συζήτησις ὡρίσθη διὰ σήμερον.

§138Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν τίθεται ποτὲ πολιτικὸν ζήτημα μὲ προθεσμίαν, τὸ πολιτικὸν ζήτημα τίθεται τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν διεξάγεται ἡ συζήτησις ἐπὶ ὡρισμένου θέματος. Πολὺ πιθανόν, συζητοῦντες ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, νὰ κατελήγαμεν εἰς μίαν συζήτησιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου χωρὶς νὰ γεννηθῇ πολιτικὸν ζήτημα. Πάντως ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ὅπως ἀναβληθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις δὲν δύναται νὰ καταργήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, τὸ ὁποῖον πάντοτε προηγεῖται, δηλαδὴ τὴν πρόταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ἐκτὸς δὲ τούτου πάλιν ἡ Ἡμερησία Διάταξις τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ ἀναγράφει δεύτερον. Προηγεῖται ἡ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν σύνταξις τῆς χήρας Ράλλη. Μετὰ ταῦτα θὰ μᾶς ἐρωτᾶτε ἂν στέργωμεν νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν δωδεκατημορίων. Λοιπὸν θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν κανονικὴν τροχιὰν τῆς συζητήσεως, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις, νὰ ἐξαντλήσωμεν τὰς ἐπερωτήσεις, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τοῦ νομοσχεδίου τῶν δωδεκατημορίων νὰ συζητηθῇ ἡ ἀναβολή.

§139Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ ἀπόψεως Κανονισμοῦ, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τὸ πρᾶγμα ἔχει ὡς ἑξῆς. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀνεγράφετο τὸ νομοσχέδιον περὶ δωδεκατημορίων. Ἐκφωνηθέντος τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας καὶ ἀρχηγὸς τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ κόμματος....

§140Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν συνέβη κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δὲν εἶχε κἄν ἐκφωνηθῆ.

§141Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τοῦτο προσέθεσα «ἄν δὲν ἀπατῶμαι», τὸ διορθώνω ὅπως σεῖς λέγετε. Παρεκάλεσεν ὅπως ὁρισθῇ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ συζητηθῇ τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον. Προσέθεσε δὲ ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν θὰ περιορισθῇ εἰς ἁπλῆν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐξέτασιν, ἀλλὰ θὰ ἐξετάσῃ τὴν καθόλου οἰκονομικὴν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ θὰ διατυπώσῃ τὴν ἐπὶ ταύτης γνώμην του. Ἡ Κυβέρνησις πρόθυμος ἔστερξεν δι’ ἐμοῦ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα ἡ σήμερον Δευτέρα. Ἡ τοιαύτη ἀπόφασις συνεπάγετο τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀχθῇ πρὸς τὴν Συνέλευσιν πρὸ τῶν ἐπερωτήσεων τὸ ζήτημα τοῦτο οὐχὶ διότι διὰ τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως αἱ ἐπερωτήσεις ἐματαιώθησαν, διότι τοῦτο, ὡς ἐπανειλημμένως ἐδηλώθη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δι’ ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ διότι ἐρχομένου τοῦ ζητήματος συμφώνως μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως σήμερον θὰ ἠρωτῶντο οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι οἱ ἔχοντες ἐπερωτήσεις, ὡς πάντοτε ἔγινεν, ἄν στέργωσιν ἀντὶ τῶν ἐπερωτήσεων αὐτῶν νὰ συζητηθῇ τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον. Ἦτο δὲ τοῦτο ἀναγκαῖον, διότι ἄλλως, ἄν δὲν ἐγένετο, ἀσφαλῶς ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως περὶ συζητήσεως κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου θὰ ἐματαιοῦτο, διότι αἱ ἐπερωτήσεις θὰ κατηνάλισκον ὁλόκληρον τὸν χρόνον. Ὁ κ. Πρόεδρος ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὸ ζήτημα, διότι εἶχε καὶ ἕνα περαιτέρω λόγον νὰ νομίζῃ ὅτι αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως δὲν θὰ διετηρεῖτο, τὸν λόγον, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ὁ προκαλέσας τὸν καθορισμὸν τῆς ἡμέρας αὐτῆς, ἐδήλωσεν ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ παρασταθῇ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν καὶ ἀναπτύξῃ τὴν γνώμην του· εἶναι δὲ καὶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀπών. Συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σήμερον ἡ ὁρισθεῖσα συζήτησις, διότι ἐκεῖνος, ὅστις πρόκειται νὰ συζητήσῃ, δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὡς νοσῶν. Δὲν εἶναι τοῦτο, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ζήτημα ἁβρότητος πρὸς τὸν ἀπόντα, πρὸς τὸν ἀδυνατοῦντα νὰ ἔλθῃ· εἶναι ζήτημα ἐπιβεβλημένον ἐκ τῶν πραγμάτων. Πάντοτε δὲ ὁσάκις τοιοῦτο ἐνεφανίσθη, ἐγὼ ἔσπευσα νὰ ἀποδεχθῶ ὅτι πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν διὰ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον μετὰ τὴν ἀκρόασιν τῶν γνωμῶν συναδέλφων δηλωσάντων ὅτι ἔχουν νὰ ἐκφράσουν γνώμας. Ἐὰν ἐπιμένομεν εἰς τὴν ἀπόφασιν περὶ τῆς κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἐψηφίζαμεν αὐτὸ χωρὶς νὰ ἀκούσωμεν τὰς γνώμας τοῦ κ. συναδέλφου, γνώμας χάρις τῆς ἀκροάσεως τῶν ὁποίων ὡρίσθη εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως ἡ σημερινή, ὥστε νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Συνέλευσις καθ’ ὁλόκληρον τὴν συνεδρίασιν, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ καθορισμοῦ εἰδικῆς ἡμέρας πρὸς συζήτησιν ἑνὸς θέματος. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ὀρθῶς ὁ κ. Πρόεδρος ἔφερε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως διὰ νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν ἡ Συνέλευσις, ἀπόφασιν περὶ τῆς ὁποίας θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ συζητήσῃ περαιτέρω, διότι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἐνδοιασμός, ὅτι πρέπει ἡ ἀπόφασις νὰ εἶναι ὅπως ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τὴν ἀποφασισθεῖσαν κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον.

§142ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δι’ αὔριον, δι’ αὔριον.

§143Γ. ΠΩΠ. Νὰ ἀναβάλωμεν «καιροῦ ἐπιτρέποντος».

§144Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἐπίσης καλὸν εἶναι, ματαιωθείσης τῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως, διὰ τῆς ὁποίας ὡρίσθη ὡρισμένη ἡμέρα πρὸς συζήτησιν, νὰ ἀποφασισθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως ὅτι θὰ τεθῇ τὸ νομοσχέδιον πρῶτον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει κανονικῶς ἄνευ ὁρισμοῦ εἰδικῆς ἡμέρας.

§145Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν συντακτικὴν ἐργασίαν. Ἐὰν τεθῇ πρῶτον αὐτό, τὶ θὰ γίνῃ ὁ καθ’ ἡμέραν ἔλεγχος τῶν ἐπερωτήσεων, τῶν ἀναφορῶν τῶν ἐρωτήσεων;

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἔλεγχος τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων θὰ ὑπάρχῃ.

§147Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν Τετάρτην.

§148Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐὰν ὁρίσωμεν τὴν Τετάρτην, θὰ χάσωμεν μίαν ἡμέραν συντακτικῆς ἐργασίας.

§149Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς θέλετε νὰ γίνῃ;

§150Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Κανονίσατε σεῖς.

§151Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ προτείνετε;

§152Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν προτείνω τίποτε.

§153Γ. ΠΩΠ. Ὁ κ. συνάδελφος εἶναι τῆς γνώμης ἀπόψε νὰ γίνῃ.

§154Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὅτι θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν πρῶτον. Εἶναι ζήτημα ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως ἄν θὰ γίνῃ ἄλλην ἡμέραν.

§155Γ. ΠΩΠ. Ὁ κ. Μπούσιος λέγει ὅτι καὶ ἀπόψε ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν τὴν συζήτησιν.

§156Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ. Πρόκειται περὶ συνεννοήσεως. Πρόκειται νὰ ὁρίσωμεν ἡμέραν. Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ προτείνω τὴν Α ἢ τὴν Β. Ἀφίσατε νὰ τελειώσῃ ὁ κ. Μπούσιος.

§157Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Συνέλευσις δέχεται τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν σας περὶ ἀναβολῆς, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν συμμερίζομαι.......

§158Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σεῖς λέγετε ἀπόψε.

§159Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, ἐὰν σεῖς ἠθέλετε, ἐὰν ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἤθελε, νὰ συζητηθῇ ἀπόψε. Ἐφ’ ὅσον δὲν θέλετε, ἡ γνώμη ἡ ἰδική μου εἶναι περιττή. Ἐὰν θέλετε τὴν Τετάρτην, θὰ ὁρίσωμεν τὴν Τετάρτην.

§160ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἡ Τετάρτη εἶναι συντακτικὴ ἡμέρα, διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος.

§161Κ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἀφ’ οὗ ὁρίσθη εἰδικὴ ἡμέρα λόγῳ τῆς αὐστηρότητος τοῦ θέματος ἡ σήμερον καὶ ἀφ’ οὗ ἐκρίθη ὀρθὸν νὰ ἀναβληθῇ σήμερον ἀφ’ οὗ ὁ κ. πληρεξούσιος Αἰτωλοακαρνανίας εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ προσέλθῃ καὶ ἀναπτύξῃ τὰς γνώμας του, εἶναι ὀρθὸν ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἵνα γινομένης ἀποδεκτῆς τῆς ἀναβολῆς ὁρισθῇ ἐπίσης ἄλλη ἡμέρα. Ὥστε νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν τὴν Τετάρτην.

§162Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν Τετάρτην.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ προσδιορίσωμεν τὴν Τετάρτην;

§164ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Αὔριον Αὔριον.

§165ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Τὴν Τετάρτην.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη διὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτην.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§167Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς ἔληξε δι’ ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως.

§169ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Διὰ πότε;

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτην. Ἐὰν ἐπ’ αὐτοῦ πρόκειται νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Κούσουλας τὸ ζήτημα ἐλύθη.

§171Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Δὲν ἐλύθη.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλύθη. Εἰδοποιήθη ἡ Συνέλευσις. Εἰσήλθομεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, ἀλλὰ πρὸ τούτου ἤθελον προτείνῃ νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς συντάξεως εἰς τὴν χήραν Δ. Ράλλη».

§173ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν Λουκίαν χήραν Δημητρίου Ράλλη». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Ε. Κώνστας καὶ Ν. Κωνσταντόπουλος. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι «Ναί» οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσι «Ὄχι». Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν πληρεξουσίων κ.κ. Ε. Κώνστα καὶ Ν. Κωνσταντοπούλου τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. πληρεξουσίων).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (ἀναγινώσκει)· Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 245. 243 ἐψήφισαν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ 2 κατά. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Σπηλιοτόπουλος ὑπέβαλε τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν (ἀναγινώσκει). Παρακαλοῦνται οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσωσι τὴν Συνέλευσιν διὰ τίνα λόγον δὲν διατάσσουσι τὴν ἄρσιν τῶν εἰς τὴν προκυμαία τοῦ λιμένος Πειραιῶς καὶ ἰδίᾳ τῶν ἐπὶ τῆς πλατείας Καραϊσκάκη ὑποστέγων τοῦ τελωνείου, ἅτινα οὐ μόνον ἀσχημίαν ἀποτελοῦσιν ἀλλὰ καὶ ἑστίαν ἀκαθαρσιῶν καὶ δυσωδῶν ἀναθυμιάσεων, τὴν ἄρσιν τῶν ὁποίων ἔχουσι ζητήσει κατ’ ἐπανάληψιν ὅλαι αἱ ἀρχαὶ τοῦ Πειραιῶς, οἱ κάτοικοι καὶ τὰ ἐπαγγελματικὰ σωματεῖα, ἀφοῦ μάλιστα ἐξέλιπε πρὸ πολλοῦ ὁ σκοπὸς δι’ ὅν ἱδρύθησαν παρὰ τοῦ ἐπαναστατικοῦ καθεστῶτος.

§178Δ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὸν Τελώνην Πειραιῶς ν’ ἄρῃ ἐκ τῆς πλατείας Καραϊσκάκη ὅλα αὐτὰ τὰ ὑπόστεγα, διότι ἀποτελοῦσι μίαν ἑστίαν ἀκαθαρσιῶν καὶ μολυσματικῶν νόσων. Εἶναι ἀξίωσις ὅλης τῆς πόλεως.

§179Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διαταγαὶ ἔχουν δοθῆ περὶ ἄρσεως ἐκεῖθεν τῶν ὑποστέγων ἀλλ’ ἡ ἄρσις νὰ γίνεται ἐφ’ ὅσον ἐκλίπει καὶ ὁ λόγος τῆς παραμονῆς των ἐκεῖ. Ἐφ’ ὅσον κινοῦνται τὰ ὑπόστεγα νὰ καταστρέφωνται. Ἐδόθη μάλιστα διαταγὴ νὰ διενεργηθῇ ἡ μεταφορά.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως εὐαρεστούμενος, τὸν πληροφορήσῃ διατὶ πλεῖστα χωρία τοῦ νομοῦ Ἀττικοβοιωτίας ἀφέθησαν ἀπὸ ἔτους καὶ ἀφίενται ἄνευ δημοδιδασκάλων καὶ δημοδιδασκαλισσῶν. Τοὺς στρατευθέντας ἠδύναντο ν’ ἀντικαταστήσουν προσωρινοὶ ἤ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ τύχωσιν ἀναστολῆς. Ἀλλὰ μήτοι ἐστρατεύθησαν καὶ αἱ δημοδιδασκάλισσαι; Τὸ χωρίον Λιάτανι (Τανάγρα) εὑρίσκεται ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον ἄνευ δημοδιδασκάλου καὶ δημοδιδασκαλίσσης. Τὸ χωρίον Παλαιοπαναγιὰ (Θηβῶν) εὑρίσκεται ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ἄνευ δημοδιδασκαλίσσης. Πρὸ τεσσάρων μηνῶν διωρίσθη δημοδιδασκάλισσα, ἥτις, λαμβάνουσα τὸν μισθόν της, παραμένει ἐν Ἀθήναις. Εἰς τὸ χωρίον Χώστια (Θίσβης) τὰ δημοτικὰ σχολεῖα ἀρρένων καὶ θηλέων παραμένουσι κλειστὰ ἀπὸ ἑνὸς περίπου ἔτους, ἐλλείψει διδασκάλου καὶ διδασκαλίσσης. Ἐκτὸς τούτων ἡ αὐτὴ καὶ εἰς ἄλλα κρατεῖ κατάστασις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ ἡμᾶς τὶ σκοπεύει νὰ πράξῃ.

§181Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ μοῦ δώσουν ἐγγράφως τὰς ἀπαντήσεις των. Θέλω μόνον νὰ συμπληρώσω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς προσεπάθησε νὰ συμπληρώσῃ τὰς κενὰς θέσεις τῶν δημοδιδασκάλων καὶ δημοδιδασκαλισσῶν τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, διότι ὑπάρχουν χωρία τοῦ νομοῦ μου, τὰ ὁποῖα ἐστερήθησαν τούτων διότι πολλοὶ ἐστρατεύθησαν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τολμῶ νὰ εἴπω οἱ ἀγρόται ὑφίστανται μεγίστας ζημίας ἐτησίως ἐξ αἰτίας τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως, θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ φροντίσωμεν ὅπως τὰ τέκνα αὐτῶν μὴ στερηθῶσιν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Προσφέρει ὁ ἀγρότης τὰ ὑποζύγιά του διὰ τῆς ἐπιτάξεως, προσφέρει τὰ τέκνα του καὶ ἐπὶ πλέον ζητοῦμεν ἀπὸ αὐτὸν τὸ ἥμισυ τῶν χρημάτων του καὶ ἀφίνομεν καὶ τὰ τέκνα του ἐν τῷ σκότει διότι ἐγκαίρως δὲν ἐφροντίσαμεν νὰ συμπληρωθοῦν αἱ θέσεις. Ἄλλοτε ἐλήφθη ἡ ἑξῆς πρόνοια. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔτυχον ἀναστολῆς οἱ δημοδιδάσκαλοι καὶ αὐτὸ νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς. Καὶ ἄν ὁ στρατὸς ἐστερεῖτο 200 ἤ 300 ἀνθρώπων εἰς ταῦτα ἀπαντῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει παρὰ εἰς τὴν θέσιν των νὰ συλλάβῃ 200 ἤ 300 λιποτάκτας καὶ ἀνυποτάκτους καὶ νὰ τοὺς στείλῃ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀφίνωμεν τὰ τέκνα τῶν ἀγροτῶν ἐπὶ ἕν ὁλόκληρον ἔτος ἄνευ δημοδιδασκάλων, διότι αὐτὸ συνέβη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὀφείλω νὰ εἴπω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἔδειξεν ἐνδιαφέρον καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα ὥστε νὰ συμπληρωθοῦν εἰς ὅλα τὰ χωρία τῆς Ἑλλάδος αἱ κεναὶ θέσεις τῶν δημοδιδασκάλων. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἐστάλησαν μερικαὶ δημοδιδασκάλισσαι κατόπιν πιέσεων τινῶν, ἀλλὰ κατώρθωσαν δι’ ἄλλων μέσων νὰ μεταβοῦν δι’ ὀλίγας ἡμέρας καὶ νὰ ἐπιστρέψουν πάλιν. Ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φανῇ ἀμείλικτος κατὰ τῶν κυριῶν αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐκτελῶσι τὸ καθῆκον των καὶ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἄν ἀπὸ τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα καὶ ἀπὸ τὰς διαφόρους θέσεις εὕρισκε τρόπον νὰ συμμαζεύῃ ὅλας τὰς ὑπαλλήλους, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι δίπλωμα καὶ νὰ τὰς στείλῃ εἰς θέσεις διδασκαλισσῶν, διότι τὸ μέγιστον τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν προτιμῶσι νὰ εἶναι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ δὴ εἰς τὰς θέσεις τῶν Ὑπουργείων. Δὲν πρόκειται, κύριοι πληρεξούσιοι, περὶ συμπαθείας ἐξαιρετικῆς τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τοὺς ἀγρότας, διότι οἱ ἀγρόται κρατοῦσι τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπαναλαμβάνω λαμβάνομεν παρ’ αὐτῶν τὰ ὑποζύγια τὰ δὲ τέκνα των προσφέρουσι μεγίστας ὑπηρεσίας, τοὺς ἐδιχοτομήσαμεν δὲ καὶ τὸ νόμισμα πρᾶγμα τὸ ὁποῖον γνωρίζετε τὶ εἶναι διὰ τὸν ἀγρότην ἅμα τὸ ἔχῃ φυλαγμένον, καὶ ἐπὶ πλέον ἀφοῦ ὑφίστανται ὅλα αὐτὰ τοὺς ἀφίνομεν καὶ τὰ τέκνα των ἄνευ διδασκάλων.

§182Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Βεβαιῶ τὸν κ. συνάδελφον ὅτι τὸ κύριόν μου μέλημα εἶναι νὰ συμπληρώσω τοὺς ἀριθμοὺς τῶν διδασκάλων. Φροντίζω πάσῃ θυσίᾳ νὰ συμπληρώνω τὰς θέσεις. Ἀρνοῦμαι πᾶσαν ἄδειαν καὶ πᾶσαν ἀπόσπασιν. Κάμνω ὅ,τι εἶναι δυνατόν. Πλεῖσται δὲ τῶν θέσεων ἔχουσι συμπληρωθῇ ἤδη.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούσουλας ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀφορώσης τὴν παρουσιαζομένην δυσαναλογίαν εἰς τὴν μισθοδοσίαν τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων.

§184Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὑπάρχει δυσαναλογία μισθοδοσιῶν τῶν διαφόρων Ὑπουργείων μεταξὺ διαφόρων ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ τὸ παραδοξότερον πρᾶγμα συμβαίνει διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Οἱ κεντρικοὶ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι ἔχουσι τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ τὸν αὐτὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας, δὲν ἔχουσιν ὅμως τὸν αὐτὸν βαθμὸν τὸν αὐτὸν μισθὸν μὲ τοὺς ἄλλους. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἄρῃ τὸ ἄτοπον. Ἐπίσης οἱ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι αὐτοὶ δὲν λαμβάνουσι τὸ ἐνοίκιον τῆς διαμονῆς ἐν Ἀθήναις ὅπως τὸ λαμβάνωσιν οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄτοπον καὶ μειώνει τὸν ζῆλον, διότι γεννᾷ τὴν ἰδέαν τῆς ἀδικίας.

§185Ξ. ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ποῖοι ὑπάλληλοι;

§186Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν· ἄλλωστε ἔχουσιν ὑποβάλλει καὶ ὑπόμνημα.

§187Ξ. ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀφοῦ ἔχουσι ὑποβάλλει ὑπόμνημα τὸ ἔχω λάβει καὶ τὸ ζήτημα τὸ ἔχω ὑπὸ μελέτην.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Σπηλιωτόπουλος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς θεραπείαν τῶν αἰτημάτων τῶν ἀνδρῶν τοῦ Σώματος τῆς Τελωνοφυλακῆς, δι’ ὧν ζητοῦσι τὴν ἀφομοίωσίν των μετὰ τῶν ἄλλων Τελωνειακῶν ὑπαλλήλων, τὴν σύνταξιν καὶ ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν των καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ των.

§189Δ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωστόν, κύριε Πρόεδρε, ἐξ ὑπομνήματος τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον οἱ ἄνδρες τῆς τελωνοφυλακῆς ὅτι εἶναι γλίσχρος ἡ μισθοδοσία αὐτῶν ἀναλόγως τῶν συνθηκῶν τοῦ βίου, ἐνῷ αὐτοὶ προσφέρουν τὰς αὐτὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσφέρουν οἱ λοιποὶ τελωνειακοὶ ὑπάλληλοι. Ἐπίσης ἔχουσι τοῦτο τὸ παράπονον, ὅτι ἡ σύνταξις των εἶναι προσωπική, ὀρθὸν εἶναι νὰ γίνῃ καὶ αὐτῶν οἰκογενειακή.

§190Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει ἕνα νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου λαμβάνεται πρόνοια.

§191Δ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ διὰ τοὺς τελωνοφύλακας;

§192Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Γενικῶς.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κούσουλας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§194Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως ὅτι ὑπάγονται καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε. Παρακαλῶ μόνον τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἄρῃ τὰ ἀδικήματα, διότι καίτοι ὑπάγονται εἰς διαφόρους νόμους δὲν ἔχουν σύνταξιν. Τὸ γεγονὸς εἶναι ἀτοπώτατον. Ἐπίσης νὰ βελτιωθῇ καὶ ἡ μισθοδοσία των καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ κάμῃ διάκρισιν διὰ τοὺς ὑπαλλήλους.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κώνστας ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του περὶ λήψεως ἐκ διαφόρων Ταμείων τοῦ Κράτους παρὰ τοῦ κ. Δ. Πάζη ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ κινήματος τῆς Θεσσαλονίκης τοῦ ποσοῦ τῶν δραχμῶν 1.089.597.67 δραχμῶν.

§196Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ἡ ἐφημερὶς «Καθημερινή», κυκλοφοροῦσα μεγάλως ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ, τὴν 15ην Μαρτίου κατήγγειλεν ὑπευθύνως ὅτι ὁ κ. Πάζης κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ κινήματος τῆς Θεσσαλονίκης ἀφήρεσεν ἐκ διαφόρων Ταμείων τῆς Θεσσαλονίκης περὶ τὸ ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπαντῶν ἐγγράφως εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου ἀναγνωρίζει ὅτι πράγματι ὁ κ. Πάζης μετ’ ἄλλων ἀπετέλει τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης καὶ εἰσέπραξεν ὄντως διάφορα χρηματικὰ ποσά. Ὁμολογῶ, κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι ἡ ἀπάντησις αὕτη τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν μοῦ εἶναι ἐπαρκής. Νομίζω ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην καθ’ ἣν φέρει διάφορα φορολογικὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων πλήττονται σπουδαίως αἱ λαϊκαὶ τάξεις, νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὀφείλει νὰ ζητήσῃ τὴν συνδρομὴν τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ νὰ ἀκυρώσῃ ὄχι μόνον τὸ ἀντισυνταγματικώτατον Διάταγμα αὐτὸ ἀλλὰ καὶ πάντα τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα ὁ Πρόεδρος τῆς περιφήμου ἐκείνης Κυβερνήσεως ἔχει ἀνὰ χεῖρας πάντοτε. Τὸ σύστημα αὐτὸ τῶν νομοθετικῶν Διαταγμάτων ἐκάλυπτεν ὅλας αὐτὰς τὰς καταχρήσεις μὲ νομοθετικὰ Διατάγματα. Ἀγόμενος ὑπὸ τῆς σκέψεως ταύτης προάγομαι νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν πρότασιν ὅπως διὰ ψηφίσματός της ἀκυρώσῃ τὸ νομοθετικὸν τοῦτο Διάταγμα καὶ παραπέμψῃ τὰ σχετικὰ χρηματικὰ ἐντάλματα καὶ ὅλην τὴν ὑπόθεσιν εἰς τακτικὴν ἀνάκρισιν, διότι ἀναμφιβόλως προκύπτει ὅτι πρόκειται περὶ καταχρήσεως.

§197Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ νὰ εἰσπραχθοῦν.

§198Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Αὐτὸ τὸ νομοτελεστικὸν διάταγμα δὲν ἐκυρώθη ὑπὸ νόμου;

§199Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Δὲν γνωρίζω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ ἡ Συνέλευσις νομίζω ὅτι εἶνε στιγμὴ πλέον ὡς κυρίαρχον Σῶμα νὰ ἐξαρθῇ εἰς τὴν ἀποστολήν της καὶ νὰ ἀκυρώσῃ αὐτά. Φρονῶ δὲ ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ καὶ ὡς ἀφετηρία ἵνα εἰσπραχθῶσι παρὰ τῶν κυρίων αὐτῶν ὅσα κατεσπατάλησαν ἐκ τοῦ δημοσίου πλούτου, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν ἄποψιν αὐτὴν καὶ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα.

§200Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Δὲν ἐδόθη λογαριασμός;

§201Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ὄχι, ποτὲ δὲν ἐδόθη τοιοῦτος.

§202Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ἀπὸ ποίαν Κυβέρνησιν ἐξεδόθη;

§203Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Εἶπον καὶ προηγουμένως ἀπὸ τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν Θεσσαλονίκης. Αὐτὴ ἐξέδωκε τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα. Ἐγὼ ὑποβάλλω τὴν πρότασιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ὅπως διὰ ψηφίσματος ἀκυρώσῃ αὐτό.

§204Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Νὰ καταλογισθῶσιν εἰς βάρος των.

§205Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ὑποβάλλω, κύριε Πρόεδρε, τὴν πρότασιν ταύτην ὅπως ἀκυρωθῇ τὸ Διάταγμα καὶ παραπεμφθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν Εἰσαγγελικὴν ἀρχήν, πολὺ δὲ περισσότερον, διότι εἰς αὐτὴν συμμετέχει καὶ ὁ πληρεξούσιος ἐκ Δράμας κ. Γ. Ζερβός, ὅστις ὀφείλει νὰ λογοδοτήσῃ διὰ τὴν ἁρπαγὴν τοῦ ἑκατομμυρίου.

§206Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶμαι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ ἵνα εἴπω ὅτι συμφωνῶ πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Κώνστα, διότι κολοσσιαῖα ποσὰ κατεσπαταλήθησαν τότε.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει ἡ πρότασις πρέπει νὰ ὑποβληθῇ κανονικῶς καὶ ὄχι ἐξ ἐπερωτήσεως.

§208Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ὁ νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεκυρώθησαν αἱ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως τῆς Θεσσαλονίκης.

§209Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ἐκύρωσεν ὅλας αὐτὰς τὰς πράξεις;

§210Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Δὲν γνωρίζω. Γνωρίζω μόνον ὅτι ἡ Συνέλευσις ἔχει δικαίωμα καὶ ὀφείλει νὰ τὰ ἀκυρώσῃ ὅλα αὐτά.

§211Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Πρέπει νὰ ἀποδοθῶσιν εἰς τὸ Κράτος ὅλα τὰ παρανόμως εἰσπραχθέντα.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν πρέπει νὰ ὑποβληθῇ πρότασις κανονικῶς.

§213Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Δηλῶ ὅτι ἐπιφυλάττομαι νὰ ὑποβάλω τοιαύτην.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βιτάλης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν. Συνιστᾷ εἰς τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν ὅπως ὑποβάλωσι σχέδιον νόμου, περὶ περιορισμοῦ τῆς θητείας τῶν κληρωτῶν τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ὅλα τὰ Κοινοβούλια τῶν μεγάλων Κρατῶν περιώρισαν αὐτήν.

§215Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ζήτημα σοβαρὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπησχόλησεν ἤδη τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν. Ἐλπίζω νὰ εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ εἴπωσι τὴν γνώμην των, τὶ ἀπεφάσισαν περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ περιορισμοῦ τῆς θητείας.

§216Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τό γε νῦν ἔχον εἶναι ἀδύνατον νὰ δώσωμεν ἀπάντησιν διὰ τὸ ζήτημα τῆς θητείας. Γενικῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς θητείας θὰ σκεφθῶμεν τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ φέρωμεν ὀργανισμὸν τοῦ στρατεύματος. Σήμερον ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατεύσεως καὶ πολέμου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ καμμία πρόνοια. Ἀφήσατε, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ κατάλληλος στιγμὴ θὰ φέρωμεν πρὸς συζήτησιν καὶ τὸ ὅλον ζήτημα τῆς θητείας.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βιτάλης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν (ἀναγινώσκει). Ἐπαναλαμβάνων τὴν πρὸ ἔτους πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν σύστασίν μου, παρακαλῶ καὶ πάλιν αὐτὸν ὅπως εὐαρεστούμενος ὑποβάλλει εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν τροπολογίαν τοῦ νόμου περὶ καθαρᾶς προσόδου, δι’ οὗ μικρεμπορῖσκοι, οἱ μπακαλῖσκοι καὶ οἱ τοῦ αὐτοῦ ἐπιπέδου λοιποὶ ἐπαγγελματίαι θ’ ἀπαλλαγῶσι τοῦ μαρτυρίου τοῦ νὰ ὦσιν ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωσι λογιστὰς διὰ τὴν διατήρησιν τῶν λογιστικῶν των βιβλίων αὐτῶν, καθ’ ἥν στιγμὴν μόλις δύνανται νὰ ψευδοτρέφωσι τὰς οἰκογενείας των, εἶνε δὲ ἐντελῶς ἀγράμματοι. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως, ἐφ’ ὅσον κατέχει τὸν Ὑπουργικὸν θῶκον, λησμονήσῃ τὴν οἰκονομικὴν αὐτοῦ εὐεξίαν, καὶ νὰ μὴ κρίνῃ οὕτω ἐκ τοῦ ἑαυτοῦ του τὸν πτωχόκοσμον, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον προΐσταται τῶν κοινῶν ἀνὴρ δεδηλωμένος ὑπὲρ τῆς μὴ φορολογίας τῶν πτωχῶν βιοπαλαιστῶν.

§218Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἀπεφάσισε ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος;

§219Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναπτύξατέ την, ἐδῶ βλέπω ὅτι πρόκειται περὶ τῆς εὐεξίας μου τῆς οἰκογενειακῆς.

§220Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Τῆς οἰκονομικῆς.

§221Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ οἰκονομικὴ εἶναι καὶ οἰκογενειακή.

§222Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν μικρῶν μαγαζιῶν. Δὲν νομίζετε δίκαιον νὰ ἀπαλλαγῶσι ἀπὸ τοῦ νὰ ἔχωσι γραμματεῖς;

§223Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ βιβλία αὐτὰ εἶναι τριῶν εἰδῶν. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τοὺς μικροπωλητὰς εἶναι ἕνα ἁπλοῦν βιβλίον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγράφει ὁ μικροπωλητὴς ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος τὶ ἀγοράζει καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο τὶ πωλεῖ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην, οὔτε λογιστοῦ, οὔτε γραμματέως διὰ νὰ τὸ γράφῃ αὐτό. Ἀρκεῖ νὰ ἠξεύρῃ νὰ γράψῃ.

§224Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ὅταν εἶναι ἀγράμματοι;

§225Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἔχῃ τὴν γυναῖκα του, ἡ ὁποία θὰ ἠξεύρῃ γράμματα, ἤ θὰ ἔχῃ ἕνα ἀπὸ τὰ παιδιά του, ποῦ νὰ γνωρίζῃ γράμματα. Δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἐξαίρεσιν, διότι θὰ δώσῃ λαβὴν εἰς καταχρήσεις μεγάλας.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Καλδῆς, Α. Παπαζαχαρίου, Μ. Βάλλης, Ὀρ. Κυπριανός, Δ. Σάββας, Ν. Παρίτσης καὶ Μ. Λαίλιος ὑποβάλλουν τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ ἐπὶ τέλους εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν τὸν σχετικὸν φάκελλον, τὸν ἐπανειλημμένως ζητηθέντα καὶ μήπω κατατεθέντα, ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατόπιν διαταγῆς τοῦ ἐν λόγῳ Ὑπουργείου ἀνάληψιν ὑπὸ τοῦ Μητροπολίτου Μηθύμνης, 54 χιλ. δραχμῶν αἵτινες ἀνῆκον εἰς τὴν Ἐκκλησιαστικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Κοινότητος Καλλονῆς (Λέσβου).

§227Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Περιμένομεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὸν σχετικὸν φάκελλον, ὁπότε θὰ ἐξετάσωμεν κατὰ πόσον εἶναι δικαία ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ ἤ ὄχι.

§228Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Θὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα, διότι δὲν ὑπῆρχον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον· εἶχον ἀποσταλῆ δι’ ἄλλην ὑπόθεσιν καὶ δὲν ἦτο εὔκολον νὰ συγκεντρωθῶσι. Θὰ τὰ συγκεντρώσω καὶ θὰ τὰ προσαγάγω.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καβαλλιεράτος, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν διὰ τίνα λόγον ὁ σῖτος τὸν ὁποῖον παρέχει τὸ Δημόσιον εἰς μὲν τὰς Πάτρας, Πύργον, Πειραιᾶ, Σῦρον καὶ Θεσσαλονίκην προσφέρεται πρὸς 1.30 κατ’ ὀκᾶν εἰς ὅλα δὲ τὰ ἄλλα μέρη τῆς Χώρας κατὰ 1.75...

§230Μ. Α. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἄς ἀναβληθῇ αὐτή, κ. Πρόεδρε.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καβαλλιεράτος ὑποβάλλει ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ τῆς περιουσίας τοῦ ἐν Ἁγίῳ Φραγκίσκῳ ἀποθανόντος συμπολίτου του Λ. Στεφανάτου.

§232Μ. Α. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἔχω ὑποβάλλει, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν ὄχι τόσον διὰ νὰ λάβω τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ζητῶ, ὅσον διὰ νὰ λάβῃ ἀφορμὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ προβῇ εἰς ἐκκαθάρισιν τοῦ προξενικοῦ κλάδου, διότι ὑπάρχουν διδόμενα ὅτι διαπράττονται ὑπὸ τῶν διαχειριζομένων τὰ συμφέροντα τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ζώντων Ἑλλήνων ὄργια εἰς βάρος αὐτῶν. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰ παραδείγματα, διὰ νὰ εἴδητε εἰς ποῖον σημεῖον ἀχρειότητος ἔφθασαν οὗτοι. Προκειμένου περὶ τῆς ὑποθέσεως τὴν ὁποίαν ἀφορᾷ ἡ ὑποβαλομένη ἐπερώτησις συνέβη τὸ ἑξῆς. Εἰς τὸν Ἅγιον Φραγκῖσκον τῆς Ἀμερικῆς ἀπεβίωσεν ὁ συμπολίτης μου Λεωνίδας Π. Στεφανάτος. Τὸ 1917 ὁ πατήρ του ἐζήτησε διὰ τοῦ Ὑπουργείου νὰ ἐκκαθαρισθῇ ἡ περιουσία τοῦ ἀποθανόντος υἱοῦ του ἀλλὰ καίτοι παρῆλθον 5 σχεδὸν ἔκτοτε ἔτη καὶ ἀλληλογραφία διημείφθη μακρά, ὄχι εἰς βάρος τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι ἡ Κεντρικὴ ὑπηρεσία ἐξετέλεσε τὸ καθ’ ἑαυτήν, ἡ Πρεσβευτικὴ ὑπηρεσία τῆς Ἑλλάδος εἰς Ἀμερικὴν καὶ οἱ ἐκεῖ Πρόξενοι οὔτε κἄν ἀπήντων εἰς τὰ ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου. Λυποῦμαι ὅτι δὲν κατετέθη..........

§233Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ φάκελλος εἶναι ἐδῶ.

§234Μ. Α. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Εὐχαριστῶ, ἀλλὰ φαντασθεῖτε ὅτι δὲν κατώρθωσε κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τοῦ χρόνου τῶν 5 ἐτῶν ὁ δυστυχισμένος αὐτὸς πατὴρ νὰ μάθῃ διὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ κράτους εἰς τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναφερθῆ, ποία εἶναι ἡ περιουσία τοῦ ἀποθανόντος υἱοῦ του. Ἐνήργησεν ὅμως ἰδιωτικῶς καὶ ἐπληροφορήθη ὅτι μέρος τῆς περιουσίας ταύτης, ἤτοι μίαν κατάθεσιν παρὰ τῇ ἐν Πιτσβούργῳ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ ἐξ 160 δολλαρίων παρέδωσεν ἡ Τράπεζα αὕτη εἰς ἕνα Πρόξενον Βιλαρᾶν. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐξητμίσθη. Πρόκειται περὶ καταχρήσεως.

§235Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἔχετε ἀκριβεῖς πληροφορίας. Τὰ χρήματα αὐτὰ εἶναι κατατεθειμένα εἰς τὴν ἐν Πιτσβούργῳ Τράπεζαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν παρελήφθησαν διότι ὑπάρχει κάποια δυσκολία προερχομένη ἀπὸ τὴν μὴ ἀναγνώρισιν εἰς τοὺς ἐν Ἀμερικῇ Προξένους τοῦ δικαιώματος τῆς διαχειρίσεως κληρονομικῶν περιουσιῶν.

§236Μ. Α. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὰς παρεχομένας πληροφορίας, ἐπειδὴ ὅμως ἐδήλωσα ὅτι ἔχω νὰ ἀναφέρω παραδείγματα ἀποδεικνύοντα τὰ διαπραττόμενα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὄργια ὑπὸ τῶν Προξενικῶν μας ἀρχῶν, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ προχωρήσω εἰς ἕτερον παράδειγμα. Κατὰ τὸ 1918 ἀπεβίωσεν ἐν Αἰγύπτῳ εἷς ἄλλος συμπολίτης μου, ὁ ὁποῖος κατέλειπεν κἄποιαν περιουσίαν.

§237Γ. ΒΗΛΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον. Εἶναι προσωπικὸν ζήτημα.

§238Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ φοβερώτερον ἀκόμη. Ὑπάρχει Γενικὸς Πρόξενος εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν, εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ὁποίου ὑπῆρχεν ἡ νομισματικὴ συλλογὴ τοῦ μακαρίτου Σιβιτανίδου. Ὁ πρόξενος αὐτὸς τὴν κατεκράτησεν.

§239Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ποῖος;

§240Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. Γιαννούλης. Κύριε Ὑπουργέ, μίαν σύστασιν σᾶς κάμνω διὰ νὰ τεθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Νὰ ἐξετάσητε τὰ ἀρχεῖα ὅλων τῶν προξενείων. Θὰ εὕρητε ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις κληρονομικὰς ἀπὸ δεκαετίας. Ἀπηύδησαν οἱ δυστυχεῖς δικαιοῦχοι. Δὲν ζητοῦν πλέον τίποτε. Τὰ χρήματα αὐτὰ κατεπόθησαν. Λάβετε τὸν κόπον νὰ θέσητε εἰς τὴν τάξιν τοὺς κυρίους αὐτούς, διότι πρέπει νὰ καταλάβουν, ὅτι δὲν χρειάζεται μόνον ὁ μονύελος ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐργάζηται καὶ κανεὶς τιμίως καὶ εὐσυνειδήτως διὰ νὰ γίνῃ ἕνας καλὸς προξενικὸς ὑπάλληλος.

§241Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς ὅσα ἐξέθηκεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ὁ κ. πληρεξούσιος περὶ ἀκηδειῶν τῶν διπλωματικῶν ὑπαλλήλων αἱ ὁποῖαι φρονῶ ὅτι θὰ ἀποτελέσωσι ἄριστα διδάγματα διὰ τοὺς ἐκ τούτων μὴ ἐκτελοῦντας τὸ καθῆκόν των· ὑπόσχομαι ὅτι θὰ ἐνεργήσω σχετικῶς καὶ ταχέως, τόσον περὶ τῆς ὑποθέσεως τῆς κληρονομίας Στεφανάτου, ὅσον καὶ περὶ τῆς ρυθμίσεως τοῦ τρόπου τῆς ἐξασφαλίσεως καὶ ταχείας παραδόσεως εἰς τοὺς δικαιούχους τῶν ἐν τῇ ξένῃ καταλειπομένων περιουσιῶν ὁμογενῶν.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βηλαρᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§243Γ. ΒΗΛΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῆς κληρονομίας Στεφανάτου εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω πολὺ καλά, ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διότι τὸ παρελθὸν θέρος ἤμην εἰς Ἀμερικήν. Ἐκεῖ δὲ εἷς συγγενὴς τοῦ Στεφανάτου ἀπέστειλεν ἐπιστολὴν πρὸς ἐμὲ ἀτομικῶς, ὅταν ἔμαθεν ὅτι ἤμην ἐκεῖ, καὶ μὲ ἠρώτα τί ἀπέγιναν τὰ χρήματα τῆς κληρονομίας Στεφανάτου. Μετέβην εἰς τὸ Προξενεῖον καὶ ἐξήτασα εἰς τὰ ἀρχεῖα καὶ εὗρον ὅτι τὰ χρήματα εὑρίσκονται κατατεθειμένα εἰς κἄποιαν Τράπεζαν τῆς Πιτσβούργης. Δὲν εἶναι δυνατὸν δὲ νὰ ληφθῶσιν ἀπὸ ἐκεῖ, διότι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀναγνωρίζει τοὺς διπλωματικοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τῆς 13 Νοεμβρίου. Ὥστε τὰ χρήματα εἶναι κατατεθειμένα πάντοτε εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ οὐδεὶς ἀπολύτως φόβος ὑπάρχει ὅτι τὰ χρήματα θὰ χαθοῦν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ ἐξέφραζον τὴν γνώμην, ὅτι πλειστάκις προτιμότερον εἶναι νὰ διαχειρίζωνται κληρονομικὰς ὑποθέσεις τὰ προξενεῖα παρὰ οἱ φίλοι καὶ συγγενεῖς, διότι μέχρι σήμερον ἔχει παρατηρηθῇ ἐν Ἀμερικῇ, ὅτι πλεῖστοι κληρονομίαι, τὰς ὁποίας διαχειρίζωνται συγγενεῖς καὶ φίλοι, οὐδέποτε ἔφθασαν εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον. Εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι καὶ ὁ νῦν πρεσβευτὴς τῆς Βασιγκτῶνος κ. Βοῦρος ἐξεφράσθη διὰ τὸ προξενεῖον λίαν εὐφήμως. Ἐπίσης ἐπὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ὁ κ. Ροῦσσος καὶ ὁ κ. Τσαμαδὸς λίαν εὐφήμως ἐξεφράσθησαν.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναλειφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρα 9.10′ μ. μ.).