1921.07.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 56η

Δευτέρα, 5ης Ἰουλίου 1921

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(ὥρα 6.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ θὰ ἐπικυρωθῶσιν μετ’ ὀλίγον. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συνδέσμου Θεσσαλονίκης προτείνει προσθήκας τινὰς εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀνοικοδομήσεως τῆς Θεσσαλονίκης». Οἱ κάτοικοι τῆς Ἑλληνικῆς Κοινότητος Ἀδδὶς Ἀμπέπα καταγγέλουσι τὸν Πρόξενον τῆς Αἰθιοπίας Β. Διαμαντάραν, ὡς ὑπαίτιον διαφόρων καταχρήσεων καὶ ἐκβιασμῶν καὶ ζητοῦσι τὴν ἀποστολὴν Ἐπιθεωρητοῦ πρὸς διατύπωσιν τῶν καταγγελομένων. Ὁ Εὐδόκιμος Δουρμούζης, δικηγόρος, ζητεῖ τὴν λῆψιν σοβαρῶν μέτρων διὰ τὴν ἱκανοποίησίν του. Οἱ ἀγρόται Καστρακίου ζητοῦσιν 1) ὅπως ὑποβληθῇ νομοσχέδιον πρὸς ἀπαλλοτρίωσιν τσιφλικίων 2) ὅπως ὑποβληθῇ νομοσχέδιον ἐξαγορᾶς ἐσοδείας παρὰ τὴν προθεσμίαν μέχρι πρώτης Αὐγούστου 1921 καὶ 3) νὰ διαταχθῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὅπως χορηγήσῃ δάνειον εἰς κολλήγας, ἵνα δυνηθῶσι νὰ ἐκπληρώσωσι τὰς ὑποχρεώσεις των. Τὸ Συνδικάτον Καπνεργατῶν Ξάνθης ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῆς ἰσχύος τοῦ Βουλγαρικοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῆς καθαρᾶς προσόδου. Ἀριστοῦχοι διδάσκαλοι τοῦ Φιλολογικοῦ Φροντιστηρίου καὶ τελειόφοιτοι τῆς Φιλολογίας ζητοῦσι τὴν ἀναγνώρισίν των ὡς δευτεροβαθμίων καθηγητῶν. Ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ Δημοτικοῦ φόρου Ναυπλίου Ἀδριανὸς Παπαμᾶρκος παραπονεῖται κατὰ τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν ὡς μὴ προασπιζουσῶν τὰ συμφέροντά του. Ὁ Μουφτῆς Φιλιατῶν παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως δώσῃ ὁριστικὴν λύσιν διὰ τοὺς στρατευθησομένους Μουσουλμάνους τοὺς ἀνυποτάκτους καὶ τοὺς ἤδη ὑπηρετοῦντας. Οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ φόρου τῆς δεκάτης τῆς περιφερείας Γενιτσῶν καταστραφέντες ἐκ τῆς χαλάζης ζητοῦσιν ὅπως χαρισθῶσιν εἰς αὐτοὺς τὰ πρόσθετα τέλη. Γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ Τρικκάλων καὶ Καλαμπάκας παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀφ’ ἑνὸς μὲν προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν νόμου περὶ ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅπως τοῖς δοθῶσι δάνεια παρὰ τῆς Τραπέζης Ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ἀναφορὰν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως τῶν Πλημμελειοδικῶν Βεροίας παρακαλῶν νὰ ἐνεργηθῶσι τὰ κατὰ νόμον ὅπως δοθῇ ἡ ἄδεια τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως πρὸς δίωξιν τοῦ ἐγκαλουμένου πληρεξουσίου Πέλλης κ. Σ. Γκοτζαμάνη. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη παραπέμπεται εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. Ὁ πληρεξούσιος κ. Π. Ι. Ἀργυρόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων μονίμων ὑπαλλήλων» νομοθετικοῦ Διατάγματος. Ὁ πληρεξούσιος κ. Σ. Τσακόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Νοεμβρίου 1920 Β. Δ. περὶ ἐπαναφορᾶς δικαστικῶν καὶ εἰσαγγελικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Ι. Παπαλουκᾶς καὶ Γ. Χλωρὸς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων». Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Γ. Κρεστενίτης καὶ Β. Τσάφος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Μ. Καμπάνης καὶ Δ. Βοκοτόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βελτιώσεως τοῦ σώματος Ἀξιωματικῶν Στρατολογίας». Ὁ πληρεξούσιος κ. Α. Βιτάλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 357 νόμου περὶ Στρατολογίας». Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Δ. Κρεμέζης, Δ. Παναγιώτου, Μ. Στεφανίδης, Ι. Χατζῆς, Κ. Ἀλφονσᾶτος Τυπάλδος, Κ. Σταματόπουλος, Δ. Χατζῖσκος, Δ. Τζωρτζόπουλος, Γ. Καλαντζόπουλος κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως εἰς ἰατροὺς τοῦ ἔχειν Φαρμακεῖα εἰς πόλεις κωμοπόλεις καὶ χωρία ἔνθα λειτουργοῦσι τρία Φαρμακεῖα ὑπὸ Φαρμακοποιῶν ἐπιστημόνων». Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Π. Ι. Ἀργυρόπουλος, Α. Μάτεσις, Λ. Τσουκαλᾶς, Χ. Μητσόπουλος, Κ. Δροσόπουλος, Δ. Σπηλιωτόπουλος, Γ. Ἀναστασόπουλος, Γ. Μερκούρης καὶ Ν. Δ. Λεβίδης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ Ταμείου διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων ἐν Αἰγίνῃ». Ὁ πληρεξούσιος κ. Π. Γκορίτσας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταφορᾶς εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας τῶν ἐχόντων πατέρα ἢ ἀδελφὸν θανόντα ἐν πολέμῳ». Ὁ πληρεξούσιος κ. Γ. Χλωρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων». Ὁ πληρεξούσιος κ. Β. Χατζηλίας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς φορολογίας τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς». Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κ. Π. Τσαλδάρης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια. 1) «περὶ συντηρήσεως τῶν ἐντὸς τῶν πόλεων τμημάτων ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν». 2) «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὁδῶν». 3) «περὶ διαλύσεως ἐργολαβιῶν ἐκτελέσεως δημοσίων καὶ λοιπῶν ἔργων συνομολογηθεισῶν μέχρι τέλους Μαρτίου 1921 καὶ ἀναθεωρήσεως τῶν τιμῶν τῶν ὑφισταμένων ἐργολαβιῶν καὶ τῶν ἀναληφθησομένων ἐφεξῆς τοιούτων». (Ἅπαντα κηρύσσονται κατεπείγοντα καὶ ψηφίζονται κατ’ ἀρχήν). Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ι. Δ. Ράλλης ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 2612 περὶ Συνδικάτου Τραπεζῶν». (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Οἱ κ.κ. Δ. Γούναρης (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου) καὶ Π. Πρωτοπαππαδάκης (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι νομοσχέδιον «περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου τῶν νομοπαρασκευαστικῶν ἐπιτροπῶν καὶ ἀνασυγκροτήσεως αὐτῶν». (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν) Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κ. Δ. Γούναρης ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργείου». Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν κ. Γ. Μπαλτατζῆς ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ ἐργοστασιαρχῶν τῶν Συνεργείων τοῦ Β. Ναυστάθμου»! Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κ. Θ. Ζαΐμης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «περὶ διαβαθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν Ἐπιθεωρητῶν τῶν δημοτικῶν Σχολείων». 2) «περὶ συστάσεως Διδασκαλείων προσηρτημένων εἰς γυμνάσια». 3) «περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἐδαφίων 1 καὶ 3 τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου 1381 καὶ περὶ διαβαθμίσεως τῶν λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως» καὶ 4) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΦϞΣΤʹ περὶ ἐνοριακῶν ναῶν κλπ». (Κηρύσσεται τὸ τελευταῖον κατεπεῖγον, καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Γ. Ἀναστασόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§2Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, παρῆλθον τρεῖς μῆνες ἀφ’ ὅτου ἐγένετο ἡ ἐπιστράτευσις καὶ ὁ μισθὸς τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων δὲν πληρώνεται. Καταθέτω ἐπιστολὴν στρατιώτου τινὸς ἐκ τοῦ Μετώπου, ὄντος ἐκτάκτου ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος παραπονεῖται, ὅτι δὲν λαμβάνει τὸν μισθόν του, ὡς λαμβάνουσι αὐτὸν οἱ ἐστρατευμένοι τακτικοὶ ὑπάλληλοι. Πρέπει ν’ ἀκουσθῇ φωνὴ διαμαρτυρίας τῆς Συνελεύσεως διὰ τὸ ἄδικον τοῦτο.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον διὰ νὰ ἐξετασθῇ.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΓΤΝΕ τοῦ 1909 «περὶ ὑποβολῆς προσθέτου ἐγγείου δημοτικοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ εἰς φύλλα τοῦ δήμου Ἐχίνου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων μονίμων δημοσίων ὑπαλλήλων Νομοθετικοῦ Διατάγματος». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§4Σ. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Συνελεύσεως ἐπελήφθη τῆς μελέτης καὶ τῆς τροποποιήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν μονίμων ὑπαλλήλων τῶν ἀπολυθέντων κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ὑπέβαλλε χθὲς ἔκθεσιν μακρὰν τροποποιοῦσαν πάντα τὰ ἄρθρα τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ χθὲς τὴν ἑσπέραν νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν τροποποιήσεων, οὔτε καὶ ἡ Συνέλευσις, εἶναι ἀδύνατον νὰ συζητήσωμεν νομοσχέδιον τοιαύτης σπουδαιότητος. Εἶναι δὲ ἀδύνατον καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας. Ἄν ἡ Συνέλευσις δέχηται νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν πολὺ καλά. Ἄν δὲν δέχηται, τότε νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὰς μελλούσας συνεδριάσεις τῆς Συνελεύσεως.

§5Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιλαμβανόμεθα τὴν ἀξίαν, ἀναγνωρίζομεν τὴν ὀρθότητα τῶν παρατηρήσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς μελέτης. Ἡ μελέτη δύναται νὰ συντελεσθῇ μέχρι τῆς αὔριον. Οὐχὶ λοιπὸν εἰς μελλούσας συνεδριάσεις. Προτείνω νὰ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς αὔριον. Κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον, διότι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Συνέλευσις ἔχουσιν ἀναγνωρίσει τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ.

§6Σ. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εὐχαρίστως δέχομαι ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν, ἀλλὰ νὰ ἀναγραφῇ πρῶτον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§7Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Παρακαλῶ, ὀλίγα ἀντίτυπα νὰ σταλῶσι διὰ νὰ διορθωθῶσιν, διότι ἔχουσιν πολλὰ παροράμματα, νὰ τυπωθῶσι δὲ καὶ μερικὰ διὰ τὴν Συνέλευσιν.

§8Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Τετάρτην.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δώσατε σημείωσιν τῶν λαθῶν νὰ διορθωθῶσι.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§11Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀναμφισβητήτως τὸ σχέδιον τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν συνεδρίασιν τὴν σημερινήν, διότι διενεμήθη τοσοῦτον ἀργὰ καὶ περιέχει τοσαύτας τροποποιήσεις, ὥστε εἶναι ἀδύνατον ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ οἱ κύριοι πληρεξούσιοι νὰ ἔλαβον κἄν γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου, πρωτίστως δὲ εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ εἰσηγηθῇ καὶ αὐτὴ ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων τὴν γνώμην της. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ἄν θὰ γίνῃ συνεδρίασις τὴν Τετάρτην.

§12Σ. ΣΤΑΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν γνωρίζει ἀκόμη.

§13Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διότι ἄν πρόκειται νὰ γίνῃ τὴν Τετάρτην συνεδρίασις τότε τὸ ψηφίζομεν, τὸ συζητῶμεν τὴν ἡμέραν αὐτήν. Ἄν ὅμως ὑπάρχῃ ἀμφιβολία τότε νὰ τὸ ψηφίσωμεν αὔριον, ἀλλὰ προειδοποιῶ τοὺς κυρίους πληρεξουσίους τοὺς ἐπειγομένους διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι, ἄν πρόκειται αὔριον νὰ συζητηθῇ τὸ νομοθέτημα, πρέπει νὰ σχηματίσῃ πλήρη γνώμην ἡ Κυβέρνησις, διότι πρόκειται περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θίγει ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα καὶ ἄν ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι θελήσουν νὰ ὁμιλήσουν θὰ ψηφισθῇ τὸ Κυβερνητικόν. Ἄν θέλητε λοιπὸν νὰ γίνῃ συζήτησις εὐρυτέρα καὶ νὰ δυνηθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ παραδεχθῇ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ συζητηθῇ τὴν Τετάρτην.

§14ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καλύτερον εἶναι νὰ συζητηθῇ τὸ Κυβερνητικόν.

§15Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ προδικάσω ἄν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ Κυβερνητικόν.

§16Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἔγινε μία ἐργασία μεγάλη ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§17Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ Κυβερνητικόν, διότι πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ καθιερωθῇ διὰ τῆς Συνελεύσεως ἡ ἀρχή, ὅτι τὸ ἔργον τῶν ἐπιτροπῶν δὲν εἶναι μάταιον διότι μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον συνηθίσαμεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ παραπέμπονται τὰ νομοσχέδια εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς καὶ ὅταν ὑποβάλλωνται αἱ ἐκθέσεις τῶν ἐπιτροπῶν νὰ ἀπορρίπτωνται διὰ Κυβερνητικῶν δηλώσεων. Νομίζω ὅτι τὸ τοιοῦτον πρέπει νὰ παύσῃ.

§18Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ δεδηλωμένη θέλησις τῆς Ἐθνοσυλεύσεως εἶναι, ὅπως ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο γίνηται νόμος τοῦ Κράτους. Εἶναι δὲ ἡ δεδηλωμένη θέλησις τῆς Ἐθνοσυλεύσεως, διότι ἡ ἐθνικὴ συνείδησις ἐπιμένῃ, ὅπως μετὰ τὴν ψήφισιν τόσων νομοσχεδίων μὴ παροραθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὅπερ θίγει πολλὰ καὶ ποικίλα συμφέροντα λειτουργῶν καὶ ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους. Ἑπομένως, πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ἐγγύησιν, ἵνα προβῶμεν εἰς ἀποφάσεις ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸ τῆς λήξεως τῆς μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἤ ὥρας ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θέλει γένηται νόμος τοῦ Κράτους. Νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν Τετάρτην, δὲν ἔχω ἐγὼ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἄν θὰ ὑπάρξῃ συνεδρίασις, ἵνα ψηφισθῇ τὸ σύνολον, καὶ γίνηται νόμος τοῦ Κράτους. Διότι ἄν δὲν ὑπάρξῃ συνεδρίασις τὴν Πέμπτην ἵνα ψηφισθῇ τὸ σύνολον, θὰ κάνωμεν μίαν τρύπαν εἰς τὸ νερό. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τοὺς ὑπευθύνους καὶ τοὺς ἁρμοδίους νὰ παραιτηθῶσι καὶ νὰ δηλώσωσιν, ὅτι ἄν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ τὴν Τετάρτην, ἐγγυῶνται, ὅτι τὴν Πέμπτην θὰ ψηφισθῇ τὸ σύνολον καὶ θὰ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους; Διότι θὰ ἦτο, κύριοι, πολὺ παράδοξον πρᾶγμα, ἐνῷ ἐφροντίσαμεν περὶ ὅλου τοῦ κόσμου, νὰ ἀμελήσωμεν οὕτω μεγάλην μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἥτις ὡς ἐκ τῶν πολιτικῶν αὐτῆς φρονημάτων ὑπέστη τὰ πάνδεινα.

§19Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τοῦ Διατάγματος τῶν παθόντων, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ἤλλαξεν ἡ ὄψις τοῦ Διατάγματος. Δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ μεταβληθῇ ἄρδην τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο, περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διότι ἔπρεπε νὰ μεριμνᾷ δι’ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους. Βεβαίως δὲν νομίζω ὅτι πρέπει τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ γένηται συζήτησις ἐφ’ ὅσον ἡ διανομὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο ὀλίγας ὥρας πρὸ τῆς συνεδριάσεως. Καλὸν εἶναι νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον καὶ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι οἱ ὑπάλληλοι ἀναμένουσι τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν γενομένων ἀδικημάτων καὶ νὰ συζητηθῇ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὄχι τὸ σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀφίνει πολλὰ κενά.

§20Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο, ὅπερ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι ἀληθές. Εἰσήχθησαν καὶ ἐψηφίσθησαν νομοσχέδια πολὺ σπουδαιότερα ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας. Τὸ νομοσχέδιον, κύριοι, θὰ ψηφισθῇ, διότι ἡ μὴ ψήφισίς του, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι θὰ ἀπετέλει ἄρνησιν ἑνὸς καθήκοντος πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεδιώχθησαν, ἀπηλάθησαν, ἐπαύθησαν ὑποστάντες τὰ πάνδεινα. Ἄς γίνῃ γνωστὸν εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ὅτι δὲν θὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας της χωρὶς νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§21Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς εὐθετώτερον καιρόν, διότι φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ὑπάλληλοι ἐκτὸς θέσεων, ὡς εἶναι αἱ πληροφορίαι μου. Ἄν ἐπρόκειτο νὰ ἐξοικονομηθῶσιν ὑπάλληλοι ἐκτὸς θέσεων δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τοιοῦτόν τι δὲν συμβαίνει ἄς ἀναβληθῇ δι’ εὐθετώτερον χρόνον.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§23Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι δὲν ἐδόθη ὁ κατάλληλος χρόνος πρὸς μελέτην οὔτε εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, οὔτε εἰς τοὺς κ. συναδέλφους. Ἐὰν ἐδίδετο ὁ χρόνος καὶ τὸ ἐμελέτα ὁ κ. Ὑπουργὸς, θὰ ἔβλεπεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἀπομακρύνεται τοῦ Διατάγματος. Ἑπομένως δύναται νὰ τὸ μελετήσῃ ἀπόψε καὶ αὔριον νὰ τὸ συζητήσωμεν ἐὰν δὲ ληφθῇ ἀνάγκη κάμνωμεν καὶ δύο συνεδριάσεις τὴν Τετάρτην.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει ἀναγραφῇ πρῶτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς αὔριον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Βασιλικῆς χορηγίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ι. Ράλλης καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἄρθρου 9 περὶ Συνδικάτου Τραπεζῶν». Παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ γίνῃ δεκτὸν κατ’ ἀρχήν.

§25ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως.) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς ἐτησίας χορηγίας εἰς τὴν Βασίλισσαν Μητέρα». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνακαινίσεως τῆς σωληνωτῆς ἐγκαταστάσεως διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν Ἀνακτόρων τοῦ Διαδόχου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως δραχ. 79.000 διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν παρὰ τῇ πλατείᾳ τοῦ Συντάγματος Παλαιῶν Ἀνακτόρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συναφθείσης τῇ 28 Μαΐου 1921 συμβάσεως περὶ συνομολογήσεως δανείου φράγκων 40,000,000». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συναφθείσης τῇ 21 Ἰουνίου 1921 συμβάσεως περὶ συνομολογήσεως προσωρινοῦ δανείου δραχ. 125 ἑκατομμυρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συναφθείσης τῇ 28 Ἰουνίου 1921 συμβάσεως δι’ ἧς συνωμολογήθη προσωρινὸν δάνειον ἐκ δραχμῶν 150,000,000». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου 879 περὶ κανονισμοῦ ἐποπτίας ἐπὶ τῆς ἀναλήψεως δαπανῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 2373 τοῦ 1920 περὶ χρησιμοποιήσεως τῶν ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ διαθεσίμων τοῦ νόμου ΓΧΜΒʹ κατὰ τὸ ἔτος 1920». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως λογαριασμοῦ πληρωμῆς δαπάνης συμπληρωματικῆς, διὰ κατασκευασθὲν διαμέρισμα ἐκ μπετὸν ἀρμὲ τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς καὶ προϋπολογισμῶν ἐπισκευῆς Τελωνειακῶν καταστημάτων Καβάλλας καὶ Ἡρακλείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νόμου 2149». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς ὑπηρεσίας Μεταφορῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§27Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τῆς χαρακτηριζούσης αὐτὸν εἰλικρινείας ὡμολόγησεν εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, ὅτι θέλων νὰ ἀπαλλαγῇ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ἀπετάνθη δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ παρακαλῶν τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον ἤ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ δεχθῇ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Μεταφορῶν, φαίνεται δ’ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι αὗται ἀπέρριψαν τὴν ἐνόχλησιν αὐτήν, ὁπότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καλοκαγάθως ἐδέχθη νὰ ὑπαχθῇ αὕτη ὑπ’ αὐτόν, καὶ εἶναι εὐτύχημα ὅτι ὁπωσδήποτε μοιραίως καὶ τυχαίως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὑπήχθη ἐκεῖ ποῦ ἔπρεπε νὰ ὑπαχθῇ ἡ ὑπηρεσία αὕτη, τῆς ὁποίας ἡ σημασία εἶναι ὑψίστη. Δι’ ὃ καὶ ὁμολογῶ ὅτι κατεπλάγην ἐκ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ προδίδει ὅτι δὲν κατενοήθη ἡ σημασία ἣν κέκτηται ἡ σπουδαιοτάτη ἀπὸ ἐθνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀπόψεως ὑπηρεσία αὕτη. Καὶ τοῦτο διότι ἐπεκράτησεν, ὅπως ἀντελήφθην καὶ ἐκ τοῦ λόγου τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου Ψαρρῶν κ. Ἀράπη, μία περιωρισμένη ἀντίληψις. Ὁ κ. συνάδελφος ὑπεστήριξεν μίαν μόνον ἄποψιν, τὴν ἄποψιν τῆς κρατικῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν, τῶν πολεμικῶν μεταφορῶν. Τοῦτος πιθανῶς, ἐπηρεασθεὶς ἐκ τοῦ γεγονότος....

§28Α. ΑΡΑΠΗΣ. Τῶν διοικητικῶν μᾶλλον.

§29Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπηρεασθεὶς ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ὑπηρέτησεν καὶ οὗτος μετὰ ζήλου, τὸ 1912–1913 εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην τῶν στρατιωτικῶν μεταφορῶν. Ἀλλ’ ἡ σημασία τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν εἶναι πολὺ γενικωτέρα. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε δὲ δι’ ὀλίγων νὰ ἐκθέσω τὴν ἄποψιν αὐτήν. Εἶναι ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν διαφόρων μεταφορῶν, τῶν ἐπισιτιστικῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, τῶν ἐπισιτιστικῶν ἀναγκῶν τῆς Χώρας, εἶναι ἐξυπηρέτησις τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου, ἄνοιγμα νέων ἐμπορικῶν ἀγορῶν καὶ ἐπιρροῆς τῆς Ἐθνικῆς καὶ ἐμπορικῆς κατακτήσεως ταχυδρομικῶν καὶ ἐμπορικῶν γραμμῶν, ἰδίως εἰς τὸν Εὔξεινον Πόντον καὶ τὴν Μεσόγειον. Ἐν ἑνὶ λόγῳ εἶναι ὁλόκληρον τὸ ναυτιλιακὸν καὶ ἐμπορικὸν πρόγραμμα. Τοιαύτην σημασίαν ἔχει, ἡ ὑπηρεσία τῶν μεταφορῶν, τὸ πρόγραμμα δὲ τοῦτο εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικόν. Πάντα τὰ Κράτη ἀπ’ ἀρχαιοτάτων χρόνων ἤκμασαν διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοιούτου προγράμματος. Γνωρίζομεν δὲ ὅτι αἱ ἀρχαῖαι Ἑλληνικαὶ πόλεις καὶ δὴ αἱ Ἀθῆναι, ἐὰν ἐπεξέτειναν τὴν ἐπιρροήν των καὶ ἄν ἀπέκτησαν τὰς ἀποικίας τὰς ὁποίας ἀπέκτησαν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὰς διαποντίους στρατείας καὶ ἐμπορικὰς μεταφοράς. Τοῦτο δίδει ἡμῖν σήμερον τὸ δικαίωμα νὰ ἔχωμεν τίτλον, δυνάμει τοῦ ὁποίου διεξάγωμεν τοὺς ἀγῶνας, τοὺς ὁποίους διεξήγαγον ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ. Ὅταν δὲ λόγῳ τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου, ἐγκατελήφθη αὕτη ἡ πολιτική, ἡ Ἑλλὰς παρήκμασεν. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ διὰ τὸ Βυζάντιον, τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ διὰ τὴν Ἑνετίαν, Ὁλλανδίαν, Ἱσπανίαν. Ὅταν δὲ ἐξετάσῃ κανεὶς τὴν πολιτικὴν ταύτην τῆς Ἑνετίας κατὰ τὸν Μεσαίωνα, ἡ ὁποία εἶναι εἰς ἄκρον διδακτικὴ θὰ ἴδῃ πῶς διὰ τῆς πολιτικῆς ταύτης ἐπεξέτεινεν τὴν ἰσχύν της, τὸ κῦρός της καὶ τὰ συμφέροντά της τὰ ὑλικὰ ἀνὰ τὴν Ἀνατολικὴν Μεσόγειον. Ἔχομεν δέ, κύριοι, ἕν πρόσφατον παράδειγμα, τὸ παράδειγμα τῆς Γερμανίας, ἡ ὁποία εἶναι τὸ Κράτος, τὸ ἐκ τῶν νεωτέρων πλειότερον παντὸς ἄλλου κατανοῆσαν, τὴν σημασίαν τῆς πολιτικῆς τῶν ναυτιλιακῶν καὶ ἐμπορικῶν μεταφορῶν. Ἀπὸ τῆς πτώσεως τοῦ Βίσμαρκ, τὸ ἐφήρμοσεν μὲ μεγίστην μεθοδικότητα. Ἀλλ’ ἐννοεῖτε, προσέκρουσεν τὸ πρόγραμμα τοῦτο εἰς κεκτημένα δικαιώματα ἐν τῇ θαλάσσῃ. Καὶ τοῦτο ἦτο ἡ κυριωτέρα, ἡ βασικὴ αἰτία τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Ἦτο τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος, διότι τὰ ἄλλα ἦσαν τὰ προσχήματα, ἦσαν τὸ ἔνδυμα. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τοῦ Γερμανικοῦ Κράτους ἐξουθενώθη ἀκριβῶς διότι ἠπειρωτικὸν ἡ Γερμανία κράτος ὑπεισῆλθεν εἰς κεκτημένα ἐν θαλάσσῃ δικαιώματα. Ἐνώπιον τῆς Νέας Ἑλλάδος, τῆς ἀείποτε ναυτικῆς Ἑλλάδος διανοίγεται νέον στάδιον, τὸ στάδιον τῆς ναυτιλιακῆς πολιτικῆς τῶν μεταφορῶν, στρατιωτικῶν, ταχυδρομικῶν. Εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοιαύτης πολιτικῆς, ἔχω ἀκράδαντον πεποίθησιν, ὅτι δὲν θὰ εἴμεθα μόνοι, ἀρκεῖ μὲ μελετημένον σχέδιον καὶ εὐρεῖαν ἀντίληψιν νὰ κατευθύνωμεν τὰ πράγματα καὶ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἀναγκαίαν ἡμῖν συνεργασίαν, δοθέντος, ὅτι δέον νὰ ἀποφύγωμεν ὑπερφύαλον ναυτικὴν πολιτικήν. Μὴ λησμονήσωμεν τὴν νέαν ἀναμόρφωσιν τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος, συμπληρωσάσης τὴν ἀρχαίαν ἐν τῇ Ἀνατολικῇ Μεσογείῳ Ἑλληνικὴν λίμνην. Δὲν πρέπει νὰ παραβλέψωμεν ὅτι ἡ θάλασσα θὰ εἶναι ὁ κρῖκος ὁ συνδετικός, τῶν νέων μετὰ τῶν παλαιῶν τμημάτων τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅτι τὸ ζήτημα τῶν μεταφορῶν στρατιωτικῶν καὶ ἐμπορικῶν θὰ εἶναι ζήτημα ὑπάρξεως, συνοχῆς, ἀκμῆς τῆς Νέας Ἑλλάδος. Διότι πρὸς τὰ τμήματα αὐτῆς διὰ τοῦ μέσου αὐτοῦ θὰ ἐπικοινωνοῦμεν, καὶ ἄνευ ἐξασφαλίσεως τῆς ἐπικοινωνίας ταύτης, Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Τοιαύτη, κύριοι, εἶναι ἡ σημασία τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἐκ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον προσωρινῶς ὀργανοῦται αὕτη, ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν ἀπεδόθη ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ἡ προσήκουσα σημασία. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπάγει τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐπιφυλασσόμενοι βραδύτερον νὰ ἀναπτύξωμεν τὸν θεσμὸν αὐτὸν καὶ τὸν ὀργανώσωμεν. Θὰ ἦτο μέγιστον σφᾶλμα, ἄν τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν προεβαίνομεν εἰς τὴν ταχεῖαν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τούτου. Μέχρι τοῦδε ἐκράτησεν ἡ ἀντίληψις, ὅτι μεταφορὰ σημαίνει ἐπίταξιν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε πλοίων, ὁσάκις παρίσταται ἀνάγκη διὰ μίαν μεταφορὰν στρατιωτικοῦ σώματος ἢ δι’ ἐπισιτιστικοὺς λόγους. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω κατὰ ποῖον τρόπον ἐγένετο τοῦτο κατὰ τὸ παρελθόν, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πολὺ ὀρθῶς εἶπεν εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ὅτι τώρα αἱ ὑπηρεσίαι καὶ οἱ ὑπάλληλοι εἶναι ἀπησχολημένοι καὶ ἄν θελήσωμεν νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας διὰ τὸν τρόπον τῆς ὑπηρεσίας τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως τῶν Μεταφορῶν θ’ ἀπασχολήσωμεν ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι πρέπει ν’ ἀπασχολοῦνται εἰς τὰ κύρια αὐτῶν ἔργα. Τοῦτο δύναται νὰ γίνῃ βραδύτερον, ἵνα ἀποδειχθῇ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ ὑπηρεσία ἐκείνη δὲν ἔβλαψε τὰ δημόσια συμφέροντα. Ἀλλ’ ἕως τώρα ἐκράτησεν ἡ ἀντίληψις αὐτή, ὅτι ἡ ὑπηρεσία μεταφορῶν εἶναι ἡ ἐπιτάσσουσα πλοῖα, ὁσάκις παρουσιάζεται μία ἀνάγκη στρατιωτικὴ ἢ ἐμπορική. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς εὐρυτέρας ἀντιλήψεως, τὴν ὁποίαν ἐξέθηκα ὑμῖν, προέβην εἰς μερικὰς τροπολογίας. Ἀλλὰ βλέπω μὲ λύπην μου, ὅτι μέλη τῆς Κυβερνήσεως συνομολογοῦσι καὶ ἴσως μικρολογοῦσι καὶ θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ παύσω περὶ σοβαρὰ ἀσχολούμενος καὶ ὑποβάλλων τροπολογίας.

§30Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τουναντίον. Τὰς τροπολογίας παρακαλῶ.

§31Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑποβάλλω αὐτὰς ἐγγράφως καὶ θὰ ἀναφέρω μόνον τινὰς τούτων. Δὲν πρόκειται νὰ συντάξωμεν ὁλόκληρον τὴν ὑπηρεσίαν ὡς τὴν ἀντιλαμβάνομαι. Πρόκειται νὰ γίνῃ μία ἀρχὴ ἐφαρμογῆς καὶ μετὰ τοῦτο, ἐφ’ ὅσον καὶ καθόσον ἀναπτύσσεται ἡ ὑπηρεσία νὰ λαμβάνωμεν τὴν νομοθετικὴν πρόνοιαν. Εἰς τὸ ἄρθρον 4, ὅσον ἀφορᾶ τὸ προσωπικόν, ποιοῦμαι προσθήκην τινά. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι τὸ ἄρθρον 5, ὅπερ ἐθεώρησα ὅτι ἔδει νὰ τὸ συντάξω ἀπ’ ἀρχῆς κατὰ τὸν ἀκόλουθον τρόπον.

§32Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Περὶ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου;

§33Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου. Γίνονται μερικαὶ προσθῆκαι. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκει). Τὶ λόγον ἔχει νὰ προΐσταται ὁ Γεν. Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰς τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον, ἀφοῦ οὐδεμίαν ἔχει εἰδικότητα. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπητε μήπως ἔχουσιν οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τοιαύτην; Ἀλλὰ τὸ ὀρθόν, λογικὸν καὶ συμφέρον εἶναι, νὰ προΐσταται ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας.

§34Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὡς πρὸς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας θὰ σᾶς ἐξηγήσω.

§35Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν εἶναι ὀρθὸν ὅτι ὁ Διευθυντὴς τῆς Διευθύνσεως τῆς ὑπηρεσίας ταύτης πρέπει νὰ προεδρεύῃ, ὑποτιθεμένου ὅτι ὁ Διευθυντὴς ἔχει κἄποιαν εἰδικότητα, ἄν εἶχεν ἄλλος περισσοτέραν τοιαύτην θὰ ἐπρότεινον αὐτόν, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι δὲν ἔχουσι τοιαύτην εἰδικότητα. Δὲν τὸ λέγω ὡς κατηγορητήριον, διότι δὲν ἔχομεν δυστυχῶς εἰδικούς, καὶ τὸ Κράτος δὲν ἐφρόντισε ποτὲ νὰ μορφώσῃ ὡρισμένους ἀνθρώπους δι’ εἰδικὰς ὑπηρεσίας. Ὁπωσδήποτε ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, διὰ τῶν ἄλλων μελῶν τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου, θὰ ἀποκτήσῃ πεῖραν τινὰ τῶν τῆς δικαιοδοσίας του ζητημάτων. Νομίζω ὅτι ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μὴ ὤν εἰδικὸς δὲν ἔχει τὸν λόγον νὰ προεδρεύῃ τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου.

§36Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§37Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§38Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μεταξὺ τῶν καθηκόντων τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου εἶναι καὶ τὸ ὁριζόμενον ὑπὸ τοῦ ἐδαφίου γʹ τοῦ ἄρθρου 4 «αἱ μηνιαῖαι ἀποδοχαὶ κλπ». Ἀκριβῶς διὰ τὸν προσδιορισμὸν τῶν μηνιαίων ἀποδοχῶν ἤθελον νὰ προεδρεύηται τὸ συμβούλιον ἀπὸ τὸν Γενικὸν Γραμματέα ἁρμοδιότατον νὰ κρίνῃ περὶ τῶν ἀποδοχῶν, διότι ἔχει ὑπ’ ὄψιν του τὰς ἐν γένει ἀποδοχὰς τοῦ Ὑπουργείου καὶ πρέπει ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τὰς γενικὰς νὰ προσδιορισθῶσι καὶ αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Διευθύνσεως ταύτης.

§39Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμολογῶ, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἀριβῶς τὸ ζήτημα αὐτὸ τοῦ κανονισμοῦ τῶν ἀποδοχῶν δὲν ἠδυνήθην νὰ τὸ ἐννοήσω. Αὐτὰ θὰ ὁρισθῶσιν ἐφ’ ἅπαξ, ἤ κατὰ μῆνα θὰ ὁρίζωνται αἱ ἀποδοχαί.

§40Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον δὲν εἶναι συμβούλιον κυρίως καὶ πρωτίστως διὰ τὸ ζήτημα τῶν μεταφορῶν, τῆς ναυλώσεως. Ἐκεῖ δὲν ὁρίζονται οἱ μισθοὶ καὶ τὰ ἐπιμίσθια.

§41Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Εἶναι τεχνικὰ ζητήματα, κ. συνάδελφε.

§42Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Λοιπὸν διὰ τὸ ζήτημα τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως δὲν ἐμποδίζει τίποτε. Μήπως δὲν ὑπάγονται ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι εἰς τὴν ἁρμοδιότητά σας καὶ συνεπῶς διὰ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως δύναται νὰ γίνεται ἡ γνωμοδότησις; Αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν.

§43Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Καὶ ὁ καθορισμὸς τῶν τίτλων καὶ ὁ καθορισμὸς τῆς ἀποζημιώσεως θὰ γίνεται ὑπὸ τῆς γνωμοδοτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὁ προσδιορισμὸς τῶν ἀποδοχῶν καὶ ἡ διεύθυνσις τῆς Διευθύνσεως τῶν μεταφορῶν θὰ γίνεται ὑπὸ τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν δύναμαι νὰ θεωρήσω πῶς νομίζετε ἀναρμόδιον τὸν Γενικὸν Γραμματέα καὶ πῶς θεωρεῖτε ἁρμόδιον τὸν Διευθυντὴν τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει τὰς εἰδικωτάτας γνώσεις διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν χωρὶς νὰ ἔχῃ καὶ εἰδικότητα διὰ τὰς ὑπηρεσίας ἐν γένει τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§44Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ Διευθύνσεως μεταφορῶν εἶναι φυσικὸν ὅτι ὁ Διευθυντὴς θὰ εἶναι ὁ ἁρμοδιώτερος. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς ὁμολογῶ ὅτι καὶ δι’ ἄλλον λόγον δὲν θέλω αὐτό, ἀφοῦ μὲ ἐξαναγκάζητε.

§45Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Πρέπει νὰ καλύπτεται ἡ εὐθύνη τοῦ Ὑπουργοῦ ἀπὸ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα κατέχουσι τὰς ἀνωτάτας Θέσεις.

§46Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Πρόκειται περὶ Διευθύνσεως εἰδικῆς, ὁ Διευθυντὴς πρέπει νὰ εἶναι καὶ πεπειραμένος ἄνθρωπος διὰ νὰ προσφέρῃ καὶ ὑπηρεσίας καταλλήλους.

§47Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κατ’ ἀρχὴν ἰδικήν μου νομίζω, ὅτι εἰς τὰ γνωμοδοτικὰ συμβούλια δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωσι μέρος οἱ Γενικοὶ Γραμματεῖς, οἱ ὁποῖοι διορίζονται ἑκάστοτε παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ. Δὲν τὸ λέγω διὰ τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἀλλ’ ὡς ἀρχὴν γενικήν. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ παρεξηγήσητε.

§48Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τοὐναντίον σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀντλήσω ἀντίθετον ἐπιχείρημα ἐκ τοῦ ἐπιχειρήματός σας. Διατί, παρακαλῶ, ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς διορίζεται ὑπὸ τοῦ ἑκάστοτε Ὑπουργοῦ; Διότι εἶναι τῆς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ συνεπῶς, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ὑπηρεσίας, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς μετέχει διὰ τῆς εὐθύνης του καὶ ἔχει καὶ μεγάλην εὐθύνην, φρονῶ ὅτι τὸ πρόσωπον τὸ κατ’ ἐξοχὴν τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Ὑπουργοῦ πρέπει νὰ παρίσταται εἰς τὸ συμβούλιον τοῦτο.

§49Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁπωσδήποτε ἐπιμένω εἰς τὴν γνώμην μου. Ἐπειδὴ βλέπω ὅτι καταναλίσκεται ὁ χρόνος ἐκ τῆς συζητήσεως αὐτῆς ἀφίνω τὸ ζήτημα εἰς τὴν κρίσιν ὑμῶν. Λοιπὸν προσθέτω ἐδῶ: «ἐξ ἑνὸς ἀξιωματικοῦ τοῦ εἰδικοῦ σώματος καὶ δύο ἐμποροπλοιάρχων», οὐχὶ δύο ἐφοπλιστῶν. Πρόκειται περὶ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου. Δὲν νομίζω ὅτι οἱ ἐφοπλισταὶ ἔχουσι θέσιν εἰς τὸ συμβούλιον αὐτό, ἐνῷ ἔχουσιν εὐρυτάτην θέσιν εἰς ἄλλο συμβούλιον, τὸ ὁποῖον προτείνω νὰ γίνῃ. Οἱ ἐμποροπλοίαρχοι δύνανται νὰ προτείνωνται ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν ἐμποροπλοιάρχων. Εἶναι κατάλληλοι δι’ ἕν τοιοῦτο συμβούλιον διὰ νὰ ὑποδεικνύουν τὰ πλοῖα εἰς τὰς λεπτομερείας τῆς κινήσεως τῶν πλοίων, διὰ πρακτικὰς ἐντελῶς πληροφορίας, τὰς ὁποίας οἱ ἐμποροπλοίαρχοι σχετιζόμενοι ἐν γένει μὲ τὸν ναυτικὸν κόσμον καὶ τὸν ἀνώτερον καὶ τὸν κατώτερον εἶναι περισσότερον εἰς θέσιν νὰ δώσωσιν ἀπὸ ἐφοπλιστάς. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἀντὶ τῶν δύο ἐφοπλιστῶν πρέπει νὰ προστεθοῦν δύο ἐμποροπλοίαρχοι, προτεινόμενοι ὑπὸ τοῦ συλλόγου τῶν ἐμποροπλοιάρχων. Προσθέτω λοιπὸν τὰ ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει). Εἶναι ἡ μία προσθήκη αὐτή. Κατόπιν προσθέτω. (ἀναγινώσκει) «περὶ τῶν εἰς ἕκαστον......... κλπ.». Κάμνω τὴν προσθήκην ἑνὸς ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν, καὶ τὸ τοποθετῶ ὡς ἄρθρον 6ον. (ἀναγινώσκει) «Ἐν περιπτώσει πολέμου, γενικῆς ἤ μερικῆς ἐπιστρατεύσεως............ καὶ εἰς ἀξιωματικὸς ἀνώτερος τοῦ γενικοῦ ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ». Ὑποθέτω ὅτι ἐπὶ τούτου δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις. Γίνεται δὲ προσθήκη καὶ ἄρθρου 8ου. Θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἴσως τὸ σημεῖον τοῦτο δὲν ἔχει τὴν θέσιν του εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀπολύτως ὀρθόν, ἔχει θέσιν, ἀλλὰ ἰδίως δίδει τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους διὰ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ ἐν σχέσει μὲ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα καὶ ἐν σχέσει μὲ τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποκτήσῃ. Αὐτὸ θὰ εἶναι μία προσωρινὴ λύσις. Πρόκειται περὶ μιᾶς εἰδικῆς γνωμοδοτικῆς τεχνικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν νέων πλοίων, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος ἔλαβε λόγῳ ἀποζημιώσεως, καὶ τὰ ἕνδεκα πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἤδη ἔχομεν καὶ τὰ δέκα ὀκτὼ νέα, τὰ ὁποῖα ἐλπίζω ὅτι θὰ λάβωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Συνεπῶς πρόκειται περὶ ἑνὸς ποσοῦ σημαντικοῦ, περὶ 90 περίπου χιλιάδων τόννων. Σημειώσατε δὲ ὅτι τὴν στιγμὴν ταύτην ἀντιπροσωπεύουν τὸ ¼ τοῦ ὅλου ἐκτοπίσματος τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας τῆς Ἑλλάδος, ἤ τὸ ⅛ τῆς δυνάμεως τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας ὅταν αὕτη πρὸ τοῦ πολέμου εἶχε φθάσει εἰς τὸ μέγιστον, δηλ. εἰς 840 χιλιάδας τόννων. Συνεπῶς πρόκειται περὶ τῆς διαχειρίσεως καὶ τῆς χρησιμοποιήσεως καί, ἀσχέτως τοῦ προγράμματος τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα, περὶ σημαντικωτάτης περιουσίας τοῦ Κράτους. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον, καὶ ἐκ τῆς διατυπώσεως θὰ ἐννοηθῇ τὸ πνεῦμα χωρὶς νὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς διὰ μεγαλειτέρας ἀναπτύξεως τοῦ θέματος. (Ἀναγινώσκει) «Συνιστᾶται εἰδικὴ γνωμοδοτικὴ ἐπιτροπὴ περιωρισμένης διαρκείας......... κλπ». Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θέλει ἀποφανθῇ πόσα καὶ τίνα τῶν πλοίων τούτων χρησιμοποιηθήσονται παρὰ τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, κατατασσόμενα εἰς τὴν δύναμιν τοῦ στόλου, ὡς ὁπλιταγωγά, μεταφορικὰ κλπ. καὶ ἐκ τῶν ἐκποιηθησομένων τίνα ἐκποιηθήσονται.

§50Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργ. τῶν Οἰκονομικῶν). Διατί νὰ δώσωμεν τοιαῦτα δικαιώματα εἰς μίαν Ἐπιτροπήν;

§51Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ γνωματεύσῃ μόνον, οὐδὲν δικαίωμα ἄλλο ἔχει.

§52Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργ. τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις θὰ γνωματεύσῃ ἐπὶ τοιούτων πραγμάτων.

§53Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ναὶ ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀνάγκην μιᾶς γνωμοδοτήσεως εἰδικοῦ, δὲν ὑποθέτω δὲ νὰ εἶναι προσβλητικὸν διὰ τὴν Κυβέρνησιν μιὰ μεγάλη γνωμοδοτικὴ ἐπιτροπὴ νὰ κανονίζῃ τὰς λεπτομερείας. Ἡ Κυβέρνησις εἰμπορεῖ νὰ προτιμήσῃ εἴτε νὰ δώσῃ τὰ πλοῖα εἰς μίαν ἑταιρείαν, εἴτε νὰ ἀκολουθήσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζω ἀνέκαθεν, τὴν σύστασιν μιᾶς ἡμικρατικῆς ἑταιρείας ἡ ὁποία οὐδόλως θὰ παραβλάπτῃ τοὺς ἄλλους ἐφοπλιστάς.

§54Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Τὸ Κράτος μὴ τὸ ἀναμιγνύετε ποτὲ εἰς ἐπιχειρήσεις.

§55Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζω τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἀλλὰ ἡ περίοδος, εἰς τὴν ὁποίαν βαίνομεν εἶναι ἐντελῶς νέα, καὶ ἄν νομίζετε ὅτι μὲ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν μόνον, ἄνευ κατευθύνσεως κρατικῆς, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθεῖτε εἰς τὰς θαλάσσας καὶ εἰς αὐτὴν ἔτι τὴν Α. Μεσόγειον τοὺς ἄλλους; Ὁ ἀνταγωνισμὸς ἐν θαλάσσῃ ἀπέβη μέγιστος. Ἄν ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία ἐπήρκει διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ 1880 μέχρι σήμερον περίοδον οὐκ ἔσται εἰς τὸ μέλλον ἱκανὴ νὰ ἀντεπεξέλθῃ μόνη. Ὅταν δὲ ζητῶ καθοδήγησιν καὶ ἀνάμιξιν τοῦ Κράτους, ἐννοῶ τοιαύτην πεφωτισμένην καὶ οὐχὶ ἠλιθίαν οἵα μέχρι τοῦδε ἦτο. Ἀλλ’ εἰς τὸ μέλλον ἔσται ἀδύνατον ἡ ναυτιλία μας νὰ ἀντεπεξέλθῃ μόνη ἔναντι ὠργανωμένων ξένων ναυτιλιακῶν δυνάμεων.

§56Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Πρέπει νὰ δημιουργήσῃ τὸ Κράτος καταλλήλους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀναλάβουν τοιαύτην διεύθυνσιν καὶ τοὺς ὁποίους δὲν ἔχει σήμερον.

§57Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶμαι τῆς ἀρχῆς τοῦ ἐπιχειρεῖν καὶ δοκιμάζειν. Δὲν ἔχομεν εἰδικούς, ἄς μὴ κάμωμεν τίποτε, ἀποτελεῖ ἄρνησιν καὶ εἶμαι ἐξ ἰδιοσυγκρασίας καὶ μορφώσεως κατὰ πάσης ἀρνήσεως. Ἀποδίδομεν εὐθύνας πότε εἰς τὸ παρελθὸν καὶ πότε εἰς τὸ παρόν, καὶ οὕτω δὲν φθάνομεν εἰς ἀποτελέσματα. Λοιπὸν ἡ γνωμοδοτικὴ αὐτὴ ἐπιτροπὴ (ἀναγινώσκει) «συγκροτεῖται ἐκ τριῶν ἀξιωματικῶν........ κλπ.» Πρόκειται, διὰ νὰ γίνω νοητός, νὰ ἐξετασθῇ κατὰ τὸ δυνατὸν ἀπὸ ἐμπορικῆς ἀπόψεως ἡ μελέτη τῶν πραγμάτων, εἴτε διὰ τῆς συστάσεως ἑταιρείας εἴτε διὰ τῆς παραχωρήσεως τῶν πλοίων πρὸς ἐκμετάλλευσιν καὶ συνεπῶς θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ προσληφθῶσι μέλη τεχνικὰ εἴτε ἐμπορικὰ εἴτε πολεμικὰ εἴτε χρηματιστικά. Ἔπειτα ἔχω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7, τὸ ὁποῖον ἐπιτραπήτω μοι νὰ εἴπω ὅτι εἶναι εἰς ἄκρον ἀπολυταρχικὸν καὶ ἐπικίνδυνον διότι λέγει (ἀναγινώσκει) «πᾶς ὁ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον παρακωλύων ἀμέσως ἤ ἐμμέσως......... κλπ». Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ τροποποιηθῇ. Ὑποθέτω ὅτι τὸ πνεῦμα θὰ ἦτο ὅτι οἱ ἀρνούμενοι τὴν ἐπίταξιν........

§58Α. ΑΡΑΠΗΣ. Ποῖος λόγος ἠνάγκασε νὰ ὑποβάλῃ αὐτό.

§59Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ τὸ πρόσεξεν ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ τὸ συνέταξεν ἴσως ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος καὶ θὰ ἤθελε νὰ δώσῃ εἰς ἑαυτὸν δικαίωμα ἀπολυταρχικόν, διότι ἡ σύνταξις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ εἶναι καταπληκτική, διότι λέγει (ἀναγινώσκει) «πᾶς ὁ μὴ συμμορφωθεὶς..... κλπ». Ὅταν γίνῃ ἡ ἐπίταξις καὶ αὐτὸς ἀρνηθῇ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν διαταγήν. Ταῦτα εἶχον νὰ παρατηρήσω. Ἐπὶ τοιούτου σπουδαίου θέματος ἀπῃτεῖτο μακρὰ ἀνάλυσις. Ἀλλὰ αἱ πολυπληθεῖς συνελεύσεις, εἶναι κάκισται ἀγωγοὶ τῶν λεπτομερειακῶν σκέψεων, διὸ καὶ συνολικὴν δίδω ἐντύπωσιν πολυχρονίων ἐπὶ τοιούτου θέματος μελετῶν μου. Τολμῶ νὰ εἴπω ὅτι ἡ προσοχή, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὸ θέμα εἶναι μικρά. Ἔχομεν δυστυχῶς τὴν κεκτημένην τοῦ παρελθόντος συνήθειαν τοῦ ἀπὸ τρίποδος λύειν τὰ σοβαρώτερα τῶν ζητημάτων. Ἔσται εὐχῆς ἔργον ἄν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχετο ἁπάσας τὰς τροπολογίας, ἅς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Μητσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§61Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ κατάστασις ἡ σημερινὴ εἶναι τοιαύτη, ὥστε οὔτε ὁ ρήτωρ νὰ ρητορεύῃ δύναται, οὔτε ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ ἀκούωμεν. Τοῦτο ἀναμφισβητήτως ὀφείλεται εἰς τὴν ἀδημονίαν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται πᾶς τις καὶ δι’ αὐτὸ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προβῇ εἰς δηλώσεις περὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ γαλήνη.

§62Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ψυχολογίαν αὐτὴν τὴν διέγνωσα καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, τοιοῦτον δὲ θέμα δὲν θὰ ἔφερον ὑπὸ συζήτησιν ἐὰν δὲν εἶχον τὴν συγκατάθεσιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§63Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐξήτασα τὰ τῆς προελεύσεως τῆς σημερινῆς ἐντόνου φήμης περὶ τῆς καταλήψεως τῆς πόλεως Κιουταχείας. Ἡ φήμη προῆλθεν ἀπὸ ραδιοτηλεγράφημα σταλὲν ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ ἀναφέρον ὅτι ἡ Κιουτάχεια ἔπεσε χθὲς τῇ 2.30′ μ. μ. Ἀλλ’ ἐγὼ εἶχον λάβει χθὲς τὴν 2 μεταμεσονύκτιον ὥραν τηλεγράφημα τοῦ στρατηγοῦ κ. Παπούλα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνέφερε τοιοῦτον γεγονός. Ἐπίσης τὸ μεσονύκτιον χθὲς ἔλαβον τηλεγράφημα τοῦ στρατηγοῦ κ. Πολυμενάκου, Διοικητοῦ ἑνὸς τμήματος τοῦ στρατοῦ, ἐν τῷ ὁποίῳ δὲν ἀνεφέρετο τοιοῦτον γεγονός. Φαίνεται ὅτι ἡ φήμη ἐκυκλοφόρησε λίαν ἐπιμόνως καὶ σήμερον ἐν Σμύρνῃ, μεταδοθεῖσα ἐκεῖθεν τηλεγραφικῶς τὴν μεσημβρίαν. Ἠρώτησα τὴν Σμύρνην καὶ ἔλαβον ἀπάντησιν παρὰ τοῦ ἐκεῖ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐκεῖ τοιαύτη ἐπίσημος πληροφορία. Προσέθετε δὲ εἰς τὴν ἀπάντησίν του ὅτι περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀνακοινωθῆ μέχρι τῆς χθὲς ἑσπέρας, καὶ τὰ ὁποῖα συνίσταντο εἰς διαφόρους κινήσεις Μεραρχιῶν, πασῶν κινουμένων περὶ τὴν Κιουτάχειαν ὅπου εὑρίσκεται ὁ ἐχθρὸς, δὲν ὑπῆρχον διὰ ν’ ἀνακοινωθῶσι σήμερον. Μόνον ὑπῆρχε γενικὴ διαβεβαίωσις τῆς στρατιᾶς ἐκ Σμύρνης ὅτι τὰ πάντα ἔβαινον κατ’ εὐχήν. Πρὸ ὀλίγης ὥρας ἕτερον ραδιοτηλεγράφημα ἀγνώστου προελεύσεως καὶ κατευθύνσεως, διότι δὲν σημειοῦται ἐν αὐτῷ ὁ ἀποδέκτης, ἀναφέρει ὅτι κατὰ τὴν 5.30′ μ.μ. ἐγένετο ἡ κατάληψις τῆς Κιουταχείας. Ἀπέστειλα εἰς τὸν ραδιοτηλεγραφικὸν σταθμὸν εἰδικὸν ἀξιωματικόν, ἵνα ραδιοτηλεγραφικῶς ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν σταθμὸν ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐξεπέμφθη τὸ τηλεγράφημα. Συγχρόνως ἔστειλα εἰς τὸ τηλεγραφεῖον εἰδικὸν ὑπάλληλον, ἵνα τεθῇ εἰς ἐπαφὴν μετὰ τῆς Σμύρνης καὶ ζητήσῃ θετικὰς καὶ ἐπισήμους πληροφορίας. Ὁ ὑπάλληλος μετὰ πάροδον 10 λεπτῶν, μοὶ ἀνεκοίνωσε τὰς πληροφορίας τοῦ ἐν Σμύρνῃ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ ἐν αὐτῇ Γενικοῦ Ἐπιτελείου περὶ τῆς ἐκεῖ καταστάσεως. Ταύτας τὰς πληροφορίας ἔχω νὰ μεταδώσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν καὶ παρακαλῶ νὰ παύσῃ ἡ νευρικότης. Εὑρισκόμεθα εἰς πολὺ εὐχάριστον σημεῖον καὶ τάχιστα θὰ ἔχωμεν εἰδήσεις εὐχαρίστους περὶ τῶν ἐκεῖ ἐκβάσεων. (Χειροκροτήματα).

§64Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὲρ τὸν ἀσύρματον, ὑπὲρ τὸν τηλέγραφον καὶ ἐκτὸς ὅλων τῶν ὁδῶν δι’ ὧν οἱ ἄνθρωποι ἀγγέλλουσιν τὰς εὐτυχίας των ἤ τὰς συμφοράς των, ἀπὸ τόπου εἰς τόπον εἶναι ἡ φωτεινὴ καὶ αἰγλήεσσα ἀτμόσφαιρα τῆς Ἑλλάδος, ἥτις, μέτοχος καὶ συναρωγὸς ἐνδόξων ἀγώνων τοῦ Γένους μεθ’ οὗ συνελαμπρύνθη, ἀνέλαβε νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὰς καρδίας ἡμῶν, τὰς χαροποιοὺς καὶ πτερωτὰς εἰδήσεις τὰς ὁποίας αἰσθάνονται ὅτι ἔχουσι, καὶ ἐξ ὧν πάλλουσιν. Ἡ Κιουτάχεια χωρὶς ἄλλο ἔπεσε. Ζήτω τὸ Ἔθνος.! Ζήτω ὁ Βασιλεύς! Ζήτω ὁ Ἑλληνικὸς στρατός! Ὑπὸ τοὺς πόδας τῶν στρατιωτῶν τῆς Ἑλλάδος, τὸ ἠνθισμένον καὶ μάγον ἔδαφος τῆς Ἰωνίας σφριγᾷ καὶ φεύγει, διανοῖγον εἰς τὴν ὁρμὴν τῶν Ἑλλήνων ὡρίμους πλέον τὰς ὁδοὺς τῆς δόξης, ὡς τὸ ἔπραττε ἀπὸ 2500 ἐτῶν ὑπὲρ τῶν ἀθανάτων πορειῶν, ὅσας ἐχάρασσον ἐπὶ τοῦ πλανήτου, καὶ πρὸς τιμὴν αὐτοῦ, αἱ μεγάθυμοι καὶ μεγαλουργοὶ στρατιαὶ τοῦ ἡμιθέου Ἀλεξάνδρου, τοῦ Ἡρακλείου, τοῦ Νικηφόρου Φωκᾶ. Ἐγκαταλελειμένος καὶ μόνος ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, διαπερῶν καὶ ἀνακτῶν αὐτός, ἄνευ συμμάχων, μετ’ ἐχθρῶν συμμάχων, καὶ πρὸ θεατῶν μοχθηρῶν, τὴν αἱματοπότιστον γῆν τῶν πατέρων του εἶναι καλλίτερον, εἶναι δωρεὰ καὶ χάρις πρὸς αὐτὸν ὅτι δὲν ἐμοιράσθη μετ’ οὐδενὸς τὴν τιμὴν τῆς ἀπολυτρώσεως τῶν ἀδελφῶν του, ἀλλ’ ἔμεινε μόνος καταμόναχος λειτουργὸς τῆς μεγάλης αὐτῆς ἱεροτελεστίας. Ἡ Ἰωνία εἶναι ἰδική μας δουλεία. Νικῶμεν ποῦ νικῶμεν’ καλλίτερον οἱ ξένοι εἰς τὸ περιθώριον. Ἐν τούτοις ὁ στρατὸς ἡμῶν ἐν ταῖς κινήσεσιν αὐτοῦ, ἐν τούτοις ἡ Ἑλλὰς ἐν ταῖς ἀνάγκαις αὐτῆς, ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἐλευθέρας τὰς ὁδούς, ἰδιαίτατα καὶ ἀναμφισβητήτως πρὸς ἄλλο τμῆμα τοῦ Μικρασιατικοῦ ἐδάφους, πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Ἀϊδίνιον, πρὸς τὴν Ἑλληνικωτάτην καὶ περίφημον κοιλάδα τοῦ Μαιάνδρου, πρὸς τὴν νοτίαν Ἰωνίαν τὴν τοσοῦτον Ἑλληνικὴν ὅσον εἶναι ἡ Πελοπόννησος. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὡς καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν αἱ ὁδοὶ αὐταὶ εἶναι ἐλεύθεραι; Ὁ Βενιζέλος εἶχε παραχωρήσῃ τὸ Ἀϊδίνιον καὶ τὸν Μέανδρον μετὰ τῆς ἐπιλοίπου Νοτίας Μ. Ἀσίας εἰς τὴν Ἰταλίαν διὰ τῆς συμφωνίας τῆς 29 Ἰουλίου 1919. Ἀλλὰ τὴν συμφωνίαν αὐτὴν ἡ Ἰταλία τὴν κατήγγειλε μετ’ ὀλίγον καὶ ὅταν ἐπηκολούθησε νέα Ἰταλο–Βενιζελικὴ συμφωνία περὶ Δωδεκανήσου ἡ τῆς 28 Ἰουλίου 1920, δὲν συμπεριλήφθη πλέον εἰς αὐτὴν οὐδὲν περὶ Μ. Ἀσίας ἢ Μαιάνδρου καὶ Ἀϊδινίου. Ἠθέλαμεν νὰ πληροφορήσῃ ἡμᾶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἄν, μετὰ τοῦτο, ὑφίσταται πλέον ὑποχρέωσίς τις διὰ τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν καὶ διὰ τὴν Ἑλληνικὴν διπλωματίαν ἔναντι τῆς Ἰταλίας ὡς πρὸς τὰ ἐδάφη ἐκεῖνα. Ἡ Ἑλλὰς ὑποχρεοῦται ἀκόμη ἐκεῖ νὰ ἐγκαταλείψῃ πᾶσαν ἐκπλήρωσιν καὶ τὰς ἑαυτῆς βλέψεις;

§65Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μαχόμεθα θὰ παρακαλέσω τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν νὰ ἀφίσῃ κατὰ μέρος οἱανδήποτε συζήτησιν περὶ διπλωματικῶν πραγμάτων καὶ περὶ στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων. Νὰ ληφθῇ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν ἡ παράκλησίς μου αὐτή, διότι νομίζω ὅτι εἶναι λίαν δυσάρεστον τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ διεξάγωμεν διπλωματικὴν συζήτησιν ἐνῷ διεξάγωμεν πόλεμον, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ δυνηθῇ ν’ ἀπαντήσῃ.

§66Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ὅτι ὀφείλει νὰ μὴ ἀπαντήσῃ. Ἀλλ’ ἐγὼ θέλω νὰ ἀφήσω ἐξῃκριβωμένον τοῦτο διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀντίληψιν καὶ ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει, καὶ ἐν τῷ Ἑλληνικῷ λαῷ, ὅτι ἐν Ἀϊδινίῳ καὶ ἐν Μαιάνδρῳ ὁ τόπος εἶναι ἐλεύθερος διὰ τὴν Ἑλλάδι ὅτι μετὰ τὴν καταγγελίαν, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ἡ Ἰταλία, τῆς συνθήκης τὴν 29 Ἰουλίου 1919, ἡ Ἑλλὰς δὲν ἀναγνωρίζει ἑαυτὴν δεσμευμένην οὔτε διπλωματικῶς, οὔτε στρατιωτικῶς ἀπέναντι τῆς Ἰταλίας διὰ τὴν κοιλάδα τοῦ Μαιάνδρου καὶ τὸ Ἀϊδίνιον.

§67Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἄν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς δώσῃ τὴν πληροφορίαν, ποίαν σχέσιν ἔχει τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, τὸ διαμένον ἐν Σμύρνῃ πρὸς τὸν μαχόμενον στρατὸν καὶ ἄν ἐπιτρέπουν αἱ στρατιωτικαὶ περιστάσεις νὰ μᾶς πληροφορήσῃ.

§68Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Συμφώνως πρὸς τὴν προηγουμένην παράκλησίν μου σᾶς παρακαλῶ ν’ ἀποσύρητε τὴν ἐρώτησίν σας.

§69Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παρατήρησίς μου αὕτη, διότι θὰ ἐπανέλθω ἐν καιρῷ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§71Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας, ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Μητσόπουλος, ὑπέβαλε πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν διὰ τὴν τύχην τῆς πόλεως Ἀϊδινίου καὶ τῆς κοιλάδος τοῦ Μαιάνδρου, ἤθελον παρακαλέσῃ—δηλῶν ὅτι πρῶτος ἐγὼ σέβομαι τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως—ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἄν δύναται νὰ δώσῃ πληροφορίας πρὸς τὴν Συνέλευσιν ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἰσχὺν τῆς Ἰταλοελληνικῆς συμβάσεως, τῆς 29 Ἰουλίου 1919.

§72Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφῆστε σᾶς παρακαλῶ, τὴν συζήτησιν. Ἔχω λόγους νὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ ἀπόσχῃ πάσης ἄλλης συζητήσεως.

§73Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν μόνον ἄν δύναται νὰ μοὶ παράσχῃ μίαν πληροφορίαν, ἄν κρίνῃ τοῦτο εὔλογον κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην. Ἀφήνω ἀπολύτως ἐλεύθερον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μοῦ παράσχῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην. Οὐχ’ ἧττον ὅμως χωρὶς νὰ ἐπιθυμῶ νὰ ἐξαναγκάσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος ὀφείλω νὰ ἀναμνησθῶ τῶν ἑξῆς πραγμάτων, τὰ ὁποῖα σημειῶ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, χάριν τῆς ἱστορίας καὶ μόνον.

§74Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι γνωστά.

§75Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὴν 29 Ἰουλίου 1919 ἐγένετο ἡ γνωστὴ συμφωνία μεταξὺ Ἑλληνικῆς καὶ Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου. Κατὰ τὴν συμφωνίαν ταύτην ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐδήλωσε παραίτησιν τῶν ἀξιώσεων τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῆς πόλεως Ἀϊδινίου, καὶ τῆς περὶ τὸν Μαίανδρον ἑλληνικωτάτης περιφερείας ἐπὶ ἀντιδηλώσει τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ἀνελάμβανε τὴν ὑποστήριξιν ὡρισμένων ἄλλων ἐθνικῶν διεκδικήσεων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦτο ἡ παραχώρησις εἰς τὴν Ἑλλάδα τῆς Ἀνατολικῆς καὶ Δυτικῆς Θράκης, ἡ παραχώρησις εἰς τὴν Ἑλλάδα τῆς Βορείου Ἠπείρου καὶ ἡ ὑποστήριξις ἐπίσης τῶν διεκδικήσεων τῶν Ἑλληνικῶν ἐπὶ τοῦ λοιποῦ βιλαετίου Ἀϊδινίου, περιλαμβάνοντος δηλ. καὶ τὰ πρὸς Βορρᾶν τῆς Σμύρνης μέρη. Ὡς ἀντάλλαγμα ἐπίσης ἀνεγνωρίσθη ὑπὲρ τῆς Ἰταλίας ἡ ἐπὶ 50ετίαν παραχώρησις τμήματος τοῦ λιμένος τῆς Σμύρνης, πρὸς ἐκμετάλλευσιν Ἰταλικήν, καθισταμένου ἐλευθέρου χάριν τοῦ ἐμπορίου. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὅταν ἐπέκειτο ἡ συνομολόγησις τῆς Συνθήκης τῶν Σεβρῶν, κατηγγέλθη ὑπὸ τῆς Ἰταλίας ἡ συμφωνία αὕτη. Ταῦτα τοὐλάχιστον ἐπιστοποιήθησαν ἐνώπιον τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς ὑπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεπείᾳ τῆς καταγγελίας ταύτης, στηριζομένης εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ἰταλία δὲν ἀπέκτησε τὰ ἐν τῇ Μικρᾷ Ἀσίᾳ ἀντισηκώματα περὶ τῶν ὁποίων προέβλεπον αἱ διεκδικήσεις αὐτῆς, συνωμολογήθη διὰ τὸ ζήτημα τῶν Δωδεκανήσων εἰδικὴ σύμβασις μεταξὺ Ἰταλίας καὶ Ἑλλάδος. Ὑπομιμνήσκω ταῦτα εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ἵνα εἶναι ταῦτα γνωστὰ εἰς τὸ σύνολον τοῦ ἑλληνικοῦ κόσμου διὰ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις στηριζομένη εἰς τὴν ὁμόθυμον γνώμην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ εἰς τὴν ὁμόθυμον γνώμην τῆς Ἐνθοσυνελεύσεως, ὅταν αἱ ἐπιχειρήσεις αἱ στρατιωτικαὶ περαιωθῶσι εὐτυχῶς καὶ αἰσίως—καὶ ὑπάρχει πᾶσα περὶ τούτου πεποίθησις—θέλει καθορίσει τὰς Ἑλληνικὰς διεκδικήσεις συμφώνως πρὸς τὸν πόθον τῶν Ἑλλήνων. Τὸ ἐθνολογικὸν δίκαιον καὶ τὸ δικαίωμα τῆς πόλεως Ἀϊδινίου καὶ τῆς περιφερείας αὐτῆς ἔχει ἀποκτηθῇ ἐκ τοῦ πρωτοφανοῦς μαρτυρίου, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ἡ πόλις ἐκείνη καταστραφεῖσα, πυρποληθεῖσα, ἐξωλοθρευθεῖσα. Ἡ πόλις τοῦ Ἀϊδινίου ὑπέστη μαρτύριον τρομερόν, τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν ἐγνώσθη ἐν καιρῷ δημοσίως. Δὲν ὑπάρχει μία ἑλληνικὴ οἰκία μὴ πυρποληθεῖσα. Ὁλόκληρος ἡ Ἑλληνικὴ πόλις εἶναι κατεστραμμένη. Δὲν ὑπάρχει μία οἰκία ἔχουσα στέγην. Δὲν ὑπάρχει μία οἰκία ἔχουσα τέσσαρας τοίχους ἀνεπάφους. Ὅλη ἡ πόλις ἔχει πυρποληθῇ. Χίλιοι διακόσιοι κάτοικοι ἐσφάγησαν. Δυόμιση χιλιάδες κάτοικοι εὑρίσκονται ἐν ἐξορίᾳ ὡς ὅμηροι. Τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ σφαγὴ ἡ γενομένη ὑπὸ τῶν ἀτάκτων ὀρδῶν, αἵτινες εἰσέβαλον εἰς τὴν πόλιν, οὐχὶ ὑπὸ τῶν Ὀθωμανῶν κατοίκων αὐτῆς, τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ σφαγὴ ὥστε εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς ἐκκλησίας εἶναι φανερὰ τὰ σημεῖα τῆς σφαγῆς τοῦ ἱερέως καὶ ἑνὸς βρέφους. Τὸ κατακαὲν μετὰ τὴν σφαγὴν σῶμα τοῦ ἱερέως, διαγράφεται σαφῶς ἐπὶ τῶν πλακῶν τοῦ ναοῦ. Τὸ σῶμα τοῦ βρέφους διαγράφεται ἐπὶ τῶν πλακῶν τοῦ ἱεροῦ. Τὸ λῖπος τῶν καέντων σωμάτων ἀπερροφήθη ὑπὸ τῶν πλακῶν. Ἀμερικανὸς ἀνταποκριτής, ὅστις συνώδευεν ἐμὲ μεταβάντα ἐκεῖ, ἀπετύπωσεν ἐπὶ φωτογραφικῆς πλακὸς τὴν κατάστασιν. Τὸ μαρτύριον τῆς πόλεως αὐτῆς παρέχει εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα ἵνα ἀξιώσωμεν τὴν ἀποκατάστασιν αὐτῆς τὴν ἐθνικήν, περισσότερον ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλο μέρος τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Τὸ μαρτύριον τῆς πόλεως ταύτης συνάπτει συμβόλαιον πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ψυχὴν καὶ ὑποχρεοῖ τὴν Συνέλευσιν ἵνα ὁμοθύμως ἐκφράσῃ τὴν γνώμην αὐτῆς ἐν καιρῷ, καὶ ἐνισχύσῃ τὰς προσπαθείας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἡ πόλις τοῦ Ἀϊδινίου μετὰ τῆς περιοχῆς αὐτῆς ἀποκατασταθῇ εἰς τὰ ἐθνικὰ αὐτῆς δίκαια καὶ τύχῃ τῆς πλήρους αὐτῆς ἀποκαταστάσεως. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§76Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν ἤδη ἐπικροτοῦσα τὰ λεχθέντα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς ὑπηρεσίας Μεταφορῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». Ὁ κ. Ἀράπης ἔχει τὸν λόγον.

§78Α. ΑΡΑΠΗΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ἔχω νὰ κάμω παρατηρήσεις τινάς, ἀλλὰ βλέπω ὅτι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου θέλει ὑπαχθῆ ἡ ὑπηρεσία τῶν μεταφορῶν. Τὰς θαλασσίας μεταφορὰς τὰς δημιουργεῖ μία ἔκτακτος περίστασις καὶ τοιαύτη εἶναι ἢ ἡ γενικὴ ἐπιστράτευσις ἢ τὰ γενικὰ γυμνάσια. Ἤθελον πρῶτα νὰ ἐρωτήσω, τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν θὰ τὴν μονιμοποιήσετε ἐσαεί; Δὲν ἀπαντᾶτε; Καλῶς. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου λοιπὸν πρώτου ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐφόσον ὁ κύριος λόγος τῶν ἀναγκαστικῶν μεταφορῶν εἶναι ἡ ἐπιστράτευσις εἴτε γενικὰ γυμνάσια, νὰ μὴ ἀποξενωθῶσι τὰ δύο Ἐπιτελεῖα τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ καὶ τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅτι τὸ προσωπικὸν τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν αὐτῶν εἶναι ἐντελῶς χερσαῖον. Εἶναι ἐνδεδειγμένον, κύριοι, αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι νὰ διευθύνωνται ὑπὸ Πλοιάρχων καὶ ἐνθυμεῖσθε ὁ φίλος κ. Βοκοτόπουλος ὅτι, ὅτε ἱδρύθη τὸ πρῶτον ἡ Ἑλληνικὴ ἀτμοπλοΐα ἐν Σύρῳ ἐκλήθη νὰ διευθύνῃ αὐτὴν ὁ διακεκριμμένος ἀξιωματικὸς τοῦ Β. Ναυτικοῦ τότε ὁ κ. Ἰ. Κεχαγιᾶς; τὸ παράδειγμα τῶν Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας ἠκολούθησεν ἡ μετέπειτα συστᾶσα ἀτμοπλοΐα Τζών. Ἔκτοτε οἱ καλαμαράδες διευθύνουν τοὺς ἐμποροπλοιάρχους καὶ ἀναγκάζονται νὰ κάμωσι πράγματα παρὰ τὴν συνείδησίν των. Ἔχομεν ἕν δυστύχημα πρὸ 20 ἐτῶν καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Βοκοτοπούλου. Ἐνθυμεῖσθε τὴν «Ἐλπίδα» ἡ ὁποία κατεποντίσθη. Διέτασσε ὁ καλαμαρᾶς ὑπάλληλος ἀπὸ τὴν θερμάστρα τοῦ γραφείου του νὰ ἀναχωρήσῃ ἀπὸ τὴν Βάρναν· διατὶ ἀφοῦ ἔφυγε τὸ Ὀλλανδικὸ δὲν φεύγετε καὶ σεῖς. Ἔβαζε καὶ ἡ κοσκινοῦ τὸν ἄνδρα της μὲ τοὺς πραγματευτάδες. Ἔφυγε τὸ καράβι καὶ πνίγεται αὔτανδρον.

§79Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐχάθησαν 900 ψυχαί. Εἶναι ἄδικον καλαμαράδες νὰ διευθύνουν τοὺς πλοιάρχους.

§80Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς ὑπομιμνήσκω τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντῶ εἰς τὰς ἐρωτήσεις σας. Κάμετε τὰς παρατηρήσεις σας καὶ ἐὰν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σᾶς ἀπαντήσω, θὰ τὸ πράξω.

§81Α. ΑΡΑΠΗΣ. Τότε ἐξακολουθῶν λέγω ὅτι ἐκτὸς τοῦ δυστυχήματος αὐτοῦ, ἔχομεν καὶ ἀπειρίαν ἄλλων δυστυχημάτων.

§82Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ θὰ διορθωθῇ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δεχθῇ τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον.

§83Α. ΑΡΑΠΗΣ. Ὄχι ὡς γνωμοδοτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἑκάστοτε νὰ συνέρχηται.

§84Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνασθε ν’ ἀποξενώσητε τοὺς διευθυντὰς τῶν ὑπηρεσιῶν.

§85Α. ΑΡΑΠΗΣ. Μετὰ τὸ δυστύχημα, τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω, εἶναι καὶ πλεῖσται ὅσαι ἄλλαι ἀπόψεις διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν ταξειδευόντων. Ἐπὶ τοῦ ὑπερωκεανείου «Θεμιστοκλῆς» ὅπου ἐταξείδευσα μέχρις Ἀμερικῆς, ἐκάμομεν μίαν ἡμέραν γυμνάσια ναυαγίου. Ἐκ τῶν 120 ἀνδρῶν τοῦ πληρώματος, ἐκ τῶν ὁποίων 7 πλοίαρχοι, πόσοι νομίζετε ὅτι ἦσαν ἱκανοὶ ἐκ τῶν 14 λέμβων νὰ διευθύνωσι τοιαύτας μὲ ἱστία; Μόνον 5, δηλαδὴ οὔτε τὸ πλήρωμα μιᾶς λέμβου. Καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν διευθύνονται αἱ διάφοροι ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι ἀπὸ καλαμαράδες, ἔρχεται καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ πράττει τὸ ἴδιον καὶ δὲν περιλαμβάνει εἰς τὴν κεντρικὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία θὰ διευθύνῃ τόσα ἀτμόπλοια καὶ τόσας ναυτικὰς μεταφοράς, ἀνθρώπους εἰδικούς. Διὰ τοὺς ὁδηγοὺς τῶν αὐτοκινήτων πρὸς ἀποφυγὴν δυστυχημάτων ζητοῦμεν νὰ ἔχωσι δίπλωμα. Οἱ ἀνώτεροι, οἱ ὁποῖοι θὰ διευθύνωσιν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους δὲν πρέπει νὰ εἶναι εἰδικοί; Φυσικὰ αἱ διαμαρτυρίαι μου αὗται εἶναι φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐγὼ ὅμως θέλω νὰ εἶναι ἀναγεγραμμέναι εἰς τὰ πρακτικά, διότι φοβοῦμαι, ὅπερ ἀπεύχομαι, μὴ γίνῃ δυστύχημα μὲ τὸ καλαμαράδικο αὐτὸ προσωπικόν, νομίζω ὅτι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν θὰ ἔχωμεν τὴν μετεμψύχωσιν ἑνὸς τμηματάρχου τῆς Παιδείας, τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, ὁ ὁποῖος εἰς κάθε ἀλλαγὴν Κυβερνήσεως ἐπήγαινε καὶ ἔλεγεν εἰς τὸν Ὑπουργόν. Κύριε Ὑπουργέ, ἠξεύρω ὅτι ἕκαστος πολιτευόμενος ἔχει διάφορα πρόσωπα νὰ ἱκανοποιήσῃ, ἔχομεν μοναστηριακὰ κτήματα, καὶ δύνασθε νὰ διορίσητε καμπόσους! Τώρα θὰ λέγουν. Ἔχομεν τὰς θαλασσίας μεταφοράς, καὶ δύνασθε νὰ διορίσητε ὅσους θέλετε! Δὲν ὁμιλῶ περὶ ὑμῶν, κύριε Ὑπουργέ, διότι ὡς υἱὸν τοῦ Δημητρίου Ράλλη σᾶς ἐκτιμῶ, διότι γνωρίζετε πόσον σέβομαι καὶ ὑπολήπτομαι τὸν πατέρα σας, ἀλλὰ σήμερον εἶσθε σεῖς Ὑπουργός, αὔριον ὅμως δὲν ἠξεύρω ποῖος θὰ εἶναι.

§86Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τοὺς καλούς σας λόγους.

§87Α. ΑΡΑΠΗΣ. Εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου καὶ τὴν ἐξεδήλωσα καὶ διὰ τηλεγραφήματός μου πρὸς τὸν πατέρα σας. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 7 διὰ νὰ κάμω καὶ ἐγὼ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. Ἀργυρόπουλος. Μέχρι 10.000 δραχμῶν θὰ ἀπαγγελθῇ διοικητικῶς ἡ ποινὴ χωρὶς τὰ δικαστήρια; Μεθαύριον, ἀφοῦ θὰ ψηφισθῇ τὸ νέον Σύνταγμα, θὰ ἴδωμεν ἄν δὲν θὰ ἔλθῃ τοῦτο εἰς σύγκρουσιν μὲ αὐτὴν τὴν διοικητικὴν δικαιοδοσίαν.

§88Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ποίαν δικαιοδοσίαν;

§89Α. ΑΡΑΠΗΣ. Ποῖος θὰ τὸν τιμωρεῖ;

§90Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ. Πρόκειται περὶ ποινῆς καθοριζομένης, τὴν ὁποίαν θὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἁρμόδια δικαστήρια.

§91Α. ΑΡΑΠΗΣ. Ἔχει καλῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον σχετικῶς μὲ τὴν ἐπίταξιν μεταβαλλομένην εἰς μίσθωσιν, τὸ πρᾶγμα εἶναι ὀλίγον ἐπικίνδυνον. Διότι ἔχομεν μίαν κακὴν πεῖραν τοῦ παρελθόντος. Ὁ νῦν Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας Γάλλος κ. Μπονιὲ εἶχε κάμει τρεῖς μισθώσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἡ διαρκὴς ἐνόχλησις ὅλων τῶν ἐφοπλιστῶν, θὰ ἐνθυμῆται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ ὁ κ. ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας πληρεξούσιος, καὶ ἤθελον κατόπιν νὰ λάβωσιν αὐτὸ ὡς βάσιν τὰ διοικητικὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα φυσικὰ δὲν τὸ ἔλαβον, διότι αἱ μισθώσεις ἐκεῖναι ἦσαν ὀλίγον ὑπερβολικαί, ἀλλ’ ἐπρόκειτο καὶ περὶ ἀτμοπλοίων ὑπὸ ξένην σημαίαν, καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἐπίταξις.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπεβλήθη τροπολογία ἐκ μέρους τοῦ κ. Π. Ἀργυροπούλου, ὅπως μετὰ τὰς λέξεις «ὑπὸ τὴν προσωνυμίαν Διευθύνσεως Μεταφορῶν» προστεθῇ «ὑπαγομένη ὑπὸ τὴν ἄμεσον δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας».

§93Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν μὲ τὴν πρόσθετον δήλωσιν ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη δὲν θίγει τὰς ὑπαρχούσας διατάξεις τοῦ νόμου περὶ τμήματος προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας».

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἀργυροπούλου ὅτι διαγράφονται αἱ λέξεις «καὶ κατασκευασμάτων».

§95Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ ταύτην, διότι χρειάζονται διὰ τὰς ἐκφορτώσεις.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§97Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 3 προτείνω νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: ἀντὶ «ἡ ἐκκαθάρισις τῶν ἐκκρεμῶν λογαριασμῶν μεταφορῶν» νὰ τεθῇ «ὁ διακανονισμὸς τῶν ἐκκρεμῶν μέχρι τῆς 10 Ἰουλίου 1921 ὑποθέσεων μεταφορῶν». (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4.).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἀργυροπούλου.

§99Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τελευταῖον μέρος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. πληρεξουσίου, δὲν δύναμαι νὰ τὸ δεχθῶ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος νομίζω, ὅτι προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, διότι ὁ ἀριθμὸς 3 τοῦ πρώτου ἐδαφίου τοῦ 4 ἄρθρου λέγει τὰ ἑξῆς. «3) ἐξ ὑπαλλήλων ἑτέρων Ὑπουργείων καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἤ ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ μαχίμων ἤ οἰκονομικῶν ἤ ἀξιωματικῶν τοῦ λιμενικοῦ σώματος δι’ ἀποσπάσεως».

§100Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς τεθῇ «μαχίμων ἤ μή».

§101Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ τὸ δέχομαι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἐτροπολογήθη καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 5).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἀργυροπούλου, ἀντικαθιστῶσα καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ ἄρθρον.

§103Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ τοιαύτη τροπολογία συντελεῖ ὑπὲρ τῆς τελειοτέρας διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν συγκρότησιν τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου ἐμμένω εἰς τὴν συγκρότησιν, οἵα ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι νομίζω, ὅτι αὕτη εἶναι ἡ σκοπιμωτέρα. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ζητήματα, ἐφ’ ὧν γνωμοδοτεῖ τὸ Συμβούλιον νομίζω, ὅτι ἀρκούντως καθορίζονται ταῦτα διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ὑπάρχει καὶ μία τροπολογία, προκειμένου περὶ συγκροτήσεως τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου ἐν καιρῷ πολέμου ἤ γενικῶν γυμνασίων. Δέχομαι ὅπως τεθῇ ἰδία παράγραφος ὡς ἑξῆς. «Ἐν περιπτώσει πολέμου, γενικῆς ἢ μερικῆς ἐπιστρατεύσεως ἢ γενικῶν γυμνασίων τοῦ στρατοῦ μὲ θέματα θαλασσίων μεταφορῶν εἰς τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 5 Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον προστίθενται ὡς μέλη εἷς ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Π. Ναυτικοῦ, ὅστις ὡς Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου ἄν εἶναι ἰσόβαθμος τοῦ ἀξιωματικοῦ τῆς ξηρᾶς, καὶ εἷς ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ, ὁριζόμενοι διὰ Β. Διατάγματος».

§104Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ἀργυροπούλου, μὲ τὴν ἑξῆς ὅμως διαφοράν. Τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἁρμοδιώτερος ἵνα τὸ κρίνω ἐν τῷ συνόλῳ, φρονῶ ὅμως, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό, ἀφοῦ διὰ τὰς ἐπιτάξεις χρησιμοποιοῦνται καὶ ἔμψυχα πράγματα, θὰ ἔπρεπε νὰ προστεθῶσι καὶ ἐργάται εἰς τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον. Διατὶ τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πειραιῶς, τὸ ὁποῖον ἀριθμεῖ 37000 ψυχῶν νὰ μὴ ἔχῃ ἕνα ἀντιπρόσωπον εἰς τὸ Συμβούλιον αὐτό; Διατὶ τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει 17000 ἐργατῶν, νὰ μὴ ἔχῃ ἕνα ἀντιπρόσωπον; (Ψηφίζεται εἶτα ἄρθρον 5 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 6 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 7).

§105Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7, ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν, ὅτι κακῶς ἠννοήθη τὸ ἄρθρον τοῦτο. Τὸ ἄρθρον καθορίζει μίαν ποινήν, τὴν ποινὴν θὰ τὴν ἐφαρμώσουν τὰ δικαστήρια. Ἀλλ’ ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω τροπολογίαν καὶ παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ, εἶναι τοῦτο· «εἰς χρηματικὴν ποινὴν μέχρις 100 δραχμῶν ἤ εἰς φυλάκισιν μέχρι δύο ἐτῶν». Ὄχι «δύο ἐτῶν», «μέχρι δύο ἐτῶν».

§106Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ νὰ τροποποιηθῇ καὶ ἡ διατύπωσις ὅτι «πᾶς ὁ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον παραβαίνων ἀμέσως ἤ ἐμμέσως τὰς διαταγάς».

§107Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ διατύπωσις εἶναι εἰλημμένη ἐκ τοῦ ἤδη λειτουργοῦντος νόμου, ἀλλὰ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ προσθέσω τὰς λέξεις «ἐκ προθέσεως».

§108Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εὔκολον νὰ ἀποδίδῃ κανεὶς εἰς ἕνα τὴν κατηγορίαν ὅτι παραλύει τὰς ἐνεργείας του. Πρέπει νὰ περιφρουρηθῇ.

§109Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅταν βάλωμεν «ἐκ προθέσεως» διορθώνεται.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 7ον ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 προτείνεται προσθήκη παρὰ τοῦ κ. Ἀργυροπούλου. (Ἀναγινώσκεται).

§111Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ πρότασις αὐτὴ τοῦ κ. Ἀργυροπούλου δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι εἶναι ὀρθοτάτη. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν εὑρίσκεται εἰς καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ σήμερον ψηφιζόμενον νομοσχέδιον. Δὲν δύναμαι δὲ νὰ δεχθῶ αὐτήν, διότι ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι τελείως ἀπαράσκευος λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου τὴν πρότασιν ταύτην. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ σκέψεις εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ δὲν εἶμαι μελετημένος ἀρκετὰ διὰ τὰς καθοριζομένας λεπτομερείας.

§112Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε; Ἡ προσθήκη τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ δὲν ἐπηρεάζει διόλου τὸ κύριον νομοσχέδιον τῆς συστάσεως τῆς ὑπηρεσίας τῆς Διευθύνσεως τῶν μεταφορῶν, ἀλλὰ δίδει τὴν ἔννοιαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως κατὰ ποῖον τρόπον σκέπτεται διὰ τὸ ζήτημα τῆς χρησιμοποιήσεως μιᾶς σημαντικωτάτης ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησεν ἤ πρόκειται νὰ ἀποκτήσῃ διὰ τῆς προσθήκης καὶ τῶν ἄλλων πλοίων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν προσθήκην τοῦ ἄρθρου τούτου, διότι οὐδόλως ἐπηρεάζει τὴν οὐσίαν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκτὸς τούτου διὰ τοῦ ταχυτέρου τρόπου θὰ συγκροτηθῇ μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ ζητημάτων σπουδαιοτάτων.

§113Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, τὴν δήλωσιν ὅτι, δυστυχῶς, δὲν εἶμαι ἕτοιμος διὰ τοιαύτην συζήτησιν, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ προσθέσω, εἶναι ὅτι οὐδὲν μὲ κωλύει διὰ Διατάγματος νὰ καθορίσω Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ δι’ ἐμὲ γνώμην συμβουλευτικήν, ἐν δὲ τῷ μέλλοντι, ὅταν ἐπαναρχίσωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως, βεβαίως θὰ σπεύσω ἄν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ἐγὼ Ὑπουργός, νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον σχετικὸν πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ἀργυροπούλου προτεινόμενα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 ὡς ἔχει, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§115Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει μία τροπολογία, ἡ ὁποία πρέπει νὰ προστεθῇ ὡς 9ον ἄρθρον. Χθὲς ἐξήγησα εἰς τὴν Συνέλευσιν ποῖοι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι τὴν προκαλοῦν.

§116Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, μετὰ τὸ ἄρθρον 8 νὰ προστεθῇ «πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται», Νὰ τεθῇ μετὰ τὴν τροπολογίαν του κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ γίνῃ 10ον ἄρθρον. Θὰ προηγηθῇ ἡ προσθήκη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τιθεμένη ὡς ἄρθρον 9ον ἔχουσα οὕτως (Ἀναγινώσκει). «Κυροῦνται πᾶσαι αἱ μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, πρὸς οἷον δήποτε σκοπόν, ἐπιτάξεις καὶ ναυλώσεις ἀτμοπλοίων καὶ λοιπῶν πλωτῶν μεταφορικῶν μέσων, ὡς καὶ αἱ ἐπιτάξεις τῶν διὰ τὴν κίνησιν καὶ λειτουργίαν αὐτῶν ἀπαιτουμένων ὑλικῶν. Αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἐφαρμόζονται καὶ διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς πληρωτέας ἀποζημιώσεως καὶ ἐκκαθάρισιν τῶν ἐκ τῶν ἐπιτάξεων τούτων ἐκκρεμῶν ἀπαιτήσεων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς 9ον ἄρθρον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἔρχεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὡς ἄρθρον 10ον (Ἀναγινώσκει). «Πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη τῷ παρόντι νόμῳ καταργεῖται. Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς του». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 10ον ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν τροπολογιῶν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΒΦΙΘʹ τοῦ ἔτους 1898 «περὶ Διεθνοῦς ἐλέγχου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§118Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ περὶ Διεθνοῦς ἐλέγχου, ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη, κ. πληρεξούσιε. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως πρωτοβαθμίου ἐπιτροπῆς τελωνειακῶν ἀμφισβητήσεων ἐν τῷ τελωνείῳ Ἀδριανουπόλεως καὶ δικαιοδοσίας τοῦ ἐκεῖ λειτουργοῦντος Διοικητικοῦ Δικαστηρίου φορολογικῶν παραβάσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§120Θ. ΖΑΙΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ «περὶ ἐνοριῶν».

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρὸ ὀλίγου ὑποβληθὲν νομοσχέδιον «περὶ ἐνοριῶν» κηρύσσεται τῇ προτάσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ κατεπεῖγον καὶ ζητεῖται ἡ ψῆφος τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§122ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς».

§124Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§125Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἰξεύρετε ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὅτι σήμερον μόλις διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον;

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄν θέλετε τὴν ἀναβολήν, ζητήσατέ την.

§127Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ φορολογία αὐτὴ ὑπῆρχε, τροποποιεῖται μόνον, εἶναι δὲ ἀληθὲς ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐλαττώνει ἀρκετὰ τὸν δασμόν, τὸν ὁποῖον μέχρι σήμερον πληρώνουσιν αἱ νέαι χῶραι.

§128Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, μόλις προχθὲς τὸ ἑσπέρας ὑποβληθέντος καὶ κατ’ ἀρχὴν ψηφισθέντος αἰφνιδιαστικῶς, ἐπιζητεῖται μία φορολογία ὀδυνηρά, βαρύνουσα ὡρισμένην τάξιν, τὴν τάξιν τῶν παραγωγῶν, ἀλλὰ καὶ φορολογία ἐκτάσεως τοιαύτης, τὴν ὁποίαν οὐδὲ ὁ νόμος τῆς δεκάτης δὲν περιεῖχε. Ἐν τούτοις ταύτην τὴν στιγμὴν δὲν προτίθεμαι νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας τοῦ νομοσχεδίου, οὐδὲ νὰ ἐπικρίνω τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, φρονῶ ὅμως ὅτι αἱ στιγμαὶ αὐταὶ δὲν εἶναι αἱ κατάλληλοι διὰ τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν τοιούτων νομοσχεδίων τοιαύτης ἐκτάσεως, ἧς τυγχάνει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Εὐτυχῶς αἱ πανταχόθεν ἀφικνούμεναι πληροφορίαι περὶ τῶν ἐθνικῶν μας ζητημάτων εἶναι εὐχάριστοι καὶ θὰ ἔλθῃ στιγμὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἔχῃ τὴν ψυχικὴν ἠρεμίαν νὰ ἀναθεωρήσῃ τοὺς ὑπολογισμούς του, καὶ νὰ ἴδῃ καὶ νὰ πεισθῇ καὶ ὁ ἴδιος ἂν δὲν πρέπει νὰ προβῇ εἰς ἀποκοπὴν δαπανῶν ὄχι μόνον παρελθουσῶν, ἀλλὰ ἴσως καὶ ἐκείνων, τὰς ὁποίας σήμερον ἐπιζητοῦμεν. Καὶ ὅταν αἱ ἀνάγκαι τοῦ δημοσίου ταμείου ἐπιβάλλουν φορολογίας, ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σκεφθῇ περὶ κατανομῆς ἴσως δικαιοτέρας καὶ ὄχι νὰ ἐρχόμεθα τώρα νὰ ἐπιβαρύνωμεν μίαν τάξιν παραγωγῶν, τῶν γεωργῶν, διὰ μιᾶς νέας φορολογίας, καὶ ποῖοι, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ὑπεσχέθημεν ὅτι πρῶτον μέλημα ἡμῶν ἡ προστασία τῶν παραγωγικῶν τάξεων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν λόγον, θὰ μεσολαβήσῃ δὲ καὶ ἕν χρονικὸν διάστημα ὥστε νὰ μελετήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ταύτην μὲ ἰδικόν του ὑπολογισμόν, καὶ πάλιν μετὰ δύο μῆνας θὰ ἔχωμεν καιρὸν νὰ συζητήσωμεν. Διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ψυχικὴν ἠρεμίαν νὰ γίνῃ δικαιωτέρα ἡ κατανομή, νὰ μὴ φορολογηθῶσιν ὡρισμέναι τάξεις, ἐκεῖναι ἰδίᾳ αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην ἐπιτακτικῆς καὶ ἐμμέσου προστασίας. Ἴσως ἀργότερον νὰ εἶναι εἰς θέσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐκτιμήσῃ ὅτι πρέπει ἐξ ἴσου νὰ φορολογηθῶσιν αἱ τάξεις αἱ πλουσιώτεραι, ἴσως διὰ τοῦ δασμοῦ τῶν εἰδῶν πολυτελείας. Μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Χατζηλίας ἔχει τὸν λόγον.

§130Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον, κύριοι, καταργεῖ τὴν δεκάτην, τὴν ἀπαισίαν δεκάτην, εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ τὴν ἀντικαθιστᾷ διὰ νέας φορολογίας. Ἡ δεκάτη εἶναι ἀπαισία ὄχι μόνον διότι ἐπιβαρύνεται ὁ χωρικὸς μὲ 8 ἢ 10%, ἀλλ’ εἶναι ἀπαισία, καὶ ἕνεκα τοῦ τρόπου, δι’ οὗ γίνεται ἡ εἴσπραξις. Λοιπὸν ἡ δεκάτη ἦτο καιρὸς νὰ καταργηθῇ πλέον εἰς τὰς νέας χώρας. Εἰς τὴν Θράκην δὲν ὑπῆρχε δεκάτη ἐπί τινα ἔτη, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἴσως διὰ τὴν ὁμοιομορφίαν τῆς φορολογίας μὲ ὅλην τὴν Θράκην ἐπεκτείνῃ τὴν δεκάτην τῆς Ἀνατολικῆς καὶ εἰς τὴν Δυτικὴν, ἀναφέρει δὲ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει ὅτι μόνον δι’ ἕν ἔτος θὰ εἶναι ἡ φορολογία τῆς δεκάτης εἰς τὴν Θράκην, ὅπως καὶ εἰς τὴν Κρήτην. Φρονῶ ὅτι εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ προσθέσῃ «καὶ ἡ ἐν Θράκῃ φορολογία τῆς δεκάτης καταργεῖται ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς οἰκονομικοῦ ἔτους 1922–1923». Γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία κ. Ὑπουργέ»;

§131Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§132Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κουρτίδης ἔχει τὸν λόγον.

§134Π. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν θ’ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τοὺς κυρίους πληρεξουσίους ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου νομοσχεδίου, τῆς φορολογίας ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ συνόλου τῶν συγκομιζομένων ἐτησίως γεωργικῶν προϊόντων, ἀποτελοῦντος τὴν βάσιν τῆς προόδου τῆς χώρας. Ὁμολογῶ εὐθὺς ἐνταῦθα, ὅτι ἡμεῖς οἱ Θρᾶκες πληρεξούσιοι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαφωνήσωμεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου πρὸς ἐκείνους ἐκ τῶν συναδέλφων ἐκ τῆς Παλαιᾶς καὶ Νέας Ἑλλάδος, οἵτινες ἐκηρύχθησαν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ἐτέθη εἰς συζήτησιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ δὲν δυνάμεθα ν’ ἀποκρύψωμεν τὴν ἔκπληξιν ἡμῶν ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι εὑρίσκονται ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει ταύτῃ ἀντιπρόσωποι καὶ δυστυχῶς οὐκ ὀλίγοι, ἀντιτιθέμενοι κατὰ μέτρου εἰσαγομένου τὴν κατάργησιν τῆς φορολογικῆς ἀνισότητος ὡς πρὸς τὰ βάρη τῆς Πολιτείας μεταξὺ τοῦ Παλαιοῦ Βασιλείου καὶ τῶν Νέων Χωρῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, τῶν μὲν ἐλάχιστα εἰσφερόντων, τῶν δὲ ὑφισταμένων ἀκέραιον καὶ ἀμείωτον τὸ βάρος τῆς καταθλιπτικῆς φορολογίας τῆς δεκάτης. Ἀλλ’ ὅ,τι προκαλεῖ τὴν κατάπληξιν ἡμῶν, εἶναι ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἐπὶ δηλωθείσης ἀκαθαρίστου παραγωγῆς ἀξίας 543 ἑκατομ. δραχμῶν, καθαρᾶς δὲ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν συντελεστῶν, ἐκ 248 ἑκατομ. δραχμῶν, ἐφορολογήθη μόνον τὸ ποσὸν 20 ἑκατομ. δραχμῶν περίπου, τῶν λοιπῶν παραμενόντων ἀφορολογήτων λόγῳ ἐκπτώσεων ἐνεργηθεισῶν κατὰ τὸν νόμον 1640, οὕτως ὥστε, ἐνῷ ἡ ἀπόδοσις τῶν ἐσόδων εἶχε προϋπολογισθῆ εἰς ἑκατομμύρια, μόλις ἔφθασε τὸ 1,430, 000 δραχμῶν, ἀφοῦ ἐκ τῶν συγκεντρωθεισῶν πληροφοριῶν ὡς πρὸς τὴν φορολογίαν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1919 προέκυψεν ὅτι ἐπὶ συνόλου δηλωσάντων φορολογουμένων ἐκ γεωργικῶν καὶ κτηνοτροφικῶν ἐπιχειρήσεων, ἀνερχόμενον εἰς 321,749, μόνον 36,014 ὑπέπεσαν εἰς τὴν φορολογίαν, τῶν λοιπῶν διαφυγόντων αὐτήν. Τοῦτο δὲν πρέπει νὰ διαφύγῃ τὴν προσοχὴν οὐδενὸς τῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρακαθημένων, ἐντεταλμένων νὰ ὑποβοηθήσωσι μετὰ τῶν καλῶς εὐνοουμένων συμφερόντων τοῦ λαοῦ τὸ δυσχερὲς ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ λήψει ἀποφάσεων, ἐξ ὧν ἐξαρτᾶται ἡ εὐημερία τῆς χώρας. Ὁ γεωργικὸς τῆς Ἑλλάδος πληθυσμὸς κακῶς φορολογεῖται· ὀφείλεται δὲ τοῦτο καθ’ ὅ σύστημα διενεργεῖται ἡ φορολογία, κύριοι, κατὰ μέγα μέρος εἰς τὰς παρεχομένας διὰ τοῦ νόμου ἐκπτώσεις, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν συστηματικὴν αὐτοῦ ὑπονόμευσιν. Εἰκόνα τούτου τελείαν δύνασθε νὰ ἔχετε ἐκ τοῦ ἑξῆς συγκεκριμένου γεγονότος, ὅπερ δὲν πιστεύω ν’ ἀποτελῇ ἐξαίρεσιν ἐν τοῖς καθόλου χρονικοῖς τοῦ φορολογικοῦ ἡμῶν συστήματος, ὡς τοῦτο ἐν Ἑλλάδι ἐφαρμόζεται. Πρόκειται περί τινος ἐκ Λεβαδείας καλιεργητοῦ ἐγκαταστάντος πρὸ ἑξαμήνου ἔν τισι τῶν προαστείων τοῦ Βόλου, ὃν ἔσχον τὴν εὐκαιρίαν κατὰ πρόσφατον ἀνὰ τὴν Θεσσαλίαν ταξείδιόν μου νὰ γνωρίσω καὶ παρακολουθήσω. Ἐργαζόμενος οὗτος ὡς κηπουρὸς μετὰ τῆς συζύγου του καὶ τῆς γραίας μητρός του, ἢ μᾶλλον τῶν δύο ἐκείνων γυναικῶν ἐργαζομένων μόνον ἐν τῷ κτήματι, ἐκτάσεως 12 στρεμμάτων μετὰ οἰκήματος καὶ δένδρων, ὅπερ ἠγόρασε ἀντὶ 20,000 δραχμῶν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον τῷ προσεφέρθησαν ἀμέσως μετὰ τὴν ἀγορὰν 40,000 δραχμῶν κατώρθωσε νὰ εἰσπράττῃ τακτικῶς καὶ ἡμερησίως ἄνευ ἐξόδων δραχμὰς περὶ τὰς 50 ἐκ τῶν ὀπωρῶν καὶ λαχανικῶν, ἑτέρας δὲ 30 δραχ. ἐκ τοῦ γάλακτος δύο ἐκλεκτῶν ἀγελάδων. Τὶ θὰ ἠδύνατο ν’ ἀπολαμβάνῃ οὗτος ὅταν θὰ ἐπιδοθῇ εἰς τελειοτέραν καλλιέργειαν τοῦ κτήματος καὶ τὴν αὔξησιν τῶν ἀγελάδων εἰς δέκα, ὡς διανοεῖται νὰ πράξῃ, ἄς ἀποφανθῶσι οἱ περὶ τὰ οἰκονομικὰ ἐμοῦ ἁρμοδιώτεροι. Ἕν μόνον γνωρίζω ὅτι τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν οὐδεὶς τὸν εἶχεν ἐρωτήσῃ σχετικῶς μὲ τὸ ἔσοδόν του καὶ τὰς ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεώσεις του. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἑπόμενον εἶναι ὥστε οὐδὲν σύστημα, οὔτε τὸ σοφώτερον, νὰ δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς προκοπὴν καὶ ἀνόρθωσιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς μεγαλυνθεῖσα διὰ τῶν ἐνδόξων ἀγώνων τῶν ἡρωϊκῶν τέκνων της, διεξάγουσα δὲ τὴν σήμερον τὸν μέγιστον, τὸν περὶ τῶν ὅλων ἀγῶνα, ὑφισταμένη δὲ κολοσσιαίας δαπάνας, δικαιοῦται νὰ ἐλπίζῃ εἰς τὴν συνδρομὴν ἁπασῶν τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πρὸς ἐπιτέλεσιν τῆς ὑψίστης ἀποστολῆς της, ἥτις συνίσταται εἰς τὸ νὰ ἀποβῇ ἰσχυρὰ καὶ μεγάλη ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, πρότυπον δ’ εὐδαιμονίας καὶ πολιτισμοῦ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Καὶ πρὸς ταύτην τὴν εὐθυπορίαν καλεῖ δι’ ἡμῶν τῶν πληρεξουσίων καὶ τὸ μέγα πλῆθος τοῦ λαοῦ, ὅπερ συγκροτεῖ τὴν τάξιν τῶν καλλιεργητῶν, παρ’ ὧν ἀπαιτεῖ ἀναλόγους θυσίας. Ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμὸς τῆς Θράκης τοῦ ὁποίου ἡ χώρα ἐδοκιμάσθη ὑπὲρ πᾶν ἄλλο τμῆμα τοῦ Ἑλληνισμοῦ κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν, ὡς ἀποδεικνύουσιν οἱ διωγμοί, καὶ ὅστις παρὰ τὰ μεγάλα δεινοπαθήματά του ἔσπευσεν ἐκ τῶν πρώτων ν’ ἀποστείλῃ ἀθρόως τὰ τέκνα του παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν ἐλευθέρων ἀδελφῶν του πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς φιλτάτης πατρίδος, ἀσμένως θὰ δεχθῇ νὰ καταβάλῃ τὸν ζητηθέντα παρ’ αὐτοῦ φόρον χρήματος, ὡς ἔσπευσε νὰ προσφέρῃ καὶ τὸν τοῦ αἵματος, καίτοι οὐδεμιᾶς ἔτυχε μέχρι τοῦδε ὑλικῆς ἀρωγῆς διὰ τῶν ὑπεσχημένων δανείων, ἀφ’ ἧς ἔτυχε τοῦ εὐεργετήματος νὰ ἑνωθῇ μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Δέχεται νὰ καταβάλῃ ἀνωδύνως τὴν δικαίαν φορολογίαν. Ἡ Θράκη, εἰς τὸ ἓν μόνον τμῆμα, τὸ τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης, μὲ πληθυσμὸν τρία πρὸς ἕν ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸν τῆς Δυτικῆς, ἐβεβαίωσε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος (ἀρξάμενον μεσοῦντος Ἰουλίου) ὑπὲρ τὰ δέκα ἑκατομμύρια μόνον ἐξ ἀμέσων φόρων, μόλις ἐξελθοῦσα τῆς τελευταίας δοκιμασίας καὶ πέντε αἰώνων δουλείας, καθ’ ἣν δὲν ἔπαυσε σεινεισφέρουσα πολλαπλάσιον πρὸς τοὺς τυράννους της. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ χώρα ἡμῶν ἐπλήρωνεν ἐτησίως 13% δεκάτην ἐπὶ παντὸς προϊόντος καταβάλλουσα καὶ ἰδιαιτέρους φόρους, οἷοι ἦσαν οἱ διπλοῖ καὶ τριπλοῖ φόροι ὁδοποιΐας, ὁ φόρος φωτισμοῦ, καθαριότητος, ὁ προσωπικὸς φόρος, ὁ στρατιωτικός, ὅν κατέβαλλον ἐτησίως ἀπὸ τῆς γεννήσεώς των πάντες οἱ ἄρρενες μέχρι γήρατος καὶ θανάτου χωρὶς νὰ δυνηθῶσιν ν’ ἀπαλλαγῶσι τῆς στρατολογίας κατὰ τὸν παγκόσμιον πόλεμον, καὶ ὁ φόρος τῆς παιδείας, τοῦ ὁποίου τὸ προϊὸν διετίθετο ἀποκλειστικῶς μόνον διὰ τὰ Τουρκικὰ σχολεῖα, τῶν Ἑλλήνων ὑποχρεουμένων νὰ καταβάλλωσιν ἰδιαιτέρως εἰς τὰ κοινοτικά των ταμεῖα τὰ πρὸς ἐκπαίδευσιν τῶν τέκνων των ποσά. Δι’ ὅλα ταῦτα ἡμεῖς οἱ Θρᾶκες θεωροῦμεν εὐεργετικὸν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἐπιφύλαξιν, ἐν ᾗ περιπτώσει περιβληθῇ τὸ κῦρος νόμου, νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τὴν Θράκην, διότι μετὰ λύπης παρατηρῶμεν, ὅτι ἐν τῷ 20 ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου ἀναφέρεται ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ νέου νόμου δὲν ἐφαρμόζονται ἐν Θράκῃ καὶ ἐν Κρήτῃ ἀπὸ τοῦ ἐνεστῶτος ἀμέσως ἔτους, ἀλλὰ μόνον ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς οἰκονομικοῦ ἔτους 1922–1923 ἐν Κρήτῃ μὲν λόγῳ τῆς πρωϊμότητος τῶν προϊόντων τῆς νήσου, ἐν Θράκῃ δέ, διότι τό γε νῦν ἐλλίπει δῆθεν ἡ πλήρης διοικητικὴ ὀργάνωσις ἐν τῷ τμήματι τούτῳ τοῦ Βασιλείου, καίτοι οὐδὲν εὐκολώτερον τῆς εἰσπράξεως, κατὰ τὸ σύστημα τῆς δεκάτης, τοῦ ποσοῦ τῶν 4% ἀντὶ τοῦ ὁριζομένου 8%. Ἕνεκα τούτων ὅλων δίκαιον νομίζω ὅτι εἶναι ἵνα ὁ λαός, ὁ Θρακικός, ἐνισχυθῇ κατὰ τὸ δυνατὸν δι’ ἰδιαιτέρας κυβερνητικῆς μερίμνης ἐν ταῖς κρισίμοις στιγμαῖς, ἅς διέρχεται, ἐνισχυόμενος οἰκονομικῶς δι’ ἐντάσεως τῶν ἐποικιστικῶν ἐργασιῶν πρὸς στέγασιν τῶν παλινοστούντων πρὸ τῆς ἐπελεύσεως τοῦ χειμῶνος, τῆς παροχῆς γεωργικῶν δανείων, ἀροτριώντων βοῶν, σπορᾶς καὶ ἐργαλείων, δεδομένου ὅτι διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς πρώτης ταύτης γεωργικῆς χώρας τοῦ Βασιλείου, ἐνισχύομεν αὐτὴν ταύτην τὴν Ἑλλάδα διὰ τῆς ὑποστηρίξεως ἑνὸς τῶν σπουδαιοτέρων αὐτῆς ἐν τῇ ἀποδόσει δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν ἐσόδων.

§135Σ. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ὂχι μόνον δὲν δυνάμεθα νὰ κατακρίνωμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀλλὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὡς ἀντιπρόσωποι τῶν Νέων Χωρῶν νὰ ἐκφράσωμεν τὰ συγχαρητήριά μας πρὸς αὐτήν, διότι πραγματοποιεῖ μίαν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐδώσαμεν εἰς τὸν λαόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, λαβοῦσα ἡ Κυβέρνησις τὸ μέτρον τοῦτο, προήγαγε κατὰ τόσον τὴν παραγωγὴν τῶν Νέων Χωρῶν, ὥστε ἡ κατάργησις τῆς δεκάτης θὰ εἶναι ἕν τῶν μεγαλειτέρων ἔργων, τὸ ὁποῖον θὰ δύναται νὰ παρουσιάσῃ. Δὲν θὰ διεκτραγῳδήσω τὰ τοῦ γεωργικοῦ φόρου, τὰ ὁποῖα πάντες γνωρίζομεν. Γνωρίζομεν τὴν προέλευσιν αὐτοῦ τοῦ φόρου, τὴν Τουρκικὴν, ὅπως γνωρίζομεν τὰς πιέσεις, ἃς ὑφίσταντο οἱ γεωργοὶ τῶν Νέων Χωρῶν λόγῳ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ τοῦ συστήματος. Ἡ πίεσις ἦτο ὄχι μόνον οἰκονομική, διότι τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου ἦτο λίαν ὑπερβολικόν, ἀλλ’ αὕτη ἦτο καὶ πολλαπλῶς πολιτικὴ καὶ ἀτομική. Γνωρίζομεν ὅτι οἱ διάφοροι ἐνοικιασταὶ εὕρισκον διὰ τοῦ φόρου αὐτοῦ τὸν τρόπον νὰ πιέζωσι ποικιλοτρόπως τοὺς κατοίκους. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατὰ τὰ μέσα τοῦ Αὐγούστου ὁ φόρος αὐτὸς δὲν εἶχε κατορθωθῇ νὰ τακτοποιηθῇ. Εἰς πολλὰς πόλεις τὰ προϊόντα ἦσαν ἐκτεθειμένα εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ ἐσήποντο ἐκεῖ. Οἱ γεωργοὶ ἐπὶ ἕν ἔτος κατέβαλλον κόπους προσεπάθουν ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσωσι τροφὴν διὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος. Γνωρίζω ὅτι εἰς διαφόρους περιφερείας χιλιάδες ὀκάδες ἀραβοσίτου ἐσήποντο εἰς τοὺς ἀγροὺς, διότι οἱ ἐνοικιασταὶ τῆς δεκάτης μὴ δυνάμενοι νὰ συνεννοηθῶσι μετὰ τῶν παραγωγῶν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ἔδει νὰ πληρώσωσιν ἠνάγκασαν τοὺς χωρικοὺς νὰ ἀφίσωσι τὰ προϊόντα των εἰς τοὺς ἀγροὺς. Φαντάζεσθε ποίας ζημίας ὑπέστησαν κατὰ τὸ φθινόπωρον. Πάντα ταῦτα αἴρονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργός. Εἶμαι σύμφωνος ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάργησιν τῆς δεκάτης ὄχι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ ὑφισταμένου νόμου καὶ σημερινοῦ ἔγκειται εἰς τὸ ποσοστόν. Ἄλλη τροποποίησις, τὴν ὁποίαν φέρει ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὁ τρόπος τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου, ἐνῷ ὁ παλαιὸς νόμος ὥριζε τὴν ἐνοικίασιν σήμερον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου ὁρίζει τὴν βεβαίωσιν τῆς εἰσπράξεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀκαθάριστος πρόσοδος νὰ λαμβάνεται ὡς βάσις προοδευτική, διότι γνωρίζομεν, ἰδιαίτατα δὲ εἰς τὴν γεωργίαν, ὅτι ὑπάρχουσιν ὡρισμένα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ρίπτονται κατ’ ἔτος εἰς τὴν γῆν καὶ ταῦτα πρέπει κατ’ ἔτος νὰ ἐπανέρχωνται εἰς χεῖρας τοῦ παραγωγοῦ, διότι ἄλλως θὰ λείψωσιν ἀπὸ τὰς χεῖρας τὰ μέσα αὐτά. Ὅταν ἔχωμεν ὡς βάσιν τὴν φορολογίαν τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου ἐρχόμεθα νὰ πλήξωμεν τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα νὰ ριφθῶσιν εἰς τὴν γῆν διὰ νὰ καταστήσωσιν αὐτὴν καρποφόρον. Γνωρίζομεν πάντες ὅτι ἡ γῆ ἔχει καὶ ἔτη ἀφορίας, γνωρίζομεν ὅτι ὁ γεωργὸς πολλάκις δὲν δύναται νὰ συγκομίσῃ καὶ αὐτὸν τὸν σπόρον τὸν ὁποῖον σπείρει ἐπὶ τῆς γῆς. Ὅταν φορολογῶμεν τὴν ἀκαθάριστον πρόσοδόν του, ἐρχόμεθα νὰ φορολογήσωμεν τὸ κεφάλαιον τὸ μικρόν. Δεύτερον ἔχοντες ὡς βάσιν φορολογικὴν τινα ἀκαθάριστον πρόσοδον πλήττομεν πλειστάκις τὴν ἐπιμέλειαν, τὴν ὁποίαν εἷς γεωργὸς πρέπει νὰ ἔχῃ διὰ νὰ βελτιώσῃ τὴν παραγωγήν. Γνωρίζομεν πάντες ὅτι ἡ αὔξησις τῶν διαφόρων παραγωγῶν φέρει πάντοτε ἀνάλογον αὔξησιν τῆς παραγωγῆς ταύτης. Ἐὰν ἐπὶ τῇ ὑποθέσει εἷς γεωργὸς διὰ νὰ καλλιεργήσῃ μίαν ἔκτασιν Α καὶ ἄν παραγάγῃ 100 μονάδας δαπανᾷ 30, ἄν εἷς ἄλλος ἐπιχειρηματίας γεωργὸς ἐπιμελέστερος ἴσως καὶ προοδευτικώτερος δαπανήσῃ διὰ τὴν καλλιέργειαν τῆς αὐτῆς ἐκτάσεως ὄχι 30 ἀλλὰ 60 δὲν θὰ παραγάγῃ 200 ἀλλὰ τὸ πολὺ ἴσως 150 ἄν ἕτερος θέλει ἀκόμη περισσότερον ν’ αὐξήσῃ καὶ νὰ τριπλασιάσῃ τὰ ἔξοδα, ἄν δαπανήσῃ διὰ τὴν αὐτὴν ἔκτασιν 90 δὲν θὰ ἔχῃ 200 ἀλλ’ εἶναι ζήτημα ἄν θὰ φθάσῃ εἰς τὰ 180 ἤ 190. Συνεπῶς λαμβάνοντες ὡς βάσιν τὴν φορολογίαν τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου πλήττομεν τὴν ἐπιμέλειαν τοῦ γεωργοῦ. Διότι ἄν ὁ γεωργὸς ἤ ὁ ἐπιχειρηματίας γεωργὸς ἔχει ἕν ἔτος ἀφορίας, φαντάζεσθε ὁπόση ζημία θὰ εἶναι δι’ αὐτὸν νὰ φορολογηθῶσι τὰ κεφάλαια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύσουν εἰς αὐτὸν διὰ νὰ παραγάγῃ ἐκ νέου τὸ ἑπόμενον ἔτος. Δι’ αὐτὸ ὅλα τὰ Κράτη ἐγκατέλειψαν ἐντελῶς τὴν φορολογίαν τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου. Ὑπάρχει καὶ τρίτος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἐπιστημονικῶς ὀρθὴ, τὴν ὁποίαν πάρα κάτω θὰ εἴπω. Ἐν τούτοις εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ὡς μέτρον ἀνάγκης δὲν ἔχωμεν παρὰ νὰ εὐχαριστήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἄν ἐπρόκειτο ἀπὸ καθαρᾶς ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως καὶ ἀπὸ καθαρᾶς ἐπιστημονικῆς βάσεως νὰ συζητήσωμεν τὴν φορολογίαν τῆς ἐγγείου παραγωγῆς μας......

§136Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τὸ ἐπιστημονικὸν τοῦ νομοσχεδίου συμφωνοῦμεν.

§137Σ. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Λοιπὸν πρέπει νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως τῆς δεκάτης καὶ τῆς εἰσαγωγῆς φορολογικοῦ συστήματος ἐγγείου παραγωγῆς, τὸ θεωρήσῃ ὡς προσωρινὸν μέτρον ἕως ὅτου ἐξεύρῃ ἄλλο μέτρον.....

§138Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ εὔχομαι ἐξ ὅλης καρδίας.

§139Σ. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Τρίτος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ εἶμαι σύμφωνος ὡς πρὸς τὴν βάσιν εἶναι ὅτι, γνωρίζομεν πάντες πόσαι ἀκαλλιέργητοι ἐκτάσεις ὑπάρχουν εἰς τὰς νέας χώρας. Γνωρίζομεν ὅτι πλεῖστοι ἰδιοκτῆται ἀρκούμενοι εἰς τὴν φυσικὴν παραγωγὴν τῶν κτημάτων των, εἰς τὰς βοσκὰς, εἰς τὰ λειβάδια των δὲν ἐνδιαφέρονται πλέον περαιτέρω διὰ τὴν παραγωγήν των. Εἰσπράττουν ἀρκετά, ὥστε νὰ μὴ ἐνδιαφέρωνται περιπλέον, καὶ αὐτοὶ φορολογοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου φορολογοῦμεν τοὺς γεωργοὺς καὶ τοὺς καλλιεργητὰς καὶ τοὺς ἐπιμελεῖς ἰδιοκτήτας, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται νὰ καταστῶσιν τὰ κτήματά των καλύτερα. Ἀλλὰ πάντως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δεικνύουσι μίαν ἀδιαφορίαν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιβλαβεῖς καὶ εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν, πάντας αὐτοὺς τοὺς ἀφίνομεν ἀφορολογήτους καὶ δὲν εὑρίσκομεν εἰς τὸ νομοσχέδιον ὄχι ἕναν ἐξαναγκασμὸν, ἀλλ’ οὔτε ἕναν ὅρον ὅπως προβῶσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν.

§140Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐννοεῖτε τὰ λειβάδια;

§141Σ. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ὄχι. Τὰς μεγάλας ἐκτάσεις αἱ ὁποῖαι μένουσιν ἀκαλλιέργητοι καὶ ἐνοικιάζονται ὡς βοσκαί. Αὐταὶ ἂν καλλιεργηθῶσι θὰ ἔχωμεν ἕναν πλοῦτον παραγωγικόν. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην νὰ καλλιεργήσωσι.....

§142Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἔλθῃ ἡ ἀνάγκη διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ φόρου.

§143Σ. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον φορολογῆτε μόνον τὴν παραγωγήν, τὶ ἔχουν νὰ φορολογηθῶσιν αὐτοί.

§144Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ τὴν ἐνοικίασιν.

§145Σ. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν τὸ λέγει.

§146Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἄλλος νόμος.

§147Σ. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Τὸ λαμβάνω ὑπὸ σημείωσιν, διότι εἶναι ἀπαραίτητον. Διὰ πάντας αὐτοὺς τοὺς λόγους θεωρῇ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου ἐπιστημονικῶς ὄχι ὀρθήν. Δέχομαι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχε ὁ νόμος αὐτὸς ἐσάπιζαν τὰ γεννήματα. Ἀλλὰ θὰ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ τῆς καταργήσεως τῆς δεκάτης, ὅπως κάμω τὴν σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ θεωρήσῃ ὡς μέτρον προσωρινὸν καὶ φροντίσῃ νὰ ἐξεύρῃ ἄλλο μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ τίθεται ἐπιστημονικὴ βάσις τῆς ἐγγείου παραγωγῆς, ὥστε καὶ ἡ παραγωγὴ ν’ αὐξηθῇ καὶ ὁ κόσμος νὰ μὴ δυσανασχετῇ. Ἡ ὥρα δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος. Δέχομαι τὸ νομοσχέδιον καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ τὸ ψηφίσῃ καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀποκρυσταλλώσῃ τὰς γνώμας της ἐπὶ τῆς φορολογίας τῆς ἀκαθορίστου παραγωγῆς.

§148Π. ΣΤΑΪΚΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐλάβομεν γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς ἀναπτύξῃ τὸ νομοσχέδιον διότι δὲν γνωρίζωμεν περὶ τίνος πρόκειται.

§149Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ φορολογία περὶ τῆς ὁποίας προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑφίσταται σήμερον ἀκεραία. Ἡ μόνη διάκρισις τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον, αὐτὸ κάμει εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος ἐκ Θεσσαλονίκης ἀνέπτυξεν, ὅτι ἀντὶ νὰ ἔχῃ βάσιν τὴν καθαρὰν πρόσοδον ὅπως εἶχε τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον ἔχει ὡς βάσιν τὴν ἀκαθάριστον πρόσοδον. Ἄν πρόκειται νὰ ὁμιλήσωμεν ἐπιστημονικῶς περὶ τῆς διαφορᾶς τῆς φορολογίας τῆς καθαρᾶς καὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου σᾶς παραπέμπω εἰς ὅλας τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας παρουσίασαν οἱ νόμοι οἱ φορολογικοί. Ὁλόκληρος ἡ Συνέλευσις ἐφώναξε. Κύριοι, μεταβάλλατε τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου, διότι καταντήσατε νὰ δημιουργήσετε ἑκατοντάδας γραφείων διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι κανένα ἄλλον προορισμὸν, παρὰ νὰ συντάσωσι τὰς δηλώσεις τῶν φορολογουμένων. Ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι εἰς τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ ἰδική μας φορολογία, δὲν ἐφθάσαμεν ἀκόμη εἰς τὸ σημεῖον νὰ θέσωμεν ἀκόμη τὴν καθαρὰν πρόσοδον, ἀρκεῖ νὰ ἴδητε τὸν πίνακα ὁ ὁποῖος συνοδεύει τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ (ἀντιληφθῆτε τὰ ἀποτελέσματα τῆς φορολογίας τῆς βασιζομένης ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου. Δι’ αὐτὸ καὶ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑποβάλλεται ὀλίγον ἐνωρίτερον ἀπὸ ὅτι θὰ ὑποβληθῶσιν ὅλα τὰ ἄλλα, διότι ὅλων ἡ φορολογία πρόκειται νὰ μεταρρυθμισθῇ καθὼς νομίζει ἡ Κυβέρνησις, καὶ ὁ λόγος εἶναι ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν γίνεται ἡ συγκομιδὴ τῶν καρπῶν καὶ δὲν θέλομεν ν’ ἀφίσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς δεκάτης. Προκειμένου λοιπὸν νὰ μεταβάλωμεν τὴν φορολογίαν, ὑποβάλλομεν τὸ νομοσχέδιον γενικῶς ὅπως θὰ τὸ ὑποβάλλωμεν μετὰ 2 ἤ 3 ἑβδομάδας, ὁπότε θὰ ὑποβληθῶσι καὶ τὰ ἄλλα νομοσχέδια.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§151Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐὰν εἰς ἄλλην περίστασιν ἤρχετο τὸ παρὸν νομοσχέδιον θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ πολλὰς ὥρας διὰ νὰ ἐκφράσῃ ὅλην ἐκείνην τὴν ἀγανάκτησιν, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἡ φορολογία τῆς δεκάτης. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ὡς φορολογία εἰς τὸν λαόν, εἶναι τὸ ἄλλο τὸ ποσὸν διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβαρύνεται ὁ λαὸς ὁ φορολογούμενος, εἶναι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον εἰσπράττεται ἡ δεκάτη ὑπὸ τῶν περιφήμων δεκατιστῶν. Ἡ πίεσις τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅπου ἐφαρμόζεται τὸ σύστημα τῆς δεκάτης εἶναι τοιαύτη, ὥστε φρίττει κανεὶς ἀναλογιζόμενος τὰς πιέσεις αὐτάς. Ἐγὼ δὲ πέρυσιν ἀκριβῶς μίαν φορὰν ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσω ἐκ τοῦ πλησίον τὴν κατάστασιν αὐτὴν, περὶ τῆς φορολογίας τῆς δεκάτης καὶ ἔφριξα τὸ τὶ ὑφίσταται ὁ δυστυχὴς αὐτὸς λαὸς ἀπὸ τοὺς δεκατιστάς. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ἔλεγον, δὲν εἶναι ὥρα σήμερον διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν πάλιν περὶ τῆς φορολογίας τῆς δεκάτης. Ὅλαι αἱ νέαι χῶραι ἐλευθερωθεῖσαι πρὸ δεκαετίας ὑπέστησαν μετὰ μεγάλης ὑπομονῆς τὴν φορολογίαν αὐτὴν μὴ θέλουσαι νὰ παραπονεθῶσι διότι περιέμενον πότε θὰ ἔλθῃ ἡ καταλληλοτέρα στιγμὴ διὰ νὰ παραπονεθῶσιν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ φορολογία αὕτη ἐπὶ Καποδίστρια ἐφηρμόζετο, μάλιστα τότε φαίνεται ὅτι κατὰ διαμερίσματα. Οἱ διάφοροι ἰσχύοντες πολιτικοὶ ἐλάμβανον διαμερίσματα. Κατηργήθη εἰς τὰ 1880 ὑπὸ τοῦ Τρικούπη καὶ εἰσήχθη ἡ φορολογία τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἐκ τῆς ὁποίας τὸ Κράτος οὐδὲν εἰσέπραττεν. Εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα ἀφέθη ὅπως ἦτο ἐπὶ Τουρκίας. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἡ ὁποία εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν κατηγόρησεν ἡμᾶς τοὺς ἀντιθέτους, διότι ἐζητοῦμεν τὴν κατάργησιν τῆς δεκάτης καὶ μᾶς ἔλεγεν: τί ἐκάματε σεῖς οἱ ἀντιβενιζελικοί’ καὶ εἴπαμεν εἰς αὐτούς, σεῖς κυβερνᾶτε ἀπὸ τοῦ 1915, ἑπομένως σεῖς ὀφείλετε νὰ τὴν καταργήσετε, διότι αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις ἐπ’ ἐλάχιστον ἐκυβέρνησαν. Θὰ δείξω μόνον στατιστικὰς τὰς ὁποίας ἔχω διὰ νὰ ἴδωσιν οἱ κ. κ. συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται διὰ τὴν κατάργησιν τῆς δεκάτης ἐπὶ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος.

§152Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κανεὶς δὲν διαμαρτύρεται, τί ἔρχεσθε καὶ συνηγορεῖτε;

§153Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν παρὰ μόνον μίαν ἀφομοίωσιν τῆς φορολογίας. Ἰδοὺ τὶ πληρώνωμεν. Ὁ μὲν κάτοικος τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος πληρώνει 3.8% ὁ δὲ κάτοικος τῆς Νέας Ἑλλάδος 11.91%. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἐκφράζωμεν τὰς εὐχαριστίας μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐπὶ τέλους εἰσήκουσεν τὴν παράκλησίν μας καὶ ἵνα μὴ ἀπασχολῶ τὴν Συνέλευσιν ἀφοῦ καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς Π. Ἑλλάδος εἶναι σύμφωνοι, παραιτοῦμαι.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§155Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν δύναμαι, κύριοι πληρεξούσιοι ἢ νὰ συμφωνήσω ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάργησιν τῆς δεκάτης, δὲν δύναμαι ὅμως ἢ νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν σπουδὴν τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς σπουδῆς ἔγινεν ἔθιμον εἰς τὰς ἐργασίας τῆς παρούσης Συνελεύσεως. Ὑποβάλλονται τὰ νομοσχέδια καὶ ψηφίζονται ἐπειγόντως, κατ’ ἀρχὴν ἐκτυποῦνται ἀστραπιαίως καὶ τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἡ πρώτη κατ’ ἄρθρον συζήτησις. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἔπρεπεν ἡ παρατήρησις νὰ εἶναι γενικωτέρα, ἔπρεπε νὰ παρακαλέσω ὄχι τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἀλλ’ ὑμᾶς τοὺς ἰδίους νὰ τακτοποιήσωμεν τὰς ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως, νὰ προφθάνωμεν νὰ μελετῶμεν τὰ νομοσχέδια καὶ νὰ ἐρχώμεθα ἐδῶ ἕτοιμοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος θὰ συνομολογήσωσιν οἱ κύριοι Συνάδελφοι δύο τινά. Πρῶτον δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ οὔτε ἡ ἐλαχίστη ἀντίρρησις, ὅτι ἡ δεκάτη τῶν Νέων χωρῶν εἶναι καταργητέα κατ’ ἀρχήν· δεύτερον ὅτι ὁ φόρος τῆς καθαρᾶς προσόδου, ὁ ὁποῖος ἐπεβλήθη διὰ τοῦ νόμου 640 γενικῶς δι’ ὅλον τὸ Κράτος καὶ ὁ ὁποῖος ἰσχύει καὶ σήμερον ἀκόμη δὲν ἀπέφερε τὰ προσδοκηθέντα ἀποτελέσματα, διότι καὶ ὁ φορολογούμενος ὑπέστη πολλὰς δοκιμασίας, ἵνα συντάξῃ τὴν σχετικὴν διὰ τὴν φορολογίαν του δήλωσιν καὶ τὸ Κράτος δὲν εἰσέπραξεν οὔτε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἰσέπραττε διὰ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων ἀπὸ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ἐνῷ εἰς τὰς Νέας Χώρας ἐπειδὴ διετηρήθη τὸ διπλοῦν σύστημα ἐπὶ τῷ ὅρῳ τοῦ συμψηφισμοῦ, δηλαδὴ νὰ συμψηφισθοῦν τὰ δέκα πρὸς τὸ ἕνα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον, εἰσέπραξε τὸ Κράτος τὸ δεκαπλάσιον τὸ ὁποῖον εἰσέπραξε κατ’ ἀναλογίαν ἀπὸ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ὄχι διότι αἱ Νέαι Χῶραι ἐπιβαρύνονται περισσότερον, ἀλλὰ διότι ὁ νόμος τῆς καθαρᾶς προσόδου ἐπεβλήθη μὲ ποσοστὸν 8%, ἐνῷ ὁ νόμος ἐκεῖνος εἶχε ποσοστὸν φορολογίας 4% καὶ κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους δύναται νὰ κάμῃ τις δὲν δύναται νὰ εὕρῃ μίαν διαφορὰν 50% μεγαλυτέραν μεταξὺ καθαρᾶς καὶ ἀκαθαρίστου προσόδου, διότι ὁσαδήποτε καὶ ἂν ἀφαιρέσῃ ὡς ἔξοδα παραγωγῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἰς τὰ 50% τῆς παραγωγῆς. Ἀφοῦ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὸ 8% τὸν σπόρον καὶ τὰ ἄλλα ἔξοδα, μένει τὸ 4%, τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖ ὁ παρὼν νόμος.

§156ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Πῶς θὰ βεβαιωθῇ;

§157Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν ἐφέτος, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγομεν ἡμεῖς, εἶναι τὸ περίπου ἀκριβές. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν προτέρων μὲ τὴν ἄλγεβραν καὶ τὴν τριγωνομετρίαν νὰ καθορίσωμεν ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ ἀκριβὴς ἀριθμός, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει τὸ φορολογητέον ποσὸν μὲ 8%. Λοιπὸν κατὰ προσέγγισιν ἡμεῖς φθάνομεν εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα, ὅτι, διὰ νὰ ἔχωμεν ἀφομοίωσιν φορολογικὴν εἰς ὅλον τὸ Κράτος, διὰ νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τὴν φορολογίαν τῆς καθαρᾶς προσόδου, ἡ ὁποία δὲν ἀπέδωκεν οὔτε ταμιευτικῶς οὔτε οἰκονομολογικῶς τὰ προσδοκηθέντα ἀποτελέσματα, δέον νὰ φθάσωμεν εἰς ἕν σύστημα ἀνάλογον πρὸς τὸ τῶν νέων χωρῶν, νὰ φορολογήσωμεν τὴν ἀκαθάριστον πρόσοδον, ἀλλ’ ἄνευ τῆς μεσολαβήσεως τοῦ ἐνοικιαστοῦ τῶν νέων χωρῶν, ὁ ὁποῖος τὸ 8% τὸ ἀνεβίβαζεν εἰς 20% καὶ τὸ 7½% εἰς 12%. Ὁ φόρος ὁ παρὼν ἐπιβάλλεται κατὰ τὸ ἴδιον σύστημα τῆς καθαρᾶς προσόδου, δηλαδὴ ὁ φορολογούμενος θὰ ὑποβάλῃ τὴν δήλωσίν του τακτικῶς, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι, ἐνῷ τώρα διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὴν δήλωσίν του χρειάζεται νὰ εἶναι τοὐλάχιστον γεωπόνος διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ τὴν συντάξῃ, τότε θὰ εἶναι ἁπλουστάτη, καὶ δὲν θὰ ἔχῃ ἢ ν’ ἀπευθυνθῇ εἰς τὸν διδάσκαλον ἢ τὸν ἱερέα τοῦ χωρίου διὰ νὰ τὴν καταρτίσῃ, καὶ νὰ καταχωρηθῇ αὕτη εἰς ἕν βιβλίον καὶ ἐτελείωσε ἡ δήλωσίς του. Εἶναι μεγίστη ἡ εὐκολία περὶ τὴν ὑποβολὴν τῆς δηλώσεώς του.

§158Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ποῖος θὰ αἰσθανθῇ τὴν φορολογίαν ταύτην.

§159Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Πρόκειται περὶ μὴ συνεννοήσεως, διότι καὶ εἰς τὸν φόρον τῆς καθαρᾶς προσόδου ὅλα αὐτὰ δηλοῦνται σήμερον. Κατὰ τί λοιπὸν διαφέρει; Τὸ σύστημα αὐτὸ εἶναι πολὺ ἐλαφρότερον ἀπὸ ἀπόψεως δηλώσεως. Τὸ ποσοστὸν θὰ εἶναι 4% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου, ἔχομεν δὲ ἕν πλέον σύστημα ὅτι ἔχομεν τὴν φορολογικὴν ἀφομοίωσιν ἕν ἰδανικὸν πάσης εὐνομουμένης πολιτείας, καὶ αὐτὸς θὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους φόρους καὶ εἰς τὰ ἄλλα τμήματα τοῦ Κράτους, καὶ πρέπει νὰ ἑτοιμασθῇ ἡ σχετικὴ ἐργασία ἵνα καὶ ἡ Θράκη ὑποβληθῇ εἰς τὴν αὐτὴν φορολογίαν καὶ ἀφομοιωθῇ καὶ αὕτη καὶ ἀπαλλαγῇ οὕτω ὅλων τῶν ἄλλων ἐκείνων φορολογιῶν, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν ἀπὸ τῆς κατοχῆς τῆς Βουλγαρικῆς καὶ τῆς Τουρκικῆς, καὶ οὕτω γίνει μία γενικὴ ἀφομοίωσις φορολογικὴ τῶν νέων χωρῶν καὶ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, ὅπως ἐπίσης καὶ ὁ φόρος τῶν αἰγοπροβάτων εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα ἀποτελεῖ μέγα βάρος τῶν κτηνοτρόφων καὶ οὕτω θὰ ἔχομεν τὴν γενικὴν ἀφομοίωσιν εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Ἐὰν θέλετε εἰς τὴν δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θὰ σᾶς φέρωμεν μερικὰς στατιστικὰς τοῦ τὶ ἐπλήρωσαν αἱ Νέαι Χῶραι ἐκ τῆς γεωργικῆς στατιστικῆς. Τῷ 1917 ἡ Παλαιὰ Ἑλλὰς ἐπλήρωσε 33%, δηλαδὴ 800–900 χιλιάδες δραχμὰς φόρον ἀροτριώντων ἐνῷ αἱ Νέαι Χῶραι ἐπλήρωσαν 25 ἑκατομμύρια φόρον δεκάτης αὕτη εἶναι τεραστία διαφορά. Ὁ φόρος τῆς καθαρᾶς προσόδου ἠθέλησεν νὰ φέρῃ τὴν ἀφομοίωσιν, ἀλλὰ δὲν τὴν ἔφερεν, διότι δὲν ἦτο φόρος ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ ἐπιβληθῇ αἰρομένων ὅλων τῶν δυσκολιῶν τὰς ὁποίας ἐπέβαλλεν ὁ τρόπος τῆς δηλώσεως, ἐνῷ ἡ δήλωσις τῆς καθαρᾶς προσόδου δύναται νὰ ἐξελεγχθῇ, καὶ οὕτω πως ἀπαλλασσόμενοι ἀπὸ τὴν παρέμβασιν τοῦ ἐνοικιαστοῦ, θὰ ἔχωμεν τὴν φορολογίαν μὲ ποσοστὸν ὅσον τὸ δυνατὸν ἐλάχιστον καὶ κατὰ τὴν ἐκ τῶν προτέρων σχηματισθεῖσαν πεποίθησιν ὅτι δὲν εἶναι μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ ἤδη ἰσχῦον διὰ τὸν φόρον τῆς καθαρᾶς προσόδου. Τώρα οἱ κ.κ. συνάδελφοι ἔχουν δίκαιον νὰ λέγωσιν ὅτι δὲν τὸ ἐμελέτησαν καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ μελετήσωσιν. Ἀλλὰ ἄς κάμωσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινε πολλάκις, ἄς ἀναβάλλουν τὴν συζήτησιν διὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν καὶ ἄς τὸ ψηφίσωμεν ἀπόψε εἰς τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κίνιας ἔχει τὸν λόγον.

§161Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Δὲν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ πλήξῃ ἁπλῶς τὴν γεωργικὴν τάξιν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον, πρόκειται νὰ πλήξῃ ἁπλῶς τὴν γεωργικὴν τάξιν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ τὴν πλήξῃ εἰς τὰ καίρια. Καθ’ ἥν στιγμὴν ἡ γεωργικὴ τάξις ἀνέμενε προστασίαν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, τολμῶ εἰπεῖν ὡς Κυβερνητικὸς πληρεξούσιος ὅτι τοιοῦτον νομοσχέδιον ἐκ μέρους τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος δὲ ἀνεμένετο νὰ ὑποβληθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως, καὶ δὴ ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις. Εἶναι ἔναυλος ἡ φορολογία τῆς δεκάτης ἡ ἰσχύσασα τότε εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Ἡ δεκάτη σήμερον ἀντικαθίσταται διὰ τῆς τετάρτης ὅταν δὲ λέγωμεν φορολογίαν τῆς τετάρτης εἰδικῶς ἐν Βοιωτίᾳ, εἶναι ὡς νὰ λέγωμεν εἰς τὸν Βοιωτόν, πώλησε ὅτι ἔχεις καὶ ἀκολούθησέ με. Εἶναι ἀνάγκη νὰ λεχθῇ ἡ ἀλήθεια ἐν τῇ Συνελεύσει. Οἱ πληρεξούσιοι τῆς Νέας Ἑλλάδος ἔχουσι συμφέρον νὰ καταργηθῇ ἡ δεκάτη καὶ ἡμεῖς τασσόμεθα παρὰ τὸ πλευρόν των, δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας παρὰ μόνον διὰ τῆς συζητήσεως. Εἰς τὰς νέας Χώρας ἔνθα κατὰ Ἰανουάριον ἐταξείδευσα, ἀκούονται γογγυσμοὶ φοβεροὶ διὰ τὴν ἰσχὺν τῆς δεκάτης, γογγυσμοὶ τοὺς ὁποίους πρέπει τὸ Ἐθνικὸν τοῦτο Συνέδριον νὰ τοὺς προσέξῃ ἀντικαθιστῶν ταχέως τὴν δεκάτην τῶν Νέων Χωρῶν. Ἀλλὰ εἰς τοὺς γογγυσμοὺς μὴ θέλετε σεῖς οἱ τῶν Νέων Χωρῶν διὰ τῆς μεταβολῆς τῆς δεκάτης εἰς τὴν τετάρτην νὰ προσθέσητε καὶ τοὺς γογγυσμοὺς τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ὑφίσταται ὅσα ὑφίσταται. Τοῦτο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὀφείλετε νὰ προσέξητε, πρόκειται νὰ ἐξισώσωμεν ἐπιστημονικῶς τὴν φορολογίαν καὶ ὄχι νὰ κανονίσωμεν αὐτὴν ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς φορολογίας τῆς τετάρτης, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλωμεν ἐπὶ τῆς ράχεως τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ καταργηθῇ ἡ δεκάτη ἢ ἡ ὀγδόη, μᾶλλον ἄν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τοῦ τρόπου τῆς βεβαιώσεως. Πρόκειται περὶ τῆς φορολογίας τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου. Καὶ πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ Νόμος 1640; Ἄν μὲ ἐρωτήσετε θὰ σᾶς εἴπω ναί, δι’ ὅλας τὰς ὀρθὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέπτυξεν. Ἀλλὰ μὲ τοῦτο δὲν νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀντικαταστήσωμεν τὴν δεκάτην διὰ μιᾶς τετάρτης, εἰς βάρος τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος.

§162ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Κύριε συνάδελφε, παρακαλοῦμεν μικρὰν διακοπὴν τῆς ἀγορεύσεώς σας.

§163ΕΤΕΡΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὁ κ. Πρόεδρος ἔχει πρὸς ἀνακοίνωσιν εἰδήσεις τοῦ Μετώπου.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§165Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ ραδιοτηλέγραφος μετέδωσε τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα. (ἀναγινώσκει). «Αὐτοῦ Μεγαλειότητα Βασιλέα, Πρωθυπουργόν, Ὑπουργὸν Στρατιωτικῶν. Ἡ Κιουτάχεια κατελήφθη Κυριακὴν 13ην ὥραν.» Ζητωκραυγαὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ τοῖς ἀκροατηρίοις καὶ χειροκροτήματα παρατεταμένα. (Ζήτω ὁ Βασιλεύς. Ζήτω ὁ Στρατός. Ζήτω ὁ Πρωθυπουργός).

§166ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις, κ. Πρόεδρε.

§167Μ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις καὶ νὰ διαβιβασθῇ τηλεγραφικῶς εἰς τὸ στράτευμα ἡ εὐγνωμοσύνη τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λόγῳ τῆς χαρᾶς καὶ τῆς συγκινήσεως, τὴν ὁποίαν σύμπαν τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην θὰ αἰσθανθῇ καὶ τὴν ὁποίαν πρωτίστως αἰσθάνεται ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 6ην μ. μ. ὥραν αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ. μ.).